Xe tăng chiến đấu chủ lực M60A3
Lịch sử phát triểnXe tăng chiến đấu chủ lực M60A3 (tên gọi khác là M60A1E3) là một phiên bản nâng cấp sâu của M60A1. Một số nâng cấp cơ bản như gắn hệ thống ổn hướng độc lập 2 trục cho pháo chính, nâng cấp động cơ RISE và gắn hệ thống phóng đạn khói, đã từng lắp đặt cho những chiếc M60A1 những năm trước đó.
Chiếc xe tăng M60A3 đầu tiên hoàn thành tại Nhà máy chế tạo xe tăng Detroit Arsenal vào tháng 3 năm 1978 là chiếc đầu tiên trong tổng số 296 chiếc M60A3 thuộc gói sản xuất tỉ lệ thấp và được tài trợ bới quý chuyển tiếp FY76 và FY77. Lục Quân Mỹ trang bị khoảng 5.400 chiếc M60A3, bao gồm 1.686 M60A3 sản xuất mới, 114 chiếc cải tiến từ M60A1 RISE Passive và 3.600 chiếc chuyển đổi từ những chiếc M60A1 đem trả từ Đức, vận chuyển từ Kho lưu trữ xe tăng Mainz ở Đức về Kho lưu trữ xe tăng Anniston ở Mỹ . Vào tháng 1 năm 1983, Ả Rập Saudi đặt mua 100 chiếc M60A3, với tổng giá trị lên đến 176 triệu USD, bao gồm các thiết bị phụ tùng, đạn dược…Năm 1987, đặt mua 150 bộ phụ tùng chuyển đổi M60A1 thành M60A3 với tổng giá trị là 120 triệu USD. Bộ phụ tùng chuyển đổi bao gồm cả Hệ thống Ảnh nhiệt lắp trên xe tăng (TTS/ Tank Thermal Sight).
Thiết kế và đặc điểmNâng cấp chính của xe tăng M60A3 chính là hệ thống điều khiển hoả lực. Thiết bị đó xa laser của Tập đoàn Raytheon System có tầm hoạt động tối đa là 5km, thay thế cho hệ thống đo xa quang học cũ, máy tính thay cho máy tính cơ khí. Thử nghiệm rất thành công trong 20 nguyên mẫu đầu tiên. Tập đoàn Raytheon System đã giành được hợp đồng trong việc sản xuất hệ thống đo xa laser cho M60A3 vào năm 1976. Hợp đồng cung cấp cho 69 đơn vị hệ thống đo xa laser với tổng giá trị 11 triệu USD. Dữ liệu về khoảng cách mục tiêu sẽ được nạp vào máy tính, cùng với các dữ liệu khác như vận tốc gió, nhiệt độ không khí, góc nghiêng pháo, mật độ không khí, tỉ lệ theo dõi mục tiêu và đường đạn bay. Các dữ liệu này cung cấp góc phương vị và góc tà một cách chính xác nhất cho trưởng xa và xạ thủ, lệnh bắn trực tiếp từ trưởng xa hoặc xạ thủ. Ngoài ra nó còn lắp thêm hệ thống ngắm bắn thụ động ban đêm, tăng khả năng chiến đấu vào ban đêm cũng như ban ngày.
Tập đoàn Ratyheon System cung cấp cho hệ thống điều khiển hoả lực của M60A3 2 hệ thống con chính là hệ thống đo xa laser AN/WS-2 và máy tính đường đạn M21. Hệ thống chiếu laser/ bắt ngắm mục tiêu AN/WS-2 bao gồm 2 thiết bị chính: thiết bị tích hợp bắt ngắm/ chiếu laser từ trưởng xa với thiết bị điều khiển và thiết bị điện tử laser. Khoảng cách đến mục tiêu có thể nhập tự động vào máy tính hoặc được điều khiển và lựa chọn khoảng cách đến mục tiêu từ trưởng xa nếu có nhiều hơn một chùm tia laser nhận được và thông qua các đánh giá của trưởng xa đó về tình hình trên chiến trường. Xạ thủ và trưởng xa sử dụng chung một thiết bị đo xa laser nên xạ thủ lẫn trưởng xa đều có thể ích hoạt hệ thống đo xa laser và khai hoả vũ khí.
Hệ thống máy tính phụ trên xe tăng M60A3 có các cảm biến chọn đạn. Trưởng xa hoặc xạ thủ có thể chọn một trong 4 các loại đạn cơ bản được trang bị trên xe tăng, máy tính lưu trữ thông tin của 6 kiểu loại đạn, với 4 kiểu cơ bản được đặt ở các vị trí lưu trữ khác nhau. Nó cũng cài đặt, lựa chọn điều kiện cho đạn và việc nạp đạn trong lúc xe tăng di chuyển hay đứng yên.
Nửa trên bảng điều khiển của xạ thủ gồm 3 lựa chọn để nhập vào máy tính: nhiệt độ không khí, áp suất khí quyển và nhập khoảng cách mục tiêu bằng tay nếu như hệ thống đo xa laser bị hỏng. Các cảm biến đo tốc độ, cảm biến gió và cảm biến độ nghiêng hoàn toàn tự động. Cảm biến tốc độ dùng để tiêu diệt mục tiêu đang di chuyển trong khi xe tăng đang đứng yên. Khi xe tăng di chuyển, máy tính sẽ kích hoạt các hệ thống ổn hướng pháo chính giúp pháo chính thăng bằng và ổn định khi xe tăng di chuyển. Cảm biến gió có thể xếp lại theo chiều ngang để giảm thiệt hại khi đi qua các khu rừng hay các cây có nhánh cây thấp. Cảm biến độ nghiêng đo các chiều và hướng của trục ngang pháo.
Có một dàn đèn trên bảng điều khiển của xạ thủ giúp xạ thủ theo dõi tình trạng các thiết bị. Nếu đèn xanh bật tức là hệ thống ổn định, không bị hư hại, đàn đỏ bật lên là hệ thống bị hỏng, đèn vàng bật lên là hệ thống vẫn có thể sử dụng nhưng độ chính xác sẽ giảm đi. Nửa dưới bảng điều khiển là hệ thống điều chỉnh ống ngắm, khoá nòng, đo tốc độ gió bằng tay và các nút chọn loại đạn.
Thiết bị ngắm ảnh nhiệt trên xe tăng (TTS/ Tank Thermal Sight) AN/VSG-2 giúp xạ thủ tác chiến trong đêm tốt hơn vì ngoài khả năng tác chiến ban đêm, nó còn cò thể giúp xạ thủ bắt ngắm mục tiêu trong màn khói và có thiết bị che phủ như đất, tường gạch mỏng… AN/VSG-2 thay thế kính tiềm vọng nhìn đêm thụ động.
Các cải tiến chính của M60A3:
- Hệ thống pháo chính có thiết bị ổn hướng 2 trục, cả về góc phương vị và góc tà.
- Lắp đặt hệ thống lọc không khí.
- Đèn hồng ngoại AN/VSS-1 thay thế bằng đèn AN/VSS-3A.
- Kính ngắm ảnh nhiệt AN/VSG-2.
- Xích T97 thay bằng xích T142 với các miếng đệm nhựa có thể tháo ra.
- Động cơ diesel AVDS-1790-2C RISE (Reliability Improved Selected Equipment).
- Ốp lót cách nhiệt cho pháo chính.
- Thiết bị đo xa laser AN/WS-2.
- Máy phát điện làm mát bằng dầu 650A.
- Máy tính tĩnh M21.
- Thiết bị nhìn đêm hồng ngoại thụ động.
- Bộ ống phóng 6 lựu đạn khói.
- Bộ xả khói cho động cơ.
- Hệ thống chữa cháy tự động Halon.
M60A3 được lắp đạn bộ xả khói. Nhiên liệu được phun vào ống xả, đốt tạo ra khói. Tập đoàn TACOM và General Dynamics phát triển thiết bị lọc bụi cho dòng xe tăng M60 với tên gọi Hệ thống loại bỏ bụi cho hệ thống xả của xe (Vehicles Exhaust Dust Ejector System/ VEDES). Hệ thống này được lắp đặt cho toàn bộ xe tăng M60A3 vào cuối năm 1984.
Thông số kỹ thuật cơ bản:Kíp chiến đấu (người): 4.
Trọng lượng (tấn): 52.6.
Chiều dài toàn bộ (m): 9.44 (kể cả nòng pháo).
Chiều dài thân (m): 6.95.
Rộng (m): 3.63.
Cao (m): 3.27.
Vũ khí:
Pháo chính nòng xoắn L7/ M68.
Cỡ nòng (mm): 105.
Cơ số đạn (viên): 63.
Góc nâng pháo (độ): -10…+20.
Góc quay tháp pháo (độ): 360.
Súng máy đồng trục M240.
Cỡ nòng (mm): 7.62.
Cơ số đạn (viên): 5.950.
Súng máy phòng không M85.
Cỡ nòng (mm): 12.7.
Cơ số đạn (viên): 900.
Hệ thống điều khiển hoả lực và bắt ngắm:
- Máy tính tĩnh M21.
- Thiết bị đo xa laser AN/WS-2.
- Thiết bị ngắm ảnh nhiệt AN/VSG-2.
- Thiết bị dò tìm hồng ngoại thụ động Mercury-Cadmium-Telluride (HgCdTe).
Động cơ:
Động cơ diesel Continental AVDS-1790-2C RISE, công suất 750 mã lực.
Bộ truyền động Allison CD-850-6/6A.
Tốc độ tối đa (km/h): 48.
Tầm hoạt động (km): 480.
Khả năng vượt chướng ngại vật
Leo dốc (độ): 30.
Vách đứng (m): 1.2.
Hào rộng (m): 2.7
Vượt sông sâu (m): 1.3.
Vị trí của trưởng xa, nắp màu xanh chính là cửa ra vào, bên góc dưới phía trái, dây màu xám là băng tiếp đạn cho súng máy 12.7mm
Bảng điều khiển của xạ thủ