Vị chỉ huy huyền thoại

[Giangtvx]

       
        Nguyễn Chơn còn trực tiếp chỉ huy đánh trận phục kích địch ở dốc Trao đầu năm 1960, tiêu diệt gọn một đại đội địch tăng cường với trang bị đầy đủ, âm mưu tái chiếm lại đồn Ga Lâu. Biết địch sẽ tái chiếm Ga Lâu, Nguyễn Chơn cho cắm tổ trinh sát ở chân bến Hiên. Từ chân bến Hiên lên đến đỉnh dốc phải đi mất hai ngày, trinh sát báo cho Nguyễn Chơn biết địch đổ bộ xuống 175 tên, gồm bốn trung đội, có bốn khẩu cối 81 ly, hai đài 15W. Đồng bào các dân tộc đã phối hợp với Nguyễn Chơn bằng một rừng chông sập, chông thò đặt ỏ bên dưới của con đường lên núi.

        Tổ trưởng tổ trinh sát Thân trở về gặp Nguyễn Chơn:

        - Báo cáo! Địch bắt đầu đi lên dốc. Tôi đêm đúng 175 tên. Chúng mang vác lương thực thực phẩm, súng đạn khá nặng...

        Nguyễn Chơn lập tức ra lệnh cho ba tiểu đội chia thành ba mũi. Mũi chặn đầu, mũi khoá đuôi, mũi đánh tạt sườn. Còn mảng trống sườn dốc bên dưới đường đã có chông của đồng bào đợi địch.

        Chông ở các làng A Dinh, Gáo, Trao cũng phục sẵn. Từ vị trí chỉ huy trên sườn dốc Trao, Nguyễn Chơn nhìn thấy địch, ông báo cho các đơn vị chuẩn bị. Cạnh Nguyễn Chơn là một khẩu trung liên, mặc dù địch đã đến quá cự ly bắn nhưng Nguyễn Chơn vẫn chưa cho nổ súng. Lúc thấy địch đã đến quá gần, Nguyễn Chơn vẫy tay ra lệnh bắn nhưng đạn lại thối. Địch vừa phát hiện ra đối phương thì súng của cả ba tiểu đội đã nổ ran. Các chiến sĩ toàn trung đội vừa bắn vừa xung phong. Địch vội vã tháo chạy, sa xuống bãi chông. Chông thò, chông cắm, chông quả mít thi nhau diệt địch. Một tên giặc gan lì dùng tiểu liên bắn trả, một viên đạn đã xuyên thủng bả vai Nguyễn Chơn. Thấy thủ trưởng bị thương, các chiến sĩ căm thù ào tới bắn chết hắn rồi quay lại băng bó cho Nguyễn Chơn. Trận ấy, 45 chiến sĩ của đơn vị Nguyễn Chơn đã diệt gọn một đại đội tăng cường của địch với 115 tên chết, 60 tên bị bắt,... thu toàn bộ vũ khí, có 4 khẩu ĐKZ57, 9 đại liên, 2 đài 15W... Lúc đó các cơ quan Tỉnh ủy, Khu ủy đã chuyển sâu xuống dưới đồng bằng. Đồng chí Mười Khôi thay mặt Thường vụ Tỉnh ủy huy động đồng bào các bản ra chôn xác giặc và thu chiến lợi phẩm. Một đại đội tăng cường của giặc bị mất tích trong chốc lát nên quân địch không kịp ném bom, bắn pháo, đổ quân cứu viện.

        Dạo đó, toàn đơn vị mỗi tháng chỉ được một lon muối. Nguyễn Chơn phải trải tấm nilông, đổ lon muối chia ra 90 phần cho 90 bữa của toàn đơn vị, nhưng khi thu được chiến lợi phẩm gạo, muối, đường... ông giao hết cho đồng bào các bản làng... Sau trận ấy, trường hạ sĩ quan của ông giải thể và Nguyễn Chơn được điều đi chỉ huy một đơn vị chủ lực của Quân khu...

        Chuyện Nguyễn Chơn chỉ huy chiến đấu luôn tiêu diệt gọn các đơn vị địch dù trong hay ngoài công sự do ông Châu Sa kể lại khá hấp dẫn với các sĩ quan trẻ. Nhất là câu chuyện đêm vượt sông A Vương đánh đồn Ga Lâu. Đêm đó, nước ồ ạt đổ về, bộ đội không thể nào vượt qua được. Nguyễn Chơn đã tìm một khúc sông hẹp, chặt một cây gỗ lớn cho đổ ngang qua sông để đơn vị vượt qua. Một sáng kiến nhỏ đã đem lại một thành công lớn. Nguyễn Chơn luôn luôn coi trọng hành động sáng tạo của người chiến sĩ trong chiến đấu. Ông thường nói một hành động thông minh, quả cảm trong khoảnh khắc của người lính nhiều lúc góp phần xoay ngược một thế trận. Trận đánh có thể chuyển từ thế bị động, thế giằng co sang thế tiến công, áp đảo và chiến thắng...

        Trần Phước xảo, Chính trị viên Đại đội công binh cũng góp vào câu chuyện về người Sư trưởng của mình:

        - Các đồng chí có biết không, Tiểu đoàn 15 công binh của chúng tôi đang làm nhiệm vụ đánh địch ở cầu chữ s, chặn không cho địch vượt cầu tiến vào Sê Pôn trên trục Đường 9 thì nhận được lệnh của Sư trưởng Nguyễn Chơn "Tiểu đoàn nhanh chóng cùng Tiểu đoàn 10 đặc công vận động đến tuyến đường giao liên 16 và dốc Nguyễn Chí Thanh, khẩn cấp triển khai đánh địch..." Lúc ấy, đồng chí Võ Đối hội ý gấp với tôi, anh nói: Anh Chơn mà đã trực tiếp chỉ thị thì chúng ta phải hành quân ngay trong đêm thôi, chắc là nhiệm vụ đón lõng địch khi Trung đoàn 141 và Trung đoàn 1 tấn công tiêu diệt điểm cao 723. Chúng ta mà đến chậm, địch chạy thoát hết thì toi công cả sư đoàn... Chúng tôi để lại một đại đội canh giữ cửa ngõ Sê Pôn còn toàn bộ tiểu đoàn thiếu hành quân ngay trong đêm. Trời đất ơi! Suốt chín tiếng đồng hồ xuyên rừng, vượt qua những bãi bom, cây cối đổ ngổn ngang, trời tối đen như mực, nhưng đến 4 giờ sáng ngày 16 tháng 3, chúng tôi vừa đến nơi, đang vào triển khai, chưa kịp làm công sự đã phát hiện thấy bọn địch luồn lách tìm đường xuống chân đồi 723. Ta nổ súng, địch co trở lại đến 6 giờ 30 phút. Bị sức ép của bộ binh và pháo binh ta, địch kéo xuống mỗi lúc một đông và chạm ngay vào đài quan sát của sư đoàn. Sư trưởng nhìn rõ mặt từng tên lính địch mới ra lệnh nổ súng. Lúc ấy, anh em chúng tôi chỉ còn cách dùng lựu đạn, tiểu liên AK xáp lá cà chặn lại. cả tiểu đoàn công binh và đặc công đã kịp thời vận động bịt kín hết tuyến đường Nava, địch buộc phải ùn lại hết giữa thung lũng phía Đông 723. Sư trưởng lại tiếp tục ra lệnh bằng giá nào cũng không cho địch vượt qua sông Sê Pôn để ra Đường 9. Chúng tôi đã hiệp đồng chặt chẽ với tiểu đoàn đặc công dùng một mũi đánh lên dốc Nguyễn Chí Thanh, chiếm điểm cao phía Tây Bắc, giữ địch lại để cho lực lượng chủ công của ta tiêu diệt. Cứ như thế, bộ đội ta theo lệnh Sư trưởng vừa chốt chặn vừa bao vây vừa ồ ạt tấn công nên đã tiêu diệt hết tiểu đoàn này đến tiểu đoàn khác của quân địch. Trận đánh diễn ra vô cùng ác liệt, địch dùng phản lực tới tấp ném bom, trực thăng vũ trang bay cao phóng rốc két, thả khói mù để tạo sự dãn cách nhưng quân ta vẫn đeo bám chặt quân địch. Phát hiện quân địch lợi dụng các khe cạn, các hốc đá chống cự. Ta vừa dùng hoả lực cùng xung lực kết hợp đánh chiếm các mục tiêu vừa dùng loa kêu gọi địch ra hàng. Đến 9 giờ 30 phút ngày 18 tháng 3, quân ta tiêu diệt và làm chủ hoàn toàn chiến trường. Nếu Sư trưởng không ra lệnh kịp thời, không nghiêm lệnh, chậm chân một chút thì quân địch đã lọt lưới chuồn hết. Nếu sau này, trong chúng ta, có ai làm nên nghiệp mà chỉ huy sư đoàn như Sư trưởng Nguyễn Chơn thì nhớ học tác phong chiến đấu sâu sát, sáng tạo, phương án sắc sảo, tiến công táo bạo, quyết đoán, sử dụng hợp lý lực lượng, sẵn sàng chịu trách nhiệm để quyết định những khoảnh khắc sống còn trận đánh của Sư trưởng Nguyễn Chơn...

[Giangtvx]

        Phan Thanh Dư nói nhỏ với Sĩ Hùng:

        - Này Hùng! Cậu thấy chưa Hùng?

        - Dạ em thấy gì cơ?

        - Cậu thấy tớ bói Thủ trưởng Nguyễn Chơn còn tiến xa! Đúng không?

        - Dạ đúng vậy! Thầy bói mắt mù nói điều được điều mất, còn anh hai mắt sáng ngời ngời thế kia làm gì bói chẳng trúng...

        - Cái thằng nhãi này.

        - Mà anh Dư ơi! Ai cũng nói anh có số đào hoa, sắp đến chúng ta lên Bôlôven gặp nhiều gái Lào, gái Hoa, gái Việt... Anh coi chừng đó. Thủ trưởng Chơn ghét ai mê gái lắm đấy.

        - Ai nói với cậu vậy?

        - Dạ... thì em cũng bói một quẻ vậy thôi.

        - Cậu nói cẩn thận không thủ trưởng Nguyễn Chơn nghe được là gay đấy! Hùng này!

        - Dạ!

        - Cậu nhớ cái hôm tớ và cậu theo thủ trưởng Nguyễn Chơn xuống kiểm tra các đơn vị huấn luyện trước khi bước vào chiến dịch phản công này không?

        - Dạ em nhớ!
         
        - Hôm chúng mình cùng thủ trưởng Nguyễn Chơn xuống kiểm tra công tác huấn luyện của Trung đoàn 141 rồi sang kiểm tra luôn Trung đoàn 1. Sau khi nghe Trung đoàn trưởng Trần Quang Lập và Chính ủy Nguyễn Tá báo cáo xong thì trời đã tối mịt. Sáng hôm sau, mình cùng thủ trưởng ra thao trường để theo dõi thực tế tập luyện của bộ đội. Lúc đến bãi tập của Tiểu đoàn 90, thủ trưởng Nguyễn Chơn lắc đầu tỏ ý không vừa lòng, tớ biết bài tập không đạt yêu cầu thì thế nào thủ trưởng cũng bắt tập lại. Sau đó, Thủ trưởng yêu cầu tớ mời Trung đoàn phó cùng Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 90 tới, lệnh cho hai đồng chí ấy dừng tập luyện một tuần để làm lại thao trường cho sát với thực tế mới tập. Lúc đến Tiểu đoàn 60, thủ trưởng chăm chú theo dõi luyện tập của Đại đội 6. Đại đội trưởng chỉ huy bộ đội vượt cửa mở, đánh chiếm đầu cầu, tiếp tục phát triển vào trung tâm bằng chiến thuật đánh địch trong công sự vững chắc. Suy nghĩ một lúc, Sư trưởng nói:

        - Anh Dư này! Anh bảo bộ đội dừng tập. Anh cho mời Tiểu đoàn trưởng Trần Như Tiếp đến trực tiếp làm đại đội trưởng thay đại đội trưởng Duệ, để đồng chí Duệ quan sát xong vào tập lại.

        Lúc bộ đội vào tập tổng hợp, Sư trưởng theo dõi kỹ từng động tác. Sư trưởng đứng cạnh mình nói trổng: "Động tác tập chưa thực sự thực tế, ý thức địch tình kém lắm..." rồi ông quay lại nói: Anh Dư này! Bây giờ anh cùng anh Phan Dương Tuyển cho đại liên bắn đạn thật để bộ đội luyện tập thực tế xem sao. Mình và Ban chỉ huy Trung đoàn tổ chức cho một khẩu đội đại liên tăng cường cho Đại đội 6. Bọn mình đặt súng 45 độ, nòng hơi chếch cửa mở một chút và cho khoá chặt khẩu độ. Mình phải đứng theo dõi sợ mất an toàn. Lệnh tập bắt đầu. Đại đội trưởng Duệ ra lệnh xung phong, đại liên bắn từng loạt đạn thật, đạn nổ toang toác trên đầu, cây, lá tung toé rụng xuống, mùi thuốc súng khét lẹt, động tác của bộ đội trở nên nhanh nhẹn và thực tế. Lúc súng đã ngừng bắn mà bộ đội vẫn bò và chạy rất thấp. Sư trưởng Nguyễn Chơn bỗng cười to, nói: "Anh Dư và các đồng chí thấy chưa? Phải biết rèn luyện cho bộ đội nhanh nhạy, chịu khó thì khi ra trận mới đỡ thương vong...". Tiếp đó, chúng mình theo Sư trưởng xuống xem Đại đội cốì 82 và ĐKZ 57 tập. Lúc đến phân đội ĐKZ, Sư trưởng quỳ xuống, đưa mắt vào kính ngắm rồi nhòm vào nòng súng ĐKZ. Đến phân đội cối 82, Sư trưởng cũng xem kính ngắm và bọt nước thử thăng bằng rồi đứng lên hỏi các pháo thủ:

        - Đảm bảo bắn chính xác không? Đồng chí nói cho tôi nghe làm sao đảm bảo bắn chính xác?

        Đồng chí Đại đội trưởng định trả lời nhưng Sư trưởng đưa tay lên ngăn lại:

        - Không! Tôi hỏi đồng chí khẩu đội trưởng!

        Đồng chí khẩu đội trưởng liền đáp:

        - Báo cáo Sư trưởng! Muốn bắn chính xác thì sau khi xác định mục tiêu, cự ly trên kính ngắm, lấy bọt nước thăng bằng rồi bắn thử quả thứ nhất để tìm hướng, thấy hướng chính xác, sau đó bắn bao bọc rồi tiếp tục bắn tiếp diệt mục tiêu.

        Nghe trả lời xong, Sư trưởng nói với đồng chí Chủ nhiệm pháo trung đoàn đứng bên cạnh:

        - Đó là lý thuyết, nhưng khi nghe pháo bắn xác định hướng xong thì địch ẩn nấp vào công sự mất rồi. Phải tập ước lượng cự ly tới mục tiêu cho thật chính xác, phải bắn trúng ngay từ viên đạn đầu rồi cấp tập trút xuống thì địch mới không kịp trở tay, không kịp ẩn nấp, phải phơi xác ngoài công sự...

        Góp ý kiến xong, Sư trưởng cho bắn thử ba quả đạn thật để huấn luyện. Bắn xong, cả khẩu đội lập tức đi tìm ba điểm rơi. Sư trưởng theo các chiến sĩ đến tận mục tiêu điểm rơi cách xa 3 kilômét mà phát hiện thấy hai điểm chạm, còn một điểm không tìm thấy. Sư trưởng bắt tìm cho bằng được. Rất may, một chiến sĩ kịp phát hiện một quả đạn chạm cành cây nổ trên không. Quả là sự chi ly, cụ thể, khoa học trong huấn luyện trên thao trường đã đem đến thắng lợi trong cuộc phản công tiêu diệt gọn hai trung đoàn địch ỏ điểm cao 723 và 660.

[Giangtvx]

        Trên đường từ thao trường huấn luyện trở về, tôi chợt nghĩ: "Sư trưởng của mình uyên bác quá. Rồi mình nhớ tới lời Ngô Khởi trong Tôn Ngô Binh Pháp: Dùng binh phải có bốn điều thiết yếu. Thứ nhất phải biết nắm vững sĩ khí, thứ hai lợi dụng địa hình, thứ ba vận dụng mưu kế, thứ tư tàng cường củng cố sức mạnh...".

        Câu chuyện của cán bộ các cấp đang rôm rả thi Sư trưởng Nguyễn Chơn đến. Phan Thanh Dư báo cáo:

        - Báo cáo Sư trưởng! Toàn bộ đoàn cán bộ tiền phương của Sư đoàn đi Bôlôven đã đầy đủ, đang chờ lệnh lên đường của thủ trưởng.

        - Cán bộ các trung đoàn, các đơn vị chuyên môn, phối thuộc đã chuẩn bị đầy đủ hành trang theo yêu cầu của Sư đoàn chưa?

        - Dạ báo cáo thủ trưởng! Tất cả đã chuẩn bị xong chỉ chờ thủ trưởng đến ra lệnh là lên đường.

        - Tốt rồi! Thưa tất cả các đồng chí! Chúng ta từ Sê Pôn - Mường Noòng hành quân vào mặt trận Tây Nguyên dự định tấn công quân thù ở đó, nhưng chúng ta vào đến nơi ngồi chưa nóng chỗ lại được lệnh khẩn cấp quay ra. Chưa kịp quẹt mồ hôi đã triển khai ngay đánh địch. Với tinh thần quyết chiến, quyết thắng, chúng ta đã đánh một trận thật vang dội, chiến thắng thật to lớn, hạ đòn nôc ao Sư đoàn 1 thiếu của quân ngụy. Chưa kịp mừng vui, nay chúng ta lại được lệnh hành quân tiếp lên cao nguyên Bôlôven. Chúng ta lúc đi ra thì nước suối, lương khô, bây giờ chúng ta hành quân lên đó cũng lại lương khô nhưng không có nước suối. Trên cho biết, con đường hành quân của chúng ta sẽ không gặp một con sông, con suối nào. Mùa khô chưa qua, mùa mưa chưa đến, nước cực kỳ khó khăn. Mùa khô ở đất bạn Lào nắng và nóng. Ngoài trang bị chiến đấu, trên vai mỗi cán bộ chiến sĩ phải có bảy ngày lương khô và nước uổng. Chúng ta phải đựng nước trong bi đông, trong ống bương và cả trong túi nilông... Tất cả đã sẵn sàng chưa?

        - Chúng tôi đã sẵn sàng!

        Sư trưởng Nguyễn Chơn nói tiếp:

        - Lúc đến khu chiến, chúng ta sẽ bàn kỹ nhiệm vụ và phương án đánh địch. Bây giờ, tôi thay mặt Đảng ủy và Bộ tư lệnh Sư đoàn phát lệnh hành quân!

        Đội tiên phong của Nguyễn Chơn lại lên đường. Đất rừng lại chuyển động. Những lớp lá rừng lại xôn xao. Phan Thanh Dư lại đi bên cạnh người sư trưởng yêu quý của mình, ông Dư và Sư trưởng Nguyễn Chơn lại hành quân trong đội hình của Trung đoàn 1 Ba Gia của Trần Quang Lập và Phó chính ủy Lê Lung. Hùng tụt xuống phía sau. Sư trưởng Nguyễn Chơn chợt hỏi:

        - Mi đó Hùng?

        - Dạ! Em bị rớt lui nhưng đến đây gặp thủ trưởng nên không thể rớt lui được nữa.

        - Chú mi rớt lui chắc muốn để tự phê bình điều chi phải không?

        - Dạ... dạ có ạ! Sao thủ trưởng biết?

        - Rứa cậu nói tụi mình nghe coi!

        - Dạ chẳng giấu gì thủ trưởng, thủ trưởng làm tụi em thất vọng quá.

        Nghe Sĩ Hùng nói vậy, Phan Thanh Dư nhìn Nguyễn Chơn, để theo dõi phản ứng của Sư trương trước câu nói bất thường có phần hơi ngang của Sĩ Hùng. Ông Dư hỏi:

        - Này! Cậu nói Sư trưởng đã làm điều gì để các cậu thất vọng?

        - Có phải một mình em thất vọng đâu!

        - Vậy chuyện chi mà cậu nói có vẻ quan trọng thế?

        - Năm ngoái lúc hành quân từ chiến trường ra, anh em đều nghe nói sư đoàn được ra tận Cự Nẫm, Quảng Bình để nghỉ bồi dưỡng sức khoẻ và học tập nhưng thủ trưởng Chơn lại không cho.

        - Ở lại vùng Sê Pôn, Mường Noòng thì sao mà ra được Cự Nẫm? Ở đây trên và Sư trưởng có để các cậu thiếu thứ gì đâu?

        - Vâng! Nghe Bộ tư lệnh 559 đã tập kết hàng hoá, quân trang quân dụng, vũ khí cho đơn vị ở Cự Nẫm thì ai cũng mừng. Thêm nữa, ra đó anh em có thể nhảy xe về thăm nhà một chuyến cho đã. Anh em nhớ nhà, nhớ quê lắm thủ trưởng ơi.

        Phan Thanh Dư không ngần ngại hỏi:

        - Nếu cậu nhảy xe về, cậu sẽ về trong bao lâu?

        - Dạ!... Không giấu gì thủ trưởng, nếu được rồi thì tụi em cũng ở nhà vài chục ngày cho bõ thèm rồi mới tìm đường trở về đơn vị để nhận kỷ luật.

        - Ôi! Thế thì lấy ai đánh địch?

        - Cái khó là chỗ ấy đấy thủ trưởng ạ.

        - Vậy chỉ có các cậu nhớ quê, nhớ nhà, nhớ cha mẹ, vợ con còn chúng tớ không nhớ à?

        - Em bộc lộ tâm tư thế thôi. Sau khi thủ trưởng Chơn và Đảng ủy Sư đoàn giải thích, động viên thì anh em đã yên tâm ở lại và mới có chiến thắng oanh liệt vừa qua.

[Giangtvx]

        Hùng hạ giọng, chân thành:

        - Sau khi thủ trưởng Chơn ra họp ở Bộ về đã mang bao nhiêu là thư và quà ở quê nhà gửi vào cho anh em. Chiếc xe chở thủ trưởng trở thành chiếc xe bưu chính. Anh em nói chiếc xe của thủ trưởng là nhịp cầu thân yêu nối những trái tim ở miền Bắc với những trái tim ở miền Nam. Anh em không ngờ thủ trưởng ra họp lại tranh thủ thời gian để đến từng gia đình anh em thăm hỏi, nhận quà, nhận thư mang vào. Nơi nào thủ trưởng bận thì cho các đồng chí phục vụ đi thay. Em được biết thủ trưởng còn đến thăm, thắp hương, dự buổi tưởng niệm anh Hường, Chính trị viên Tiểu đoàn 40, Trung đoàn 1 Ba Gia của chúng em. Gia đình, bà con quê hương anh Hường vô cùng xúc động và hứa với Sư trưởng sẽ vượt qua nỗi đau thương mất mát lớn lao ấy... Không hiểu sao cả sư đoàn đều biết rõ chuyến đi của Sư trưởng, nghe xong anh em đều trào nước mắt, thương Sư trưởng ta lắm. Từ đó, anh em vui vẻ bước vào chiến đấu. Sau trận thắng vang dội vừa rồi, anh em càng khâm phục, kính trọng tài chỉ huy và tình cảm thiêng liêng của Sư trưỏng dành cho cán bộ, chiến sĩ sư đoàn...

        - Ờ... Nhưng riêng cậu có nhận được quà gi không?

        - Có chứ thủ trưởng! Nhận được thư ông bà già em. Ông bà khoẻ mạnh, ông bà viết: Thái Bình bây giờ là quê hương của năm tấn, còn nhà máy cháo giải thể từ lâu rồi. Ông bà già còn gửi nhiều bánh cáy và thuốc lào Vĩnh Bảo.

        - Còn người yêu thì sao?

        - Người yêu thì bao giờ chẳng nói em đợi anh về, em mong anh về thăm một chuyến rồi đi... Em rất trân trọng tình cảm của cô ấy.

        - Cậu có niềm tin tuyệt đối với người yêu quá hè!

        - Vâng! Mình phải tuyệt đối tin tưởng người yêu của mình chứ!

        Hùng đang nói thì một tốp phản lực bay vụt qua. Chúng bay rất thấp, tiếng kêu xé trời cắt ngang câu chuyện của Phan Thanh Dư và Sĩ Hùng. Nguyễn Tá Chính ủy Trung đoàn 1 từ phía sau băng lên, bất ngờ gặp Sư trưởng Nguyễn Chơn. Ông Dư nhanh nhẹn nói:

        - Chào Chính ủy.

        - Vâng xin chào Trưởng ban. Tôi đang định lúc nào gặp sẽ trách đồng chí Trưởng ban.

        - Có chuyện gì quan trọng không. Chính ủy làm tôi lo lắng...

        - Số là, khi sư đoàn được lệnh tấn công tiêu diệt Trung đoàn 1, Sư đoàn 1 ngụy ở điểm cao 723, sau khi xoay ngược phương án tác chiến, Sư trưởng Nguyễn Chơn lập tức cho triển khai để hình thành thế bao vây và tiến công áp đảo quân địch từ trên đỉnh điểm cao xuống. Sư trưởng Nguyễn Chơn gọi điện cho Trung đoàn trưởng Trần Quang Lập và Chính ủy Trung đoàn 1 Ba Gia Nguyễn Tá, lệnh: "Các đồng chí phải dùng cách đánh sáng tạo, bất ngờ, đánh địch trong hành tiến không cho địch kịp kháng cự. Sau khi dùng pháo và hoả lực đánh mãnh liệt, vừa nghi binh vừa đột phá, mở đường và đẩy địch nhanh chóng xuống khỏi cao điểm để ta tập trung lực lượng tiêu diệt gọn Trung đoàn 1 ngụy trong thời gian ngắn nhất...".

        Trong khi Trung đoàn 1 chấp hành mệnh lệnh, đang sắp bắt cá thì chợt nhận được lệnh Sư trưởng: "... Các đồng chí bàn giao trận địa cho Trung đoàn 141, nhanh chóng cắt rừng trong đêm về phía Đông điểm cao 660... để hình thành thế vây quân địch ở đồi 660. Hiện địch đang co cụm, dao động cực độ tìm đường tháo chạy. Nhiệm vụ của các đồng chí là phải vây thật chặt. Lúc có lệnh tiến công, các đồng chí phải động viên bộ đội đánh nhanh mới kịp. Để tránh tổn thất, các đồng chí vừa đánh vừa gọi địch hàng". Anh Dư biết không? Chúng tôi cắt rừng, vượt qua các bãi B52 đê đến khu chiến cho kịp. Anh biết lệnh của Sư trưởng như vậy, giá như anh báo sớm cho chúng tôi độ một tiếng thì hay biết mấy.

        - Nhưng tôi và anh Chơn có hơn gì các anh đâu.

        - Anh biết không? Khi bám được điểm cao 660, Trung đoàn chúng tôi tổ chức vây chặt, thực hiện lệnh Sư trương đánh nhanh, đánh mạnh, không để địch kịp trở tay. Cha mẹ ơi! Quân địch tháo chạy tán loạn, như vịt vỡ đàn, chạy cả vào khu vực Sở chỉ huy Trung đoàn vào cả bếp của anh nuôi. Anh nuôi, anh em công vụ của tôi, liên lạc, thông tin đều xông ra bắt địch...

        - Thê sao anh còn trách tôi?

        - Thật hú hồn, tý chết ông ơi! Nếu đến chậm một chút nữa thôi, địch sẽ chạy tuốt.

        - Chiến tranh là vậy đồng chí Chính ủy ơi! Sư trưởng ta đã từng nói trong chiến tranh một khoảnh khắc có thể quyết định vận mạng cả một trận đánh... Nếu hôm chúng ta từ Tây Nguyên ra chậm mấy tiếng đồng hồ, ở nhà đánh địch theo phương án cũ, tấn công địch từ dưới chân lên đỉnh đồi 723 thì điều gì sẽ xảy ra?

        - Anh nói đúng! Tôi đồng ý với anh! Tôi chẳng dám trách anh nữa.

[Giangtvx]

        Trong lúc ông Dư và ông Tá chuyện trò rôm rả thì Sĩ Hùng vẫn bước đi sát Sư trưởng Nguyễn Chơn. Hùng hỏi:

        - Thủ trưởng ơi!

        - Chi đó Hùng?

        - Dạ, lần này hành quân lên Bôlôven, thủ trưởng có mang theo lưới và lưỡi câu không?

        - Sao lại không? Lúc nào nghỉ chân, tôi cho cậu biết.

        - Dạ vâng! Nếu lần này thủ trưởng đánh được cá, câu được chình và ba ba, em sẵn sàng cởi áo đưa lưng thủ trưởng nướng.

        - Ủa cậu dám cá cược với mình mà không sợ cháy mất cái lưng còm nhom của cậu à?

        - Vâng! Em phải nắm chắc mới dám đánh đố, dám lấy cái lưng của mình ra cược với thủ trưởng chứ?

        - Hà... hà sao cậu biết mình không đánh được?

        - Dạ từ đây lên Bôlôven làm gì có sông có suối, làm gì có nước, có cá để thủ trưởng đánh?

        - Ờ hè. Tớ quên mất!

        - Vâng! Tụi em đang è lưng cõng nước, lấy nước đâu để thủ trưởng đánh lưới, câu chình?

        Sĩ Hùng vượt lên phía trước để gặp Trung đoàn trưởng Trần Quang Lập. Lo có chuyện gì bất thường, Chính ủy Tá cũng theo Hùng vượt lên. Sư trưởng Nguyễn Chơn nói vối Phan Thanh Dư.

        - Dư ạ!

        - Dạ, có chuyện gì ạ?

        - Mình sợ cho cậu đó!

        - Sợ gì cơ thủ trưởng?

        - Sợ cho cái số đào hoa của cậu. Lần này lên đó sẽ gặp nhiều con gái đẹp lắm đó nghe. Cậu lơ mơ mà rơi trúng cái cạm bẫy thì cậu chết...

        - Hề... hề, tưởng thủ trưởng sợ chuyện gì chứ chuyện đó thủ trưởng khỏi lo. Không phải đất nào số cũng nở thành đào, thành hoa. Có số đào hoa thì chẳng bao giờ chết đâu thủ trưởng ạ. Tôi quen nhắm "tiết trời" rồi. Biết "tiết trời" nào thì gặp đào hoa. Nhưng báo cáo thủ trưởng! Đêm qua tôi đã cắn cỏ lạy trời rồi, không bao giờ cho cái số ấy ngóc đầu lên nữa.

        - Cậu hiểu được vậy là mình yên tâm rồi. Lúc này mà tớ mất cậu, mất người trợ thủ đắc lực như cậu thì khác chi đào mất hoa.

        - Thủ trưởng yên tâm! Số đào hoa tôi đã gửi lại ở chùa rồi.

        - Cậu tu thật à?

        - Dạ thật chứ! Nếu không hôm nay đâu còn hành quân bên thủ trưởng nữa.

        - Tớ tin cậu cũng như tin Lỗ Trí Thâm cắt tóc vào chùa vậy đó.

        Cả hai ông cùng cười. Ông Dư cao ráo, điển trai, da dẻ lúc nào cũng trắng trẻo hồng hào nên đến đâu ông không dễ bị các cô gái bỏ qua...

        Tất cả nghỉ chân. Sư trưởng Nguyễn Chơn đặt chiếc ba lô xuống bên cạnh đồng chí tổ trưởng công vụ sư đoàn. Một luồng gió từ triền đồi thổi qua mát rượi, đem lại cho Sư trưởng Nguyễn Chơn cảm giác mơn man dễ chịu. Người chiến sĩ công vụ mắc võng để ông nghỉ chân. Không có sông, có suối nên ông chẳng làm gì được với tấm lưới và chùm lưỡi câu luôn mang sẵn trong ba lô. Ông ngửa người, đu đưa trên võng lắng nghe tiếng hót réo rắt của những con chim rừng... Ông nhẩm tính thời gian mà sư đoàn ông sẽ đặt chân lên khu chiến vùng Pắc Xoòng, rồi duỗi đôi chân, thưởng thức hương hoa rừng của đất nước Triệu Voi...

[Giangtvx]

         

Chương 10

        Sau nửa tháng hành quân, có những quãng đường phải giữ bí mật nên suốt sáu ngày liền cả đơn vị không nấu được cơm, chỉ ăn lương khô nhưng chẳng ai tỏ ra uể oải. Cuối cùng địa điểm tập kết để bước vào khu chiến đã đến. Trong lúc các chiến sĩ công vụ, công binh chuẩn bị hầm cho chỉ huy sở thì Sư trưởng Nguyễn Chơn gấp rút nghe cán bộ tình nguyện Việt Nam ở vùng Trung Lào và Hạ Lào báo cáo tình hình địch. Đặc biệt tình hình ở cao nguyên Bôlôven từ Pắc Xoòng đi Pắc Xê nằm trên trục đường 13. Một phương án tác chiến khái quát giải phóng Bôlôven đã hiện lên trong tâm trí Sư trưởng Nguyễn Chơn. Cơm tối xong, khi bóng đêm đã phủ dần trên cánh rừng khộp cổ thụ, bạt ngàn, Sư trưởng Nguyễn Chơn cởi chiếc quần dài bà ba đen để lại Sở chỉ huy, cổ quàng chiếc khăn carô, đầu đội chiếc mũ tai bèo đi thị sát tình hình. Mọi việc sinh hoạt cho cá nhân ông đều tự lo, không ỷ lại công vụ, liên lạc hay trinh sát. Nghiên cứu, thị sát xong khu căn cứ Pắc Xoòng của địch trở về đã 3 giờ sáng. Ông nói nhỏ vói Phan Thanh Dư:

        - Hình như có người ở phía trước, xem địch hay ta?

        Chiến sĩ công vụ Nguyễn Hữu Chu vừa kéo Sư trưởng ngồi xuống, đề phòng địch nổ súng bất thường vừa đưa súng AK về phía trước, sẵn sàng chiến đấu. Phan Thanh Dư nhận lệnh triển khai đội hình sẵn sàng chiến đấu. Đám người phía trước chỉ còn cách đội hình chưa đầy một trăm mét. Sư trưởng Nguyễn Chơn nhắc:

        - Phải bình tĩnh, cẩn thận! Chủ động đang thuộc chúng ta. Chờ lệnh tôi.

        Những bóng đen lố nhố đang tiến dần tới. Tám mươi mét, bảy mươi mét rồi khoảng năm mươi mét. Bỗng Phan Thanh Dư lên tiếng:

        - Tất cả dừng lại: Tam Đảo!

        Những bóng đen phía trước đáp lại cộc lốc:

        - Ba Vì!

        Chiến sĩ công vụ Nguyễn Hữu Chu liền đứng lên, nói to:

        - May nhá! Chậm chút là tao ngộ chiến. Ba Vì là ai đây?

        - Bộ phận tăng của Lê Xuân Tấu.

        - May nhá!

        - Thật à?

        - Lát nữa thì tụi này xơi tái các cậu rồi.

        - Ôi anh Dư! Ôi thủ trưởng Nguyễn Chơn!

        Một người cao ráo, khoẻ mạnh bước đến trước mặt Sư trưởng Nguyễn Chơn:

               - Báo cáo thủ trưởng! Tôi Lê Xuân Tấu, Đại đội trưởng đại đội xe tăng đã hành quân đến địa điểm tập kết theo yêu cầu của thủ trưởng. Đến nơi, chúng tôi cùng đơn vị công binh, các đơn vị tình nguyện và bộ đội bạn bắt tay ngay vào nghiên cứu khu chiến để chuẩn bị cho trận tiến công giải phóng thị xã Pắc Xoòng...

        - Thế thì tốt rồi. Các đồng chí đã nghiên cứu thực địa và trinh sát khu chiến tối đâu rồi?

        - Dạ báo cáo thủ trưởng! Chúng tôi đi lần này lần thứ hai. Sau khi vượt qua ngọn đồi, chúng tôi xuôi xuống dốc để ra Đường 13, con đường chính nối Pắc Xê với Pắc Xoòng. Chúng tôi đã hợp đồng vói bộ binh của bạn và quân tình nguyện cho chặt cây, tạo ngầm bằng gỗ, đóng cọc chống trượt để tăng vượt qua các ngầm trên trục đường 13. Hiện tại, tăng chúng tôi đã ngụy trang nằm sẵn trên dốc. Hôm nay, anh em đã đóng cọc xong và cho ngụy trang kín đáo rồi thủ trưởng ạ.

        - Tốt rồi! Trời sắp sáng. Các đồng chí về tranh thủ nghỉ ngơi để sáng mai chúng ta họp triển khai phương án tác chiến.

        - Rõ!

        Đơn vị nghiên cứu chiến trường của Tấu chia tay để về một hướng khác. Nguyễn Hữu Chu vừa trút một hơi thở nhẹ, nói:

        - Thật may cho bọn họ. Sư trưởng không dặn chờ lệnh thì tụi em đã quất mấy loạt vào họ rồi. Ở đây quân ngụy Lào, Thái hay thè thẹ đi từng cụm trong rừng. Gặp chúng ta đông thì chúng biến nhanh như ma, gặp chúng ta ít thì chúng quây lại thịt... Kinh nghiệm của bọn em khi gặp chúng phải nhanh tay.

        - Chu à!

        - Dạ! Sư trưởng bảo gì em?

        - Cậu không nên làm công vụ.

        - Sao vậy ạ? Em làm không tròn hở thủ trưởng?

        - Không phải vậy, tính cách của cậu là của người chiến sĩ trực tiếp chiến đấu. Ở đấy cậu mới có điều kiện phát triển tài năng.

        - Dạ! Em cảm ơn thủ trưởng nhưng Trung đoàn trưởng Trần Quang Lập, Chính ủy Tá cùng Ban cán bộ gọi em lên đả thông rằng chiến đấu rất cần nhưng sức khoẻ và tính mạng của Sư trưởng là sinh mệnh của cả sư đoàn ta. Các thủ trưởng còn nói, em năng động, nhanh nhẹn, chăm sóc sức khoẻ thủ trưởng thì cũng là chiến đấu chứ có ngồi phía sau đâu... Lúc đánh trận An Sơn, thủ trưởng không nhớ à? Bọn em từ công vụ, anh nuôi, y tế, thông tin liên lạc đều theo thủ trưởng Phan Dương Tuyển xông ra diệt Mỹ, bắt sống cả tù binh. Trận cao điểm 660 và 723 vừa rồi, lính ngụy tháo chạy tràn vào cả Sở chỉ huy Trung đoàn 1 và Sở chỉ huy tiền phương của sư đoàn chúng ta, chúng em nổ súng rồi xông ra bắt sống cả lũ... Thủ trưởng nói vậy, chứ em thấy đi theo thủ trưởng còn khó khăn, mạo hiểm hơn lính chiến đấu. Đánh nơi nào thủ trưởng cũng thọc sâu nghiên cứu trước, bộ đội mới đánh sau. Lúc đánh nhau với địch, có bao giờ thủ trưởng ngồi phía sau đâu nên chúng em khác gì lính chiến đấu. vả lại...

[Giangtvx]

        Ông Dư đi bên cạnh liền hỏi:

        - Vả lại làm sao cậu?

        - Dạ báo cáo thủ trưởng! Đi với thủ trưởng và các thủ trưởng cũng khác gì em đi học khoá chỉ huy dài hạn. Nhờ vậy, em biết thế nào là vị trí, công việc của người chỉ huy với một trận đánh, với một chiến dịch...

        Sư trưởng Nguyễn Chơn lên tiếng:

        - Tớ hoan nghênh tinh thần chiến đấu và học tập của cậu nhưng thực tế thì muôn hình vạn trạng. Rồi đây, cậu phải vào trường học cơ bản để tương lai ứng dụng vào trong công tác chỉ huy của mình...

        - Giữa lúc chiến đấu thế này sao lại có thể đi học được thủ trưởng. Kết thúc chiến tranh xong, em sẽ đi học.

        Ông Dư bỗng cười to:

        - Ô... hô! Cái thằng Chu này, kết thúc chiến tranh rồi cậu đi học về để đánh ai nữa hay để đánh vợ?

        - Bộ đội Cụ Hồ ai lại đánh vợ? Nhưng bây giờ ai cũng đi học cả, bỏ giặc ai đánh?

        - Học xong để ra đánh giặc cho tốt. Cậu tưởng cậu học xong, chiến tranh đã kết thúc chắc?

        Đoàn cán bộ nghiên cứu rộn bước trên đường trở về. Sắp đến Sở chỉ huy tiền phương đoàn gặp một đoàn cán bộ chiến sĩ khác cũng đi nghiên cứu thực địa trở về. Phan Thanh Dư đã nhận ra Sĩ Hùng và nhiều cán bộ chiến sĩ... có cả phụ nữ nữa. Mọi người đang tay bắt mặt mừng thì Phan Thanh Dư reo lên:

        - Ối Phượng! Có phải Phượng không?

        Đáp lại câu hỏi của ông Dư là nụ cười của cô gái có đôi môi mọng đỏ, hàm răng trắng đều, khuôn mặt xinh đẹp. Cô gái có một mái tóc phi dê đen óng đổ sóng trên bờ vai tròn lẳn. Nghe gọi đến tên mình, cô gái ngước đôi mắt to, long lanh... Sĩ Hùng vội vàng bước đến trước mặt Sư trưỏng Nguyễn Chơn, Phan Thanh Dư, Trung đoàn trưởng Lập, Phó chính ủy Sư đoàn Bùi Đức Tùng:

        - Dạ báo cáo Sư trưởng và các thủ trưởng! Sau khi được lệnh của Sư đoàn, bộ phận trinh sát Trung đoàn 1 dưới sự dẫn đường của du kích và bộ đội địa phương, chúng tôi đã bí mật thọc sâu thị xã Pắc Xoòng, hoàn thành trinh sát các mục tiêu mà sư đoàn yêu cầu...

        - Tốt lắm. Bây giờ các đồng chí về ăn uống nghỉ ngơi chuẩn bị họp.

        - Rõ!

        Lệnh xong, Sư trưởng Nguyễn Chơn quay lại dặn Phan Thanh Dư, Trung đoàn trưởng Lập chuẩn bị đón các đơn vị của Sư đoàn sáng nay cũng đã hành quân đến vị trí tập kết cuối cùng.

        Cô gái có tên là Phượng mà Phan Thanh Dư vừa gọi vẫn đứng chờ để xem anh cán bộ vừa gọi mình là ai. Phan Thanh Dư e ngại, sợ mọi người trêu là số đào hoa, vốn bị mặc cảm với chuyện này nên khi cô gái vừa hỏi: Anh ơi! Sao anh biết em?, liền vội lảng: Anh xin lỗi! Anh đang bận, lúc nào xong việc anh sẽ trả lời, được không?

        - Dạ... Anh nhớ nghe!

        Sĩ Hùng quay lại nháy mắt:

        - Thủ trưởng ơi! Chuyến này thủ trưởng lại trúng số nữa rồi. Tưởng lên đây sơn cùng thủy tận rồi, ai ngờ...

        -  Cái thằng này! Cậu tự giác đi, đêm nay đi bên cô ấy có cảm giác gì mới lạ không? Chết đó nghe!...

        Không để Hùng trả đũa, ông Dư vừa cười vừa vội vã chạy theo cho kịp Sư trưởng Nguyễn Chơn...

[Giangtvx]

*

*       *

        Trong căn hầm rộng, sâu, vuông vắn, bên trên lợp lá nón dày, ông Dư trải rộng tấm bản đồ Trung Hạ Lào. Cán bộ các cấp từ tiểu đoàn, trung đoàn đến sư đoàn, cán bộ các đơn vị phối thuộc pháo, xe tăng, công binh... đểu đã có mặt đầy đủ. Trưởng ban Tác chiến đến trước mặt Sư trưởng Nguyễn Chơn, đứng nghiêm báo cáo:

        - Báo cáo Sư trưởng! Tất cả đã chuẩn bị xong, các đơn vị đã có mặt đầy đủ, xin mời thủ trưởng ta bắt đầu.

        - Vậy ta họp thôi!

        Sư trưởng Nguyễn Chơn đáp xong liền bước đến chiếc bản đồ đang trải rộng. Ông cầm chiếc thước nhưng chưa đưa lên bản đồ ngay. Ổng nhìn tất cả một lượt, thong thả nói:

        - Thưa các đồng chí! Sáng qua toàn sư đoàn ta đã tập kết đến địa điểm khu chiến, quân số đảm bảo trăm phần trăm. Hành quân vất vả nhưng bộ đội vẫn khoẻ mạnh, tinh thần phấn khởi, sẵn sàng chiến đấu, quyết lập công trong chiến dịch này. Đảng bộ Sư đoàn đã họp và thông qua phương án tác chiến cụ thể, chi tiết. Đồng chí Phó chính ủy Bùi Đức Tùng và đồng chí Sư đoàn phó Dương Bá Lợi đang đi xuống Trung đoàn 141. Tôi thay mặt Đảng ủy và Bộ tư lệnh Sư đoàn xin phổ biến và truyền đạt mệnh lệnh của Bộ tư lệnh chiến dịch 702 và của Sư đoàn...

        Sư trưởng Nguyễn Chơn dừng lại. Ông cầm chiếc thước đi lui, đi tới rồi dừng lại trước mặt Trung đoàn trưởng Trần Quang Lập nói tiếp:

        - Sau khi sư đoàn nhận nhiệm vụ giải phóng cao nguyên Bôlôven Hạ Lào và đảm bảo an toàn cho việc mở rộng các tuyến đường giao thông chiến lược của cả ba nước Đông Dương, Bộ tư lệnh Sư đoàn đã xác định kẻ địch là quân ngụy Lào -  Thái cùng phương tiện chiến tranh, hoả lực Mỹ. Sư đoàn chia làm hai cánh. Cánh thứ nhất do Trung đoàn 141 của đồng chí Châu Sa hoạt động đánh địch vùng Pha Lan, Đồng Hến ở Trung Lào để kiềm chế và nghi binh địch, cùng các đơn vị bạn mở ra vùng giải phóng ở Trung Lào. Cánh thứ hai là lực lượng Trung đoàn 1 của đồng chí Trần Quang Lập, đảm trách nhiệm vụ chủ yếu của chiến dịch, hoạt động đánh địch ở cao nguyên Bôlôven, tiêu diệt quân địch, giải phóng thị xã Pắc Xoòng và nhiều cứ điểm khác nằm trên trục đường 13 từ Pắc Xoòng đi Pắc Xê như I Tu, bản Nhik... thuộc Hạ Lào. Tôi trực tiếp chỉ huy.

        Sư trưởng Nguyễn Chơn di thước trên tấm bản đồ:

        -  Đây là con đường 13 Pắc Xoòng đi Pắc xế mà mấy ngày qua các đồng chí đi thị sát khu chiến đã biết. Pắc Xế cách Pắc Xoòng 50 kilômét. Pắc Xoòng nằm ở phía Nam, tiền đồn quan trọng đến mức nếu mất Pắc Xoòng có thể mất trục đường 13 và mất cả thị xã Pắc xế. Giống Pắc Xế, Pắc Xoòng cũng là thị trấn khá sầm uất, đất đai trù phú nên cư dân ở đây không chỉ có người Lào mà còn có cả người Pháp, người Hoa, người Thái và cả người Việt Nam chúng ta... Hai bên con đường 13 là hai dãy núi dựng đứng, hiểm trở và hai đầu Bắc -  Nam đểu có hai con suối lớn. Mùa mưa chúng trở thành hai con sông rất hung dữ. Đó là suối Huội Chăn Xi ở phía Bắc và Huội Păng Hiêng ỏ phía Nam. Nó gần như chạy song song với Đường 13... Trên đoạn đường 50 cây số này, có hai bản của người Lào. Các đồng chí nhìn đây. Đây là bản I Tu và đây là bản Nhik -  Nghiễm nhiên I Tu và bản Nhik, Pắc Xoòng trở thành tấm lá chắn được gọi là an toàn cho thị xã Pắc xế. Về địa hình cơ bản là vậy. Các đồng chí đã rõ chưa?

        Tất cả đồng thanh đáp lại.

        - Rõ.

        - Về phần địch, tôi xin nhường lại cho tham mưu tác chiến của sư đoàn trình bày.

        Trưởng ban Tác chiến Phan Thanh Dư liền đứng lên:

        - Báo cáo thủ trưởng Chơn! Báo cáo các đồng chí! Theo lệnh của thủ trưởng sư đoàn, tôi xin trình bày tình hình ở hướng tiến công địch của chúng ta. Thưa các đồng chí! Thực hiện âm mưu Đông Dương hoá chiến tranh, lấy người Đông Dương đánh người Đông Dương của đế quốc Mỹ, hiện quân Mỹ đang bố trí lực lượng ở đây gồm hai trung đoàn mà chúng gọi là 2BV gồm BV20 ,và BV43. Sau chiến thắng vang dội vừa qua của chúng ta ở Đường 9 - Nam Lào, Mỹ sợ mất vùng cao nguyên Bôlôven nên đã lập tức điều đến đây thêm một lữ đoàn gồm ba tiểu đoàn quân Thái và một tiểu đoàn hỗn hợp Lào - Thái do một chuẩn tướng chỉ huy. Lực lượng ở đây của quân địch đã lên tương đương một sư đoàn để giữ Pắc Xế - Pắc Xoòng.

[Giangtvx]

        Chợt có tiếng ai bên dưới:

        - Chà, ta chỉ có một trung đoàn và một đại đội xe tăng, một tiểu đoàn quân tình nguyện mà tiêu diệt cả sư đoàn của nó là găng đấy. Chúng lại có căn cứ công sự vững chác...

        - Đúng! Đúng! - Một số hưởng ứng.

        - Nhưng... - Phan Thanh Dư tiếp - lực lượng tuy đông nhưng chúng chỉ bố trí ở thị trấn Pắc Xoòng một đại đội, hai đại đội đóng giữ tiểu khu, toàn bộ lực lượng còn lại làm nhiệm vụ cơ động đối phó vòng ngoài với ta. Địch tuy đông nhưng sức chiến đấu không như quân ngụy Sài Gòn...

        Sư trưởng Nguyễn Chơn bước đến tấm bản đồ cầm bút chì màu, khoanh một vòng từ Huội Păng Hiêng đến Huội Chăn Xi. Nguyễn Chơn tiếp lời ông Dư:

        - Các đồng chí! Khi đánh địch ở đây có mấy điểm cần nhớ. Đối tượng tác chiến của chúng ta ở đây là quân ngụy Lào - Thái. Chúng có chiến thuật riêng của chúng. Lúc gặp lực lượng ta tấn công mạnh, thấy không thể chống giữ nổi, chúng lập tức bỏ căn cứ tháo chạy tán loạn, phân tán lực lượng theo nhiều hướng, sau đó tập kết về những địa điểm mà chỉ huy của chúng đã quy định trước. Sau khi củng cố lực lượng, chúng lại phản kích, đánh đằng sau lưng ta.

        Bên dưới có tiếng xì xào:

        - Ồ! Ồ! Chúng xảo quyệt thật!

        - Ôi tụi nó khôn thật! Chính quy không ra chính quy, du kích không ra du kích, phỉ không ra phỉ, quân đội không ra quân đội...

        Sư trưởng Nguyễn Chơn tiếp:

        - Bởi vậy, các đồng chí cần nhớ một điều cho kỹ: Tiến công, chiếm căn cứ địch không khó. Cái khó của chúng ta là phải tiêu diệt cho được lực lượng của địch. Do đó, khi thông qua phương án tác chiến cụ thể của Trung đoàn 1, tôi đã yêu cầu trung đoàn thực hiện tấn công địch bằng chiến thuật bủa vây đơm đó. Phải biết đặt đó nơi nào thì mới xua được cá vào đó trọn mẻ. Tôi đã yêu cầu cắm bốn triệu cây chông.

        Bên dưới lại xì xào.

        Tiếng Sư trưởng Nguyễn Chơn át đi:

        - Tất cả im lặng. Chúng ta vận dụng kinh nghiệm trận đánh dốc Trao năm 1960. Ta chỉ có hơn một trung đội mà đã tiêu diệt và bắt sống gần hai đại đội địch ở địa bàn rừng núi, trong đó, lực lượng chặn đứng và đón lõng giúp chúng ta hai triệu cây chông. Lúc toàn bộ quân địch còn lại tạt xuống sườn núi tháo chạy đã gặp bãi chông đủ các loại của du kích và đồng bào dân tộc đã đơm sẵn đón chúng. Chúng ta hy vọng bốn triệu cây chông này sẽ giúp chúng ta thêm một lực lượng lớn đón lõng, đưa giặc vào đó... Đối với một kẻ địch xảo quyệt, chạy mà không chịu thua thì các đồng chí phải rất cảnh giác, tuyệt đối không được chủ quan. Nếu chúng ta chia lực lượng ra làm bốn phần thì chỉ một phần tấn công còn ba phần bủa vây, đón lõng.

        Ngừng giây lát, thấy tất cả đang đổ dồn đôi mắt về phía mình chờ đợi, ông nói tiếp:

        - Có một vấn đề nữa khá hệ trọng đó là chính sách dân vận của quân đội ta. Nhân dân vùng Pắc Xoòng và các bản ở Bôlôven này là dân hỗn hợp. Mấy chục năm qua bị kẻ địch xuyên tạc, bóp méo hình ảnh người chiến sĩ quân đội nhân dân Việt Nam nên khi gặp chúng ta, nhân dân không tránh khỏi lo lắng, sợ hãi và nghi ngờ. Vì vậy, khi tiếp xúc với dân, bộ đội phải giữ đúng kỷ luật, không xâm phạm từ cái kim, sợi chỉ đến ngọn rau, củ khoai, củ sắn, hoa trái của dân. Sau trận chiến, chúng ta giúp dân dọn dẹp đường sá, vườn tược, đào hầm... Chúng ta sẵn sàng nhường cơm sẻ áo với dân, giúp dân chữa bệnh, tránh bom đạn... Chúng ta phải để lại hình ảnh đẹp đẽ của bộ đội Việt Nam trong lòng nhân dân thuộc các tầng lớp và các bộ tộc Lào anh em. Nếu đơn vị nào có cán bộ chiến sĩ vi phạm kỷ luật dân vận, dù lập công xuất sắc đến mấy, tôi vẫn coi như đơn vị đó chưa hoàn thành nhiệm vụ... Còn phương án tác chiến cụ thể, sư đoàn đã giao cho các đơn vị. Các đơn vị đảm bảo cho đúng hợp đồng giờ G nổ súng...

        Sau khi giải đáp thêm một vài ý kiến của mấy cán bộ nêu ra, Sư trưởng Nguyễn Chơn lần lượt chia tay từng bộ phận để anh em kịp trở về đơn vị mình tổ chức thực hiện nhiệm vụ.

[Giangtvx]

*

*       *

        Những cánh rừng khộp. rừng cao su, cà phê xanh mướt, ngút ngàn trên cao nguyên Bôlôven xào xạc đón làn sương đêm mát lạnh. Sư trưởng Nguyễn Chơn đứng ở đài quan sát nhìn quanh khu chiến một lượt. Tất cả vẫn yên lặng, ông nhìn đồng hồ. Đã 1 giờ sáng, thời điểm mơ đầu ngày 16 tháng 5 năm 1971 và cũng là giờ hợp đồng nổ súng toàn mặt trận bắt đầu. Bỗng một loạt đạn pháo chớp loé, ầm ầm phía các căn cứ địch trong thị trấn Pắc Xoòng và chung quanh Pắc Xoòng... Tiếng pháo nổ dồn dập kéo dài, khi nó vừa ngớt lập tức tiếng súng của các đơn vị bộ binh cũng bắt đầu dậy lên, nổ ran khắp đó đây.

        Quan sát quang cảnh khu chiến, Nguyễn Chơn vừa bồi hồi, phấn chấn vừa sốt ruột chờ tin tức từ các đơn vị báo cáo về. Bỗng từ trong máy, ông nhận được điện của Trung đoàn trưởng Trần Quang Lập:

        - Báo cáo thủ trưởng! Chúng tôi đã thực hiện đúng phương án mà thủ trưởng đã giao. Sau bốn tiếng đồng hồ tiến công áp đảo, Tiểu đoàn 90 đã chiếm xong cứ điểm Pắc Xoòng. Tiểu đoàn 40 đã hoàn toàn làm chủ tiểu khu thị trấn Pắc Xoòng. Các đơn vị cơ động vòng ngoài của địch vội vã phân tán, lẩn tránh, chạy hết vào rừng. Tôi đã lệnh cho các tiểu đoàn lập tức khép chặt vòng vây, nhanh chóng triển khai lùng đánh địch.

        - Tốt rồi!

        - Dạ! Thưa thủ trưởng!

        - Có chuyện gì sao?

        - Dạ báo cáo thủ trưởng! Do địa bàn rộng, Tiểu đoàn 60 vây không chặt nên số đông địch đã chạy thoát được về cứ điểm ở I Tu và bản Nhik. Như vậy ý định tiêu diệt gọn từng tiểu đoàn ngụy Lào chúng tôi chưa thực hiện được.

        Sư trưởng Nguyễn Chơn bình tĩnh động viên Trung đoàn trưởng Trần Quang Lập:

        - Quân ngụy Lào là vậy mà. Cậu yên tâm không có gì phải lo. Sớm muộn ta cũng diệt gọn chúng. Với quân ngụy Lào không được nóng vội. Tròi đã sáng, đề phòng máy bay địch. Đặc biệt, nhắc bộ đội làm công tác dân vận trong thị trấn cho tốt. Sau đó cậu giao đơn vị lại cho cậu Xưởng còn Trung đoàn trưởng, Chính ủy và tất cả các cán bộ cấp trưởng của Trung đoàn về chỗ tôi hội ý với Sở chỉ huy tiền phương.

        - Rõ!

        Đúng như Sư trưởng Nguyễn Chơn đã nhắc nhở. Cán bộ chiến sĩ đơn vị gặp rất nhiều khó khăn trong công tác dân vận ở Pắc Xoòng này. Phố xá san sát, dân cư đông đúc nhưng tất cả đều đang trong tình trạng án binh bất động. Trời sáng đã lâu mà mọi nhà dọc các dãy phố vẫn đóng cửa kín mít, không một bóng người dân ló mặt ra ngoài. Sĩ Hùng lách luồn cố tìm cho ra cô gái Việt - dẫn đường mà Phan Thanh Dư gọi là Phượng để hỏi thực hư.

        May quá! Phượng đây rồi!

        Phượng đang trò chuyện với các chiến sĩ tổ mũi nhọn của Tiểu đoàn 90 cạnh công sự. Anh mừng rỡ, vội vã dừng lại. Bây giờ Hùng mối nhìn kỹ Phượng. Giữa nắng, khuôn mặt cân đối, xinh đẹp của Phượng ửng lên hồng tươi. Phượng nở một nụ cười cùng ánh mắt long lanh.

        Sĩ Hùng nhẹ nhàng hỏi:

        - Xin lỗi chị!

        - Dạ... dạ.

        - Chị có phải là Phượng không ạ?

        - Dạ... dạ phải! Sao anh biết em tên là Phượng

        - Một phụ nữ xinh đẹp như chị thì cả vùng Pắc Xoòng này ai mà không biết.

        - Dạ, em cám ơn anh, nhưng phải có người giới thiệu tên em, anh mới biết chứ?

        - Đúng thế! Đêm hôm trước lúc đi nghiên cứu trận địa về, gặp chị và các đồng chí địa phương, tôi nghe thủ trưởng Dư gọi chị là Phượng...

        - À... à em nhớ rồi... nhưng em không biết anh Dư là ai? Vì sao anh Dư lại biết tên em? Hình như anh Dư nói giọng Huế phải không anh?

        - Đúng vậy.

        Vì không có thòi gian để chuyện trò, Sĩ Hùng còn phải kịp trở về báo cáo tình hình với Sở chỉ huy Trung đoàn nên anh chủ động chuyển hướng:

        - Chị Phượng ơi! Vì sao thị trấn đã được giải phóng mà không một nhà dân nào mở cửa, không một ai đi ra đường?

        - Dạ... có lẽ dân sợ súng đạn nhưng cái chính là...

        Thấy Phượng ấp úng, Sĩ Hùng giục:

        - Chị cứ nói hết, có sao đâu.

        - Vâng! Có lẽ họ sợ các anh, sợ bộ đội mình.

        - Bộ đội mình đã làm điều gì sai nên để dân sợ?

        - Ô ... ô không! Không phải thế đâu anh. Anh ơi! Mấy chục năm qua dân ở đây sống trong nanh vuốt giặc, bị tụi nó bóp méo, xuyên tạc gieo rắc sự sợ hãi đối với bộ đội ta. Chúng nói bộ đội cộng sản đói xác xơ, không gia đình, không tôn giáo, không tổ tiên, đến đâu cướp bóc, hãm hiếp đến đấy... Chẳng còn cách nào hơn mình phải biết chờ đợi thôi các anh ạ!

        - Cảm ơn chị Phượng.

        Bây giờ Hùng mới càng thấm thìa lời Sư trưởng Nguyễn Chơn dặn, đến đâu phải giúp dân, dọn vườn tược, đào hầm hào giúp dân... Phải chủ động làm cho dân hiểu và dân tự đến với mình. Chúng ta không thể bó tay chờ đợi mà phải chủ động làm sao để dân tự giác đến với cách mạng. Chúng ta phải bắt đầu từ đám trẻ. Trẻ em vốn hiếu động và tò mò. Nếu các em cảm tình, yêu mến, tin tưởng chúng ta thì ông bà, cha mẹ, cô bác của các em sẽ tin chúng ta, sẽ hiểu chúng ta và tự giác đến với cách mạng...