NGHỈ HƯU DU KÝ
I-ĐÀ NẴNG
Thế là mình đã thành người tự do rồi.Tôi bắt đầu nghỉ chế độ từ tháng 3. Được Chi hội Cựu chiến binh của đơn vị mời một đi một chuyến Đà Nẵng-Huế thăm lại các địa danh cơ quan đã ở thời chống Mỹ. Xin phép vợ rồi thu xếp đi ngay.Chiều ngày 14-3, cả đoàn lên xe trực chỉ sân bay Nội Bài.19h30 máy bay cất cánh. 20h30 xuống sân bay Đà Nẵng. Trời mưa tầm tã.
Ngày hôm sau, cả đoàn lên xe đi thăm thánh địa Mỹ Sơn, kinh đô vương quốc Chăm cổ. Một khung cảnh hoang tàn đổ nát hiện ra trước mắt tôi.Nơi đây đã từng là kinh đô của vương triều Champa hùng mạnh với những đền tháp nguy nga. Sau khi thần phục nhà Trần, vương quốc Champa lụi tàn, kinh đô bị tàn phá bởi thời gian, các đền đài cung điện chìm sâu trong những cánh rừng...Trong thời chống Mỹ, khu vực này bị tàn phá bởi bom đạn, càng trở nên đổ nát...Nhìn các phế tích, trạnh nhớ tới Chế Lan Viên với những vần thơ rỉ máu
...Đây những tháp gầy mòn vì mong đợi
Những đền xưa đổ nát dưới thời gian,
Những sông vắng lê mình trong bóng tối
Những tượng Chàm lở lói rỉ rên than.
Đây những cảnh ngàn sâu cây lá ngọt
Muôn ma Hời sờ soạng dắt nhau đi;
Giờ đây, thánh địa Mỹ Sơn đã được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa thế giới.
Ảnh chụp linga, một ngẫu tượng của người Chăm
Vì có việc gia đình nên tôi không thể tham gia hết chuyến đi. Sáng sớm ngày 16 lại bay ra ngay.Không kịp gặp người nhà ở Đà Nẵng. Cũng không gặp được bác xuanxoan, mặc dù trước khi đi đã nhắn tin cho bác ấy. Chắc bác xuanxoan lúc này đang “bế quan” để luyện thần công.
II- HÀ GIANG
Ngày 19-3, tôi đang ở quê ăn giỗ đầu bà bác ruột thì nhận được điện thoại của ông phó chủ tịch Hội CCB cơ quan báo ngày mai mời bác đi Hà Giang.Thật là một ưu ái cho chú cựu binh “già”.Lại bốc điện thoại xin quota của “thủ trưởng”. Được sự đồng ý,nhảy xe bus về ngay kẻo lỡ.
Ngày hôm sau lên đường đi Hà Giang. Đường qua trung du Phú Thọ quê NTL đỏ trời hoa gạo-hoa mộc miên- hoa pơ lang. Tiếc không dừng xe chụp được bức ảnh hoa gạo nào về tặng NTL.5 giờ chiều, xe tới Nghĩa trang Quốc gia Vị Xuyên.
Vị Xuyên, mảnh đất nơi địa đầu phía Bắc của tổ quốc, nơi hơn mười ngàn liệt sĩ đã nằm lại trong cuộc chiến tranh bảo vệ biên giới, đánh quân bành trướng Trung quốc.
Chúng tôi chầm chậm vào nghĩa trang.Dọc đường vào là hai hàng cờ đỏ đứng nghiêm trang như hàng tiêu binh canh giữ giấc ngủ vĩnh hằng của các đồng đội.
Mặt trời đỏ rực treo trên đỉnh đài liệt sĩ.
Các đồng đội nằm từng hàng, từng hàng trên sườn đồi.
Thắp hương cho các anh mà nhòa nước mắt...Qua từng hàng bia mộ, lại thấy những dòng chữ tàn nhẫn “CHƯA BIẾT TÊN” nhòe trong nước mắt.
Các em còn trẻ quá. Toàn sinh năm 68, 69...Một ngàn bảy trăm liệt sĩ nằm nơi đây, trong đó hơn 150 liệt sĩ chưa biết tên. Gặp lại các chiến sĩ của F325 nằm lại nơi đây, cả F325 của QĐ2 và F325 của QĐ3.
Rưng rưng nhớ bài thơ “Những nấm mồ Liệt sĩ nơi biên cương” của NTL...Rời Nghĩa trang Liệt sĩ Vị Xuyên mà lòng ngổn ngang những nghĩ suy về đồng đội, những căm hận bọn bành trướng Trung quốc...
Sáng hôm sau, 21-3, chúng tôi lên cửa khẩu Thanh Thủy. Nơi đây, với những địa danh làng Pinh, cao điểm 1509, thác Gọi hồn...kéo tôi về với Cổ thành, với Động Ông Gio, với đồi Móng ngựa năm nào. Nơi đây, năm 1984 đã diễn ra các trận đánh ác liệt. Có những ngày, quân Trung quốc đã bắn tới hàng vạn quả pháo. Sức hủy diệt không kém gì B52 của Mỹ...
Đứng ở cửa khẩu Thanh Thủy nhìn ngay ra cao điểm 950(không kịp ghi lại, chỉ còn nhớ mang máng, các bác cựu binh Thanh Thủy thể tất cho nhé), nơi đã diễn ra các trận đánh ác liệt giành đất, giữ đất của các chiến sĩ các sư đoàn 313, 314, 356 và các đơn vị khác.
Cao diêm95 nhìn từ cửa khẩu Thanh Thủy.
Chụp vội vài tấm ảnh cột mốc biên giới. Trời mù sương không nhìn thấy điểm cao 1509 nên không chụp ảnh được.
Rời cửa khẩu Thanh Thủy, chúng tôi ghé vào Bộ Chỉ huy Sư đoàn 313, bây giờ đổi thành Đoàn Kinh tế quốc phòng-BCHQS tỉnh Hà Giang.
Tiếp chúng tôi là Đại tá Nguyễn Đức Hải,Đoàn trưởng Đoàn 313. Đại tá Hải người Phú Xuyên Hà Tây. Anh đã chiến đấu ở mảnh đất Thanh Thủy Vị Xuyên này từ năm 1984. Bộ Chỉ huy đoàn 313 nằm ngay sát bờ nhánh sông Lô, bên kia là khu vực hang Dơi nổi tiếng.Đại tá Hải kể rằng, khi được xây dựng doanh tại ở khu vực này, đêm không dám ra ngoài. Sau tự nhủ toàn đồng đội mình cả, ai nỡ nhát nhau. Thế rồi, các anh ở lại đó, cùng với các anh linh liệt sĩ trấn giữ biên cương.
Anh Hải dẫn chúng tôi qua một chiếc cầu nhỏ sang bên kia sông.Ngay đầu cầu bên kia là ngôi miếu do chính tay các anh dựng lên thờ các đồng đội hy sinh tại chính vị trí ấy.
Miếu thờ các chiến sĩ hy sinh tại đây
Cách ngôi miếu một đoạn là căn nhà nhỏ xây rất kiên cố nằm chắn đường lên hang Dơi. Đây là nơi mà các tướng Nguyễn Hữu An, Hoàng Đan và Lê Duy Mật dùng làm bộ chỉ huy(theo lời một cựu binh F314 trong đoàn kể lại). Hang Dơi, nơi quân ta dùng làm chỗ trú quân, hậu cần và hầm thương binh...
Cửa hang Dơi
Phía ngoài vách núi vẫn còn dòng chữ “ Tất cả vì điểm tựa phía trước. Kỷ luật nghiêm, an toàn. Hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ” do các chiến sĩ ta viết giữa những trận đánh.
Trong hang, trên vách hang vẫn còn lại các bức vẽ của chiến sĩ ta thể hiện khát vọng sống, tình yêu cuộc sống.
Nghe anh Hải giới thiệu mà chúng tôi nhòa nước mắt
Đoàn chụp ảnh kỷ niệm với Đại tá Đoàn trưởng Đoàn 313
...Lên xe rời Thanh Thủy mà lòng vẫn nằm lại nơi này...
Chúng tôi lên xã Minh Tân, một xã vùng cao của huyện Vị Xuyên, cách thị xã Hà Giang hơn 30 cây số. Đến trường tiểu học Minh Tân tặng quà của Quỹ bảo trợ trẻ em và Quỹ Vì nỗi đau da cam của cơ quan và Hội CCB cơ quan. Trường nghèo lắm. Ban Giám hiệu nhà trường ở chung với trụ sở ủy ban xã.
Một lớp học
Các cháu học sinh ở đây chủ yếu là con em dân tộc Mông, dân tộc Giáy và dân tộc Nùng.
Một cháu học sinh người Mông
Nhìn các khuôn mặt trẻ thơ rạng ngời khi có xe ô tô đến mà thấy nao lòng ...
...Ra về mà lòng cứ vấn vương. Quảng Trị, Tây Nguyên, Hà Giang cứ chập chờn, vương vấn lòng tôi...
