Từ điểm chốt bắt đầu (Ký về Sư đoàn 341 - Sông Lam)

[Đậu Thanh Sơn]

Chào bác Văn Thắng E 266.
Cám ơn Bác ghé nhà em. Chị nhà đã khỏe chưa anh? Ngoài mình giờ bắt đầu lạnh rồi anh nhỉ? A bận chăm sóc chị, mà vẫn dành thời gian lên mạng viết bài và thăm anh em thế này thì quý quá. Chủ nhật vừa rồi em có rủ anh Đoàn Công Tính tác giả những bức ảnh chiến trường thành cổ Quảng Trị năm 1972 và Hồ Gia Hiền trước ở tiểu đoàn 1, bây giờ chính uỷ Đoàn đặc công 429 lên nhà behienQYV7C chơi nhân ngày hâm hôn của vợ chồng BH. Hôm đó cũng vui lắm. Nếu có thời gian anh vô "Dựng nước và giữ nứớc" rồi tìm đến diễn đàn "Quán nước cổng doanh trại" sau đó tìm đến topic "Offline quân khu 7 phần 8" trang 53 đến 57 xem hình anh nhé.
Nghe anh nhắc lại câu nói ấy của đ/c Cảnh CTV làm em tức cười quá. Thế rồi đ/c Cảnh có trở về không anh? vì anh ấy khẳng định "đi không về nữa". Còn cán bộ chiến sỹ của Sư đoàn hơn 3.000 người không về nữa...Thật là đau lòng anh ah.
Chúc anh Khỏe và bấm phím đều. Em gửi lời thăm sức khỏe chị nhà nhé.

[Đậu Thanh Sơn]

(Tiếp theo: KÝ ỨC SƯ ĐOÀN)

Đến phút giao thừa mọi người lặng im nghe chủ tịch Tôn Đức Thắng đọc thơ chúc Tết qua cái đài LIDO đặt trên bàn. Tâm trang ai cũng vui tươi phấn chấn trong những giây phút thiêng liêng đầu Xuân năm mới. Mọi người vừa ăn bánh vừa chúc tết lẫn nhau. Những cái bắt tay thật đầm ấm. Những lời chúc thật ấm áp tình đồng chí đồng đội. Khoảng 12h30 thì tiệc tan, mọi người trở về doanh trại để ngủ. Tôi vẫn mang tâm trạng vừa buồn vừa vui, nằm thao thức mãi rồi ngủ lúc nào không biết.
Sáng mùng Một tết, tôi được anh Khoát cử lên nhà Ban chỉ huy đại đội để tham gia cùng với một số anh em khác đi chúc tết Đảng bộ, chính quyền và nhân dân trong khu vực đóng quân thuộc xã Vĩnh Chấp. Tôi mặc bộ đồ quân phục mới, lòng tràn đầy niềm vui và phấn chấn. Cũng trong buổi sáng đi chúc tết ấy tôi vào nhà Bích Liên để chúc tết. Tôi cũng không nhớ thế nào mà tôi quen được cô ấy. Liên ít hơn tôi một tuổi, và có thể là cô gái xinh nhất ở cái thôn Bình An này. Nghe mấy anh lính cũ 72 nói, hình như anh Tiêu liên lạc đại đội đang đeo đuổi Liên. Tuy mới quen nhau, nhưng chúng tôi tỏ ra quý mến nhau…

Mùng hai Tết không khí tết trong đơn vị vẫn rộn ràng, nhưng rộn rịp hơn là các anh lính cũ đang gói ghém những đồ đạc không cần dùng đến để gửi về cho gia đình. Người thì gói người thì sắp xếp. Còn cánh lính 74 chúng tôi tranh thủ viết thư cho gia đình. Anh nào có người yêu thì viết thư cho người yêu hoặc cho bạn bè báo cũng báo tin chuẩn bị đi chiến trường. Ngoài ra tôi còn bận bịu hơn vì phải giúp anh em lính 72 viết mảnh giấy ghi địa chỉ để buộc vào những gói bưu kiện nhỏ gửi về nhà. Rồi mọi người hối hả ra bưu điện Hồ Xá gửi thư và bưu phẩm. Cũng may là bưu điện những ngày Tết vẫn có người trực.
Tối mùng Hai tết, tôi đến nhà Liên chơi như đã hẹn. Tôi đưa cho Liên cuốn sổ tay nhỏ để Liên viết lưu bút cho tôi để chuẩn bị chia tay. Chúng tôi ngồi bên nhau nói chuyện về tình bạn, tình yêu và những dự định của tương lai… bất chợt Liên hỏi tôi:
- Anh Sơn có người yêu chưa?
Tôi trả lời:
- Chưa em ạ, lúc anh đi học cũng thầm yêu trộm nhớ một người, nhưng chưa hề nói một lời yêu.
Liên nhìn tôi bằng ánh mắt trìu mến rồi hỏi tiếp:
- Anh thấy con gái quê em thế nào?
Tôi quay sang Liên rồi nói:
- Anh mới về đây được mấy ngày, đi chưa được nhiều nên không thấy nhiều người để nhận xét, ngoài em ra anh cũng chưa quen ai. Tuy nhiên anh có thể nói em là cô gái xinh và rất có duyên ở cái làng này…
Dưới ánh đèn dầu hỏa, Liên tỏ ra e ngại thẹn thùng khi tôi nhận xét về em’ Liên lí nhí trong miệng:
- Anh quá khen em đó thôi, em chẳng có gì đẹp cả. Anh Sơn này, anh nghĩ gì người dân ở đây?
- Người dân ở đây rất tốt bụng và giống như quê anh là rất yêu thương bộ đội. Còn các cô gái không biết có yêu bộ đội không thì anh không biết? Tôi nói đùa chọc Liên.
- Mai này anh đi vào trong, anh đừng quên em và quên quê hương Vĩnh Chấp này nha. Nếu có điều kiện thì anh viết thư về cho em anh nhé.
- Ừ anh sẽ viết thư cho em. Tôi trả lời.
(Thế nhưng cho đến bây giờ khi viết những dòng hồi tưởng này, tôi đã không viết thư cho Liên như đã hứa. Tôi chỉ gửi cho Liên duy nhất một lá thư sau ngày giải phóng miền Nam, nhưng không được Liên hồi âm lại. Không biết lá thư đó có đến tay Liên hay không? Nhưng cái duy nhất tôi giữ được cho đến bây giờ là những dòng lưu bút Liên viết cho tôi ngày ấy. Tôi cảm thấy mình có lỗi với Liên...)
Tôi đưa tay sang nắm lấy tay Liên, Liên vẫn để yên cho tôi nắm tay cô ấy. Tôi xòe năm ngón tay đan lấy năm ngón tay Liên  thật chặt và như thầm nhắn nhủ với Liên một điều gì đấy. Khi tôi chia tay Liên để về doanh trại, hai đứa tôi bịn rịn như không muốn rời xa nhau. Liên hẹn tôi trưa ngày mai ra nhà Liên chơi để lấy sổ lưu bút về.

Hôm nay là ngày mùng Ba tết. Không khí sôi động đã dịu lại. Đơn vị đón tiếp các đoàn đại biểu ở địa phương vào chúc Tết anh em bộ đội. Còn anh em bộ đội đi vào đi ra doanh trại nhiều hơn để chia tay người thân. Buổi trưa ăn cơm xong, tôi cũng tranh thủ ra nhà Liên lấy cuốn sổ lưu bút về và chia tay với Liên vì biết rằng giờ G hành quân cũng sắp bắt đầu. Không hiểu sao tuy mới quen Liên chưa được bao lâu, nhưng chúng tôi lại dành nhiều tình cảm cho nhau đến thế. Lúc  chia tay tạm biệt, Liên đã rơm rớm nước mắt và chúc tôi “tươi vui trẻ khoẻ, hồn nhiên yêu đời. Công tác tốt, chiến đầu giỏi đạt nhiều danh hiệu anh hùng…”

Trong doanh trại anh em đang vội vã sắp xếp ba lô, đồ đạc để chuẩn bị hành quân. Trong tiểu đội tôi hầu hết anh em lính cũ anh nào cũng có một con dao găm tự chế, lưỡi bằng thép không rỉ, cán làm bằng nhôm (đuya ra) ra nấu từ xác máy bay Mỹ. Vì vậy người dân Hồ Xá nếu thấy bộ đội đeo dao găm cán nhôm họ sẽ nhận ra đó là bộ đội đoàn Sông Lam. Hôm ấy anh Đôi cho tôi một con dao găm cán nhôm nhưng lưỡi bằng thép đen chứ không phải bằng thép không rỉ. Tuy vậy tôi cũng cảm thấy vô cùng thích thú. Buổi chiều đơn vị họp quán triệt tình hình nhiệm vụ mới. Xác định tư tưởng cho bộ đội đồng thời phổ biến những vấn đề kỷ luật ở chiến trường, công tác chính sách thương binh tử sỹ, tù hàng binh, v.v… Cũng chiều mùng 3 Tết đại đội làm thịt lợn tổ chức ăn liên hoan để đi B.

Trong khi sắp xếp đồ đạc để hành quân, anh Khoát đã bỏ hết số bột màu vẽ và a dao lại để ba lô đỡ nặng. Nhưng thấy tiếc quá, tôi bèn gói mỗi màu một ít bỏ vào cái túi đựng cơm nắm để mang theo, tất cả cũng khoảng một ki lô gam bột màu được tôi mang vào chiến trường.
Buổi tối các trung đội, tiểu đội tiếp tục sinh hoạt quán triệt tinh thần và tư tưởng cho bộ đội. Tiểu đội tôi họp và phân công nhiệm vụ cho từng người trong từng khẩu đội. Nhắc nhở anh em để đảm bảo bí mật, kể cả tên phiên hiệu đơn vị, nhằm không để địch biết đơn vị hành quân. Anh tiễn chính trị viên yêu cầu tất cả mọi người để ảnh, thư từ, sổ tay v.v có liên quan đến cá nhân và đơn vị để lại hậu phương, không được mang vào chiến trường. Tên sư đoàn 341 được gọi là sư đoàn 1, các trung đoàn được gọi là trung đoàn 1,2,3,4.
Biết là ngày mai sẽ lên đường nhận nhiệm vụ mới, nên đêm đó tôi cũng như anh em trong đơn vị rất khó ngủ, ai cũng mang một tâm trang vui buồn đan xen. Nhưng tư tưởng của mọi người đều vũng vàng thông suốt. Không có ai có biểu hiện tụt tạt, sa sút về tư tưởng, cả đơn vị thể hiện một ý chí quyết tâm “Đi lâu, đi xa, đi đến ngày toàn thắng” mà cấp trên đã giao nhiệm vụ. Tôi và Biểu nằm cạnh nhau trò chuyện về quê hương và phần mộ của đại thi hào Nguyễn Du. Tôi cũng nói với Biểu sau này về quê, tôi sẽ về Nghi Xuân ghé chơi nhà Biểu và hai đứa sẽ cùng nhau đi thăm mộ cụ Nguyễn Du. Chúng tôi nói chuyện đến khuya, rồi giấc ngủ đến lúc nào không hay biết.

(Còn tiếp)

[Đậu Thanh Sơn]

Doanh trại đơn vị Hồ Gia Hiền - Đoàn đặc công 429
Từ trái qua: Nguyễn Đình Nam (cùng tiểu đội 10) Thanh Sơn, Hồ Gia Hiền (C1, d1, e273 cũ, nay là đại tá Chính uỷ lữ đoàn đặc công 429). và Phú cùng đơn vị Hiền.

[quannhu172]

   Bác hay nói đến chữ Sông lam , làm tôi lại nhớ đến đội bóng đá Sông lam ngày xưa . Mà tôi vẫn xem . Nó là Sông lam Nghệ tĩnh . Sao cái từ Sông lam được nước ta ưa chuộng thế nhỉ ?

[chienc3.1972]

  Bác hay nói đến chữ Sông lam , làm tôi lại nhớ đến đội bóng đá Sông lam ngày xưa . Mà tôi vẫn xem . Nó là Sông lam Nghệ tĩnh . Sao cái từ Sông lam được nước ta ưa chuộng thế nhỉ ?

quannhu172 viết cứ như thể mình không phải là người Việt Nam vậy. Mà tôi nghĩ người dân của bất cứ vùng đất nào cũng đều có lòng tự hào,  trân trọng đối với truyền thống quật khởi của quê hương đất nước mình. Một đứa trẻ học sinh tiểu học, đặc biệt là ở vùng Nghệ - Tĩnh cũng biết nói đến Núi Hồng, Sông Lam (không phải lam đâu nhé) là nói đến cái gì rồi.
Bạn chỉ nên vào topic này để xem và tìm hiểu, đừng nên nói ngang kiểu đó mà các bác CCB chân chính của Sư đoàn 341, Sư đoàn Sông Lam hai lần được phong tặng danh hiệu Đơn vị anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Việt Nam không để cho bạn yên đâu.

[vanthang341ht]

      Chiến, Quânnhu172 ạ! Sư đoàn 341 được thành lập trên quê Bác, lấy tên Sư đoàn Sông Lam - dòng sông quê Bác, đi chiến đấu trong chiến dịch mang tên Bác -chiến dịch Hồ Chí Minh, làm quân quản tại thành phố mang tên Bác, hoàn thành nhiệm vụ chiếnn đấu lại trở về huấn luyện xây dựng trên quê Bác. 7 năm ra đời, xây dựng, chiến đấu 2 lần được Nhà Nước tuyên dương sư đoàn AHLLVTND, có đáng tự hào không nào? Hiện nay cả nước có khoảng trên 20 ngàn cái tên hoặc đang sống hoặc đã hy sinh gắn liền với sư đoàn 341- Đoàn bộ binh Sông Lam đấy.

[tranphu341]

                Chào bạn Đậu Thanh Sơn. Những bài viết vưa rồi của bạn là TP nhớ tới những ngày sống và tập luyện bảo vệ phía bắc vĩ tuyến 17 quá. Đất và người của khu vực Vinh Linh, Thật tuyệt vời. Có thể so sánh với sức sống , chiến đấu , kiên cường của dân Củ Chi của behien.

                 TP cũng có rất nhiều kỷ niệm với bà con nơi đây. Gân 3 năm đóng quân ở đó. Lúc đ/v chuẩn bị đi chiến dịch. TP BỊ CÔ THẢO LÀ BÍ THƯ CHI ĐOÀN TRÁCH LÀ: Anh Phú ở đây mấy năm mà không mấy khi đến nhà chúng em chơi. TP trả lời là: Thảo thông cảm. Anh là Phó Bí thư liên chi đoàn. là Đảng viên mới kết nạp . Đến nhà các em chơi ae họ hiểu nhầm không hay.

                 3O năm sau TP mới có dịp quay lại thăm lại nơi đó. Gặp lại Thảo, người phụ nữ đã 54 tuổi rồi, không còn nhớ nhiều về quá khứ, kỷ niệm đó nữa. Phải chăng do cuộc sống mưu sinh quá vất vả??

                  Đ.T.S cứ kể tiếp nhé. Chúc bạn luôn khỏe để hồi tưởng lại nhiều kỷ niệm thời quân ngũ đầu tiên đó.

[Đậu Thanh Sơn]

Em chào bác Văn Thắng và bác Trần Phú f341
Em rất vui khi hai anh vẫn theo dõi bài viết của em. Dạo này cuối năm bận việc của công ty quá nên không có thời gian để viết. Nhưng em vẫn đọc bài các anh đều đều. Bàn tay bấm phím của hai bác vẫn chắc lắm. Thế là qua bác Trần Phú và bác Thắng cũng như một phần nhỏ bài em viết, anh em trên quân sử Việt Nam ít nhiều đã hiểu được phần nào về lịch sử xây dựng, trưởng thanh trong chiến đấu của Sư đoàn 341 Sông Lam của chúng ta. Ngày còn ở chung với bác Phú, Thanh Sơn biết bác Phú là một người hiểu biết rộng, nhanh nhạy trong nhận thức cuộc sống (điều này có thể do môi trường và điều kiện sống bỡi xuất phát điểm của bác Phú là ở thị xã) còn xuất phát điểm của bọn em trong đơn vị hồi ấy hầu như từ vùng nông thôn nghèo khó (như em đã viết trong bài). Nhưng dẫu vậy cánh lính 74 chúng em vẫn nhận thấy và trân trọng ở bác Phú một điều: Đó là sự chân thật, sâu sắc với mọi người trong đơn vị, từ ngày xưa cũng như bây giờ.
Có một điều rất chung ở bác Thắng và bác Phú là hai anh rất đẹp trai (Bác Văn Thắng bây giờ thì đẹp lão, hihi). Ngoài ra hai bác cũng rất lãng mạn. Điều đó thể hiện qua tình cảm bác Phú dành cho những cô gái và những người dân suốt dọc đường hành quân chiến đấu mà bác Phú viết trong bài.
 Trước đây một số người dân miền Nam cũng nghĩ rằng "các ông bộ đội giải phóng" chỉ biết cầm súng chiến đấu như một cái máy thôi, chứ không được học hành, không biết yêu thương. Nhưng họ đâu biết rằng người lính cũng có một trái tim, họ cũng bâng khuâng khi đứng trước một nhành hoa tím, cũng xao lòng khi nghe câu hát ru à ơ... Bác Phú đã làm cho họ hiểu được thấy được điều đó qua anh bộ đội, xóa nhòa suy nghĩ phiến diện của những cô gái và người dân Sài Gòn trước đây.

Ngay bây giờ khi đọc bài ký của bác Phú, viết về những trận chiến đấu khốc liệt, thấy bom đạn, khói súng, chết chóc ... nhưng không "khô khan" chút nào bỡi tình cảm của bác Phú và những nhân vật có thật trong bài ký... Người lính vẫn có quyền lãng mạn phải không bác. Sự lãng mạn đó giúp cho ta vươn tới cái đẹp của cuộc sống, bỡi người lính chúng ta đã có những phút giây "Đầu súng trăng treo" trên đường hành quân ra trận.
Hình ảnh đầu súng trăng treo có ý nghĩa tượng trưng rất rõ “Súng” tượng trưng cho tinh thần quyết chiến bảo vệ sự yên lành tốt đẹp,
“trăng” tượng trưng cho cái đẹp cuộc sống hoà bình . . . “súng” và “trăng” là hai biểu tượng sóng đôi của dân tộc Việt Nam dũng cảm hào hoa muôn thuở. Đồng thời nó là biểu hiện rõ nét cái tư thế chủ động tin tưởng và tâm hồn lãng mạn trong sáng của người chiến sĩ.
Chúc hai bác có một ngày vui vẻ hạnh phúc đầm ấm bên gia đình.

[binhyen1960]

   Bác hay nói đến chữ Sông lam , làm tôi lại nhớ đến đội bóng đá Sông lam ngày xưa . Mà tôi vẫn xem . Nó là Sông lam Nghệ tĩnh . Sao cái từ Sông lam được nước ta ưa chuộng thế nhỉ ?

 Sông Lam là dòng sông đẹp đổ ra biển bắt nguồn từ nhiều dòng sông chụm lại trong đó có dòng sông La, dòng sông lịch sử này chứng kiến nhiều cuộc chiến tranh của đất nước ở vùng đất Nghệ Tĩnh kiên cường. Nó là niềm tự hào của người dân Nghệ Tĩnh giống như tên gọi Thành phố Hoa Phượng đỏ của Hải Phòng hay con sông Hồng bồi đắp lên đồng bằng Bắc bộ chảy ngang qua Hà Nội.

 Sư đoàn Sông Lam, sư đoàn 341, sư đoàn 1 thực ra chỉ là một đơn vị với 3 phiên hiệu và gọi cách nào cũng đúng, là sư đoàn duy nhất từng đứng trong đội hình Binh Đoàn Cửu Long tại BGTN quay ngược ra Bắc chi viện cho hướng BGPB trong chiến tranh VN-TQ, 1 sư đoàn Anh hùng từng làm lên nhiều kỳ tích ở 3 chiến trường với ngàn vạn máu xương cán bộ chiến sỹ. Những người lính Sư đoàn 341 họ có quyền tự hào về đơn vị của họ bác ạ, hãy trân trọng bởi ở đó không đơn giản chỉ là sự ưa chuộng 1 cái danh, 1 cái tên gọi đơn thuần.

[tranphu341]

                Chào các bạn! Vâng căn nhà của bạn Đ.T.S cũng thật là vui. Riêng TP rất càng rất vui vì giờ đây TP không phải hành quân đơn chiếc trong Quân sử này.

               Trước khi TP viết, TP có đọc trong các topic của binhyen, của Trungsy1, Có BẠN ĐÃ HỎI: KHÔNG BIẾT HỒI CHIẾN TRANH Ở BGTN CÓ SƯ ĐOÀN 341 HỌ CHIẾN ĐẤU CÓ RẤT NHIỀU THÀNH TÍCH MÀ SAO KHÔNG CÓ AI VIẾT HOẶC THAM GIA Ở QUÂN SỬ NÀY? Câu hỏi này làm TP thật nghĩ ngợi. Thực ra có rất nhiều ae muốn viết, muốn kể. Nhưng thứ nhất là không phải ai cũng biết có diễn đàn VMH này. Thứ 2 là số lính tham gia c/đ hồi đó thì tuổi cũng đều đã cao, ít có điều kiện tiếp xúc với máy, với mạng. TP cũng thật bất ngờ khi gõ vao goole để tìm hiểu về Sư đoàn và tự nhiên thấy có kết quả của cuộc chiến BGTN và bài viết của TS1. TP say mê đọc. Rồi tìm ra bài của BY nữa. TP thấy rằng phải viết mặc dù khả năng viết, khả năng máy rất kém.

                Mấy bài đầu TP nhờ căn nhà của BS-812. Nhưng rồi được sự giúp đỡ của by, sự khích lệ của các bạn. TP xin được mở, được xây dựng căn nhà riềng. Để kể có tuần tự về thời gian đầu tham gia làm n/v chiến đấu bảo vệ biên giới. Và rất vui là TP đã được đông đảo ae ủng hộ.

                Rồi TP rất vui khi Đ.T.S vào tham gia diễn đàn . động viên được cả anh Vanthang nữa 2 anh em TP đã biết là rất có nhiều kinh nghiệm viết. Đ.T.S đã từng là nhà báo, phóng viên của QDD 4. anh vt thì đã là người viết sử của Sư đoàn.

                = Ban quannhu172. Bìnhyen đã giải thích hộ về cái tên Sông Lam. Ở đầu topic của TP. TP cũng đã giới thiệu về phiên hiệu và sự ra đời, ngày, và địa điểm thành lập của Sư đoàn 341 rồi. Sư đoàn thành lập ngày 23/11/1972 đến nay đã được 39 năm. Địa điểm thành lập tại chân núi Đại Huệ, huyện Nam Đàn Tỉnh Nhệ An. NÊN CÒN ĐƯỢC MANG THÊM MẬT DANH LÀ ĐOÀN SÔNG LAM . Sông Lam là con sông ở quê Bác. lúc nào mầu nước cũng xanh màu Lam (Trừ khi có lũ).

                TP chúc Đ.T.S cùng các bạn luôn có nhiều niềm vui hạnh phúc!