Từ điểm chốt bắt đầu (Ký về Sư đoàn 341 - Sông Lam)

[Đậu Thanh Sơn]

KÝ ỨC SƯ ĐOÀN (tiếp theo)

Sau khi tiểu đoàn 1 tiêu diệt xong bọn địch tại ga Long Lạc, khoảng 9 giờ  tối, chúng tôi lên đường 1 nhập vào đội hình của sư đoàn, thành ba mũi hành tiến đến ngã ba xa lộ với đường số 1 vào TP Biên Hòa. Pháo kích của địch ở Thủ Đức hay đâu đó vẫn bắn vào đội hình xe pháo dày đặc của ta. Chúng chặn bước tiến của chúng tôi cho đến sáng ngày 29 tháng 4.
Trước tình thế đó, Bộ tư lệnh sư đoàn giao nhiệm vụ cho các đơn vị như sau:
- Tiểu đoàn 4 (Trung đoàn 270) và hỏa lực kiềm chế địch ở Hố Nai.
- Trung đoàn 273 nhanh chóng đánh chiếm sân bay Biên Hòa.
- Trung đoàn 270 vòng lên phía Bắc đường số 1 đánh chiếm trận địa pháo binh địch ở căn cứ Hốc Bà Thức và phát triển lên sân bay Biên Hòa phối hợp với Trung đoàn 273.
- Trung đoàn 266 được pháo binh sư đoàn chi viện, đánh chiếm căn cứ sở chỉ huy Quân khu 3 ngụy sau đó phát triển qua Hố Nai đánh chiếm tổng kho Long Bình.

Khoảng 6 giờ sáng ngày 29 tháng 4 năm 1975, hỏa lực của sư đoàn và hỏa lực đi cùng của các trung đoàn đồng loạt nổ súng đánh chiếm các mục tiêu Quân khu 3, sân bay Biên Hòa, trận địa pháo địch ở căn cứ Hốc Bà Thức.
Hốc Bà Thức là căn cứ của Thiết đoàn 15 của địch, nằm án ngữ trên đường 1A và đường 24. Diện tích toàn căn cứ khoảng 24 km2. Đánh chiếm được Hốc Bà Thức ta sẽ chọc thủng một mắt xích quan trọng trong dải phòng ngự của địch ở phía Bắc Sài Gòn, mở địa bàn cho chủ lực tiến vào tập kết lực lượng.

Tiểu đoàn 1 của tôi tiến vào Hố Nai, địch và dân ở đây đã chạy hết, chỉ còn lại vườn không nhà trống. Đây là khu vực giáo dân toàn tòng từ ngoài Bắc di cư vào năm 1954, nên hầu hết dân ở đây rất căm thù cộng sản. Nhà nào cũng vẽ cờ ba soọc lên tường nhà, cùng với những khẩu hiệu chống cộng như "Liên hệ với cộng sản là tự sát", "Thề không đội trời chung với cộng sản" v.v... Chúng tôi vào một căn nhà sát bên đường 1, nhà trống vắng, nhưng đồ đạc trong nhà vẫn ngăn nắp, chúng tôi nhanh chóng nấu cơm và bảo trì, lau chùi lại súng đạn để chuẩn bị chiến đấu.

Sáng 29-4-1975, với đội hình 5 xe tăng đi trước, tiếp đến là cao xạ 37mm, súng máy 12,7mm, rồi đến bộ binh, toàn Sư đoàn 341 chúng tôi rầm rập tiến vào Hố Nai theo trục đường số 1.
Trên đường hành tiến, pháo tăng và cao xạ của ta tiếp tục dập tắt các ổ đề kháng của địch trên các tháp chuông nhà thờ, trên các ô cửa sổ. Các chiến sĩ bộ binh dùng lựu đạn, súng AK đánh chiếm tầng trệt, tầng ngầm của các khu nhà trong dãy phố. 10 giờ, đội hình hành tiến của sư đoàn đến ngã ba Hố Nai đi Biên Hòa. Tới đây, xe tăng của ta chưa qua được vì gặp 4 tuyến hào chống tăng. Sau này, ta mới biết, vì bị mất liên lạc, nên bọn địch ở đây không nhận được lệnh của chỉ huy Quân đoàn 3 ngụy là: “Trưa 29-4 rút về tây Đồng Nai để phòng ngự từ Thủ Đức”. Vì thế, địch đã gom bọn tàn quân và có đến 60 xe tăng, lợi dụng tuyến hào chống tăng và hậu cứ chiến đoàn 22 để chống cự. Địch mất liên lạc hóa ra lại làm khó cho ta, chúng bị dồn ứ cả lại.
Sư đoàn quyết định để một bộ phận cầm chân địch, còn các đơn vị cứ phát triển, đánh chiếm các mục tiêu đã phân công như sau:
Trung đoàn 273, trong đó có tiểu đoàn 1 của chúng tôi, sau khi diệt một tiểu đoàn địch trên đường vận động ra ga Long Lạc đã nhanh chóng tiến công vào chiếm sân bay Biên Hòa. Địch đã bỏ chạy hết. Chúng tôi vào khu gia binh và được lệnh dùng chân tại đây.
Trung đoàn 270 vòng lên phía bắc đường số 1 đánh chiếm Hốc Bà Thức và phát triển qua sân bay.
 Trung đoàn 266 đánh chiếm sở chỉ huy quân đoàn 3 ngụy, một bộ phận vòng qua Hố Nai đánh vào tổng kho Long Bình.
Nhờ quyết định táo bạo và kịp thời đó, lực lượng chính của sư đoàn không bị cầm chân.
10 giờ ngày 29 tháng 4 năm 1975, các đơn vị của sư đoàn tiến công đánh và làm chủ căn cứ sở chỉ huy của Quân khu 3 ngụy, căn cứ không quân Biên Hòa, trận địa pháo ở căn cứ Hốc Bà Thức và truy kích quân địch tháo chạy về Thủ Đức.

Đêm 29 tháng 4, một mũi của sư đoàn 341 tiến về Sài Gòn qua cầu Hòa An, do cầu về Dĩ An quá yếu nên xe tăng của ta không qua được. Đến 3 giờ sáng ngày 30 tháng 4, được lệnh của quân đoàn, Sư đoàn 341 đã tập trung xe tăng và toàn bộ tiểu đoàn 3 (Trung đoàn 273) quay ngược trở ra ngã ba Tam Hiệp, theo đường xa lộ tiến vào Sài Gòn. Trên đường đi, đoàn xe gặp một số phụ nữ vừa thoát khỏi trại giam của đich ở Tam Hiệp  xin đi nhờ xe về Sài Gòn. Chiến trường lúc này quá chật chội, đầy xe tăng, xe pháo, và đầy người. Cũng trong đêm 29-4, số xe tăng địch ở ngã ba Hố Nai đã bị Sư đoàn 6 tiêu diệt.

 Mờ sáng ngày 30 tháng 4, Trung đoàn 266, Tiểu đoàn 5, rồi Tiểu đoàn 3 vượt sông Đồng Nai tiến vào Sài Gòn. Pháo địch vẫn bắn chặn dữ dội vào đoạn đường Long Bình -Thủ Đức. Ngay sau đó đã bị pháo binh ta bắn chế áp, nên đội hình hành tiến vẫn bảo đảm tốc độ. Khoảng 6 giờ sáng, pháo binh mặt đất, pháo cao xạ của Quân đoàn 2, Quân đoàn 4... bắt đầu trút lửa vào các mục tiêu trong nội đô. Các trận địa pháo của địch tê liệt dần. Đó cũng là lúc các đoàn xe đủ các loại của quân ta đã vượt qua cầu Rạch Chiếc. Đến 10 giờ, Quân đoàn 2 đánh tan tuyến phòng thủ cuối cùng của địch, bắn cháy 10 xe tăng, thiết giáp và vượt qua cầu Thị Nghè. Tuyến phòng thủ Sài Gòn bị đập vỡ. Các binh đoàn chủ lực hùng mạnh của quân đội ta tiến vào Sài Gòn như thác đổ.
Trên xa lộ từ Tam Hiệp vào Sài Gòn bọn lính ngụy đã cởi bỏ tất cả những gì được trang bị trên người để cải trang thành dân thường chạy trốn. Vì thế trên xa lộ ngổn ngang quân phục, lon ngù, giầy, ba lô... của đám lính thất trận vất lại, trông thật tan hoang...
(còn nữa)

[anhtho]

 Theo sách vở em đọc sau này, như vậy cánh quân của các anh không đi theo đường một, mà tới chợ Sặt Hố Nai là quẹo vào xa lộ Biên Hòa phải không anh. Vậy trận tử thủ đẫm máu của địch ở cầu Rạch Chiếc có phải quân ta là đơn vị anh không. Em nghĩ nếu tiến quân theo đường một thì sẽ chậm hơn do đường xa hơn và có thể gặp nhiều ổ đề kháng hơn. Em đang thắc mắc: Không biết khi tiến quân vào cửa ngõ Sài gòn thì cánh quân của anh có biệt động nội đô hoặc một lực lượng ngầm nào của ta đón và dẫn đường không ạ. Chúc anh mạnh khỏe, hành quân thần tốc vì bị khá trễ do đi Ninh Hòa.

[Đậu Thanh Sơn]

Chào Anh Thơ
Về trận đánh cầu Rạch Chíếc trên xa lộ, do đơn vị đặc công đánh chiếm và giữ cầu đón đại quân của ta tiến vào nội đô. Sư đoàn 341 khi tiến vào Sài gòn chỉ có một số đơn vị bám xe tăng vào được. Riêng tiểu đoàn 1 của anh vào chiếm sân bay Biên Hòa và tiếp quản ở đấy. Mãi tháng 6 mới vào Sài Gòn làm nhiệm vụ quân quản thành phố Sài Gòn Gia Định.

Có rất nhiều bài viết về trận đánh cầu Rạch Chiếc, anh xin trích đăng lại một số bài viết đánh giữ cầu Rạch chiếc để anhtho tham khảo.

52 anh em đã nằm lại ở cầu Rạch Chiếc

Ông Nguyễn Văn Thuật, (nguyên tham mưu trưởng Tiểu đoàn 81, đơn vị chủ công đánh chiếm cầu Rạch Chiếc) bồi hối nhớ lại. Trận đánh khốc liệt để giữ được cây cầu dài chỉ vài trăm mét, mở đường vào cửa ngõ thành phố đã ghi lại những dấu ấn không bao giờ quên?

Với tôi, mọi việc như mới xảy ra ngày hôm qua. Tiểu đoàn của chúng tôi cùng với cụm bịệt động Z22, Z23 của Lữ đoàn đặc công biệt động 316 được lệnh đánh chiếm và giữ cầu Rạch Chiếc đêm 27-4.

Chiều 27, ba đơn vị tập kết ở trong rừng dừa nước. Tất cả các em đều rất háo hức được tham gia giải phóng Sài Gòn, ai cũng được ao ước được đến Sài Gòn. Đi đánh lần này, ban chỉ huy chúng tôi biết là trận cuối, rất yên tâm và không thấy lạnh lưng như hồi Mậu Thân. Nhưng đã ra trận là phải dự liệu chuyện hy sinh, tỷ lệ thấp nhất là 20%, không biết sẽ rơi vào ai, nhưng anh em ai cũng dự tính là mình có thể đi không về. Vừa nhai lương khô, mấy em vừa vui vẻ chỉ chỏ nhường phần vào Sài Gòn cho bạn.

Một lần nhìn xuống dòng sông, nhìn xuống dạ cầu, tôi như thấy lại các em đặc công thủy của Z22, Z23. Ai cũng còn rất trẻ, rất đẹp trai và rất giỏi, vừa được đưa từ ngoài Bắc vào, chưa bao giờ đi điều nghiên, đi thực tế ở khu vực cầu Rạch Chiếc. Lữ đoàn mới nhận quân, chưa kịp thống kê, bổ xung danh sách thì đã nhận nhiệm vụ quan trọng, ngay trong anh em cũng chưa kịp thuộc tên nhau. Khẩu hiệu của chúng tôi lúc đó là: Khẩn trương. Vừa chạy vừa xếp hàng. Vừa xếp hàng vừa tiến công.

Z23, Z23 lãnh nhiệm vụ chiếm phía bắc cầu, phải vác súng đạn rất nặng lội chéo qua sông. Do không thuộc địa hình, các em bị lún vào 1 bãi lầy, lại ngay trong tầm đạn của địch. Ở bên này sông, chúng tôi bất lực. Chỉ trong vòng 10 phút, 46 người đã hy sinh.

Tiểu đoàn của chúng tôi nhận đầu cầu phía nam, thần tốc và bất ngờ nên chỉ vài chục phút đã chiếm được căn cứ.

Sáng 28, Đỗ Ngọc Long đang ôm khẩu B40 ngắm bắn thì bị trúng 1 quả đạn M79. Đến trưa, Nguyễn Văn lênh đang xả súng vào toán quân tiếp viện của địch từ Sài Gòn xuống thì bị trúng đạn. Tôi chỉ nghe em gọi: "Anh ơi, em chết rồi".

Chiều 28, Quyết bị trúng đạn từ máy bay bắn xuống khi đang ở trong chốt chỉ huy của địch.

Thế trận giằng co như vậy giữa 1 bên là người, 1 bên là xe tăng, máy bay. Trong khi dùng máy kỹ thuật bắt sóng chỉ huy của địch, tôi phát hiện: địch xác định vị trí quân ta ở những chỗ không có lá cờ 3 sọc và chỉ điểm xả rocket xuống. Ngay lập tức tôi ra lệnh cho anh em không bắn hạ cờ mà còn kéo cờ lên trong những chốt mình đã chiếm được, trong những chỗ đang giao tranh giáp lá cà. Nhờ vậy mà hạn chế được thương vong.

Đến đêm 29 rạng sáng 30 chúng tôi mới chiếm trọn được 2 đầu cầu. Tiểu đoàn 81 mất thêm 2 chiến sỹ nữa khi chiếc máy bay cuối cùng của địch đến xả đạn. Sang được đầu cầu phía bắc, chúng tôi thừa thắng chiếm luôn nhà máy xi măng, nhà máy nhiệt điện, nhà nghỉ mát của Nguyễn Văn Thiệu. Nhưng quan trọng nhất là chúng tôi lấy lại được thi hài của em Tầm, 1 chiến sỹ của Z22. Em bị địch bắt từ đêm 27, cương quyết không khai chiến lược của quân mình nên bị chúng chặt đầu cắm ở đầu cầu.

10 giờ sáng 30-4 tôi nghe tiếng xe tăng đến. Anh em đã chuẩn bi ngắm bắn thì chợt trông thấy ngôi sao vàng trên lá cờ. Chúng tôi vui mừng quá nhưng vẫn rất căng thẳng, vẫn sẵn sàng tư thế chiến đấu. Đến chiều chúng tôi mới vào Sài Gòn bằng xe lấy được của địch, mới lấy quân phục ra mặc.

52 anh em đã mãi mãi nằm lại nơi cửa ngõ thành phố, đã không được thấy Sài Gòn.

Mỗi năm, vào sáng 28-4, chúng tôi lại làm lễ tưởng niệm tại đây, lại thả hoa xuống lòng sông Rạch Chiếc.

Chỗ các em đã hy sinh nay là 1 sân golf, nhưng công việc tìm kiếm hài cốt vẫn đang tiếp tục.

Những thi hài tìm được đưa vào nghĩ trang đều được mang 1 cái tên chung: Liệt sỹ vô danh.
---------------

Lưu ý: trong 2 bài viết có sự khác nhau trong thông tin về các liệt sỹ hy sinh trong trận này?

-----------------------------------------------------------------------------------------------
Trận đánh chiếm cầu Rạch Chiếc, trận đánh oai hùng

    
Dọc theo xa lộ Hà Nội ra đến chân cầu Rạch Chiếc, rẽ phải chừng mươi thước, có một tấm bia màu huyết dụ, khiêm nhường nép mình dưới lùm cây ô rô, dừa nước. Tất cả được xếp đặt nghiêm ngắn trên cái doi đất vỏn vẹn hơn chục thước vuông. Bia cao chừng hai thước, hình khối cân xứng, trên đỉnh là ngôi sao năm cánh. Mặt bia trầm mặc hướng ra bến vượt vàm Rạch Chiếc, trên đó được khắc dòng chữ: Bia tưởng niệm các chiến sĩ hy sinh tại cầu Rạch Chiếc. Tam cấp ốp đá cẩn thận, lư hương trang trọng ở giữa, thêm dãy ghế đá bên phải sát rìa nước để những người đến viếng, thăm có chỗ nghỉ chân.
37 năm về trước, cầu Rạch Chiếc là một trong bốn cụm phòng ngự trọng yếu của địch trên tuyến Sài Gòn - Biên Hòa. Tại đây đã diễn ra trận huyết chiến giữa đặc công ta với lực lượng bảo an và thủy quân lục chiến ngụy được trang bị mạnh, có xe tăng, trực thăng và giang thuyền yểm trợ. Các đơn vị ta tham gia chiếm giữ cầu Rạch Chiếc gồm: Tiểu đoàn 81, Z22 và Z23 (Lữ đoàn 316). Trận chiến bắt đầu từ 3h ngày 28/4/1975.
Ngay lúc chiếm được hai đầu cầu, hàng chục khẩu pháo từ Nhơn Trạch, Sóng Thần và Liên trường Thủ Đức liên tục bắn cấp tập vào trận địa ta. Trên trời, từng bầy trực thăng thi nhau phóng hỏa tiễn và xả đại liên xuống các vị trí có quân ta đang chốt giữ. Khi bắt được 2 chiến sĩ đặc công, bọn địch man rợ chặt đầu các anh bêu ở gầm cầu, hòng uy hiếp tinh thần quân ta.
Vấp phải sự phản kích điên cuồng của địch, có lúc lực lượng đặc công ta bị dội ra, buộc phải lui về tuyến sau để củng cố. Thế trận giằng co vô cùng ác liệt, đến 8h 30 ngày 30/4/1975, quân ta hoàn toàn làm chủ cây cầu. Ngay sau đó, những chiếc xe tăng của Lữ đoàn 203 (Quân đoàn 2) đã rầm rập băng qua cây cầu sắt này tiến thẳng vào nội đô, dũng mãnh húc đổ cánh cổng sắt dinh Độc Lập… 11giờ 30, lá cờ chiến thắng tung bay trên hang ổ cuối cùng của ngụy quyền Sài Gòn.
Sau hơn 2 ngày đêm chiến đấu, 52 cán bộ, chiến sĩ đặc công đã anh dũng hy sinh, phần lớn các anh đều vĩnh viễn nằm lại dưới vàm Rạch Chiếc. Sau chiến tranh, có rất nhiều thân nhân các gia đình liệt sĩ từ ngoài Bắc lặn lội tìm đến nơi con em mình ngã xuống. Nhiều người ngược xuôi hai đầu cầu loay hoay kiếm chỗ để thắp nén nhang… Từ nỗi đau khôn nguôi ấy, đầu năm 2006, một tấm bia đã được dựng lên ở ngay chân cầu Rạch Chiếc, trên địa bàn Quận 2, bởi tâm nguyện và công sức của đồng đội cùng những người dân rất đỗi bình thường. Họ muốn có một nơi chốn đầm ấm, tiện lợi để đón rước anh linh các liệt sĩ trong dịp lễ trọng hằng năm, đặc biệt lễ mừng chiến thắng 30/4.

Bài và ảnh: Minh Nhật

-----------------------------------------------------------------------------------------------

[Đậu Thanh Sơn]

Trận đánh cầu Rạch Chiếc:
 Người trông xe và phát B40 mở màn


"Những ngày này, cầu Rạch Chiếc vang ầm tiếng máy công cụ để gấp rút hoàn thành chiếc cầu mới to đẹp hơn.Những ngày này 35 năm về trước, cầu Rạch Chiếc cũng vang ầm tiếng động, nhưng là tiếng nổ của những phát B40, thủ pháo, lựu đạn"
Người đàn ông trung niên nói giọng Thanh Hóa, đang giữ xe cho UBND phường nhè nhẹ buông giọng.
 
Bắn tiếp Thọ ơi!

 

Ông Nguyễn Đức Thọ sinh năm 1955 tại Thanh Hóa, tình nguyện nhập ngũ bằng huyết thư năm 17 tuổi, tham gia trận đánh cầu Rạch Chiếc năm 20 tuổi. Năm 1982 ra quân với hàm trung uý. Hiện trú tại phường 4 (Quận 8, TPHCM), là người trông xe của UBND phường 4 với mức thù lao 600.000đ/tháng.

 
Ít ai biết ông Nguyễn Đức Thọ - người trông xe của UBND phường 4 (quận 8, TPHCM) là một cựu chiến binh mang hàm trung uý. Còn ít người hơn nữa biết được cách đây 35 năm, chiến sĩ Nguyễn Đức Thọ đã bắn phát B40 mở màn trận đánh cầu Rạch Chiếc của Lữ đoàn đặc công- biệt động 316, mở đường cho đại quân tiến thẳng vào Dinh Độc Lập, giải phóng Sài Gòn. Trưa 27/4, chúng tôi đến UBND phường 4 theo lời hẹn qua điện thoại với ông Nguyễn Đức Thọ. Hôm nay, ông tề chỉnh trong bộ quân phục nhưng vẫn ngồi trong bãi giữ xe, cạnh xe nước mía của vợ. Ông Thọ ghé tai tôi nói nhỏ: "Mình vừa ở trên quận về. Thôi anh em vào nhà cho đỡ ồn ào". Vòng vèo qua những con đường chằng chịt khu chợ Phạm Thế Hiển, chúng tôi đến nhà cựu trung úy Nguyễn Đức Thọ.

Nhấp một ly nước lọc cho giảm nhiệt vì nắng nóng lại cúp điện, người trinh sát kiêm liên lạc C1-Z23 Lữ đoàn đặc công- biệt động 316 hắng giọng: "Lẽ ra đơn vị chúng tôi được huấn luyện (đặc công Hải quân) để đánh chiếm Bộ tư lệnh hải quân ngụy. Nhưng đến giờ chót, ngày 25/4/1975 lại được lệnh huỷ bỏ, tập trung toàn bộ lực lượng cùng với Z22, D81 (đều thuộc Lữ đoàn 316) đánh chiếm giữ cầu Rạch Chiếc đón đại quân vào. Lập tức đồng chí Đỗ Hồng Quang và đồng chí Tư Thinh (Z phó, tham mưu trưởng đơn vị) lên đường trinh sát cầu Rạch Chiếc".
 
 

Cầu Rạch Chiếc đang được khẩn trương xây dựng để dự kiến hoàn thành vào tháng 6/2010.

"Ngay tối 26/4, đơn vị bàn bạc thống nhất chọn phương án đánh cường tập dùng B40-B41 tiêu diệt các hỏa điểm chủ yếu của địch. Toàn bộ lực lượng áp sát mục tiêu đồng loạt dùng thủ pháo, lựu đạn ném vào lô cốt, công sự địch. Tôi còn nhớ rõ sáng 27/4, mỗi người sau khi được trang bị vũ khí tự gói cho mình 16 quả thủ pháo (mỗi quả khoảng 3 lạng thuốc nổ dẻo C4 được kích nổ bằng kíp trong thời gian 3 giây) kèm theo 2 trái lựu đạn. Lúc đó tôi được trang bị một khẩu B40 và 10 trái đạn, một số đồng chí khác được trang bị AK. Mỗi người được mang theo 2 nắm cơm vắt. Đúng 17h ngày 27/4, đồng chí Tư Thinh hạ mệnh lệnh chiến đấu. D81 được phân đánh chiếm giữ đầu cầu phía Nam (hướng Sài Gòn ra), Z22-Z23 thì đánh đầu cầu phía Bắc (hướng Thủ Đức vào). Thiếu uý Nguyễn Đình Trương-Đại đội trưởng chỉ huy tổ 1 được phân chốt giữa ngã 3 đường đất đỏ đánh địch phản kích chi viện".

Nói đến đây, ông Thọ dừng lại như không muốn quên sót một chi tiết nào: "Riêng tôi được phân công bắn phát đạn đầu tiên tiêu diệt tháp canh cao. Tháp bằng khung sắt, tầng trên cùng đắp bao cát, có trang bị đại liên, đèn pha, điện thoại, trên nóc cắm lá cờ 3 sọc, phía dưới là lô cốt nửa chìm nửa nổi. Giờ G là 3h15 sáng 28/4/1975, nhưng đến 23h ngày 27/4 chúng tôi đã tiếp cận hết các mục tiêu. Đến giờ G, tôi nổ quả B40 đầu tiên nhưng lại hụt mục tiêu bởi đứng dưới sình lầy, phía trước là hàng rào kẽm gai, tôi sợ vướng đạn nên nâng cao nòng súng. Địch liền nhả đạn liên hồi. Vừa lúc đó, thượng sĩ Trần Đình Lạc (quê Nghệ An) đứng bên cạnh hô lên "Bắn tiếp Thọ ơi". Tôi liền đứng thẳng dậy nổ phát thứ 2. Lần này trúng ngay góc làm tháp canh sạt đổ. Cột cờ ngã nghiêng. Khẩu đại liên nhả đạn khi nãy im bặt. Tiếng thủ pháo nổ dồn dập".

Chỗ nào nhá lửa thì táp một trái Thọ ơi!

Câu chuyện đang đến hồi gay cấn thì ông Thọ im lặng, ực một ngụm nước lọc. Chợt ông la lớn: "Chỗ nào nhá lửa thì táp cho tao một trái Thọ ơi!” Đó là chiến sĩ Lê Xuân Nguyệt (quê Thanh Hóa) hét lên với tôi. Chỗ nhá lửa tức là công sự địch còn bắn, trong đêm mình chỉ thấy nó nhá lửa liên hồi. Vừa đạp rào xông vào trong, tôi phát hiện một lô cốt chìm. Lúc này có anh Quang (quê Hải Hưng) đi bên cạnh tống một quả thủ pháo vào trong lô cốt. Bị bất ngờ, địch bỏ công sự nhảy cả ra ngoài, riêng công sự này ta bắt sống được 7 tên, nhưng trên đường giải về tuyến sau, chúng lợi dùng địa hình phức tạp tẩu thoát mất 3 tên".

"Trận đánh diễn ra nhanh và thuận lợi nên chúng tôi làm chủ trận địa mà không bị thương vong. Nhưng ngay sau đó, địch dùng đại pháo từ căn cứ Thủ Đức, Cát Lái và từ tàu chiến bắn liên tục đến sáng. Đến khoảng 8h sáng 28/4, địch dùng trực thăng đổ quân kết hợp với bộ binh, xe tăng, tàu chiến phản kích quyết liệt. Nhờ công sự lô cốt, chúng tôi đánh trả dữ dội. Mỗi lần công không thành, địch lại lùi ra dùng pháo bắn phá các chốt giữ của chúng tôi nhưng không thành công vì đây là vùng sình lầy, đạn pháo không phát huy tác dụng. Địch cũng phát hiện điều này nên chuyển sang đạn pháo chụp. Đây là loại đạn nổ trên không, mảnh đạn chụp xuống".

Bản hùng ca cầu Rạch Chiếc

Giọng ông Thọ như lạc hẳn: "Tình hình lúc này hết sức khốc liệt, anh Chiến-quyền C phó, anh Hiểu, anh Thảo đều hy sinh. Anh Thành quyền đại đội trưởng Z22 gãy một chân. Đúng lúc đó địch dùng ca nô lao thẳng vào trận địa. Tôi và các anh em dùng thủ pháo, lụu đạn ném xuống hất tung đám lính và cướp được 2 chiếc ca nô. Chúng tôi đề nghị dùng ca nô đưa anh Thành ra ngoài theo đường sông nhưng anh kiên quyết ở lại chiến đấu cùng anh em. Địch dùng pháo chụp, anh Thành lại gãy luôn chân còn lại. Chúng tôi nhờ Nguyễn Bá Lương cõng anh Thành ra chỗ y tá Mừng và anh Quang. Anh Quang thấy anh Thành oằn người vì đau đớn, không nhịn được bật thành tiếng "anh Thành yên tâm, còn chúng tôi đây", nói rồi dùng B41 bắn thẳng vào đội hình địch. Không ngờ nỗi xúc động của anh Quang khiến địch phát hiện và tập trung hỏa lực bắn vào vị trí khiến cả 3 anh đều hy sinh".
 
 

Hình ảnh Ông Nguyễn Đức Thọ (ngoài cùng bên trái) và các đồng đội lữ đoàn 316.

Người trông xe nhắm nghiền mắt, nén xúc động: "Lúc này nhiều anh em đã hy sinh, vũ khí lại cạn kiệt, đúng lúc đó chúng tôi nhận được lệnh rút lui ra rừng dừa nước. Trên đường rút, địch cắt đội hình nên nhóm anh Trương, Liễu, Nên, Sơn, Lương, Hạnh, Minh (cùng quê Quảng Xương, Thanh Hóa) bị địch vây đã chiến đấu ngoan cường đến viên đạn cuối cùng. Các anh đều bị địch bắt.

Trước khi bắn, địch còn dùng báng súng đập nát 2 hàm răng các anh. Anh Thất quả cảm chốt chặn để anh em rút lui chiến đấu đến hết đạn bị chúng bắt và chặt làm 2 khúc. Anh Tầm, anh Việt cũng ngoan cường chiến đấu và hy sinh trong đợt này".

"Đến sáng 29/4, chúng tôi mới tập trung lại được. Cả hai đơn vị Z22 và Z23 chỉ còn lại 29 người, kể cả những người bị thương nhẹ nhưng chúng tôi lại nhận lệnh tiếp tục nổ súng để địch không phá cầu Rạch Chiếc. Đúng 5h sáng 30/4/1975, chúng tôi lại nổ súng. Lúc này địch tập trung rất đông tại cầu nhưng chủ yếu là số quân vừa thất trận ở Xuân Lộc, Long Thành nên tinh thần rất hoang mang. Vừa nghe tiếng súng chúng đã hoảng sợ, chống trả yếu ớt. Đến 7h sáng 30/4, lực lượng đi đầu quân đoàn 2 tới cầu Rạch Chiếc. Chúng tôi phấn khởi, mừng không bút nào tả xiết".

Dứt lời kể, ông Thọ ngồi thừ người. Để chiếm giữ cầu Rạch Chiếc, đồng đội của ông ở đơn vị Z22, Z23 đã hy sinh 14 người nhưng chỉ có 9 người được tìm thấy xác và chôn tại trận địa (hiện chỉ có các liệt sĩ Nguyễn Văn Thất, Lê Trọng Việt được quy tập về nghĩa trang liệt sĩ Thủ Đức). Sáng 28/4 này, cựu trung uý Nguyễn Đức Thọ lại nhờ vợ trông xe, còn ông chuẩn bị nhang đèn đến cầu Rạch Chiếc tưởng nhớ đồng đội. Ở đó ông lại đọc cho đồng đội thân yêu những câu thơ mà ông dành tặng họ hàng năm:

" …Với cây cầu, anh vẹn toàn sau trước
Không, anh không thể là chiến sĩ vô danh
Vẫn những cái tên anh Chiến, anh Thành;
Nào là Thất, là Minh, là Nho, là Quang, là Mừng, là Tầm, là Việt…
Những cái tên với bao điều muốn biết
Những cái tên biết mấy yêu thương
Ba mươi lăm năm hoa lửa chiến trường
Giữa cửa ngõ thành đô trước ngày giải phóng…".
 
Khi Chiến dịch Hồ Chí Minh (tháng 4/1975) đánh tan tuyến phòng thủ Xuân Lộc (Đồng Nai) để quân ta tiến về cửa ngõ Sài Gòn vào Dinh Độc Lập, Bộ chỉ huy của ta xác định có 3 cây cầu quan trọng nằm trên Quốc lộ 1 cần phải được bảo vệ tuyệt đối: Đó là cầu Đồng Nai (bắc từ TP Biên Hòa qua sông Đồng Nai), cầu Rạch Chiếc (bắc qua vàm Rạch Chiếc nối Thủ Đức với Sài Gòn) và cầu Sài Gòn - cửa ngõ vào nội đô.

Rạch Chiếc là trận đánh mở đường, tạo bàn đạp cho cánh Đông của chiến dịch hoàn thành nhiệm vụ giải phóng Sài Gòn. Hơn 200 chiến sĩ đặc công của ta phải đương đầu với hơn 2.000 lính ngụy. Nhưng trước lòng quả cảm của quân ta, địch đã phải tháo chạy..., cầu Rạch Chiếc được bảo vệ an toàn.

Hiện nay, cầu Rạch Chiếc nằm trên Xa lộ Hà Nội nối liền quận 2 và quận 9, công trình giao thông trọng điểm có ý nghĩa quan trọng về giao thông, kinh tế của TPHCM này được khởi công xây dựng mới vào 19/9/2009 với chiều dài gần 550m, chiều rộng 46m. 
 
Thái Phương
 

[dangngoc]

   Hình ảnh Ông Nguyễn Đức Thọ (ngoài cùng bên trái) và các đồng đội lữ đoàn 316.

                
                

  "Nguyễn Đức Thọ - người trông xe của UBND phường 4 (quận 8, TPHCM) là một cựu chiến binh mang hàm trung uý" Ngày xưa là thế và nay là thế...Biết làm sao bây chừ !?
            

[vanthang341ht]

    ĐTS sưu tầm được những bài viết giá trị lắm. Hồi 1975 vào SG vanthang cũng có nghe nói ta hy sinh ở cầu Rạch Chiếc cả một tiểu đoàn đặc công nhưng không biết chính xác là đơn vị nào, qua bài viết của ĐTS mới rõ đích danh là lữ đoàn đặc công-biệt động 316. Một đơn vị anh hùng của những con người anh hùng!


    Bạn dangngoc ạ, bạn nói "Ngày xưa là thế và nay là thế...Biết làm sao bây chừ !?".
    Lúc đó cả nước có chiến tranh, mỗi người dân là một người lính. Còn bây giờ người lính ngày xưa lại làm dân . Muốn làm quan phải có bằng cấp và phải có nhiều thứ quá, thằng lính thì tìm đâu ra nhiều thứ ấy để mà làm...!? Thôi thì trông giữ xe cũng là làm bảo vệ, mà làm bảo vệ cũng là nghiệp của lính rồi. Ngày xưa chiến đấu bảo vệ cầu Rạch Chiếc, nay tiếp tục chiến đấu bảo vệ phương tiện vận tải để có nó mà đi qua cầu chứ sao(?)
    Tôi lại nhớ mấy câu của bài hát: " Cuộc đời chiến sỹ giản dị đẹp biết bao, một chiếc ba lô, một khẩu súng trường, một đôi dép cao su. Anh đẹp quá, đẹp hồn nhiên như chân lý cuộc đời, bởi anh có một trái tim. Một trái tim biết yêu tha thiết đất nước quê hương, một trái tim biết căm thù quân xâm lược, một trái tim rực lửa anh hùng"
    Người lính chỉ có vậy thôi bạn dangngoc ơi!

[Đậu Thanh Sơn]

Chào bác Văn Thắng và dangngoc.
Cám ơn bạn dangngoc đã đưa hai tấm hình lên minh họa cho bài, vì coppy toàn bài nên Thanh Sơn không đưa hình vào được.
Cám ơn bác Văn Thắng đã đọc bài báo viết về trận đánh cầu Rạch Chiếc trong chiến dịch Hồ Chí Minh, mà Thanh Sơn trích lại từ các báo để up vào bài, minh họa cho bài báo để anhtho và anh em khác biết thêm về những giờ phút cam go trước khi đại quân của ta tiến vào Sài gòn trên xa lộ Biên Hòa Sài Gòn trong những ngày tháng lịch sử.

[anhtho]

   ĐTS sưu tầm được những bài viết giá trị lắm. Hồi 1975 vào SG vanthang cũng có nghe nói ta hy sinh ở cầu Rạch Chiếc cả một tiểu đoàn đặc công nhưng không biết chính xác là đơn vị nào, qua bài viết của ĐTS mới rõ đích danh là lữ đoàn đặc công-biệt động 316. Một đơn vị anh hùng của những con người anh hùng!


    Bạn dangngoc ạ, bạn nói "Ngày xưa là thế và nay là thế...Biết làm sao bây chừ !?".
    Lúc đó cả nước có chiến tranh, mỗi người dân là một người lính. Còn bây giờ người lính ngày xưa lại làm dân . Muốn làm quan phải có bằng cấp và phải có nhiều thứ quá, thằng lính thì tìm đâu ra nhiều thứ ấy để mà làm...!? Thôi thì trông giữ xe cũng là làm bảo vệ, mà làm bảo vệ cũng là nghiệp của lính rồi. Ngày xưa chiến đấu bảo vệ cầu Rạch Chiếc, nay tiếp tục chiến đấu bảo vệ phương tiện vận tải để có nó mà đi qua cầu chứ sao(?)
    Tôi lại nhớ mấy câu của bài hát: " Cuộc đời chiến sỹ giản dị đẹp biết bao, một chiếc ba lô, một khẩu súng trường, một đôi dép cao su. Anh đẹp quá, đẹp hồn nhiên như chân lý cuộc đời, bởi anh có một trái tim. Một trái tim biết yêu tha thiết đất nước quê hương, một trái tim biết căm thù quân xâm lược, một trái tim rực lửa căm thù"
    Người lính chỉ có vậy thôi bạn dangngoc ơi!

 Em đồng ý với ý của bác Vanthang đúng là lời lẽ của cán bộ chính trị, vừa chặt chẽ, vừa khúc triết mà lại gói vào mấy câu ca thôi cũng đã lột tả hết chân dung người chiến sĩ. Hơn nữa hình ảnh anh Nguyễn Đức Thọ do bác dangngoc đưa nên vẫn rất tự tin hồn nhiên với nụ cười rạng rỡ đấy ạ. Em không đồng cảm với cái tít của nhà báo, nhà văn. Việc gì phải nêu "người giữ xe..." bởi vì các anh ấy đã hoàn thành sứ mệnh lịch sử, của thời khắc lịch sử. Hiện tại hoàn cảnh của anh Thọ ra sao thì cũng hơn hẳn những đồng đội anh phải bỏ thân xác máu thịt nơi (tử địa) ấy. Các hình chụp của Bác Vanthang chỉ thiếu cái sắc cốt bằng da của chính ủy hồng quân liên xô mà Vetran nhà em giữ gìn và khoe mãi.

Vetran trong thời gian tập huấn "CÔNG TÁC VẬN ĐỘNG THANH NIÊN" Năm 1982 tại tiền phương cục vận tải TCHC trong cổng Phi Long Tân Sơn Nhất.

[vanthang341ht]

    Đọc qua, không nghiên cứu kỹ, hóa ra dangngoc lại chụp và chọn úp hình ảnh của Nguyễn Đúc Thọ lên trang.
    Có thêm ảnh của vetran hồi năm 1982 do Anhtho giới thiệu vào trang, tôi phục các bạn tài lưu giữ những hình ảnh cũ rất giá trị này. Trông vetran đứng chụp ảnh muốn làm dáng tí chút mà không tự tin lắm, cứ sợ đứng không đúng tư thế của ông thợ ảnh yêu cầu . Vetran ngày nay chửng chạc và đỉnh đạc quá đổi.

[dangngoc]

     Rất ngưỡng mộ người chiến sỹ đặc công Nguyễn Đức Thọ. Dangngoc trích bài viêt của Vương Liêm để nhớ lại những chiến công hào hùng ...những con người làm nên lịch sử...rất đáng trân trọng !  


           Gặp lại chiến sĩ đặc công trinh sát trận đánh cầu Rạch Chiếc 27-30/4/1975 .

    Từ ngày giải phóng Sài Gòn – giải phóng hoàn toàn miền Nam thống nhất đất nước đến nay đã 36 năm tròn (1975-2011) nhưng trận đánh cầu Rạch Chiếc (nay thuộc quận 9) tới nay vẫn còn được kể tới như là một mặt trận ác liệt, đẫm máu và quan trọng nhất để cho đại quân của ta do đoàn xe tăng được bộ chỉ huy chiến dịch Hồ Chí Minh phân công dẫn đầu tiến vào Sài Gòn tiêu diệt đầu não của chế độ Mỹ ngụy, kết thúc hai mươi năm cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước.
    Trận đánh diễn tiến trong ba ngày với hai lần tấn công vào lúc 3 giờ 15 phút sáng ngày 28/4 và kết thúc vào lúc 5 giờ sáng ngày 30/4 để sẵn sàng đón đại quân theo xa lộ Biên Hòa – Sài Gòn (nay là xa lộ Hà Nội) tiến vào trung tâm thành phố thông qua ngã tư Hàng Xanh – Gia Định (nay là quận Bình Thạnh) tới thẳng dinh Độc Lập (nay là dinh Thống Nhất) bắt giữ toàn bộ Chính phủ Dương Văn Minh buộc phải tuyên bố đầu hàng.
    Chốt chặn cầu Rạch Chiếc là một tháp canh cao kiên cố bê tông côt thép có cầu thang lên xuống, tầng trên cùng được đắp bằng bao cát có trang bị một khẩu đại liên, có một đèn pha chiếu sáng và điện thoại liên lạc với trung tâm chỉ huy ở Sài Gòn do một tiểu đội lính ngụy đóng giữ với hỏa lực rất mạnh.
Phía ta có hai đơn vị Z.22 và Z.23 được huấn luyện tại Cát Hải (Hải Phòng) năm 1972, tham gia duyệt binh mừng chiến thắng tại thủ đô Hà Nội ngày 1/5/1973, thuộc Lữ đoàn 126 Đặc công Hải quân, đơn vị có 3 lần được tuyên dượng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ tranh nhân dân.
    Tháng 3/1974 sau hơn một năm hòan thành công tác huấn luyện, đơn vị gồm toàn lính trẻ đều là đảng viên được lệnh vào Nam chiến đấu đi theo đường cắt Tây Trường Sơn (qua Lào sang Pleiku) tới bộ tham mưu miền tháng 7/1974 và dừng chân tại Lộc Ninh.
    Sau đó, gần một tháng trời đơn vị đặc phái này xuyên rừng về Long Thành theo đường 15 tới khu rừng sác bên sông Thị Vải, vượt sông Đồng Nai tới Bình Trưng – Thủ Đức ém quân tại khu rừng dừa nước thuộc bưng 6 xã. Sự thành công bước đầu này được Bác Tôn (quyền Chủ tịch nước) gởi thư khen và Đại tướng Võ Nguyên Giáp tặng quà cùng với nhiều thư chúc mừng, động viên của nhiều phụ nữ, học sinh từ Hà Nội chuyển vào.
    Thực hiện nhiệm vụ của mình được giao, đơn vị lập tức cử  trinh sát nắm mục tiêu, lập sa bàn luyện tập và lên kế hoạch tỉ mỉ đánh chiếm Bộ tư lệnh Hải quân địch ở bến Bạch Đằng bờ sông Sài Gòn và kho vũ khí nổi Tân Cảng (cạnh cầu Sài Gòn) nhưng phải hủy bỏ vì ngày 25/4 được lệnh mới đánh chiếm giữ cầu Rạch Chiếc để đón đại quân vào giải phóng Sài Gòn.
    Lập tức, các đơn vị giao một chiến sĩ tới trinh sát cầu và ngày 26/4 triển khai kế hoạch đến từng chiến sĩ hạ quyết tâm chiến đấu. Đơn vị Z.22, Z.23 đánh chiếm giữ cầu, ngăn địch từ hướng Thủ Đức tới tiếp viện và hợp đồng với D.81 ưu tiên nổ súng, chặn địch từ Sài Gòn ra.
Đúng 3 giờ 15 phút sáng 28/4, toàn bộ các đơn vị tập trung lực lượng nổ súng với hỏa lực B40 - B41 khống chế ngay tháp canh và 7 tên địch bỏ chạy ra ngoài bị ta bắt sống. Sau đó, địch từ Liên trường Thủ Đức và cảng Cát Lái thi nhau bắn đại bác vào khu vực tháp canh.
   Tới 8 giờ sáng, địch bắt đầu đổ quân ồ ạt tái chiếm đồn đồng thời dùng trực thăng bắn phá dữ dội cùng với tàu sắt trên rạch đang tiến sát các chốt giữ của ta. Trận chiến ác liệt diễn ra suốt buổi sáng, bên ta có nhiều chiến sĩ, cán bộ hy sinh và bị thương trong khi rút lui về rừng dừa nước do không thể giữ tháp canh. Nội đêm đó, các đơn vị chỉnh đốn lại đội hình với sự tiếp tế của các đơn vị du kích và đồng bào địa phương.
Lúc này quân số các đơn vị chỉ còn lại 29 kể cả một số bị thương nặng nhưng không thể bỏ dở nhiệm vụ vì đại quân đang trên đường tiến vào Biên Hòa – Đồng Nai. Quân địch tâp trung rất đông chung quanh cầu và chốt giữ lại tháp canh.
   Tới 5 giờ sáng 30/4, các đơn vị của ta lại huy động toàn bộ lực lượng tiến đánh địch quyết lấy lại tháp canh và cầu. Lần này thì địch mất hết tinh thần nên bỏ chạy trước hỏa lực của ta và ta đã làm chủ trận địa trước 7 giờ sáng kịp thời gian đại quân từ Thủ Đức, Biên Hòa hành quân tới với đoàn xe tăng dẫn đầu đầy khí thế.
   Như vậy mặt trận cầu Rạch Chiếc, nơi địch đóng quân án ngữ cửa ngõ vào Sài Gòn đã bị hai đơn vị Z.22-Z.23 của Lữ đoàn Đặc công Hải Quân từ Hải Phòng vào chiến đấu ngoan cường, chịu nhiều hy sinh mất mát nhưng hoàn thành nhiệm xuất sắc góp phần đắc lực vào chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử của ngày chiến thắng 30/4/1975.
   Một trong số cán bộ, chiến sĩ của hai đơn vị này là Trung úy Nguyễn Đức Thọ quê ở tận Hải Phòng nhưng suốt 36 năm qua sau khi rời quân ngũ vẫn còn ở lại thành phố Hồ Chí Minh sinh sống (hiện gia đình ở tại Thành phố) để mỗi năm cùng vài đồng đội ở nơi này, nơi khác tới lui thăm viếng chiến trường xưa, tưởng nhớ các đồng đội “sinh Bắc tử Nam” đã hy sinh, thắp hương ở ngôi miếu nhỏ bên dòng rạch Chiếc mà ngày nay khu vực này đã đổi mới nhanh chóng với hệ thống cầu hiện đại và cơ sở hạ tầng đồ sộ của khu công nghiệp quận 9 đã mọc lên chính nơi nhiều máu xương của những anh lính trẻ đổ xuống làm nền cho sự phát triển của thành phố mang tên Bác Hồ kính yêu.
                      
                            
                                                   Anh Nguyễn Đức Thọ
            
                  Hình phối cảnh toàn bộ cầu Rạch Chiếc trong tương lai
      
                  <a href="http://www.youtube.com/watch?v=174UiXaIiB4" target="_blank">http://www.youtube.com/watch?v=174UiXaIiB4</a>
                 Quân VNCH tử thủ trên Xa Lộ Hà Nội sát cầu rạch chiếc và cầu Sài Gòn

                                                                                                          Vương Liêm