Chiến sĩ Điện Biên kể chuyện

[chuongxedap]

Ra đến đường trục chính, gặp các đơn vị bộ binh. Mặt người nào cũng có một vẻ trang trọng khác thường.

Một tiểu đội xung kích đi thẳng lên. Đồng chí đi đầu cầm lá cờ đỏ cuộn gọn, ngực đeo tiểu liên và thủ pháo. Họ là tiểu đội đầu cầu. Họ bước đều chân lặng lẽ nhưng nét mặt vẫn toát ra vẻ bừng bừng rạo rực. Một đồng chí trẻ măng, má hồng mủm mỉm, luôn liếc chung quanh và nheo mắt tinh nghịch cười với tôi.

Lệnh truyền: “Dẹp cho xung kích đi”.

Những người lính nai nịt gọn gàng lẳng lặng tiến lên. Ban đầu tôi còn chăm chú theo dõi từng nét mặt, từng khẩu tiểu liên mang chéo trên ngực, lựu đạn, thủ pháo dắt quanh thắt lưng. Sau, tôi không nhìn kịp nữa, chỉ thấy những khuôn người tầm thước nối bước nhau đều đặn. Tôi ngây ngất, những bóng người trước mặt chập chờn, mắt tôi như ngấn lệ...

Xung kích đi hết, chúng tôi tiến lên. Chân pháo, nòng, đạn...toàn tiểu đội bước gấp...

Trong chiến hào, từ phía sau chuyển lên thư của Đại tướng Tổng Tư lệnh kêu gọi kiên quyết tiêu diệt toàn bộ quân địch ở Điện Biên Phủ...Vui mừng khôn kể xiết. Càng nghe càng thấm thía. Từng lời từng chữ kết vào máu, chui vào thớ thịt, kích thích lòng hăng hái. Dũng khí bốc lên những cặp mắt sáng ngời. Cảm động căng quả tim. Hai mắt rưng rưng, tôi chớp chớp liền mấy cái... Một cái gì như luồng điện, gai gai từ mũi rồi chạy khắp thân thể... Chúng tôi muốn lao lên ngay, thấy mình khỏe mạnh, to lớn lên nhiều trước quân thù!

Trên đầu chúng tôi, hai máy bay địch nhào tới. Quen thói hung hăng, chúng lồng lộn, quay cuồng tuôn bom đạn xuống. Bộ đội phòng không của ta tiếp nó ngay. Tiếng trọng liên của ta nghe khô gọn.

Đúng 16 giờ. Đại bác ta gầm vang.

Thật sung sướng thỏa lòng, bỏ những ngày vắt mồ hôi chờ đợi. Tiếng đạn đại bác ta vèo vèo vượt qua đầu bộ binh nổ rầm rầm trong đồn giặc.

Chúng tôi chạy lên. Tuy giao thông hào hẹp, vác đạn cồng kềnh, chân tôi vẫn thoăn thoắt, luôn giữ vững khoảng cách.

Máy bay địch càng điên cuồng bắn phá. Trọng liên 12,7 ly của ta đối lại. Bỗng có tiếng nổ lạ tai. Đùng! Đùng! Đùng! Đùng! Đùng!... Cứ năm tiếng một, đều và gọn. Sau đó nghe nổ lốp bốp trên cao... Khắp chiến hào dậy lên tiếng reo:

- Cao xạ ta lên tiếng rồi, anh em ơi!

Những tiếng reo hò bật lên như lò xo. Tôi chưa hiểu gì cũng kêu váng lên như thế. Trái tim tôi muốn phá lồng ngực. Bấy lâu bị lép một bề, mặc chúng nó làm mưa làm gió, bây giờ thì biết tay nhau nhé!

Tôi vươn hẳn lên thành hào ngó xem: lần đầu tiên được thấy pháo cao xạ của ta đang “quát tháo”. Những cụm khói trắng như hoa nở vây lấy máy bay trên trời. Bọn máy bay Pháp ươn hèn cụp đuôi chuồn lên cao.

Sung sướng lắm! Chúng tôi vươn người chạy vút trong hào, không thèm tránh máy bay như mọi khi. Bỗng có tiếng rống bất thần từ trên cao dội xuống như tiếng kêu thê thảm của con bò già khuỵu gối. Khắp mặt đất dậy lên tiếng reo:

- Máy bay trúng đạn rồi!

- Tiên sư mày, đã chết chưa!

Tôi nghển cổ nhìn bầu trời nhưng không thấy gì, cây rừng và đồi cây che mắt. Vẫn tiếp tục lao lên phía trước. Qua đồi cháy. Chỉ còn cách trận địa pháo của mình chừng một cây số. Nghe tiếng đạn ta rít trên đầu gần quá.

[chuongxedap]

Tôi nhìn phía chân đồi, chỗ trận địa súng cối. Các pháo thủ đang bỏ đạn vào nòng pháo, những tia khói trắng phụt lên.

- ĐKZ chiếm lĩnh trận địa!

Được lệnh, chúng tôi ba chân bốn cẳng lao lên vùn vụt. Cách trận địa 500 mét lại có tin nhanh:

- Toàn thế giới đã biết chúng ta nổ súng vào Điện Biên Phủ!

Lòng càng nao nức. Người lính tưởng mình lớn lên bên rừng núi. Lệnh trung đội:

- Lên miệng hào chạy cho nhanh.

Anh Dũng đứng như trụ đồng trên miệng hào, cầm tay từng người trong tiểu đội kéo lên. cầm tay tôi, anh động viên:

- Không sợ gì cả. Có pháo của ta yểm trợ!

Trong nháy mắt, hai luồng mắt dọi thẳng vào nhau. Tôi thấy mình đã hứa danh dự với anh và được tiếp thêm sức mạnh.

Từng người một kế tiếp nhau phốc lên miệng hào, rồi băng xuống ruộng. Bỗng có lệnh: “Các khẩu đội để tổ đạn ở lại”. Tôi hoảng hốt kêu lên:

- Anh Dũng cho tôi lên... Tôi chưa được đánh bao giờ!

Lưỡi tôi líu lại, kêu không thành tiếng.

- Cho Tùng lên - Tiếng anh Kiên, trung đội trưởng.

Anh Dũng đang ngần ngừ, liền ra lệnh:

- Tổ đạn, đồng chí Nghi, đồng chí Ngoạn theo pháo.

Tôi lập tức vượt hào, bám sát tổ pháo chạy miết. Đôi dép cao su của tôi xéo lên cỏ cháy, nghe rào rào...

ĐKZ và đại liên dàn thành hai hàng vượt đồi chiếm lĩnh trận địa.

Những quả đạn súng cối địch nổ tung khói trắng và đất đá quanh người nhưng không ai thèm để ý. Chỉ biết lao lên thật nhanh và theo dõi pháo ta rền vang át giọng chúng nó. Lên đỉnh đồi, đạn địch rơi dày hơn, nghe rõ cả tiếng rít viu víu ghê người của đại liên.

Ngoạn đã lên đến tột cùng của sự sợ hãi, mặt cắt không còn một hột máu. Hắn ta nằm ỳ ngay giữa cái rãnh nông choèn cản đường tiến. Tôi bối rối hét to:

- Tiến lên chứ!

- Tôi lạy.. Tôi nghĩ tí đã!

Trông mặt hắn thiểu não quá, nhưng tôi vẫn hét:

- Nghĩ à! Bám sát tổ pháo đi!

- Nó bắn rát quá...

Tôi tức nghẹn cổ. Tổ pháo đã tới công sự rồi mà người vác đạn còn nằm đây! Tôi trợn mắt thét:

- Tiên sư mày! Không chịu tiến phải không ?

(Tôi không hiểu tại sao mình lại mở mồm chửi như vậy. Có lẽ bao nhiêu lo lắng, căm tức và khinh bỉ tự đáy lòng bùng ra đột ngột. Sau này tôi ân hận mãi).

Sau câu chửi khắc nghiệt đó, Ngoạn cúi mặt, đứng dậy chạy lên...

[chuongxedap]

Tôi nhảy vào công sự thì khẩu ĐKZ đã lắp xong, đang lấy đường ngắm. Tôi mở đạn nhanh, lau sạch và chuyển lên. Khẩu đội tôi nổ phát đầu tiên.

Tôi nhổm người, nhìn sang đồn giặc kêu lên:

- Trúng rồi! Nổ tung lỗ châu mai, các đồng chí ơi!

Đồi Him Lam chìm trong biển lửa mù mịt... Phía đột phá khẩu, bộc phá liên tiếp nổ, tung lên từng đụn khói đen sì.

Tiếng anh Kiên truyền đi:

- Khẩu đội 1 bắn gãy cột cờ rồi.

Bọn pháo trong đồn bắn ra thưa dần. Nhưng có lệnh của đại đội:

- Đào công sự sâu thêm để đề phòng địch bắn trả.

Một lúc sau, quả nhiên tiếng đạn đại bác từ Mường Thanh xé gió rít lên ghê rợn. Chúng bắn chặn xung quanh Him Lam thành một hàng rào lửa khói.

Chúng tôi tiếp tục bắn một lúc thì hai quả pháo hiệu xanh đỏ bay vọt lên trời, tiếng thét xung phong của xung kích nghe rất rõ.

Ngừng bắn, chúng tôi trở nên rỗi rãi. Hoàng hôn xuống. Trời xanh đã pha màu tím nhạt. Gió mát mang đầy mùi thuốc đạn khét lẹt. Vầng trăng thập thò sau đồi phía đông...

Trong giây lát, tôi ngây ngất nghĩ tới hậu phương. Mẹ và các em tôi có biết tôi đang làm gì không? Linh có tưởng tượng được không? Hay họ đang lo tắm giặt, vui đùa với hoàng hôn êm đềm bên sông La? Tôi muốn sao truyền được tin chiến thắng thật nhanh về nhà.

Pháo địch tới tấp bắn tới.

Tôi nuốt nước bọt và nhận thấy mồm mình đắng ngoét. Nhưng chúng tôi phớt hết, nhô lên bờ hào nhìn về phía đồn giặc. Thịnh bỗng reo lên:

- Cờ đỏ kia rồi!

- Điểm và diện gặp nhau rồi!

Tiếng reo hò vang dậy, ngập trong tiếng cười sung sướng:

- Ô hô! Tù binh ra hàng rồi.

Chúng tôi háo hức chồm lên bờ hào nhìn. Dưới ánh trăng và pháo sáng, trông rõ đoàn tù binh lũ lượt giơ tay quá đầu đi ra. Đạn đại bác địch vẫn nổ trên trận địa ta không ngớt.

Anh Dũng bảo tôi:

- Nghi chạy xuống chuyển đạn và báo tin chiến thắng.

Tôi “vâng”, nhảy lên miệng hào chạy về phía sau. Đạn địch nổ rầm rập nhưng tôi không còn để ý đến gì hết. Còn gì sung sướng bằng được truyền tin chiến thắng cho những người phía sau? Tôi chạy thoăn thoắt... Tiếng anh Dũng đuổi theo:

- Cẩn thận, Nghi!... Nó bắn nhiều... nằm xuống!

Tôi cứ lao thẳng. Đạn nổ trước mặt, sau lưng, bên phải, bên trái... Tới đường hào, tôi kêu to:

- Các đồng chí ơi! Chiến thắng rồi! Ta bắn trúng lắm... Tù binh ra hàng từng đoàn.

Không nghe hết những tiếng hỏi tíu tít, tôi nói không kịp thở:

- Nhanh lên, đạn đâu đưa đây? Mình còn phải lên ngay chứ!

Tôi vác đạn chạy lên. Đạn địch vẫn viu víu và nổ liên tiếp. Nhảy tọt vào hầm pháo, tôi báo cáo:

- Báo cáo, có đạn!

Anh Dũng cười âu yếm:

- Cừ lắm! Mở đạn sẵn đi.

Càng hăng, tôi mở đạn càng gọn.

Tiếng anh Lâm nói to: “Tham mưu trưởng lên thăm, tuyên dương toàn trung đội ta tiêu diệt được nhiều hỏa lực địch, bảo vệ bộ binh. Đồng chí bắt tay khen khẩu đội 1”.

Chúng tôi sướng rơn. Vinh dự biết mấy khi được tuyên dương ngay tại trận.

[chuongxedap]

Miệng đắng và khát xé họng. Tôi sờ bi đông. Nước hết nhẵn. Tôi đặt phịch bi đông xuống đất. Anh Dũng trông thấy liền đưa cho tôi ngụm nước cuối cùng của anh. Tôi cảm động đến không nuốt trôi ngụm nước.

Ánh trăng vằng vặc. Khói xám vẫn phủ kín Him Lam. ĐKZ rút ra.

Chúng tôi vui mừng vì toàn trung đội không ai việc gì. Đường ra, gặp bộ binh dự bị. Họ nhìn chúng tôi thèm thuồng ra mặt. Bọn tôi càng khoái. Nhìn những chiếc cáng không lẽo đẽo theo sau, họ nói: “Cáng thất nghiệp thì tốt quá nhỉ”.

Chúng tôi đi được gần một cây số thì có lệnh:

- ĐKZ quay lại trận địa, bố trí như cũ.

Chúng tôi quay lại ngay, hồi hộp.

Lần này không “bở ăn” như lần trước. Pháo địch bắn chặn quanh Him Lam rất dữ dội. Trận địa của chúng tôi nhiều chỗ bị đạn địch không cho ngóc đầu lên.

Anh Lâm bình tĩnh chỉ mục tiêu cho từng khẩu đội. Té ra ta mới tiêu diệt được hai mỏm đồi tây nam và đông bắc, còn mỏm đồi thứ ba phía tây bắc thì địch vẫn cố thủ.

Liên lạc chạy đâu mất. Anh Lâm giao tôi mang mệnh lệnh tới các khẩu đội. Đường hào nhiều chỗ sụt, tôi chạy nhô lên mặt đất. Anh Lâm luôn gào tôi:

- Cẩn thận khéo bị thương... cẩn thận kìa! Chú ý mà tránh...

Tôi chạy đi chạy lại, pháo bắn tới thì nằm bẹp xuống hào. Có lúc hàng loạt đạn nổ liên tiếp, tôi phải bò từng thước như thằn lằn, đất sỏi phủ đầy người.

Trao mệnh lệnh xong, tôi về cạnh anh Lâm. Trong đồn Him Lam, các cỡ súng lớn bé lại nổ ran. Pháo sáng và ánh trăng thi nhau rọi sáng trận địa nhưng không lọt được khói đen. Đại bác hai bên vẫn ương ngạnh đối đáp nhau...

Anh Lâm đứng nói chuyện với tôi và Tụy:

- Hôm nay quân ta chiến đấu dũng cảm lắm. Nhiều cậu là tân binh nhưng chiến đấu rất cừ.

- Phấn khởi quá, tôi thấy mình cứng cáp nhiều.

Anh Lâm bảo:

- Cứ dũng cảm lên. Có dễ chết đâu. Mình đánh nhau từ năm 1946 đến nay, qua trăm trận mà chưa hề bị thương. Khó “ăn” đạn lắm chứ.

Đứng nói chuyện với đại đội phó, tôi thấy mình dày dạn như đã chiến đấu nhiều, không còn lo lắng. Tôi rất phục và yêu mến người cán bộ dũng cảm này. Anh là nông dân cùng huyện với tôi. Cái xã quê anh trước kia nổi tiếng là quê mùa cục mịch...

Say sưa với chiến thắng, tôi hỏi anh:

- Cứ đà này độ hai tuần có xong toàn bộ Điện Biên Phủ không?

Anh Lâm cười, đáp:

- Còn tùy chứ.

Anh lơ đãng nói tiếp:

- Tùy tình hình diễn biến và thương vong của mình nhiều hay ít. Có thể tháng rưỡi, hai tháng.

Tôi nhíu mày. Một tháng, hai tháng? Lâu quá! Tôi chỉ mong lúc đó thư tôi đến quê hương nhanh hơn tin chiến thắng.

[chuongxedap]

Anh Lâm chạy lên khẩu đội trên. Một loạt đạn đại bác nổ tới tấp, cạnh đường hào. Đất, khói mù trời trùm lên đầu chúng tôi. Tôi hỏi to:

- Có ai làm sao không?

- Không hề gì.

Chúng tôi yên tâm... Bỗng có tiếng kêu khác thường:

- Nghi đâu? Gọi cáng nhanh lên.

Tôi giật nảy người. Ai bị thương? Tôi không dám hình dung những khuôn mặt đồng đội...

Đạn địch nổ ở sườn đồi, hất tôi ngã xuống. Tôi vùng dậy. Hố đạn lại làm tôi hụt chân ngã dúi dụi nhưng tôi vẫn chạy nhanh. Tôi nóng lòng muốn biết người bị thương là ai...

Trời ơi! Anh Lâm bị thương!

Một mảnh đạn lớn cắm vào đầu, anh không nói được nữa! Chỉ còn tiếng khịt khịt ở cái mũi khó thở...

Không ngờ trước đây mấy phút, anh đã nói với tôi những lời cuối cùng của đời anh!

Anh vui vẻ hồn nhiên là thế... Anh nói chuyện thản nhiên như ở hậu phương bình yên. Cái cười còn tươi trước mặt tôi... Bảy năm chiến đấu, hơn trăm trận chưa hề bị thương... Bây giờ thế là hết!

Toàn đơn vị chỉ một người bị thương, lại là thủ trưởng. Đường về vui vẻ trong không khí thắng lợi chung. Nhưng nghĩ tới anh Lâm, người đại đội phó dũng cảm, chúng tôi không khỏi ngậm ngùi. Thương tiếc anh, trong lòng tôi muốn bật ra tiếng khóc.

Sáng hôm sau trở về, chúng tôi đi giữa ban ngày, trên đường cái. Chim rừng ríu rít. Nước suối rì rào. Hoa lá đọng sương tươi thắm. Trong ký ức nóng hổi, hình ảnh cuộc chiến đấu đêm qua sôi lên rõ nét. Đi bên cạnh tôi, Ngoạn mấy lần tránh cặp mắt tôi. Tôi muốn làm lành với Ngoạn bằng cặp mắt, nụ cười thân ái. Nhưng Ngoạn cúi gầm mặt. Không hiểu anh giận tôi, anh buồn vì tối qua chưa sống xứng đáng, hay lo lắng vì trận đánh đêm nay?

Trên vai tôi còn bốn quả đạn nữa, gạo không còn nên rất nhẹ. Càng đi, nói chuyện càng vui, chân bước càng dẻo.

Bên cạnh tôi có hai người lạ cùng đi. Người đi trước đã đứng tuổi, tóc lốm đốm hoa râm, quân phục bạc màu, mũ không quân hiệu. Người đi sau là bộ đội mang ba lô và đeo tiểu liên. Gần mặt trận thế này, ông kia không phải là bộ đội, dân công, vậy là loại người nào? Tôi thắc mắc vì ý thức cảnh giác. Liếc nhìn cán bộ của mình, thấy họ thản nhiên, tôi đoán ông ấy là cán bộ địa phương nên lại nói chuyện tràn cung mây. Chuyện chiến thắng, có gì mà phải giữ? Đức và Thịnh cũng sính chuyện lắm. Chúng tôi nói cười thỏa thích. Đêm qua ai ở quanh đây mà chả nghe tiếng súng. Nhìn chúng tôi, tất hiểu ngay là những người nổ súng đêm qua.

“Ông cán bộ” kia thỉnh thoảng liếc nhìn tôi, môi thoáng nụ cười ý nhị. Có lẽ cái trẻ măng tân binh hay cái vui của tôi thu hút ông. Ông đi sát tôi, thân mật hỏi:

- Các đồng chí đánh nhau đêm qua phải không?

- Vâng! - Tôi đắc chí đáp gọn.

- Các đồng chí ở pháo bắn thẳng chắc thích lắm nhỉ? Quân ta chiến đấu có dũng cảm không?

- Ồ! Còn phải nói! Bộc phá mở đường chưa tan khói đã thấy xung kích trong đồn rồi...

Ông ấy cười, nhìn tôi từ đầu đến chân, lại nói:

- Đồng chí vác đạn có lẽ nặng nhỉ?

Tôi mỉm cười. Ông ta tiếp:

- Mỗi quả mấy cân?

- Hơn bốn cân. Ra trận vác sáu quả.

- Đồng chí cho tôi vác thử một tí?

Tôi không ngần ngại, đưa ngay. Ông ta vác gọn lên vai. Cả hai cùng cười, ông nói:

- Cho tôi vác giúp một đoạn được chứ?

Tôi càng vui vẻ và gần gũi ông ta. Cất được mười sáu cân trên vai, hai tay thảnh thơi vung vẩy thoải mái, tôi như được chắp thêm cánh.

“Ông cán bộ” nói chuyện rất cởi mở. Té ra ông là người Nghệ An, ở cách nhà tôi chưa đầy hai mươi cây số, bên kia sông Lam.

Đi được sáu, bảy cây số, đến đường rẽ, ông ta trả đạn. Chúng tôi chia tay.

Trung đội trưởng nói với tôi đó là đồng chí Chính ủy một đơn vị bạn. Tôi sửng sốt nhìn lại, nhưng “ông ta” đã đi khuất...

Về đến đơn vị đã năm giờ chiều. Mới đi xa mấy ngày mà chỗ ở cũ đã thay đổi hẳn, chẳng kém gì đơn vị bạn. Những đường hào trục chạy từ ngoài xa vào vừa sâu vừa rộng. Hào giao thông chằng chịt khắp nơi... Thế mới biết những bộ phận ở nhà đã có một kỳ công lao động.

Trận địa pháo 105 ly đang dồn từng đống vỏ đạn, cái xám xịt, cái vàng ánh long lanh. Đêm qua ở đây bắn nhiều vào Him Lam và Mường Thanh. Chúng tôi kể chuyện chiến đấu cho các đồng chí ở nhà nghe, lòng vui như nắng chiều rực rỡ rọi ngang rừng cây.

Chúng tôi không về nhà nữa mà đi thẳng ra chiến hào xuất phát đánh đồi Độc Lập...

[chuongxedap]

NHỚ ANH PHAN ĐÌNH GIÓT

BÙI KHẮC VIỆN
Nguyên Chiến sĩ Đại đội 360
Tiểu đoàn 130, Trung đoàn 209, Đại đoàn 312

Gia đình tôi quê ở tỉnh Nghệ An. Từ thời kỳ kháng chiến chống Pháp, cha tôi là đảng viên Đảng Cộng sản, bởi vậy theo tiêu chuẩn, tôi đủ điều kiện để tỉnh chọn cho đi đào tạo cán bộ, phục vụ cách mạng lâu dài.

Thế rồi, điều đó đã đến. Tôi và một số anh em cùng trang lứa, tuổi từ mười sáu đến mười tám được tỉnh tập trung lên đường đi học. Chúng tôi còn quá trẻ, “ăn chưa no, lo chưa tới”, chưa đi xa bao giờ và cũng không biết sẽ đi đâu. Anh cán bộ phụ trách nói rằng: các em sẽ được lên chiến khu Việt Bắc để vào trường học tập, rồi nhận nhiệm vụ của Tổ quốc.

Từ Nghệ An, chúng tôi hành quân. Ngoài “ruột tượng” gạo vắt trên vai, “gia tài” của chúng tôi hầu như không có gì, kể cả mũ, nón, giầy, dép. Suốt 4, 5 tháng trời đi bộ, chúng tôi đã vượt qua nhiều làng, bản, sông, suối, đồi núi. Thời gian hành quân kéo dài, trang bị thiếu thốn nên sức khỏe chúng tôi bắt đầu suy giảm, đau ốm xảy ra. Ai cũng mong sớm đến vị trí tập kết để sinh hoạt cho đỡ vất vả. Cuối cùng, chúng tôi đã tới địa điểm học tập, nằm sâu trong một khu rừng bạt ngàn cây lá ở chiến khu Việt Bắc. Sau mấy ngày xả hơi, chúng tôi được lệnh đi chặt gỗ, tre, nứa về làm lán trại để bước vào sinh hoạt, học tập. Ai cũng có tâm trạng bâng khuâng, nhớ quê hương, cha mẹ, người thân.

Bất ngờ chúng tôi nhận được lệnh ngừng xây dựng lán trại, chờ lệnh mới. Người nào cũng đoán già, đoán non, chuyện gì sẽ xảy ra? Một vài ngày sau, chúng tôi thấy có khoảng 40 - 50 anh bộ đội, súng ống chỉnh tề đến. Cả khu rừng xôn xao hẳn lên. Chúng tôi được lệnh tập hợp nghe phổ biến, quán triệt mệnh lệnh mới của cấp trên: Tất cả chúng tôi được biên chế thành các tiểu đội, trung đội, đại đội. Chúng tôi được biết, các anh bộ đội vừa đến là khung huấn luyện Đoàn 77 của Bộ. Các anh sẽ trực tiếp huấn luyện chúng tôi để sẵn sàng bổ sung cho các đơn vị chiến đấu. Các anh động viên chúng tôi cố gắng rèn luyện, học tập, góp phần giải phóng nhân dân ta thoát khỏi ách nô lệ của bọn đế quốc, phong kiến.

Sau đó, chúng tôi được lệnh khẩn trương hành quân đến nơi tập kết mới. Cuộc hành quân bộ tiếp tục diễn ra, kéo dài gần một tháng trời. Chúng tôi vừa đi vừa huấn luyện. Không có thao trường, bãi tập, nên cán bộ khung gặp chỗ nào rộng rãi một chút là tổ chức huấn luyện ngay, với những bài quân sự cơ bản như đâm lê, bắn súng, động tác đánh giáp lá cà với quân địch...

Riêng tôi, sức khỏe giảm sút, bị sốt rét liên miên, gót chân nẻ toác, đau nhức, nhiều lúc tưởng chừng như không thể chịu nổi với gió rét mùa đông trên vùng núi rừng Tây Bắc này.

Cuộc hành quân vẫn tiếp tục, chúng tôi hết đêm đi, ngày nghỉ lại chuyển đổi thành ngày nghỉ, đêm đi, dù mưa hay nắng. Một hôm, tôi đuối sức quá, tụt khỏi đội hình khoảng 50 mét. Tôi dựa lưng lên vách đồi bên đường, gục đầu định nghỉ chốc lát cho có sức rồi bám theo đơn vị. Khi ngước đầu lên để đứng dậy, tôi bỗng thấy một anh bộ đội dáng người hơi thấp, da ngăm đen, đầu đội mũ nan bọc vải thưa, có nhiều mảnh dù nhỏ ngụy trang. Với dáng vẻ hiền lành, anh hỏi tôi:

- Có mệt không em? Em đang sốt phải không?

Tôi rụt rè thưa:

- Báo cáo anh, em bị sốt, không theo kịp đơn vị.

Anh liền nói:

- Hãy đưa súng đạn, cả bao gạo quàng vai để anh mang cho!

Vừa nói, anh vừa lấy trang bị của tôi khoác đầy một vòng quanh người anh. Tôi cảm động và bỗng thấy thương anh quá. Tôi xin anh để tôi tự mang đồ của tôi, nhưng anh dứt khoát không nghe. Nhìn thấy hai bàn chân tôi không có giày, hai gót chân đầy vết nứt nẻ, máu hòa lẫn vào đất rừng, anh nói như ra lệnh: “Phải lấy giày của anh để đi, theo kịp đơn vị”!

Nhìn anh khom lưng rút chiếc giày thứ nhất, tôi rùng mình thấy gót chân anh như quả cam bóc vỏ, máu dính loang lổ; nếu chân anh không có giày, lại phải mang vác nặng, chân sẽ bị nặng thêm. Tôi cảm thấy không đành lòng nên xin anh: “Em đi dần dần được anh ạ”! Anh dứt khoát: “Em phải đi giày của anh. Anh là Tiểu đội trưởng của em, là Phan Đình Giót đây”!

Trên đường hành quân, qua câu chuyện anh kể, tôi được biết quê anh ở huyện Cẩm Xuyên - Hà Tĩnh. Cha mẹ anh nghèo khổ, chết đói hết rồi. Anh có một em trai là Phan Đình Giát. Gia đình nghèo, cả đời phải đi làm thuê cho nhà giàu, cơm không đủ ăn, áo không đủ mặc. Giọng Hà Tĩnh của anh chậm, chắc: “Bọn đế quốc, phong kiến cấu kết đàn áp, bóc lột nhân dân ta. Gần 100 năm qua, đồng bào ta vẫn phải chịu cảnh cơ hàn, khổ cực em ạ!”

Anh thân mật hỏi: “Em tên là gì? Quê ở đâu? Cha mẹ còn không? Anh chị em có đông không? Đời sống gia đình ra sao?...”

Tôi kể với anh: Em quê Nghệ An. Cha mẹ đều già yếu, có 5 anh chị em. Em gần áp út. Các anh chị đã có gia đình, đều nghèo khổ, phải đi làm thuê kiếm sống. Tôi “khoe”: Em có người anh cũng là bộ đội, đang tham gia chiến dịch này, nhưng không rõ ở đơn vị nào...

Anh nói “Giót đã đánh nhiều trận với giặc Pháp ở các chiến trường”.

Vừa hành quân, câu chuyện đã giúp chúng tôi quên bớt nỗi nhọc mệt.

Đường vào Điện Biên cheo leo, ngoằn nghèo, uốn lượn qua nhiều khu rừng, vực thẳm, suối sâu. Máy bay trinh sát của địch vè vè trên đầu, thám thính đường hành quân của bộ đội ta. Thỉnh thoảng, được chúng chỉ điểm, đồng bọn của chúng ào tới ném bom, bắn phá. Vào gần mặt trận, trên các hướng, ngoài bộ đội có rất nhiều dân công tải lương thực, đạn dược ra chiến trường. Những câu hò, điệu hát của các anh chị vang dậy núi rừng, thắm tình quân dân cá nước. Đến vị trí tập kết, anh em cán bộ khung của Đoàn 77 rút về tuyến sau. Khi chia tay, các anh chúc chúng tôi lập công, hẹn ngày thắng lợi gặp nhau.

Tiểu đội trưởng của tôi, anh Phan Đình Giót nhận được lệnh đi nhận nhiệm vụ mới. Tôi được về Tiểu đội 2 Trung đội 1 (Đại đội 360, Tiểu đoàn 130, Trung đoàn 209, Đại đoàn 312), do anh Hoàng Đăng Vinh làm Tiểu đội trưởng, anh Minh làm Tiểu đội phó.

Trận đánh Him Lam, mở màn chiến dịch Điện Biên Phủ lịch sử. Tin chiến thắng làm nức lòng chúng tôi. Nhưng anh em cũng đau đớn nhận tin: Tiểu đội trưởng bộc phá Phan Đình Giót đã lấy thân mình lấp lỗ châu mai và hy sinh anh dũng, trong lúc cả Tiểu đội của anh đã thương vong gần hết khi vượt qua cửa mở để đánh vào tung thâm, tạo điều kiện cho bộ đội ta đánh chiếm toàn bộ cứ điểm Him Lam.

Gương hy sinh của Phan Đình Giót đã được phổ biến xuống từng đơn vị để mọi người học tập, noi theo.

Trải qua 56 ngày đêm “khoét núi ngủ hầm, mưa dầm cơm vắt, máu trộn bùn non...” (Thơ Tố Hữu), ngày 7 tháng 5 năm 1954, quân ta đã toàn thắng ở Điện Biên Phủ. Tôi tự hào đã cùng đơn vị làm nên chiến thắng, bắt sống tướng Đờcátxtơri và toàn bộ Ban tham mưu của tập đoàn cứ điểm.

Ngày ấy và cho đến tận bây giờ, trong niềm vui chiến thắng, đã 55 năm trôi qua, tôi vẫn xúc động, nhớ về đồng chí, đồng đội, trong đó có người Anh, người Tiểu đội trưởng của tôi - Liệt sĩ Phan Đình Giót.

[chuongxedap]

DÙNG MƯU BẮT GIẶC

Trung tá NHƯ KỲ

Ở một góc rừng Điện Biên, bên cạnh một con suối, có hai chiến sĩ quân báo trẻ tuổi của Đại đoàn 308 đang ở trong tình trạng bồn chồn.

- Này, Châu ơi! Trời đã xế chiều sao vẫn chưa thấy anh em ta đi công tác trở về?

- Thì mình cũng đang sốt ruột đây, Nguyên ạ! À, kia rồi! Anh em về kia rồi!... Ô! Mà không phải! Địch đấy! Toàn lính ngụy! Chúng nó đang chuẩn bị lội suối sang bên này đấy!

- Làm thế nào bây giờ hả Châu? - Nguyên lo lắng hỏi.

Một thoáng băn khoăn hiện lên trên gương mặt trẻ của Dương Quảng Châu. Bỗng một ý nghĩ chợt loé lên. Châu nói dứt khoát:

- Nếu lia một băng tiểu liên rồi chạy biến vào rừng, thì dễ thôi! Nhưng còn bao nhiêu ba lô, quần áo, bao gạo và cả túi tài liệu, không thể để lọt vào tay địch được. Chúng nó đông, còn ta chỉ có hai người. Thôi! Bây giờ thế này... thế này... Nguyên nhé!

Hiểu ý bạn, Nguyên vội vàng chuyển toàn bộ ba lô, bao gạo và túi tài liệu giấu vào bụi rậm, rồi cầm ngang súng, đứng nấp sau một lùm cây.

Còn Dương Quảng Châu xốc tiểu liên, băng mình ra bờ suối, đúng lúc hơn hai chục tên địch đang bì bõm giữa làn nước.

“Tất cả giơ tay lên!” - Nòng súng tiểu liên “Tuyn” của Dương Quảng Châu hướng thẳng vào toán địch. Đôi mắt anh quắc lên, rực lửa:

- Toàn đại đội vây chặt, không được để tên nào chạy thoát. Tên nào nhúc nhích, bắn chết ngay!

Bị hoàn toàn bất ngờ, bọn lính địch hốt hoảng giơ tay. Theo lệnh anh, tất cả chúng lên bờ, tập họp thành hai hàng ngang, rồi bỏ súng xuống.

Anh bỗng thét lớn:

- Toàn đại đội ở nguyên vị trí! Trung đội 1! Cử một đồng chí ra tước vũ khí địch.

- Rõ!

Từ lùm cây, Nguyên đáp lại thật to rồi chạy ra, mang tất cả súng địch vào bên trong. Xong đâu đấy, anh tiếp tục cầm tiểu liên hướng nòng súng về phía đám tù binh không rời một giây.

Đến lúc này, Dương Quảng Châu bắt đầu lo. Phải làm gì nữa đây? Đội quân báo vẫn chưa về. Anh ra hiệu cho Nguyên, rồi bình tĩnh tiến ra trước hàng lính địch, dõng dạc giải thích chính sách tù, hàng binh. Bình thường Châu ít nói, sao hôm nay anh nói trơn tru thế! Bọn địch yên lặng lắng nghe, thỉnh thoảng liếc mắt nhìn Nguyên đang lăm lăm khẩu súng tiểu liên.

Châu nói một lúc, hết, không còn gì để nói nữa. Sương Điện Biên xuống nhiều, trời chuyển lạnh. Châu lệnh cho đám tù binh ngồi xuống, rồi anh trèo lên một cây cao. Châu vừa đưa khăn tay vẫy vẫy bốn phía, làm như đang ra tín hiệu gì đó cho các trung đội xung quanh, vừa hướng mắt quan sát bóng dáng của đồng đội. Vẫn chẳng thấy gì.

Càng về đêm trời càng lạnh buốt. Bọn tù binh co ro, thu mình lại. Châu và Nguyên cũng đang rét run, mặc dù có áo trấn thủ.

Châu bỗng nảy ra một sáng kiến và ra lệnh:

- Đồng chí Nguyên, vào trung đội 1, mượn 10 cái chăn cho mấy người này đắp tạm.

- Rõ!   

Nguyên chạy vào mở ba lô lấy 10 cái chăn mang ra, 10 cái chăn: có nghĩa là ở trong kia ít nhất có 10 ông Việt Minh. Mối ngờ vực bị xua tan, lại có chăn đắp ấm, 21 tên lính dựa vào nhau ngồi yên lặng. Còn Châu và Nguyên thì vẫn ôm hai khẩu súng đứng ở hai phía.

Mãi đến quá nửa đêm, đội quân báo mới trở về. Nghe tiếng lao xao, Châu chạy ra báo cáo toàn bộ sự việc với đội trưởng. Mừng quá, đội trưởng khen:

- Các cậu giỏi thật!

Sau đó, đội trưởng đội quân báo đến gọi tên chỉ huy ra tranh thủ khai thác tin tức. Gần sáng, anh phân công Châu¹, cùng hai chiến sĩ Thảo và Côn áp giải 21 tên tù binh, 21 “cây tài liệu sống” về Sở Chỉ huy Đại đoàn 308.
______________________________________
1. Sau chiến dịch, đồng chí Dương Quảng Châu được tuyên dương danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân.

[chuongxedap]

NHỚ MÃI TRẬN CHIẾN ĐẤU OAI HÙNG TRÊN ĐỒI ĐỘC LẬP

Trung tướng LÊ NAM PHONG
Nguyên Tư lệnh Quân đoàn 1
Đại đội trưởng xung kích - bộc phú 255
Tiểu đoàn 322, Trung đoàn 88

Tôi có may mắn được tham dự trực tiếp nhiều trận đánh suốt chiều dài chiến dịch Điện Biên Phủ, kể từ khi mở đầu đến ngày kết thúc thắng lợi.

Ngày nay, tuy tuổi đã cao, thời gian đã xa, nhưng ký ức vẫn còn giữ lại được nguyên vẹn những sự kiện, hình ảnh, các kỷ niệm sâu đậm trên chiến trường, những tình cảm xúc động đối với các đồng đội đã anh dũng hy sinh trên chiến trường ngày ấy.

Tôi nhớ mãi trận chiến đấu anh hùng và ác liệt của đơn vị chúng tôi trên cứ điểm đồi Độc Lập ngày 15 tháng 3 năm 1954.

Ngày 13 tháng 3 năm 1954, chiến dịch lịch sử Điện Biên Phủ bắt đầu. Trước giờ ra trận, bộ đội được nghe đọc “thư của Hồ Chủ tịch gửi toàn thể cán bộ, chiến sĩ Điện Biên Phủ”. Tiếp đó nghe lệnh động viên của Đại tướng Võ Nguyên Giáp: “Kiên quyết tiêu diệt toàn bộ quân địch tại Điện Biên Phủ!”.

Toàn thể chiến sĩ đại đội tôi vô cùng xúc động, người người bừng bừng khí thế tiến công, tình cảm phấn khích xen lẫn vinh dự và trách nhiệm nặng nề... Bộ đội đã được tiếp thêm nguồn sinh lực mới! Sẵn sàng chiến đấu, hy sinh.

Sau chiến thắng Him Lam, đêm 14 rạng sáng ngày 15 tháng 3 năm 1954, Trung đoàn 88 vinh dự nhận nhiệm vụ đánh trận đầu tiên của Đại đoàn 308 nhằm tiêu diệt cụm cứ điểm Độc Lập với sự phối hợp của Trung đoàn 165 (Đại đoàn 312) dưới sự chi viện hỏa lực của hai đại đội lựu pháo 105 ly thuộc Đại đoàn 351.

Đồi Độc Lập dài 700 mét, rộng 150 mét ở phía bắc trung tâm Mường Thanh 4km, có hệ thống lô cốt và chiến hào vững chắc, hàng rào dây thép gai bao bọc dày trên 100 mét, do tiểu đoàn 5, trung đoàn 7 bộ binh thuộc địa An-giê-ri, một đại đội người Pháp cùng một đại đội lính Thái chiếm giữ, được tăng cường 4 súng cối 120 ly và được pháo binh ở Mường Thanh - Hồng Cúm chi viện mạnh. Có thể xem đây là: “Cánh cửa thép phía bắc của tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ”.

15 giờ ngày 14 tháng 3 năm 1954, ta đã hoàn tất việc đào giao thông hào để tiến quân, điểm gần nhất đã tới cách địch 150 mét.

- Tiểu đoàn 29 được giao nhiệm vụ làm mũi đột kích chủ yếu của Trung đoàn 88, có Tiểu đoàn 322 làm đội dự bị.

- Đại đội Tô Văn là mũi nhọn của Tiểu đoàn 29.

- Đại đội 225 (do tôi chỉ huy) là đội xung kích - bộc phá của Tiểu đoàn 322.

17 giờ, lựu pháo 105 của ta bắn vào khu đồi Độc Lập, lập tức địch ở Mường Thanh bắn trả lại. Sự việc này tiếp diễn đến nửa đêm và lựu pháo của ta phải bắn kéo dài để chờ sơn pháo 75 ly và cối 120 đến. Do vậy, bộ đội ta phải chịu đựng nhiều đợt pháo 105 ly và 155 ly của địch dội xuống trận địa trong nhiều giờ liền. Trời mưa như trút nước, hào giao thông ngập nước, bùn quánh lại, di chuyển rất khó khăn... Sau khi sơn pháo 75 ly và cối 120 ly chiếm lĩnh xong trận địa, 3 giờ 15 phút sáng ngày 15 tháng 3, lệnh của Chỉ huy trưởng truyền xuống:

- Chuẩn bị! Lựu pháo sẽ bắn dồn dập thêm một loạt nữa. Hỏa lực các đơn vị phải phối hợp. Sau 15 phút, xung kích tranh thủ “mở cửa”. Đúng 3 giờ 30 phút, nổ súng!

Và đúng 3 giờ 30 phút, từ phía đông pháo 105 ly đã gầm lên, trút bão lửa xuống đồi Độc Lập. Ở tuyến hỏa lực bắn trực tiếp, cách đồn địch dưới 100 mét, mười khẩu đội Bazôka đồng loạt phóng đạn lõm vào các hỏa điểm địch; 9 khẩu ĐKZ cùng 6 khẩu đại liên Mắcxim cùng bắn thẳng vào cứ điểm.

Các ổ súng địch đã câm họng. Tuyến đề kháng vòng ngoài của địch bị tê liệt. Thời điểm đột phá thật thuận lợi. Mệnh lệnh xung phong phát ra!

Ngay lập tức mũi nhọn xung kích của Đại đội Tô Văn đã xông lên, đặt quả bộc phá hàng rào thứ nhất. Lần lượt các chiến sĩ Nguyễn Bá Tuệ, Nguyễn Đàm cùng Nhị, Viên ôm bộc phá xông lên trận địa.

Sau khi tiểu đội trưởng Cấp hy sinh, Nguyễn Văn Ty đã nhanh chóng dẫn tiểu đội vượt lên. Chính Nguyễn Văn Ty là người đã chỉnh lại hướng mở của trận đánh, lần lượt đưa các chiến sĩ bộc phá của mình lao lên. Cả 11 chiến sĩ bộc phá đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ.

Lô cốt địch đã hiện ra khá gần! Nhưng cũng là lúc quân ta hết bộc phá. Cả trận địa chìm lặng xuống.

Pháo binh địch tiếp tục dội bão lửa vào trận địa. Các cỡ súng còn lại trong đồn có dịp phục hồi, bắn mãnh liệt vào quân ta. Lúc này trung đội đột kích đã bị thương vong gần hết, cửa mở chưa thông mà bộc phá đã hết.

Bấy giờ theo lệnh của Trung đoàn, tôi dẫn đơn vị bộc phá của mình xông lên tiếp ứng, sáu chiến sĩ bộc phá liên tục lao lên đánh 6 quả nổ giòn, đã vào gần lô cốt 6 mét. Trong lô cốt một khẩu đại liên còn sống sót điên cuồng bắn loạn xạ. Chiến sĩ bộc phá chúng tôi đánh tiếp quả thứ 7 rồi thứ 8, hàng rào dây thép gai trước lô cốt chỉ còn 2 mét.

Tôi hô to: “Đường đã mở xong! Các đồng chí tiến lên!”.

Nhưng pháo địch bắn chặn ác liệt, chưa một ai có thể vượt lên. Chính ủy Trung đoàn gọi điện về Bộ Chỉ huy mặt trận yêu cầu lựu pháo chế áp pháo địch ở Mường Thanh; sau đó là một trận đấu pháo dữ dội diễn ra làm rung chuyển cả thung lũng Mường Thanh.

10 phút sau, mệnh lệnh được phát ra, các chiến sĩ xung kích lại nhất tề vùng dậy xông thẳng vào đồn giặc, phối hợp cùng Trung đoàn 165 tiêu diệt sở chỉ huy địch. Bấy giờ, quân địch cho một tiểu đoàn lính dù tinh nhuệ cùng 5 xe tăng từ Mường Thanh ra ứng cứu. Chúng tổ chức một đợt phản xung phong quyết liệt hòng đẩy quân ta ra để chiếm lại đồn. Nhưng với quyết tâm cao và khí thế quyết chiến quyết thắng, các mũi xung kích đã vào được trung tâm. Đại đội Tô Văn xông vào bắt sống tên quan tư Méc-cơn-nem.

Đúng 6 giờ 30 phút ngày 15 tháng 3 năm 1954, quân của Đại đoàn 308 và Đại đoàn 312 đã tiêu diệt hoàn toàn cứ điểm đồi Độc Lập. Hơn 600 quân địch bị tiêu diệt và bị bắt.

Đại đội 225 của chúng tôi đã sát cánh cùng Đại đội Tô Văn trong những giờ phút cam go hiểm nghèo, cuối cùng đã giành được chiến thắng vẻ vang.

Ngay sau đó, Đại đội 225 tiếp tục tham gia những trận đánh chống phản kích suốt trong 3 ngày 16, 17, 18 tháng 3 năm 1954 của quân Âu Phi ra phản kích với lực lượng chi viện của hỏa pháo và xe tăng. Nhưng bộ đội chúng ta đã anh dũng đập tan ý đồ ứng cứu của địch.

Sau những ngày đó là việc thu dọn chiến trường, giải quyết thương binh, tử sĩ. Công việc này vô cùng vất vả, nếu không có dũng khí can trường, tình cảm đồng chí, đồng đội, thì khó mà hoàn thành chu đáo nhiệm vụ.

Đến nay đã 55 năm trôi qua, Đại đội 225 Tiểu đoàn 322 của Trung đoàn 88 Anh hùng chỉ còn lại 4 người.

1. Tôi, Lê Nam Phong (Đại đội trưởng).
2. Phạm Đức (liên lạc).
3. Trần Nam (chiến sĩ).
4. Trần Tường (chiến sĩ).

Gần đây mới có dịp gặp lại nhau, ôn lại kỷ niệm cũ, lòng chúng tôi vô cùng bùi ngùi, xúc động, nhớ về những kỷ niệm chiến đấu gian khổ, hy sinh trên chiến trường Điện Biên Phủ năm xưa.

[chuongxedap]

ĐÊM ĐẦU TIÊN ĐÀO TRẬN ĐỊA

MINH ĐƯỜNG
Tiểu đội 1, Trung đội 1,
Đại đội 241 Tiểu đoàn 11, Trung đoàn 141

Mới bổ sung về đơn vị một ngày. Đêm ấy tôi đi đào trận địa. Luồn qua những giao thông hào, vướng rễ cây, bùn lội quá gối dẫn ra mặt trận. Gần suối Cạn, giao thông hào qua giữa cánh đồng, tôi trông rõ hướng địch phía trước. Những chiếc đèn dù lơ lửng trên trời. Trận địa sáng như đêm trăng rằm, bóng đoàn quân lùi lũi chạy giữa giao thông hào. Tiếng đại bác ình oành nổ còn hơi xa chúng tôi. Đêm nay lần đầu tiên ra mặt trận, càng đi sâu về phía địch, tôi càng hồi hộp, vừa lo vừa phấn khởi.

Oàng, xịt - xịt - xịt... oàng. Cả đơn vị dừng ngay lại, nằm rạp xuống. Đại bác cứ xịt xịt rồi nổ vang tai, hơi đạn dập người xuống, vừa sợ, vừa tức như địch tát vào mặt mình. Tay nắm chặt vào cán xẻng, đêm nay sẽ quyết để trả thù... Địch bắn chỉ 5 phút rồi thôi, không ai bị sây sát. Tôi càng vững tâm tin lời anh tổ trưởng nói hồi chiều: “Địch bắn 1.000 quả may ra mới có một quả trúng giao thông hào”.

Sau khi nhẹ nhàng bò lên bãi phẳng, dàn đúng cự ly, mọi người bắt đầu nằm đào. Ai cũng ráng hết sức, hai cánh tay đẩy xẻng xúc đất lên đổ về phía trước. Động tác chẳng khác gì con dế dũi đất. Trước tôi là đồng chí tổ trưởng, sau Lương và Hải cùng là tân binh. Chúng tôi nhìn nhau như nhắc lại quyết tâm đã hứa trong buổi sinh hoạt tổ: “Đêm nay ra trận lần đầu, dù có phi pháo địch, vẫn bình tĩnh quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ”.

Tiếng “xăng-vanh” vẫn nổ đằng sau, một băng đại liên tặc - tặc - tặc, những mũi đạn đỏ vút qua đầu rồi liên tiếp nhiều loạt súng liên thanh trong đồn bắn ra, đạn veo veo đan sát mặt đất. Tôi nằm bẹp xuống rãnh đất đã đào được, cằm cứng lại, tay chân run run. Đằng trước, anh tổ trưởng vẫn bình tĩnh nằm xúc đất. Mặc cho đạn bắn, tôi lại tiếp tục đào, đã nằm lấp được người thì duỗi thẳng không còn sợ nữa. Đào liên tục, mồ hôi chảy ướt cả quần áo vẫn không có lệnh nghỉ. Tuy mệt nhưng hầm càng sâu nên tôi càng cố gắng. Có thể bắt liên lạc từ người nọ đến người kia. Chúng tôi được nghỉ uống nước. Anh tiểu đội trưởng quay xuống động viên từng người. Đại đội lại phổ biến tin đêm nay đơn vị bạn đánh 4 đồn nên càng thêm phấn khởi.

Một số anh em đi lên cắt hàng rào, còn chúng tôi lại tiếp tục, mỗi người đào 3 thước hào cho đủ mức yêu cầu, vẫn còn lâu. Người mệt lắm, nhưng vẫn xắn từng miếng đất tơi đổ lên, rồi xắn miếng khác thật nhanh. Tôi nghĩ dù khó nhọc, nhưng đào lên được một thước đất là thắt chặt thêm một thắt vào cổ quân thù. Phấn khởi vì nhiệm vụ, như quên có địch chỉ cách mình 100 thước, tôi muốn hò lên câu hò đúng ý nghĩ của mình thì lệnh trên lại truyền xuống “im lặng... đào khẽ... kẻo lộ”, dứt lệnh truyền xăng-vanh nổ dồn dập trên đầu. Đất tung tóe hất vào tôi tối tăm cả mặt mũi, người bị tung lên dập xuống. Có tiếng kêu ai đã bị thương đằng trước. Anh y tá lom khom chạy vụt lên, lại có người bị thương ở đằng sau, lệnh gọi cáng thương chuyển xuống... Đại bác cứ bắn nổ gần mình rồi lại ra xa, rồi lại vào gần. Hơn nửa tiếng đồng hồ dữ dội, tôi đâm ra hoang mang. Lúc ấy tôi nghĩ đến gia đình nghèo đói, mẹ già đã khổ suốt một đời người, nghĩ đến đàn em thơ dại, đến tương lai và hạnh phúc của mình... càng thấy thằng giặc không bao giờ để cho mình sống, hưởng tự do hạnh phúc... Tôi thấy nó thật dã man hung ác, không giết nó đi thì không sống được. Ý nghĩ ấy kích thích tôi giữ vững quyết tâm. Thấy đồng đội bị thương, lòng căm thù tôi càng sôi sục.

Nó ngừng bắn tôi lại đào. Bấy giờ, nghe đạn địch bắn tôi chỉ nghĩ: “Giai cấp mình muốn sống cần phải tiêu diệt nó. Để chiến thắng mình phải dũng cảm chiến đấu không tiếc hy sinh cho quyền lợi chung của giai cấp. Phần xương máu ấy là phần vinh dự, ta phải dũng cảm, phải diệt nó đi...”.

Cả đơn vị càng đào gấp trong tiếng đạn địch bắn dồn dập... Tiếng cuốc xẻng xoèn xoẹt nghe như tiếng tay đang xiết chặt cổ quân thù.

[chuongxedap]

MỘT ĐỀ NGHỊ ĐƯỢC CHẤP NHẬN

Đại tá NGUYỄN ĐỨC DỤC
Nguyên Trung đội trưởng Đại đội 755
Tiểu đoàn 275, Trung đoàn Sơn pháo 675

Trước chiến dịch Điện Biên Phủ, tôi là Trung đội trưởng thuộc Đại đội 755 Tiểu đoàn 275 Trung đoàn Sơn pháo 675. Đại đội 755 chúng tôi phối thuộc với một đơn vị bộ binh làm nhiệm vụ “mãnh hổ rình mồi” đề phòng địch chọc ra hậu phương của ta ở Phú Thọ. Tuy làm nhiệm vụ ở Phú Thọ, nhưng mọi cán bộ, chiến sĩ đều mong muốn được lên chiến đấu ở Điện Biên Phủ.

Thế rồi, nguyện vọng ấy đã đến. Tôi được triệu tập lên họp chi ủy, họp xong tôi được chính trị viên đại đội cho biết, theo lệnh của tiểu đoàn: “Đồng chí Dục sẽ ở lại phụ trách hậu phương của đơn vị vì sức yếu”. Nghe quyết định này tôi thấy bàng hoàng và không thể giữ được bình tĩnh. Tôi liền xin lên gặp tiểu đoàn.

Rất may cho tôi là được gặp cả hai đồng chí Đinh Thành và Lương Tý là hai thủ trưởng Tiểu đoàn. Trình bày nguyện vọng với cấp trên, tôi nghẹn ngào như muốn khóc. Cả hai đồng chí đều nói: Đồng chí hãy bình tĩnh mà trình bày. “Kính thưa thủ trưởng tiểu đoàn, tình hình sức khỏe của tôi như sau: Tôi chỉ bị sốt rét kinh niên, còn ngoài ra tôi không bị đau yếu gì hết. Hơn nữa cả mùa huấn luyện vừa qua tôi luôn có mặt ở thao trường. Rất mong thủ trưởng chấp thuận cho tôi được đi chiến dấu và tôi xin hứa sẽ hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ”.

Sau khoảng mười phút hội ý, tiểu đoàn tuyên bố: “Chấp thuận ý kiến xin đi chiến đấu của đồng chí Dục”.

Vui như mở cờ trong bụng, tôi vừa đi, vừa chạy về báo tin cho đơn vị biết.

Vây quanh lấy tôi, anh em vui như Tết, chúc mừng tôi được đi chiến đấu cùng đơn vị pháo. Sau 7, 8 năm hành quân bằng khiêng vác, nay được hành quân bằng cơ giới thật là tuyệt vời, sung sướng biết mấy! Tuy nhiên ngày đầu ngồi xe chưa quen, nên đã có một vài đồng chí bị say xe, ói mửa rất khó chịu, nhưng rồi cũng quen dần.

Hành quân trong đêm tối, vì giữ bí mật, ô tô không được dùng đèn lớn, mỗi xe chỉ được sử dụng một đèn gầm ánh sáng rất hạn chế.

Đêm hành quân đến đỉnh đèo Pha Đin, chiếc xe tôi ngồi bị chết máy, mà trời lại gần sáng. Trong tình huống nguy hiểm đó, cấp trên ra lệnh: “Sau 20 phút nếu không sửa được thì đành phải hy sinh, hất xe xuống vực để tránh mọi nguy hiểm cho cả đoàn xe pháo”. Từ lái xe đến cán bộ, chiến sĩ như ngồi trên đống lửa. Rất may chỉ khoảng 10 phút sau, lái xe đã sửa được. Gần sáng tới vị trí tập kết. Buổi chiều cùng ngày, tôi được lệnh đi với tiểu đoàn trưởng để xác định vị trí đặt pháo. Buổi tối đào hầm pháo, tôi luôn có mặt để động viên đơn vị và kiểm tra kỹ thuật.

Đêm 30 tháng 3 năm 1954, đơn vị lần đầu tiên ra quân trong đợt 2 chiến dịch, phối hợp với bộ binh. Pháo bắn nhiều đợt trúng đích, luôn nhận được lệnh động viên của cấp trên.

Sau khi bộ binh chiếm đồi E1, chúng tôi được lệnh chiếm lĩnh và phòng ngự tại đồi E1. Đêm hôm đó trời mưa đường trơn, giao thông hào bị bùn lầy, pháo khiêng vác thì cồng kềnh rất khó đi, kẻ thù thì liên tục pháo kích và bắn pháo sáng lên đồi. Nhưng với tinh thần “quyết chiến quyết thắng”, anh em đã nhanh chóng vượt lên. Lợi dụng hầm hào của địch, quân ta nhanh chóng hoàn thiện dần công sự cho pháo và hầm hố cho người.

Từ đồi E1 bằng mắt thường nhìn xuống trung tâm Mường Thanh, ta và địch đều nhìn rõ sự di chuyển của nhau. Phòng ngự trên một quả đồi trơ trọi, thật là quyết liệt và gian khổ vô cùng.

Có ngày sơn pháo ta trên đồi E1 đã phá hủy được 4 khẩu pháo 105 ly, một máy bay và một ô tô của địch. Để trả thù, có ngày địch liên tục dội bom, pháo kích lên đồi hết đợt này đến đợt khác, từ mờ sáng cho đến chiều tối.

Trong chiến tranh, sự thử thách về thể lực con người cũng rất lớn. Hàng ngày, trừ một số trực chiến, số còn lại cuốc xẻng trong tay để củng cố hầm hào. Ăn uống thiếu thốn, quần áo không đủ ấm. Có những đêm mưa to gió lớn, lạnh buốt thấu xương, anh em chỉ biết ngồi sát bên nhau mong trời chóng sáng để ánh mặt trời xua tan cái giá buốt miền Tây Bắc.

Gian khổ ác liệt như vậy nhưng lính ta cũng có những giây phút thư giãn bên nhau, nhâm nhi một ít chiến lợi phẩm mà lính bộ binh, trinh sát đi ngang qua tặng cho lính pháo. Vừa ăn, vừa kể chuyện cười... khiến nhiều anh em cười chảy nước mắt và phải bịt miệng để không lộ bí mật.

Trong thời gian chiến đấu phòng ngự trên đồi E1, tôi được đề bạt lên Chính trị viên phó đại đội và điều sang Đại đội 201, Tiểu đoàn H6 do đồng chí Hoàng Khoát làm Chính trị viên tiểu đoàn.

Kết thúc toàn thắng chiến dịch lịch sử Điện Biên Phủ, một trong những khẩu đội trưởng sơn pháo phòng ngự trên đồi E1 được phong tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân đó là đồng chí Phùng Văn Khầu.

Khi viết những dòng này, tôi vẫn ngỡ như mới ngày nào trên đồi E1. Vậy mà đã 55 năm!