Báo cũ:
http://dantri.com.vn/the-gioi/tuong-le-van-cuong-tai-sao-viet-nam-manh-tai-sao-viet-nam-yeu-690679.htmÔng có bất ngờ trước việc Philippines xúc tiến khởi kiện Trung Quốc ra tòa án trọng tài Liên hiệp quốc?Thiếu tướng Lê Văn Cương: Tôi không bất ngờ về việc này. Tranh chấp biển đảo, biên giới lãnh thổ thông thường trên thế giới có 3 cách giải quyết. Cách thứ nhất là thương lượng, nhân nhượng nhằm đi đến kết cục hóa giải được mâu thuẫn. Trong trường hợp Philippines, Manila có đủ niềm tin rằng Bắc Kinh sẽ không nhân nhượng và thương thảo sẽ không có hiệu quả. Họ quyết định chọn phương thức thứ 2, mang ra tòa án quốc tế hy vọng vào cán công lý sẽ giúp đỡ.
Trường hợp Philippines với Trung Quốc rơi vào tranh chấp chênh lệnh nhiều mặt. Phải tranh chấp với một bên lớn hơn nhiều lần, trong hoàn cảnh Philippines, lựa chọn như vậy là hoàn toàn đúng.
Còn phương thức thứ 3 là sử dụng vũ lực để giải quyết thì thời điểm hiện nay, đây chưa phải giải pháp thích hợp.
Dĩ nhiên, dù có đưa ra tòa án quốc tế thì Manila vẫn không thể từ bỏ quan hệ song phương với Trung Quốc và không loại trừ phương thức thương thảo.
Nhiều người dân đang tự đặt câu hỏi: Tại sao bấy lâu nay Việt Nam không làm như Philippines?Thiếu tướng Lê Văn Cương: Tôi cũng biết nhiều người quan tâm và đặt vấn đề như vậy. Họ có thể sốt ruột nhưng trong vấn đề chủ quyền, cần phải tỉnh táo, căn cứ vào điều kiện cụ thể của Việt Nam. Dĩ nhiên, chúng ta sẽ không từ bỏ phương thức kiện ra tòa án quốc tế nhưng tôi cho rằng, lúc này chưa phải thời điểm thích hợp. Lý do là vì, mối quan hệ Việt – Trung có 3 khác biệt.
Thứ nhất, Việt Nam là láng giềng trực tiếp với Trung Quốc, hai quốc gia có đường biên giới đất liền 1435 km, điều này Philippines không có. Dù một triệu hay một tỷ năm nữa, người hàng xóm đó với chúng ta vẫn là “núi liền núi, sông liền sông”.
Người ta có thể thay đổi bạn bè nhưng láng giềng thì không. Điều này không bao giờ được phép lãng quên trong quan hệ Việt - Trung.
Thứ 2, trong lịch sử, rõ ràng Trung Quốc và Philippines cũng không có ân oán gì cả, còn Việt Nam và Trung Quốc thì có hơn 1000 năm quan hệ song phương với bao trắc trở. Đặt dấu mốc năm 1859 khi Pháp đặt ách đô hộ ở Việt Nam, trở về trước đó dân tộc Việt Nam chủ yếu đương đầu với tham vọng xâm chiếm cương thổ của các triều đại phong kiến Trung Quốc.
Trong cuộc trường chinh kháng chiến chống Pháp 1945- 1954, rồi sau đó là kháng chiến trường kỳ chống Mỹ đến năm 1975, chúng ta được Đảng và nhân dân Trung Quốc ủng hộ rất tuyệt vời, cả về vật chất, tinh thần, chính trị, an ninh, văn hóa… Nhân dân Việt Nam sẽ không bao giờ quên ân tình này. Điều đó, quan hệ Trung Quốc – Philippines không bao giờ có được.
Thứ 3, Việt Nam và Trung Quốc nằm trong hệ thống chính trị gần gũi nhau. Và đương nhiên, điều này cũng khác với Philippines.
Với 3 điểm khác này, mặc dầu Philippines lựa chọn như vậy nhưng Việt Nam chưa thể làm điều đó, ít nhất là trong giai đoạn hiện nay.
Ta vẫn tối đa vận dụng khai thác mối quan hệ song phương để giải quyết khác biệt. Nhưng cùng với đó, việc chuẩn bị thật tốt cho phương thức mà Philippines đang áp dụng, cũng là điều dễ hiểu.Ở đây không phải không dám kiện mà:
1. Có đứa làm chuột bạch thí nghiệm đi trước thì cứ xem kết quả của chuột bạch rồi thì sẽ có bước đi tiếp theo. Chuột bạch thắng thì có thể lấy đó làm tiền lệ cho mình. Còn chuột bạch thất bại thì cứ cách làm hiện nay mà làm. Không đưa tin gì không có nghĩa là mình không làm. Và mình có làm thì không có nghĩa là phải nói công khai ra hết.
2. Kinh nghiệm đấu tranh ngoại giao của Việt Nam đã có từ thời phong kiến cho đến bây giờ quá nhiều rồi. Cái giá phải trả cũng quá nhiều rồi. Philippin bây giờ không khác gì cái trống. Da mặt thì căng, gõ vào tang trống thì kêu rõ to (phản đối TQ, hô kiện, tuyên bố không đóng dấu thị thực nhập cảnh cho công dân TQ mang hộ chiếu mới có in đường lưỡi bò trong khi điều này, VN làm trước cả 1 thời gian) nhưng bản chất thì rỗng ruột (tiềm lực hải quân và không quân). VN sức có, lực có, kinh nghiệm có thì tại sao lại cứ phải rập khuôn như con vẹt mà không được có tính toán riêng? "Một số người dân" ở đây nghe rất buồn cười! "Dân" đấy!
3. Muốn kiện thì phải có quá trình chuẩn bị. Chưa nói đến việc TQ có chịu ra tòa án quốc tế hay không thì trong quá trình đó, TQ hoàn toàn có thể chứng minh chủ quyền bằng cách gây căng thẳng, ví dụ cụ thể là lệnh cấm đánh bắt cá hay là khoanh vùng khu vực cấm để diễn tập chiến đấu hay tìm kiếm cứu nạn hay gì đó chẳng hạn... Thì lúc đó, những người chịu thiệt, chịu khổ đầu tiên là các ngư dân sống bằng nghề cá trên biển Đông, các lực lượng đang ngày đêm bảo vệ chủ quyền lại căng mình ra để xua đuổi, đối đầu với các tàu phía bên kia, căng sức ra bảo vệ ngư dân ra biển... Về sau là leo thang về kinh tế, ngoại giao, chính trị... và vượt quá giới hạn là chiến tranh... Các "người dân" ấy có bao giờ hiểu được không?