Những sự kiện xảy ra trong lịch sử

[daibangden]

Kỷ niệm lần thứ 76 CM tháng 10 Nga

 Thứ Năm, 08/11/2012, 12:26 (GMT+7)

ĐẠI DUYỆT BINH TẠI QUẢNG TRƯỜNG ĐỎ

TTO - Kỷ niệm 71 năm cuộc duyệt binh lịch sử của Hồng quân Liên Xô năm 1941, ngày 7-11 Nga đã tổ chức lễ diễu hành quy mô lớn với sự tham gia của hơn 6.000 người và các loại xe tăng huyền thoại.

Dân tộc ta đã làm nên ngày 30/4 đưa giang sơn về 1 cõi, ấy thế mà chưa có 1 cuộc duyệt binh nào xứng với tầm vóc của ngày chiến thắng đó.

Cám ơn bác lexuantuong1972
Đây là diễu binh, không phải duyệt binh ạ , mà cũng không đến mức "đại" như năm ngoái - theo cháu hiểu về ý nghĩa của cuộc diễu binh này
Duyệt binh kỷ niệm Cách mạng tháng 10 được tổ chức hàng năm trong thời kỳ Liên bang Xô Viết còn tồn tại. Sau năm 1985 thì cháu không tìm thấy trên Youtube (duyệt binh mùng 9 tháng 5 thì có). Sau khi Liên Xô sụp đổ cũng mất một thời gian khá dài ở Nga (cụ thể là ở Moskva) mới tổ chức diễu binh vào ngày này (năm ngoái kỷ niệm 70 năm chiến tranh Vệ quốc - 22 tháng 6 năm 1941 - có diễu binh lớn), năm 1997 - 80 năm, 2002 - 85 năm 2007 - 90 năm đều không có diễu binh.
Ở nhà mình năm 75 với 85 có duyệt binh mà bác.
Cách mạng tháng 10 là vào năm 1917; năm nay là 2012, 2012 - 1917 = 95. Đâu ra con số 76? Hai bạn phóng viên này không biết sử dụng máy tính hay tính nhẩm à
Trong bài này, nếu khơi ra cũng được 1 số chuyện:
1. 71 năm là Chiến tranh Vệ quốc vĩ đại, không phải Cách mạng tháng 10. Về cuộc duyệt binh lịch sử mùng 7 tháng 11 năm 1941 khi quân Đức đang ở sát cửa ngõ Moskva thì không phải nhắc đến nhiều ở trang nhà. Cuộc duyệt binh đó đồng thời kỷ niệm 24 năm Cách mạng tháng 10, sau đó, các đơn vị tham gia duyệt binh với đầy đủ vũ khí tiến thẳng ra mặt trận.
2. Trong loạt ảnh trên có ít nhất 1 ảnh có thể không nằm trong lễ diễu binh vì ảnh này được chụp ngoài khu vực Quảng trường Đỏ. Đấy là ảnh có chú thích Một cụ già giương cao khẩu hiệu thời vệ quốc: "Đất mẹ đang kêu gọi" - được chụp trên đại lộ Tverskaia, hướng chụp thì có thể là bên phía vỉa hè có quảng trường Miakovski, đối diện 1 trong số các cửa ra metro Miakovskaia.
2. Nếu khắt khe hơn thì T-34 huyền thoại là chú thích không chính xác. Năm 1941, Hồng quân chưa có T-34-85 mà là T-34-76 cùng số 1 lượng T-34-57.

[selene0802]

Xe tăng T-34 huyền thoại

Đây là xe tăng nhẹ T-60

[qtdc]

Cuộc can thiệp vào Tiệp Khắc năm 1968. Chiến dịch "Đu-nai". Rạng sáng ngày 21 tháng 8 năm 1968



Xe tăng LX tại Prague trong ngày đầu tiên của cuộc can thiệp

Khác với các cuộc can thiệp của Liên Xô cũ, các quân nhân Soviet tham gia chiến dịch "Đu-nai" không được Nhà nước Nga hiện nay công nhận là chiến sĩ quốc tế (nghĩa là mất một số quyền lợi). Ngay cả dưới thời Liên Xô, sắc lệnh của BQP LX số 220 ngày 5.7.1990 bổ sung danh sách các vùng lãnh thổ nước ngoài nơi công dân LB Nga tham gia chiến đấu có thêm tên CH Cuba nhưng cũng không có Tiệp Khắc.

Các loại giấy chứng nhận ghi công tích mà Liên Xô cũ cấp cho các quân nhân tham gia chiến dịch "Đu-nai" năm 1968 còn được lưu giữ

Với cuộc chiến Afghanistan hoặc các cuộc chiến được công nhận khác, bằng chứng nhận của Soviet Tối cao Liên Xô ghi rất rõ ràng:

Hoặc:
- "Vì lòng dũng cảm.....khi thực hiện nhiệm vụ quốc tế tại nước CH Afghanistan"
hoặc:
- "Vì lòng dũng cảm.....khi thực hiện nhiệm vụ quốc tế"


Hoạt động của quân đội các nước Hiệp ước Warsaw trong chiến dịch Đu-nai (tháng 8-11/1968)
Cụm TĐQ "Phương Bắc" gồm: TĐQ XT cận vệ 1, TĐQ cận vệ độc lập 20, 8, một bộ phận TĐQ độc lập 3, TĐQ KQ 16 (Cụm QĐLX trên đất Đức - GSVG); TĐQ cận vệ độc lập 11 (QK PriBaltic), TĐQ độc lập 28 (QK Belorussia), TĐQ cận vệ độc lập 14 (QK Odessa); TĐQ XT 8, TĐQ độc lập 38, 13, QĐBB 28, TĐQ KQ 57 (QK PriKarpat); sư đoàn XT cận vệ 90, 20, TDQ KQ 4 (Cụm quân Bắc - SGV); sư đoàn XT cận vệ 19, 13, sư đoàn BBCG cận vệ 93, 254, TĐQ KQ 36 (Cụm quân Nam - YuGV); LLKQ QK Moskva (một phần); các sư đoàn KQVT cận vệ 3, 7, 18, các sư đoàn KQVT 6, 12; các TĐQ PK độc lập 2, 6, 8 QC PK QG LX; lữ đoàn bộ đội đường sắt cận vệ 1, lữ đoàn bộ đội đường sắt 47; lữ đoàn đặc nhiệm GRU 8; các lữ đoàn TTLL độc lập 3, 6 thuộc Bộ TTL Tối cao, lữ đoàn TTLL độc lập 7 QK PriKarpat; chi đội an ninh nội địa 12 thuộc Bộ An ninh Trật tự XH LX; các sư đoàn đổ bộ ĐK cận vệ 7, 103 thuộc Bộ đội ĐBĐK LX; TĐQ 2 LLVT CHND Ba Lan; sư đoàn XT 7, sư đoàn BBCG 11, lữ đoàn biên phòng 12 thuộc QDQGND CHDC Đức; sư đoàn BBCG 8 QĐND CHND Hungary; các trung đoàn BBCG 12, 22 QDND CHND Bungary.
PDQ PriKarpat gồm: các sư đoàn BBCG cận vệ 128, 70, 17 thuộc TĐQ độc lập 38, sư đoàn BBCG cận vệ 51, sư đoàn BBCG 161 TĐQ độc lập 13, sư đoàn BBCG 24, sư đoàn BBCG cận vệ 66, sư đoàn XT 31 TĐQ XT 8 (QK PriKarpat); sư đoàn XT cận vệ 15, sư đoàn BBCG cận vệ 30 TĐQ 28 (QK Belorussia); sư đoàn BBCG 48, sư đoàn PB 55 (QK Odessa); sư đoàn BBCG 254, trung đoàn BBCG 12 QĐND Bungary (đến cuối ngày 22.8.1968).
PDQ Nam: sư đoàn XT cận vệ 19,13, sư đoàn BBCG cận vệ 93, sư đoàn BBCG 254, TĐQ KQ 36 Cụm quân Nam; sư đoàn ĐBĐK cận vệ 103; sư đoàn BBCG 8 QDND Hungary; trung đoàn BBCG 12 QDND Bungary.
TĐQ cận vệ 20: sư đoàn BBCG cận vệ 6, sư đoàn BBCG 35; sư đoàn XT cận vệ 11 TĐQ XT cận vệ 1; sư đoàn BBCG 18, 3, 1, một bộ phận sư đoàn XT 1 và sư đoàn XT cận vệ 40 QK PriBaltic; sư đoàn ĐBĐK cận vệ 7; sư đoàn XT 7 QDQGND CHDC Đức; trung đoàn BBCG 22 QDND CHND Bungary.
TĐQ XT cận vệ 1: sư đoàn XT cận vệ 9,7,6, sư đoàn BBCG cận vệ 27; sư đoàn BBCG cận vệ 14 thuộc TĐQ cận vệ độc lập 20; sư đoàn BBCG cận vệ 20 thuộc TĐQ cận vệ độc lập 8; sư đoàn XT 20, một phần sư đoàn XT cận vệ 90 (Cụm quân Bắc - SGV); sư đoàn BBCG 11 QĐQGND CHDC Đức; sư đoàn BBCG cận vệ 128 (QK PriKarpat) từ sáng ngày 22.8.1968.
Bộ Tổng chỉ huy "Chiến dịch Đu-nai" đóng tại Legnitsa (Ba Lan). Chỉ huy chiến dịch là Tư lệnh Lục quân LX đại tướng I.G.Pavlovsky.

Các nét đặc trưng của hoạt động tác chiến
Bây giờ, thật kỳ quặc khi sau nhiều năm, có những người không có bất kỳ liên quan nào đến các sự kiện năm 1968 tại CHXHCN Tiệp Khắc, nhưng vẫn cố gắng khẳng định rằng tại thời điểm đó không hề có hoạt động chiến đấu !? ...

Tại sao tại một quốc gia nước ngoài, người lính của chúng ta lại nằm trong tay khẩu tự động, cơ số đạn dược đầy đủ, gồm cả lựu đạn? Và mệnh lệnh quân sự - đứng lên bảo vệ chế độ nhà nước tại quốc gia này!

Bởi vì tại bất kỳ thời điểm nào, đối thủ, kẻ thù cũng muốn và có thể giết chết bạn. Và bạn phải được chuẩn bị để đón hắn một cách thích hợp. Bạn phải luôn luôn sẵn sàng chiến đấu. Đó là những gì các cấp chỉ huy dạy chúng tôi, mà phần lớn trong số họ đã sống sót một cách kỳ diệu trong quá trình các trận đánh thời kỳ Chiến tranh Vệ quốc vĩ đại.

Khoa học quân sự trong công tác quân sự ở các hoạt động chiến đấu, theo định nghĩa được đưa ra trong Bách khoa toàn thư quân sự Liên Xô, được hiểu là việc sử dụng có tổ chức các lực lượng, phương tiện để thực hiện các nhiệm vụ chiến đấu đặt ra cho các đơn vị cơ sở, đơn vị hợp thành và các binh đoàn của các quân chủng lực lượng vũ trang và các binh chủng.

Các hành động ở cấp chiến lược cũng được gọi là hành động quân sự. Do đó, hoạt động chiến đấu nằm trong hoạt động quân sự với tư cách là một thành phần không thể thiếu - ví dụ, khi phương diện quân (nhóm PDQ) tiến hành các hoạt động quân sự dưới hình thức chiến dịch tấn công chiến lược, các tập đoàn quân và quân đoàn nằm trong thành phần PDQ tiến hành các hoạt động chiến đấu dưới các dạng tấn công, cơ động vu hồi, đột kích và v.v.

Và ai hôm nay có thể phủ nhận hoạt động của PDQ Trung tâm, PDQ Nam và PDQ PriKarpat? Ai có thể phủ nhận các mệnh lệnh tác chiến và các báo cáo tác chiến?

Ngoài ra, các hoạt động quân sự này được đặc trưng bởi các nét sau đây:

- tính kiên quyết của hành động,
- quy mô không gian rộng lớn,
- tính cơ động cao,
- tính năng động mạnh mẽ.
Đồng thời - đó là tổ hợp các biện pháp nhằm mục đích:
- giữ cho bộ đội ở trong tình trạng sẵn sàng chiến đấu cao,
- duy trì khả năng chiến đấu của bộ đội,
- tạo các điều kiện thuận lợi cho việc bước vào chiến đấu một cách có tổ chức và kịp thời và thực hiện thành công các nhiệm vụ đặt ra,
- để ngăn chặn hay cảnh báo một cuộc tấn công bất ngờ của đối phương. Tất cả các biện pháp trên được kèm theo công tác đảm bảo tác chiến, kỹ thuật chuyên ngành, và đảm bảo hậu cần.

Trung tá V.P.Suntsev, với tư cách một chuyên gia quân sự, người có quan hệ trực tiếp với công tác soạn thảo và triển khai thực hiện "Chiến dịch Đu-nai", bày tỏ ý kiến của mình: "... Tôi sẽ cho phép bản thân mình khẳng định một cách chắc chắn rằng chiến dịch "Đu-nai" đã được lập kế hoạch một cách hợp lý và thông minh, nó là một chiến dịch quân sự vô cùng lớn lao được tiến hành cực kỳ xuất sắc trong một khoảng thời gian ngắn để đạt được các mục tiêu chiến lược".

Chứng minh cho điều đó là các sự kiện sau đây:

1. Sự thành lập vào tháng 8 năm 1968, Bộ chỉ huy tối cao "Chiến dịch Đu-nai", đứng đầu là Tổng tư lệnh Bộ đội Lục quân Các Lực lượng Vũ trang Liên Xô đại tướng I.G.Pavlovsky. Bản doanh đặt tại thành phố Legnica (CHND Ba Lan).


Tổng tư lệnh chiến dịch "Đu-nai" - Tổng tư lệnh Quân chủng Lục quân Các Lực lượng Vũ trang Liên Xô, đại tướng Pavlovsky Ivan Grigorievich (1909-1999). Được phong AHLX năm 1969 sau khi thực hiện thành công chiến dịch này. Bị thất sủng dưới thời BTQP Dmitri Ustinov vì cùng TTMT N.V.Ogarkov và cố vấn BTQP Afghanistan L.N.Gorelov không tán thành đưa quân vào Afghanistan.

Nằm trong thành phần Bộ Tổng chỉ huy "Đu-nai" có một phần bộ đội Cụm Quân đội Soviet tại Đức (GSVG), Cụm quân Bắc (SGV), Cụm quân Nam (YuGV), Quân khu PriBaltic, Quân khu PriKarpat, Quân khu Belorussia, Quân khu Kiev, Quân khu Moscow, Quân khu Odessa (OdVO), binh chủng Đổ bộ Đường không Các Lực lượng Vũ trang Liên Xô, Quân chủng PK Liên Xô, Ủy ban An nunh Quốc gia (KGB), Tổng cục Quân báo Bộ Tổng tham mưu Các Lực lượng Vũ trang Liên Xô (GRU), Quân đội Cộng hòa Nhân dân Hungary, Quân đội Nhân dân Quốc gia Cộng hòa Dân chủ Đức (Đông Đức), quân đội Ba Lan nước Cộng hòa nhân dân Ba Lan, các trung đoàn BBCG 22 và 12 QDND nước Cộng hòa nhân dân Bulgaria.


Đại tướng S.M.Shtemenko (năm 1968 - thượng tướng, là người 2 lần được phong đại tướng) người phát triển kế hoạch chiến dịch "Đu-nai". Năm 1968 ông là TTMT LLVT các nước tham gia Hiệp ước Warsaw.

Trong thành phần Bộ Tổng chỉ huy "Chiến dịch Đu-nai" có:
- 3 tập đoàn quân xe tăng: TDQ XT CV 1 (GSVG); TDQ XT 8 (QK Prikarpat); TDQ 2 QD Ba Lan;
- 7 tập đoàn quân hợp thành: TDQ CV 8 và 20 thuộc GSVG, TDQ 13 và 38 QK Prikarpat, TDQ CV 11 QK PriBaltic, TDQ CV 14 QK Odessa, TDQ 28 QK Belorussia;
- 4 tập đoàn quân không quân: TDQ KQ 4 (SGV), TDQ KQ 16 (GSVG), TDQ KQ 36 (YuGV), TDQ KQ 57 (QK Prikarpat);
- 2 tập đoàn quân phòng không độc lập Quân chủng Phòng không Quốc gia Liên Xô: TDQ 2 và TDQ 8;
- quân đoàn lục quân 28 QK Prikarpat;
- quân đoàn phòng không 11 QC PKQG Liên Xô, cũng như một số lượng lớn các đơn vị hợp thành và các đơn vị cơ sở độc lập.


Tư lệnh PDQ Trung tâm - TTL Cụm Quân đội Soviet trên đất Đức - đại tướng P.К.Koshevoi


Tư lệnh PDQ PriKarpat - tư lệnh bộ đội QK Prikarpat - thượng tướng V.Z.Bisyarin (bản doanh thành phố Lvov, Liên Xô)


Tư lệnh PDQ Nam - tư lệnh Cụm quân Nam - thượng tướng AHLX V.I.Provalov (trên ảnh - ngoài cùng bên trái), bản doanh - thành phố Budapesht (Hunggary)

Cụm quân này xét theo thành phần và mục đích là Cụm quân có ý nghĩa chiến lược trên không gian chiến trường Trung Âu (ЦЕ ТВД). Toàn bộ cụm lực lượng lớn này bao gồm khoảng 500.000 người, khoảng 5.000 xe tăng và xe bọc thép, hơn 30 sư đoàn xe tăng và bộ binh cơ giới, không kể các sư đoàn đổ bộ đường không, không quân, và các sư đoàn khác.


Đại tướng, AHLX Ivan Nikolaevich Shkadov, năm 1968 - tư lệnh Cụm quân Bắc, thượng tướng

2. Tổ chức các cụm quân tác chiến.
Để lãnh đạo các hoạt động chiến đấu của bộ đội và giải quyết các nhiệm vụ tác chiến-chiến lược trong chiến dịch này đã thành lập:
- PDQ Trung tâm - PDQ PriCarpathian - PDQ Nam.
Trên hướng chính, Prague, có TDQ CV độc lập 20 hoạt động, đây là TDQ có năng lực tác chiến hiệu quả nhất tại GSVG. Nó nhận nhiệm vụ chiến đấu với ba sư đoàn: các sư đoàn cận vệ 6 và 35 và 20. TDQ độc lập và đơn vị phối thuộc là sư đoàn XT CV 11 thuộc TDQ XT CV 1 sẽ tấn công vào Prague, ngăn chặn sự thái quá của các lực lượng phản cách mạng ở Prague và các thành phố khác, thiết lập sự kiểm soát hoàn toàn đối với các cơ quan nhà nước, đảng và các công sở khác, đảm bảo an ninh tin cậy cho chúng và không cho phép các hành động bạo loạn vũ trang.
.........

[qtdc]

(tiếp)

TĐQ XT CV 1 thuộc GSVG có trong biên chế các sư đoàn XT cận vệ 6, 7, 9, sư đoàn BBCG CV 27, sư đoàn BBCG CV 14 thuộc TĐQ CV độc lập 20, sư đoàn BBCG CV 20 thuộc TĐQ CV độc lập 8, sư đoàn XT 20 thuộc Cụm quân Bắc (SGV) và sư đoàn BBCG 11 QĐQGND CHDC Đức có nhiệm vụ chính ngăn chặn biên giới tây và nam của CHXHCN Tiệp Khắc với CHLB Đức và Áo, giải quyết trên đường hành tiến việc vô hiệu hóa các cuộc bạo động phản CM trong các thành phố và các điểm dân cư khác. Các nhiệm vụ tác chiến cụ thể về đấu tranh với các phần tử phản CM và bảo vệ CNXH tại Đông Séc và Slovakia do các PDQ Prikarpat và PDQ Nam đảm nhiệm.

Ngày 21 tháng 8 năm 1968 các lực lượng thê đội 1 bất ngừ vượt biên giới trên một diện rộng 200 km (2 ngàn xe tăng và 2 ngàn xe BTR). Sau 5 giờ 20 phút từ khi vượt biên giới, các đơn vị cơ sở và hợp thành của TĐQ CV độc lập 20 đã tiến vào Prague, tại đây các chiến sĩ nhảy dù sư đoàn ĐBĐK 7 đã chiếm xong các tòa nhà UBTU Đảng CS Tiệp Khắc, Nhà Chính phủ, Bộ QP, Bộ TTM và trung tâm phát thanh. Phải chăng điều đó không chứng tỏ rằng các chiến sĩ Soviet đã thể hiện được cho toàn thế giới kỹ năng chiến đấu cao, tính kỷ luật, tính tổ chức và lòng dũng cảm khi thực hiện nghĩa vụ quốc tế.

3. Xây dựng cụm tác chiến pháo binh và lập kế hoạch sử dụng pháo binh tác chiến trong chiến dịch tấn công của TĐQ CV độc lập 20.

Đã thành lập: Cụm pháo binh tập đoàn quân (ААG-các trung đoàn PB TĐQ cận vệ 20-113); Cụm PB sư đoàn (DAG-6, DAG-11, DАG-35 - gọi theo các số hiệu sư đoàn, trong thành phần DAG có các trung đoàn PB của sư đoàn và các tiểu đoàn pháo phản lực độc lập của sư đoàn); Cụm pháo binh trung đoàn (PАG), bao gồm các đơn vị pháo binh của trung đoàn.

Yểm trợ PB cho bộ đội tấn công được lập kế hoạch theo phương pháp tập trung tuần tự hỏa lực (PSО) vào các mục tiêu định trước và đã trinh sát trước.

4. Đảm bảo sẵn ba cơ số đạn pháo cho một khẩu pháo.

5. Tổ chức và hoạt động tác chiến của chi đội trinh sát-tìm kiếm trung đoàn PB lục quân cận vệ 113 trong khu vực trách nhiệm của trung đoàn để ngăn chặn và dập tắt các hành động tội phạm của các phần tử phản CM.

6. Trang bị cho các sĩ quan và các quân nhân phục vụ quá hạn trước khi xuất kích hành quân trên lãnh thổ CHXHCN Tiệp Khắc bằng súng tự động АК một cơ số đạn (60 viên) và lựu đạn.

7. Trao tận tay toàn bộ các quân nhân cơ số đạn (60 viên) cho súng tự động AK, 200 viên - cho RPK.

8. Tổ chức bảo vệ các sĩ quan suốt ngày đêm với 1-2 chiến sĩ.

9. Từ ngày 21 tháng 8 áp dụng phụ cấp tiền tuyến cho toàn bộ đội ngũ quân nhân: đồ ăn miễn phí cho các sĩ quan, được trả bằng séc "tiền tuyến" hàng ngày của Tổng cục cung cấp ngoại thương; khẩu phần ăn bổ sung cho lính và hạ sĩ quan phục vụ ngắn hạn.

10. Việc áp dụng tại ban tham mưu trung đoàn từ 21 tháng 8 "Nhật ký thống kê hoạt động tác chiến của trung đoàn", tuân thủ "Hướng dẫn hoạt động dã ngoại của các ban tham mưu" được tiến hành một cách khẩn trương trong thời kỳ có các hoạt động chiến đấu.

11. Tặng thưởng cho các thành viên tham gia chiến dịch "Đu-nai" các huân huy chương Liên Xô.

12. Các tổn thất không phục hồi và các tổn thất sức khỏe của các quân nhân trong chiến dịch "Đu-nai".


Trở lại với rừng sự kiện năm 1968

Khi phân tích các hoạt động của một loạt đơn vị trong quá trình thi hành nhiệm vụ chiến đấu, bạn sẽ gặp những tài liệu rất đáng chú ý. Đặc biệt là khi chúng xuất phát từ những người tham gia trực tiếp, những nhân chứng của sự kiện.

Một ví dụ là việc xuất bản tại Moscow năm 2005, cuốn sách "Chúng tôi bay tới Tiệp Khắc" của đại tá về hưu Kukushkin A.V. Sách mô tả các hành động cụ thể của các đơn vị thuộc sư đoàn đổ bộ đường không cận vệ 7 dưới sự chỉ huy của tướng Gorelov L.N., những hoạt động này được lấy làm cơ sở cho các báo cáo tác chiến chính thức gửi lên Bộ Tổng chỉ huy "Chiến dịch Đu nai".


Quân dù lên máy bay tới Prague, đêm 20 rạng ngày 21 tháng 8 năm 1968

Trong giai đoạn chuẩn bị và tiến hành chiến dịch, nhằm phối hợp hoạt động cho các sư đoàn ĐBĐK 7 và 103, cũng như hợp đồng với các đơn vị hợp thành của các quân binh chủng khác và các quân đội các quốc gia trong khối Hiệp ước Warsaw, người ta đã thành lập một cụm đặc nhiệm rút từ biên chế Bộ Tư lệnh Bộ đội Đổ Bộ Đường Không Liên Xô.

Lãnh đạo nhóm đặc nhiệm là người lính dù nổi tiếng, cấp phó của Tư lệnh Bộ đội ĐBĐK tướng Margelov V.F. - tướng Konstantin Yakovlevich Kurochkin. Nhóm này bao gồm: Tham mưu trưởng nhóm đặc nhiệm Kukushkin A.V., cũng như Khokhlushin N.N. và Golubkov A.T., sau lưng họ là cả kho kinh nghiệm chiến đấu của Chiến tranh Vệ quốc Vĩ đại.


K.Ya.Kurochkin, trưởng nhóm đặc nhiệm


A.V.Kukushkin, TMT nhóm đặc nhiệm


N.N.Khokhlushin


A.T.Golubkov

Sau 37 năm (tức năm 2005), không giống như các ấn phẩm đủ loại và các kiểu giải thích khác nhau với những câu văn quen thuộc, gần như giống hệt nhau, ngắn gọn và khô khan, thì ngược lại, trong cuốn sách của ông, đại tá binh chủng ĐBĐK Kukushkin A.V. mô tả - các chiến sĩ nhảy dù thực hiện nhiệm vụ đúng như trong thực tế.

"Khi những chiếc máy bay đầu tiên hạ cánh (theo như kế hoạch đã định) đại đội 2 trung đoàn nhảy dù 108 (đại đội trinh sát dự bị) ngay lập tức chiếm quyền kiểm soát đài chỉ huy không lưu (KDP) và các cơ sở điều độ bay khác, chiếm và phong tỏa ga hàng không; đại đội 72 trinh sát độc lập của sư đoàn chặn các tuyến đường dẫn đến sân bay, bảo đảm an ninh và phòng thủ cho cuộc đổ bộ đang diễn ra.

Việc hạ cánh và giải phóng máy bay được tiến hành nhanh chóng và có tổ chức. Các máy bay giải phóng hàng và đổ quân dù xong đều ngay lập tức cất cánh, giải tỏa đường băng và đường lăn cho các máy bay khác.

Nhìn thấy một khối lượng khổng lồ các máy bay quân sự hạ cánh và nghe được những phát súng đầu tiên, một phần lớn các nhân viên sân bay cùng hành khách hoảng hốt bỏ chạy, bỏ lại hành lý và xe ô tô của họ.

Tới 4:30-5:00 ngày 21 tháng 08 sư đoàn (ĐBĐK cận vệ 7) đã đổ bộ xong hoàn toàn.


Chiếc đầu tiên hạ cánh cùng đội đổ bộ và chỉ huy sư đoàn ĐBĐK cận vệ 7 tướng Gorelov L.N. tại sân bay Ruzyně, Prague (hiện nay là sân bay quốc tế Prague-Václav-Havel). Người lái – cũng là một viên tướng không quân.

Prague vẫn còn ngủ và không hề biết rằng sau một giờ 8.000 lính dù trang bị vũ khí tận răng sẽ vào thành phố.

Các trung đoàn, hay đúng hơn là các nhóm chiến đấu của các trung đoàn, sau khi đổ bộ vội vã lao vào thành phố để chiếm và phong tỏa các mục tiêu đã định.

Vào thành phố đầu tiên là đại đội trinh sát 72 của sư đoàn trên các xe trinh sát chiến đấu cùng một trung đội pháo tự hành ASU-57 và trung đội SPG-9 (súng phóng lựu chống tăng có giá). Dẫn dắt các chiến sĩ trinh sát là Chủ nhiệm Quân báo sư đoàn, trung tá Mikhail Vladimirovich Seregin.

Sau khi vượt qua cây cầu bắc qua con sông cổ kính Vltava, các trinh sát vội vã xác định các khu vực bố trí các mục tiêu phải đánh chiếm và xông đến tòa nhà Chính phủ và nhà riêng của Alexander Dubček. Đường phố thực sự vắng người, cư dân thành Prague vẫn còn đang ngủ.

Sau khi tước khí giới đội cảnh vệ, đang choáng váng bởi sự xuất hiện đột ngột của quân dù, các trinh sát nhanh chóng lao vào tòa nhà. Giải giáp đội bảo vệ bên trong, rồi họ bắt đầu thực hiện nhiệm vụ chính.

Việc đầu tiên là vô hiệu hóa tổng đài đang có ba điện đài viên trực. Đáp lại câu hỏi phòng làm việc của Dubcek ở đâu, một trong số họ đưa mắt chỉ lên tầng hai.

Đồng thời, nhóm của trung sĩ Karpov luồn xuống tầng hầm, vô hiệu hóa trung tâm truyền tin của Chính phủ.

Nhanh như chớp, các chiến sĩ nhảy dù dưới sự chỉ huy của thượng úy Yuri Kryuchkov đã ở ngay trước mặt các cánh cửa phòng làm việc trong đó có các Ủy viên Ủy ban Trung ương Đảng và Chính phủ Tiệp Khắc.

Trong văn phòng của Dubcek đang có cuộc họp bắt đầu từ tối ngày 20 tháng 8. Sự xuất hiện đột ngột của lính dù làm tất cả mọi người có mặt bàng hoàng theo đúng nghĩa đen.

Trong phòng, ngoài Alexander Dubček còn có: Smrkovsky, Kriegel, Shimon, Spacek, Mlynár và một số người khác, tổng cộng 26 người.

Trung tá Shishkin V.Ya nhớ lại:

- "Tôi bước vào văn phòng của Dubcek, trong đó rất nhiều người. Tôi chào họ. nhưng đáp lại - một sự im lặng khinh bỉ. Và đột nhiên Kriegel nói: "Lạy Chúa! Sao lại phải đưa quân đội  đến chỗ chúng tôi làm gì?" Chúng tôi nói với ông ấy rằng quân đội Liên Xô đến bảo vệ người Czech và những thành tựu của chủ nghĩa xã hội ở Tiệp Khắc và nói thêm: " Các Ngài! Chúng tôi yêu cầu các Ngài giữ bình tĩnh và trật tự. An ninh các Ngài sẽ được đảm bảo".

Các sĩ quan nhớ lại:

- "Dubcek định gọi cho L.I.Brezhnev, nhưng thượng úy Zhadnov lịch sự từ chối ông ấy, sau khi cắt dây điện thoại".

Mlynár cho các sĩ quan của chúng ta biết: "Chúng tôi hy vọng rằng các đơn vị của các anh sẽ xuất hiện ở đâu đó trong khoảng 10-11 giờ. Chúng tôi ngồi họp cả đêm và không mong đợi các anh bắt gặp chúng tôi một cách bất ngờ thế này".

Sau đó Smrkovsky và Kriegel cố gắng mở cửa sổ và hướng xuống đám đông giận dữ những người biểu tình vừa đến, nhưng các sĩ quan bảo vệ họ cấm họ làm việc đó.

Họ cư xử thô bạo, khiêu khích, yêu cầu gặp các đại diện có thẩm quyền, cũng như liên lạc với Chervonenko.

Rồi khi đã có quyết định về cuộc gặp của Brezhnev và Ludvik Svoboda tại Moskva để bàn bạc các hành động tiếp theo, Dubček Smrkovsky, Kriegel, và Shimon được đưa qua lối đi sân trong dưới sự chỉ huy của đại tá Коrshun А. S., dưới sự đảm bảo an ninh của các chiến sĩ trinh sát lên xe bọc thép tới phi trường, ra máy bay, bay tiếp tới Moskva.

Nhìn chung, công tác đánh chiếm tòa nhà và ngăn chặn hoạt động của các cơ quan đảng được các chiến sĩ trinh sát thực hiện nhanh chóng, chuẩn xác và không có bất kỳ sự phô trương quyền lực thừa nào. Những cá nhân xuất sắc nổi lên:

- Phó đại đội trưởng thượng úy Jakub E.I. và binh nhất Dyukarev. Họ là những người đầu tiên xông vào tòa nhà; sau đó, họ cũng một nhóm trinh sát viên trên hai xe BRDM và SU-85 phong tỏa tòa nhà báo "Rude-Pravo" và giải thoát biên tập viên của tờ báo này là Svestka đang bị giam giữ;

- Nhóm của hạ sĩ Karpov. Nhóm nhanh chóng phát hiện ra trung tâm thông tin liên lạc, đã ngắt mạch trung tâm và tổng đài;

- Trung úy Kostel cùng nhóm của hạ sĩ A.I.Litvinenko chặn và tổ chức bảo vệ tất cả các lối vào và ra khỏi tòa nhà;

- Thượng úy Kryuchkov Yu.N. và Pritolyuk, các chiến sĩ trinh sát hạ sĩ Korneev P.N. và binh nhì Kimanov nhanh chóng tổ chức cách ly và bảo vệ Dubcek cùng nhóm của ông ấy.

Khéo léo hành động là thượng uý Rudenko (phó đại đội trưởng về thông tin liên lạc). Anh và một nhóm các điện đài viên đã đảm bảo TTLL đáng tin cậy cho CNTS với tất cả các toán trinh sát, với chỉ huy sư đoàn, cũng như liên lạc của đại diện quân đội Liên Xô tại BTTM Quân đội ND Tiệp Khắc với tướng L.N.Gorelov qua trung tá Seregin M.V. trong toàn bộ chiến dịch.

Lãnh đạo hoạt động này là trung tá Seregin M.V.

Tới 15:00 ngày 21.08 tiểu đoàn XT của thiếu tá Rodionov thuộc sư đoàn XT của TĐQ 20 tiến đến tòa nhà UBTU Đảng CS Tiệp Khắc hỗ trợ cho đại đội TS độc lập 72. Rodionov nhanh chóng bố trí vòng đai bảo vệ bên ngoài toàn bộ tổ hợp các ngôi nhà trước đám đông người biểu tình đang tiếp cận. Trong gần ba ngày đêm (đến trước 23.08) đại đội trinh sát và các chiến sĩ xe tăng đã bảo vệ và đánh bật đám đông giận dữ các cứ dân thành phố, trong khi cố gắng vui lòng giải thích cho họ mục đích đến Prague của chúng ta và chính sách của Liên Xô, nhưng không để xảy ra các hành động khiêu khích rõ rệt và những lời lăng mạ độc hại Tuy nhiên, trong ba ngày đêm đó, bàn tay của những kẻ côn đồ và khiêu khích cũng đã làm bị thương năm người, bao gồm cả hai lính nhảy dù.
........

[qtdc]

(tiếp)

Vậy còn công việc trên các hướng và các mục tiêu khác của Prague, cụ thể ở Nhà Chính phủ diễn ra thế nào?

Đại đội 2 trung đoàn nhảy dù cận vệ 108 sau khi hoàn thành nhiệm vụ tại sân bay Ruzine, cùng một khẩu đội pháo 85mm tự hành đi trên các xe bus chiếm được ở sân bay lúc 6 giờ đã tiến nhanh vào thành phố tới Nhà Chính phủ.










Ghi nhớ của Phòng Chính trị Cụm quân Nam cho các chiên sĩ tham gia "Đu-nai". Tờ rơi kêu gọi của quân đội Soviet gửi quân đội các nước anh em trong Hiệp ước.










Bản thảo báo cáo của sĩ quan chính trị thiếu tá cận vệ A.D.Shilov, tuyên truyền viên trung đoàn BBCG 97, sư đoàn BBCG 254, Cụm quân Nam, Hungary, số HT dã chiến 61979. Hy sinh ngày 2 tháng 10 năm 1968 do bị thương nặng.

Gần đến tòa nhà, họ khẩn trương xuống xe, một trung đội phong tỏa từ bên ngoài tòa nhà, còn tiểu đội của trung sĩ Pavlov chặn các cổng vào. Khẩu đội tự hành SU-85, trung đội SPG-9 của đại đội pháo binh trung đoàn chặn đường vào Nhà Chính phủ từ hướng quảng trường thành phố và các cầu qua sông Vltava.

Trong lúc đó trung úy Grafov cùng 4 nhóm quân dù xông vào tòa nhà, cắt TTLL và cô lập Chính phủ.

Hồi 6:40 trung tá Gordienko (trung đoàn phó trung đoàn nhảy dù cận vệ 108) và đại đội trưởng đại đội 2 thượng úy Tarabanov đi vào gian lớn nơi Chính phủ CHXHCN Tiệp Khắc nghị sự.

Các thành viên Chính phủ thực sự choáng váng khi quân dù xuất hiện.

Các sĩ quan sau này kể lại:

- «Chernik (Thủ tướng Chính phủ) đứng dậy, bước đến một chiếc bàn riêng và khóc».

Trung tá Gordienko yêu cầu toàn bộ các thành viên Chính phủ ở nguyên chỗ của mình chờ các chỉ thị bổ sung.

Đồng thời một chi đội hỗn hợp thuộc trung đoàn nhảy dù cận vệ 108 do trung tá Titov chỉ huy đổ bộ, ngồi trên các cỗ АSU-57 và các xe ô tô chiếm được tiến về tòa nhà Bộ Nội vụ và bao vây nó, sau khi đã phong tỏa tất cả các lối tiếp cận. Nhóm 12 lính dù dẫn đầu là Titov xông vào phòng, giải giới các nhân viên và ra lệnh dồn hết họ vào một phòng lớn, tại đó họ bị canh giữ cẩn thận. Khi một nhóm sĩ quan đặc biệt có mặt, quân dù giao toàn bộ số bị tạm giữ cho nhóm.

Trong khi đó, đám đông khích động xếp đội hình đi bộ và trên các xe ô tô gắng sức đột nhập vào tòa nhà. Các chiến sĩ nhảy dù đã phải khó nhọc ghìm giữ họ quyết liệt trong suốt hai ngày đêm và chỉ đến ngày 23 tháng 8 nhóm Titov mới được giải phóng khỏi nhiệm vụ giữ an ninh cho mục tiêu này.

Như đã biết, Học viện Quân sự-Chính trị Prague là nơi phát tán tâm thế đối lập và các quan điểm phản cách mạng không chỉ trong giới quân nhân. Các nhân viên của nó tích cực ủng hộ bất cứ cuộc xuống đường nào của phe đối lập và phản cách mạng công khai.

Việc đánh chiếm và phong tỏa nó do đích thân trung đoàn trưởng trung đoàn nhảy dù cận vệ 108 Sokolov lãnh đạo. Chi đội hỗn hợp của trung đoàn hồi 8:30 xông vào lãnh địa học viện, chặn tất cả các lối ra vào, phong tỏa trại lính, chung cư sĩ quan và tòa nhà chính của học viện.

Đội ngũ quân nhân bị giải giáp. Cùng với việc các phân đội khác đến tiếp sức, khu vực học viện bị phong tỏa toàn bộ .

Tuy nhiên công việc tại học viện chưa kết thúc ở đó. Đại tá Rubanik N.S., nguyên TMT trung đoàn thời ấy nhớ lại «Sau khi phong tỏa học viện chúng tôi triển khai ban tham mưu trung đoàn trong một gian phòng. Ban đầu mọi thứ đều yên ổn. Bỗng nhiên chúng bắn vào chúng tôi, quân dù bắn trả. Trong số chúng tôi không ai bị thương, nhưng một chiếc điện đài R-125 bị hư hại».

Một mục tiêu được đánh giá quan trọng là bộ tham mưu TĐQ PK 2.

Tiểu đoàn 3 trung đoàn nhảy dù cận vệ 108 hồi 7:00 bằng tất cả các biện pháp an ninh đã tiến vào khu vực bố trí bộ TM.

Đại đội 8 của thượng úy Mokrushin, triển khai tại mục tiêu, phong tỏa tòa nhà từ bên ngoài.

Trung đội của trung sĩ Soluyanov và trung đội SPG-9 của trung úy Kiseliov xông vào tòa nhà, giải giáp đội bảo vệ và các sĩ quan bộ tham mưu, ngắt các kênh liên lạc hữu tuyến và chấm dứt hoạt động của điện đài vô tuyến.

Các phân đội khác của tiểu đoàn kiểm tra các xe ô tô tại nơi đậu trong sân BTM, các phòng làm việc và các phòng gá xép. Thật không uổng công. Trong các cửa sổ gác xép đã phát hiện ra các khẩu súng máy đã sẵn sàng bắn.

Phần lớn các sĩ quan BTM cụ thể là TMT đều thể hiện thái độ cực kỳ thù địch với chúng ta.

Những ổ phát tán cơn kích động phản CM và chống Soviet quan trọng nhất là các trung tâm phát thanh và trung tâm truyền hình Prague.

Phong tỏa trung tâm phát thanh là nhiệm vụ giao cho chi đội hỗn hợp trung đoàn nhảy dù cận vệ 119 dưới sự chỉ huy của trung đoàn phó trung tá Burov L. G.

Chi đội này đã có thể từ Milovitse tiến ra quãng 7:30 sáng. Mộ người lính Sec được trưng tập làm dẫn đường một cách tự nguyện. Tuy nhiên chi đội chỉ tiến ra trung tâm phát thanh vào lúc gần 8 giờ. Tại trung tâm thành phố mọt đám đông rất lớn người biểu tình đã tập hợp lại, họ có số lượng cỡ 7-8 ngàn người.

Người dân tụ tập hô những câu chống Soviet điên cuồng, các khẩu hiệu, các lời chửi rủa.

Bản thân trung tâm phát thanh bị quây kín bằng các hàng rào chắn hình thành từ các đầu máy kéo, các xe cần trục, ô tô.

Chi đội bị buộc phải dừng lại. Đủ các loại rác rưởi, các cặp giấy đốt cháy, các chai rỗng bay vào đầu các chiến sĩ. Những kẻ khích động ngang ngược nhất phun nước bọt vào mặt các chiến sĩ, tuôn vào họ những lời lẽ thô tục xúc phạm nhất.

Chỉ có sự kìm nén khủng khiếp mới giữ được các chiến sĩ nhảy dù không đáp trả.

Chỉ đến trưa chi đội khó khăn lắm và phải nhờ sự trợ giúp của xe tăng mới giải tỏa được chiến lũy, đột nhập vào trung tâm phát thanh và chấm dứt hoạt động của nó.

Tiểu đoàn thứ nhất của trung đoàn nhảy dù cận vệ 119 có nhiều nhiệm vụ.

Nguyên tiểu đoàn trưởng tiểu đoàn này trung tá Davidovsky nhớ lại:
- "Hồi 5:30 trung đoàn chúng tôi hạ cánh tại sân bay nhà máy gần phi trường quốc tế. Sau khi đổ quân và tập hợp, chúng tôi trưng dụng 8 xe buýt đang hành trình. Một trong những quân nhân quân đội Tiệp Khắc tình nguyện cùng chúng tôi đi vào thành phố với tư cách người dẫn đường. Anh ta phải trả các xe buyt về Milovice.

Tiểu đoàn của chúng tôi hoạt động độc lập. Chúng tôi có nhiệm vụ bảo đảm an ninh cơ quan chỉ huy Bộ Nội vụ, Đại học TH Prague, tòa nhà Viện Hàn lâm Khoa học, nhà in "Znanhie" và Nhà hát lớn, đối diện VHLKH, sau đó bảo vệ các đại sứ quán Ba Lan và Đông Đức.

Tới 7"00, chúng tôi đã tiến ra cầu Charles bắc qua sông. Vltava và tới 10:00 tất cả các mục tiêu trên đã nằm dưới sự đảm bảo an ninh của chúng tôi. Đồng thời, chúng tôi bắt gặp tướng Kurochkin, đang đi xe BTR tìm đường đến Đại sứ quán Liên Xô.

Tôi triển khai SCH tại tòa nhà VHLKH. Liên lạc duy trì qua radio, sau đó gọi qua mạng điện thoại thành phố.

Trong tháng mười, tất cả các mục tiêu trên đã được trao lại cho người Czech".

Một chi đội khác của trung đoàn nhảy dù cận vệ 119 dưới sự chỉ huy trung đoàn trưởng Trung tá Minigulov gấp rút lao nhanh tới Đài truyền hình Prague. Và chi đội phải rất khó khăn mới xuyên qua được Prague đang sôi sục giận dữ để tới mục tiêu.



Tuy vậy Sharip Minigulov vẫn đến chậm một chút. Xông vào đài TH, nhóm anh đã để xổng Irzhi Pelikan. Vội quá, ông ta không kịp khóa két mà trong đó còn giấy thông hành cá nhân, súng lục, 8 ngàn kron và cả xấp ảnh con gái.

Rất nhanh chóng, viên "giám đốc" và cựu lãnh đạo thanh niên Komsomol đã tuyên bố ở nước ngoài, từ đó cả thời gian dài ông ta đã quăng rác rưởi qua «tiếng nói» NATO lên các đồng bào Tiệp Khắc của mình và LB Soviet.

Mặc dù đã chiếm các đài phát thanh và đài truyền hình, chấm dứt hoạt động của chúng, rất nhiều trung tâm thông tin vô tuyến di động và các đài phát thanh bí mật vẫn còn hoạt động, tuôn đầy không gian những thông tin kích động, bịa đặt xúc xiểm, kêu gọi nổi dậy tích cực hơn.

Rõ ràng phe phản CM từ nhiều năm trước đã dự kiến và chuẩn bị kỹ lưỡng cho kịch bản phát triển tình hình tương tự.

Việc chiếm và phong tỏa Bộ QP và các mục tiêu khác không gây ra điều gì khó khăn đặc biệt.

Trung đoàn PB của sư đoàn không tham gia đánh chiếm các mục tiêu. Cựu trung đoàn trưởng đại tá Krasnyi L.M. hồi tưởng, rằng trung đoàn sẵn sàng một tiểu đoàn lựu pháo 122 mm hỗ trợ các đơn vị của sư đoàn hoạt động từ khu vực sân bay Ruzine, còn một số khẩu đội làm nhiệm vụ bảo vệ các cầu qua sông Vltava.

Như vậy, tới nửa sau ngày 21 tháng 8, tất cả các mục tiêu đã định đều bị đánh chiếm và phong tỏa theo kế hoạch. Nhiệm vụ chủ yếu của sư đoàn cận vệ 7 đã được thực hiện xuất sắc".


Tướng L.N.Gorelov và trung tá Каlyadin А.N. tổng kết cuộc đổ bộ (ảnh của CCB trung tá CV V.G.Davidovsky, tiểu đoàn trưởng thuộc trung đoàn dù 119).


Sân bay Ruzune. Cuộc gặp mặt của Tư lệnh quân dù Liên Xô, đại tướng Marghelov V.F. và Tư lệnh TĐQ 20 Velichko I.L. với các sĩ quan sư đoàn đổ bộ đường không cận vệ 7.


Cái bắt tay của Tư lệnh binh chủng đổ bộ đường không với trung đoàn trưởng trung đoàn nhảy dù cận vệ 119 Minigulov là dấu hiệu công nhận và cám ơn.

Thời gian trôi đi, tình hình dịu bớt, các quân nhân đã có cơ hội chỉnh đốn đưa vào trật tự trang bị cùng quân phục. Tiếp theo đến cuộc duyệt binh thứ nhất…


Cuộc duyệt binh đầu tiên của sư đoàn cận vệ 7 binh chủng đổ bộ đường không trên sân bay Ruzine. Phía trước là đội hình tiểu đoàn dù số 1 trung đoàn nhảy dù 119 (đơn vị 10075). Đi trước – tiểu đoàn trưởng trung tá V.G. Davidovsky. CHXHCN Tiệp Khắc, cuối tháng 9 năm 1968.


Đại tướng Marghelov V.F. trao huân chương Cờ Đỏ cho trung tá cận vệ Davidovsky V.G., 1968.


Sau khi trở về điểm đóng quân thường trực tại Kapsukas (Litva)

Tham mưu trưởng trung đoàn nhảy dù cận vệ 119 sư đoàn đổ bộ đường không cận vệ 7 binh chủng đổ bộ đường không LX, trung tá cận vệ G.V.Davidovsky, năm 1970


Sau hơn 40 năm, trên cầu Carlov tại Prague, nơi từng thi hành nhiệm vụ chiến đấu.


Rạng sáng 21 tháng 8 năm 1968. Sau khi tiếp đất tại sân bay Ruzine. Phía trước là tư lệnh sư đoàn đổ bộ đường không cận vệ 7 tướng Gorelov L.N. Ảnh của CCB A.A.Serebriakov gửi từ Lítva.


Cùng các quân nhân trung đoàn BBCG 22 QDND Bungary trong khu vực sân bay. Tháng 8 năm 1968, CHXHCN Tiệp Khắc.
.......

[qtdc]

(tiếp)


Sau khi hoàn thành các nhiệm vụ chiến đấu – tại cuộc duyệt binh đầu tiên của sư đoàn ĐBĐK CV 7 trên sân bay Ruzine. Phó tư lệnh sư đoàn đại tá Korshun А.S. báo cáo tướng Gorelov L.N. về đội ngũ sư đoàn và sẵn sàng tiến hành duyệt binh. Tiệp Khắc tháng 9 năm 1968.


Báo cáo về sự sẵn sàng với Tư lệnh bộ đội đổ bộ đường không LX, AHLX, đại tướng V.F.Marghelov


Các khối diễu hành


Tư lệnh binh chủng V.F.Marghelov tiếp nhận duyệt binh


Giữa – Tư lệnh binh chủng đại tướng Маrghelov V.F. Bên phải – Tư lệnh TDQ CV độc lập 20 GSVG trung tướng binh chủng xe tăng Velichko I.L. Bên trái – tư lệnh sư đoàn ĐBĐK CV 7 thiếu tướng Gorelov L.N. Ngoài cùng bên trái – phó tư lệnh sư đoàn ĐBĐK CV 7 đại tá Korshun А.S., ngoài cùng bên phải trung tá cận vệ Kovenev Yu.F., thứ ba từ trái sang phải – trung đoàn trưởng trung đoàn nhảy dù CV 119 Мinigulov Sh.Kh. Ngồi giữa trung đoàn phó trung đoàn nhảy dù CV 119 trung tá CV Burov L.G., bên phải trung tá cận vệ Smirnov.


Chụp ảnh kỷ niệm với tư lệnh binh chủng


Tư lệnh binh chủng giao nhiệm vụ


Đoàn đại biểu chính phủ bay đến


Đặt vòng hoa tại đài kỷ niệm chiến sĩ Soviet hy sinh khi giải phóng Prague năm 1945


Chiếc mũ binh chủng có tuổi đời 45 năm

Việc thực hiện các nhiệm vụ chiến đấu trong chiến dịch "Đu-nai" của sư đoàn đổ bộ đường không cận vệ 7 qua miêu tả chi tiết của N.F.Shevchenko, thiếu tá ban tác chiến Bộ TM sư đoàn đổ bộ đường không cận vệ 7, sau này là CN trinh sát sư đoàn này.

Tháng 8 năm 1968 tại Prague. Thiếu tá CV Shevchenko N.F. – đầu tiên bên trái – và quyền trưởng ban tác chiến sư đoàn ĐBĐK CV 7.

Về công tác chuẩn bị cho sư đoàn thực hiện nhiệm vụ tác giả dành một chương «Quân dù chuẩn bị nhảy».

 "Tháng 7 năm 1968 sư đoàn chúng tôi biên chế đầy đủ ra phi trường nhằm tiến hành tập trận. Đồng thời công tác chuẩn bị cho đổ bộ xuống Prague được bắt đầu. Sư đoàn phân tán trên 15 sân bay của Litva, Latvia và Belorussia. Để đưa lên không trung toàn bộ một sư đoàn ĐBĐK cần 5 sư đoàn KQVT gồm 500 máy bay. Việc đổ bộ xuống Prague dự kiến tiến hành trên 3 sân bay bằng phương pháp hạ cánh sau khi đánh chiếm chúng. Trong thành phố các mục tiêu chủ yếu đã định được phân chia giữa các đơn vị, phân đội để đánh chiếm, phong tỏa, cũng như giữ chúng trước khi các lực lượng mặt đất đến, các lực lượng này được đưa vào Tiệp Khắc từ lãnh thổ CHDC Đức và Ba Lan. Trong số các mục tiêu cơ bản dự định đánh chiếm có: các sân bay (trước hết), tòa nhà chính phủ, phủ chủ tịch, bộ QP và bộ Nội vụ, các đơn vị quân sự, trung tâm truyền hình, nhà hát, bưu điện trung tâm, nhà lao và các mục tiêu khác.
  
Mỗi nhóm đánh chiêm, sau khi nhận nhiệm vụ, nghiên cứu mục tiêu của mình trên hình ảnh và bản đồ, soạn thảo các kế hoạch hoạt động của mình, tiến hành huấn luyện, hoàn thiện phương pháp hoạt động trong điều kiện thành phố.
  
Vào giữa tháng 8 chúng tôi gửi tới Prague ba trung đoàn trưởng và một sĩ quan bộ tham mưu sư đoàn để xem xét và nghiên cứu các mục tiêu của mình, như ta vẫn nói, ngay tại thực địa.

Họ mang về từ Prague cùng các thông tin quý giá là một tin không tốt. Hóa ra đối thủ của chúng ta không ngủ mơ. Trong số 3 sân bay thì 2 đã đóng cửa. Như vậy là việc sử dụng các sân bay đó là không thể dù bằng phương pháp đổ bộ hạ cánh hay không hạ cánh. Đường băng chất đấy các khí tài khác nhau: máy ủi, máy kéo, cần trục, xe ô tô và những thứ tương tự. Dĩ nhiên thông tin này có giá trị lớn lao. Ta có thể hình dung điều gì xảy ra nếu chúng ta biết điều đó trong quá trình chiến dịch.
  
Còn ở trong tình trạng làm việc chỉ còn phi trường Ruzine - phi trường quốc tế trung tâm Prague. Chúng tôi nhận được lệnh từ bộ tham mưu binh chủng rằng sẽ đổ bộ toàn sư đoàn trên một sân bay. Phương pháp đổ bộ - hạ cánh hay thả dù - sẽ xác định vào hôm trước ngày bắt đầu chiến dịch.
  
Thời gian đó tôi đang phụ trách quyền trưởng ban tác chiến của trung tá Kalyadin, người đến lượt mình đang thay chân TMT sư đoàn. Tình hình như vậy cho phép tôi có mặt trong tiến trình toàn bộ công việc chuẩn bị đổ bộ xuống Prague.

Đồng thời bắt đầu cuộc tập trận TM-CH của quân đội khối Hiệp ước Warsaw nhằm tham gia tiêu diệt bạo loạn ở Tiệp Khắc.

Tư lệnh triệu tập về Moskva

Ngày 19 tháng 8 đại tướng V.F.Marghelov tư lệnh binh chủng gọi điện về bộ tham mưu sư đoàn triển khai tại sân bay Panevezhice. Ông yêu cầu tư lệnh sư đoàn ngay lập tức phái TMT mang ý đồ tác chiến về Moskva để ông phê chuẩn và truyền đạt những chỉ thị quan trọng không thể nói qua điện thoại.

Lúc đó TMT sư đoàn không có tại chỗ và tư lệnh sư đoàn thống nhất với Marghelov phái tôi đi Moskva.

Tôi bay ngay về Moskva trên chiếc máy bay 4 động cơ АN-12 cùng các tài liệu và hai trung sĩ bảo vệ, trang bị súng tự động. Tại phi trường Vnukovo một chiếc xe chờ sẵn tôi. Tới 5 giờ tôi đã đi đến trụ sở BTM BC, bố trí trong một tòa nhà có vẻ khiêm tốn trên phố Маtroskaya Tishina. Thời điểm ấy các sĩ quan đang tấp nập rời BTM. Tôi kịp bắt gặp Marghelov trong phòng làm việc, báo cáo đã có mặt. Ông nói với tôi bây giờ phải đi đám tang nguyên soái Rokosovsky, còn tôi phải đợi ông trong phòng khách chừng nào ông chưa quay về.

Tôi đợi tư lệnh cho đến sáng. Lúc 8 giờ ông vào phòng làm việc của mình và cho mời tôi. Tư lệnh xem kỹ bản đồ của tôi cùng mặt bằng thành phố Prague và đánh dấu để chiếm các mục tiêu và ông phê chuẩn. Tuy nhiên hôm trước mới biết trên bản đồ không đánh dấu tòa nhà UBTU ĐCS Tiệp Khắc. Có lẽ đó là nguyên nhân tôi phải khẩn trương có mặt, tôi thầm nghĩ vậy. Chống khuỷu tay trên bản đồ Marghelov tự mình viết: "Gửi tư lệnh sư đoàn ĐBĐK 7 tôi ra lệnh trước hết chiếm tòa nhà ĐCS Tiệp Khắc, bắt giữ Dubcek, Smrkovsky, Shpatchek, Tsysarzh. Đưa tất cả về Moskva". Phía dưới ông ghi rõ chức vụ họ tên mình và ký. Sau đó tư lệnh giải thích vắn tắt cho tôi rằng những điều ông viết trên bản đồ không thể truyền đạt qua điện thoại. Sau đó ông nói thêm:
- Hãy bay về ngay và truyền đạt lệnh của tôi cho tư lệnh sư đoàn để anh ta lập tức rút từ đội dự bị của mình một nhóm lính dù đặc biệt thực hiện nhiệm vụ này. Hãy truyền đạt đó là nhiệm vụ chính của sư đoàn.

Tôi trở về tới sân bay tại Panevezhice vào giờ sắp ăn trưa và báo cáo ngay tư lệnh sư đoàn lệnh của Marghelov. Nhiệm vụ này được giao cho Chủ nhiệm Trinh sát trung tá Sereghin Mikhail Vladimirovich.

Đúng ngày hôm đó sau bữa ăn tối, vào lúc 19 giờ lệnh truyền khắp sân bay: "Toàn bộ quân nhân sư đoàn đeo ba lô dù và lên máy bay, chờ lệnh cất cánh".
Lệnh cất cánh sau 24 tiếng đã tới.
........

[qtdc]

(tiếp)

Chiến dịch bắt đầu

Trên chiếc máy bay đầu tiên bố trí SCH tiền phương của chúng tôi. 80 lính-trinh sát viên, tư lệnh sư đoàn tướng Gorelov Lev Nikolayevich, tôi cùng 4 điện đài viên và tài liệu, 5 sĩ quan-điều khiển không lưu từ KQ và đại diện PB.

Nhóm chúng tôi có nhiệm vụ chiếm tòa nhà ga hàng không, thay thế các nhân viên không lưu Tiệp bằng người chúng tôi. Việc đánh chiếm phi trường Ruzine tôi phải báo cáo qua radio về Moskva và Cụm Quân đội chúng ta đóng ở CHDC Đức.

Máy bay chúng tôi bay được đích thân tư lệnh sư đoàn KQ cầm lái, còn tư lệnh sư đoàn chúng tôi luôn ngồi bên cạnh. Sau khi cất cánh tư lệnh sư đoàn hạ lệnh cho tôi quan sát qua cửa lấy sáng khi bay gần tới Prague. Nếu có đốt lửa từ hai phía đường CHC thì nghĩa là chúng tôi có thể thực hành đổ bộ theo phương pháp hạ cánh, nếu không sẽ phải đổ quân bằng cách thả dù.


Trạm quan trắc trung đoàn PB CV 113 TDQ CV độc lập 20 GSVG chiếm lĩnh trong hành tiến, chưa kịp đào công sự lập tức đã bắt đầu công tác trinh sát chiến đấu, giao hội mục tiêu và chuẩn bị số liệu xạ kích pháo binh. Phía trước là chủ nhiệm trinh sát trung đoàn thiếu tá cận vệ Suntsev Vladislav Pavlovich. CHXHCN Tiệp Khắc, 1968. Chiến dịch "Đu-nai".

Chúng tôi bay tới Prague khá lâu. Suốt thời gian trong không trung các máy bay tiêm kích hộ tống chúng tôi. Cuối cùng ánh đèn đêm Prague cũng hiện ra. Gần tới phi trường, chúng tôi phát hiện có đèn dọc đường hạ cánh. Lệnh ban ra "cởi dù!" Máy bay tiến vào hạ cánh, vừa đúng 4 giờ sáng.

Sau khi hạ cánh máy bay chúng tôi lập tức rẽ về hướng tòa nhà phi trường và lao hết tốc lực đến đó.

Các máy bay còn lại cũng vậy, vừa chạm đường băng bê tông và sau khi chạy lên một chút liền ngoặt sang một bên để giải phóng đường băng cho các máy bay tiếp theo hạ cánh.

Máy bay chúng tôi dừng cách tòa nhà phi trường 400 m. Chúng tôi nhanh chóng rời máy bay. Tôi ra lệnh "chiến đấu", các chiến sĩ nhảy dù triển khai thành hàng dọc khẩn trương chạy về hướng tòa nhà. Các phân đội và ngay cả tư lệnh sư đoàn, các điều phối viên không lưu trong đội hình chiến đấu cũng chạy.

Gần tòa nhà sân bay vang lên tiếng động cơ ô tô. Các công nhân viên sân bay hoảng loạn rời sân bay trên các xe ô tô phóng về phía thành phố. hai phát súng vang lên về phía chúng tôi, không ai làm sao. Chiến sĩ của chúng tôi nổ súng bắn trả. Tôi cùng tư lệnh sư đoàn ngăn họ lại. Khi đội hình chúng tôi đến gần tòa nhà quãng 50 m, một người chạy lại phía chúng tôi từ cửa chính, kêu bằng tiếng Nga. "Đừng bắn! Đừng bắn!"

Chạy gần tới hàng quân chiến đấu, anh dừng lại tìm người chỉ huy. Tôi túm tay hỏi anh cần gì.

 - Chạy nhanh theo tôi! - anh hét lên đáp lại rồi là người đầu tiên chạy vào tòa nhà phi trường.

Trong tòa nhà phi trường các chiến sĩ nhảy dù hành động nhanh nhẹn và kiên quyết theo đúng phương pháp đề ra từ trước. Tất cả đều biết mỗi người cần làm gì. Toàn bộ những người có mặt được dồn vào một góc phòng và có một chiến sĩ kiểm soát nhóm đó. Chúng tôi cùng tư lệnh sư đoàn và các chiên sĩ cận vệ còn lại và người đàn ông đón chúng tôi lên tầng 5, nơi đặt trung tâm điều phối không lưu. Trung tâm không một bóng người, vắng ngắt. Toàn bộ thiết bị bỏ lại vẫn đang hòa mạng. Các hồi chuông điện thoại réo vang. Những điều phối viên không lưu đi cùng chúng tôi ngồi ngay xuống sau bàn điều khiển. Người đàn ông dẫn đường chúng tôi lại đây, nói:

 - Tất cả là thế, sứ mệnh của tôi đã kết thúc. Các anh hãy hành động tiếp theo kế hoạch của mình. Sau đó anh chạy nhanh xuống dưới theo cầu thang. Tôi thậm chí không kịp hỏi anh là ai, nhưng có một điều rõ ràng anh hành động vì lợi ích của phe ta và không khó khăn gì có thể đoán được anh là nhân viên cơ quan đặc biệt của chúng ta.

Từ tầng 5 nhìn thấy rõ các máy bay chúng ta tiếp đất thế nào. Chúng nhanh chóng tỏa về các hướng khác nhau từ đường băng bê tông, giải tỏa đường hạ cánh cho các máy bay khác. Quân dù khẩn trương rời máy bay và theo từng nhóm lao vào thành phố.

Ban đầu các chiến sĩ điện đài chúng tôi triển khai điện đài trên nóc trung tâm không lưu, nhưng nhiễu máy phát điện tuabin mạnh quá nên liên lạc không thiết lập được. Phải ra sân trong của phi trường và lại triển khai máy móc ở đây. Phiên liên lạc diễn ra thành công. Tôi truyền tin báo cho bộ đội tại CHDC Đức và Ba Lan về việc bắt đầu đổ quân bằng phương pháp hạ cánh. Sau đó chúng tôi triển khai SCH trên tầng 2. Thông tin về hoạt động của các nhóm đánh chiếm mục tiêu từ thành phố bắt đầu chuyển về cho chúng tôi. Máy bay của chúng ta tiếp tục bay đến và hạ cánh cho đến 8 giờ sáng.

Các nhóm quân dù đang hoạt động trong thành phố bắt đầu thông báo về việc phố xá trong thành phố đầy các đám đông sôi sục trương các biểu ngữ, khẩu hiệu, cố gắng ngăn cản một cách ầm ĩ sự di chuyển của những người lính chúng ta. Tổn thất từ cả hai phía hiện chưa có.

Chẳng mấy chốc chúng tôi nhận được báo cáo từ chủ nhiệm trinh sát sư đoàn trung tá Sereghin về chuyện nhóm của anh đã tiến gàn đến BQP, trong sân của nó có khoảng một tiểu đoàn những người lính đang nổi giận. Trên quảng trường trước tòa nhà - người đầy kín.


Tư lệnh sư đoàn và các sĩ quan tham mưu sư đoàn ĐBĐK CV 7, năm 1968.

Tư lệnh sư đoàn ra lệnh cho Sereghin tiếp tục di chuyển về phía tòa nhà UBTU ĐCS Tiệp Khắc và bắt giữ đối tượng đã định, còn tôi và đội dự bị được ông phái đến BQP. Trong thành phần nhóm dự bị có một trung đội lính dù, 4 xe bọc thép kiểu BRDM, một pháo tự hành ASU-57và hai xe có trang bị điện đài.

Tại BQP

Khi chúng tôi đến gần tòa nhà BQP thì tư lệnh sư đoàn đi xe của mình đuổi kịp chúng tôi. Khó khăn lắm chúng tôi mới lách qua đám đông tiến được về trụ sở bộ. Tôi ra lệnh triển khai các xe chiến đấu đuôi quay hướng tới các lối vào tòa nhà, còn pháo và súng máy hướng ra đám đông đang giận dữ. Chúng tôi cố gắng không cho ai tới gần xe máy.

Tôi cùng một tiểu đội chạy đến của chính và dùng báng súng thúc vào cửa. Cửa mở, trước mặt chúng tôi hiện ra ba người đàn ông dáng chắc nịch mặc đồ dân sự. Đứng sau họ là 5 sĩ quan người Tiệp và tiếp theo là một tốp binh sĩ.

Một nhân vật dân sự trong số 3 người đứng trước, nói:

- Tôi là tùy viên quân sự LX tại Prague tướng Yamtsikov. Tôi được hân hạnh nói chuyện với ai đây?

Tôi lập tức suy nghĩ đây có phải trò khiêu khích hay không và đáp lại bằng giọng kiên quyết:

 - Theo mệnh lệnh tôi cần phải tiến vào tòa nhà này. Xin hãy dẹp sang một bên.

 - Các anh sẽ làm được tất cả những điều đó chỉ với sự giúp đỡ của tôi. Để làm được tôi cần phải liên lạc với ban chỉ huy của các anh, - người đàn ông trả lời.

Tư lệnh sư đoàn nghe xong cuộc đối đáp liền nhanh chóng đi đến bên ông ta. Tư lệnh cũng như tất cả lính dù đều mặc combinezon không cầu vai. Người tùy viên quân sự còn chưa biết người đến bên mình là tư lệnh sư đoàn nên vẫn nói tiếp:

 - Hãy đặt một tiểu đội ở cửa vào, còn tôi sẽ dẫn các anh lên tầng 2 tới chỗ BTQP tướng Dzur. Còn các sĩ quan này, - ông chỉ tay vào các đại tá người Tiệp đang đứng sau mình, - họ sẽ giúp đỡ chúng ta.

Tôi bố trí một tiểu đội ở cửa vào, tùy viên quân sự đóng cửa vào lâu đài và dẫn chúng tôi tất cả lên tầng 2.

Chẳng bao lâu chúng tôi đã ở trong phòng việc của BTQP. Trong phòng trước mắt chúng tôi bày ra cảnh tượng sau: tướng Dzur ngồi lọt trong ghế bành của mình ở trạng thái bất tỉnh nhân sự. Hai bác sĩ đang cố sức xoa bóp hồi sức cho ông tỉnh lại. Đứng cạnh ông ấy là TTMT và hai viên tướng khác.

Tùy viên quân sự của chúng ta quay về TTMT:

 - Trước mặt các anh đây là chỉ huy quân dù Soviet. Tòa nhà đã bị đánh chiếm, sự kháng cự của các anh là vô ích.

Lúc này thì tư lệnh sư đoàn của chúng tôi tiến lên trước tự giới thiệu.

Chúng tôi được đề nghị lấy một phòng trống cạnh văn phòng BTQP và họ giúp chúng tôi triển khai SCH tại đó. Một số đại tá Tiệp cùng phối hợp hoạt động với chúng tôi, trên quân phục của họ có huy hiệu học viện quân sự của chúng ta. Nhưng một nhóm sĩ quan khác qua các ô cửa mở kêu gọi đám đông vào giúp đỡ. Tư lệnh sư đoàn ra lệnh đưa ra khỏi trụ sở tất cả những ai ngăn trở hoạt động của chúng tôi, gồm cả tiểu đoàn lính đang đứng trong sân. Với sự giúp đỡ của các sĩ quan Tiệp quy thuận, chúng tôi đã đưa lên ô tô ra khỏi tòa nhà BQP toàn bộ những người ngáng trở hoạt động của mình.

Trong thời gian đó một đám đông lớn tiến tới tòa nhà và những chiếc xe của chúng tôi. Những con người nổi giận bất thần lật nhào một chiếc GAZ-69, trong đó có các điện đài viên của chúng tôi. Họ kéo tài xế từ cabin ra và quẳng xuống đất, sấn vào tước khẩu tự động. Tôi nhìn thấy cảnh đó từ cửa sổ tầng 2 và làm luôn vài loạt đạn trên đầu đám đông. Nhiều người chạy tán loạn, có người ngã vập xuống mặt đường nhựa. Những viên đá bay về phía tôi. Khi đó tôi hiểu rằng chỉ có hành động cương quyết mới đẩy lùi được đám đông này, say khi thả lựu đạn qua cửa sổ tôi chạy xuống dưới tới lối ra. Đám đông tản đi ít nhiều và lùi khỏi những chiếc xe của chúng tôi, nhưng vẫn tiếp tục kêu gào và giơ tay. Tôi bắn vài loạt nữa trên đầu đám đông để tác động như một kẻ lạnh lùng, và phần lớn người dân đánh giá được sự cương quyết của tôi, họ tản ra nhiều hướng khác nhau. Sau đó tôi chạy đến chỗ tài xế và băng bó tay cho anh ta. Chúng tôi lật xe lại còn người lái xe lái nó tiến sâu vào chỗ những chiếc BRDM của chúng tôi.

Giữa lúc đó, qua điện đài chúng tôi vẫn nắm được thông tin về tiến trình chiến dịch. Hóa ra chẳng ở đâu ngừoi ta tránh được nổ súng. Tại tiểu đoàn công binh đã có một trung sĩ hy sinh và hai chiến sĩ bị thương.
.........

[qtdc]

(tiếp)

Prague không bình yên


Tăng, pháo các loại của quân Nga bên bờ sông Vltava. Prague 1968

Hai ngày đầu ở Prague, đích thân tôi cùng tư lệnh sư đoàn phải khá thường xuyên lăn lộn trong thành phố, tham gia trực tiếp đánh chiếm các mục tiêu, khi tình hình đặc biệt gay gắt đòi hỏi như vậy. Một lần tôi đi xe BRDM trên phố. Để định phương hướng trong nội đô tốt hơn, tôi nhô lên qua cửa nắp, mở bản đồ và ra lệnh cho lái xe đi đâu. Đúng lúc đó từ một ô cửa sổ một ngôi nhà vang lên những tiếng kêu đe dọa. Tôi kịp ngẩng đầu và nhìn thấy một người đàn ông từ cửa sổ mở quăng lựu đạn về phía xe tôi. Tôi khẩn cấp rụt đầu xuống và cố đóng cửa nắp nhưng không thật chặt. Lựu đạn đập vào thành xe nổ tung. May thay không ai bị thương. Tôi mở cửa nắp và bắn một tràng tiểu liên về phía kẻ quăng lựu đạn. Chúng tôi được lệnh không bắn nhưng một phát súng bên kia bắn ra, chúng tôi có quyền đáp lại gấp mười.


Một sinh viên Tây Đức rải truyền đơn bị bắt giữ

Ngày thứ hai tại một trong các quảng trường, các khẩu đội cao xạ của chúng tôi chiếm lĩnh vị trí. Liên tục đạn từ gác xép áp mái một ngôi nhà nhằm bắn vào các khẩu đội chiến đấu. Các chiến sĩ pháo cao xạ buộc phải thường xuyên ẩn nấp trong lối vào các ngôi nhà bên cạnh. Trong thời gian bắn phá, một trung sĩ của chúng tôi bị thương, anh là khẩu đội trưởng. Tôi được ủy nhiệm phân tích tình hình và có biện pháp giải quyết.

Tôi đi xe BRDM ra quảng trường. Các cỗ pháo của chúng tôi bố trí theo chu vi vòng tròn của quảng trường. Người ta chỉ cho tôi ngôi nhà đối diện quảng trường có 4 cửa gác xép áp mái, từ đó đạn bắn ra nhằm các chiên sĩ cao xạ. Tôi ra quyết định bắn một loạt súng phóng lựu vào các ô áp mái. Để làm thế tôi chọn một số chiến sĩ bắn phóng lựu và lệnh nạp đạn và chuẩn bị xạ kích vào các ô cửa sổ áp mái. Sau đó tôi tập hợp các chiến sĩ cận vệ và nói:


Pháo tự hành Nga đi tuần tra trong thành phố


- Tôi không ra lệnh mà đề nghị xem ai có thể chạy ra quảng trường tới chố các khẩu pháo của mình. Tìm được ba người tình nguyện. Tôi chọn một trung sĩ và cho phép anh ta chạy tới chỗ khẩu pháo.

Trong khi trung sĩ chạy, từ các ô cửa sổ gác áp mái vang lên những tiếng súng. Lập tức tôi ra lệnh cho các xạ thủ phóng lựu tiêu diệt mục tiêu. Sau loạt đạn phóng lựu, mái bay tung vào không trung như bị gió cuốn. Tôi là người đầu tiên tiến ra quảng trường. Chẳng còn tiếng súng bắn nào nữa. Sau tôi là các khẩu đội tiến về chỗ các khẩu pháo của họ. Tôi ôm lấy tất cả bọn họ và ôm hôn cậu trung sĩ khen ngợi lòng dũng cảm. Từ các ô cửa áp mái khác người ta không dám bắn xuống nữa. Sự kiện đã được giải quyết dứt điểm, tôi đi về SCH.


Từ cửa sổ ngôi nhà này đạn bắn mãnh liệt vào các quân nhân Soviet

Bộ trưởng Quốc phòng Dzur

Các chiến sĩ quân báo của chúng tôi cho tôi biết chi tiết việc trung lập hóa BTQP CHXHCN Tiệp Khắc tướng Dzur. Sự kiện này gắn trực tiếp đến mệnh lệnh cho KQ và quân dù chúng tôi cất cánh, mà chúng tôi nhận được ngày 20 tháng 8 vào đúng 19 giờ.


Bên trái Dzur Martin - đại tướng, BTQP Tiệp Khắc, bên phải Ludvic Svoboda - Chủ tịch CHXHCN Tiệp Khắc

Lúc đó Dubcek đã ra lệnh cho toàn bộ các thành phần lãnh đạo sau khi hết ngày làm việc phải ở nguyên tại vị trí công tác, chờ một quyết định quan trọng, sẽ được gửi đến tất cả các cấp chính quyền.

Lệnh trên của Dubcek ngay tức khắc ở Moskva người ta đã biết. BTQP LX nguyên soái Grechko điện gấp cho tùy viên quân sự tướng Yamtsikov và ra lệnh cho ông này đúng 19 giờ có mặt ở phòng làm việc của Dzur. Nguyên soái thông báo sẽ chuyển cho BTQP Tiệp Khắc một thông điệp quan trọng. Yamtsikov phải theo dõi phản ứng của tướng Dzur và không cho phép BT chuyển bất kỳ mệnh lệnh nào cho quân đội của mình. Đúng giờ đã định tiếng chuông điện thoại réo vang trong văn phòng tướng Dzur.


Nguyên soái Liên Xô A.A.Grechko (ảnh chụp năm 1968), BTQP Liên Xô (1967-1976) đóng vai trò quan trọng trong cuộc can thiệp vào Tiệp Khắc

- Yamtsikov đang ở trong phòng làm việc của anh đấy chứ? - Grechkо.

- Vâng, đang trong phòng tôi, - Dzur khẳng định.

- Tốt. Trong trường hợp này tôi đề nghị anh chăm chú lắng nghe tôi và thực hiện tất cả các mệnh lệnh của tôi, BTQP nói. Sau đó ông tiếp tục:

 - Sau vài giờ nữa quân đội các nước Hiệp ước Warsaw sẽ vượt biên giới Tiệp Khắc và tới sáng sẽ có mặt ở Prague, Bratislava và các thành phố khác. Lịch sử sẽ đặt cho tướng quân một vấn đề khó khăn: anh là ai, anh đi cùng ai? Tôi khẩn thiết đề nghị anh không ra bất cứ mệnh lệnh nào cho quân đội Tiệp Khắc. Sự kháng cự của anh và quân đội các anh đối với những hoạt động của quân đội chúng tôi sẽ là vô nghĩa và chỉ dẫn đến những sự hy sinh không cần thiết. Hãy nghĩ cho chín chắn một chút và hãy giải quyết tất cả các vấn đề với Yamtsikov. Hãy suy nghĩ và hành động hợp lẽ phải, - BTQP của chúng ta nói xong và đặt ống nói xuống.


Các thành viên chính phủ CHXHCN Tiệp Khắc do A.Dubcek dẫn đầu trong các cuộc hội đàm tháng 8 năm 1968 tại Moskva

Tướng Dzur sau khi nghe hết lời khuyên của nguyên soái Grechko thì xỉu luôn và cho đến sáng cũng không tỉnh lại được. Ông không nói chuyện với ai và cũng không ra bất kỳ mệnh lệnh nào cho ai. Suốt đêm TTMT quân đội Tiệp Khắc ở trong phòng làm việc cùng với ông. Dzur không cho phép ngay cả viên TTMT được ra bất kỳ mệnh lệnh nào cho quân đội. Yamtsikov cùng ba cán bộ của mình ngồi đến sáng trong phòng khách của tướng Dzur.

Sáng sớm BTQP Tiệp đã biết về cuộc đổ bộ của sư đoàn chúng tôi xuống Prague và mất luôn nhận thức. Chúng tôi bước vào phòng làm việc của ông ấy đúng lúc hai bác sĩ đang chăm sóc y tế cho ông, cố gắng làm ông hồi tỉnh. Chính nhờ vậy mà quân đội Tiệp Khắc đã không tham gia vào các sự kiện Tháng Tám.

Về nhà

Nhờ sự trung lập của quân đội Tiệp Khắc và hành động cương quyết của quân đội khối Hiệp ước Warsaw, cuộc đổ bộ xuất sắc bằng phương pháp hạ cánh của sư đoàn đổ bộ đường không chúng tôi và sư đoàn đổ bộ đường không Vitebsk (sư đoàn dù 103 đổ bộ xuống thành phố Brno) mà trật tự đã rất nhanh chóng được lập lại trên đất nước này. Sự rối loạn đã chấm dứt. Thay vì mít-tinh người ta đã bắt đầu đi làm việc, cuộc sống bình thường trở lại.


Quân dù trên đường phố Prague

Tất cả điều đó đã đạt được với cái giá mất mát nhỏ nhất cả từ hai phía.

Chẳng bao lâu sau Gustav Husak được bầu là Bí thư thứ nhất BCHTU ĐCS Tiệp Khắc, ông biết cách nâng mức độ công tác tư tưởng trong nước lên tầm cần thiết. Đóng vai trò lớn là Chủ tịch nước CHXHCN Tiệp Khắc Ludvik Svoboda, người chỉ huy sư đoàn 1 Tiệp Khắc trong những năm Chiến tranh Vệ quốc Vĩ đại.

Những người lính của tất cả các quân binh chủng đã thể hiện tinh thần đạo đức cao và sự hiểu biết các nhiệm vụ đề ra.

Thời hiện đại ngày nay việc chế áp cuộc bạo loạn của các LL PCM tại CHXHCN Tiệp Khắc được đánh giá là sự thủ tiêu nền dân chủ, sự chiếm đóng.

Trong những ngày đầu tháng 10 năm 1968 sư đoàn ĐBĐK 7 chúng tôi, với cảm xúc đã hoàn thành nghĩa vụ, được chuyển quân liên tiếp từng đợt về căn cứ cơ bản của mình.

Hai tháng sau các sự kiện tháng Tám, trước những ngày lễ Tháng Mười có lệnh của BTQP chuyển tới phong cho tôi quân hàm trung tá, còn tiếp theo đó đại tướng V.Marghelov tư lệnh quân dù đến sư đoàn. Tại CLB Sĩ quan ở Kaunass, trong khung cảnh trọng thể ông trao huân huy chương cho các sĩ quan thể hiện sự xuất sắc khi hoàn thành nhiệm vụ quân sự ở Tiệp Khắc.

Được tặng huân chương Cờ Đỏ là phó sư đoàn trưởng đại tá Korshun A.S., chủ nhiệm trinh sát sư đoàn trung tá Sereghin M.S. và các trung đoàn trưởng của ba trung đoàn nhảy dù.

Bảy sĩ quan chỉ huy của sư đoàn trong đó có tôi được tặng huân chương Sao Đỏ. Tổng cộng có 35 người được tặng thưởng.


Tư lệnh binh chủng đổ bộ đường không Marghelov V.F. (bên trái) tại một cuộc kiểm tra điều lệnh đội ngũ sư đoàn

Sau 45 năm chúng ta lại để tâm trí quay về với rừng sự kiện năm 1968. Và các CCB chiến dịch sẽ giúp đỡ chúng ta trong việc này, trên vai họ là cả một trách nhiệm khổng lồ.
........

[qtdc]

"Tư lệnh thấy đấy, chiến sự đang diễn ra"

Yana Kovalskaya

Báo «Bulvar Gordona» № 34 (434) năm 2013

Đại tướng V.F.Marghelov tư lệnh binh chủng nhảy dù Soviet trò chuyện với các sĩ quan binh chủng nhảy dù (đi sau ông là chỉ huy sư đoàn, thiếu tướng Lev Gorelov). Prague năm 1968.

Cựu sư đoàn trưởng sư đoàn đổ bộ đường không cận vệ 7, sư đoàn đầu tiên tiến vào Prague tháng 8 năm 1968, trung tướng Lev Gorelov: «Chúng tôi đi cùng Tổng tư lệnh quân dù Marghelov khắp Prague trên xe để hở mui, ông kinh ngạc: «Tôi cứ nghĩ tôi sẽ đi trên những xác chết, vậy mà ở đây tất cả đều yên bình», và ngay giây phút ấy, một trái cà chua thối bay đến trúng ngực ông. «Tư lệnh thấy đấy, — tôi nói, — chiến sự đang diễn ra»

Đúng 45 năm trước bằng cuộc can thiệp vào Tiệp Khắc của LB Soviet và các thành viên khác thuộc Hiệp ước Warsaw thì "Mùa xuân Prague" — thời kỳ tự do hóa về chính trị và văn hóa, kéo dài 8 tháng — từ 5 tháng Giêng đến 21 tháng Tám 1968, đã chấm dứt.



Tiệp Khắc đã "đặt cửa" toàn bộ vào mong muốn xây dựng «chủ nghĩa xã hội mang khuôn mặt người» năm 1968. Sau khi những áp lực chính trị, khuyên can và đe dọa từ phía Kremli không cho kết quả, trong đêm từ ngày 20 sang ngày 21 tháng 8 đã có hơn 300 ngàn lính và sĩ quan cùng gần bảy ngàn xe tăng của các nước Hiệp ước Warsaw: Liên Xô, Ba Lan, CHDC Đức, Bulgaria và Hungary, được đưa vào đất nước này.



Trên thực tế ban lãnh đạo ĐCS Tiệp Khắc đã bị bắt giữ và đưa về Moskva, tại đó người ta buộc họ ký thỏa thuận về bố trí thường trực quân đội Soviet trên lãnh thổ Tiệp. Sau khi cuộc "cải cách" này bị lật nhào, trong hàng ngũ ĐCS Tiệp Khắc bắt dầu có sự thanh lọc. Nhiều nhà cải cách và các đại diện giới trí thức sáng tác buộc phải lưu vong khỏi đất nước. Chiến dịch «Đu-nai», như các nhà tổ chức cuộc can thiệp đặt tên cho nó, bị cả thế giới dân chủ lên án, còn tại Moskva tám nhà bất đồng chính kiến can đảm đã ra Quảng trường Đỏ với biểu ngữ phản đối «Vì tự do của chúng tôi và của bạn!».
Về các sự kiện đình đám thế kỷ XX mà trong đó ông còn lâu mới là người đóng vai trò quyết định cuối cùng, trung tướng Lev Nikolayevich Gorelov đang hồi tưởng lại. Ông chỉ huy sư đoàn ĐBĐK CV 7 danh tiếng lẫy lừng, là đơn vị đầu tiên tiến vào Prague. Xin nói thêm, Lev Nikolayevich ngày 2 tháng 8 vừa tròn 91 tuổi, — là công dân danh dự của Odessa, nhiều năm là Trưởng Cố vấn QS các LLVT Afghanistan, được tặng thưởng 3 huân chương Cờ Đỏ, huân chương Chiến tranh Vệ quốc hạng I, ba huân chương Sao Đỏ, huân chương «Phục vụ Tổ quốc trong LLVT Liên Xô» hạng III, huy chương «Chiến công» và huân chương Bogdan Khmelnitsky các hạng I, ІІ và III.

«ВÊN TRONG ĐẤT NƯỚC ĐÃ CHÍN MUỒI CUỘC TÀN SÁT, NỘI CHIẾN ĐÃ CÓ THỂ BẮT ĐẦU»

— Lev Nikolayevich, bây giờ chẳng còn ai, xin phép ông, chẳng ai còn goi «Mùa xuân Prague» là sự lây lan của phong trào phản CM như cách đây 45 năm về trước. Hơn nữa, Vladimir Putin đã tuyên bố rằng nước Nga hiện đại lên án việc đưa quân đội Soviet vào Tiệp Khắc và cảm thấy trách nhiệm về mặt đạo đức đối với sự kiện này...


Lev Gorelov trong quân phục đại lễ tại Tiệp, sân bay Ruzine, 1969. «Lễ kỷ niệm hàng năm người ta mời tôi đến nước CH Tiệp Khắc trong thành phần đoàn đại biểu Liên bang Soviet. Sau khi diễu binh chào mừng chiến dịch thành công người ta trao tặng thưởng cho tôi — biểu tượng chiếc chìa khóa của thành phố và thanh kiếm khắc chữ: «Đã giúp đỡ bảo vệ khỏi phe đối lập»

— Vì vậy nói chung cần tránh chiến dịch. Than ôi, các nhà lãnh đạo hai nước không biết cách, cũng không muốn thỏa hiệp. Nhưng người ta không hỏi ý kiến tôi về vấn đề này, còn tôi không định nói to thành tiếng ý nghĩ của mình — quân nhân không nên phê phán mệnh lệnh, anh ta có nghĩa vụ thực hiện nó.

— Ông còn nhớ rõ các sự kiện, diễn ra trước khi đưa quân đội khối Hiệp ước Warsaw vào một đất nước thân thiện có chủ quyền hay không?

— Đương nhiên. Tôi theo dõi những chuyện xảy ra ở Tiệp Khắc. Năm 1967 tình hình trở nên căng thẳng. Người Mỹ rất muốn tách nước này ra khỏi khối Hiệp ước Warsaw — họ xây dựng phe đối lập và bắt đầu kích động thanh niên chống Liên Xô.

Ban lãnh đạo Tiệp khi đó chia thành hai phe: Bí thư thứ nhất TU ĐCS Tiệp Khắc Aleksandr Dubcek và các nhà cải cách từ gốc rễ như Iozef Smrkovsky, Oldrich Chernik và Frantisek Krigel ở một phía (họ bị chở về Liên Xô. — tác giả) và các nhà bảo thủ có khuynh hướng thân Soviet Vasil Bilyak và Alois Indra — ở về phía bên kia. Trong XH bắt đầu lan tỏa tâm lý chống Soviet. Theo ý kiến của ban lãnh đạo Soviet, các sự kiện này tại nước CHXHCN Tiệp Khắc là mối nguy hiểm đối với Liên bang Soviet và toàn thể phe XHCN.

— Theo kế hoạch của Moskva người Tiệp cần phải tự họ mời quân đội Soviet đến... Vasil Bilyak đã chuyển lời mời như thế cho Petro Shelest, bí thư thứ nhất TU ĐCS Ukraina, trong thời gian một cuộc gặp bí mật...

— Tôi chỉ có thể nói chuyện mà tôi chứng kiến. Năm 1968 người ta gọi tôi từ thành phố Caunass của Litva, nơi sư đoàn chúng tôi đóng quân, về Moskva tới gặp tư lệnh bộ đội đổ bộ đường không Marghelov.

Khi tôi bay đến, ông ấy hỏi: «Cậu sẵn sàng chưa?». — «Vasily Filippovich, sẵn sàng chuyện gì vậy?». — «Chúng ta hãy tới chỗ Bộ trưởng quốc phòng Andrey Grechko». Vì bất ngờ quá nên tôi hơi hoảng. Nhưng Marghelov an ủi: «Người ta sẽ chỉ đặt cho cậu một câu hỏi mà thôi».


Giai đoạn tự do hóa chính trị tại Tiệp đã kết thúc vào đêm từ ngày 20 sang ngày 21 tháng Tám bằng sự đưa vào đất nước hơn 300 ngàn lính và sĩ quan và khoảng bảy ngàn xe tăng của các quốc gia khối Hiệp ước Warsaw. Đạo quân đồn trú hạn chế được huy động lớn nhất là từ Liên Xô.

Grechko người tôi mới gặp lần đầu hỏi độp luôn vào mặt tôi: «Ông tướng, cậu nắm được tình hình ở Tiệp đấy chứ?». — «Chỉ qua báo chỉ thôi ạ». — «Ở đó đang chín muồi những sự kiện lớn: nhóm đối lập đang hình thành, nhóm này đang muốn đưa đất nước ra khỏi Hiệp ước Warsaw. Vì vậy sư đoàn các anh có thể phải đổ bộ. Nhưng hiện giờ anh đừng nói với ai chuyện này». Ông mời tôi tới chỗ bản đồ và đưa ngón tay chỉ: «Prague đây. Nhiệm vụ của anh là chuẩn bị sẵn sàng đánh chiếm UBTU, HĐBT, Bộ QP, các cây cầu, trung tâm truyền hình, đài phát thanh, nhà ga, ba sân bay». Tôi cứ đứng và suy nghĩ, rằng chúng tôi sẽ không tránh khỏi tổn thất và máu nhất định sẽ chảy nhiều. «Hãy quay về Caunass, — Grechko tiếp tục nói. — Còn ngày mai cùng các trung đoàn trưởng của sư đoàn mình, anh hãy bay đến Prague. Chì có điều phải thay sang đồ dân sự mà thôi».

Ngày hôm sau người ta đưa cho chúng tôi một gói đồ mà sau đó tôi phát hiện ra có đựng các báo chí thông thường và dưới vỏ bọc các giao thông viên ngành ngoại giao chúng tôi lên đường đi Prague trinh sát.

— Tại đó chắc ông đã nhìn thấy đám đông thị dân tỏ thái độ hung hăng chống Liên bang Soviet phải không?

— Tôi thấy rằng cuộc sống ở Prague diễn ra bình thường. Nhưng thanh niên thì đang nổi loạn và đã tiến hành nhiều cuộc biểu tình chống ảnh hưởng của Liên Xô. Giai cấp công nhân, trái lại, luôn ủng hộ LBXV trong mọi chuyện và không muốn thay đổi. Bên trong đất nước đang chín muồi một cuộc tàn sát đẫm máu, nội chiến đã có thể bắt đầu. Người ta thông báo cho chúng tôi biết rằng Ủy viên Bộ Chính trị, lãnh tụ phe đối lập Smrkovsky cùng với các nhà đối lập khác đã thành lập các chi đội sinh viên, sẽ kháng chiến nếu quân đội Soviet tiến vào thành phố. Họ có vũ khí cất giữ ở các kho chứa, tuy nhiên, người ta hứa sẽ cung cấp cho họ chỉ khi cần thiết.


Thủ tướng LBXV Kosyghin, TBT ĐCSLX Brezhnev, Bí thư thứ nhất Tiệp Khắc, người đề xướng chính cuộc cải cách «Mùa xuân Prague» A.Dubcek (tháng 4 năm 1969 bị tước quyền và thay thế bằng Gustav Husak), bí thư TU Đảng CSLX «giáo chủ áo xám» của thời đại Brezhnev Mikhail Suslov và Bí thư thứ nhất ĐCS Ukraina Petro Shelest

Điều đầu tiên mà tôi đề nghị với Đại sứ LBXV tại Prague Stepan Chervonenko, — đó là giúp nghiên cứu vị trí các kho tàng. Ông cử tùy viên quân sự đi cùng tôi và gửi mỗi người theo xe ô tô. Cùng các trung đoàn trưởng trong vòng năm tiếng đồng hồ chúng tôi khảo sát địa hình, nghiên cứu khả năng đánh chiếm các kho ở trong các trường phổ thông, tại nhà ga, tại Bộ QP. Hóa ra tại Prague, nơi tôi có mặt lần đầu, những ngôi nhà cổ kính có các bức tường dày đến hai mét. Tôi nghĩ, phải làm gì đây, chiến đấu ra sao?

Кhi trở về Moskva, tôi phiền muộn báo cáo với BTQP: «Nhiệm vụ sẽ được hoàn thành nhưng tổn thất sẽ không tránh được». — «Tại sao?». — «Quân dù chưa từng được huấn luyện chiếm các ngôi nhà tại các điểm đông dân cư. Cả trong điều lệnh binh chủng ĐBĐK lẫn trong hướng dẫn cũng không dự kiến điều này». Còn Bộ trưởng nói với tôi: «Nhiệm vụ cần phải hoàn thành. Cậu là tướng thì cậu hãy suy nghĩ cách giải quyết đi!». Vậy là ôm câu trả lời thẳng thừng như thế, tôi đi về sư đoàn mình ở Kaunass.


«Giới trẻ phe đối lập ném chai cháy vào xe tăng. Tôi nghĩ rằng nếu phe đối lập có khả năng kháng cự, tổn thất sẽ rất lớn»

Nhiệm vụ đặt ra cho tôi không phải loại đơn giản. Nhiều chàng trai sinh ra từ nông thôn thậm chí còn chưa biết nhà nhiều tầng là như thế nào. Tôi tập hợp tất cả các chiến binh tiền tuyến và CCB đã về hưu, những người từng đánh chiếm các điểm dân cư trong thời kỳ Chiến tranh vệ quốc Vĩ đại.

Sau đó tôi bắt đầu đưa sư đoàn vào thành phố. Tại các tiểu khu nơi đang xây dựng các tòa nhà mới, họ dạy các chàng trai trẻ đánh chiếm điểm dân cư. Họ đề ra trình tự tác chiến, thành lập các nhóm đánh chiếm, nhóm đảm bảo, nhóm hỏa lực — nói chung, họ hoàn thiện chiến thuật mới cho các chiến sĩ nhảy dù. Họ dạy dỗ từ sáng sớm cho đến tối khuya. Họ rèn cặp người lính đến mức, chính họ sau này có thể viết hướng dẫn thực hành.

Tôi quần thảo sư đoàn kỹ đến nỗi quân phục rách hết và biến thành những mớ giẻ nát. Người xung quanh thì bảo ông tướng điên rồi. Nhưng khi nào mà hành động của quân dù chưa thuần thục đến độ thành phản xạ tự động nhanh như máy thì tôi chưa yên tâm. Mà nói chung các chàng trai trẻ của chúng tôi gặp rất nhiều khó khăn. Lần đầu tiên họ va phải một chiến thuật như vậy. Để làm cho nhiệm vụ dễ dàng hơn, hồi đó người ta đã phải cho chúng tôi các phương tiện thông tin bổ sung — điện đài.

«TÔI HÉT: «ĐỪNG BẮN!», MÀ KHÔNG AI NGHE THẤY — TỪ LÚC ĐÓ TÔI CÓ ĐÁM TÓC BẠC ĐẦU TIÊN»


Chính sách chủ quyền quốc gia hạn chế ở các nước thuộc khối xã hội chủ nghĩa cho phép áp dụng sự can thiệp quân sự từ bên ngoài, nếu điều đó là cần thiết để giữ quốc gia này hay quốc gia kia nằm trong quỹ đạo chính trị của Liên Xô. Chính sách này ở phương Tây gọi là "Học thuyết Brezhnev", mặc dù học thuyết được thực hiện từ thời Stalin

- Điều đó không gây ra các câu hỏi thắc mắc cho thị dân hay sao?

- Tất nhiên có nhiều câu hỏi. Với sự cho phép của ban lãnh đạo tôi đã chuẩn bị cho những kẻ tò mò một huyền thoại là chúng tôi đang hoàn thiện điều lệnh mới. Các chiến sĩ nhảy dù cũng chẳng biết họ đang chuẩn bị cho việc gì - thông tin được giữ tuyệt mật. Tôi thậm chí cũng không hé răng với ngay cả các trợ lý thân cận nhất trước khi nhận được lệnh chính thức.

Trong tháng 7 tôi chuộc lại cho sư đoàn, thay quân phục, cho các chàng trai nghỉ ngơi đủ mức cần thiết. Tôi cảm thấy sự việc sẽ nhanh chóng bắt đầu. Và thực tế chẳng bao lâu sau đã có quyết định chung cuộc về việc đưa quân đội Soviet vào Tiệp Khắc. Ngày 12 tháng 8 người ta phát lệnh báo động, toàn thể sư đoàn tiến ra khu tập kết.

Trong đêm từ ngày 21 sang ngày 22 tháng 8 lệnh bay đến Tiệp Khắc và đổ bộ xuống Prague đã truyền đến. Vào hồi 10 giờ tối chúng tôi bắt đầu xếp tải lên máy bay. 450 máy bay của sư đoàn 7 cất cánh từ 9 phi trường thuộc Pribaltic, Belorussia và tỉnh Каliningrad. Tôi cùng bộ tham mưu bay trên chiếc máy bay đầu tiên từ sân bay Кеdenhyai của Litva, gần Каunass. Ban đầu chúng tôi định đổ bộ bằng thả dù, nhưng trước khi tiếp đất nửa giờ tôi nhận được lệnh mới từ Bộ Chính trị: họ chọn phương pháp đổ bộ bằng hạ cánh. Ai đó trong ban lãnh đạo đã ra một quyết định thông minh, bởi lẽ đổ bộ thả dù trong đêm tối có thể dẫn đến tổn thất lớn.

Khi tôi còn huấn luyện sư đoàn, thì nhận được lệnh: ngay khi chúng tôi hạ cánh xuống sân bay, nếu bị bắn một phát súng phải đáp trả bằng một ngàn phát súng. Và bây giờ chúng tôi đang bay đến sân bay Ruzyně đầy ánh đèn chiếu sáng. Tôi thấy trẻ em đi đi lại lại, phụ nữ với những chiếc xe nôi đẩy - những người dân bình thường. Tôi đề nghị sư đoàn trưởng sư đoàn không quân truyền lệnh đến tất cả qua radio: "Đừng bắn". Và tôi chạy khắp chỗ trên chiếc máy bay của mình mà hét lên với tất cả sức mạnh. Tôi cảm giác rằng, tất nhiên, chẳng ai có thể nghe thấy tôi - bốn động cơ máy bay đang làm việc. Tôi thấy cửa lấy sáng đã được mở ra và 80 con người tí nữa thì khai hỏa. Tôi bắt đầu khoanh chéo tay trên ngực - tạ ơn Chúa, người ta đã hiểu tôi. Tôi nhớ, tôi đã lo lắng quá nhiều. Đó là lúc do những căng thẳng khủng khiếp mà trên đầu tôi có đám tóc bạc đầu tiên. 30 giây sau mệnh lệnh của tôi, máy bay tiếp đất.


«Dù bất kỳ quyết định thế nào đi nữa cũng vẫn có sự phản kháng. Không thể làm tất cả mọi người hài lòng về mọi việc. Đích thân tôi rút ra kết luận như vậy — chúng tôi đã có một quyết định đúng đắn, kịp thời và đã không để xảy ra đổ máu»

— Vậy chứ người Czech nhìn đi đâu?

— Theo tôi họ đã linh cảm thấy có thể phải đón "khách", vì vậy họ đã tắt đèn chiếu sáng đường băng CHC. Chiếc máy bay đầu tiên đáp xuống không có đèn đạo hàng mà chỉ được chiếu sáng bằng đèn pha của chính máy bay. Cửa máy bay mở ra và chúng tôi lập tức tấn công đội cứu hỏa. Các hoa tiêu của chúng tôi chạy ra bắt đầu tiếp nhận các máy bay đến sau. Ba chiếc đầu tiên tiếp đất không có đèn chiếu sáng, sau đó người Czech bật hệ thống chiếu sáng. Phải nói thêm rằng, khi cuộc đổ bộ kết thúc, qua VTĐ người ta truyền đạt rằng trong cuộc xâm nhập này có sự tham gia của các nước Hiệp ước Warsaw và một trung đoàn quân đội Bulgaria sẽ bay đến tăng cường cho sư đoàn tôi.

Hơn ba ngàn lính dù đã có mặt. Tôi trao cho họ nhiệm vụ phòng thủ sân bay và rút từ đó các chàng trai của mình. Tới 4 giờ đêm toàn bộ sư đoàn đột kích đổ bộ đường không 7, mà như thế là hơn 12 ngàn con người, đã được đổ xuống ba sân bay, và chúng tôi tiến về Prague. Trong những năm đó quân dù còn rất ít xe máy khí tài, mà tại sân bay lại có nhiều xe ô tô Tiệp, Đức và Mỹ không đóng cửa đang đậu. Và đây tôi đang nhìn, tôi ngồi trong bộ tham mưu và quan sát từ balcon, các lính dù của tôi chạy đến chỗ những chiếc xe ấy và bắt đầu mở máy. Сhợt tôi nhớ đến những cảnh phim trong đó cha Makhno chơi kèn harmonica, ông ta ngồi trên chiếc xe ngựa gắn súng máy chất đầy người đến không thể chất hơn. Đấy các chàng trai của tôi đã bay vào Prague sau khi bám đầy những chiếc ô tô.
.........

[qtdc]

(hết)


«Vâng, có người bị thương và bị giết, nhưng chủ yếu là trong số người dân thành phố»

Mỗi người hiểu rất rõ mình phải đi tới đâu. Trên sân bay, rồi trước khi hạ cánh, người ta đã giao nhiệm vụ cho anh phải chiếm mục tiêu nào và đã giao bản đồ Prague. Ngay từ đầu chúng tôi đã chiếm các kho vũ khí — bởi tôi biết chúng ở đâu (mỉm cười). Còn sau đó chúng tôi chiếm UBTU ĐCS, HĐBT, Bộ QP, các cây cầu, đài truyền hình, đài phát thanh và nhà ga.

Các trinh sát viên nhanh chóng đột nhập tòa nhà UBTU, giải giới đội an ninh nội bộ. Xông lên tầng 2 tới phòng Dubcek, nơi đang diễn ra phiên họp của Đoàn Chủ tịch UBTU ĐCS Tiệp Khắc. Chính quyền cũng biết quân đội Soviet đang ở trong thành phố và họ thảo luận các hành động tiếp theo. Chủ nhiệm Trinh sát tiến tới chỗ đường dây điện thoại và giật đứt nó, cắt ngay thông tin liên lạc. Smrkovsky hỏi: «Ai đến vậy?». — «Quân đội Soviet!». — «Mà ai mời họ đến đây?». — «Giai cấp công nhân». Кhi quân chúng tôi bắt Dubcek, tôi đang ở trung tâm Prague trong Đại sứ quán Liên Xô. Тại đó tạm thời đặt SCH giám sát và toàn bộ thông tin đổ về đó.

Tới 9 giờ giờ địa phương chúng tôi đã chiếm xong Prague. Buổi sáng người Czech tỉnh dậy — họ xông tới nơi chứa vũ khí, mà ở những chỗ đó đã có những chiến sĩ nhảy dù của chúng tôi đội mũ beret xanh da trời canh gác rồi. Sư đoàn chúng tôi giữ các mục tiêu chủ chốt trong thành phố thêm một thời gian nữa, còn sau đó tập đoàn quân 20 từ Đức đến. Tôi chuyển giao cho họ các mục tiêu này và bắt đầu rút dần dần sư đoàn của mình.

«DUBCEK BỊ TỪ CHỐI GIAO TIẾP VỚI NHÂN DÂN, VÀ ĐƯỢC GỬI ĐẾN MOSKVA THEO CHUYẾN BAY NGAY SAU ĐÓ»


«Quân đội Tiệp Khắc được huấn luyện và trang bị rất tốt, nhưng nó đã thể hiện sự trung lập hoàn toàn. Nhiều nhà đối lập bị bắt giữ và trục xuất khỏi đất nước. Bắt đầu cuộc «thanh lọc». Qua hai tháng ban lãnh đạo Tiệp Khắc đã được thay đổi. Trong tháng 11 tất cả các cuộc bạo động đã lắng xuống»

— Thế người ta đã làm gì với Dubcek?

— Hồi 10 giờ sáng tôi nhận lệnh từ Moskva — chở toàn bộ chính phủ và Dubcek ra sân bay và đưa thẳng về Liên Xô để hội đàm. Thực hiện điều đó không còn là nhiệm vụ của quân dù chúng tôi mà là những chiếc BTR của TDQ 20. Sau đó tôi nhận được điện đã giải mã: Để Dubcek lại và đặt cảnh vệ canh giữ. Nói cho đúng, khi chưa giao tiếp với nhân dân, ông ta sẽ không bay đi đâu cả.

Tôi thì nghĩ: «Hãy để tôi đi xem xét trường hợp Dubcek, một khi có một khả năng như vậy». Tôi bước vào báo cáo: «Đồng chí Тổng bí thư, tôi Lev Gorelov sư trưởng sư dù 7». Ông ấy ngắt ngang câu nói của tôi: «Đồng chí tướng quân, chỗ anh có đồ uống không?». — «Tôi chỉ vừa bay đến thì tôi lấy đâu ra?». Một trung sĩ đang đứng gác đã «сứu vãn» tình thế: «Đồng chí tướng quân, tôi còn một chai chekushka!». Hãy nghĩ mà xem, kinh khủng thế nào (cười to). Trung sĩ đề nghị ông tướng uống chekushka. Khi tôi kể chuyện này cho Grechko, ông ấy cười đến ngã cả người xuống.

Vậy là chúng tôi bày bàn cho Dubcek — trong ba lô của chúng tôi có đồ hộp — chúng tôi cho ông ấy ăn, uống, mà phải bầy rượu ra. Và tôi cũng uống cùng ông ấy 100 gờ-ram. Dẫu sao mọi chuyện diễn ra rất nhanh và tôi chẳng có cơ hội biết ý kiến của ông về sự kiện vừa xảy ra. Giao tiếp với nhân dân thì Dubcek bị từ chối, và trên chuyến bay ngay sau đó ông được đưa về Moskva.


Lev Gorelov nhớ lại rằng "những người dân địa phương tới gần ông và các chiên sĩ nhảy dù của ông và nói lời cảm ơn vì chúng tôi đã tiến vào can thiệp kịp thời", nhưng trên vô số những bức ảnh tư liệu về "Mùa xuân Praha" thì "những người Czech biết ơn" không mấy khi ta thấy

— Trong tất cả các nguồn người ta đều nói rằng trong số các nước thành viên Hiệp ước Warsaw chỉ có Rumania từ chối tham gia cuộc xâm nhập Tiệp Khắc ngày 21 tháng Tám...

— Điều đó thì không hoàn toàn như vậy. Toàn bộ quân đội khối Hiệp ước Warsaw ở trạng thái sẵn sàng chiến đấu trong trường hợp có sự can thiệp của người Mỹ đã được chuẩn bị sẵn sàng đối với cuộc xâm nhập. Trong tháng Tám năm 1968 tại Prague chỉ có Quân đội Soviet và một trung đoàn Bulgaria. Song song đổ bộ xuống Brno thì có sư đoàn dù 103 của chúng ta. Hungary không tham gia cuộc xâm nhập. Còn người Đức muốn tiến vào từ phía bắc, nhưng trung đoàn của họ đã dừng ở biên giới. Tôi nghĩ rằng, đó là điều hay — nhân dân Czech có thái độ tốt đối với Liên Xô, còn với người dân Đức — thì không. Và có thể sẽ đổ máu.

— Nhưng dẫu sao cũng không thể tránh được các tổn thất hy sinh phải không ạ?

— Vâng, người bị thương và bị giết thì có, nhưng chủ yếu nằm trong số thị dân. Tôi tự hào rằng sư đoàn đột kích đổ bộ đường không 7 không mất một người lính nào. Dù điều này là có thể. Кhi chúng tôi đánh chiếm đài truyền hình, dân địa phương đã bắn chúng tôi. Chúng tôi nổ súng đáp trả. Tám người Czech bị chết. Còn khi chiếm UBTU Đảng, một số quân đặc nhiệm đã luồn qua đường ngầm vào hành lang tòa nhà. Đội bảo vệ bắn một loạt đạn vào chiên sĩ bắn súng máy của chúng tôi làm cậu ấy bị thương, nhưng cậu ấy tĩnh trí lại, ngắm kỹ và quạt trả cả băng đạn súng máy. Kết quả là 9 tử thi. Người Czech sau đó tự mình dùng trực thăng chở xác đi chôn cất.

Người ta còn hy sinh sau đó, khi xe tăng Soviet tiến vào thành phố. Giới thanh niên đối lập đã ném chai cháy vào xe tăng. Trong số các chàng trai Soviet có người bị thương và bị giết.
 
Người Czech cũng thiệt hại. Tôi nghĩ nếu phe đối lập có khả năng kháng cự thì tổn thất sẽ rất to lớn. Đóng vai trò chính cho sự thành công của chiến dịch là sự bất ngờ mà chỉ có binh chủng dù có được. Cuộc xâm nhập bất ngờ đối với cả người Czech lẫn người Mỹ.

— Vậy các LLVT CHXHCN Tiệp Khắc thể hiện mình ra sao?

— Quân đội Tiệp Khắc được huấn luyện cừ và trang bị tốt, nhưng nó đã thể hiện sự trung lập hoàn toàn. Trong các thị tứ quân sự thậm chí các cổng khu quân sự cũng đóng kín. Tôi nghĩ đó là công lao của các cố vấn của chúng tôi.

— Các sự kiện ở Tiệp Khắc xoay chuyển thế nào khi Moskva trả Dubcek về?



— Trong ngày trở về một bộ phận người dân đón ông ấy như đòn người chiến thắng. Người ta hét: «Cừ lắm! Ura!». (Sau này Aleksandr Dubcek đã ký lùi lại ngày mình thỏa thuận việc đưa quân đội Soviet vào Tiệp Khắc. Theo hồi ức của thư ký Đoàn Chủ tịch UBTU ĐCS Tiệp Khắc Mlynar, ông ta nhiều lần gào như điên dại: «Tôi sẽ không ký — thế thôi!», tuy nhiên sau khi được tiêm liều thuốc an thần thì ông đã đặt bút ký. Sau hai năm người ta khai trừ ông ra khỏi Đảng, tước quyền đại biểu và đưa đi làm lãnh đạo công tác lâm nghiệp ở Slovakia. - Tg.). Nhiều nhà hoạt động đối lập bị bắt và trục xuất khỏi đất nước. Cuộc «thanh lọc» bắt đầu. Hai tháng sau ban lãnh đạo Tiệp Khắc đã bị thay thế. Giới trẻ còn tổ chức biểu tình một thời gian nữa, đã xảy ra xung đột giữa thế hệ trẻ và già, nhưng vũ khí thì không bên nào sử dụng. Chính phủ phải nỗ lực rất nhiều để làm yên lòng dân chúng. Vào tháng 11 các cuộc bạo động đã lắng xuống.

«CHÚNG TÔI ĐÃ CHỈ RÕ: ĐỂ KHÔNG CHO PHE XHCN SỤP ĐỔ, LIÊN BANG SOVIET SẼ LÀM BẤT CỨ ĐIỀU GÌì»

- Ông còn ở Tiệp Khắc một thời gian dài chứ?

— Một tháng rưỡi sau tôi rút sư đoàn khỏi Prague và triển khai nó trong khu rừng xung quanh sân bay Ruzyne. Tới mùa thu chúng tôi tích cực giao tiếp với giai cấp công nhân — người ta mời chúng tôi tới các nhà máy và xí nghiệp, chúng tôi cùng ăn trưa, cùng chuyện trò trao đổi. Cư dân địa phương đến bên chúng tôi và nói lời cảm ơn vì chúng tôi đã xâm nhập kịp thời vào đất nước này. Họ không nghi ngờ tính đúng đắn trong hành động của ban lãnh đạo Soviet. Giai cấp công nhân hiểu cái mà Liên bang Soviet đã làm cho họ trong Chiến tranh Vệ quốc vĩ đại, nhưng giáo dục lớp trẻ thì còn nhiều lỗ hổng.


"Xe tăng nghiến xích khắp Praha, giữa rạng đông ngầu đỏ máu hoàng hôn...". Evgheny Evtushenko, 23 tháng 8 năm 1968.

Vào tháng Mười, sau khi nhận được thông báo về chuyến đến thăm của TTL BC ĐBĐK Marghelov, tôi quyết định tập hợp đội ngũ toàn bộ sư đoàn đột kích đổ bộ đường không 7 trên sân bay. Dù tôi đã 5 năm chỉ huy sư đoàn, đây là lần đầu tiên tôi nhìn thấy nó một cách toàn bộ. Tất cả đứng dưới những lá cờ và ngẩng cao đầu. Hàng quân cuối cùng — tiểu đoàn quân y, các cô gái-các người đẹp vận quân phục lính dù. Tôi cảm thấy thật tự hào vì những chàng trai cô gái của mình. Tư lệnh tuyên bố rằng người ta đang đề nghị tặng danh hiệu AHLX cho tôi. Sự thực thì chuyện đó đã không xảy ra. Nhưng một tháng sau người ta trao tặng tôi huân chương Cờ Đỏ.

(Mỉm cười). Sau đó chúng tôi đi xe mui hở cùng Marghelov khắp Prague, ông kinh ngạc nói: «Tôi nghĩ mình sẽ phải đi trên những xác người, thế mà ở đây tất cả đều bình yên». Tôi đáp: «Tư lệnh hãy đóng áo choàng quân phục của mình lại», và đúng giây phút ấy một quả cà chua ủng bay vụt đến trúng ngực ông. «Vasily Filippovich, Tư lệnh thấy đấy, chiến sự vẫn đang diễn ra».

Sư đoàn đột kích ĐBĐK 7 rời Prague vào tháng 11. Về nhà — tự đưa mình theo trình tự — gửi tất cả lên tàu. Về nhà, về Litva, người ta đón chúng tôi như những anh hùng.

— Theo ông, chiến dịch quân sự tại Tiệp Khắc có hậu quả thế nào?

— Thứ nhất, CHXHCN Tiệp Khắc không ra khỏi Tổ chức Hiệp ước Warsaw. Thứ hai, chúng tôi chỉ rõ cho nhà lãnh đạo Rumania Nikolae Ceaucescu người vẫn tuyên bố mình ủng hộ Dubcek, rằng LBCHXHCN Soviet sẽ làm bất cứ điều gì để không cho phép phe XHCN sụp đổ. Người ta thậm chí còn nói với chúng tôi: «Đừng trở về nhà, hãy đi tiếp sang Rumania». Nói thêm là sau sự kiện Tiệp Khắc thì ở Liên Xô quan hệ với Rumania đã được bình thường hóa.

— Tại LBXV còn xa mọi người mới đồng thuận toàn bộ với hành vi của ban lãnh đạo chúng ta. Nhiều người đã ra Quảng trường Đỏ, công khai bày tỏ sự phản đối của mình...

— Điều đó là bình thường. Dù quyết định thế nào thì vẫn có sự phản đối, không thể làm vừa lòng tất cả mọi người. Người ta nói rằng người Prague chết dưới xích những chiếc xe tăng, các nhà thơ Soviet thậm chí còn viết thơ kính tặng họ. Nhưng điều đó không phải như vậy. Dù có các biểu ngữ bằng tiếng Nga: «Hãy rút về nhà, về Liên Xô» mà người Czech mang đi tuần hành.

— Tuy nhiên, nhiều chuyên gia cho rằng các sự kiện ở Tiệp Khắc đã đẩy nhanh sự sụp đổ của khối XHCN, và như chúng ta đã biết, của chính Liên Xô...

— Cô hãy hiểu, bên trong đất nước nguy cơ đổ máu xảy ra đến nơi rồi. Chủ tịch Hội nghị Dân tộc CHXHCN Tiệp Khắc (Quốc hội Tiệp Khắc)Josef Smrkovsky và Thủ tướng Chính phủ Tiệp Khắc Oldridge Cernik thuộc phe đối lập. Chủ tịch nước CHXHCN Tiệp Khắc mới được bầu vào đầu "Mùa xuân Praha", ông Ludvik Svoboda đã khá lớn tuổi, đau ốm. Ông ấy không phản ứng với các sự kiện trong nước và không tích cực lãnh đạo quốc gia. Chính phủ Liên Xô đã hai lần gọi ban lãnh đạo Séc tới Moscow, để ngăn chặn việc CHXHCN Tiệp Khắc rút khỏi khối Hiệp ước Warsaw. Dubcek với tư cách người lãnh đạo phải đưa ra quyết định, nhưng người Mỹ áp lực với ông thông qua Smrkovsky và Cernik.

Là một vị tướng, có mặt một thời gian ở Tiệp Khắc, cá nhân tôi rút ra kết luận thế này - chúng tôi đã quyết định đúng đắn và kịp thời. Và chúng tôi đã không cho phép đổ máu. Tôi tự hào rằng sư đoàn mình rút khỏi Tiệp Khắc vào tháng Mười Một, sau khi không để mất đi một người lính nào.

Cô hãy nhìn xem, ngày hôm nay các sự kiện diễn ra như thế nào trong thế giới Ả Rập. "Mùa xuân Praha" có thể nói chẳng khác gì "Mùa xuân Ả Rập". Điều này phải được ngăn chặn. Có thể làm gì nếu tất cả các cuộc đối thoại ngoại giao không dẫn tới thành công? Có lẽ, ban lãnh đạo Czech cần phải bị bắt giam, một khi nó không hành động? Trong mọi trường hợp, giai cấp công nhân thậm chí đã bắt đầu đòi hỏi điều đó từ chúng tôi.

— Lev Nikolayevich, ông còn hay đến Prague nữa hay không?

— Có. Năm 1969, tại lễ kỷ niệm hàng năm ngày ra đời CH Tiệp Khắc, người ta mời tôi trong thành phần đoàn đại biểu Liên Xô. Sau lễ diễu binh và tuần hành, tại buổi tiếp tân, vì (thực hiện) chiến dịch thắng lợi người ta trao tặng tôi phần thưởng — chiếc chìa khóa tượng trưng của thành phố và thanh gươm có khắc dòng chữ: «Đã giúp đỡ bảo vệ trước phe đối lập».