Hà Nội Tháng chạp 1972

[Giangtvx]

        Vào những giờ này, ngày này cách đây 43 năm mặt đất, bầu trời Hà Nội rung chuyển bởi cuộc tập kích chiến lược bằng B.52 của giặc Mỹ. Những ai đã trải những ngày tháng ấy chắc khó có thể quên được.

        Tại http://www.vnmilitaryhistory.net/index.php/topic,603.0.html đã được các thành viên mổ xẻ, bình luận rất kỹ về chiến dịch này giúp ta có cái nhìn khách quan hơn, có điều kiện so sánh với các thông tin chính thống của mỗi bên.

        Khác với cách bình luận, so sánh dữ liệu của cả 2 bên như ở topic trên, cuốn "Hà Nội tháng chạp 1972" lại đi theo hướng gặp gỡ lại các chứng nhân lịch sử - nhứng người trực tiếp đối đầu với B.52, nghe họ kể lại những gì đã xảy ra ngày ấy. Sách được xuất bản năm 1982 và là 1 trong các hoạt động của quân chủng nhằm kỷ niệm 10 năm đánh thắng trận tập kích chiến lược bằng máy bay B.52 của đế quốc Mỹ. Để chuẩn bị tư liệu cho cuốn sách, nhóm tác giả đã lặn lội đi tìm gặp lại các chiến sĩ, cán bộ trực tiếp chiến đấu, ghi lại những lời kể của họ. Vì thế cuốn sách chứa rất nhiều các thông tin và tư liệu quý. Xin trân trọng giới thiệu.

        - Tên sách: Hà Nội tháng chạp 1972.
        - Tác giả : Lưu Ngọc Chiến, Lê Xuân Giang, Đinh Khôi Sỹ
        - Nhà xuất bản: Cục chính trị Quân chủng phòng không.
        - Năm xuất bản:1982
        - Số hóa: Giangtvx.
 

LỜI NÓI ĐẦU

        Nhân dịp kỷ niệm 38 năm ngày thành lập Quân đội nhân dân Việt Nam; 60 năm ngày thành lập Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô-viết: 10 năm đánh thắng cuộc tập kích chiến lược bằng máy bay B.52 của đế quốc Mỹ và nhân ngày truyền thống của quân chủng Phòng không (18 tháng 12), Cục chính trị quân chủng Phòng không xin trân trọng giới thiệu với bạn đọc cuốn ký sự “ HÀ NỘI THÁNG CHẠP 1972”.

        Cách đây 10 năm, quân và dân ta đã đánh thắng oanh liệt cuộc tập kích chiến lược bằng máy bay B.52 của đế quốc Mỹ vào Hà Nội, Hải Phòng và một số nơi khác trên miền Bắc. Chiến thắng oanh liệt đó có ý nghĩa rất to lớn cả về chính trị và quân sự; đập nát thần tượng B.52, con chủ bài của đế quốc Mỹ; buộc Mỹ phải từ bỏ chính sách thương lượng trên thế mạnh, phải ký hiệp định Pa-ri lập lại hòa bình ở Việt Nam.

        Mười năm qua ở Việt Nam và trên thế giởi đă có nhiều công trình nghiên cứu, nhiều sách báo và nhiều sáng tác văn học nghệ thuật nói về sự kiện lịch sử này. Cuốn ký sự “HÀ NỘI THÁNG CHẠP 1972” được phép xuất bản mong góp thêm một tiếng nói ca ngợi cuộc chiến đấu anh hùng đó.

        Mặc dầu chúng tôi đã cố gắng sưu tầm tư liệu mong sao phản ánh chân thực cuộc chiến đấu anh hùng ấy của quân và dân ta nói chung, của quân chủng Phòng không - Không quân nói riêng song so với tầm vóc của sự kiện lịch sử này, những điều đã được viết trong cuốn sách còn rất nhiều hạn chế và không tránh khỏi những thiếu sót.

        Để cuốn sách được xuất bản đúng vào dịp kỷ niệm những ngày lịch sử trên chúng tôi được sự giúp đỡ nhiệt tình của nhiều cán bộ, chiến sĩ trong hai quân chủng Phòng không và Không quân đã có vinh dự tham gia chiến đấu góp phần đánh thắng cuộc tập kích chiến lược bằng máy bay B.52 của đế quốc Mỹ.

        Chúng tôi mong nhận được nhiều ý kiến đóng góp phê bình bổ sung của bạn đọc để giúp cho cuốn sách sau này có dịp xuất bản lại sẽ được hoàn chỉnh hơn.

        Xin chân thành cám ơn các đồng chí.

CỤC CHÍNH TRỊ                
QUÂN CHỦNG PHÒNG KHÔNG        

[Giangtvx]

       
CHƯƠNG MỘT

HÒA BÌNH - CHIẾN TRANH

        •   Hòa bình đang đến.

        Mùa đông năm 1972, cuộc chiến tranh ở Việt Nam đang bước vào giai đoạn kẽt thúc. Lịch sử sẽ giành một đoạn kết như thế nào cho đế quốc Mỹ ?

        Cuối cùng nhân dân Việt Nam anh hùng đã thắng. Tên khổng lồ Hoa Kỳ đã bị đẩy đến một sự lựa chọn: nên thua như thế nào? Hay nói cho đỡ bẽ mặt người Mỹ hơn, nên kết thúc như thế nào?

        Sẽ không có đoạn kết như hồi đại chiến thế giới thứ hai: xe tăng Hồng quân ầm ầm tiến vào Béc-lin. Hít-le tự sát. Những tên tội phạm chiến tranh bị bắt. Bị treo cổ và xử bẳn. (Hoặc không như ba năm sau, năm 1975, xe tăng quân giải phóng tiến vào Sài Gòn, nội các Dương Văn Minh đầu hàng. Đại sứ Mác-tin tháo chạy).

        Mùa đông năm 1972, cả thế giới hướng về Pa-ri. Nói đúng hơn là hướng về những cuộc đàm phán giữa Việt Nam và Mỹ đang diễn ra tại đó. Chiến tranh sẽ kết thúc "trên bàn hội nghị" ở phố Clê-be. Chẳng lẽ mọi việc chỉ diễn biến có vậy sao? Ngày 8 tháng 10 năm 1972, cố vấn đặc biệt Lê Đức Thọ và tiến sĩ Kít-xinh-giơ lại tiếp tục gặp nhau trong phiên họp kín thứ 19. Mặc dầu những cuộc đàm phán tay đôi đó được giấu kín như hũ nút, tại thành phố trung tâm châu Âu này, tin tức vẫn bị "rò rỉ" ra ngoài. Những tờ báo lớn, các hãng tin không bỏ lỡ cơ hội thêm dấm, thêm ớt, cho những nguồn tin hiếm hoi, chắt gạn ấy.

        "Hòa bình sắp vãn hồi rồi!". Thính thoảng báo chí lại treo lơ lửng một cái tin giật gân như vậy. Chộp ngay lấy những dấu hiệu mơ hồ đó, thế giới nửa tin, nửa ngờ, phập phồng hy vọng.

        Hòa bình vốn là niềm khao khát của loài người. Hàng thập kỷ nay, cuộc chiến tranh đẫm máu ở Đông Dương đã trở thành mối quan tâm diết dóng của lương tri thế giới. Đến nay, dù sao cũng đã có những căn cứ để mà tin. Mọi việc như đang chín muồi. Bóng dáng của hòa bình dường như đã thấp thoáng ở cuối trời rồi.

        Người ta còn trông đợi cả ở cuộc bầu cử ngày 7 tháng 11 năm 1972 ở Mỹ nữa. Có lẽ cuộc bầu cử đó cũng sẽ là chất kích thích thúc đẩy hòa bình đến sớm.

        Ních-xơn không giấụ giếm tham vọng được tái cử. Bốn năm trước, khi giành được ghế tổng thống của Giôn-xơn, y đã hứa hẹn với cử tri Mỹ: sẽ chấm dứt chiến tranh trong nhiệm kỳ này. Ních-xơn chỉ còn mấy tuần để thực biện lời hứa đó.

        Trong cuộc ganh đua mới, với ông nghị sĩ “bồ câu” Mác-ga-vơn, cả hai đảng “con lừa” và “con voi” đều lạm dụng những từ ngữ tụng ca hòa bình.

        “Diều hâu” Ních-xơn phải đội lốt “bồ câu” để giành cho được nhiều phiếu, thắng cho bằng được Mác-ga-vơn.

        Một nước Mỹ mệt mỏi vì chiến tranh, chán ngán, chia rẽ, thù hận... rất dễ nổi khùng. Người ta sẵn sàng loại bỏ Ních-xơn như đã từng loại Gíôn-Kơn bốn năm trước.

        Năm 1972 quả là một năm đầy sóng gió ở nhiều phía đến với Nich-xơn. Riêng đối với cuộc chiến tranh ở Việt Nam, Nhà Trắng đã phải chèo chống đối phó như thế nào trước những dòng xoáy nghiệt ngã dồn dập tới.

        Tiến sĩ Kít-xinh-giơ, con người đã có lúc trùm cả bóng mình lên hình ảnh của đương kim tổng thống, quả là một anh thày dùi thượng thặng. Táo bạo, thông minh, qụỷ quyệt... Kít đã tìm cách đưa ông chủ của mình vượt qua những bước hiểm nghèo, bằng những nước cờ mới mẻ.

        Đó là việc "chọc thủng" nước Trung Hoa của Mao. Đưa ngay “con bài Trung Quốc” vào bàn cờ chính trị thế giới. Dùng nó làm cái phao để cứu cho Ních-Xơn khỏi bị chết chìm trước những cơn sóng dữ ở trong nước và trên thế giới. Cả thế giới không tránh khỏi phút bàng hoàng kinh ngạc khi chứng kiến mối tình Mỹ - Trung và cái quái thai "thông cáo Thượng Hải". Còn sau đó người ta có ghê tởm, buồn nôn phỉ nhổ nó, Ních-xơn cũng chẳng cần. “Hơn người” ở chỗ, Ních-xơn đã nhận ra đằng sau sắc cờ "cách mạng" của Mao là một cái gì không phải thế. Còn Kít-xinh-giơ thì lại là chú ruồi rất nhạy cảm đánh hơi thấy cái vị tanh hữu dụng của chủ nghĩa Mao đối với bàn cờ chính trị của Mỹ.

        Dù cho người Mỹ đã chai sạn với trò quảng cáo giật gân, không khỏi bị cuốn hút vào những pha cực kỳ lạ lùng, hấp dẫn trên màn ảnh nhỏ. Đây là cảnh Ních-xơn cười cười nói nói với “lãnh tụ vĩ đại” và “hoàng hậu đỏ” Giang Thanh. Còn kia kia là những chén rượu Mao-đài hỉ hả trong bữa đại tiệc ở cung đình Trung Nam Hải. “Con hố giấy” đang vờn “mặt trời hồng", đó là màn tuồng mỹ mãn!

        Sau khi đi Bắc Kinh, Ních-xơn đã đi Mạc Tư Khoa. Hiệp ước “SALT-1” cũng là một món quà hấp dẫn mà Ních-Xơn đang có nhã ý mang đến cho các cử tri yêu hòa hình Mỹ.

        Với hai việc làm “lớn lao” đó, Ních-xơn tha hồ mà hốt phiếu trong cuộc tranh cử sắp đến.

        Song, những mối bang giao mới mẻ ấy chẳng nghĩa, lý gì, nếu Ních-xơn vẫn bị sa lầy ở Việt Nam. Ôi Việt Nam! Đó là “bữa ăn sáng, bữa ăn trưa, bữa ăn tối” của Ních-xơn. Không có điều gì được người Mỹ chú ý bằng việc kết thúc cuộc chiến tranh ở Việt Nam. Con em họ không thể tiếp tục ra đi để chết ở miền đất nóng bỏng, xa vời ấy. Giặc lái Mỹ bị bắt, lính Mỹ phải sớm, được trở về đoàn tụ với gia đình.

        Dù muốn hay không, Ních-xơn cũng đều lúc phải trả lời cho nhân dân Mỹ: Hòa bình hay chiến tranh? Phải chăng câu trả lởi đang ở chỗ Hen-ri Kit-xinh-giơ?

        Mấy tháng nay, chiếc “Bô-inh” của ông ta cứ bay như con thoi qua các đại dương. Những hoạt động tất bật nửa kín, nửa hở của y ở Pa-ri đang như báo hiệu một cái gì.

        Người phương Tây tính khí bồng bột. Họ đang mong mỏi hòa bình. Chính vì thế hễ có một chút ít cơ hội là họ lại sống trong ảo tưởng hòa bình. Các nhà báo đang bám sát Kít-xinh-giơ, ở Pa-ri, cố gắng nuôi những ảo tường đó lớn dần lèn: “Hãy đợi, nay mai thôi! Những con bồ câu của Pi-cát-xô đã tung bay từ phố Clê-be mang tin vui đi khẳp thế gian này!"

[Giangtvx]

*

*        *

        Ở Việt Nam súng và bom vẫn nổ. Máu vẫn chảy. Người Việt Nam chúng ta, những người đang cầm súng, ngày đêm vật lộn với cái chết, và mọi nỗi khó khăn, gian khổ của chiến tranh phải là những người mong mỏi hòa bình hơn cả. Nhưng quyết không bỏ hòa binh với bất cứ giá nào.

        Mùa đông năm 1972, nhân dân ta cũng đă hình dung được thắng lợi cuối cùng đang đến gần. Đó là dự cảm của những người trong cuộc. Nó bắt nguồn từ nhận thức về thế và lực trên chiến trường. Từ tiếng súng mở màn cuộc tổng tiến công chiến lược mới đến nay, nhân dân ta đã vật lộn với kẻ thù biết bao nhiêu tháng. Bây giờ ai cũng có thể nhận xét một câu: “Thằng Mỹ hết hơi rổi”. Nhân dân ta hướng về Pa-ri tin tưởng ở chủ trương “vừa đánh, vừa đàm” của Đảng. Nếu có một kết cục nào đó ở Pa-ri, thì có gì đáng ngạc nhiên ? Hai mươi nảm nay máu của dân tộc ta đã đổ rất nhiều vì cái kết cục đó.

        Có cái gỉ như nghịch lý trong sự điềm tĩnh đến lạnh lùng của chúng ta.

        Thảng 10, đồng chí Lê Đức Thọ trở lại Pa-ri, trong khi đó trên khắp các chiển trường, ở thành cổ Quảng Trị ở lộ 13, lộ 14... bộ đội ta vẫn giành đỉ giật lại với kẻ địch từng điểm chốt. Giữa một thể giới xôn xao với bao ảo ảnh của hòa bình, chúng ta vẫn kiên nhẫn đánh giặc, không hề nuôi trong mình những ảo tưởng đó. Và thật là lạ lùng vào những ngày ấy, như những nhà tiên tri, các chiến sĩ Phòng không- Không quân vẫn đinh ninh một nhận định : B.52 sẽ còn đánh vào Hả Nội! Phải sẵn sàng đánh thắng trong tình huống ấy.

        Không thể tin tưởng và hy vọng vào những lời nói của kẻ thù. Đó là kinh nghiệm xương máu từ bao đời nay. Kinh nghiệm ấy phong phú đến mức, ông cha ta đã để lại cho con cháu truyền thuyết về chiểc nỏ thần và lỗi lầm của cha con nàng Mỵ Châụ...

        Cảnh giác, đến nay đã trở thành bản năng, của những người suốt đời đánh giặc. Có thể vì cảnh giác, mà niềm mơ ước hòa bình, nỗi hy vọng của chúng ta càng thêm kín đáo, thận trọng, rắn rỏi đển lạnh lùng.

        Vào những ngày này, hơn lúc nào hết, cán bộ. chiến sĩ của quân chủng Phòng không - Không quân lại càng thấm sâu lời dạy của Bảc Hồ, nhân dịp Người đến thăm quân chủng:

        “Phải luôn luôn cảnh giác sẵn sàng chiến đấu. Không tin được Mỹ đâu, chúng nó xảo quyệt lắm. Chúng là bọn đế quốc xâm lược. Phải luôn luôn sẵn sàng chiến đấu để khi nó giở quẻ  thì mình đập lại được ngay”

*

*        *

         “Hiệp định hòa binh có thề sẽ được ký ở Pa-ri vào cuối tháng 10 ...”.

        Đây không phải là một “tin vịt” của đài “Bê-ba-xu” (BBC). Cũng không phải là một luận điệu tâm lý chỉển. Đây chính là một thông báo nội bộ của Đảng. Phổ biến rất hạn chế. Được giữ kín như bất kỳ một tin “tuyệt mật” nào. Chỉnh vỉ thế, thông báo này đã gây một ấn tượng rất mạnh đối với những người được biết tin đó. Bâng khuâng vì bất ngờ và vui sướng, nhưng lại phải nén lòng giữ kín những vui mừng đó đi. Nhận tin vui mà lòng họ càng thêm lo. Những biến động lớn, những diễn biến phức tạp có thể xảy rạ ở bước ngoặc lịch sử này vả có thể họ phải đối phó với một tình huống xấu nhất trước lúc kẻ thù hoàn toàn thất bại. Sau này, nhớ lại những linh cảm phức tạp trong những ngày tháng 10 ấy, nhiều đồng chí cán bộ cao cấp của chúng ta chưa quên những ấn tượng lạ lùng ấy. Vỉ sao đã có thông báo quan trọng đó ?

        Trong phiên họp kín ngày 8 tháng 10 năm 1972 tại biệt thự Lê-giê ở Gip-suỵa Y-vet-tơ, các nhà đàm phán Việt Nam đã đưa ra một bản dự thảo hiệp định. Kít-xinh-giơ đã đọc bản dự thảo đó đến lần thứ ba. Đôi mắt Do thái đen như mắt quạ của Hen-ri không giấu nổi nỗi mừng. Oa-sinh tơn lập tức nhận được bảo cáo về những “đề nghị mới” của Hà Nội. Ních-xơn đã hăng hái chấp nhận bản dự thảo đó và chỉ thị cho Kít hãy lợi dụng bản dự thảo đó để tiến tới đích!

        Suốt hai ngày 9 và ngày 10 năm 1972, mỗi ngày làm việc 16 tiếng, hai đoàn đàm phán đã đi đến hoàn chỉnh bản hiệp định. Trong tay cổ vấn đặc biệt Lê Đức Thọ và tiến sĩ Kít-xinh-giơ đã có hẳn một “thời gian biểu đi đến việc kết thúc chiến tranh ở Việt Nam:

        - Ngàv 18 tháng 10 năm 1972. Mỹ ngừng ném bom thả thủy lôi trên các cảng Bắc Việt Nam;

        - Ngày 19 tháng 10 năm 1972, cố vấn đặc biệt Lê Đức Thọ và tiến sĩ Kít-xinh-giơ kỷ tắt lại Hà Nội.

        - Ngày 26 tháng 10 năm 1972; Bộ trưởng ngoại giao hai nước sẽ ký chính thức tại Pa-ri;

        - Ngày 27 tháng 10 năm 1972, ngừng bắn ở Việt Nam.

        Lẹ làng như một cách chim, hòa bình đang vụt đến như vậy đấy. Vào những ngày đó, thế giới chưa hề hay biết những diễn biến quan trọng đã thành đạt được ở biệt thự Lê-giê. Ỏ' chiến trường, các lực lượng tham chiến Mỹ chưa được biết. Ngày 11 tháng 10 nam 1972, JCS¹ còn ra lệnh cho máy bay Mỹ đánh phá ở giữa trung tâm Hà Nội. Cơ quan đại diện Cộng hòa Pháp, tại phố Bà Triệu bị bom phá hủy nặng nề. Ông tổng đại diện Pi-e-rơ Su-xi-ni bị tử thương.

        Chính phủ Pháp lên tiếng phản đối. Dư luận Mỹ và thế giới phẫn nộ. Lại có thêm những lời cảnh cáo Ních-xơn “đang thương lượng bằng những trái bom!”.

        Ngày 11 tháng 10, thêm nhiều giờ làm việc căng thẳng nữa. Phía Mỹ xin hoãn ngày ký tẳt và ngày ký chính thức vào 22 tháng 10 năm 1972 và 30 tháng 10 nầm 1972. Sẵn có thiện chí, đồng chi Lê Đức Thọ đã đồng ý cho họ “lùi lại” như vậy.

        Ngày 12 tháng 10, Kít-xinh-giơ về Mỹ. Ở Oa-sinh- tơn, công việc có vẻ êm đẹp. Ngày 16 tháng 10 năm 1972, Kít-xinh-giơ có mặt ở Pa-ri. Ngày 18 tháng 10, Kích-xinh-giơ kéo thêm một đoàn tùy tùng gỗm đô đốc Ghê-lơ, tư lệnh quân Mỹ ở Thái Bỉnh Dương, Ha-bíp và A-bram cựu tư lệnh quân đội Mỹ ở Nam Việt Nam... sang Sài Gòn gặp Nguyễn Văn Thiệu. Theo kế hoạch, hai bên đã thỏa thuận, từ Sài Gòn, Kít-xinh-giơ sẽ rẽ qua Hà Nội để thực hiện bước ký tắt...

-------------------
1. JCS: Joint Chief of Staff: Hội đồng tham mưu liên quân.

[Giangtvx]

*

*       *

        Mọi việc vẫn còn đang được giữ bí mật đển phút chót. Tất nhiên ở Hà Nội, Oa sinh-tơn và Sài Gòn, các cấp liên hệ đã được biết những tin tức hòa bình. Thời gian làm cho những sung sướng cùng lo âu được nhân lên gấp bội.

        Ngày N. (31 tháng 10 năm 1972) sẽ lả ngày hòa bình đầu tiên trên đất nước ta. Sau bao nhiêu năm chiến đấu và mong đợi, cái ngày vui sướng huy hoàng ấy đang đến một cách lặng lẽ, bí mật. Rồi biến cố lớn lao ấy, niềm vui cỏ một không haỉ ấy, được công bố một cách bất ngờ... Chúng ta đã chuẩn bị được gì đâu để chào đón hòa bình. Từ khi hòa binh còn đang phôi thai, có những khả năng thực hiện được, ở trung ương và các cấp quân khu, quân đoàn, quàn chủng, đã phải nhìn xa hơn về phía trưởc: sau hòa bình, các lực lượng vũ trang phải lảm gì? Miền Nam chưa hoàn tòàn giải phóng, tức là cuộc chiến đấu vẫn tiếp tục với hình thức khác trước. Tình hình ấy không cho phép chúng ta buông thả, xả hơi trong những cơn say hòa bình.

        Cũng như ở các nơi khác, Bộ tư lệnh quân chủng Phòng thông — Không quán đã nhận được những chỉ thị “tuyệt mật” về những tiến triển ở Pa-ri về khả năng có ngừng bắn trong tháng 10. Cũng trong thời gịan này, quân chủng nhận được chỉ thị của Bộ tổng tham mưu: quân chủng sẵu sàng thực hiện “phương án X”.

        “Phương ản X” là phương án quân chủng Phòng không - Không quân phải triền khai lực lượng, thực hiện các nhiệm vụ chiến lược của Bộ, ngay sau khi bản hiệp định hòa bình ký kết ở Pa-ri.

        Một trong những ý định nằm trong phương án đó, là việc rút trung đoàn 261 thuộc Bộ tư lệnh Phòng không Hà Nội đưa gấp vào chiến trường B1
Cần phải nói thêm rằng, việc phồ biến hiệp định Pa-rí có thể được ký kẽt trong tháng 10, chì đưọc tiến hành trong một phạm vi rất hẹp, chỉ những ai cần phải được phổ biến mới được biết nguồn tin “tuyệt mật” đó. Trong các lần phồ biển những tin đó, thường vụ đảng ủy và Bộ tư lệnh quân chủng, luôu luôn nhắc nhở phải chủ động đối phó vởì mọi khả năng “xấu”, địch có thể tráo trở, lật lọng hoặc làm một gì đó tương tự như ở Bình Nhưỡng (Triều Tiên) khi cuộc chiến tranh ở đây sắp kết thúc.

        Mặc dầu hòa bình bao giờ cũng là một thứ hoa thơm, quả ngọt đầy hấp dẫn và mặc đù chúng ta đang mong mỏi hòa bình hơn ai hết, vào thời điềm đó. Đàng vẫn nhắc nhở chúng ta phải cảnh giác với bản chất tráo trở của kẻ thù. Chính nhờ sự lãnh đạo sáng suốt dó mà dân tộc ta bước vào cuộc chiến đẩu chống cuộc lập kích chiến lược bằng máy bay B.52 của đế quốc Mỹ trong 12 ngày đêm, hoàn toàn chủ động.

        Chlển dịch “Lai-nơ bách-cơ” 2¹

        Ngày 20 tháng 10 năm 1972, cả thế giới sững sờ vì kinh ngạc. Qua các phương tiện thông tin đại chúng, chính phủ ta đã đơn phương xé toan bức màn bí mật đang phủ kín những cuộc hội đàm mật ở Gip.

        Bản tuyên bố ẩy nêu rõ: Đáng lẽ hiệp định hỏa bình sẽ được ký kết vào ngày 28 tháng 10 năm 1972 nhưng phía Mỹ đã tìm cách trì hoãn. Sau khi công bố nội dung hiệp định, chính phủ ta cảnh cáo thái độ thiếu nghiêm chỉnh của chính phủ Mỹ. Buộc họ phải thực hiện những điều đã cam kết. Tiẽp tục ký kết vào ngày 31 thảng 10 năm 1972.

        Mười năm qua, Ních-xơn, Kít-xinh-giơ và nhiều tướng tá, các nhà báo, các nhà sư học... đã tốn khá giấy mực để nói lại những gì đã xảy ra ở Pa-ri thời kỳ ấy. Họ cố gắng miêu tả những rẳc rối, bể tắc ở vòng đàm phán cuối cùng, rồi cho rằng, chính những bể tắc ở Pa-ri đã dẫn đến việc Ních-xơn dùng B.52 tiến công Hà Nội.

        Nói đúng sự thật lịch sử, không phải là điều dễ dàng. Trong hồi ký của mình (chương “Hòa bình trong tầm tay”), Kít-xinh-giơ hoàn toàn đồ lỗi cho người khác. Ông ta nói rằng Nguyễn Văn Thiệu đã chống lại việc ký kết hiệp định, rằng Mỹ không thể ký khi đang “bất đồng” với “đồng minh”. Chẳng lẽ tên tổng thổng bù nhìn ẩy lại có thể làm khác ý chủ Mỹ ? (việc Thiệu cuốn gói khỏi Sài Gòn, như một con chỏ săn bị ông chủ ruồng bỏ hồi 1975, chửng tỏ rằng “cái đuôi” ấy chưa bao giờ khiến được “cái đầu” ở Mỹ).

        Vẫn Kít-xinh-giơ kể:

        Hai giờ sáng, ngày 26 tháng 10 năm 1972, tại phòng tình huổng của Nhà Trắng, tướng Hây-gơ trợ lý của Kít, đã thu được. toàn văn bản tuyên bổ của chính phủ Việt Nam dân chủ cộng hòa do Đài Tiẽng nói Việt Nam phát. Hây-gơ lập tức điện thoại cho Kít. Sau đó Ních-xơn cũng bị dựng dậy.

        Bản tuyên bổ mới này đã đặt Ních-xơn và Kít-xinh-giơ vào ghế bị cáo. Không còn cách nào khác, ngay sáng hôm nay, Kit-xinh-giơ phải tổ chức “phản kích” bằng một cuộc họp báo ở Nhà Trắng

        Hen-ri vẫn thừa những mánh lới và sự dạn dĩ khi đứng trước đám đông ký giả. Song, hôm nay rõ ràng Hà Nội đã “chơi” cho ông ta một vố. Biết cái thế bẫt lợi. của mình, Kít-xinh-giơ bước vào phỏng họp với thái độ thận trọng.

        Lúc đầu, ông ta nói chậm chạp như nguời đi dò từng bước. Thỉnh thoảng lại hắng giọng như đang bị cúm và hay liếc nhanh về phía người nghe:”... Hà Nội đã công bổ đúng những điểm cơ bản của đề nghị ngày 8 tháng 10. Chúng tôi tin rẳng hòa bình đã ở trong tầm tay!”. Kit dừng lại, như đợi một cái gì đó ở phía cử tọa. Irn lặng. “Chúng tôi tin rằng một bản hiệp định đã ở trong tầm mắt!”. Những câu sau này Kít nói nhanh dần và tự tin hơn.

        Vị giáo sư, đă bỏ nghề dạy học, lúc đầu đã co mình lại để thế thủ. Nhưng ông ta không chịu dửng lâu ở tình trạng đó. Đôi mắt khôn ngoan của Hen-ri đã nhận ra trò ảo thuật bằng ngôn từ của ông ta, cỏ vẻ ăn khách. Rõ ràng câu nói lửng lơ “hòa bình đã ở trong tầm tay” lại đang gợi cho người nghe những ảo tưởng mới. Nhìn vào ánh mắt, nét mặt, những ký giả khó tính nhất, hay hoài nghi nhất... Kít kinh ngạc trước thắng lợi do những “miếng đòn” tâm lỷ của ông ta mang lại.

        Thế là trong buổi họp báo ấy, Kít-xinh-giơ đã đạt được thành quả nhiều hơn ông ta mong muốn. Một lần nữa, như có phép thần, cố vấn Kít-xinh-giơ lại gỡ được mộỉ nước “chiểu” hiểm trên bản cờ chính trị của Ních-xơn.

        Chỉ còn mười một ngày nữa, cử tri Mỹ sẽ đi bầu. Cuộc họp báo lừa bịp của Kit-xình-gơ hậu thuẫn rất nhiều cho Ních-xơn, cố dốc lực chạy đua ở đoạn đường cuối cùng vào Nhà Trắng. Phát huy thẳng lợi do cuộc họp báo mang lại, cả Ních-Xơn và bộ máv tuyên truyền khổng lồ của y đã tạo thêm những ảo giác về hòa bình cho nhân dân Mỹ. Cố ý làm cho hòa bỉnh có vẻ như đă sờ nắm được.

        Kít-xinh-giơ tbú nhận: “Ngày 26 tháng 10 năm 1972,.Ià một ngày xúc động và những mưu mô phức tạp”.

        Ngày 7 tháng 11 năm 1972, Ních-Xơn thắng cử.

        “Ních-xơn và công ty” thở phào nhẹ nhõm! Đảng cộng hòa, các phân tử cực hữu ở Mỹ, bọn xi-ô-nít ở Trung Đông, bọn a-pác-thai ở châu Phi, bọn mao-ít ở Bắc Kinh, đều thở. phào nhẹ nhõm. Bọn tay sai Nguyễn Văn Thiệu ở Sài Gòn thì hí hửng ra mặt.

-----------------
1. “Line backer 2”: “Người cứu trợ chính sách 2” có người còn dịch là: "Cứu bóng trước khung thành 2"

[Giangtvx]

        Ở Nhà Trắng, không khí trở nên “dễ thở” hơn. Bây giờ Ních-xơn cảm thấy không cần phải vội vã nữa. Hòa bình ở Việt Nam ư ? Tất nhiên. Nhưng bây giờ Nich-xơn muốn rằng, thứ hòa bình đó phải do chính y nhào nặn. Nếu không con “diều hâu Nich-xơn” lại bắt đầu cựa quậy một cách khó chịu trong chiếc áo “bồ câu”, sau khi tranh cử chưa kịp cởi bỏ ra.

        Có thêm một nhiệm kỳ nữa ở Nhả Trắng, biết bao tham vọng tiềm ẩn trong con người Ních-Xơn lại trỗi dậy. Đó là nguồn động lực thúc đầy những mưu mô quỷ quyệt, những hành động tàn bạo của y.

        Vừa mới thắng cử, Ních-Xơn đã đằm minh trong , những toan tính mởi. Đối với cuộc chiến tranh Việt Nam, y vẫn muổn đi tìm những đáp số trong máu.

        Báo chí Mỹ gọi cuộc tập kích chiến lược bắng B.52 vảo Hà Nội, Hải Phòng... mà Ri-sớt Ních- xơn là tác giả, là “đợt ném bom nô-en”.

        Nhưng trong các chỉ thị, mệnh lệnh tác chiến trong các niên giám chiến tranh, cuộc tập kích chiến lược này lại được gọi bằng một cái tên rất Mỹ: “Chiến dịch Lai-nơ bácb-cơ 2” (chiến dịch cứu bóng trước khung thành 2).

        Cái gì đã thúc đẩy Ních-Xơn tiến tớỉ một “Laỉ.nơ bách-cơ”, đề rồi chuốc lấy một “thất bại lớn nhẩt trong cuộc đời có nhiều thất bại” của y ?

        Tháng 10 năm J972, chính Ních-Xơn đã chấp nhận bản dự thảo hiệp định. Kít-xinh-giơ còn kể: cỏ lúc quá lo lắng tới sự thắng, bại trong tranh cử Nich-xơn cuống lên, nôn nóng giục Kít-xinh-giơ ký ngay, tìm mọi cách kết thúc chiến tranh càng nhanh càng tốt. Phải chăng thắng lợi trong cuộc bầu cử  ngày 7 tháng 11 đă thúc đẩy Ních-Xơn đi tới những bước phiêu lưu ?

        Vượt qua thời bạn ký kết 31 tháng !0 năm 1972, Ních-xơn lỳ lợm trì hoãn để suy nghĩ, tìm giải pháp. Tình hình lúc này cũng thúc bách lắm rồi. Bộ trưởng quốc phòng Mỹ Le-đơ nóỉ: “Không thể tiếp tục chiến tranh”. Đứng đầu Lầu Năm góc và hoàn toàn không phải là một con bồ câu, Le-đơ chỉ tỏ ra thực tể hơn Ních-xơn mà thôi, quốc hội Mỹ đe dọa cắt viện trợ và mọi khoản chi phi cho cuộc chiến tranh ở Đông Đương. Le-đơ cũng là một người Mỹ, vốn quen một nếp nghĩ: nếu không có tiền thì stop: đừng có nói chuyện gì cả.

        Mặc dầu rất khỏ chịu, Ních-xơn khỏng thể bác được ý kiến của Le-đơ. Y còn biết, trong chính giới Mỹ, không ít người đang nghĩ như viên bộ trưởng quốc phòng ấy.

        Bị dồn đến nưởc cùng, Nich-xơn vẫn không muốn có một kết cục dễ dàng. Một trận “thử sức cuối cùng” đang ngày đêm cọ xát nóng bỏng trong cái đầu hiếu chiển của y.

        Hen-ri tóc xoăn, lại được lệnh cưỡi “bô-ing” vượt đại dương một lần nữa. Ngày 20 tháng 11 năm 1972, con người Ịật lọng đó lại vác mặt đển Lê-giê với tâm trạng lo âu, bối rối.

        Sau một thởi gian chở đợi đợi ký hết, buổi gặp mặt đầu tiên ở biệt thự Lê-giê không tránh khỏi sượng sùng. Bản hiệp đính chỉ còn chờ những chữ ký là xong, lại bị phía Mỹ tỉm cách “đào xới” lên. Kít-xinh-giơ trở lại một vấn đề đã quá cũ: Mỹ đòi “rút hết quân đội nước ngoàỉ (ám chỉ bộ đội miền Bắc) ra khỏi miền Nam Việt Nam

        Đang họp dở ngày 23 tháng 11, Kít-xinh-giơ nhận được điện thoại của bi thư Nhà Trắng Hin-dơ-man. Nich-xơn ra chỉ thị: “Bỏ họp!”. Hin-dơ-man nói thêm rằng, tổng thống sẽ ra lệnh cho máy bay Mỹ tiếp tục ném bom từ vĩ tuyển 20 trở ra.

        Còn đang chưng hửng vớỉ cái lệnh như sấm như sét của Nich-xơn, ngày hôm sau, 24 tháng 11, Kít-xinh-giơ lại cầm máy nghe Hin-dơ-man truyền cho một chỉ thị mới: “Họp tiếp!”.

        Con người chuyên quay quắt như Kit-xinh-giơ có lúc phải chóng mặt vì Nich-xon. Sự có mặt của Kit-xinh-giơ ở Pa-ri lần này chi là một màn rối đánh lừa dư luận. Trong những ngày này, ở Oa- sính- ơn, Nich-xơn đang bí mật chuẩn bị một âm gì?

        Theo lệnh của Ních-xơn, Hin-dơ-man gửi cho Kít-xinh-giơ một bức điện mật: "Ta cần tránh làm bất cứ điều gì. có vẻ như chúng ta phá vỡ thương lượng một cách đột ngột. Nếu xảy ra tan vỡ, thì phải do họ gây ra chứ không phải chúng ta. Trong bất cứ trường hợp nào, phía chúng ta không được tỏ ra là bên có sáng kiến chấm dứt thương lượng". Không thể tìm thấy thiện chí mà chỉ thấy những thủ đoạn "gắp lửa bỏ tay người" trong bức điện đó.

        Hy vọng phía Việt Nam phá bỏ những cuộc đàm phán trong lúc này là khống thực tế. Hôm trở lại phòng họp ở biệt thự Lê-giê, Kit-xinh-giơ có một nỗi lo sợ dai dẳng: những gì thỏạ thuận được rồi có thể sẽ bị đổ vỡ tất cả !

        Vậy mà Oa-sinh-tơn lại muốn Kít-xinh-giơ đẩy người Việt Nam đến cái thế phá bỏ đàm phán thì quả là không thực tế !

        ... Sáng ngày 4 tháng 12, đổi vị trí họp đến phố Đa-tê, không khí căng thẳng. Những đòi hỏi của Kít-xinh-giơ chỉ làm cho đàm phán đi vào ngõ cụt. Bầu trời Pa-ri u ám, khiến cho tâm trạng Kít-xinh-giơ càng thêm nặng nề, chản nản. "Đối với tôí tháng chạp là một tháng u sầu !". Kít-xinh-giơ đă than tbở như vậy.

        Ngày 5 tháng 12. lại Hin-dơ-man gọi đến, ông ta báo rằng Ních-xơn đang nóng lòng muốn dùng B.52 đánh vào Hà Nội, Hải Phỏng.

        Thế là rõ rồi. Ních-Xơn bao gỉờ cũng là một "hoàng đế" của Kít-xinh-giơ. Bồn phận của Kít-xinh-giơ là pbục tùng. Y thường còn muốn phục tùng một cách xuất sắc là đằng khác.

        Theo lệnh của Oa-sinh-tơn, trong phiên họp ngày 13 tháng 12 năm 1972, Kít-xinh-giơ trắng trợn lên tiếng đe dọa nhân dân Việt Nam và tuyên bố bỏ họp vô thời hạn.

        Chiến tranh, đó là điều kẻ thù muốn nói.

[Giangtvx]

        Như tờ "Bưu điện Oa-sinh-tơn" đã từng nhận xét: "Những gì mà Giôn-xơn và các vị tiền bối của ông ta đã kiên quyết tránh trong 15 năm hoặc hơn 15 năm qua thì Ních-xơn đă quyết định trong vòng một đêm".

        Sau bốn năm đối mặt với Ních-xơn, nhân dân ta cũng rút ra những kết luận tương tự như vậy. Như việc phong tỏa bằng mìn chẳng hạn. Trước đây, JCS đà hơn một lần đề xuất ý đồ này với Giôn-xơn. Nhưng viên tổng thống này không dám làm. Đến ngày 9 tháng 5 năm 1972, Ních-xơn đã ra lệnh cho hạm đội 7 thực hiện ngón đòn chiến lược đó.

        Giôn-xơn tiễn hành leo tbang từng bước. Vừa ném bom vừa thăm dò dư luận. Y cũng chỉ dám đưa B.52 đánh "Đường mòn Hồ Chí Minh" và lấn ra gây tội ác ở một số vùng dân cư ở Vĩnh Linh.

        Nich-xơn thì khác.

        Ngày 6 tháng 4 năm 1972, y ra lệnh ném bom trở lại miền Đắc.

        Ngày 10 tháng 4 năm 1972, đưa B.52 ra ném bom Vinh.

        Ngày 13 tháng 4 năm 1972, B.52 tiến tới Thanh Hóa.

        Ngày 16 tháng 4 năm 1972, B.52 đột ngột ập vào đánh Hải Phỏng thành phố lớn thứ nhì miền Bắc.

        Hành động, ào ạt, quyết liệt về mặt quân sự, Nich-xơn muốn giành lấy yếu tố bất ngờ. Về mặt tâm lý, y muốn sử dụng "chiếc gậy răn đe" tới tấp giáng xuống đầu đối phương những đòn nặng nề gây ấn tượng mạnh, khiến đối phương choáng, sốc, hoảng hốt.

        Ngày 14 tháng 12 năm 1972, vừa mới chân ướt chân ráo từ Pa-ri trở về, Kít-xinh-giơ được Nich-xơn gọi đến nhóm họp tại Nhà Trắng. Không rào đón, không dài đòng văn tự, như một tên bạo chúa trong thời trung cổ, Ních-xơn nói tuột cho các quần thần biết rằng, y có ý định đùng B.52 đánh vào Hà Nội.

        Tướng Hây-gơ nhanh nhảu lên tiếng phụ họa : "Chỉ có một cú "sốc" ồ ạt mới có thể đưa Bắc Việt Nam trở lại bàn hội nghị !". Ních-Xơn ngoái nhìn Hây-gơ nhưng chưa vội nói năng gì. Một phút sau tổng thống bắt chước các vị hoàng đế ngày xưa, khẽ gật đầu tỏ ý hài lòng.

        Kít-xinh-giơ ngồi im. Y rất hiểu, khi nói tới: "a massive shock"¹, Hây-gơ muốn gì. Mấy phút. ngắn ngủi tại phòng họp bàu dục này đã rút chốt an toàn cho những trái bom hủy diệt mới. Thảm họa sắp đổ xuống đầu dân tộc Việt Nam nhỏ bé mà kiên cường. Một dân tộc mà Kít-xinh-giơ đã tiếp cận qua những cuốn thông sử, qua những tài liệu khảo cứu về dân tộc học. xã hội học... và gần đâỵ ở Pa-ri, lại được tiếp xúc với những đại biểu ngoại giao xuất sắc của họ... khiến y không thể không ngưỡng mộ và khiếp nhược trước dân tộc đó. Liệu bom đạn có mang lại sự khuất phục của một dận tộc như vậy không?

        Bao giờ Kít-xinh-giơ cũng phục tùng Ních-Xơn. Tức là bây giờ, hoàn toàn đồng ý với Hây-gơ. Nhưng Hen-ri có thừa khôn ngoan để làm ra vẻ do dự, như đang bị kẻ khác kéo tay mình vào máu...

        Phòng "bầu đục" lặng đi trong một lúc. Những cặp mắt "diều hâu" tìm nhau. Ánh lên những đồng cảm man rợ.

        Thật là dễ hiểu, những gì Kít-xinh-giơ quay quắt mãi ở Pa-ri mà chưa thành đạt được thì bây giờ bom đạn B.52 sẽ hỗ trợ. Những cuộc tấn công không giới hạn, dữ dội nhất trong cuộc chiến tranh này sẽ được tính bằng những quả bom nguyên tử đã nổ ở Hi-rô-si-ma.

        Đáp sỗ hiền nhiên phải là : người Việt Nam không thể chịu nồi cú "sốc" ồ ạt đó. Dân chúng sẽ hoang mang, thúc ép chính phủ trở lại Pa-ri. Họ sẽ phải chẩp nhận những điều giành cho một dân tộc chiến bại. Kẻ thù đã từng nghĩ như vậy.

        Nhà trắng đã tính toán đâu ra đấy. Chúng ta không nghi ngờ về khả năng tính toán của người Mỹ. Trước khi "chiến dịch Lai-nơ bách-cơ 2" nổ ra, các máy bay trinh sát điện tử của Mỹ tăng cường kiểm soát chặt chẽ sự bố phòng Hà Nội và Hải Phòng. Từng ngày nếu không muốn nói là từng giờ. Bộ chỉ huy không quân chiến lược (SAC) nắm rất chắc số lượng các bệ phóng của SAM ở hai thành phố đó. Nhiều tuần nay không có một sự tăng cường lực lượng nào. Thực tế đó khẳng định đối phương hoàn toàn không hay biết gì về những đòn sấm sét sắp giáng xuống đầu họ.

        Tất nhiên còn có những điều máy bay trinh sát điện tủ kbông thể nhòm ngó tới được. Ngay cả CIA cùa Mỹ cũng mù tịt. Chính những điều này đã tạo nên những bất ngờ trong chiến tranh, tạo nên những đảo ngược ghê gớm ngay từ giây phút đầu của cuộc tập kích chiến lược bằng máy bay B.52 vào Hà Nội.

        Ních-xơn không hề biết, ngay từ ngày 25 tháng 11 năm 1972, ở Hà Nội, Quân ủy Trung ương đã họp và ra chủ trương như sau:

        "... Trước tình hình đó, chúng ta cần đề phòng địch có thể có những hành động phiêu lưu mới. Chúng có thể đánh phá trở lại từ vĩ tuyến 20 trở ra với mức độ ác liệt hơn trước. Chúng có thể liều lĩnh dùng B.52 đánh phá các vùng trọng điểm Hà Nội, Hải Phòng, các chân hàng, các đầu mối giao thông, các vùng đông dân, dùng hải quân bắn phá tăng cường bờ biển".

        Vào thời điểm đó, quân chủng Phòng không - Không quàn với những nỗ lực cao nhất đã hoàn chỉnh phương án đánh B.52.

        Từ sau ngày 26 tháng 10 năm 1972, khi Chính phủ ta ra tuyên bố vạch mặt sự tráo trở của đế quốc Mỹ, được sự chỉ đạo của Tổng cục Chính trị, Thường vụ đảng ủy quân chủng đã quyẽt định tiến hành một đợt sinh hoạt chính trị chống tư tưởng hữu khuynh, ảo tưởng hòa bình trong toàn quân chủng.

        Thực hiện nghị quyết của Thường vụ đảng ủy về đợt sinh hoạt chinh trị quan trọng này đồng chí Nguyễn Xuân Mậu đã cùng đồng chí Phan Đăng Ty, chủ nhiệm chính trị quân chủng họp bàn với các cán bộ chủ chốt trong cục Chinh trị sau đó trực tiếp chỉ đạo đồng chí Pbạm Hồng Liên, trưởng phòng tuyên huấn chuẩn bị nội dung cho đợt sinh hoạt chính trị đó.

        Trong không khí khẩn trương chuẩn bị cho cuộc chiến đấu mới, các đơn vị đã hoàn thành tốt đợt sinh hoạt chính trị quan trọng này. Ý chí quyết tâm chiến đấu và nhận thức tính hình nhiệm vụ mới của bộ đội được nâng cao lên một bước mới. Các mặt công tác Đảng, công tác chính trị được tăng cường và tập trung vào nhiệm vụ cấp bách hàng đầu: Kiên quyết đánh thắng những bước leo thang mới của kẻ thù.

        Ngày 22 tháng 11 năm 1972, một đơn vị tên lửa ở Nghệ An đẫ bẳn rơi một B.52 bằng cách đánh mới đó. Khi những cuộc đàm phán ở Pa-ri có nhiều rạn nứt, Bộ Tổng tham mưu đã đặc biệt giao nhiệm vụ cho quân chủng Phòng không - Không quân: "Tập trung mọi khả năng nhắm đúng đổi tuợng B.52 mà tiêu diệt".

        Sẵn sàng chờ lũ B.52 kéo đến, các chiến sĩ tên lửa luôn luôn coi trận 16 tháng 4 năm 1972 ỏ Hải Phòng là một món nợ phải trả. Một thiếu sót không được phép lặp lại... Ngay cả điều này Ních-Xơn cũng không tính đến.

-----------------
(1) a massive shock : một cú sốc

[Giangtvx]

       
CHƯƠNG HAI

NGÀY VÀ ĐÊM 18

        •   Một ngày không bình thường.

        Ngày 18 tháng 12 năm 1972, là một ngày mùa đông u ám và ảm đạm. Suốt ngày không hé một tia nắng, trời lức nào cũng sập sùi như muốn mưa. Từ đầu tuần, gió múa vẫn lai rai một giai diệu buồn bã. Tạnh ráo và giá rét.
Ngày hôm ấy sẽ lặng lẽ trôi đi trong dòng thời gian nếu đến đêm không xảy ra một sự kiện làm chấn động tbế giới : đế quốc Mỹ đã dùng B.52 mở màn cuộc tập kích chiến lược vào Thủ đô Hà Nội !

        Cũng vì sự kiện ấy mà ngày 18 thảng 12 năm 1972 đã lắng đọng lại, in đậm nét trong ký ức của mỗi người chúng ta.

        Hôm ấy là một ngày không bình thường. Mọi người, khi nhở lại đều có chung ấn tượng như vậy. Ấn tượng ấy thật sâu sắc. Mười năm sau, khi kể chuyện đánh B.52, dường như ai cũng bắt đầu bằng những cảm giác lạ lùng, bồn chồn khó tả của họ suốt một ngảy hôm ẩy, cho đến khi trận đánh bắt đầu.   

        Những người đã đánh thắng B.52 ở Thủ đô Hà Nội đềụ nói : "Suốt ngày 18, chúng tôi chờ đợi trận đánh xảy ra. Vỉ thế đển đêm, chúng tôi bước vào chiến đấu rất chủ động, rất đàng hoàng... ". Có người còn nói thêm: "Sở dĩ được như thế vì hôm ấy các cấp nhận định về địch rất chính xác. Như nắm vững hành vi của chúng trong từng giờ. Cứ như cãp trên thấu hiểu kẻ thù khi mưu mô của chúng còn nằm trong bóng tối. Tài tinh lắm ! ».

        Đồng chí Nguyễn Ngọc Điền, hiệu trưởng trường Kỹ thuật Phỏng không, năm 1972 là trung đoàn trưởng trung đoàn tên lửa 257, bảo vệ phía tâv nam Hà Nội kề về ngày 18 tháng 12 như sau: "Ngày hôm ấy được bắt đầu bằng một mệnh lệnh các đơn vị tiếp tục ở trạng thái sẵn sàng chiến đấu cao nhất".

        Sau đó là những bức điện của quân chủng, sư đoàn, tới tấp gửi xuống trung đoàn. Điện tác chiến, điện chính trị, điện hậu cần, điện kỹ thuật... Thấy các bức điện vẫn như chưa nói được hết ý của cấp trên, những cuộc trao đổi, những chỉ thị trên máy điện thoại lại tiếp tục. Tôi cùng chính ủy Mạnh và trung đoàn phó Ninh liên lục bị ghìm bên máy. Sau đó chính chúng tôi lại tiếp tục chuyển tất cả những điều vừa nhận được xuống các tiểu đoản. Tất cả đều nhằm nhấn mạnh một điều : tình hình rất khẩn trương; phải kiểm tra lại lực lượng, trang bị, bổ sung phương án; xây dựng quyẽt tâm; cbuẩn bị cơm gạo cho bộ đội, đạn dược, khí tài, xăng xe tbật đầy đủ cho các đơn v|.

        Ai đã từng chì huy chiến đấu trong chiến tranh phá hoại chắc sẽ dễ hinh dung ra một ngày rối bận bởi bao công việc, khi những bức điện như đă tícb gỏp tử lâu, bỗng đồng loạt dội xuống đơn vị đổ ra những yêu cầu để người chỉ huy và toàn đơn vị phải thực hiện.

        Nhưng ngày 18 có khác. Lóe lên trong mọi sự nhắc nhở đã trở thành quen thuộc, các bức điện đã đem đến cho chúng tôi một thông tin rãt mới : hôm nay B.52 có thể đánh Hà Nội.

        Hôm ấy, khi viết và nói, các cấp đều dủng chữ có thể nhưng, trong ý nghĩ và việc làm, ehúng tôi chỉ chuẩn bị cho một tình huống: nhất định B.52 sẽ vào Hà Nội đêm nay.

        Từ sáng sớm, tư lệnh sư đoàn Trần Quang Hùng đã nói với tôi : "Khả năng địch đánh Hà Nội đã rõ rồi. Các anh phải xuống từng tiểu đoàn kiểm tra. 16 giờ báo cáo".

        Sau này tôi mới biết, B.52 cát cánh từ Gu-am lúc 12 giờ. Và từ U-ta-pao lúc 16 giờ. Để 19 giờ chúng mới đến được Hà Nội. Ấy thế mà từ sáng ngày 18, chúng tòi đã được lệnh chuần bị "nghênh tiếp" chúng. Cả ngày hôm ấy, ta và địch đan chéo nhau, hối hả hành động. B.52 thì nhằm Hà Nội bay tới. Còn bộ đội phòng không Hà Nội có một khoảng thời gian đến l6 giờ đề chuẩn bị: Sau đó các cán bộ chỉ huy yên tâm báo cáo lên cấp trên: "Tất cả đã sẵn sàng !".

        Chúng tôi cũng đã gặp chính ủy trung đoàn Dương ĐìnhThảo, trung đoàn trưởng Trần Hữu Tạo, thuộc trung đoàn 261, tiểu đoàn trưởng Đinh Thế Văn, trắc thủ xe điều khiền Đinh Trọng Đức, đài trướng Nghiêm Đình Tích, trợ lý tác huấn tên lửa Nguyễn Xuân Minh, những người đã trực tiếp tham gia trận chiến đấụ lịch sử này... Khi được hỏi, các đồng chí đều xác nhận: ngày 18 tháng 12 năm 1972. có rất nhiều thông báo về tình hình địch. Càng về chiều số lần thông báo càng dồn dập hơn. Lượng thông tin mới càng nhiều thêm làm rõ hơn nhận định của trên đã phổ biển từ ban sáng: Cuộc chiến đấu mới sắp diễn ra.

        Những tháng cuối năm 1972, các đồng chi ở cục 2, Bộ Tổng Tham mưu liên tục chuyển các tin tức tình báo xuống quân chủng. Hầu hềt các tin tức đó đều chính xác, rẩt đáng tin cậy. Có lẽ vì thế, ngày 18 tháng 12, các thông báo về địch gửi xuống đơn vị được chú ý đặc biệt. Các bức điện đều mở đầu bằng câu : "Theo tin của trên ..." thế là ở dưới đơn vị hiểu ngay và rất tin cậy các nguồn tin đó, rồi thực sự bắt lay vào chuẩn bị. Có một dạo bộ đội bị "chai sạn" vì những đợt báo động, những dự đoản thiếu chính xác. Lần này hoàn toàn khác. Các bức điện thông báo về địch đã thực sự làm chuyền biến nhận thức về tư tưỏng, tâm lý và hành động của bộ đội theo hướng tích cực. Chưa bao giờ trong tác chiến phòng không việc dự háo lại chính xác, việc chuẩn bị lại nhanh, gọn, đầy đủ như lần này. Điều đó cắt nghĩa vi sao bước vào trận đánh B.52 đầu tiên ở Hà Nội cũng là trận đánh B.52 đầu tiên của cuộc đời chiến sĩ bộ đội phòng không Hà Nội lại bình tĩnh tự tin, giành thắng lợi ngay từ trận đầu như thế.

        Nghe xong một số sự việc trên, nhiều người đã hỏi rằng: Bằng cách nào Bộ Chính trị, Quân ủy Trung ương, Bộ Tổng tham mưu, Thường vụ đảng ủy và Bộ tư lệnh quân chủng Phòng không - Không quân lại có thể nhận định, nắm bắt tình hình chính xác đến thế ?

[Giangtvx]

        Chưa có một tài liệu nào đã được công bố nói rằng Bộ Tổng tham mưu đã nhận được một tin tình báo làm lộ ý đồ cuộc lập kích chiến lược bằng B.52 của đế quốc Mỹ vào Hà Nội. Chúng tôi cũng tin rằng không cỏ một nguồn tin tình báo nào trực tiếp như thể.

        Vấn đề là ở chỗ, thông qua nhiều nguồn tin với nghệ thuật chỉ đạo chiến tranh tài tình, Bộ Chính trị, Bộ Tổng tham mưu đã có một nhận định chiến lược chính xác. Từ nhận định đó, cấp chiến lược, và cấp chiến dịch tiếp tục theo dõi tình hình, không bỏ qua những dấu hiệu dù nhỏ, đã và đang phản ánh ý đồ thâm độc của kẻ thù. Để cuối cùng có một nhận định chính xác vào trước và chính ngay trong ngày 18 tháng 12 năm 1972 : B.52 sẽ đánh Hà Nội.   

        Những người cán bộ, từng trải đã gặp đủ loại kẻ thù, những ngày qua không sao chịu nổi trước những lời bán rao hòa bình của Ních-xơn. Họ vẫn thấy lời lẽ của kẻ thù là giả dối. Từ ngày 23 tháng 10 năm 1972, Ních-xơn ngừng ném bom tử vĩ tuyến 20 trở ra. Nhưng ngay cả bầu trời "bình yên" ấy cũng rất đáng ngờ. Niềm khát khao hòa bỉnh sau mẩy chục năm chiến tranh đã tưởng có thể cháy bùng lên... vẫn cảm thấy mong manh quá.

        Và thế là vào thờỉ điểm ấy, đáng lẽ mọi người sẽ hân hoan nói về hòa bình, nói về những ước mơ, hy vọng và những dự định cho tương lai khi đất nước hòa bỉnh, thì ở quân chủng Phòng không - Không quân người ta thay câu nói cửa miệng "Nếu hòa bình... " bằng một câu khác : "Nếu địch lại đánh lớn... " để mở đầu cho những cuộc trao đổi tưởng không bao giờ dứt.
Cuộc chiến đấu lâu đài gay go quyết Iiệt này đã hun đúc nên những con người luôn luôn dự kiến tới những tình huống xấu nhất. Chính vì thế, khi bộ tư lệnh quân chủng chỉ thị : "Phải sẵn sàng đối phó với tình huống B.52 đánh vào Hà Nội ác liệt nhất", thì người chiến sĩ phòng không çoi đó là điều sẽ trở thành sự thật rồi cứ thế, bằng công việc, họ đang tiến đến một trận đánh lớn, trước khi kết thúc chiến tranh, chứ không phải là sự ngóng đợi hòa bình.

        Ngày 13 thảng 12 năm 1972, Kít-xinh-giơ bỏ họp ở  Pa-ri.

        Mỗi ngày lại có thêm những tin tức đáng lưu ý: Lầu năm góc mới điều 50 máy bay tiếp dầu KC.135 sang Phi-lip-pin, đưa thêm hai tàu sân bay Prai-dơ và Sa-pra Tơ-ga vào biển Đông; cấp tốc thành lập bộ chỉ huy sư đoàn không quân chiến lược để chỉ huy hai căn cứ En-đơn-xơn và U-ta-pao.

        Như vậy địch đánh lớn trở lại là chuyện không phải bàn nữa. Vấn đề còn lại là nó sẽ đánh vào thời điểm  nào ?

        Lại nói về ngày 18 tháng 12 - một ngày không bình thường. Buổi sáng, Bộ có chuyển một bức điện thượng khẩn cho quân chủng: "5 giờ, tàu sân bay A-mê-ri-ca hỏi: "trực thăng hôm nay cấp cứu ở đâu ?". Đến trưa, quân chủng lạỉ nhận thêm một bức điện khẩn: "Một máy bay RF.4C đang bay qua Hà Nội báo về căn cứ : thời tiết quanh Hà Nội hoạt động được".

        Chiều 18 tháng 12, binh chủng ra-đa báo cáo: hôm nay các hoạt động trên không của địch đột ngột giảm xuống. Chỉ có hai tổp B.52 ném bom ở đuờng 12 (tây  Trường Sơn).

        Những tin tức trên đây không những làm phong  phú thêm cải vẻ không bình thuờng của ngày hôm ấy mà nó còn cỏ giá trị báo hiệu :  chiến sự sẽ bùng nổ trong những giờ tới.

*

*       *

        Chiều ngày 18 tháng 12 năm 1972, sau buổi giao ban ở sở chỉ huy quân chủng, thường vụ đảng ủy quân chủng đã họp để nhận định tình hình chuẩn bị chiến đấu của bộ đội và đề ra những yêu cầu lãnh đạo cho cuộc chiến đấu đêm nay. Đồng chí tư lệnh Lê Văn Tri đã phát biểu : "Hoạt động trong ngày của địch giảm đi rõ rệt, đó là một hiện tượng không bình thường, Với những tin tức nhận được thì đêm nay địch sẽ vào đánh lớn ở Hà Nội. Cần phải kiểm tra động viên bộ đội chuẩn bị chiến đấu thật chu đáo. Phải đề phòng B.52 có thể sẽ vào đánh từ chập tối... ".
 
        Ý kiến trên đây được thường vụ hoàn toàn nhất trí. Khi bảo cáo nhận định đó trước thường vụ đảng ủy quân chủng, đồng chí tư lệnh đã hình dung ra trận  đánh lịch sử đó. Đối mặt với máy bay B.52 là cả một lực lượng. Số máy bay Mích, sổ dàn phóng tên lửa,  số máỵ ra-đa, số đơn vị pháo  cao xạ... nói lên lực lượng đó. Song điều quan trọng hơn cả, thực sự có ý  nghĩa quyết định trong trận chiến đấu này là con người - những cán bộ, chiến sĩ đã trải qua tám năm chiếu đấu chống chiến tranh phá hoại. Và xa hơn  trong số họ có những người đã được thử thách rèn luyện trưởng thành từ cuộc kháng chiến chống Pháp, từ trận Điện Biên Phủ năm xưa. Sức mạnh đó còn được nhân lên bởi cả một thế trận đã được chủ động chuẩn bị trong nhiêu tháng nay, lại có cách đánh B.52 mới được hoàn chỉnh từ thực tể chiến trường khu Bốn đã được bộ đội Hà Nội tập luyện công phu... Với thế và lực đó có thể đánh bại cuộc tiến công mới ác liệt, dữ dội của không quân chiến lược Mỹ không ?

        Đó là câu hỏi đè nặng lên tâm trí của các đồng chí lãnh đạo chỉ huỵ chủ chốt của quân chủng.

[Giangtvx]

        Khi phân tích tình hình, so sánh lực lượng ta, địch và qua  báo cáo của các đơn vị cơ quan trong buổi giao ban chiều nay các đồng chí trong thường vụ đều tỏ ra yên tâm và đã có một kết luận: Nếu đêm nay máy bay B.52 vào đánh Hà Nội chủng ta sẽ đánh bại chúng !

        Vẫn đồng chí Nguyễn Ngọc Điển kể: Ngày 18 thảng 12 khi xuống các. trận địa tên lửa kiểm tra, trong đầu tôi luôn thấp thoáng một câu hỏi: ngày mai Hà Nội sẽ ra sao ? Bao bọc lấy những trận địa tên lửa là những vạt lúa chiêm xuân, những cánh đồng mầu, xanh mát mắt, xa xa là lũy tre  làng và những mái ngói đỏ tươi. Sau những rèm cửa màu xanh là những tổ ấm gia đình đã trải qua biết bao thử thách của chiến tranh...

        Khi đến tiểu đoàn 77 bố trí ở C. trung đoàn trưởng như trở về nhà. Anh là tiểu đoàn trưởng đầu tiên của tiểu đoàn này. Những người cùng anh xây dựng đơn vị và viết lên những trang truyền thống đầu tiên cho nó vẫn còn ở 77 rẩt nhiều. Vì thế mỗi lần anh xuống, họ đón tiếp thân mật có phân suồng sã, hơn ở những nơi khác. Vừa thấy anh các chiến sĩ đã chạy tới vây quanh, bắt tay và cười nói ồn ào. Chưa vào nhà của tiểu đoàn vội, anh ra thẳng các bệ phóng. Anh gặp Năng, một pháo thủ bệ kỳ cựu, có mặt từ buổi làm lễ ra quân ở rừng "tắc kè", Yên Thế năm nào. Thấy Năng tươi cười đi lại, trung đoàn trưởng hỏi luôn:

        -  Chuẩn bị chiến đấu đến đâu rồi, Năng ?

        - Báo cáo thủ trưởng, tôi thì lủc nào cũng sẵn sàng - Năng bình thản trả lời.

        Trung đoàn trưởng nắm tay người pháo thủ, im lặng đi quanh bệ phóng một vòng. Cỏ một dạo anh nghe tiểu đoàn báo cáo. Năng hay nói năng bốp chát, có lúc ỳ ra chẳng chịu làm gì ngoài việc chiến đấu. Thế là  người chiến sĩ này đã có hơn sáu năm làm pháo thủ bệ rồi. Từ ngày còn là tiểu đoàn trưởng 77, Năng đã nói với anh : "Tôi chỉ  cần quay theo cảm giác nặng nhẹ ở tay là biểt kích lên đủ mức chưa. Đánh với thằng. Mỹ mà cứ vừa quay vừa đếm từng vòng thì thua nó lâu rồi !"
   
        Hôm nay Năng vẫn thế. Giọng nói chắc nịch và cái nhìn thẳng thắn.   

        - Năng thấy trận đánh sắp tới có gì khác trước không ? - Sau những, phút cả hai cùng im lặng trung đoàn trưởng gợi chuyện.

        - Tôi chỉ sợ không đủ đạn để đưa lên bệ thôi. B.52 thì có gì đáng sợ ! Nếu chúng liều lĩnh vào đây nhất dịnh trung đoàn ta sẽ bẳn rơi tại chỗ.

        Trung đoàn trưởng gật đầu tán thành. Anh rẩt hài lòng với câu trả lời của người chiến sĩ

        Bao nhiêu năm mặc áo lính, là bấy nhiêu năm anh em làm pháo thủ, trắc thủ... Bàn tay, đôi mắt của họ đã thành chai. Những thao tác của họ không chỉ còn là những bài bản viết trong sách huấn luyện quân sự nữạ. Đó là kết tinh của thục luyện, là phép cộng của những cảm giác, kinh nghiệm, sự tưởng tượng phong phù và bản năng phải ứng phó với những thủ đoạn xảo quyệt, nguy hiểm của kẻ thù. Đó chính là một thứ kỹ sảo của những người có thâm niên trong "nghề".   

        Ở tiểu đoàn 77 này không chỉ có Năng, có Đức, có Hà... phải chịu một sự hy sinh thầm lặng, kéo dài thời  gian làm pháo thủ, trắc thủ để có được một khả năng chuyên môn đến thế.

        Năm 1982, khi gặp chúng tôi đồng chí Nguyễn Ngọc Điển rút ra một nhện xét : "có thể nói rằng có nhiều nguyên nhân dẫn đến chiến công liên tiếp bắn rơi máy bay B.52, trong đó có một nguyên nhân là pháo thủ, trắc thủ của chúng ta rất điêu luyện. Sự chuẩn bị công phu về con người, với đội ngũ đông đảo các trắc thủ đă çầm tay quay từ thời kỳ đánh Giôn-xơn, đã giúp cho chúng ta chiển thắng mọi thủ đoạn kỹ thuật, chiến thuật kể cả thủ đoạn  gây nhiễu hiểm hóc của địch, bẳn rơí tại chỗ nhiều máy bav hiện đại như F.111, F.4-D, A7 trong thời kỳ "chiến tranh Ních-xơn" và đặc biệt đã bắn rơi tại chỗ nhiều máy bay B.52 ở Hà Nội".

[Giangtvx]

        

*

*        *

        Không  được chuẩn bị đầy đủ, đàng hoàng như trungđoàn 257, trung đoàn 261, bảo vệ phỉa tây bắc Hà Nội, bước vào ngày 18 tháng 12 với một hoàn cảnh khá đặc biệt.

        Từ đầu tháng 11 trung đoàn này đượọ lệnh chuẩn bị vào chiếc trường bảo vệ vùng mới giải phóng. Bước sang tháng 12. đơn vị bắt đầu thay nhau đi phép. Lúc này đă có khả năng địch đánh trở lại nên việc cho bộ độí đi phép phải cân nhắc khá nan giải. Chưa bao giờ ban chỉ huy trung đoàn phải cùng nhau bàn bạc vì một vài trường hợp đi phép. Các đơn vị đã sắp xếp xen kẽ giữa kíp một và kíp hai, giữa sĩ quan điều khiểu và tiểu đoàn trưởng để thay phiên đi phép. Song không phải lúc nào cững đủ người, đủ kíp để thay phiên. Trường hợp đó, ban chì huy trung đoàn phải cho ý kiến. Đợt một, giải quyết khá êm thấm. Ngày 12 tháng 12, anh em bắt đầu đi đợt hai

        Ngày 15 tháng 12 cũng như các đơn vị khác, trung đoân 261 nhận được lệnh "sẵn sàng chiến đấu cao  nhất". Kiểm lại, một nửa lực lượng chủ công gồm các tiểu đoản trưởng, trắc thủ, sĩ quan điều khiển vắng mặt. Một số trắc thủ có "tên tuổi" ở trung đoàn vả một phần ba số trắc thủ đã vào khu Bốn "làm quen" với B.52 hiện đang đi phép.

        Thấy tỉnh hình mỗi ngày một khác, có khả năng đánh nhau đến nơi, trung đoàn 261 quyểt định cho gọi những người đang nghỉ phép ở Hà Nội và vùng lân cận trỏ lại đơn vị. Ngàv 18 tháng 12, một nửa số người di phép đợt hai đă có mặt.

        Riêng trường hợp nghỉ phép của trung đoàn truởng Trần Hữu Tạo vì đã có người thay thế nên chính ủy Dương Đình Thảo quyết định nếu có tình huống gì 'xảy ra mới cho đi gọi. Nhưng ngay buổi sáng ngày 18, liên tiếp nhận được nhiều bức điện "B.52 có thể đánh..." anh cho xe đi Hà Bẳc gọi trung đoàn trưởng về.

        Gần trưa ngày 18 có tiếng xe ô-tô chạy vào trong ngõ. Đang ngồi nghĩ ngợi miên man, Tạo vùng chạy ra. Long dừng xe đột ngột, thấy trung đoàn trưởng mà chẳng kịp chào, hớt hải nóí ngay:

        - Ở nhà báo động thủ trưỏng ạ !

        - Báo động hành quân hay bảo động máy bay ?

        - Dạ, báo động B.52! Có lẽ sắp "ùng oàng" đến nơi rồi !

        Trần Hữu Tạo thốt lên "biết mà !" rồi chạy vào xách chiếc ba lô đã sắp sẵn, cả chiẽc khăn mặt cũ đã buộc vào đấy từ bao giờ. Anh chào bà chị và các cháu. Cả nhà khăng khăng giữ anh lạì ăn trưa nhưng Tạo dửt khoát xin đi ngay. Anh nói để bà. chị anh vui lòng :

        - Thằng địch sắp đánh đến nơi rồi ! Công việc của chúng tôi nhanh chậm vài phút cũng hệ trọng lắm. Ẵn uống thì chị khỏi lo. Đóỉ ở đâu anh em chúng tôi dừng xe ăn ở đó.

        Vừa xuống xe anh chạy thẳng vào sở chỉ huy. Chính ủy Thảo đang cầm máy nói thấy Tạo xồng xộc bước vào, Thảo quay ra, nét mặt rạng rỡ. Nhưng ai đó ở đầu dây bên kia đã kéo chính ủy trở lại với công  việc.  Tiếng Thảo ôn tồn:

        - Nếu đêm nay B.52 nó vào, cái xe "U"¹, của đồng chí có đánh được không?... Được hả? Thế thì không được nản! Phải động viên anh em tích cực điều chỉnh, bảo đảm tham số cho thật chính xác.

        Đứng ngoài, Trần Hữu Tạo bồn chồn, hồi hộp tự hỏi : "Khí tài của "thằng" nào lại hỏng đây ?"

        Chính ủy vẫn cầm máy, quay lại nói nhanh với Tạo:

        -  Khí tài của tiểu đoàn 57 lại hỏng rồi ! Từ sáng đến giờ anh em họ làm tham số mẩy lần rồi mà vẫn chưa được. Anh đợi tôi một chút. Tôi đang nói chuyện với cậu Thăng.

        Chuông điện thoại sẽ leng keng vài tiếng. Chính ủy lại thư thái hỏi : "Đồng chí Thăng đấy hả ? Tôi Thảo đây ! Anh Tạo mới về rồi nhé !... Khỏe. Ban nãy đồng  chí có hỏi việc cho cậu Thuần trắc thủ lên thay sĩ quan điều khiển đi phép vắng. Đồng ý nhé ! Không sao cả.  Thượng sĩ mà làm được việc của sĩ quan thì cứ mạnh dạn giao cho anh em.. Nhớ nhé, 15 giở phải báo cáo trung đoàn. Khó khăn à ? Không được ! Phải tìm cách khôi phục bằng được ! Nỏ đánh thật đấy !
 
        - Cậu Thắng đã về chưa anh ? - Thấy chính ủy vừa buông máy, Trần Hữu Tạo hỏỉ ngay.

        - Tôi chưa cho người đi gọi Thắng. Đồng chí sĩ quan điều khiển ở D94 thay thế tốt. Nẽu đêm nay có chuyện, trận đầu sẽ vắng mặt một số cán bộ, chiến sĩ.   ,

        Chính ủy chậm rãi kéo tay đoàn trưởng ngồi xuống bên bàn tiêu đồ. Anh bắt đầu mở sổ tay ra rồi cười hiền lành.   

        - Thấy anh về, tội nhẹ cả người !

        Nhìn nét mặt mệt mỏi và những vết chân chim mới hằn nơi đuôi mắt của Thảo,Tạo giật mình ân hận. Mấy ngày nay anh đã đi nghỉ không đúng lúc.

-------------------
1. Xe "U" : Xe điều khiển tên lửa