Hà Nội Tháng chạp 1972

[Giangtvx]

       
*
*    *

        Như đồng chí Hồ Sỹ Hưu đã kể ở trên, ngày 22 tháng 11 năm 1972 bộ tư lệnh quân chủng nhận được báo cáo : Lúc 21 giơ 48 phút cùng ngày, tiểu đoàn 43 thuộc trung đoàn 263 đánh bằng phương pháp T. bắn bị thương một máy bay B.52. Ngay sau đó Bộ xác nhận: tin tức của địch thú nhận chiếc B.52 đó rơi ở Na-khon-pha-nom (Thái Lan), bọn giặc lái nhảy dù.

        Theo dõi suốt từ đầu đến cuối trận đánh của tiểu đoàn 43 có trưởng phòng tác huấn tên lửa Nguyễn  Sinh Huy và các trợ lý Tô Ngội, Lê Cổ mới từ Hà Nội vào. Đoàn cán bộ đó mang những kết quả của hội nghị tháng 10 vào xây dựng cách đánh cho 263. Họ hy vọng dùng thực tế đánh B.52 ở Nghệ An để tiếp tục bổ xung hoàn thiện những cách đánh B.52 đã được nêu trong cuốn "cẩm nang" bìa đỏ.   

        Ngay sau trận đánh, Nguyễn Sinh Huy gọi điện thoại về quân chủng báo cáo đồng chí phó tham mưu trưởng quân chủng Vũ Xuân Vinh. Vừa cầm máy, đồng chí tham mưu phó đã hỏi:   

        - Sao, đánh cỏ đúng bài bản không ?

        - Báo cáo anh, đánh đúng bài bản!   í

        - Có điều gì mới không?

        - Báo cáo, có... rất mới! Phóng ở cự ly 26, đạn nổ rồi, anh em phát sóng theo dõi. Ở cự ly 12: ki-lô-mét, các trắc thủ đã nhìn thấy tín hiệu B.52 !

        - Sao ? Nhìn thấy tín hiệu B.52 hả ? Như vậy, nếu bắt xa hơn một chút có thể đánh bằng phương, pháp đón nửa góc.

        - Vâng, hoàn toàn có thể đánh được ! Tất nhiên, đánh bằng cách đón nửa góc là dễ "ăn" nhất đấy !

        Chiến thắng của tiểu đoản 43 đến sớm hơn những chiến thẳng ở Hà Nội hồi tháng chạp một tháng. Đó chính là điểm tiếp nối của một cuộc chạy tiếp sức trên lộ trình đến những điểm cao chiến công của bộ đội tên lửa. Và vinh dự thay trung đoàn 261, 257, 274 và 285 đã được lịch sử giao cho trọng trách: là những người chạy nốt đoạn đường đến ĐÍCH, đoạn đường cuối cùng của sự nghiệp đánh thắng không quân chiến lược Mỹ, góp phần làm thay đổi cục diện trên chiến trường buộc Mỹ phải từ bỏ chính sách thương lượng trên thế mạnh, phải ký hiệp định Pa-ri lập lại hòa bình ở Việt Nam.

       
*
*   *

        Đêm 18 tháng 12 năm 1972, bắt đầu trận tập kích chiến lược vào Hà Nội thì sáng ngày 19, Nhà Trắng gửi một công hàm mật cho Chính phủ Việt Nam dân chủ cộng hòa đề nghị ngảy 26 tháng 12 năm 1972 họp lại ở Pa-ri. Chúng còn rêu rao đó là hành động "mở lối cho Cộng sản Bắc Việt".

        Nich-xơn và giới quân sự Mỹ ước tính: đưa con chủ bài B.52 trở lại làm nhiệm vụ chiến lược, chúng chỉ cần đánh trong vài ngày là Việt Nam phải đi vào thương lượng.

        Sau đêm 18, chúng vẫn chưa nhận ra là chúng đã lầm. Liên tiếp mấy đêm sau, chúng cố đẩy các cuộc tiến công của B.52 tới mức ác liệt nhất "Đánh cho Hà Nội hộc máu mồm, hàng trăm năm sau vẫn còn nhớ...", "Đánh cho Hà Nội bò lê, bò càng đến bàn hội nghị". Chúng đã từng huênh hoang, nói ra miệng những lời như vậy.

        Trong đống hồ sơ lưu trữ của bộ tư lệnh không quân ngụy mà chúng ta thu được sau chiến thắng năm 1975, có một công, văn  "thượng khẩn" của Văn phòng phủ tổng thống ngụy gửi cho các vùng chiến thuật và các quân chủng... đề 19 giờ 45 ngày 19 tháng 12 năm 1972. Mở đầu, công văn này thông báo: tướng Hây-gơ đã bay sang Sài Gòn để "trình" thư của Ních-xơn gửi tên tay sai Nguyễn Văn Thiệu. Bản công văn cỏ đoạn như sau:

        1. Hội nghị Pa-ri tan vỡ là do chính phủ Hoa Kỳ cố trì hoãn đẽ đến lúc nào Hoa Kỳ thực sự ở thế mạnh và thực sự gây áp lực cho chính phủ Bắc Việt, lúc đỏ mới có một hiệp định chính thức. Hiện nay cuộc hội đàm tan vỡ là một thuận lợi cho "chính phủ" Việt Nam cộng hòa.

        2. Nich-xơn quyết định cho 500 phóng pháo cơ trong đó có cả B.52 oanh tạc lại toàn bộ Bắc Việt kề từ 18 tháng 12. Nich-xơn nói rõ, đây là lần. oanh tạc lớn nhất trong lịch sử chiến tranh Việt Nam, đồng thời trận oanh tạc này sẽ hủy diệt các khu dân cư đông đúc.

        Từ công văn này chúng ta càng thêm rõ lúc đầu Ních-xơn dự liệu một trận oanh tạc "lớn nhát trong lịch sử chiến tranh Việt Nam" cũng chỉ có "500 phóng pháo cơ trong đó cả B.52" một con số thấp hơn nhiều số máy bay Mỹ đã phải dùng khi kéo dài "Lai-nơ bách-cơ 2" tới 12 ngày đêm. Đồng thời cùng bằng đường riêng (dĩ nhiên là tuyệt mật), Nlch-xơn đã cho Thiệu biểt cuộc oanh tạc "Lai-nơ bách-cơ 2" sẽ nhằm vào "các khu dân cư đông đúc".

        Ních-xơn đã tính lầm. Còn lũ tay sai ở Sài Gòn thỉ hý hửng quá sớm. "vỏ quýt dây có móng tay nhọn". Ngay từ đêm 18, nhân dân ta đã trả lời một cách đích đáng bọn xâm lược. Những bản "thông điệp" bằng lửa của lòng căm thù đã cho Nich-xơn những bài học cần thiết. Đứng trước cuộc tiến công điên cuồng của hàng trăm máy bay B.52, hơn bao giờ hết, quân và dân ta càng nhớ câu nói của Bác Hồ: "Phải khẳng định rằng dù đế quốc Mỹ có lắm súng, nhiều tiền. Dù chúng có B.57, B.52. hay "bê" gì đi chăng nữa, chúng ta cũng đánh. Từng ấy máv bay, từng ấy quân Mỹ chứ nhiều hơn nữa, ta cũng đánh, mà đã đánh là nhất định thẳng!"¹.

---------------
1. Trích huấn thị của Bác Hồ nhân dịp Người đến thăm đoàn xung kích và đại đội 1 đoàn Tam Đảo.

[Giangtvx]

        Nhân dân cả nước hướng về thủ đô, đặt sự tin cậy vào lực lượng vũ trang trung hiếu của mình, mà trước hết là các chiến sĩ Phòng không-Không quân.

        Thủ đô Hà Nội bước vào cuộc chiến đấu với B.52 với tinh thần điềm tĩnh, kiên nghị của những người hoàn toàn làm chủ tình thế. Hà Nội đã qua nhiều thử thách trong chiến tranh. Những khó khăn, thử thách ở phía trước đã luyện thành thép Thủ đô xinh đẹp, có phần hơi nhỏ bé và diễm lệ này.   

        21 giở ngày 18 tháng I2 sau một cuộc họp khẩn cấp, hội đồng phòng không thành phố kêu gọi nhân dân Thủ đô triệt để sơ tán. Đêm ấy cả Hà Nội thức trắng. Cách đây đúng 26 năm, Hà Nội cũng có một đêm như thế. Tiếng súng vang khắp ba mươi sáu phố phường. Tinh thần "thề quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh" đang sống lại trong từng hành động chiếu đấu khẩn trương của thủ đô trong những ngày đánh B.52 này.

        Suốt đêm 18, thành phố sáu lần kéo còi báo động. Bom B.52 bắt đầu rải thảm từ phía sân bay Nội Bài, sân bay Hòa Lạc, rồi "dịch" dần vào Đông Anh, Yên Viên, sân bay Gia Lâm và đài phát thanh "Tiếng nói Việt Nam" ở Mễ Trì

        Sáng 19 thảng 12, khắp thành phố nhân dân bắt đầu tỏa đi sơ tán. Đây cũng là lần sơ tán gấp gáp nhất, lớn nhất trong lịch sử. Một ngày năm vạn người, bằng mọi phương tiện đã rời xa thành phố.

        Sau đợt tiến công của B.52 hồi đêm sáng 19 máy bay chiến thuật lại tiếp tục quần đảo, ném bom các mục tiêu ở trong thành phố.

        Đêm thứ hai (19 tháng 12), số B.52 tiến đánh Hà Nội xấp xỉ đêm hôm trước. Đêm nay, bộ đội lên lửa chưa đánh rơi tại chỗ B.52. cả hai chiếc B.52 trúng đạn đều ơi xa. Cái quy luật thăng trầm trong những trận đánh bảo vệ bầu trời vẫn hay sảy ra. Hai trung đoàn 261 và 257 đều nhận định: Những kinh nghiệm đánh thắng trong đêm 18 chưa kịp "thấm" đến từng trắc thủ. Các trung đoàn trưởng đều mạnh dạn hứa với sư đoàn : đêm 20, chúng tôi quyết tâm bắn rơi tại chỗ B.52.

*
*   *

        Đêm thứ ba của cuộc tập kích.

        Mùa đông, chiều tối sớm hơn thường lệ. Ngay từ chập tối máy bay của hải quân Mỹ đã vào quấy rối ở hướng thành phố cảng Hải Phòng.

        Đêm nay địch vẫn đánh theo "bài bản" cũ: F.111 đi trước dọn đường. Ném bom sân bay Nội Bài và sân bay Bạch Mai.

        "Tập trung chú ý B.52!", quân chủng, sư đoàn nhắc các đơn vị tên lửa như vậy.
Sau rất nhiều cố gắng, đêm nay tiểu đoàn thứ hai của trung đoàn. 274 tham gia chiến đấu. Mới ở khu Bốn ra, trung đoàn này chưa nhận đủ vũ khí, khí tài thì B.52 ập đến. Tình hỉnh thúc bách trung đoàn 274 nhập cuộc càng sớm càng tốt. Đến đêm 20 tháng 12 ở Hà Nội đã có mười tiểu đoàn tên lửa.

        Trong cuộc họp của Thường vụ Đảng ủy sư đoàn phòng không Hà Nội chiều nay, Bí thư đảng ủy sư đoàn Văn Giang nêu ý kiến: "Hai đêm vừa qua, các đơn vị đánh chưa đều. Khẩu hiệu thi đua với tiểu đoàn 59 và tiểu đoàn 77 chưa được thực hiện có hiệu quả. Hưởng ứng lời kêu gọi của Thường vụ đảng ủy quân chủng, quyết đập tan cuộc tập kích chiến lược bằng máy bay B.52 của giặc Mỹ đề trả thù cho đồng bào thủ đô yêu quí, yêu cầu cấp bách hiện nay là sư đoàn ta phải có nhiều tiểu đoàn đánh giỏi như tiều đoàn 77. Các đơn vị phải dàn thành hàng ngang mà tiến !".

        Sau ý kiến của Bí thư đảng ủy sư đoản, các đồng chí trong đảng ủy đã sôi nồi phát biểu ý kiến. Đồng chí Trần Nhẫn phó tư lệnh sư đoàn, ủy viên thường vụ, mấy hôm nay vừa trực ở sở chỉ huy vừa tranh thủ xuống các đơn vị kiểm tra nắm tình hình. Sau khi nêu nhiều ý kiến về công tác tác chiến và việc đảm bảo kỹ thuật của các đơn vị tên lửa, đồng chỉ Trần Nhẫn nhẫn mạnh: "Thực tế chiến đấu đã và đang khẳng định sư đoàn ta có đầy đủ khả năng đánh tan cuộc tập kích chiến lược này, thực hiện thắng lọi lời kêu gọi của thường vụ đảng ủy quân chủng".

        Điều thường vụ đảng ủy sư đoàn lo lắng nhất là thời gian diễn ra trận tập kích chiến lược sẽ rất ngắn. Chính vì thế cuộc chiến đấu sẽ diễn ra rẫt quyết liệt. Trong tỉnh hình đó, một số đơn vị chưa bắn rơi tại chỗ B.52 liệu có kịp vươn lên bẳn rơi tại chỗ B.52 không ? Từ tháng 4 đến tháng 10 năm 1972: 87 % các đơn vị tên lửa bắn rơi mảy bay địch tại chỗ. Có thể coi những cuộc thi đua diệt tại chỗ các loại "ép" là những cuộc tập dượt. Đến cuộc đọ sức với B.52 liệu các tiểu đoàn có khả năng "dàn hàng ngang" lập công không?

[Giangtvx]

        Lúc 19 giò 42 phút có hai tốp mục tiêu bay ở độ cao 10 cây số đang tiến thẳng vào Hà Nội. Các đài ra-đa ở Hà Nội rất tỉnh táo đã phát hiện đây là hai tốp F.4 làm giả B.52 đề đánh lừa đối phương. Sở chỉ huy sư đoàn ra lệnh cho pháo 100 ly nổ súng. Hai tỉểu đoàn tên lửa cũng được lệnh phát sóng giả điều khiển. Quả nhiên, ngay sau đó có tiếng rít của tên lửa sơ-rai ở trên trời. Lũ "B.52 giả" đã bị lật tẩy.

        Mãi đến 20 giờ 40, hai tốp B.52 số 383 và 380 mới theo đường bay y hệt đêm hôm trước, tiến vào ném bom ga Yên Viên và Gia Lâm...

        Bộ chỉ huy SAC đã mắc nhiều sai lầm chiến thuật trong chiến dịch  "Lai-nơ bách-cơ 2". Mặc dẫu đã bị đánh trả quyết liệt, đã mất nhiều B.52, suốt mấy đêm liền SAC vẫn không thay đồi đường bay và thủ đoạn đột kích của các máy bay ném bom chiến lược. Những buổi "bíp phinh" ngu xuẩn đã vạch sẵn những đường bay cứng nhắc, cho lũ giặc lái B.52 cứ thế mà hành động.

        Các chiến sĩ tên lửa đã nhanh chóng nhận ra sự ngu xuấn đó của kẻ thù và đang tìm mọi cách triệt để khai thác những sai lầm của SAC.   

        Đêm 19, không có máy bay B.52 bị bắn rơi tại chỗ. Tiểụ đoàn 59 vẫn đi tiên phong trong cách đánh T. còn tiểu đoàn 77 đi tiên phong trong cách đánh P. Các tiểu đoàn khác đang đứng trước sự  lựa chọn: nên đánh theo cách nào ? Quân chủng và sư đoàn nhắc các đơn vị: tùy theo tình hình cụ thể của từng trận đánh và sở trường của đơn vị mình mà lựa chọn cách đánh. Không nên bó cứng trong trong một cách đánh nào.   ,

        Chính ủy Văn Giang đã từng nói vớí các cán bộ chỉ huy lên lửa:  "Mọi đơn vị phải có sở trường riêng. Sư đoàn không "bắt" đánh theo cách của sư đoàn, Phương ngôn ta có câu "Mưa thì giương ô, nắng to thì che nón". Đánh giặc cũng phải tùy cơ mà ứng biến. Miễn sao trận đánh phải mang lại hiệu quả".

        Kết quả của tiểu đoàn 59 và tiểu đoàn 77 ở hai phương pháp đánh khác nhau, chứng tỏ sự chỉ đạo năng động của quân chủng và sư đoàn phòng không Hà Nội là hoàn toàn đúng.

        Đêm 20, sư đoàn, quân chủng đã cử các trợ lý có kinh nghiệm xuống tận tiểu đoàn, cùng các kíp chíến đấu tim cách diệt B.52. Hiệu quả của một trận đánh thường tùy thuộc ở những thao tác và những sử lý rất cụ thể. Các trợ lý xuống đơn vị thường vào hẳn xe chỉ huy. Họ thực sự là một thành viên của kíp chiến đấu.

        Nguyễn Xuân Minh là một trợ lý như vậy. Đêm 20 tháng 12 anh được phòng tên lửa của quân chủng cử xuống tiểu đoàn 93 trung đoàn 261.

        Tiểu đoàn này bố trí ở P.T. Đây cũng là một trận địa có ưu thế tốt. Hai đêm qua, tiểu đoàn đã đánh bốn trận, nhưng chưa, có trận nào dứt điểm. Đêm 18 ra-đa điều khiển của tiểu đoàn đã nhìn thấy tín hiệu của B.52 rất sớm. Nhưng lại không bám sát và đánh được bằng phương pháp P. như tiểu đoàn 77.

        Xuống đến đơn vị Nguyễn Xuân Minh bắt tay vào làm việc với tiểu đoàn trưởng Nguyễn Mạnh Hùng ngay. Nguyễn Xuân Minh đã từng là sĩ quan điều khiển và tiểu đoàn trưởng tên lửa. Những năm ở cơ quan anh đã tích lũy được nhiều kiến thức và kinh nghiệm quý. Làm việc với Minh, các tiểu đoàn trưởng nhận được những sự giúp đỡ thiết thực và bổ ích.

        Nguyễn Mạnh Hùng là một tiểu đoàn trưởng đã đứng tuổi. Ở tuổi ấy, cái chắc chắn làm cho con người ta trở lên quá thận trọng, sinh ra chậm chạp. Mà ngồi trong «ca-bin» tên lửa, người tiểu đoàn trưởng lại cần phải nhạy bén, nhanh nhẹn kia. Nguyễn Mạnh Hùng có một ưu điểm: anh "chịu" nghe ý kiến của cấp dưới và của các trợ lý từ các cơ quan cấp trên xuống. Không phải tiểu đoàn trưởng nào cõng có được đức tính đó.


        Sau hàng giờ rà lại ưu khuyết điềm của từng trận đảnh B.52 của tiểu đoàn ở hai đêm trước. Minh yêu cầu kíp chiến đấu lên máy luyện tập. Bài tập là một đường bay B.52 đánh ga Yên Viên mà đêm trước tiểu đoàn bắn chưa trúng.

        Kíp chiến đấu "đánh" một trận ăn ý. Minh có cảm tình với sĩ quan điều khiển Hoàng Đức Vĩnh và cả trắc thủ Hương, Côn và Tấn. Anh đã "đạo diễn" cho tiểu đoàn trưởng đang đánh phương pháp T. chuyền sang đánh phương pháp P. Sau hai quả đầu, tiểu đoàn cỏn bắn "bồi" bắn "nhồi" hai quả nữa. Tất nhiên, cuối bài tập là tình huống: B.52 "bốc cháy". Minh vui vẻ nhắc Vĩnh và các trẳc thủ:

        - Phâi báo cáo "rơi tại chỗ!". Quả "bồi" của chúng ta mà trúng đích thì B.52 phải rơi tại chỗ đấy !

        Sắp hết buổi chiều, nlưng tiểu đoàn trưởng vẫn hào hứng đề nghị mọi người tập lại một lần nữa...

[Giangtvx]

       
*
*   *

        Khi nhận được lệnh "tập trung tiêu diệt tốp 383...", ra-đa của 93 phát sóng ngay. Đài trưởng ra-đa nhìn vòng Trần Đức Tuyết báo  cáo vào trung tâm: "Mục tiêu B.52 cự ly 50 ki-lô-mét !".

        Mặc dầu có phần tử của đài nhìn vòng, đài điều khiển vẫn không tìm thấy mục tiêu trong nhiễu. B.52 đã vào đến vành đai hỏa lực. Nhiễu mù mịt trên màn hiện sóng. Theo phương án, tiểu đoàn  trưởng ra lệnh:

        - Phương pháp T. quả một...

        Các trắc thủ bám theo giải nhiều. Nhìn họ thao tác, Nguyễn Xuân Minh rất hài lòng. Có thể hai quả đầu tiêu diệt mục tiêu ! Tuy vậy, anh vẫn động viên các trắc thủ:

        - Chú ý, cự ly gần, tín hiệu B.52 nổi rõ đấy !

        Hoàng Đức Vĩnh đã ấn nút phóng quả hai.

        - Đạn có điều khiển. Vĩnh báo cáo.

        Ngay lúc đó trắc thủ cự ly Trần Thạch Hương báo cáo:

        - B.52! Cự ly 25...

        - Bám sát... Côn và Tấn thấy chưa ? Tiểu đoàn trưởng hỏi. Chỉ cần Côn và Tấn thấy mục tiêu anh sẽ chuyển cách đánh ngay.

        - Mục tiêu B.52! Sau vài giây, cả Côn và tấn đều nhìn thấy tín hiệu B.52. Nguyễn Mạnh Hùng nhìn nhanh về phía Minh rồi ra lệnh chuyển sang phương pháp P. Tiếng công tắc bật tanh tách. Nguyễn Xuân Minh nhắc khẽ: "Cứ cho nó vào gần chút nữa !". Tin hiệu B.52 hiện rõ dần trong nền nhiễu. Minh cũng đã nhìn thấy. Vĩnh cho "phóng" quả thứ ba ở cự ly 18 cây số.

        Đạn nổ tốt. Không phải đợi lâu, trắc thủ TZK ngồi trên nóc xe điền khiển báo xuống: "Mục tiêu rơi tại chỗ !".   

        Chiếc B.52 bốc cháy rất lớn, gần như rơi thẳng đứng xuống xã Yên Thường (gần ga Yên Viên), cỏn tên giặc lái duy nhất sống sót lại nhảy dù xuống cánh đồng chiêm trũng thuộc tỉnh Hà Bắc. Đêm tháng chạp, thằng Mỹ ấy đã được một bữa rét và đỉa đồng chiêm cắn cho nhớ đời...

        Tiểu đoàn 93 đã mở màn cho một đêm chiến đấu có hiệu suất cao nhất trong 12 ngày đêm chiến đấu của Hà Nội.

        Khi chiếc mấy bay B.52 cháy rừng rực và rơi xuống bên kia sông Hồng, Nghiêm Văn Danh đã báo xuổng đàỉ điều khiển cho tiểu đoàn trưởng Đinh Thể Văn biết. Văn không lấy thế làm sốt ruột. Anh càng thấy mừng vì có thêm những tiều đoàn bắn rơi B.52 tại chỗ ở Hà Nội. 

        Cứ như gặp "vận đỏ", các trắc thủ của tiểu đoàn 77 vượt qua những trỏ ngại của nhiễu, bám chặt mục tiêu B.52. Mặc dầu lúc đó cả tiểu đoàn chỉ còn có hai quả đạn, Đinh Thế Văn vẫn quyết định đánh hết. Xe đi lấy đạn từ chập tối chưa về, chắc chắn tiểu đoàn còn nhận được đạn bổ sung, vả lại có dốc hết vốn liếng bắn rơi tại chỗ chiếc B.52 này cũng hả dạ!

        Văn không tính lầm. Nguyễn Văn Đức đã đưa hai quả đạn cuối cùng của tiều đoàn đến đích. Chiếc B.52 thứ hai rơi tại chỗ này, cắm đầu xuống xã Vạn Thắng, huyện Ba Vì (nay thuộc ngoại thảnh Hà Hội). Cả sáu tên giặc lải bị bắt gọn. Tin máy bay cháy, giặc lái bị bắt dồn dập báo lên sư đoàn, lên quân chủng, lên Bộ tổng tham mưu. Đêm rằm, trời khá đẹp. Ngay cả lúc chiến sự diễn ra ác liệt ở Hà Nội, nhiều người nhìn rõ B.52 cháy, rơi tơi tả trên trời.

        Đêm thứ ba, cố tung một lực lượng lớn B.52 vào Hà Nội đễ thực hiện một "cú sốc ồ ạt", Ních-xơn đà bị trả giá đắt. Tất cả tốp B.52 vào đánh phá vẫn ngu xuẩn bay theo một đường bay nhất định. Cháy. Rơi. Gọi cấp cứu... đầy mà lũ giặc lái không dám thay đổi hướng tiến công hoặc cơ động, thay đổi độ cao để tránh tên lửa... Cái "chính quy" của từng tốp, từng đàn B.52 trở thành sự máy móc phải trả giá.

        Đêm nay, trong các đơn v| tên lửa không phải tiểu đoàn nào đánh cùng tốt như 93 vả 77. Tiểu đoàn 57 đánh hăng hái từ đêm 18 đến nay mà chưa kết quả gi. Đợt một, các trắc thủ nhìn thấy tín hiệu B.52 ở cự ly quá gần, không thể đánh.
 
        Tiểu đoàn 76 bổ trí ở đông nam thành phổ, hơi đuối về phía sau. Tỉếu đoàn này mấy đêm nay đánh rất chật vật. Nhìn đơn vị bạn bắn trúng bắn rơi B.52, cán bộ. chiến sĩ của tiểu đoàn càng thêm nôn nóng, day dứt. Bước vào đêm chiến đấu thứ ba, tiểu đoàn trưởng Hệ, thống nhẩt vớỉ kíp trắc thủ : liên tục mở máy, phát sóng sục sạo, tìm tín hiệu B.52. Ngay từ lức báo động, họ đã thực hiện đúng quyết tâm đó.

        Mãi đến 20 giờ35 phút, tiểu đoàn 76 mới bắt: được mục tiêu. Tiểu đoàn trưởng rất mừng, ra lệnh đánh bằng phương pháp P.  ngay. Khi quả đạn thứ nhất vừa rời bệ phóng một tiếng nổ lớn vọng lên chát chúa bên xe điều khiển.

        Tiều đoàn 76 đã bắt lầm, đánh nhầm vào một tốp F.105-F mang sơ-rai đi chế áp trận địa. Nhận đúng B.52 và đánh được nó khó khăn như vậy đấy.
Được tin tiểu đoàn 76 bị đánh vào trận địa, đồng chí Trần Nhẫn phó tư lệnh sư đoản, đang theo đõi tình bỉnh chiến đấu ở trung đoàn 257 đã xuống thẳng đơn vị nảy. Sự có mặt của đồng chí phó tư lệnh đã động viên cán bộ, chiến sĩ tiểu đoàn nhanh chóng khắc phục hậu quả, ổn định để có thề tiếp tục chiến đấu được ngay.

        Đợt chiến đấu thứ nhất kết thúc lúc 21 giờ. Đêm còn rất dài. Dứt khoát địch còn mở nhiều đợt tiến công ác liệt hơn nữa.

[Giangtvx]

       
*
*   *

        Không khí phấn khởi tràn ngập các trận địa và các sở chỉ huy. Chỉ trong một đợt ngắn ba B.52 đã bị bắn rơi tại trận. Sau 77, tiểu đoàn 93, 94 đang nổi lên như những nhân tố mới. Vấn đề đánh rơi tại chỗ B.52 đang trở thành phổ biến...

        Sau đợt chiến đấu thứ nhất, vui rnừng, phấn khởỉ thật đấy, nhưng có một thực trạng khiến cho các cấp đều lo ngại. Đó là tình trạng thiếu đạn tên lửa. Như câu ca trong truyệu Kiều: "Chén vui chưa trọn chén sầu đã dâng". Bên cạnh niềm vui chiến thắng là một mối lo canh cánh. Vừa dứt đợi một, tiều đoàn trường Hoàng Minh Thắng đã báo : lên trung đoàn : "94 hết gạo rồi!". Nhận được báo cáo của 94, sở chỉ huy điểm đầu lại các đơn vị, số đạn cỏn quá ít.  Ngay lức dó, cảc tiểu đoàn nhận được chỉ thị: "Khách còn đang đến nhiều. Chú ý tiết kiệm gạo". Dù sao đó cũng là một lời kêu gọi. Các tiểu đoàn đang đứng trước những quả đạn cuối cùng rồi!

        Đêm 18, khi bắt đầu vào trận, với B.52, chưa ai nghĩ đến chuyện tiết kiệm đạn như bây giờ. Khi chưa cầm chắc xác một chiếc B.52 trong tay (ít nhất là nhu vậy), các cấp chỉ huy không nhắc nhở diết dóng phải tiết kiệm đạn như thời điềm này. Quy mô của các trận đánh B.52 vượt ra khỏi sự tính toán của chúng ta. Ngay đêm 18, bị thúc bách bởi một tâm lý tự vệ bột phát, cỏ những trận, có những tiểu đoàn phóng hơi phung phí đạn. Ngay đêm đầu tiên ấy đã có tiểu đoàn phóng đển "trắng bệ" và đã được cấp trên nhắc nhở.

        Qua đêm 19, tỉnh trạng thiếu đạn như cơn sốt bất ngờ ập đến. Tiểu đoàn 59 chuyển đến địa điểm mới với những bệ phóng trắng trơn. Sau đến tiểu đoàn 67, chỉ còn hai quả đạn trên bệ. Theo một kế hoạch phân phối "ưu tiên", tiểu đoản 57 được bổ sung thêm bốn quả đạn nữa. Vị chi trên mỗi bệ phóng sẽ có một quả đạn. Nhưng mãi đến gần tối, đạn bổ sung vẫn chưa về đến trận địa. Tiểu đoàn trưởng Nguyễn Văn Phiệt gọi đại đội trưởng đại đội hai, Trịnh Nơm :

        - Tôi cũng đang chờ ông Chuông với cậu Triệu đến cháy ruột cháy gan đây ! - Trịnh Nơm cũng chỉ biết trả lời như vậy.

        Bước vào trận chiến đấu với máy bay B.52, tiểu đoàn 57 gặp nhiều khó khăn hơn các đơn vị bạn. Khi tài của tiểu đoàn đã dùng trên một vạn ba ngàn giờ. Chỉ riêng việc quá hạn dùng, cũng phải đổi bộ khí tài đó đi rồi. Nếu quân chủng không phải tập trung trang bị cho trung đoàn 274 mới ở khu Bốn ra, chắc chắn 57 đã được một bộ khí tải mới. Bộ khí tài "già nua" của tiêu đoàn còn bị ngâm nước trong trận lụt lớn năm 1971. Sau gần nửa năm "cải tử hoàn sinh" bộ khí tài ấy đã bắn rơi tại chỗ máy bay địch. Nhưng không ai ngờ, bộ khí tài lắm tật bệnh, cứ phải sửa chữa, hiệu chỉnh từng ngày, lại phải đám đương một nhiệm vụ vượt quá sức nó: tiêu diệt các tốp B.52 đang ào ạt tiến công vào Hà Nội.

        Sau hai đêm chiến đấu, tiểu đoàn chưa bắn rơi B.52 nhưng không ai ở tiểu đoàn này đổ lỗi cho bộ khí tài cũ kỹ của họ. Tiểu đoàn trưởng Nguyễn Văn Phiệt hiểu rằng số đạn rất ít ỏi, bắt buộc mỗi trận đánh, mỗi lần phóng của tiểu đoàn anh phải được cân nhắc kỹ lưỡng.

        Đợt một tiểu đoàn không đánh. Hai quả đạn duy nhất của tiểu đoàn hóa ra nhiều. Trịnh Nơm sốt ruột hỏi tiểu đoàn trưởng mấy lần: "Tại sao không đánh?".

        Nguyễn Văn Phiệt nhận ra trong ánh mắt của nhiều anh em khác cũng có một câu hỏi tương tự như vậy. Khi tiêu đến đồng xu cuối cùng, khi đem bát gạo cuối cùng ra nấu, con người thường phải suy nghĩ, cản nhắc. Huống hồ đây là một trận đánh, trong khi tiểu đoàn còn có hai quả đạn cuối cùng.

        - Bảo cáo tiểu đoàn trưởng, xe của Triệu vô rồi! Chủng ta đã có ba đạn !

        Một lúc sau lại thấy tiếng Trịnh Nơm sồn sồn trong máy:

        - Xe của Chuông về rồi ! Ông Quang  cấp "chui" cho chúng ta một quả. Tôi lại bắt Chuông và Triệu quay lại bãi đạn ngay.

[Giangtvx]

        Đợt hai, B.52 đánh Thái Nguyên. Trịnh Nơm nói như đinh đóng cột: "Chúng nó còn quay lại Hà Nội vài đợt nữa! Chẳng "ế" mấy quả đạn này đâu !".

        Còn những bệ phỏng thiếu đạn Trịnh Nơm còn sốt ruột. Xưa nay tiểu đoàn có phải lo đến chuyện thiếu đạn bao giờ đâu. Nam là người nổi tiếng xốc vác. Anh có dáng người cao, to. Tính tình nóng nảy như Trương Phi. Đã có lần đứng trong trận địa nhìn thấy một con bê đang phá ruộng mạ. Nơm ngứa mắt, chạy ra túm lấy bổn vó con bê, vác lên vai, chạy một mạch vào sân hợp tác ! Một con người như vậy không bao giờ chịu bó tay trước bất cứ việc gì.

        4 giờ 36 phút, đợt chiến đấu thứ ba bắt đầu. Tiểu đoàn 78 và 79 ở phía tây tây nam Hà Nội hiệp dồng đánh tốp B.52 sổ 312. Một chiếc B.52 trong tốp đã trúng đạn, bùng cháy, lết ra đến Phả Lại thì rơi.

        Được lệnh đánh lốp 318, Nguyễn Văn Phiệt quyết định đánh bằng phương pháp T. Khi đạn của tiểu đoàn anh vừa phóng lên, có điều khiển, anh đã nghe trắc thủ TZK báo cáo: "Mục tiêu bốc cháy !" khi đạn của tiểu đoàn 57 nổ, trắc thủ TZK lại báo lần thứ hai: "Mục tiêu lại bốc cháy, rơi xa". Phiệt hỏi giật giọng:

        - Mấy chiếc cháy ?

        - Hai chiếc cháy ! Chiếc đầu rơi tại chỗ, không rõ đơn vị nào phóng?

        Nguyễn Văn Phiệt vừa mừng vừa tiếc rẻ, Thế là anh lại đánh hụt một keo nữa. Quay sang các trắc thủ, Phiệt an ủi họ:
- Chúng ta chưa bắn rơi tại chỗ. Phải cỗ gắng ! Còn quả đạn cuối cùng, phải đánh tốt hon !...

        (Mãi sau này Nguyễn Văn Phiệt mới biết chiếc B.52 ở tốp 318 bị bắn rơi tại chỗ ở Phúc Yên cũng vẫn do tiểu đoàn 77 phóng. Sau đợt một, tiểu đoàn 77 được cấp thêm hai đạn. Đinh Thể Văn lại tiếp tục làm nên chuyện ở hai quả đạn ấy).

        Máy bay B.52 vẫn ngoan cố kéo vào. Chỉ còn mỗi một quả đạn, Nguyễn Văn Phiệt tính toán rất lung. Anh gọi điện thoại cho Trịnh Nơm:

        - Thế nào? Chuông và Triệu về chưa?

        - Báo cáo anh còn mỗi một quả thôi, anh liệu mà "phụt".

        - Được rồi ! Xe đạn về lúc nào cho nạp đạn ngay tức khắc !

        - Rõ !

        Vừa lúc ấy các trắc thủ Tri - Lịch - Đại chọn đúng giải nhiễu B.52 đang bay vào. Đây là tốp B.52 số 532.

        Vẫn chọn phương án T. Nguyễn Văn Phiệt nhắc các trẳc thủ: "Thật chuẩn xác mới đánh".

        Sĩ quan điều khiển Nguyễn Đình Kiên nhìn tiểu đoàn trưởng lo lắng hỏi:

        - Hay là ta cố gắng bắt mục tiêu, đánh cách P. cho ăn chắc!

        - Không - Phiệt đáp dứt khoát - Cứ căn cho "đẹp" vào, nhất định sẽ đánh rơi.

        Phiệt bất giác thở dài. Binh chủng mới đúc kết được kinh nghiệm đánh "bồi", đánh "nhồi" để tăng xác suất, hiệu quả các trận đánh. Nhưng lấy đâu ra đạn để thực hiện sáng kiến ấy ? Chưa bao giở tên lửa phải bắn "mổ cò" như thế này!

        Các trắc thủ chăm chú bám sát giải nhiễu. Phiệt nhắc họ:

        - Không còn quả đạn nào để sửa chữa thiếu sót đâu!

        Quả đạn cuối cùng của tiểu đoàn gặp mục tiêu ở cự ly 24 ki-lô-mét. Kết quả rất dễ chịu: một B.52 rơi ở Núi Đôi. Mấy ngày sau các nhà báo thi nhau bình tán về truyền thuyết tình yêu ở Núi Đôi và đống xác máy bay B.52 rơi gần cặp núi sóng đôi ấy. Tuyệt nhiên không ai biết chiếc B.52 ấy bị bắn rơi bằng một quả đạn tên lửa - quả đạn cuối cùng.

        Trong lúc xe chỉ huy của tiểu đoàn 57 đang mê đi vi chiến thắng thì Trịnh Nơm gọi điện thoại cho tiểu đoàn trưởng. Giọng "Trương Phi" vẫn ồm ồm nhưng có vẻ buồn:

        - Báo cáo anh, ta lại có thêm một đạn nữa.

        - Tốt lắm! Cho lên bệ ngay! Còn đánh nữa đấy...

        - Tôi cho nạp lên bệ ròi !... Ông Chuỏng bị ngất rồi. anh ạ.

        - Sao ? Lảm sao Chuông bị ngất?

        - Mấy ngày nay lái liên tục lại không chịu ăn... Tại tôi cả thôi...

        - Tôi xuống đấy ngay bây giờ. Chuông đã tỉnh chưa ?

        - Tĩnh rồi ! Ông ấy lại đang đòi đi lấy đạn đây nảy...

        Trên bản đò lại xuất hiện một tốp B.52 đang bay vào. Phiệt chỉ kịp nghe Nơm nói với: "Anh nhớ, chỉ còn một quả đạn thôi đấy!".

[Giangtvx]

   
*
*   *

        Sau này có dịp nhìn lại, chúng ta dễ dàng; nhận thấy đêm 20 tháng 12 là một lần "dốc túi" của Ních-xơn. Ý đồ tập kích vào Hà Nội trong vòng vài ba ngày đã hết. Những tín hiệu "khuất phục", "đầu hàng" mà kẻ thù vẫn mong đợi là điều chẳng bao giờ có.

        Đêm 20 thảng 12, cố đánh dấn thêm một đợt quyết liệt nữa, Ních-xơn nhận được một kết quả đắng cay: bảy chiếc B.52 không trở về. "Đi" theo ngần ấy "pháo đài bay" là 7 tổ, 42 giặc lái không trở về. (Chỉ có 12 tên thoát chết, được đưa vào "Hin-tơn Hà Nội"). Thật là trớ trêu, khi các bệ phóng SAM-2 ở Hà Nội gần như đã hết sạch đạn, các cuộc tiến công của máy bay B.52 cũng STOP luôn!

        Chiến tranh là như vậy: Hai bên đều dốc sức, cố gắng đến tột đinh. Hy vọng bằng nỗ lực đó mà đánh gục được đối phương. Nhưng cả hai bên đều không thấy rõ cái giới hạn cuối cùng của nhau. Rồi cả hai bên đều phải dừng lại ở cái ranh giới, mà chỉ cần bên này cố gắng thêm chút nữa, bên kia sẽ không thể gượng lại được.

        Đêm 20 đã trôi qua trong tình thế ấy, Đến đêm 21 tỉnh hình lại diễn biến khác rồi. Ở Hà Nội, dù là không nhiều, ngay buổi sáng ngày 21 tháng 12 các xe TZM đã chở thêm những quả đạn từ bãi lắp rắp đến các trận địa. Về phía SAC, đến ngày 21 đã bắt đầu thãy ngấm đòn. Lũ .giặc lái B.52 rất nhạy cảm với những tổn thất không làm sao phanh lại được. Chúng bắt đầu thổ lộ với nhau những nỗi thất vọng và khiếp hãi trong các câu lạc bộ sĩ quan ở Gu-am và U-ta-pao. Nhiều tên đã thổi phồng các trục trặc không đáng kể của máy bay để trì hoãn các phi vụ. Bí quá, chúng cáo ốm đâm bệnh để bảo toàn mạng...

        Đêm 21 tháng 12 năm 1972, chỉ có 24 chiếc B.52 ào vào đánh Hà Nội một đợt. Đêm nay SAC cũng đau đớn lắm. 12% số máy bay vào đánh đêm ấy đã bị bắn rơi. Đó là một "định mức" không thể chịu nổi đối với không quân chiến lược.

        Đưa B.52, một loại vũ khí chiến lược xưa nay được coi là bất khả xâm phạm vào đánh Hà Nội, đế quốc Mỹ không ngờ lại buộc phải nhận lấy những thất bại đau đớn như thế. Mục đích chiến lược không thực hiện được. Các mục tiêu của chiến dịch đánh phá càng làm cho những bộ óc quân sự Mỹ đau đầu. Ngày 30 tháng 12 năm 1972, hãng tin Pháp binh luận rằng:

        "Chưa bao giờ B.52 của Mỹ vấp phải một hệ thống phòng không có hiệu lực đến như thế, bị thiệt hại nhiều máy bay đến như thế, trong một thời gian ngắn như thế ở một thành phố như Hà Nội".

        Chính viên tướng không quân Gioóc Ết-đơ, nhân vật số hai của không quân chiến lược Mỹ cũng đă phải cay đắng thú nhận trên tạp chi  "không lực":"Tổn thất này là một đòn choáng váng đánh thẳng vào những người vạch kế hoạch cho chiến dịch "Lai-nơ bách-cơ 2 ".

        Trong biết bao lời ca thán, chê trách SAC của chính giới Mỹ, người ta chửi rủa thần tượng B.52, cho là thứ vũ khí chiến lược đáng vứt vào bãi rác! Cỏ lễ cách nói của hãng tin Anh Roi-tơ (29 tháng 12 năm 1972) là hàm xúc hơn cả: "Các nhà quan sát quân sự ở Oa-sinh-tơn ước tính rằng với mức 33 mảy bay B.52 bị hạ trong 10 ngày qua thì chỉ khoảng ba tháng nữa là Mỹ hét nhẵn B.52.

        Xưa nay nói tới B.52 người ta thường nghĩ đến những loạt bom man rợ, hủy diệt của chúng, Chữ "hủy diệt" chỉ được dùng, được ám chỉ cho những mục tiêu mà B.52 đã và sẽ tấn công. Sau những thất bại ở Hà Nội, không phải nhà toán học, không cần máy tính điện tử, người ta cũng tính được rằng tốc độ bị bẳn rơi của B.52 ở Hà Nôi là tốc độ của sự hủy diệt. Cuối cùng nòi giống của B.52 sẽ tuyệt diệt !

        Không phải đợi đến cuối tháng 12 mới nói được, điều đó. Những trận thắng từ đêm 18 đến đêm 21 đã khẳng định điều đó rồi...

[Giangtvx]

        

CHƯƠNG BỐN

TỘI ÁC VÀ TRỪNG PHẠT

        * Chiến dịch đánh vào dân thường

        Mỗi lần cỏ dịp nhắc lại chiến công đảnh thắng B.52 ờ Thủ đô Hà Nội chúng ta thường đặt lại câu hỏi : Giả sử nếu 12 ngày đêm ấy, nhân dân ta không đánh bại cuộc tập kích chiến lược bằng máy bay B.52 của đế quốc Mỹ, cứ để mấy trăm lần chiếc B.52 và hơn một ngàn máy bay ném bom chiến thuật mặc sức hoành hành thì Thủ đô Hà Nội và một số nơi khác còn phải chịu sự tàn phá đến đâu? Và ở giai đoạn cuối của sự nghiệp chống Mỹ, cứu nước của dân tộc ta lúc ấy tình hình còn có thể diễn biến theo một sự bẩt ngờ nào ?

        Như đã nói ở trên, trong cuộc họp bàn định âm mưu dùng máy bay chiến lược B.52 tiến công vào Thủ đô Hà Nội, tướng Hây-gơ, trợ lý của Kít-xinh-giơ đã nói rằng: Chiến dịch "Lai-nơ bảch-cơ 2" sẽ tạo ra "A massive shock" đối với nhân dân Việt  Nam Ních-xơn và những tên đầu sỏ ở Nhà trắng và Lầu năm góc, muốn thực hiện một chiến dịch  đánh vào thường dân, đánh vào ý chí của đối phương.

        Nich-xơn vẫn thường nói: y ngưỡng mộ Tơ-ru-man. Tơ-ru-man là "một tổng thống dũng cảm nhất của nước Mỹ". Việc làm của Tơ-ru-man được

        Ních-xơn coi là "dũng cảm", là việc viên tổng thống đó đã quyết định dùng hai quả bom nguyên tử để đánh vào tinh thần nước Nhật, một nước Nhật đã đứng trước vực thẳm chiến bại và nhân thể đánh vào tinh thần nhân dân thế giới.

        Ních-Xơn coi hành động của Tơ-ru-man là một tiền lệ. Lượng bom đạn mà chiến dịch "Lai-nơ bách-cơ 2" dội xuống miền Bắc Việt Nam, bằng sức phá hoại của năm quả bom nguyên tử mà người Mỹ đã ném xuống đất Nhật. Chỉ riêng Hà Nội thôi, đã phải chịu đựng tới hai quả bom như vậy rồi.   
Báo "Sao và vạch" của quân đội Mỹ, đã từng viết như sau: "Về đợt B.52 đánh Hà Nội, Hái Phòng... nếu tính số bom ném xuống một ngày thì có thể chịu đựng bằng số bom ném xuống nước Đức, trong những tháng cuối đại chiến thứ hai. Nhưng xét về khu vực hạn chế (một vòng tròn có .đường kính một trăm dặm) thi có thề nói, chua bao giờ có nhiều tấn bom ném, xuống một khu vực trong một thời gian ngắn như vậy".

        Các thống kê cho thấy: trong 12 ngày đêm tiến hành chiến dịch "Lai-nơ bếch-cơ 2" bom đạn Mỹ đã giết hại 4.025 dân thường, làm bị thương 3.327 người, phá hủy hoàn toàn 5.480 ngôi nhà, phá hỏng nặng 4.917 ngôi nhà khác. Ngoài ra, bom B.52 còn phá hủy 22 trưởng học, 3 bệnh viện, một số rạp hát, chùa chiền, di tích bảo tồn... ở Hà Nội.

        Những con số đó làm chúng ta liên tưởng tới những vụ thảm sát ở Giéc-ni-ca, Vác-xa-va, Hi-rô-si-ma v.v... mà mục tiêu chỉ là những người dân lành và tổ ấm của họ.

        Trở lại với đợt đánh phá đầu tiên của máy bay B.52, đêm 18 tháng 12 năm 1972 ở Hà Nội, chúng tôi đã đọc được những dòng sau đây ở một tài liệu hiện còn lưu trữ tại bộ tư lệnh phòng không Hà Nội:

        "20 giờ 13 phút ngày 18 tháng 12 năm 1972 : Tốp B.52 số 671 đi theo sườn Tam Đảo xuống đánh bom vào xã Uy Nỗ (Đông Anh). Tiểu đoàn 59 phóng hai đạn ở cự ly 34 và 32 ki-lô-mét. Đạn nổ gặp mục tiêu ở cự ly 27 ki-lô-mét. Máy bay cháy to. Rơi tại Phủ Lỗ".

        Trong dòng tư liệu ngắn ngủi đó, chúng tôi đã chú ỷ đến "mục tiêu" mà B.52 ném bom là xã Uy Nỗ (Đông Anh). Giặc Mỹ đã lựa chọn một xã có mật độ dân số cao ở ngoại thành Hà Nội để tiến công. Như vậy là, một trong số những chiếc B.52 đến gây tội ác ở Uy Nỗ đã bị trừng trị. Còn những chiếc khác đã "thực thi" mệnh lệnh của tổng thống Ních-xơn ra sao?

        Trước khi đến xã Uy Nỗ, để thu thập tải liệu về tội ác của B.52 đã gây ra ở đây, từ 10 năm trước, chúng tôi đã tìm được một đoạn ghi chép của nhà văn Ngô Văn Phú. Xin phép được trích ra đây, vì nó nói đến trận bom B.52 đêm 18, ở Uy Nỗ :

        "...Những hố bom rất mau, đường kinh năm, sáu mét nằm đều đặn bên nhau. Gia đình ông Dị bị trúng bom. Ông bị sức ép nặng, vợ và bốn con
ông chết ở trong nhà. Bác Trạch, thợ cơ khí về hưu cũng bị bom giết hại, cả vợ lẫn con. Quả bom đến cửa hầm của chị Hà giết chết chị cùng đứa con trong bụng và cháu bé hai tuổi, con dâu của chị. Một người bạn gái của chị chết cạnh đó. Vệt bom B.52 đầu tiên ấy giặc Mỹ giết hại toàn đàn bà và trẻ con"¹

        Đêm 18 tháng 12, B.52 không chỉ ném bom rải thảm xuống Uy Nỗ có một lần, mà tới ba lần... Ngô Văn Phú đã ghi chép về đợt ném bom thứ ba như sau :

        "Chị Thoa và anh Tụng nghe tiếng bom réo, lấy thân mình che chở cho đứa con nhỏ vừa sinh chưa kịp đặt tên, đều bị giết cả. Ở một căn nhà khác, khi giỡ ngói, gỗ ra thì bà Nụ và hai con đã chết trong giường. Người mẹ chết, bàn tay còn ôm choàng che chở cho con mình. Trong một căn hầm, anh Ly cùng ba con nhỏ chết không còn một ai. Cái làng bị đánh hết sức ác liệt, tàn bạo. Mỗi tấc đường, mỗi cành cây nát tướp, mỗi đống gạch vụn, mỗi giọt máu của người chết còn rớt lại là một lời tố cáo, lời kêu gọi trả thù"². Bè lũ Ních-xơn đã dùng B.52 để mở màn cái gọi là "cú xốc ào ạt" của chúng như thế đấy !

----------------
1. 2 Hà Nội 12 ngày ấy, Nhả xuất bản Văn học. Hà Nội tr. 119 và tr. 120

[Giangtvx]

        Từ ngày 23 tháng 10 năm 1972; khi những tin tức phong thanh về hội nghị Pa-ri lan truyền ở Hà Nội, cùng với việc Ních-Xơn ngừng; ném bom từ vĩ tuyến 20 trở ra, người Hà Nội nghĩ nhiều đến hòa bình. Hà Nội nhanh chóng bình yên trở lại. Vẫn biết kẻ thù thường tráo trở, vẫn biết một ngày nào đó máy bay Mỹ có thể ném bom trở lại... nhưng người Hà Nội vẫn quen tranh thủ từng ngày, từng tuần... thành phố tạm yên tiếng bom, tiếng súng đã tạo cho minh một cuộc sống yên ổn, thanh bình.

        Tháng 11, từ những nơi sơ tán, người Hà Nội lục lục kéo về thành phố. Lần này những người trở về phập phồng hy vọng: biết đâu, sắp tới hiệp định Pa-ri sẽ được ký kết ? Không ít những người trước khi về thành phố, đã liên hoan chia tay với bà con đã cưu mang mình trong những ngày sơ tán.

        Kẻ ở người đi, vui vẻ nói với nhau: "Lần này về Hà Nội đón tin hòa bỉnh luôn !". Họ còn mời nhau Nô-en này ra Hà Nội chơi. Nhiều lứa đôi đã chọn dịp này đẽ làm lễ cưới.

        Sau 55 ngày sống trong bình yên, không có bom đạn đe dọa. Không phải bỏ nhà đi sơ lán. Không phải sớm, tối mấy bận chui hầm... 55 ngày, vị ngọt của hòa bỉnh thấm đần vào từng con người, qua mọi chi tiết của đời sống thường ngày.

        Giữa hoàn cảnh ấy, máy bay B.52 ập đến. Sự ác liệt trở nên tàn khốc hơn nhiều. Chính kẻ thù muốn tạo ra một cú sốc như thế. Tiếng máy bay. Tiếng súng. Tiếng bom nối nhau, từng đợt dài, bất thần ập đến giữa một đêm đông, mọi người đoàn tụ cả trong các tổ ấm của mình.

        Những bài học xương máu ở Hải Phông là một lời nhắc nhở nghiêm khắc. Làm thế nào để một thành phố có hơn một triệu dân vừa chiến đấu tốt, vừa phòng tránh tổt ?

        Tiếng bom B.52 lúc đầu còn dội lẻn từ hướng Sơn Tây, Nội Bài. Đợt hai bom nổ ở Đông Anh. rồi Yên Viên, Gia Lâm... Trong đêm tối, cứ ngỡ từng thảm bom, đợt bom, đủ cào bằng đi những dãy phố quen thuộc ở Hà Nội...

        Mặc dầu chưa một lần nào phải đối phó với B.52 nhưng nhân dân Hà Nội không hề hoảng hốt. Cảnh sơ tán khá bình tĩnh, trật tự. Nhiều nơi các đội dân phòng phải đến từng nhà giục đi sơ tán.

        Sự gian truân, vất vả thì không tránh khỏi. Đầu đội trời, chân đạp đất, tất cả ra đi giữa đêm đông giá rét. nhiều mẹ già, nhiều em nhỏ của chủng ta còn thiếu áo ấm, tất ấm, thậm chí quên cả đôi dép để đi. Những bàn chân can trường ấy đã phải cuốc bộ hàng chục cây số... Những tiếng "B.52 ! B.52 !" thốt ra ở nhiều người, được hiểu là "tội ác", là "man rợ", là những tai ương không lường hết được...

        Mặc dầu Hà Nội đang trải qua một cuộc sơ tán lớn nhất trong lịch sử, nhiều người trong thành phố vẫn nấn ná chưa muốn đi. Đối với họ phải thay đổi nấp sống quen thuộc thường ngày quả là một thử thách còn lớn hơn cả bom đạn... Một buổi hẹn hò chưa đến được với nhau. Một mái gà vừa xuống ổ. Một con lợn chưa biết nên giữ hay mang nó đi theo. Vì mấy thứ tem phiếu chưa mua được... Chỉ cần một trong ngần ấy lý do cũng đủ để cho mỗi người tìm cách nấn ná thêm một ngày, thậm chí chỉ là một đêm, ở lại Hà Nội.

        Ở đây, đang có một ngọn đèn điện một vòi nước, một bản nhạc hay mà nơi sơ tán thì chẳng bao giở có... Thế rồi, lũ B.52 ập vảo đánh nhiều điểm ở nội thành. Bom rơi ở khu tập thể An Dương, ở bệnh viện Bạch Mai, ở đường Láng và ở Khâm Thiên... Sự nấn ná thường tình, đáng thương biết bao, đã trỏ thành sự chậm trễ không còn sửa chữa được. Biết bao người đã phải trả giá cho sự chậm trễ ẩy ngay trên giường nằm của họ.

[Giangtvx]

        Một chiến sĩ lái xe chở đạn tên lửa đă kể với chúng tôi câu chuyện san đây:

        "Sáng 21 tháng 12. chúng tôi đang lo cuống lên vì thiếu đạn. Tôi phóng chiếc xe TZM của mình như bay đến gần Cầu Giấy thi gặp một bà cụ đứng chắn giữa đường, tay vẫy một vuông vải.

        - Mẹ ơi ! Xe của con đang đi chở đạn. Con không tiếc mẹ đâu! - Tôi nói với bà cụ như vậy.

        - Chú làm ơn làm phúc! Thương lấy mẹ con nó ! - Bà cụ chỉ vào bên đường. Nép dưới một gốc bàng có một chị phụ nữ đang ẵm con. Nhìn khăn áo của chị, tôi đoán chị mới sinh nở được mấy ngày. Hoàn cảnh thật éo le. Tôi còn đang suy nghĩ thỉ bà cụ lại van vỉ:

        - Em nó mới sinh được hai hôm ! Chú làm ơn, làm phúc...

        Thấy tôi im lặng, bả mẹ quả quyết gọi:

        - Này, con ơi, bế nỏ ra đây! Cha đẻ thằng Ních-xơn, cũng là vì nó cả! - Bà cụ coi như tôi đã xuôi, chạy vảo đỡ sản phụ. Tôi đành phải mở cửa buồng lái làm theo "mệnh lệnh" của bà mẹ.

        Một gương mặt trẻ trung, trắng bủng. Đôi mắt thì mọng đỏ vi khóc nhiều... Nhìn người phụ nữ mới sinh nở lả lướt như một tàu lá, lòng tôi nhói lên. Tôi giục bà cụ: "Mẹ lên xe đi, con chạy đây nảy". Cắt ngang câu nói của tôi là tiếng khóc của đứa trẻ sơ sinh. Tiếng "oa... oa" thoảng trong từng cơn gió bấc đang gào rít.

        - Nó đói, nó rét đấy, con ạ ! - Bà cụ thầm thì. Bàn tay già nua xoa xoa vảo tấm mền quấn chặt lấy đứa trẻ.

        Tôi đang định đỡ bà cụ ngồi vào buồng lái thí cụ lại tụt xuống:

        - Tôi không đi đâu. Trăm sự nhờ chú giúp mẹ con cháu nhé!

        Tôi rất vội. Không kịp hỏi vì sao bà cụ lại không theo con và cháu. Đóng cửa xe lại, tôi "vù" ngay.

        Xe chạy đến cầu Diễn, tôi hỏi người mẹ trẻ :

        - Bà cụ là bà nội hay bà ngoại của cháu đấy ?

        - Dạ, không phải đâu ạ. Em ở trong thành phố, đưa cháu đi sơ tán. Ra đến Cầu Giấy thì gặp bà cụ... Thấy mẹ con em chạy giặc khổ sở quá, cụ giúp em cho cháu bú rồi đứng ra giữa đường vẫy xe cho em. Xe nào cũng đỗ lại, nhưng đã chở chật ních người đi sơ tán rồi. May quá, cụ đã vẫy được xe của anh...

        Tôi chì kịp "à" lên một tiếng rồi lắng tai nghe người phụ nữ ngồi bên cạnh kể tiếp :

        - Sáng 19 em sợ quá, theo hàng phố đi sơ tán ngay. Đến nơi mới nghĩ đến việc em có thể sinh cháu ở nơi sơ tán. Lúc ẩy mới thấy thiếu đủ thứ. Không ngờ ngay chiều hôm ấy quay lại Hà Nội để chuẩn bị thêm một ít đồ dùng, em trở dạ. Bom đạn như thế anh bảo em đến nhà hộ sinh sao được? Em sinh nở lần đầu, không cỏ người đỡ đần lại không đến nhà hộ sinh, nên vật vã khổ sở lắm. Cũng may có một bà cụ hàng xóm chạy sang. Lúc đó B.52 đang ném bom, em vừa khóc; vừa giục bà cụ xuống hầm. Bà cụ gắt : "Tôi sống để mẹ con cô chết ư ?".

        Sinh cháu rồi em liều nằm lại nhà. Đêm hôm qua nó lại đánh dữ quá. Mỗi lần báo động B.52 các anh "dân phòng" lại phải chạy đến giúp em và cháu xuống hầm.

        Sáng nay em quyết định đưa cháu đi sơ tán. Ở lại thành phố làm cho bao nhiêu người phải bận bịu, khổ sở vì mẹ con em.

        Cô ấy vừa sụt sịt khóc, vừa kể chuyện. Tôi đã đưa hai mẹ con đến Phùng. Biết làm thế nào được... hai mẹ con lại phải đứng ở  bên đường vẫy một chiếc xe khác. Ngay sau đó, tôi đã kể lại câu chuyện trên đây cho các chiến sĩ lắp ráp đạn và các chiến sĩ ở trận địa tên lửa nghe".