CHÚT KỶ NIỆM VỚI LÊ MINH- TTNL- AKBG
(tiếp theo)
Đúng vào lúc tôi thấy nản nhất thì loạt bài “Trận Phan Rang” của TTNL xuất hiện trong “Những chuyện không thể quên- Cười ra nước mắt”. Tôi như vớ được vàng. Nói thế không ngoa tý nào vì TTNL là lính trinh sát, trực tiếp đi nắm địch trước trận đánh. Anh lại cùng với chiếc xe TG trinh sát đi trước đội hình đến khi gặp địch mới nhường đường cho xe tăng Đại đội 3 tiến lên công kích. Trong tay anh có bản đồ. Anh lại có thói quen ghi chép và trí nhớ tuyệt vời nên qua những bài viết của anh bối cảnh chung của trận đánh cũng như các diễn biến trận đánh diễn ra rõ mồn một như những thước phim tài liệu. Những ngày đó, tôi liên tục “khai thác” anh. Khi thì viết bài trao đổi trên diễn đàn. Khi thì PM, email hỏi riêng một vấn đề nào đó. Phải nói rằng với tác phong cụ thể, tỷ mỷ của người lính trinh sát và bây giờ là một nhà khoa học các tư liệu anh cung cấp cho tôi hết sức rõ ràng, cụ thể và chính xác. Đặc biệt là về bản đồ và các địa danh dọc đường tiến công cũng như tình hình địch ở đó. Về phía tôi cũng giúp được anh một số việc như cung cấp chính xác phiên hiệu các đơn vị TTG tham gia trận đánh, các loại trang bị TTG cùng một số sự việc khác liên quan đến TTG.
Trên cơ sở những câu chuyện của đồng đội đại đội 3, của bác “Gúc” và đặc biệt- những tư liệu của Lê Minh tôi đã hoàn thành bản thảo cuốn “Mũi lao thép” viết về Đại đội tăng 3 trong trận đột phá phòng tuyến Phan Rang rất nhanh. Có thể nói sự chính xác, tỷ mỷ của người lính trinh sát- nhà khoa học Lê Minh- Tích Tường Như Lệ- AK báng gấp đã giúp tôi rất nhiều trong việc dựng lại trận đánh đó một cách sát thực và sinh động. Sau khi xong bản thảo lần thứ nhất tôi email cho anh để xin ý kiến. Tuy nhiên, lâu lâu không thấy anh trả lời nên định tìm gặp anh để hỏi. Có lẽ cái mong muốn đó đã động lòng Trời nên chỉ mấy hôm sau tôi đã bất ngờ được gặp lại anh.
Hôm đó- dịp nào thì tôi cũng đã quên, đang ngồi đọc báo thì nghe anh Hữu Thành- vi tính điện thoại: “Ra ngay quán TH off gấp”. Vốn quen chấp hành mệnh lệnh của cấp trên nên tôi lên xe đi ngay. Tới nơi, xung quanh bàn đã có 5-6 người toàn anh em quen thuộc, trong đó có Lê Minh. Mặc dù đã biết nhau rồi song tôi đã thật sự ngạc nhiên khi nghe anh HT giới thiệu: Lê Minh là “dân Trỗi”, nghĩa là cũng thuộc loại “lá ngọc, cành vàng” rồi chứ không phải thường dân nữa. Thế mà vẫn đi lính, lại còn đánh nhau ở Thành Cổ, lại còn đánh đến tận Sài Gòn. Lại còn là Tiến sỹ vật lý, giảng viên đại học nữa… Tôi “choáng” thật sự.
Tuy mới gặp nhau hai lần song vì đã trao đổi với nhau qua các loại phương tiện từ diễn đàn, tin nhắn, email đến điện thoại… nên tôi với Lê Minh nói chuyện với nhau khá cởi mở như những người bạn cũ lâu ngày mới gặp lại. Cả mâm đều ngạc nhiên về điều đó buộc tôi phải giải thích. Còn LM vẫn ngồi đó cười rất hiền lành. Có vẻ như anh muốn nói: “Các bạn hiểu thế nào cũng được”. Đến lúc tôi hỏi về cuốn sách thì anh cười: “Ông viết về chiến đấu của xe tăng, còn tôi có biết gì về xe tăng đâu mà góp ý”. Tôi bật cười: “Lão ấy có lý”. Hỏi anh thấy cuốn sách thế nào thì anh nói: “Nhìn chung là được nhưng hơi thiên về xe tăng”. Tôi công nhận anh nói đúng nhưng biết làm sao được. Ăn cây nào, rào cây ấy mà. Với lại viết cả về BB trong trận đánh đó thì đồ sộ lắm, tôi không đủ sức.
Chắp nối các câu chuyện của Lê Minh và các đồng đội ở dTTG4, tôi quyết định tổ chức một cuộc gặp gỡ giữa anh và người chỉ huy chiếc xe TG K63 trinh sát trong đêm 15 rạng sáng 16.4.1975 cùng các anh em của Đại đội Tăng 3- những người đã cùng anh chiến đấu trong trận đánh vô cùng ác liệt đó. Vì là tiến công trong hành tiến nên Tiểu đoàn bố trí đội hình hàng dọc trên QL1. Đi đầu đội hình là một chiếc xe TG kiểu K63 làm nhiệm vụ trinh sát nắm địch. Nhiệm vụ của nó là bắt liên lạc với toán trinh sát của BB đã phái đi nắm địch từ trước sau đó báo cáo lại cho cấp trên- đó chính là toán TS của Lê Minh. Chỉ huy chiếc xe đó là Bùi Văn Định, nguyên sinh viên ĐHLN, lúc đó là Trợ lý tham mưu Tiểu đoàn TTG4. Bác này sau chiến tranh cũng về học tiếp và cho đến lúc này đã là Phó giám đốc Sở NN-PTNT tỉnh Bắc Cạn. Còn đang công tác, lại ở tỉnh xa nên bác này cũng ít khi về Hà Nội. Đợt ấy, có lẽ vào tháng Tư năm 2011 thì phải, bác Định về HN và muốn gặp gỡ mấy anh em Đại đội 3. Khi biết tin, tôi gọi cho Lê Minh. Anh đã phóng xe máy đến ngay. Câu chuyện của những người lính cùng tham gia chiến đấu trong một trận đánh vô cùng ác liệt thật là sôi nổi. Mọi người tranh nhau nói, còn Lê Minh vẫn như lần gặp trước. Anh ngồi nghe là chính, chỉ thỉnh thoảng bổ sung một vài chi tiết. Tôi để ý mỗi khi anh lên tiếng là chắc như đinh đóng cột và được mọi người công nhận ngay. Về phía tôi lúc đó chỉ biết ngồi im và chú ý lắng nghe cố không bỏ sót chi tiết mới nào để bổ sung vào bản thảo.
Hơi buồn một tý là Lê Minh và Bùi Định không nhận ra nhau. Cũng không có gì là lạ cả bởi khi toán trinh sát của Lê Minh chặn chiếc xe TG trinh sát lại là quãng 3 giờ sáng ngày 15.4.75. Trong đêm tối có ai nhìn rõ mặt ai đâu. Tiếp đó, 5 giờ sáng là nổ súng đánh nhau. Mặc dù Lê minh cũng leo lên xe nhưng đứng ở cửa BB phía sau, còn bác Định ngồi trong ghế TX đậy kín cửa. Rồi thì khói lửa ngút trời cho đến lúc vào đến TX Phan Rang thì chia tay nhau đầy gấp gáp. Chuyện lại đã xảy ra gần 40 năm rồi nên họ không nhận ra nhau được cũng là bình thường. Sau cuộc gặp mặt này, tôi lại có thêm một số tư liệu để hoàn chỉnh bản thảo cuốn “Mũi lao thép” của mình.
Sau này, tôi còn gặp Lê Minh vài lần nữa ở 19C Ngọc Hà, ở rạp chiếu phim Ngọc Khánh... Những lần gặp nhau ấy, tôi vẫn thấy trong khi mọi người ca hát, chém gió, đọc thơ… thì Lê Minh bao giờ cũng ngồi im lặng ở một góc khuất nào đó, trên môi thường trực nụ cười khiêm nhường và rất đỗi hiền lành, thỉnh thoảng mới nhỏ nhẹ góp một câu. Dường như anh chỉ muốn làm nền cho đồng đội nổi lên. Nhìn anh, tôi liên tưởng đến hạt vàng mười lẫn trong cát bụi. Vâng, đó chính là ấn tượng sâu đậm nhất trong tôi về anh. Người như thế mà lại ra đi sớm quá. Hỡi ông xanh kia sao quá bất công.
Vĩnh biệt anh, xin có mấy vần:
Đã luyện tôi qua lửa Cổ Thành
Vững vàng đi hết cuộc chiến tranh
Tích Tường- Như Lệ không bỏ chốt
A-Ka báng gấp nổ vẫn đanh
Về với bút nghiên thành Tiến sỹ
Giảng viên đại học đã đề danh
Người thế mà sao ra đi sớm
Có bất công không, hỡi ông Xanh?LXT