Lính Tây Nguyên ( Phần 4)

[nguyentrongluan]

( Cám ơn bài thơ của bé Hiền )


Bến Vượt quê em


giời ơi vui quá thể
Nghe em gọi bến Vượt giống thủa nào
anh chợt nhớ đêm theo cô du kích
Qua sông soi thủy triều lóng lánh sao

Lính nghe tên bến cần chi sai đúng
Chỉ nương theo giọng thiếu nữ vùng ven
Phía Sài gòn đèn đêm như trời ửng
Bến Dược miết rồi nghe cũng thành quen

Quân nườm nượp đêm này qua đêm khác
Bến từng in vạn dấu dép bết bùn
Em lén soi gương trong lùm đậu đũa
Sót vết bùn trên bến vượt nhà em

Đêm tiến về Đô thành trong tầm pháo nổ
 dép còn in bùn nước bến ban chiều
Ngày Giải phóng em về xóm cũ
Bao Nấm mồ chưa mọc cỏ liêu xiêu

Những binh đoàn chỉ một đêm qua bến
Hương  cỏ cứ đằm trong hương tóc hương bùn
Củ chi ươm anh một đời nỗi nhớ
Mấy chục ngàn người nằm ủ đất xanh cây 

Ơi những linh hồn hai đầu bến xưa nay
Vong bến Vượt xin gọi là " Bến Dược "
Chẳng thể mất tiếng của hồn dân nước
Như giữ máu xương mồ mả tổ tiên mình

Nay ghé ngôi đền trầm mặc uy linh
Sóng và gió tựa với sông với nước
Anh ngả mũ ban trưa nhớ một đêm bến Vượt
Em cũng hoa râm trước Bến Dược quê mình

Củ chi ơi , ngan ngát mộ chiến binh
Một thế kỉ Củ chi hoang mạc
Nay trở lại xanh ngẩn ngơ sóng nước
 Trưa nay sông hoa tím thế Lục bình ?

[behienQYV7C]

Ơi những linh hồn hai đầu bến xưa nay
Vong bến Vượt xin gọi là " Bến Dược "
...

Nay ghé ngôi đền trầm mặc uy linh
Sóng và gió tựa với sông với nước

Cám ơn anh Luân viết về quê hương Đất thép thành Đồng , đây là cảnh đền Bến Vượt trong hoàng hôn , buổi chiều hôm ấy BH đứng ở đây lúc gần 6 giờ , không còn ai , chỉ còn tiếng gió u... u , thấy hồn mình lặng xuống , nhẹ tênh như quên hết mọi ồn ào , đua chen , buồn bã của cuộc đời .

[lexuantuong1972]

@NTL: Thằng Long dẫn tụi tôi vớt củi bán cho dân phố chợ lấy tiền mua chuyện kiếm hiệp . Suốt dọc đường về chỉ nói chuyện về Hồ Mộng Điệp về Long hình Quái khách . Thằng nào cũng tranh nhau khen nữ bá vường Hồng Hoài Châu xinh đẹp rồi thì chỉ yêu thich Tam anh hùng trong Hồng Sa Chu tiên Kiếm . Thằng Vân nói như ngâm thơ : Sơn Đông  Ngũ triều Dương , Hà Bắc Triệu Phi Hùng , Hàng Châu Ngô quốc Ân .

 Những cuốn sách kiếm hiệp này ở HN đã bặt tích cuối những năm 50 đầu những năm 60. Thế hệ mình khi ấy đang còn học cấp 1 có thấy lớp đàn anh chuyền tay nhau những cuốn kiếm hiệp kiểu này hay trinh thám như Lệ Hằng nuôi chí báo thù, Bác sĩ Mai Anh...1 cách giấu diếm. Sách loại này thường in dưới dạng mỏng ra từng số, mỗi số vài trang in trên giấy báo. Nói chung sau này rất hiếm loại sách này, có 1 số gia đình ở HN sống trong vùng Pháp tạm chiếm có thú sưu tầm những loại sách này. Tôi có 1 người bạn ở phố Hàng Ngang học cùng năm lớp 8, một lần cậu ta dẫn tôi lên gác xép phía sau nhà, trên đó là cả 1 kho sách kiếm hiệp và trinh thám mà ông bố và các ông anh mua từ thời trước năm 1954. Ông cụ có nói ngày xưa gọi là tiểu thuyết 3 xu, mỗi ngày ra 1 số không biết khi nào kết thúc. Thời ấy tiểu thuyết võ hiệp của Kim Dung còn chưa xuất hiện (mãi tới những năm 60 mới xuất hiện ở Sài Gòn)

Ở quê bạn lúc đó mà còn bán loại này thì cũng hơi ngạc nhiên đấy. 

[nguyentrongluan]

@LXT : Bạn nói đúng Tường ạ . Ở một vùng quê như mình mà có được những bộ kiếm hiệp in từ nhà XB Cây Thông , NXB Thanh Đình ... lúc ấy thật hiếm . Rất may cho mình nên mới có đựoc . Số là , như trong chuyện Đức ơi mình đã kể cái xóm nhà mình từ cuối năm 1946 rất nhiều dân hà nội chạy tản cư lên . Họ làm đủ nghề : thợ vàng bạc , thợ may , thợ nhuộm , bán hàng sén . Đồng thời rất nhiều các thầy giáo . Thủa ấy các trường tư thục hầu như do các ông giáo từ xuôi lên . Chính vì thế bố mình chú mình cũng là học trò của các thầy từ Thủ đô về dậy . Năm 1962 có ông giáo của bố mình chuyể nề Hà nội . Cụ giáo ấy cho tất cả đồ đạc trong nhà cho bà con làng xóm như một sự cám ơn dân làng một thời li loạn . Riêng khối lượng sách khổng lồ thì cụ giáo cho nhà mình bởi bố mình lúc ấy cũng là giáo viên và đặc biệt mình được cụ yêu quí ( yêu quí vì mình thường xuyên mượn sách của cụ để đọc ) Khi vào học cấp 2 mình đã có một gia tài kiếm hiệp có thể kể cho bạn nghe : Lệ Hằng phục thù , Không không nhi , Long hình quái khách , Nữ Bá vương Hồng Hoài Châu , Vân thiên Lãnh , Hồng Sa Chu Tiên Kiếm , Càn Long Du bắc , những chuyện như Trinh đông trinh tây , Thủy Hử , Tam Quốc chí , đến những chuyện diễm tình trung hoa mình đều đọc từ hồi ấy những bản in cũ rích ... rồi cả những chuyện in báo cắt ra đóng lại từ báo Trung Bắc Tân văn , báo gì gì nữa mình quên .. những chuyện trinh thám của Phạm Cao Củng ..v.v
Sau này , quả thật mình ít đọc kiếm hiệp nhất là kiếm hiệp in ở miền nam . Có lẽ vì thế kiến thức về Kim Dung , Quỳnh Dao .. mình không biết nhiều bạn ạ .
Chắc Tường thấy mình nói có lí phải không ? Bạn mình Sơn cụt k14 XD cũng là người HN đẻ ở quê mình , hay Trung Sứt hội 19 , hay vợ Ba số 5 cũng vậy và chả đâu xa vợ Tường cũng ở quê mình rồi hòa bình mới về xuôi đó thôi . Với tôi , cám ơn người TP lên quê tôi trong kháng chiến rất nhiều . Không có họ chắc tôi và quê tôi u mê lắm lắm ( chí ít là thời kháng chiến )

[quanghung1951]

 Các bác ạ ,những cuốn truyện thời Pháp ấy kể cả kiếm hiệp hay truyện diễm tình tôi thấy những bậc đàn anh gọi chung là truyện :bìa vàng ,in trên giấy rất xấu và chữ thì cũng to hơn những sách truyện bây giờ ,chúng tôi ngày đó cũng đọc say sưa lắm ,mượn cũng có còn đa số là thuê ,có 5 xu một quyển nên đã thuê là phải chuyền tay nhau đọc cho hết ngày mới trả ,tôi hay làm chủ xị tức là được cầm quyển sách còn lũ bạn bậu sậu ngồi hai bên và phía sau ,tôi đọc rất nhanh nên khi giở trang khác là bọn bạn la oai oái kêu chưa xong ,đôi khi giằng nhau còn rách cả truyện ấy chứ ,đọc thì nhiều lắm nhưng hình như tác giả cũng chỉ muốn các độc giả nhí đọc thôi chứ cũng chả nhập tâm được mấy ,lớn lên một chút cỡ năm 1963,1964 lũ quỷ sứ còn lùng đâu được cuốn :Vụ án ....Pari chép tay có bác nào còn nhớ không ?
   Thấm thoắt đã mấy chục năm ,giờ thì chúng mình ít đọc hơn ngày xưa vì không còn nhiều cái nhu cầu đọc báo giấy,cũng như sách truyện văn học nhưng như những người đang già và sắp già chúng mình thỉnh thoảng hoài cổ một tí cũng hay hay phải không các bác ?

[tralientay]

Thấy đồng đội bàn chuyện kiếm hiệp hay quá, phải thêm chút.

Hồi mới vào lớp 2 (1959) thì nhà mình chuyển từ Bạch Mai đến phố Quang Trung, ngay đầu xóm Hạ Hồi chỗ bác Hahoi sống bây giờ. Mấy năm học lớp 2 đến lớp 4 mình cũng hay được các đại ca trong khu nhà cho đọc ké truyện kiếm hiệp. Có 2-3 đại ca lúc ấy cũng chỉ học trên 2-3 lớp, tức lớp 5-6 gì đó, thỉnh thoảng lại vác được truyện kiếm hiệp đâu đó về. Đấy cũng là Thám tử Đoan Hùng, Người Nhạn Trắng, Long Hình Quái Khách, Bác sĩ Mai Anh,...

Để được đọc ké thì phải phục vụ các đại ca, cũng đơn giản như đại ca có 2 xu sai chạy qua đường đầu Ngô Thì Nhậm mua điếu thuốc Trường Sơn châm lửa đem về... Quan trọng không kém là nếu nghe lời thì mùa hè được các đại ca cho cùng trèo lên nóc bếp (một cái sân mái bằng gần chục mét vuông) nghe kể chuyện ma, truyện kiếm hiệp (hồi ấy có một đại ca tên Thông kể rất hay).

Mình có đứa bạn thân gần nhà. Bố hắn là cán bộ cao cấp nên nhà có nhà tắm+xí rộng. Thỉnh thoảng mình cho hắn mượn truyện kiếm hiệp đọc. Anh chàng chui vào nhà tắm ngồi đọc lâu không ra, bị ông già vào tóm cổ. Thế là hai đứa được nghe một trận tơi bời về tác hại của truyện kiếm hiêp.

Hồi ấy đọc báo văn học thấy nói có bác viết bài ca ngợi "Tính chiến đấu của truyện kiếm hiệp", bị đánh te tua.

Đến lớp 5-6 trước khi đi sơ tán mình chuyển qua toàn đọc tác phẩm văn học chính thống. Có đứa bạn con nhà văn Nguyễn Văn Bổng. Bác Bổng đi B, nó sẵn lòng cho mình thoải mái mượn sách về. Đến giờ mình vẫn không hiểu sao hồi ấy oắt con lại ngày đêm ngốn ngấu rất nhiều Những người không khổ, Chiến tranh và hòa bình, Volte, Banzac, Tse-khốp, Mopatxang,...

Nhưng khác với NTL là về sau có dịp mình lại đọc rất nhiều truyện chưởng Kim Dung

[HaHoi]

Em chào các bác,
Đến thế hệ em thì những truyện kiếm hiệp đó hoàn toàn đã biến mất, em chỉ còn được nghe người lớn kể lại và cũng chỉ nhớ được mỗi cái tên Tiêu sơn tráng sĩ.
Những truyện cổ Tầu như Tam Quốc, Thủy hử, Phong Thần diễn nghĩa, Tiết Nhân Quý Chinh Đông, chinh tây v.v... em lại được đọc ở nhà bà ngoại em, cụ vẫn còn giữ được từ hồi nào mà quyển nào cũng được đóng bìa cẩn thận, mặc dù giấy rất xấu. May hồi đó mắt em còn tinh mới đọc được.
Sau Giải phóng, bố em và mấy ông chú đều "lén lút " truyền tay đọc truyện " chưởng". Em cũng  đọc ké được đúng một  hai cuốn của Kim Dung và Cổ Long. Sau này lớn lên, em lại chỉ đọc những truyện như bác Tralientay vừa kể ở trên, Ba người lính ngự lâm, Chiến tranh và hòa bình, Anna Karenina, Những người khốn khổ, truyện ngắn Pautopxki v.v... Gần đây, khi NXB Văn học " công nhận " truyện chưởng cũng là một dòng văn học và cho xuất bản thì em mới có điều kiện đọc lại những truyện đó, nhưng em cũng chỉ có thể đọc được mỗi   Kim Dung và thấy rằng không phải bỗng dưng mà nhà văn này có số lượng độc giả lớn đến như vậy. Có thể nói Kim Dung là một  A. Dumas của văn hóa phương Đông vậy. Có những cuốn, em đọc đi đọc lại đến 3 lần ấy bác Tralientay ạ.
À bác Tralientay ơi, con phố mà bác phải đi mua thuốc lá cho các đại ca là phố Ngô Văn Sở chứ không phải Ngô Thì Nhậm, hì hì , bác mà ra tận Ngô Thì Nhậm mua thuốc lá, về đến nơi chắc hút phải được 5 điếu để giữ lửa

[nguyentrongluan]

@ quanghung1951 -  THú vị thật ! Bác Quanghung ơi . 'Vụ án thành Pari năm 1968 tôi mới được đọc bản chép tay . mà bác biết không lúc ấy học lớp 10 . ba thằng chùm chăn đọc bằng đèn dầu bé síu . Chị chủ nhà thấy rính rích lật chăn ra . Ba thằng dở khóc dở mếu còn chị chủ nhà là cô giáo cấp 1 hơn bọn tôi 6, 7 tuổi má đỏ phừng phừng . Từ hôm ấy chị coi chúng tôi là người lớn . nể hơn một chút .

@Tralientay, hahoi . Sau này khi ở chiến trường , hàng đêm dưới hầm tôi vẫn kể chuyện kiếm hiệp cho tiểu đội nghe . Những lần đi trinh sát mấy thằng bọn tôi hay nói : bây giờ bỗng dưng có tiếng u ..u rồi trên càng cây dưới trăng mờ một cái đầu rồng lắc lư và tiếng cười lanh lảnh nhỉ ?( Long Hình quái Khách )
Mấy thằng lại lành lạnh sống lưng . Đêm về lại kể những Thám Tử Đoan Hùng , những nữ liệt xinh đẹp trong Hồng Sa Chu tiên kiếm : Triệu Bảo Châu , Kiều Mỹ Dung . Ông anh tôi mê Kiều Mỹ Dung đến nỗi có cô bạn cũng tên Dương thị Mỹ Dung mà đem lòng si mê như mỹ Dung trong kiếm hiệp . Thế mới biết , kiếm hiệp đi vào đời sống ngọt ngào như thế nào .

[lexuantuong1972]

@ quanghung1951 -  THú vị thật ! Bác Quanghung ơi . 'Vụ án thành Pari năm 1968 tôi mới được đọc bản chép tay . mà bác biết không lúc ấy học lớp 10 . ba thằng chùm chăn đọc bằng đèn dầu bé síu . Chị chủ nhà thấy rính rích lật chăn ra . Ba thằng dở khóc dở mếu còn chị chủ nhà là cô giáo cấp 1 hơn bọn tôi 6, 7 tuổi má đỏ phừng phừng . Từ hôm ấy chị coi chúng tôi là người lớn . nể hơn một chút .

@Tralientay, hahoi . Sau này khi ở chiến trường , hàng đêm dưới hầm tôi vẫn kể chuyện kiếm hiệp cho tiểu đội nghe . Những lần đi trinh sát mấy thằng bọn tôi hay nói : bây giờ bỗng dưng có tiếng u ..u rồi trên càng cây dưới trăng mờ một cái đầu rồng lắc lư và tiếng cười lanh lảnh nhỉ ?( Long Hình quái Khách )
Mấy thằng lại lành lạnh sống lưng . Đêm về lại kể những Thám Tử Đoan Hùng , những nữ liệt xinh đẹp trong Hồng Sa Chu tiên kiếm : Triệu Bảo Châu , Kiều Mỹ Dung . Ông anh tôi mê Kiều Mỹ Dung đến nỗi có cô bạn cũng tên Dương thị Mỹ Dung mà đem lòng si mê như mỹ Dung trong kiếm hiệp . Thế mới biết , kiếm hiệp đi vào đời sống ngọt ngào như thế nào .

@NTL, TLT, HH, QH1951: Nói về những loại sách này thì tôi không tiêu hóa nổi dạng kiếm hiệp ngày xưa hay võ hiệp Kim Dung sau này mà chỉ mê mỗi dạng trinh thám hoặc phiêu lưu mạo hiểm mà thôi. Nhóm Tự lực văn đoàn ra cuốn Vàng và Máu cùng với Tiêu Sơn tráng sĩ... Sau ngày giải phóng miền nam thì những cuốn Điệp viên 007, Z117...xuất bản ở SG trước 1975 rất lôi cuốn mình. Mình thích dạng truyện như vậy đánh nhau 1 tí, yêu nhau 1 tí và kết thúc cuốn sách là quên sạch. Sau này sang Kampuchia, mấy cậu học trò (là cán bộ các bộ và giáo viên theo học tiếng Việt) biết thầy mê trinh thám tây nên chịu khó sưu tầm cho mình lắm. Ở trường Cao đẳng SP Phnompenh và trường Trung học Phnom Don Penh (Trung học Sixovath cũ) có thư viện rất hoành tráng, sách vở hầu như còn nguyên vẹn, loại trinh thám của tây có riêng 1 góc tha hồ mà đọc. 2 bà thủ thư biết gu của tôi toàn chọn và giới thiệu những trinh thám hay cho tôi đọc. Ở khu vực Đoàn chuyên gia VN ở, có 1 số vị biết tiếng Pháp nên cũng rất mê loại này. Một số vị không biết tiếng Pháp sưu tầm tạp chí về bắt mình dịch. Những vị này thường thích dạng giải trí như Pour vivre... (1 dạng giống như Playboy giống cuốn tạp chí mà NTL giấu ở túi sau khi họp chi bộ ngày đầu giải phóng ). Riêng mình mình mê những tạp chí như Historia, Le Monde...Nhiều kiến thức về lịch sử, địa lý, văn hóa ... lần đầu tiên mình mới biết sau khi đọc những tạp chí này. Sau này về nước mình có mang 1 số truyện trinh thám về nhưng những tạp chí thì không vì nó có nhiều ảnh phụ nữ mang về VN không tiện. Ra đến cửa khẩu sân bay mấy cậu Hải quan, và Cảnh sát cửa khẩu VN phát hiện ra sách trinh thám tây liền chấn luôn non nửa số sách. Sau này mới biết tụi này cùng lò tiếng Pháp ĐHSP Ngoại ngữ, chúng nó ra trường được điều về là hải quan và cảnh sát cửa khẩu tại sân bay Pochenton.

[tralientay]

Đúng là ai đã đọc truyện kiếm hiệp/chưởng rồi sẽ thấy loại truyện này có sức cuốn hút thế nào. Việc này mọi người nói mãi rồi.

Với tôi gần nhất là tối qua. Lúc ấy đã gần 4 giờ sáng, chui vào chăn rồi, nhớ đến LTN  nói về truyện kiếm hiệp hồi xưa lại vùng dậy. Cũng là dịp nhớ lại cái hồi trẻ con ngọt ngào.

Cám ơn Hahoi đã nhắc. Đúng là lúc ấy viết Ngô Thì Nhậm"cũng ngờ ngợ, nhưng cũng hơi buồn ngủ nên tặc lưỡi cho qua (phố ấy gần nhà tôi lúc chuyển đến Nguyễn Công Trứ) . Ngô Văn Sở thì quá quen rồi. Chỗ tụi tôi phải chạy qua mua thuốc lá là quán nước của bà cụ già đầu Ngô Văn Sở, chỉ cách phố Quang Trung chừng 10 mét. Quán ấy nằm ở mặt bên nhà 35 Quang Trung, nhà cụ Nguyễn Văn Vĩnh mà hôm rồi tôi đi qua đã thấy phía dưới biến thành quán ăn Nhật Bản.

Từ lớp 5 trở đi tôi toàn đọc "dòng văn học chính thống" sách của NXB Văn học   Sau khi đi lính về học rất hăng nên tôi cũng không đọc truyện nhiều, truyện chưởng thì tuyệt nhiên không, dù thấy mấy thầy dạy mình vẫn truyền tay nhau đọc và thì thầm say sưa. Cho đến một hôm quãng 1978, tôi có đứa bạn cấp 3 làm ở Viện Toán, hai vợ chồng học ở Đức về. Tụi nó được phân (hay bố mẹ được phân) nên được chuyển đến căn hộ ở khu tập thể và nhờ tôi 8 rưỡi sáng đến giúp dọn nhà. Đến nơi thấy hai anh chị đang lăn ra dọc chưởng trong đống đồ đạc ngổn ngang. Không dứt ra được, tụi nó giúi cho tôi tập đầu đã đọc qua và tuyên bố đọc lúc đã. Tuy miễn cưỡng nhưng không có gì làm nên tôi đành thử và dính chưởng luôn. Ba đứa lăn lóc đọc đến chiều tối và chia tay.

Vài năm sau khi có dịp đọc sách Kim Dung trong những ngày rất bận, tôi vẫn giữ luật chỉ đọc khi bị ốm không đi làm được hoặc khi rất rỗi rãi, vì đã đọc là phải một mạch vài ngày đến hết bộ thì làm việc khác mới nên hồn.