Từ điểm chốt bắt đầu (Ký về Sư đoàn 341 - Sông Lam)

[quannhu172]

 Cám ơn các bác Binhyen , Đauthanhson va Tranphu . Em ở xa và cũng xa quê lâu ngày , Nên hay hóng hớt tin tức về quê hương và các địa phương . Em chỉ vỏn vẹn có hơn 3 năm lính thôi . Đi sâu nhất là Kim sơn , Kim tân , Thạch thành và Sông mực Như xuân Thanh hóa . Cám ơn các bác nhiều .

[hieuc3d26f7]

    Hồi ở chiến trường tôi chỉ nghe thấy tên sư đoàn 1. Sư đoàn 1 cùng với sư đoàn 6 và sư đoàn 7... hợp thành quân đoàn 4 ( trong chiến dịch Hồ Chí Minh). Sau này khi đánh giặc ở biên giới tây nam thì trong quân đoàn 4 có sư đoàn 7, sư đoàn 9, sư đoàn 1...Sau giải phóng Phnompenh, Trung Quốc tiến công phía bắc sư đoàn 1 ra bảo vệ phía bắc thì quân đoàn 4 có sư 339.
     Qua bài viết của anh Đậu Thanh Sơn, Tranphu...và gần đây tôi tìm hiểu các trận đánh của quân đoàn 4 với sư đoàn 18....của quân lực Việt nam cộng hòa thì mới biết là sư đoàn 341 chính là sư đoàn 1.
     Là người lính ở cấp dưới mình chỉ biết vậy sau này còn nghe quân đoàn 14...mình chả hiểu gì cả. Mình cứ nghĩ rằng ngoài những quân khu quân đội ta chỉ có 4 quân đoàn chủ lực.

[Đậu Thanh Sơn]

Chào anh Văn Thắng và anh Trần Phú f341
Chào các bạn binhyen1960, quannhu172, chienc3.1972, hieuc3d26f7
Rất vui khi các bạn hiểu được phần nào về lịch sử và tên gọi của sư đoàn 341 (Sông Lam). Bác Văn Thắng  F341 và bác Trần Phú F341 cũng như binhyen1960 đã giải thích rất rõ về tên gọi Sông Lam. Ở đây Thanh Sơn cũng xin dài dòng thêm một chút để bạn quannhu172 và hieuc3d26f7 hiểu rõ thêm về phiên hiệu của sư đoàn 341 và một số đơn vị khác. Hầu như các đơn vị trong quân đội ta đều được gắn liền với một phiên hiệu hoặc tên một địa danh nào đó. Nó có ý nghĩa về mặt truyền thống lịch sử hoặc cũng có thể để giữ bí mật quân sự. Ví dụ Sư đoàn 308 là Đại đoàn Quân Tiên phong, Sư đoàn 312 Sư đoàn Chiến Thắng, Sư đoàn 320 là sư đoàn Đồng Bằng. Một số đơn vị mang tên địa danh gắn liền với chiến công của đơn vị, như Trung đoàn Sông Lô (của Sư đoàn 312) Trung đoàn Đồng Xoài, Bình Giã, Hoa Lư (sư đoàn 9) v.v...
Còn đối với Sư đoàn 341 Sông Lam như thế này:
Năm 1972, trước tình hình sôi động phát triển vượt bậc của cách mạng miền Nam, đồng thời để có sẵn lực lượng chủ lực cơ động đánh thắng bộ binh địch nếu chúng liều lĩnh tấn công vào Khu 4 và sẵn sàng cơ động giải phóng miền Nam. Bộ Quốc phòng quyết định thành lập lại Sư đoàn 341.
Ngày 23/11/1972 tại chân núi Đại Huệ quê hương Bác Hồ kính yêu, nơi cách đây 200 năm trên đường hành quân từ Phú Xuân ra Bắc, Nguyễn Huệ và quân sỹ của ông đã dừng chân nơi đây chiêu tập thêm binh lính và tiếp nhận lương thực của đồng bào xứ Nghệ để hành quân ra Bắc, đánh thành Thăng Long, giải phóng đất nước. Và cũng chính nơi này sau 200 năm, các cán bộ trên khắp các địa phương của Quân khu 4 và được bổ sung thêm Trung đoàn 36B thuộc Sư đoàn 308 từ đất mỏ Quảng Ninh đã hội tụ về thành lập Sư đoàn 341. Vì thành lập trên quê hương Bác Hồ, nên Đảng ủy - Bộ tư lệnh Sư đoàn đã xin Bộ QP và Bộ tư lệnh Quân Khu 4 cho Sư đoàn 341 mang phiên hiệu Sông Lam. Con sông đẹp hiền hòa như bạn binhyên 1960 đã nói trong toppic này.
 Vì thế Sư đoàn 341 được mang tên Sư đoàn Sông Lam.
Trong chiến tranh chống Mỹ cứu nước trước đây, trong đội hình của Quân đoàn 4 (Binh đoàn Cửu Long) Sư đoàn 341 được gọi là Sư đoàn 1 (gọi tắt là sư 1) để giữ bí mật quân sự. Sau chiến thắng Xuân Lộc, Sư đoàn 341 Sông Lam được Quân đoàn 4 giao nhiệm vụ tiêu diệt Chi khu Trảng Bom. Đây là trận đánh mở màn cho chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử trên hướng Đông Bắc Sài Gòn. Đó là nhiệm vụ nặng nề, nhưng hết sức vẻ vang và đầy ý nghĩa. Sư đoàn mang tên dòng sông Lam quê hương Bác, được vinh dự khai hỏa chiến dịch mang tên Bác. Đây là trận cuối cùng của 30 năm để kết thúc cuộc chiến tranh của cả dân tộc với nhiều thế hệ và là ước mong của Bác trước lúc đi xa...
Thanh Sơn chúc các anh và các bạn vui khỏe.
   

[GiangNH]

 ... sau này còn nghe quân đoàn 14...mình chả hiểu gì cả. Mình cứ nghĩ rằng ngoài những quân khu quân đội ta chỉ có 4 quân đoàn chủ lực.

Em nghe các bác cựu BGPB nói Quân khu 1 có 2 quân đoàn 14 ở Lạng sơn và Quân đoàn 29 ở Cao bằng.

Năm 1985 F3 Sao vàng (của QD14) và F322(của QD29) đều sang Hà tuyên chiến đấu với Ba phệ, mỗi sư đoàn đều đóng góp cho Vị xuyên-Hà tuyên 1 trung đoàn?

Trong trường hợp này thì Quân đoàn lại bé hơn Quân khu?

 Còn trong chiến tranh BGTN, em chẳng hiểu "Quân" nào to hơn..."Quân" nào? Mà Quân đoàn 3, 4 lại chẳng...anh em gì với các Quân khu các bác nhỉ?

[binhyen1960]

 Còn trong chiến tranh BGTN, em chẳng hiểu "Quân" nào to hơn..."Quân" nào? Mà Quân đoàn 3, 4 lại chẳng...anh em gì với các Quân khu các bác nhỉ?

 "Quân to" hay "quân nhỏ" thì không biết nhưng là anh em cả đấy.

 Trong KCCM QD4 chỉ có 3 Sư đoàn BB gồm: F5 F7 và F9, sau giải phóng thì cắt F5 qua QK7 và QD4 sát nhập thêm F341 sang tới thời đánh Pốt, năm 1980 F341 quay ra Bắc chi viện cho BGPB thì QD4 nhập thêm F339 của QK9 cho đủ 3 sư đoàn BB.

 Năm 1979 trong chiến dịch GP Phnom Penh thì F7 QD4 có được tăng cường thêm E1 F2 QK5, rồi thêm ông em nhặt được "bá ngơ" E250 Đắc Lắc gì đó đơn vị lão Quyenkh và sau này lão ấy mới đứng trong F309 phối thuộc cùng F341 đánh Leck Pousat.

 Tháng 3 4.1979 QD4 đánh Amleang có F5 lại quay về làm "con nuôi" của ông "bố đẻ" QD4.

 Nói chung là quân ta chuyển qua chuyển về giữa QK và QD luôn có phối hợp giữa nhiều đơn vị ở các cấp tùy theo chiến dịch hay yêu cầu của mặt trận. Còn độ to bự thì hình như anh QK to hơn và QK7 có tới 5 sư đoàn BB còn QD4 chỉ có 3 sư BB.

[tranphu341]

                Chào các bạn! Về Quân khu là bộ đội địa phương, kể cá 1 quân khu có tới mấy Sư đoàn bb đi nữa cũng vẫn gọi là chủ lực địa phương. Còn cấp Quân đoàn là bộ đội chủ lực của Bộ. Trong tác chiến thì QK, Q Đ thì đều có mục tiêu, nhiệm vụ giống nhau là đánh địch. Nhưng QĐ thì cơ động đi phối thuộc diên rộng hơn và dưới sự điều động của Bộ.

               Chúc các bạn vui khỏe!

[hieuc3d26f7]

   Bình Yên 1960 xem lại chứ trong kháng chiến chống Mỹ tôi không thấy có sư đoàn 5 trong đội hình của quân đoàn 4. Mà có sư đoàn 6(thiếu) gồm có 2 trung đoàn hợp thành, hai trung đoàn này của quân khu 7.

[vanthang341ht]

      By 1960 ạ ! Theo vanthang biết thì trong KCCMCN Sư 5 vẫn là của QK7 nó chỉ đi phối thuộc QD4 khi có yêu cầu. Sư đoàn 341 vào chiến trường miền Nam thì gia nhập vào đội hình Quân Đoàn 4 luôn, chứ không phai khi đánh Pôt mới gia nhập Quân Đoàn 4 đâu.
      Còn khi sư đoàn 341 đánh vào Lếch trên có tăng cường cho đoàn 250, bây giờ đọc đoạn này By nói 250 là trung đoàn của Đăc Lak vanthang mới rõ đấy.
      Hiêuc3 nói là không thấy Sự 5 mà chỉ thấy có Sư 6 thiếu. Hồi đó vanthang cứ nghe nói công trường 5, công trường 6, công trường 7 v.v... chứ ít khi người ta nói sư đoàn, phải chăng đấy cũng là cách gọi tắt vừa nhanh, vừ bí mật tên gọi và lực lượng ta tham chiến.
                     Chúc sức khỏe và hạnh phúc tới các đồng đội.

[Đậu Thanh Sơn]

Chào bác Thắng và bác Trần Phú
Chào các bạn
Để rõ hơn về các đơn vị trong Quân đoàn 4, Thanh Sơn xin sơ lược vài nét về bức tranh toàn cảnh sự ra đời của Quân đoàn (Binh đoàn cửu Long) để anh em cùng hiểu nhé:

Quân đoàn 4 là một trong 4 quân đoàn chủ lực của quân đội ta, thành lập theo đòi hỏi của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Là một đơn vị chủ lực cơ động của cả nước, nhưng được hình thành và lớn mạnh trên chiến trường Nam Bộ, chủ yếu là ở Miền Đông.

Từ những đội vũ trang nhỏ lẻ trong phong trào đấu tranh cách mạng của nhân dân Nam Bộ kết hợp với lực lượng từ Miền Bắc vào. Hai tiểu đoàn chủ lực đầu tiên của Miền được thành lập tại vùng giải phóng Tây Ninh vào đầu năm 1961, đó là tiểu đoàn 1 và tiểu đoàn 2. Tháng 7/1961 Trung đoàn 1 được thành lập, nhằm đẩy mạnh hơn nữa việc xây dựng LLVT tập trung ở chiến trường, Bộ Tổng tham mưu tổ chức một khung lữ đoàn, có đủ cán bộ đến cấp tiểu đội và một số chiến sỹ được huấn luyện kỹ đưa vào Miền Đông Nam Bộ. Đến tháng 7/1962 Trung đoàn 2 được thành lập.
Các Trung đoàn trên ra đời vào lúc địch đang ráo riết đầy mạnh chiến tranh đặc biệt, thực hiện kế hoạch Stalay-Taylo, hòng bình định Miền Nam trong vòng 18 tháng. Chúng liên tiếp mở nhiều cuộc hành quân từ cấp tiểu đoàn đến sư đoàn với đủ các hình thức chiến thuật, dưa vào ưu thế trang bị kỹ thuật hiện đại hòng tiêu diệt lực lượng vũ trang còn non trẻ, đẩy lùi chiến tranh cách mạng của ta, dập tắt phong trào cách mạng của nhân dân Miền Nam.
Nhưng phong trào chiến tranh nhân dân vẫn phát triển mạnh, kết hợp với bộ đội địa phương, bộ đội chủ lực liên tiếp tấn công địch, đập tan kế hoạch Stalay - Taylo. Chiến thắng Ấp Bắc của bộ đội và du kích Mỹ Tho đánh bại cuộc càn lớn của địch, mở đầu bằng cao trào phá ấp chiến lược bằng ba mũi giáp công.
Trung đoàn 1 và Trung đoàn 2 vừa tác chiến vừa củng cố biên chế tổ chức, tăng cường huấn luyện. Ngày 18/10 tấn công đồn bảo an Cây Trường, trong trận này, đồng chí Trừ Văn Thố lấy thân mình lấp lỗ châu mai, tạo điều kiện cho đơn vị đánh thắng. Trung đoàn 3 được điều từ Tây Nam Bộ lên. Hai trung đoàn 1 và 2 đã liên tiếp chiến thắng ở Bến Cát, Bình Giã, Xuân Sơn ... Đáng ghi nhớ nhất là chiến thắng Bình Giã, đánh dấu sự thất bại cuộc chiến tranh đặc biệt của địch.
Sau chiến thắng Bình Giã, phong trào và lực lượng ta ở chiến trường có bước phát triển mới. Ba Trung đoàn 1,2,3 được phối thuộc của pháo binh cấp trên tấn công Bình Long, Phước Long, giải phóng Đồng Xoài.
Chiến thắng Đồng Xoài là một trong những thắng lợi lớn của miền Nam trong đợt hè 1965, đánh bại cuộc chiến tranh đặc biệt.
Qua chiến thắng Đồng Xoài, khối chủ lực có bước phát triển mới, trình độ tác chiến của các đơn vị trưởng thành rõ rệt. Các Trung đoàn chủ lực từ những đơn vị chưa thật mạnh trở thành quả đấm tương xứng với quy mô của mình. Hoàn thành nhiệm vụ giai đoạn đầu chiến tranh cách mạng.
Tình hình của cuộc đấu tranh cách mạng đòi hỏi phải có những sư đoàn chủ lực mạnh để đẩy mạnh hơn nữa đấu tranh quân sự trong thực hiện phương châm đấu tranh "hai chân, ba mũi". Vì thế ngày 2/9/1965 Sư đoàn 9 được thành lập.
Sư đoàn 9 ra đời với sứ mệnh lịch sử là một trong những lực lượng nòng cốt của ta trong cuộc đọ sức với các đơn vị sừng sỏ của quân đội Mỹ tại miền Đông Nam Bộ. Đặc biệt Sư đoàn 9 được đảm nhiệm tác chiến hướng Bắc Sài Gòn.
Để giải quyết cách đánh Mỹ cho chắc thắng. Sư đoàn 9 vừa đánh địch vừa tìm cách đánh thắng Mỹ. Thời gian đó tìm Mỹ mà diệt của toàn miền Nam đã có những trận đánh sôi động, như quân và dân Tây Nguyên diệt 1 tiểu đoàn Mỹ ở Chư Pông, các đội biệt động diệt hàng trăm tên Mỹ ở khách sạn Mê Rô Pôn.
Ngày 8/11/1965 Trung đoàn 1 chủ yếu là tiểu đoàn 3, diệt 1 tiểu đoàn Mỹ ở đường 16. Đây là trận mở đầu diệt gọn tiểu đoàn Mỹ ở Miền Đông Nam Bộ. Tiếp theo sư đoàn 9 liên tiếp thu được chiến thắng tại Bầu Bàng, Căm Xe Dầu Tiếng, Hố Đá, Long Nguyên. Đặc biệt là trận Bầu Bàng Trung đoàn 1 và Trung đoàn 2 Sư đoàn 9 đã tiêu diệt gọn một cụm quân Mỹ .
Cuối tháng 3 và đầu tháng 4 năm 1967, sư đoàn 9 cùng bộ đội địa phương bẻ gãy cuộc hành quân Gianxơn Xity của Mỹ.

Từ giữa năm 1967, đế quốc Mỹ đưa quân ồ ạt vào miền Nam, chiến sự diễn ra sôi động ở các khu vực trọng điểm ở trên chiến trường. Để tiếp tục tăng cường thế tấn công giành những thắng lợi to lớn hơn nữa. Bộ tổng tham mưu quyết định thành lập Sư đoàn 7 vào ngày 13/6/1966.
Các Trung đoàn của sư đoàn 7 điều từ ngoài Bắc hành quân vào, gồm Trung đoàn 141 và 165 của Sư đoàn 312 đã có công trong kháng chiến chống Pháp, đã qua nhiều năm huấn luyện chính quy. Sư đoàn 7 có nhiệm vụ cùng Sư đoàn 9 đảm nhiệm tác chiến trên hướng Bắc Sài Gòn.
Hai sư đoàn 7 và sư đoàn 9 kết hợp với các đơn vị hoả lực cấp trên, cùng bộ đội địa phương, du kích tỉnh Bình Long, Phước Long mở chiến dịch tấn công địch ở Lộc Ninh - Bù Đốp. Đây là chiến dịch cỡ Quân đoàn thiếu đầu tiên của chủ lực Miền Đông Nam Bộ và đã giành thắng lợi lớn. Sau đó 2 sư đoàn đã tham gia tổng tấn công và nổi dậy xuân 1968, đã đánh chiếm và làm chủ nhiều ngày ở khu vực quan trọng giữa Sài Gòn.

Qua nhiều năm liên tục tác chiến trên hướng hoạt động chính của chủ lực Miền Đông Nam bộ, đối tượng chủ yếu là quân Mỹ, Sư đoàn 7 và Sư đoàn 9 đã trưởng thành vượt bậc, thể hiện tốt vai trò nòng cốt trong việc đánh bại các cộc phản công chiến lược của địch, góp phần tích cực giữ thế chiến lược tiến công liên tục của chủ lực ta, góp phần đưa cách mạng vượt qua khó khăn trong những năm đầu địch thực hiện chiến lược chiến tranh Việt Nam hóa, giữ vững cơ sở và tạo được điều kiện thuận lợi để xây dựng, phát triển khối chủ lực lớn mạnh trong những năm sau. Trình độ chỉ huy tác chiến của hai sư đoàn trưởng thành, chiến sỹ dày dạn kinh nghiệm chiến đấu.
Trên đây là bối cảnh ra đời của hai sư đoàn chủ lực đầu tiên của quân đoàn 4.

Sang năm 1974, Bộ chính trị xác định là năm bản lề để tiến lên hoàn thành cách mạng dân chủ nhân dân ở Miền Nam. Quân ủy Trung ương xác định trong vài ba năm tới sẽ nâng dần quy mô tác chiến, trong khi đó địch mưu toan lấn chiếm vùng giải phóng của ta sau hiệp định Paris.
Thực hiện  quyết định sáng suốt của Bộ Chính Trị, các Quân đoàn chủ lịch cơ động của Bộ lần lượt được thành lập. Quân đoàn 4 được thành lập vào ngày 20/7/1974, gồm có: Sư đoàn 9, Sư đoàn 7 cùng các lực lượng binh chủng ở Miền Đông Nam Bộ hợp thành.
- Đồng chí Hoàng Cầm nguyên chỉ huy Đoàn 301 là Tư lệnh trưởng.
- Đồng chí Huỳnh Ngân, phó tư lệnh kiêm Chủ nhiệm Hậu cần.
- Đồng chí Hoàng Nghĩa Khánh Tham mưu trưởng
- Đồng chí Lê Thanh Chủ nhiệm chính trị.
Quyết định và chỉ thị thành lập Quân đoàn được công bố tại Hội nghị cán bộ các đơn vị và địa phương Quân khu thuộc B2. Đồng chí Phạm Hùng trực tiếp giao nhiệm vụ cho Quân đoàn.

Ngày 3 và 4 tháng 10 năm 1974, Đảng ủy Quân đoàn họp phiên đầu tiên. Đảng ủy xác định phương hướng, nhiệm vụ cơ bản là: "Đoàn kết, khiêm tốn, tin tưởng, tự hào và nổ lực xây dựng khẩn trương toàn diện, vững chắc, tiên lên chính quy hiện đại, hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ trên giao, trở thành một trong những Quân đoàn mạnh nhất toàn quân"
Sau khi được thành lập quân đoàn ra quân trận đầu giải phóng tỉnh Phước Long. Đây là chiến dịch đầu tiên, tiến hành trong điều kiện Quân đoàn mới thành lập, đang ổn định biên chế, có nhiều khó khăn về trang bị và quân số.
Quán triệt tư tưởng tiến công, tích cực tạo thời cơ phát triển chiến dịch mạnh mẽ. Bằng cách bao vây chia cắt địch cả chiến dịch và chiến thuật, kết hợp tiêu diệt các căn cứ then chốt với bao vây tiến công nhiều điểm xung quanh, và làm công tác binh vận, ta đã đập tan kế hoạch phòng ngự của địch, nắm lấy thời cơ có lợi liên tục tấn công giải phóng tỉnh Phước Long trong thời gian ngắn.
Giải phóng tỉnh Phước Long là một thắng lợi to lớn toàn diện của quân và dân ta, diệt gọn quân địch, giải phóng trọn vẹn một tỉnh, mở rộng vùng giải phóng căn cứ địa, giải phóng hành lang thông suốt đi nhiều hướng chiến dịch có tầm chiến lược quan trọng Mở ra khà năng thực tế là ta đập tan được nhiều tuyến phòng ngự của địch, giải phóng hàng loạt chi khu, có thời cơ thì thần tốc tiến công tiêu diệt địch, giải phóng thị xã thành phố.
Chiến thắng Phước Long, có thể nói đây là trận đánh sát chiến lược, mở đầu cuộc tổng tiến công và nổi dậy Mùa Xuân năm 1975 lịch sử, giải phóng toàn Miền Nam.

Để tạo điều kiện cho Quân đoàn hoàn thành nhiệm vụ và kiện toàn theo biên chế của Bộ Tổng tham mưu. Quân đoàn được bổ sung quân số, trang bị vũ khí, kỹ thuật. Sư đoàn bộ binh 341 được điều động từ Quân khu 4 vào bổ sung vào Quân đoàn 4.
Sư đoàn 341 (Đoàn Sông Lam) vào chiến trường B2 được đặt phiên hiệu là Sư đoàn 1. Là một sư đoàn được xây dựng theo hướng chính quy hiện đại. Cán bộ, chiến sỹ được huấn luyện cơ bản, kỷ luật tốt. Sư đoàn từ Quân Khu 4 hành quân bằng xe cơ giới vào tham gia Tổng tấn công Xuân 1975...

(Thanh Sơn - PV báo QĐ4 - Sổ tay ghi chép về đợt vận động Học tập về Truyền thống QĐ tháng 5/1979)

[Hieu6x]

       Hồi đó vanthang cứ nghe nói công trường 5, công trường 6, công trường 7 v.v... chứ ít khi người ta nói sư đoàn, phải chăng đấy cũng là cách gọi tắt vừa nhanh, vừ bí mật tên gọi và lực lượng ta tham chiến.
                     

Trong KCCM thì sư đoàn được gọi là Công trường, Trung đoàn gọi là Nông trường, lúc đầu thì nó là cách gọi bí mật, nhưng sau đó thì nghe trên đài "mẹ Việt nam" cũng dùng cách gọi này, nên nó cũng chẳng còn mật với ai nữa. Gọi "công trường" thì dài chứ có tắt được chút nào đâu, gọi sư hay F còn nhanh gọn hơn.