Tôi chỉ không hiểu được lý do khi đi trong thành phố thì được khuyên " không biết tiếng K thì " im miệng đi" không được nói tiếng Việt...Vậy thỉ cũng lạ nhỉ?!
PhnomPenh ngoài khu ngoại ô ở cầu Sài Gòn toàn người Việt thì trong nội ô khu chợ Orusey cả khu phố toàn người Việt, nghe tiếng Việt như ở...SG, quán cơm tấm của người Nam, quán bún riêu máy lạnh của người Bắc, khách dân K chính gốc thích ăn món Việt, sáng ra ngồi chật quán. Khu chung quanh di tích Toulsleng cũng toàn nghe tiếng Việt giọng bắc! hỏi thăm thì nghe nói dân K bỏ không ở bán lại cho người Việt vì khu này có...ma nhiều?!
Ngồi uống nước mía lề đường cạnh sân vận động Olimpic góc đường Shihanouk, mình và BY thấy một ông là phường trưởng hay quận trưởng ở một trụ sở chính quyền cạnh quán mặc quân phục nhưng đi dép rọ nhựa đỏ, từ nước da, khuôn mặt, tác phong đích thị rất giống...người Việt và lính K thuộc cấp ăn mặc rất nghiêm chỉnh tác phong hầm hố lại khép nép e sợ tuy ông chỉ huy này ăn mặc, tác phong lại xuề xòa, rất giống...!
Vậy cớ sao lại không dám nói tiếng Việt nhỉ? tự kỷ chăng?!
Người Hoa trước kia ở K là đã sinh sống lâu đời hàng trăm năm trước, có bà con thân thuộc với người Hoa ở VN, giờ thì có cả người Hoa mới từ VN sang kinh doanh ở PP, nói tiếng Việt lưu loát và cũng tự giới thiệu ở SG sang, gặp nhau nói chuyện cũng như cùng là người Việt.
Người TQ thì hiện nay cũng sang nhiều dạng chuyên gia, công nhân, ở các tỉnh có dự án, công trình...Năm 2009, khi ghé bệnh viện 7D cũ ở KPcham, bọn tôi nghe bảo vệ người K chỉ mấy tay bác sĩ người TQ nói "đó là bọn chênh" với giọng không thiện cảm ngược với nụ cười khi biết bọn tôi là người Việt ghé vào tham quan...!
Ba mươi năm là cả một thế hệ rồi, có những chuyện vẫn tồn tại mãi mãi theo năm tháng nhưng cũng có vấn đề đã vật đổi sao dời! lấy cái nhìn, cái "được biết" năm xưa để nhìn cái ngày hôm nay hoặc ngược lại (ngay cả đối với người đã ít nhiều trải nghiệm thực tế những ngày ấy trên xứ sở K), thì e rằng đều rơi vào phiếm diện, tranh cãi...vô bổ vậy!
