BOM BI - VŨ KHÍ PHẠM TỘI ÁC CHIẾN TRANH
Thời kỳ bắt đầu cuộc Chiến tranh phá hoại Miền Bắc lần thứ nhất, các máy bay "cổ lỗ" như AD-6, T-28vv... thả loại bom bi "quả dứa". Bom màu vàng chóe to bằng quả dứa, có 6 cánh đuôi trông hao hao giống quả dứa cả về kích thước và màu sắc. Một ống phóng bom gồm 6 ống, mỗi ống chứa 20 quả, máy bay bổ nhào và "phụt" (bằng thuốc phóng) thứ tự từng ống. Mặc dù "quả dứa" to, chứa nhiều thuốc nổ và bi, xong do nguyên lý nổ là đầu phẳng của nó phải rơi ngang mặt đất để cái kim hỏa chạm xuống đất mới nổ, bom rơi hơi nghiêng cũng không nổ, nên hầu như loạt nào cũng có quả sót. Tháo và làm đèn loại này rất dễ: lấy con dao cậy dần nắp, bỏ thuốc nổ và kíp đi, dùng một đoạn "dải rút quần" làm bấc, là ta có chiếc đèn dầu khá đẹp. Loại bom này phụt xong nó thả luôn cái ống phóng bằng nhôm nguyên chất xuống đất. Bom này là tàn dư của Thế chiến thứ hai, chỉ sài 1-2 năm là "hết hàng".
Tiếp theo đến loại bom bi "quả ổi" (nổ chậm và nổ ngay), loại này dùng rất rộng rãi, kéo dài đến hết cuộc chiến tranh, và là vũ khí tàn bạo, sát hại nhiều nhất trong chiến tranh.
Bom gồm có quả "mẹ", trong chứa khoảng 300 "quả ổi". Một đặc điểm quan trọng nhất khiến nó đắt tiền hơn các loại bom phá, bom phát quang là cái bộ "đo cao để kích nổ"của nó. Khi thả từ bất kỳ độ cao nào, nó rơi xuống và chỉ cách mặt đất 300m, cái "đầu đo" ra lệnh "nổ", quả bom "mẹ" mới tung ra 300 quả "ổi", nó rơi theo dạng hình nón, mỗi quả bom "mẹ" tạo thành bãi nổ hình tròn khoảng 300m2. Thường máy bay chiến thuật mang từ 2 đến 4 quả bom bi mẹ, có thể kèm 2-4 quả bom phá. Còn máy bay B-52 thì mang thuần một loại, nếu mang bom bi thì mỗi chiếc mang 20 quả.
Về tỷ lệ lắp bom bi, bom phát quang, bom phá, bom na-pan trên mỗi chuyến bay chiến thuật tùy thuộc vào "thực đơn" của mỗi trận. Công thức này dã man nhất: ném 2 quả bom bi mẹ "cho khỏi chạy", ném tiếp 4 quả bom phá để "sục hầm", cuối cùng là 2 quả bom bi nổ chậm để "cho khỏi tìm cứu nhau".
Thông tin bài trên cho rằng "
việc thả bom mẹ bằng B-52 từ độ cao 10.000 m hoặc F-105 bay bằng tại độ cao 5.000 m là không khả thi về mặt nhiệm vụ" là ngây thơ chiến tranh. Trên Đường mòn Hồ Chí Minh, ở những bãi trú quân, nếu bị B-52 "vồ" trúng bằng bom bi thì thương vong là rất lớn. Bởi vậy dù có mệt mấy thì cũng phải cố đào hầm, loại hầm hạng bét nông choèn choèn cũng tránh được bom bi. Có một chuyện tiếu lâm (hơi ác): có tốp các o Thanh niên xung phong mới vào chiến trường, đang sửa đường thì thấy tiếng vo vo ào ào trên đầu, hỏi anh Công binh "Ong bay hay sao anh hầy ?", chàng này vừa nằm vừa hét "nằm xuống", o này vẫn đứng thuỗn ra nghe "ong bay", thế là "bị"... Chuyện này đúng ở chỗ: khi B-52 thả từ rất cao, chỉ nghe thấy các tiếng "bục" rất nhỏ do bom "mẹ" vỡ bụng, rồi đến tiếng vo vo à à xé gió, bởi hàng nghìn quả "ổi" vừa rơi vừa quay. Bom bi con nổ bằng cơ cấu ly tâm (đã nói ở bài trước), tuy nhiên vẫn rất nhiều quả sót, sau chiến tranh nó là những quả mìn ẩn.
Thông tin ở bài trên cho rằng "
tại Miền Bắc Việt Nam, Không quân Mỹ chỉ sử dụng các loại bom bi nêu trên vào nhiệm vụ chế áp phòng không" là bao biện chối tội, vô lương tâm. Từng có rất nhiều trường học, làng xóm, khu dân cư bị tàn sát bởi bom bi. Ai không tin điều này thì khi có dịp thăm Đền, Đình Cổ Loa, huyện Đông Anh, cách trung tâm Hà Nội khoảng 15km, hỏi các cụ già sẽ rõ. Vào năm 1967, một buổi sáng mùa hè lúc 10 giờ, khi phiên chợ Xa đang họp đông, bỗng tốp máy bay đến rắc bom bi. Quan tài không đủ, phải mua ở làng khác. Bây giờ hàng năm nhiều nhà ở các Xóm Chùa, Xóm Chợ, Xóm Vang, Xóm Mít ... đều có ngày giỗ chung. Hỏi: trận địa pháo nào đặt giữa chợ ?
HÀNG VẠN CHIẾC ĐÀI BÁN DẪN CHẾ TẠO BỞI BOM BI
Trọng tâm câu hỏi trên chính là ở cái "cục" điều khiển gây nổ bung bom bi "mẹ". Cái "cục" này to bằng nửa quả bí xanh, nằm ngay đầu quả bom (hình vẽ bài trên). Đây là cái máy thu-phát hiện đại, nguyên lý hoạt động: khi bom mẹ rời máy bay, cái khối này được phát động, trong khi rơi nó vừa phát sóng siêu cao tần xuống mặt đất, vừa thu xem đang ở độ cao bao nhiêu. Chỉ khi đến độ cao 300m nó mới kích nổ để bom "mẹ" để văng ra 300 quả "ổi" con. Do tất cả các độ cao thả, bom "mẹ" vẫn đều bung ở độ cao như nhau, nên bãi bom con tròn đều tăm tắp. Rõ ràng loại bom bi này lắp ra-đa đo cao.
Trong cái "cục" điều khiển có 9 lớp bo mạch hình tròn xếp lớp chồng lên nhau, loại mạch in 2 mặt, trên đó lắp vài trăm linh kiện điện tử, đặc biệt là 120 chiếc bóng bán dẫn (tranzitor), các traitor đều chế tạo công nghệ silic, có cả loại "thuận" (pnp) và "nghịch" (npn), và hơn chục con IC thuật toán (amplifier differentian). Cuối chiến tranh, bộ thu-phát này cải tiến, còn 7 lớp bo mạch với 30 tranzitor và khoảng 20 con IC.
Sau đây là công nghệ lắp đài của bộ đội ta: Cứ dăm chiếc tranzitor cùng với một số linh kiện điện trở, tụ điện của nó là có thể lắp được một chiếc đài bán dẫn thu sóng trực tiếp. Do các linh kiện đã được đánh dấu đầy đủ: tranzitor có 3 chân mạ vàng, in Emitor, Base, Colector; tụ điện ghi -+ cùng trị số, điện trở vạch bằng 7 màu, dây điện mạ bạc vv..., nên không cần đồng hồ đo kiểm tra cũng lắp ráp đài được. Tụ xoay thì dùng giấy bạc bao thuốc lá, xếp lớp và xê dịch tí một. Loa thì nhặt từ các tai nghe thông tin chiến lợi phẩm. Do là kiểu khuyếch đại trực tiếp nên chất lượng "giời ơi đất hỡi": cùng lúc thu được "hợp ca" gồm các đài Tiếng nói Việt Nam, đài Tự do (Chính quyền Việt Nam cộng hòa), đài tâm lý chiến phản động "Gươm thiêng ái quốc" vv... Các âm thanh trộn lẫn nhau, cãi nhau, lúc cái này át cái kia, lúc tịt hẳn, một lán mà có khoảng dăm cái đài "tự chế" này cùng bật thì âm thanh nheo nhéo chin chít giống như đàn chuột bị dẫm lên.
Tuy nhiên có một số tay "lưu manh", nghiên cứu chế ra những chiếc đài tương đối ổn định, dấu "bí mật công nghệ" bằng cách cạo xóa các trị số, rồi mang đổi cho dân lấy gà, hoặc gán cho đồng đội với điều kiện nô lệ "giặt quần áo cho tao liền hai tháng"... Vào những năm chiến tranh, nếu có tay nào về phép thì quà cho gia đình còn kèm theo gói nhỏ linh kiện điện tử tháo từ mạch bom bi mẹ này. Có lẽ đã từng có hàng vạn chiếc đài được lắp như thế. Tớ cũng từng nghe Hiệp định Paris năm 1973 qua chiếc đài tự chế này.
Hiện nay ở Viện bảo tàng Lịch sử quân sự Việt Nam, Hà Nội, có quả bom bi mẹ trong xếp vài chục "quả ổi", không thấy cái rađar ở đầu quả bom đâu.