ký ưc prea vi hiar NHỚ và QUÊN

[vanson307]

Thưa các đồng đội trên trang VMH, đã lâu không viết trên trang nhà. Vanson307 chỉ đọc các trang viết của các đồng đội khác trên các topic về chiến trường K với bao câu chuyện thú vị nhiều khi đâm nghiện, lâu lâu không được xem, được đọc cứ thấy thiếu thiếu cái gì ấy. Bởi vì so với chuyện của các đồng đội khác thì chuyện của riêng mình, của đơn vị mình cứ nhàn nhạt thế nào ấy. Cho đến buổi sáng hôm nay, các phương tiện truyền thông đồng loạt đưa tin. Thái thượng hoàng Vương quốc Campuchia, Săm đéc Norodom Sihanouk đã từ trần tại Bắc kinh( Trung quốc) và được Hoàng gia và chính phủ Campuchia đưa ngài về nước và tổ chức quốc tang. Chuyện ngài Sihanouk mất bình thường thì có chuyện gì để viết , có chăng là sự chia buồn, cảm thông với nỗi mất mát to lớn của nhân dân Campuchia. Ngài sinh năm 1922, thọ đã được 90 tuổi có lẻ thì ngài qua đời có chi là lạ. Thế nhưng câu chuyện của tôi sắp kể ra sau đây lại có liên quan đến Ngài, đúng hơn là liên quan tới tên tuổi của Quốc vương Sihanouk với vùng đất có cái tên Preah Vihear, nơi có ngôi đền cổ linh thiêng cùng tên. Đây cũng chính là mảnh đất mà mười năm từ tháng 1/1979 tới năm 1989  gắn liền với sư đoàn bộ binh 307 thuộc mặt trận 579/ QK5 quân tình nguyện Việt nam.
                                          NHỮNG CHUYỆN CHUNG QUANH NGÔI NHÀ MANG TÊN QUỐC VƯƠNG SIHANOUK
  
   Những người lính tình nguyện thuộc sư đoàn 307 những năm năm xưa  ấy hẳn chưa quên những năm tháng sống chiến đấu đầy gian khổ, hy sinh nơi mảnh đất địa đầu đông bắc Campuchia. Các đồng đội vẫn nhớ các địa danh nổi tiếng một thời chiến đấu như Cầu cháy, Tabeng, Choamksan, ngầm Xaem, Camtuat, điểm cao 547, và nhất là điểm cao 606, chính là nơi có ngôi đền cổ đã được Unesco công nhận là di sản văn hóa thế giới, đây cũng là điểm cao chiến lược mà ở trên đó có thể khống chế toàn bộ địa bàn tỉnh Preah Vihear. Đầu năm 1979, trung đoàn bộ binh 95, với sự yểm trợ của d11/ E576 pháo binh, đơn vị đặc công 198 đã đánh chiếm được cao điểm này từ tay Pon pot. Sau đó ta đã xây dựng cao điểm này thành một điểm chốt cực mạnh trấn giữ toàn bộ vùng đất chiến lược này. Khi đó đơn vị vanson307 là tiểu đoàn pháo phòng không 37mm có nhiệm vụ chính là cùng trung đoàn 95, D11/E576 bảo vệ cao điểm này. Từ tiểu đoàn bộ đóng quân cạnh một cây cầu sắt đi lên đền theo con lộ 62 bằng đất khoảng 3,4 km mà thôi. Đoạn đường này cực kỳ an toàn vì lọt thỏm vào nơi đóng quân của các đơn vị quân ta. Chính trên đoạn đường này có một công trình đặc biệt mọc lên không biết tự bao giờ. Khi đánh lên đến đoạn biên giới này không một người lính nào của sư đoàn 307 không thốt lên kinh ngạc và trầm trồ khi nhìn thấy nó. Đó là một ngôi nhà kiểu biệt thự bây giờ( Ấy là sau này chứ hồi đó mình mới lính trẻ 19/20 tuổi chỉ biết đấy là một ngôi nhà rất đẹp). Từ thị xã Stungtreng lên đến biên giới Campuchia- Thái lan thuộc đền Preah Vihear mấy trăm cây số chỉ có nó là ngôi nhà duy nhất được xây bằng gạch đỏ và được lợp ngói mà thôi. Tại sao nó lại được đặt tên là ngôi nhà Sihanouk thì có lẽ cho đến bây giờ tôi cũng chỉ biết được theo lời kể các cụ lính già các cấp chỉ huy lúc đó. Ngôi biệt thự này được chính hoàng gia Campuchia xây dựng vào khoảng đầu những năm 1960 để nhằm phục vụ cho Quốc vương và hoàng tộc khi lên thăm viếng đền Preah Vihear có chỗ nghỉ ngơi sau khi trèo lên đỉnh dốc đứng của ngôi đền cổ này. Khi tôi lần đầu tận mắt nhìn thấy nó thì ngôi nhà đã xuống cấp thê thảm. Có lẽ bị chính lũ lính khơ me đỏ tàn phá từ khi Ponpot-Ieng xa ri lên nắm chính quyền. Các dấu vết phá phách vẫn hằn rõ khắp khu nhà này. Nhưng điều chính tôi muốn kể lại không phải về vẻ đẹp, lạ cũng như kiến trúc của nó mà là những câu chuyện đến lớp bộ đội chống Mỹ vì dấu vết họ để lại khá rõ tại ngôi nhà này và các vùng đất chung quanh đó.

              " còn nữa"

[tuanb5]

Xin chào bác vanson307.
Lớp lính đàn anh chúng ta thời CMCN cũng từng đổ xương máu trên đất nước K, nhưng sách báo thường viết về họ rất sơ lược. Nếu có cũng chỉ là minh họa cho "Tình đoàn kết keo sơn, cùng chống kẻ thù chung" mà thôi.
Hy vọng một ngày gần đây,có bác cựu thời đánh Lon non  kể chuyện cho mọi người cùng nghe.
Bây giờ bác tiêp tục đi, tôi thấy tò mò, thú vị rồi.

[vanson307]

Xin chào bác vanson307.
Lớp lính đàn anh chúng ta thời CMCN cũng từng đổ xương máu trên đất nước K, nhưng sách báo thường viết về họ rất sơ lược. Nếu có cũng chỉ là minh họa cho "Tình đoàn kết keo sơn, cùng chống kẻ thù chung" mà thôi.
Hy vọng một ngày gần đây,có bác cựu thời đánh Lon non  kể chuyện cho mọi người cùng nghe.
Bây giờ bác tiêp tục đi, tôi thấy tò mò, thú vị rồi.

Cám ơn Bác tuanb5 đã tham gia. Tôi xin tiếp tục ngay đây, có trinh sát của bộ đi cùng thi ấm gáo quá

[vanson307]

Mặc dù đã đi qua khu nhà mang tên Ông hoàng mấy lần nhưng phải đến mấy tháng sau, khoảng đầu tháng 5/1979 trong một lần đi cắt tranh để làm nhà ở,  mấy thằng mới được tận mắt vào nghỉ , và ngắm kỹ ngôi nhà này cho thỏa trí tò mò.  Buổi sáng khoảng 7h, Chu văn Ngà tiểu đội trưởng người Hải hưng lái chiếc xe Gaz 63 của đơn vị nhằm thẳng hướng Đền Preah Vihear thẳng tiến.  Quanh khu vực nhà Sihanouk có một bãi cỏ tranh rất rộng mà chúng tôi đã trinh sát được từ trước đó.  Khi đến nơi, chưa bắt tay vào công việc vội lũ chúng tôi nhẩy xuống thăm thú  ngôi nhà bấy lâu vẫn tò mò về nó. Thất vọng là cảm giác khi đến gần nó, bởi vì nó đã đổ nát hơn chúng tôi tưởng. Nằm cách con lộ 62 khoảng 30m về hướng lên Đền. Khu nhà này nằm đơn độc giữa một khu đất rộng mênh mông , đằng sau và hai bên khu đất đó là rừng cây rậm rạp, um tùm, dây leo chằng chịt. Chung quanh  khu nhà  là dẫy hàng rào bằng cây rừng đã đổ nát hết mà dấu vết để lại phải thật chú ý mới nhận ra vì bị cây cỏ mùa mưa che phủ mất hết cả dấu vết.  Trước ngôi nhà còn sót vài cây me, một cây vú sữa còi cọc lâu ngày không được chăm sóc. Ngôi nhà hình chữ T hay chữ L mà mấy chục năm trôi qua ký ức tôi đã bị quên mất không nhớ thật chính xác được nữa.  Thôi kệ cứ vào trong xem nó thế nào đã. Các bức tường xung quanh vẫn còn khá nguyên vẹn, tuy  mái ngói đã bị đổ nát gần hết. Lối sảnh vào được lát bằng loại gạch men màu trắng cỡ 20*20 rất đẹp.  Hóa ra vào trong ngôi nhà này có rất nhiều phòng to nhỏ khác nhau.  Một phòng rất rộng khoảng 4, 5 mươi mét vuông mà chính là điểm đáng chú ý nhất, là nơi làm lũ chúng tôi sau này cãi nhau, tranh luận không bên nào chịu bên nào.  Đó là quanh bốn bức tường của nó chi chít những chữ là chữ. Mà ác một cái là toàn chữ viết bằng tiếng mẹ đẻ của các contop Việt nam nhà ta. Nhiều nhất là những dòng lưu bút nhớ Mẹ, thương cha, thể hiện sự nhớ nhung các em gái hậu phương ở tận đẩu tận đâu. Nhưng chắc chắn 100/100 có hai dòng được anh Ngà” mầm khộp” ( cái tên này sau tôi giải thích sau vì nó gắn với một câu chuyện rất vui, ngộ nghĩnh về anh A trưởng này) khẳng định như đinh đóng cột là do người miền Bắc viết ra. Đó là tên một quán phở nổi tiếng   ở tận quê anh ta được viết khá bay bướm. Hai là dòng chữ viết “ Tiệm đ..Trung kiên” mà ai cũng biết tiếng này ngoài Bắc thì rất tục nhưng trong Nam lại chỉ về kết quả sự tiêu hóa cơ. Nhưng có một hàng chữ khiến tất cả đều phải chú ý, nó được một bàn tay kẻ khá đẹp và trang trọng tận trên cao mà phải dùng thang  hay kê cao mới viết được và được viết bằng than, hay sơn đen vì đọc được rất rõ. Toàn văn câu khẩu hiệu này là:  Nhiệt liệt ủng hộ cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước của nhân dân Campuchia.  Vậy ai viết, mục đích thì đã rõ là ủng hộ nhân dân K chống Mỹ. Nhưng tấtcả chúng tôi đều đang giúp nhân dân K  chống quân diệt chủng Ponpot, Iengxari  chứ còn liên quan gì tới tận thời đánh  Mỹ-Lonnon nữa đâu. Bởi vậy chắc chắn là do các đàn anh bộ đội chống Mỹ viết ra là cái chắc, lứa chúng tôi kể cả lớp cán bộ c,d có lẽ chẳng ai mà đi rỗi hơi kẻ những dòng khẩu hiệu trang trọng đó cả. Thế là cả bọn cả bọn cãi nhau, tranh luận ỏm tỏi cả lên. Mãi đến trưa sau khi nằm nghỉ  trên tấm nylon trải xuống lớp gạch men tôi cũng không ngờ phải mãi mấy tháng sau câu trả lời mới được anh tiểu đội trưởng có cái tên khá ngộ nghĩnh” Ngà mầm khộp” khám phá ra một cách khá tình cờ.

[tuanb5]

Cái nhà bác này khéo đùa dai! Tuanb5 tôi làm lính C bộ không xong,"Cửa" gì làm trinh sát bộ. Xin làm chân chốt đường cho bác thôi
Thật là sự tình cờ thú vị. Khi ỏ nơi xa xôi ấy các bác gặp được dấu tích của những người lính, vốn cùng là con dân đất Việt.
Tôi đồ rằng những người lính này làm nhiệm vụ ở phía sau. Bởi có lẽ khu vực này là vùng giải phóng của lực lượng vũ trang Khmer. Bộ chỉ huy Miền và các sư 5, 7, 9 hoạt động đa phần ở phía đông sông Mê công.
Nhắc bác viết chi tiết hơn nhé. Bởi công tác "Khảo cổ" đòi hỏi chi tiết, tỷ mỷ bởi chính nó mang lại nhiều giá trị cho người đọc. ví dụ tên quán phở là gì? Quê anh Ngà ở đâu?
Biết đâu, qua VMH lại có sự gặp gỡ thú vị. Quả đất vốn tròn mà...

[vanson307]

Cám ơn và xin lỗi Bác tuanb5 lính trinh sát F10/QDD3. Em đùa vui bác đừng để bụng, vi em có ông anh rể cũng là lính trinh sát e24/f10 sang k bị thương năm 78, hiện nay cũng đang rất máu chuyện về qđ 3 của các Bác đấy.

[vanson307]

Hôm nay vanson307 tiếp tục câu chuyện dở dang về ngôi nhà có tên Sihanouk và những câu chuyện cũng như những nghi vấn về sự có mặt hay không các cụ lính thời đánh Mỹ liệu đã có mặt tại khu vực Đền Preah Vihear hay không,  mà cho đến hôm nay đã mấy chục năm trôi qua đây vẫn là câu hỏi mà thú thật tôi nhìn tận mắt những dấu vết của Các Anh NHƯNG VẪN CẦU MONG CHO ĐÓ KHÔNG PHẢI SỰ THẬT .
          Câu chuyện bắt đầu từ anh Atrưởng tên Chu văn Ngà quê Tứ kỳ( hay Ninh giang) thuộc tỉnh Hải hưng, mà nay thuộc Hải dương. Ngà sinh năm 1958, đi lính 1976, học lái xe tại trường lái xe 255, Sơn tây.  Bổ sung vào F2/ QK5 lái xe cho d14 cao xạ sư đoàn,. Khi quân khu thành lập các sư đoàn mới để chuẩn bị tổng tiến công giải phóng Campuchia khỏi nạn diệt chủng của Ponpot. Sư đoàn 2 cắt một đại đội 2 sang để thành lập tiểu đoàn 14phòng không của sư 307. Cùng sang 307 với Ngà có Khuê, Trần đình Tụ( Gia lộc), Diễm,  toàn lính Hải dương nhập ngũ năm 76 cả.  Khi tôi về f307 thì đội ngũ xe pháo đã tương đối đầy đủ và đang tham gia chiến dịch chỉ có tôi là rớt lại hậu cứ ở Hà tam, Măng giang.  Nói về  Ngà thì ai cũng nhận xét là rất hiền và tốt bụng. Trở lại câu chuyện tại sao lại gọi là Ngà mầm khộp thì ra đầu đuôi câu chuyện như thế này.  Trong khi đóng quân ở bên K cả đơn vị toàn đực rựa khi đi tắm thì từ quan đến lính đều chuổng cời cả xuống suối chứ làm gì phải giữ kẽ cả. Nhưng có một điều lạ là Ngà ít khi tắm chung, mà nếu có thì cũng vẫn quần lót cẩn thận, một vài lần thì   không sao. Lâu lâu mấy thằng chúng tôi đâm nghi, thằng Thanh ( trước lái xe con của qk bộ) còn cho là Ngà có khả năng là bị pê đê hay là khiếm khuyết gì gì đấy , và nó cùng mấy thằng chúng tôi sẽ bí mật, bất ngờ kiểm tra xem sự thật thế nào mà hắn giữ kín thế.  Một buổi chiều sau khi hết giờ, cả bọn cùng theo Ngà đi tắm một cách bí mật làm sao để hắn không biết được, kết quả thì ối trời ơi.  Hắn bình thường, cái bộ phận đàn ông của hắn cũng thế , nhưng nó lạ, sao lại có màu sắc sao mà giống cái mầm cây khộp mới nhú lên, tức là màu sắc của nó ấy, ai ở k nhất là khu vực đông bắc K rất nhiều cây khộp lá to như chiếc quạt thì chắc hẳn đều biết về màu của chiếc mầm khộp này. Thế là Ngà bị đèo thêm cái tên” mầm khộp” ấy đến không biết bao giờ mới hết.
          Một hôm, tôi thấy Ngà mầm khộp khoác súng đi từ hướng đường lộ 62 vào.  Khi gặp tôi hắn thì thào, tao mới phát hiện một nơi rất hay, mai được nghỉ đi với tao cùng xem, nói đến đấy hắn chạy ù lên nhà ban chỉ huy tiểu đoàn vì Ông Thụy D trưởng cho gọi từ lâu.
Hôm sau được nghỉ, cả hai thằng không phải cắt đi phục, đi tuần nó nhấm nháy gọi tôi.   Hỏi đi đâu nó bảo đi cùng nó ra khu nhà Sihanouk, vặn hỏi,  nó nói như thế, như thế làm tôi cũng đâm tò mò và khoác cây AK theo nó ngay.  Theo hướng lên Đền hai thằng rảo bước, trước khi đi cầm theo mảnh nylon vì bên k đã bắt đầu vào mùa mưa.   Đi được khoảng 2km, cách khu nhà Sihanuk  khoảng mấy trăm  mét tôi thấy Ngà rẽ trái đi vào trong rừng, nghi ngại tôi dừng lại, nhưng Ngà bảo theo tao gần tới nơi rồi.  Khi đi thấy hắn cầm theo con dao quắm cứ tưởng để làm gì thì ra để hắn phát cây cỏ mở lối đi vào cho dễ. Từ lối rẽ đi khoảng 5, 6 trăm mét  tôi thấy cả khu vực trước mặt tự nhiên quang hẳn. Toàn bộ cây cối đã được ai đó phát quang không còn khoảng trống nào nữa,  trước mặt nhìn lên thấy toàn bộ cả rặng núi Đanrek  xanh rì, kéo dài tít tắp phía trước mặt. Do rừng trống quá lên tôi có cảm tưởng cao điểm 606( Đền Preah Vihear) sừng sững ngay trước mắt mình. Chỉ tay ra chung quanh, Ngà bảo tôi:  Mày thấy gì chưa?  Thấy tôi lắc đầu, nó săm săm đi tới một ụ đất cao, cúi xuống lấy một vật gì đấy đưa ra cho tôi xem. Cầm lấy cái vật đấy tôi nhận ra là một cái nắm cửa của xe ô tô , sau khi lau sạch lớp đất bám thì hiện ra một màu trắng mạ kền vẫn rất sáng.   Ơ, tôi há mồm chưa kịp hỏi nó liền chỉ tay ra khắp xung quanh khu vực đấy.  Qua lời nó tôi mới nhận ra cả khu vực này đầy dẫy các hố bom to nhỏ chồng lên nhau, do đã lâu, phải mấy mùa mưa trôi qua rồi lên phải chú ý kỹ mới hình dung ra hết sự ác liệt mà trận bom này gây ra. Khắp nơi , dù đã bị cây cỏ và dây leo che kín vẫn nhận ra những chiếc ô tô bị bom đánh nát nằm rải rác khắp một khu vực rộng bằng cả mấy sân bóng đá.  Lấy cây dao quắm phát rộng xung quanh còn thấy cả những chiếc bánh xe mà phần lốp cao su đã bị ai đó lấy dao cắt sạch chỉ để lại cái la răng  và hàng ốc tắc kê hoen rỉ.
        Ai , xe ô tô của đơn vị nào.  Đặc biệt toàn bộ là một loại xe Gaz 63 do Liên xô sản xuất , ở những mảnh tôn còn sót lại vẫn nhận ra được sơn màu xanh  sáng  như hệt màu con xe Gaz của A trưởng Ngà vẫn lái.   Vậy có gì liên quan  giữa những chiếc xe này và những hàng chữ bí ẩn trong những bức tường ở ngôi nhà Sihanuk không? Bí ẩn thật, tôi và Ngà đặt giả thiết, đây là những chiếc xe được Liên xô viện trợ cho Việt nam từ những năm 50/60. Chỉ chuyên dùng kéo pháo các loại 37mm loại một nòng, các cỡ pháo mặt đất nhỏ như 105mm. Do được thiết kế có 2 cầu chủ động lên rất khỏe dùng leo dốc, đi đường lầy lội rất tốt.  Đặc biệt nhìn kỹ thấy cả khu vực được con người phát quang chứ không phải do bị bom. Chắc chắn đây là một trận địa pháo rồi, vì nguyên tắc của pháo phòng không là phải bốn xung quanh trận địa không được vướng cây cối, để có tầm xạ giới chiến đấu. Ngà bảo:              - Hay của bọn khơ me đỏ, cũng có thể vì những năm 1970 mình cũng đưa quân sang giúp Pot đánh Mỹ- Lonnon và có thể xe pháo này mình giúp họ.  
   Ngà và tôi tìm kỹ xem còn gì không,  do chỉ có một con dao, vả lại cây cỏ quá rậm rạp không thể làm gì được nên hai thằng đành chịu. Nhưng trong thâm tâm tôi vẫn cho rằng đó là trận địa pháo của Bộ đội Việt nam mình từ thời giúp K chống Mỹ. Vì một lý do nào đó mà bị máy bay Mỹ oanh tạc tan hoang.  Nếu sự thật như thế thì đó là đơn vị nào? Phiên hiệu ra sao?  Bị vào thời gian nào?  Những ai còn, ai mất. Nhìn trận địa xe tan hoang thế kia , khắp nơi chồng chất hố bom thế kia thì sự hy sinh phải là rất lớn.  Mãi về sau này, mỗi khi đi qua khu vực đó  vẫn có cảm tưởng như còn cái gì đấy? còn ai đấy mà mình không thể làm gì được. Mấy năm sau thì chúng tôi không dám mò vào trong ấy nữa vì sợ mìn.  Cho đến tận bây giờ, mấy chục năm qua, thỉnh thoảng ôn lại kỷ niệm về thời gian sống, chiến đấu tại khu  Đền Preah Vihear thầm mong trận địa đó không phải là của BỘ ĐỘI VIỆT NAM mình. Nếu sự thật thì đau thương quá.

[tuanb5]

Vâng, tôi cũng mong những người lính đàn anh chúng ta không dính trận bom đó.
Nhưng  nếu điều xấu xảy ra, ta cũng chả có gì bất ngờ cả. Vì sao tôi nói vậy? Thử phân tích theo quan điểm cá nhân tôi nhé.
Quân đội chính phủ Lon Non sau cuộc đảo chính chỉ kiểm soát được các thành phố, thị xã. Còn vùng nông thôn rộng lớn phải bỏ lại cho lực lượng vũ trang khmer dưới hình ảnh thuần tính biểu trưng là ông hoàng Xi ha núc.
Nhưng những trận đánh lớn trên chiến trường K thời kỳ này, lại là cuộc đối đầu giữa Quân giải phóng với quân đội Mỹ phối hợp cùng QLVNCH ỏ khu vực biên giới Việt-K và các tỉnh phía đông sông Mê công.
Để phục vụ cho mặt trận, đương nhiên là ta phải có 1 hậu phương cho chiến trường K. Xiêm riệp, Bát tam bang ở phía tây K hẳn phải nắm trọng trách này.
Những đơn vị phía sau của ta chắc chắn nằm trong mục tiêu cần phá hủy của không quân Mỹ. Theo tôi căn cứ của ta ở khu vực đền Prearvihiar (Cả khu vục đền Ang co) cũng không là ngoại lệ.

[vanson307]

 Hôm nay là ngày 20/10 ngày hội của phụ nữ việt nam.    Cho phép VS307 gửi lời chúc mừng chân thành nhất tới các Mẹ, các chị, các em và tất cả những người thuộc phái đẹp lời chúc mừng chân thành nhất. 
        Gửi những lời chúc riêng  từ sâu thằm trái mình tới những người "  phụ nữ"  của sư đoàn bộ binh 307, những người con của Nước Việt đã hy sinh cả thời tuổi trẻ vì mảnh đất Preah Vihear, Campuchia.
           Xin chân thành gửi lời xin lỗi những người "phụ nữ" này vì gan to, dám gọi họ là như thế mặc dù họ là đàn ông 100/100( Những chiến binh quả cảm)

[vanson307]

  Hôm qua em có viết bài chúc mừng các chi em Việt nam nhân ngày 20/10. Quá khứ mấy chục năm trước lại hiện về, như nhiều Bác cựu đã từng sống, chiến đấu những năm tháng bên Campuchia. Các sư đoàn chủ lực tham gia đánh Pốt những năm tháng ấy biên chế đa phần là nam giới. Còn phụ nữ cũng có nhưng rất ít, em rất ghen tị khi thấy có đơn vị mà thấp thoáng những bóng hồng xinh đẹp như Thanh loan f302, Anh Thơ.... Riêng sư đoàn 307 bọn em thì 100/100 toàn đàn ông. Vậy nhưng có những việc mà không có chị em thì không thể làm suôn sẻ mỹ mãn được.  Trong đó những đêm diễn văn nghệ, những đội văn nghệ , những tiết mục múa mà không có con gái thí em đoán chắc nhạt còn hơn cả nước ốc. Để vượt qua khó khăn này thì chỉ còn cách duy nhất là đóng giả chị em mà thôi. Những năm 1980/ 1981 phong trào văn nghệ của các đơn vị trong f307 rất phát triển. Đội văn nghệ nào cũng cố gắng đóng giả nữ, đơn vị mạnh như E95  thì có tới cả tốp giả gái rất xinh đẹp gần như hàng xịn luôn. Nhẹ như d3 tăng thiết giáp cũng có một chị giả gái, mặc áo bà ba lên hát tại hội diễn sư đoàn bài Trước ngày hội bắn bằng cả hai thứ giọng nam, nữ rất hay. Trong những người em gái này, ấn tượng nhất một vai nữ trong tốp múa của E95, Anh ta tên là Thắng, lính 78 người Hà nội. Thắng đóng giả gái giống tới mức mà khi đi hội diễn ở Quân khu và diễn cho dân xem đến cả chị em phụ nữ cả ta và bạn đều không phát hiện được. Đây là chuyện đã thành giai thoại được truyền, lưu giữ khắp sư đoàn 307 thời kỳ đó. Còn một chuyện nhiều đơn vị tại Preah Vihear đã " náo loạn" như thế nào khi có đoàn văn công quân đội bên nước sang biểu diễn phục vụ cán bộ chiến sỹ sư đoàn, bởi đoàn văn công ấy có rất nhiều em gái mà lại đều rất xinh đẹp, hát hay.