KỶ NIỆM NGÀY TRỞ LẠI SƯ ĐOÀN (Tiếp theo)
Có lẽ không ai nghĩ rằng đã sang tháng 10 âm lịch rồi mà khí hậu ở miền Bắc mấy ngày nay lại nóng như vậy. 11 giờ trưa buổi lễ kết thúc trong không khí nóng nực, hầu như tất cả mọi người ai cũng toát mồ hôi vì ngồi trong hội trường dã chiến lợp bằng vải nhưng lại không có quạt. Khổ nhất là các tướng lĩnh, các anh em mang quân phục đại lễ (áo thu đông bốn túi). Cậu Hiền cũng như một số anh em khác chịu không nổi cái nóng, đành phải cởi bỏ áo ngoài và cà vạt cho đỡ nóng. Song mọi người vẫn vui vẻ, hồ hởi và cười đùa thoải mái. Họ cảm thấy như mình đang ở cái tuổi cách đây ba bốn chục năm về trước...
Hai nhà ăn cũng làm bằng nhà bạt dã chiến trên sân rộng bên trái sở chỉ huy sư đoàn. Mọi người lại tiếp tục tìm kiếm đồng đội thân quen để cùng được ăn bữa cơm liên hoan với nhau sau bao năm tháng xa cách. Trong bữa cơm trưa, sự giao lưu vẫn diễn ra giữa những đồng đội khắp mọi miền quê, mọi người cụng ly chúc tụng nhau sức khỏe, hẹn "gặp nhau dịp kỷ niệm 40 năm ngày giải phóng Sài Gòn nhé mày nhé", nhiều anh em còn hẹn sẽ gặp nhau tại nơi này nhân kỷ niệm 50 năm ngày thành lập sư đoàn. Tôi thoáng nghĩ "kỷ niệm 50 năm, những CCB này, nhất là các "cụ" cán bộ chỉ huy cũ của sư đoàn còn được bao nhiêu người về dự lễ?".
Thời gian qua, cũng như gặp nhau tại buổi lễ kỷ niệm ngày thanh lập sư đoàn lần này, rất nhiều CCB khắp cả nước có hỏi tôi "Ban liên lạc có định tổ chức kỷ niệm 40 năm giải phóng Sài Gòn như năm 2005 ở dinh Độc Lập không?" Nguyện vọng của tất cả anh em CCB là nỗi niềm chung, nhưng bấy lâu nay tôi cũng như thủ trưởng Cúc và thủ trưởng Miên băn khoăn, trăn trở, không biết kiếm đâu ra kinh phí để tổ chức họp mặt hoành tráng như 30/4/2005 tại Dinh Độc Lập?
Thời gian cứ lặng lẽ trôi, trên bàn thức ăn vẫn còn đầy, hình như mọi người ăn rất ít, chủ yếu là cầm ly rượu để cụng với nhau, tiếng lách cách của ly thủy tinh đụng nhau vẫn rộn rã, những câu chúc tụng nhau vẫn không ngớt, bàn này, bàn nọ...cùng nhau đồng thanh " một hai ba bốn... dô" vẫn vang lên, tiếng cười, tiếng nói tạo nên không gian ồn ào, náo nhiệt. Hình như mọi người không muốn bữa tiệc này tàn. Họ biết rằng không biết đến bao giờ mới lại được gặp nhau như thế này...Tôi không uống ly nào, chỉ cầm ly rượu nâng lên đặt xuống cho vui. Tôi sang bàn anh Cao Kỉnh chúc sức khỏe mọi người rồi quay về bàn xin phép mọi người để chia tay. Tôi trở về phòng thu xếp hành lý cùng với anh Vũ Quang Đản theo xe của anh Mai chánh thanh tra Quân khu 4 để về Vinh.
Vì vội vã, tôi cũng không kịp gặp để chào anh Trần Phú, chị xuanv338, anh em Thái Bình cũng như bao đồng đội khác.
Ra khỏi cổng sư đoàn, trên quốc lộ 47 đoạn đường khoảng 500 mét từ cổng sư đoàn đến ngả ba Nhồi hàng trăm xe đưa đón CCB của các tỉnh về đậu kín hết hai bên đường. Xe và người ken nhau chật ních, sư đoàn phải nhờ cảnh sát giao thông điều tiết để khỏi ách tắc giao thông. Vất vả lắm tôi mới xách được cái cặp số và thùng đựng kỷ niệm chương khá nặng và cồng kềnh, đi bộ mấy trăm mét mới tìm được xe anh Mai. Anh Vũ Quang Đản quay lại đón và giúp tôi đưa thùng đồ lên xe, Sau khi ổn định, xe bắt đầu chạy ngược theo quốc lộ 47 để lên đường Hồ Chí Minh.
Đi trên đường Hồ Chí Minh, nên lần đầu tiên tôi có dịp đi qua huyện Như Xuân. Khi còn ở nhà tôi đã biết đến Như Xuân, bỡi tôi có người cậu ruột công tác tại Lâm trường Như Xuân, và hiện nay cậu tôi định cư tại đây. Tôi cũng chẳng biết cậu tôi ở xã nào. Dọc đường đi tôi có nói với anh Đản hôm nay gặp Khương nên đã lấy được số điện thoại của anh Nguyễn Thanh Hồng (người tham gia viết cuốn ký Sư đoàn Sông Lam), Anh Hồng trước đây là trưởng ban Tuyên huấn sư đoàn, từ năm 1979 đến nay tôi không liên lạc được với anh. Khi nhắc đến tên anh Hồng, không ngờ anh Mai lại nói nhà anh Hồng cũng ở thị trấn Tân Kỳ chung với anh, lát nữa đi qua, nếu tôi muốn thì ghé nhà thăm anh. Tôi mừng quá. Lúc xe đi qua Nghĩa Đàn, lòng tôi nhớ đến anh Trần Quang Trung, Anh ấy trước đây cũng ở tiểu đoàn 1, sau về làm trợ lý tuyên huấn Trung đoàn. Năm 1976 tôi cũng được điều về công tác ở Tiểu ban tuyên huấn trung đoàn cùng với anh. Hai anh em đã có những ngày sống chung với nhau rất vui vẻ, chân tình. Cũng như anh Trần Phú, anh Trung coi tôi như người em ruột. Sau khi Sư đoàn về đóng quân ở Thanh Hóa, anh Trung được Quân khu điều về làm phó trưởng phòng Tổ chức quân khu 4, anh đã mất vì bạo bệnh khi chưa kịp nghỉ hưu.
Xe vừa đến huyện Tân Kỳ Nghệ An, anh Mai bảo tôi tôi gọi điện báo cho anh Hồng 30 phút nữa sẽ ghé thăm anh. Vào đến thị trấn, anh Mai bảo anh Du lái xe đánh xe vào nhà anh Hồng. Xe dừng ngoài hẻm, tôi, anh Đản và anh Mai đi bộ vào nhà. Có lẽ anh Hồng cũng không ngờ tôi lại đến được nhà anh. Mọi người hết sức vui mừng khi gặp được nhau. Khi ở sư đoàn tôi không ở cùng với anh Hồng, chỉ khi đến công tác ở Lếch để lấy tin viết bài cho báo, tôi có dịp ở chung với anh mấy ngày. Nhưng trong lòng tôi luôn quý trọng anh, nên thời gian qua tôi nhờ rất nhiều người kể cả anh Văn Thắng tìm địa chỉ anh để liên lạc nhưng không được.
Căn nhà lầu của anh Hồng khá khang trang và rộng rãi, có lẽ ở xứ gỗ nên nội thất được làm bằng gỗ thổi sơn PU màu cánh dán, nên phòng khách rất sang trọng, ngôi nhà nằm trong khu vườn xinh xắn có nhiều cây trái tươi tốt. Sau cái bắt tay chào hỏi nhau, anh vào phòng loay hoay pha trà mời chúng tôi, rồi mới ngồi bắt chuyện. Ở nhà chỉ có hai "vợ chồng già", các con của anh đã trưởng thành, được học hành đào tạo đến nơi đến chốn, có nghề nghiệp ổn đinh. Các cô con gái lớn đã lập gia đình, cậu con trai út là kỹ sư công tác tại nhà máy đường Tân Kỳ. Và, điều bất ngờ thú vị nữa, anh Hồng hỏi tôi có muốn gặp anh Phan Sỹ Thống không? tôi bảo là "có" thế rồi anh Hồng cầm điện thoại a lô cho anh Thống. Anh Thống trước là trợ lý tham mưu tiểu đoàn 1, sau khi tôi từ đại đội ba lên làm thống kê quân lực thay anh Cao Văn Biều trở về học ở trường Đại học lâm nghiệp, thì tôi, anh Thống, anh Trần Phú và Hồ Gia Hiền cùng ở chung phòng với nhau tại đồn Cây Mai, đường Lục Tỉnh (nay là đường Hùng Vương). Khi ấm trà vừa ngấm được rót ra ly bốc hơi thơm phức thì cũng là lúc anh Thống chạy xe máy vào sân. Anh Thống vui mừng lần lượt bắt tay mọi người. Tôi vừa cười vừa hỏi:
- Anh có nhớ em là ai không?
Suy nghĩ thoáng qua rồi anh trả lời ngay:
- Mày là thằng "Sơn chéc".
Hahaha! thế là anh còn nhớ tôi, nhớ cái biệt danh anh đặt cho tôi hồi đó. Đúng rồi, cái thằng Sơn ngày nào ở đồn Cây Mai, hàng ngày mượn khẩu k54 của anh đeo trễ bên hông rồi đạp xe lên Trung đoàn bộ ở cư xá Lữ Gia để nhận thư báo.
Tôi có hỏi sao lần này kỷ niệm 40 năm mà các anh không ra? Các anh nói định đi, nhưng lại không nhận được giấy mời, lấn cấn mãi rồi không đi. Thất là tiếc dịp hội ngộ lần này hai anh không có mặt, chẳng biết đến bao giờ mới lại được gặp lại nhau. Thật là dịp may hiếm có mấy chục năm rồi chúng tôi mới được gặp nhau, anh em gặp nhau ôm lấy nhau vui mừng khôn xiết. Sau khi uống trà hỏi thăm về cuộc sống về gia cảnh của nhau, chúng tôi xin phép vợ chồng anh Hồng và anh Thống ra về. Lúc tiễn tôi và mọi người ra xe anh Hồng xúc động, rơm rớm nước mắt, tôi ôm lấy anh và hẹn anh sẽ giữ liên lạc với nhau...
Đi chừng mười phút, xe đến nhà riêng anh Mai. Chúng tôi vào nhà uống nước và xem vườn tược của anh Mai. Vườn có nhiều chuối, cây ăn trái và rau. Anh Du lái xe khệ nệ bưng một buồng chuối xanh và mấy con gà lên xe đưa về vinh cho vợ anh Mai, chúng tôi ra về, còn anh Mai ở lại nhà hôm sau mới xuống Vinh.
Từ ngã tư đường Hồ Chí Minh xe rẽ vào đường 15A để về Đô Lương và Nam Đàn. Dọc đường anh Đản kể lại rằng năm 1972, khi hành quân từ Thanh Hóa vào Vĩnh Linh, Trung đoàn cũng hành quân bộ theo con đường này. Ngày ấy đường rất hẹp và còn là đường đất đỏ, máy bay Mỹ thường xuyên đánh phá, hòng cắt con đường huyết mạch chi viện cho chiến trường miền Nam. Bây giờ đường được mở rộng và trải nhựa, xe chạy êm như ru.
Lúc xe đi qua Đô Lương, anh Du cho tôi biết nhà của Khương cũng nằm trên đường này. Khi đến nhà Khương, xe dừng lại, tôi gọi điện cho Khương, thì biết cậu ta vẫn đang ở Thanh Hóa tiếp tục nhậu với bạn bè. Nhà Khương gần sát hàng rào doanh trại sở chỉ huy Sư đoàn 324. Vì Khương chưa về, nên chúng tôi không ghé vào nhà mà tiếp tục cho xe chạy về Nam Đàn.
Có lẽ chuyến đi lần này của tôi và anh Đản có lẽ đặc biệt hơn mọi người trong đoàn của thành phố Hồ Chí Minh. Chúng tôi được đi trên đường Hồ Chí Minh, đi qua quốc lộ 15A là con đường ngày xưa Trung đoàn 273 đã hành quân từ ngoài Bắc để vào Vĩnh Linh. Và, đặc biệt hơn khi chúng tôi đi qua Truông Bồn thuộc xã Mỹ Sơn (Đô Lương) anh Du đã cho xe dừng lại để tôi và anh Đản vào nhà tưởng niệm Truông Bồn để thắp nhang viếng ngôi mộ tập thể 13 anh hùng liệt sĩ TNXP thuộc tiểu đội 2, đại đội 317, Tổng đội TNXP Nghệ An đã hy sinh anh dũng vì bom của giặc Mỹ vào ngày 31/10/1968. Đã 44 năm qua, cũng như Ngã ba Đồng Lộc, Truông Bồn đã trở thành địa chỉ đỏ để giáo dục truyền thống cách mạng, là tấm bia ghi khắc chiến công vẻ vang của lực lượng TNXP Việt Nam. Được biết ngày 27 tháng 10 vừa qua, UBND tỉnh Nghệ An, Bộ GTVT, T.Ư Đoàn TNCS Hồ Chí Minh đã long trọng tổ chức Lễ khởi công xây dựng dự án nâng cấp, mở rộng QL15A và xây dựng Khu di tích lịch sử Truông Bồn với kinh phí đầu tư lên đến 175 tỷ đồng.
(Còn nữa)Một số hình ảnh về Khu di tích lịch sử Truông Bồn

