TÂN ĐỨC - MẢNH ĐẤT CỦA THỦA BINH NHÌ
40 năm đã trôi qua, những ký ức của cuộc chiến khốc liệt những năm bảy mươi của thế kỷ trước hình như không hề bị lãng quên mà càng ngày càng sâu đậm thêm với chúng tôi khi bước sang tuổi xế chiều. Trong muôn vàn ký đó thì ký ức của những ngày bắt đầu trở thành người lính binh nhì vẫn đọng sâu trong trái tim chúng tôi .
Trong dịp kỷ niệm 40 năm ngày nhập ngũ, lại trùng với 40 năm giải phóng và cuộc chiến 81 ngày đêm bảo vệ TX-TC QT. Những CCB - SV của ĐHXD nhập ngũ đợt 27/5/1972 đã tổ chức trở lại nơi chúng tôi trở thành người lính binh nhì tại xã Tân Đức, huyện Phú Bình, Thái Nguyên. Ban đầu chúng tôi vạch lộ trình từ Hà Nội sẽ đến Khu C tại chợ Yên, xã Tiền Phong (huyện Yên Lãng cũ), huyện Mê Linh - nơi các K14, 15, 16 sơ tán và lên đường nhập ngũ. Tiếp đó sẽ đi qua xã Thường Lệ với khu vực trận địa tên lửa nơi nơi huấn luyện quân sự khi bắt đầu vào Đại học. Chúng tôi sẽ đến Hương Canh nơi bản doanh của trường ĐHXD và cũng từ đây các khóa K11, K12, K13, K14 lên đường nhập ngũ. Xã Đạo Đức (huyện Bình Xuyên, VP) là nơi ĐHXD bàn giao chúng tôi cho d60/f304B QK Việt Bắc. Rời Đạo Đức anh em tân binh chúng tôi hành quân bộ ra ga Hương Canh để lên tầu tới ga Phổ Yên. Chặng đường hành quân đầu đời lính giữa trời nắng tháng 5 ngót nghét 30 km cho đến bây giờ tôi vẫn không thể nào quên. Quân trang được cấp ban đầu 1 bộ quần áo bằng vải của Hung nặng chịch, ba lô chưa có chỉ có 1 cái màn và 1 mảnh vải nhựa đi mưa và 1 đôi dép cao su đúc của TQ. Tất cả hành trang gói trong tấm vải nhựa, thằng thì kiếm được dây buộc thì đeo, thằng thì cắp nách…dưới trời nắng như thế tấm vải nhựa như muốn chảy ra. Mũ chưa được cấp phát, thằng nào có mũ mang từ trường đi còn khá, nhưng hầu hết đều đầu trần vớ được gì để chống nắng thì mang ra đội: lá khoai nước, lá sen, thậm chí vớ được cái nón rách bên bờ rào của nhà dân cũng dùng để che nắng. Mấy trăm con người chẳng ra hàng lối gì, thất thểu dưới cái nắng tháng 5 khủng khiếp. Chúng tôi phải lội qua sông Cầu vì đoạn này không có cầu phà gì cả. Dọc theo những con sông máng chúng tôi đến xóm Quẫn thuộc xã Tân Đức, huyện Phú Bình, TN. Đây là nơi đóng quân của d60/f304B. Các đại đội trong tiểu đoàn nằm rải rác trên những quả đồi trọc lóc chỉ 1 giống cỏ guột và cỏ may, thanh hao ngay cả những bụi sim, mua cũng rất thưa thớt.
5g chiều hôm đó chúng tôi đến nơi. Khu doanh trại của c1 chúng tôi nằm bên hồ nước xóm Quẫn. các dãy nhà lợp phên nứa, tường trát đất. Mỗi trung đội ở trong 1 căn nhà dài, chưa có giường chiếu gì cả. Sau bữa ăn chiều hôm đó tất cả đều nằm vật ra ngủ lăn như chết trên nền đất còn lổn nhổn.
Những ngày tiếp sau đó là làm giường sạp, đào giao thông hào, làm giá ba-lô, giá bát và những bài học đầu tiên về điều lệnh nội vụ, điều lệnh đội ngũ. Tiếp đến tập xạ kích, ném lựu đạn, đào công sự…tối đến là hành quân rèn, đầu tiên là ba-lô đựng đất sau đó đóng những viên đất nặng chừng trên ba chục cân to như những viên đất hộ đê. Với những cục đất được đóng sẵn như thế này thì việc trút đất cho nhẹ của mấy thằng láu tôm, láu cá là không thể. Chủ nhật đi lấy củi trong rừng Yên Thế cách đấy chừng 15-20 cây số, hôm nào không đi lấy củi thì xin tre…
Cho tới trưa ngày 27/7/1972 đúng vừa tròn 2 tháng nhập ngũ, chúng tôi rời Tân Đức để lên đường vào Nam chiến đấu. Chặng đường đi B chúng tôi dừng chân tại xã Quyết Tiến để đổi quân trang đi B: quân phục bằng vải Tô Châu, bình tông, xanh-tuya-rông…và đi tiếp ra ga Lương Sơn lên tầu đi B.
Chuyến trở lại Tân Đức lần này có gần chục người tham gia. Tới Phổ Yên chúng tôi đón anh Nguyễn Sinh Viên nguyên chuẩn úy b trưởng b1/c1/d60.Trước đó tôi đã liên lạc được với anh qua BLL của e18/f325. Gặp lại anh sau 40 năm chúng tôi vẫn nhận ra những nét quen thuộc của người chỉ huy đã để lại cho chúng tôi những dấu ấn tốt đẹp thủa ban đầu là lính. Nhanh nhẹn, tác phong dứt khoát, chuẩn xác trong những động tác làm mẫu cho bộ đội như bài võ tay không, bài võ xẻng bộ binh, đâm lê, đội ngũ…Anh lại là người rất dễ gần gũi với cánh SV chúng tôi, chịu lắng nghe và không mắc bệnh nói dai và nói dài như những cán bộ khác.
Chúng tôi đến TX Sông Công tới ngã ba đi Điềm Thụy rẽ phải gặp QL 37, qua cầu Mây bắc qua sông Cầu (ngày xưa khi đi B là qua đây là cầu treo), qua huyện lỵ Phú Bình là Hương Sơn (ngày xưa gọi là Úc Sơn), đến đây chúng tôi đi theo dòng sông Máng, những cảnh vật quen thuộc 2 bên bờ sông Máng đã dần dần trở lại với chúng tôi đó là những cây cầu vòm làm dưới thời Pháp bắc qua sông, những quả đồi trọc giờ đây đã xanh mát mầu xanh của rừng keo. Cầu vòm Tân Đức còn đấy nhưng ô tô không thể qua được, chúng tôi đi tiếp và qua cầu mới Tân Đức để đi vào xóm Quẫn. Cảnh vật thay đổi nhiều quá, ngày xưa vùng này lơ thơ 1 xóm nghèo, dân cư thưa thớt. Giờ đây nhà cửa đã mọc lên san sát. Các quả đồi trọc lưa thưa bạch đàn giờ được thay thế bằng rừng keo mát mắt.
Hồ xóm Quẫn đã được làm kè, có đường bê tông chạy một phần quanh hồ. Không thể nhận ra khu đất của doanh trại c1 ngày xưa nếu không có gia đình anh Cường chỉ dẫn. Gia đình anh đã ra đây ngót 30 năm trên nền của doanh trại. Ngôi nhà ngói của anh là chính là sân bóng trung tâm của c1. Dãy trại chăn nuôi nằm gần mép hồ ngày trước là khu nhà ở của bộ phận hậu cần, có gian nhà cho 4 chị nuôi của đại đội. Cái giếng to ngày xưa phục vụ cho cả đại đội giờ đã bị lấp khi gia chủ cho san đất là nền trại chăn nuôi. Gia đình anh Cường cải tạo khu đồi trọc ngày xưa thành 1 trang trại với trại nuôi lợn, đồi trồng vải, đào thêm 1 hồ nhỏ để trồng sen…
Chúng tôi quay ra để đến với khu đất của c2 ngày xưa nhưng tất cả đều đã thay đổi không còn nhận ra nữa nhưng ký ức của 40 năm về trước vẫn vẹn nguyên cho đến ngày hôm nay.
Ngày xưa từ cầu vòm Tân Đức đi vào sẽ có một đồi thông với những cây thông to cỡ 30-40 cm đang độ khai thác nhựa, doanh trại của c2 nằm bên phải con đường mòn thấp xuống dưới so với đồi thông. Đi tiếp chừng hơn cây là khu doanh trại của c1 sát với hồ xóm Quẫn. Con đường mòn đó đi qua cổng trại đi tiếp sẽ leo qua 1 quả núi để vào đất Yên Thế, đây chính là con đường đi lấy củi hàng tuần và hàng đêm hành quân đeo đất.
Ra đến cầu vòm Tân Đức, tôi vẫn hình dung tại đây có 1 cây đa rất mát, dưới gốc cây đa chỉ duy nhất 1 quán nước với dăm ba bát nước chè tươi, vài lọ kẹo lạc…Giờ đây chỗ này đã là 1 khu dân cư đông đúc. Hỏi những người lớn tuổi thì trước đây không có cây đa mà chỉ có 1 cây nhãn to mà thôi. Cây nhãn đó già cỗi và đã bị đốn hạ.
Trên đường quay ra, chúng tôi nhắc lại khi đi B dưới trời nắng tháng 7, bộ đội hành quân bên kia sông máng, còn gia đình người thân đi bên này, mỗi khi có cầu bắc qua người thân lại chạy qua gặp con em mình…
Gia đình anh Viên ở xã Vạn Phái, cách Phổ Yên chừng 6, 7 km. Anh Viên sau khi hết chiến tranh được cử đi học các trường quân sự, rồi về công tác tại quân pháp QK1, sau đó về nghỉ hưu. Khu đất của vợ chồng anh hơn 3.000m2 trồng nhiều cây trái rất mát mắt. Con cái đã trưởng thành, cuộc sống đàng hoàng viên mãn của anh làm chúng tôi rất vui sau 40 năm gặp lại người chỉ huy cũ của mình.
_____
Ký ức về Tân Đức tôi đã viết trong bài Chuyện về những người anh http://www.vnmilitaryhistory.net/index.php/topic,17230.470.htmlhttp://www.vnmilitaryhistory.net/index.php/topic,17230.480.htmlhttp://www.vnmilitaryhistory.net/index.php/topic,17230.490.html http://www.vnmilitaryhistory.net/index.php/topic,17230.500.htmlhttp://www.vnmilitaryhistory.net/index.php/topic,17230.510.html 
Dilber MC Theme by HarzeM