Cuộc truy tìm T.72

[Giangtvx]

       

*

        Theo đúng kế hoạch trung tá Nam vạch ra, hai ngày sau, bác sĩ Hoàng Bổn đã ngồi tại trụ sở cơ quan an ninh. Đó là một căn phòng rộng trên gác hai của một tòa nhà gần trung tâm thành phố Hà Nội. Trung tá Nam, người sẽ hỏi cung, thiếu tá Tường, người ghi biên bản, ngồi ở phòng giữa, đối diện lối đi vào. Ở đó, có thể nhìn thấy người, xe đi lại thành dòng ngoài đường phố. Để bảo đảm cho những cuộc nói chuyện được an toàn tuyệt đối, các cửa sổ bao giờ cũng khép kín.

        - Anh có biết vì sao anh bị gọi đến cơ quan an ninh không? - Trung tá Nam đặt câu hỏi.

        Hoàng Bổn hơi nheo mắt làm những vết nhăn chân chim hiện lên rõ nét. Dấu vết của tuổi tác và lao động trí óc đã để lại trên những nếp nhăn đó.

        - Tôi hoàn toàn không hay biết. Hai ngày trước đây, tôi nhận được chỉ thị phải đi xuống cơ sở kiểm tra phòng dịch. Chẳng là, ở một nhà ga, ở một vài cơ sỏ sản xuất có khả năng xuất hiện những bệnh dịch khá nguy hiểm.

        - Tôi thông báo cho anh biết, đó chỉ là cái cớ hợp lí để anh rời khỏi Tổng cục đường sắt đảm bảo cho cuộc nói chuyện giữa chúng tôi và anh hôm nay được an toàn.

        Bác sĩ Hoàng Bổn chưa hết bàng hoàng, anh không biết cuộc nói chuyện này sẽ kéo dài bao lâu và kết cục sẽ ra sao.

        - Đề nghị anh cho biết qua về gia đình.

        Hoàng Bổn vã mồ hôi trán. Anh chưa hiểu thực chất nội dung các câu hỏi của công an nên rất lo lắng. Anh thận trọng trong từng câu trả lời của mình:

        - Quê tôi ở Ninh Bình. Bố mẹ tôi sinh được ba người con, tôi là lớn nhất. Cậu em tôi là kỹ sư cầu đường đang làm ở một công trình trọng điểm. Cô em gái dạy học ở Yên Khánh, Ninh Bình. Bố mẹ tôi già yếu, chết cách đây mười năm.

        - Đề nghị anh cho biết, bố mẹ anh làm gì? Có theo đảng phái nào không?

        - Bố mẹ tôi đều là người làm ruộng. Kính Chúa yêu nước.

        - Anh có theo đạo không?

        - Không. Chỉ có bố mẹ tôi theo đạo. Nhưng đầu năm 1954, bác tôi là sĩ quan trong quân đội vận động nên cả hai ông bà không đi đạo nữa.

        - Những ngày còn theo đạo, bố mẹ anh thường đi nhà thờ nào?

        - Các cụ thường vào nhà thờ Châu An, cách nhà hơn hai cây số.

        - Anh học trường cấp ba nào?

        - Tôi tốt nghiệp cấp ba bổ túc ban đêm.

        - Anh về làm việc ở Tổng cục đường sắt đã bao lâu?

        - Được gần mười hai năm. Sau khi tốt nghiệp y sĩ, tôi vừa công tác, vừa học hàm thụ đại học. Cách đây năm năm, tôi được cấp bằng bác sĩ.

        Bác sĩ Hoàng Bổn lần nhớ lại từng thời gian học tập và làm việc. Đôi mắt ánh lên những hồi ức của cuộc sống bận rộn trong thời gian đã qua.

        - Xin lỗi! Trung tá nói sau những giây phút im lặng - tôi không muốn tò mò về đời tư người khác nhưng anh hiểu cho, đây là công việc của cơ quan chúng tôi. Anh có thể cho biết qua về vợ anh được không?

        - Tôi biết, việc tìm hiểu lai lịch một người nào đó khi cần tới là công việc của an ninh - bác sĩ vẫn chưa thoát khỏi lo lắng. Anh không nói nhiều mà thận trọng chọn từng từ - Chúng tôi quen biết nhau từ ngày học y sĩ, ra trường thì tổ chức cưới. Cô ấy là con một cán bộ công an tỉnh Nam Hà. Chúng tôi có hai con.

        Bác sĩ lấy thuốc lá. Những ngón tay bám đầy chất ni-cô-tin màu nâu lăn lăn điếu thuốc trên mặt bàn.

        - Nhưng tôi không hiểu tại sao các anh phải tạo ra việc tôi đi kiểm tra phòng dịch để đưa tôi vào đây chất vấn, hỏi cung?

        Bác sĩ đã lấy lại bình tĩnh, bắt đầu nghĩ cách phản ứng việc mình bị gọi đến công an một cách không có chứng cứ.

        - Anh có thế cho chúng tôi biết về quan hệ của anh với vợ chồng tiến sĩ Hạnh được không?

        - Nhưng các anh hỏi làm gì cơ chứ!

        - Tất nhiên chúng tôi hỏi là có mục đích.

        Câu trả lời của trung tá làm bác sĩ vừa lo, vừa bực. Anh quyết định dùng những lời biện bạch không thèm trả lời.

        - Sao anh chưa trả lời câu hỏi của chúng tôi?

        - Dù có bị bỏ tù chăng nữa, tôi cũng không nói.

        Bác sĩ nhìn những người hỏi cung một cách thách thức.

        - Đừng nên vội vàng thế, bác sĩ ạ.

        - Nhưng những câu hỏi của các anh chỉ là sự tò mò, chọc vào đời tư của người khác.

        - Anh hãy bình tĩnh, nói năng từ tốn - trung tá Nam nhẹ nhàng khuyên nhủ - Tôi nói cho anh rõ, chúng tôi chỉ hỏi những vấn đề cần thiết, không hề xúc phạm tới đời tư của anh.

        Bác sĩ tỏ ra bực bội, bướng bỉnh hơn.

        - Hình như các anh không có việc gì hay sao mà lại đi hỏi về đời tư của người khác? Anh hỏi tôi chẳng khác gì hỏi một can phạm. Tôi sẽ không trả lời nữa. Các anh muốn biết cứ tự tìm lấy.

        Trung tá bực bội đứng dậy:

        - Nếu vậy, từ giờ phút này tôi sẽ coi anh là một tội phạm.

[Giangtvx]

        Bác sĩ Bổn lạnh toát người, ngồi yên như một tảng đá, mặt tái hẳn đi. Trung tá mở cặp lấy ra tờ “Lệnh bắt giam” đọc cho Hoàng Bổn nghe. Bằng một thái độ cứng rắn, trung tá nói:

        - Từ giờ phút này anh là một can phạm. Đứng trước cơ quan pháp luật mà tôi là người đại diện, anh phải trả lời thẳng vào vấn đề, không được quanh co!

        Hoàng Bổn tức giận, cứ ngồi yên trên ghế, để mặc cho điếu thuốc cháy cả vào đầu ngón tay.

        - Anh hãy nói về trường hợp quen biết vợ chồng tiến sĩ Hạnh.

        - Báo cáo đồng chí...

        - Không được - trung tá ngắt lời Hoàng Bổn - từ giờ phút này anh phải gọi chúng tôi là “ông” hoặc “cán bộ”. Cho phép tiếp tục nói!

        Hoàng Bổn vẫn chưa nguôi cơn tức giận, song cố nén để trả lời:

        - Báo cáo cán bộ. Tôi và tiến sĩ Hạnh quen nhau từ ngày cùng học cấp hai Nho Quan. Sau khi học xong cấp hai, tiến sĩ tiếp tục học cấp ba, còn tôi thi vào trường y sĩ. Một sự tình cờ, chúng tôi cùng về công tác ở Bộ Giao thông vận tải. Là bạn bè cũ chúng tôi thường đi lại, giúp đỡ nhau khi gặp khó khăn.

        - Chiều thứ sáu cách đây hai tuần anh đến nhà Tô Quyên làm gì?

        Trung tá hỏi thẳng vấn đề. Ông nhìn chằm chằm vào khuôn mặt Hoàng Bổn, hy vọng nó biến sắc, đế từ đó giúp ông có cơ sở đánh giá đối tượng. Nhưng ngược lại, Hoàng Bổn tỏ ra bình tĩnh, trả lời dõng dạc:

        - Tôi đem thuốc đến cho Tô Quyên.

        - Ai nhờ hay tự anh đem đến?

        - Tôi với anh Hạnh là bạn thân. Vợ bạn ốm, tôi phải có trách nhiệm chăm sóc. Hơn nữa, trước ngày đi Hải Phòng, Hạnh có ghi thư dặn tôi thường xuyên đến khám bệnh và cho thuốc.

        Hoàng Bổn lấy lá thư từ trong túi đưa cho trung tá. Xem xong lá thư đó, trung tá mở cặp lấy lá thư có dòng chữ buộc Tô Quyên bức tử đưa ra trước mặt Hoàng Bổn, hỏi:

        - Có phải anh đã gói thuốc cho Tô Quyên bằng giấy này không?

        - Thưa cán bộ. Nó giống màu tờ giấy ghi đơn thuốc của tôi. Xin cán bộ cho xem những chữ viết mặt phía trước có phải chữ tôi không?

        Trung tá Nam rút một bức ảnh to ra khỏi hộp hồ sơ.

        - Đây là dấu vân tay ngón trỏ và ngón giữa bàn tay trái đe lại trên tờ giấy này.

        Trung tá Nam bấm nút điện. Hai cán bộ một nam một nữ Viện Khoa học hình sự bước vào.

        - Các đồng chí lấy dấu vân tay của anh ta.

        Trung tá chỉ về phía Hoàng Bổn. Người thanh niên nam cầm tay Hoàng Bốn.

        - Mềm tay một chút nữa.

        Người thanh niên cầm tay trái Hoàng Bổn đặt trên bàn lăn mực rồi lấy dấu từng ngón. Anh quay lại phía trung tá.

        - Báo cáo thủ trưởng, dấu hai ngón tay trong ảnh và hai ngón tay trái của Hoàng Bổn là một, đều xếp theo hình elíp.

        Làm xong nhiệm vụ, hai nhân viên đi ra. sắc mặt Hoàng Bổn xanh tái dưới ánh đèn nê-ông.

        - Bây giờ anh biết lý do bị bắt chưa?

        - Báo cáo cán bộ, chưa biết.

        Trung tá bực bội tấn công tiếp.

        - Đó là những chữ trong bức thư gửi Tô Quyên  do chính tay anh viết. Tay trái anh đè lên giấy đã để lại dấu ngón tay trỏ và ngón giữa.

        Hoàng Bổn ngồi yên trên ghế, không phản ứng gì. Hai tay buông xuống thành ghế. Miệng mấp máy như đang định nói gì. Đôi lông mày giãn ra lọ rõ sự đau đớn.

        - Bức tử! Như vậy là các anh ghép cái chết của Tô Quyên là tội của tôi?

        - Thôi, anh đừng đóng kịch nữa. Anh hãy khai rõ, anh tự viết những dòng chữ đó hay ai bắt anh viết? Anh đã lấy thuốc độc ở đâu đưa cho Tô Quyên?

        Hoàng Bổn lấy khăn lau mồ hôi trán. Bình tĩnh - Hoàng Bổn tự trấn an mình - bình tĩnh! Cần phải xem họ hỏi những gì để mình trình bày:

        - Tôi không giết Tô Quyên. Tôi không viết những dòng chữ đó. Xin các anh điều tra lại.

        Trung tá nghiêm sắc mặt:

        - Tôi nhắc lại. Anh hãy suy nghĩ kỹ đi. Tội của anh nặng hay nhẹ hoàn toàn phụ thuộc vào những lời khai thành thực hay giả dối của anh.

        - Nhưng tôi không phải là người giết Tô Quyên.

        - Đừng biện bạch nữa.

        Trung tá đứng dậy đưa đến trước mặt Hoàng Bổn một tập giấy và một chiếc bút bi không vỏ.

        - Anh hãy viết lại toàn bộ hành động của anh từ khi chuẩn bị cho đến khi bỏ thư bức tử vào nhà Tô Quyên. Hôm nay chúng tôi chỉ làm việc với anh tới đây.

        Trung tá bấm chuông điện. Hai trung sĩ áp giải khoác súng từ dưới tầng một đi lên dẫn Hoàng Bổn đến căn phòng tận cùng của gác một.

[Giangtvx]

       

*

        Sau khi dẫn Hoàng Bổn khỏi phòng trung tá cầm ảnh chụp lại vân tay đã được phóng to trên lá thư bức tử và vân tay vừa lấy được của Hoàng Bổn đặt lên mặt bàn so sánh. Ông cảm thấy, không khéo mình bị thất vọng.

        Thấy trung tá còn có vẻ hoài nghi về kết quả dấu tay, thiếu tá giải thích:

        - Trước đây, tôi có học qua lớp sơ cấp về nhận dạng qua dấu tay. Tôi biết, phương pháp này rất chính xác. Năm một ngàn tám trăm hai ba (1823), một người Tiệp Khắc tên là Giăng Puyếc-kinh-giơ, giáo viên môn sinh lí, bệnh lí ở Pra-ha đã viết cuốn sách công bố công trình nghiên cứu dấu tay của ông. Ông nhận xét, đường nét của tay thường có: xoắn ốc, ê-líp, vòng cung, hình cuộn tay hai vòng khuyên. Sau đó, ông Gan-tông¹ nước Anh tiếp tục nghiên cứu và kết luận: với dấu tay của cả mười ngón thì có thể chia thành 1.048.570 loại hồ sơ khác nhau để nhận dạng. Qua cách phân loại này, các đồng chí ở Viện Khoa học hình sự không khó khăn gì khi tìm đối chiếu dấu tay của Hoàng Bổn trong hồ sơ căn cước. Đây là một chứng cứ pháp lí để buộc tội Hoàng Bổn là thủ phạm giết Tô Quyên.

        Nghe thiếu tá giải thích, trung tá Nam hoàn toàn tin tưởng, song sự giải thích đó không làm ông quên được buổi nói chuyện với Hoàng Bổn. Ông suy ngẫm - vẫn có điều gì chưa hiểu hết trong thái độ của Hoàng Bổn. Anh ta sợ sệt, hoang mang nhưng trả lời chắc chắn, không có vẻ gì chống chế, dối trá. Kinh nghiệm cho ông hay những người mất bình tĩnh, hoặc dối trá thế nào cũng có sơ hở trong lúc trả lời. Nhưng Hoàng Bốn trả lời trôi chảy, thái độ phản ứng khá mạnh theo kiểu một trí thức. Bố mẹ anh ta theo đạo nhưng đã được ông bác giác ngộ bỏ đạo từ lâu. Vợ anh ta, cô Loan cũng là con một cán bộ công an. Bản thân anh ta sống trong hoàn cảnh gia đình nghèo, không dễ gì bị địch mua chuộc. Nhưng bố mẹ anh ta có thời kỳ đi đạo, phải chăng đó là quá khứ kẻ địch lợi dụng dẫn anh ta tới chỗ tội lỗi.

        Còn về quan hệ của anh ta với tiến sĩ Hạnh không thể do địch bố trí được. Họ đã quen nhau từ ngày học phổ thông. Có chăng, kẻ địch chỉ lợi dụng quan hệ đó để tiếp cận Hạnh. Như thế, Hoàng Bổn không thể là tên chỉ huy được. Nếu có kẻ đứng sau chỉ huy mà ta bắt Hoàng Bổn lúc này, quả là quá sớm. Kẻ địch thấy động sẽ chuyển hướng hoạt động. Theo tôi, muốn lần ra tên chỉ huy Hoàng Bổn, phải thông qua quan hệ xã hội. Thế mà chúng ta lại bắt giam thì làm sao có thể phát hiện được. Hay là thả anh ta ra, tiếp tục theo dõi...

        - Đúng là chúng ta nên tính lại việc bắt Hoàng Bổn.

        Có tiếng gõ cửa. Đại úy Dương bước vào. Vừa ngồi xuống ghế, đại úy Dương nói luôn:

        - Báo cáo đồng chí, biến số xe đạp AP.4154 là của đại tá Hoàng Quân. Ông mua xe năm I960, đăng kí xe tại Ninh Bình. Năm 1970, ông bán lại cho Hoàng Bổn là cháu.

        Nghe đại úy nói, trung tá tỏ ra lúng túng thực sự. Trước đó mấy phút, ông còn nghĩ cách thả Hoàng Bổn làm mồi để nhử con cá to. Nhưng chiếc xe đạp kia lại là chứng cứ nữa khẳng định Hoàng Bổn là thủ phạm giết hại Tô Quyên. Một thủ phạm nguy hiểm như thế mà thả ra khi mình chưa nắm được, có khác gì thả hổ về rừng. Ông quyết định thay đổi ý kiến, giữ Hoàng Bổn lại và ra lệnh chuyển đến phòng giam đặc biệt. Trên đường di lí, cần để phòng địch đánh tháo hoặc Hoàng Bổn tìm sơ hở trốn thoát hoặc tự sát. Quyết định này được thi hành ngay. Chiếc xe Com-măng-ca bịt kín lao tới. Hoàng Bổn bị còng hai tay đẩy lên xe. Chiếc xe nổ máy, lăn bánh ra khỏi sân căn phòng đang sôi động.

----------------
        1. Gan-tông: là anh họ nhà bác học Sác-lơ Đác-uyn và là chuyên gia giỏi nhất nước Anh về nhân loại học thế kỉ XIX.

[Giangtvx]

CHƯƠNG BỐN

YÊU THẬT, YÊU GIẢ

1

        Từ ngày Tô Quyên chết, tiến sĩ Hạnh thấy trống trải cô đơn. Anh nghĩ đến vợ, đến bố mẹ, anh em. Bố anh chết trong chiến dịch Điện Biên Phủ. Hạnh ở với mẹ và người chị gái. Mẹ tiến sĩ là người tốt tính, chỉ biết thương con nhưng chẳng giúp gì cho anh trong việc học hành, công tác. Cái thời bà sinh ra, do điều kiện vệ sinh không tốt nên mắt bà bị kém. Tuy vậy, bà vẫn đi lại được. Bà định rằng khi nào có cháu nội, bà sẽ lên Hà Nội thăm con và cháu luôn thể. Nhưng bà chưa kịp lên thăm cháu Việt Hoa thì nghe tin con dâu chết. Bà bỏ đồng cói chạy về nhà. Bà không khóc mà ngồi lặng trên chiếc chõng tre bên gốc táo. Và ngày hôm sau bà lên cơn sốt cao, ngày sau, hai mắt bà mờ dần, không nhìn thấy đường đi lối lại. Từ đó bà trở thành người loà. Bà giục Hồng, con gái của bà lên Hà Nội thăm Hạnh, đón cháu Việt Hoa về nuôi. Thương em, thương cháu, chị Hồng nghe lời mẹ lên Hà Nội. Những ngày ở Hà Nội, chị cùng Phương Thảo chăm sóc cháu Việt Hoa. Nhìn cảnh Phương Thảo bế cháu, cho cháu bú sữa bằng vú cao su, chị không cầm được nước mắt. Trước ngày ra về, chị bảo Hạnh làm cơm canh thắp hương để cầu khấn linh hồn người em dâu xấu số. Chiều đó, Phương Thảo cũng có mặt giúp chị làm cơm. Phương Thảo đến bên bàn thờ, rút mấy nén hương châm lửa, cắm vào bát nhang trước tấm ảnh Tô Quyên. Cô thấy buồn vô hạn. Hình như đôi mắt đen to của Tô Quyên đang nhìn mình. Đúng rồi, mình đã vuốt mắt cho Tô Quyên  khi Tô Quyên tắt thở, chắc hình ảnh cuối cùng mà Tô Quyên đem về bên kia thế giới là hình ảnh mình. Đôi mắt Tô Quyên trở thành hình ảnh dai dẳng trong đời Phương Thảo. Bất giác cô lui lại, nhưng vẫn không sao tránh được đôi mắt ấy. Những lúc nằm trong căn phòng khu tập thể Kim Liên hay lúc ru cháu Việt Hoa ngủ, Phương Thảo thấy đôi mắt ấy lại nhìn mình vừa như cám ơn, vừa như trách móc. Phương Thảo đứng bên bàn thờ khá lâu. Cô cầm khăn lau nước mắt. Trước vong hồn bạn Phương Thảo muốn nhờ chị Hồng về thưa với mẹ Phương Thảo sẽ làm trọn lời hứa với Tô Quyên thay Tô Quyên chăm sóc cháu Việt Hoa.

        Chị Hồng đưa vạt khăn tang lên lau nước mắt. Biết nói gì trước linh hồn em và tấm lòng người bạn của em. Chị chỉ biết sẽ về thưa với mẹ để mẹ yên tâm, cháu nội của me đã có người nuôi dạy như con đẻ của mình.

        Chị Hồng ở với Hạnh được ít ngày lại phải trở về quê chăm sóc mẹ già, Phương Thảo bế cháu Việt Hoa về khu tập thể Kim Liên nuôi, chỉ còn một mình tiến sĩ Hạnh ở trong căn nhà với những chồng sách. Mỗi khi anh giở trang sách lại tưởng như Tô Quyên hiện lên với tất cả nỗi buồn tủi. Anh nhắm mắt lại, đưa tay lên che mặt để cố quên đi nỗi đau thắt ruột.

        Từng ngày từng giờ trôi qua, tiến sĩ Hạnh lang thang trong nỗi buồn nhớ vợ nhớ con. Ôi, em ở dưới nấm mồ có trách anh những ngày em ốm nằm viện anh không về chăm sóc em không?

        Im lặng.

        Im lặng hồi lâu.

        Giá sách im lặng; cánh cửa ra vào im lặng; giờ phong lan bên ô cửa cũng im lặng. Nếu nhìn kĩ, giờ phong lan màu tím đã phai màu đầm đìa nước như đang cảm thông với tiến sĩ.

        Anh đứng bên bàn thờ. Mới có mấy ngày thắp hương cầu khấn cho vong hồn vợ mà tưởng như đã già đi hàng chục tuổi, tóc đã bạc đi nhiều hơn sau khi nghiên cứu một công trình.

        Sau khi thắp hương xong anh gieo mình xuống giường tương đã cạn sức. Sự đau khổ đó đã cướp đi một số tâm lực nghiên cứu công trình B.3 của anh. Nhưng rồi sự khổ đau không thắng nổi lòng say mê nghiên cứu công trình B.3.

        Tiến sĩ Hạnh quyết định sáng hôm sau trở lại Hải Phòng tiếp tục công trình nghiên cứu.

[Giangtvx]

       

*

        Thực hiện lời hứa với bạn, theo sự phân công giúp đỡ của công đoàn cơ quan Bộ, Phương Thảo và Ngọc Hoa đưa Việt Hoa về phòng mình nuôi dạy. Từ ngày đó, Phương Thảo chỉ có thế đến thăm Sinh vào thứ bảy hoặc chủ nhật. Mỗi lần Thảo đến, Sinh vồn vã:

        - Em vào nhà đi. Công việc dạo này bận lắm phải không?

        Sinh kéo chiếc ghế đẩu cho Thảo ngồi rồi loay hoay đi tìm nước uống. Thảo đưa mắt nhìn khắp gian phòng. Chiếc gối trắng tinh, vỏ chăn hoa xếp gọn gàng ở đầu chiếc giường một. Bộ ấm chén đặt trên bàn. Dưới gậm giường có chiếc hòm làm bằng duya-ra khá chắc chắn.

        - Thảo có mệt lắm không? Uống tạm cốc nước sôi nhé. Anh ở một mình, chẳng chè cháo gì cả. Gia đình ở quê, mỗi năm về phép một lần, nhiều lúc cũng buồn. Bao năm nay sống cảnh xa nhà cũng quen dần. Giờ đây có em ở bên anh vui lắm, cuộc sống thấy hạnh phúc hơn nhiều. Chiều nay ăn cơm với anh nhé. Anh vừa mua được cân cá ở thị xã Hà Đông. Anh thích ăn canh cá dấm lắm.

        Thực tâm Phương Thảo muốn cáo từ, muốn trở về cuộc sống bản chất mà cô có. Nhưng rồi, cô nén đi cái phần chưa thật với Sinh để ở lại ăn cơm chiều.

        Vừa bữa cơm chiều của hai người được dọn ra. Một đĩa cá rán, một bát canh dấm nấu mẻ, vài ngọn rau muống luộc đặt trên tờ báo làm mâm. Nồi cơm nhỏ đặt trên ghế đẩu.

        - Hồi học ở Liên Xô, Thảo hay uống rượu lắm phải không?

        - Cũng ít thôi.

        Sinh mở tủ lấy rượu.

        - Trời lạnh uống chút tỉu cho nó nóng người lên.

        Sinh bật nút chai rót rượu vào chén.

        - Ít thôi anh ạ.

        Phương Thảo đỡ chai không cho Sinh rót tiếp.

        - Uống tí cho nó hồng đôi má.

        Phương Thảo ngồi im không nói. Nếu rượu vào Sinh có hành động bất ngờ ngoài ý muốn, mình sẽ cư xử sao đây? Cô uống một tí rượu, ăn lưng cơm cho vừa lòng Sinh.

        - Em cứ ăn đi, anh sẽ đưa em về tận nhà.

        Sau câu nói ấy, Sinh tiếp tục nhìn Thảo đến thờ thẫn. Bên ngoài gió mùa vẫn thổi. Cái se lạnh của khí trời làm những người sống độc thân cảm thấy cô đơn, buồn lạnh. Giây phút ấy, sự có mặt của Phương Thảo như ngọn lửa sưởi ấm tình cảm Sinh đã nhiều năm lạnh lẽo. Và trong hơi men, sự đòi hòi thế xác cuồng nhiệt đến với Sinh. Bất chợt Sinh ôm Tháo vào lòng, định đặt những cái hôn nóng bỏng lên môi, lên người Thảo. Nhưng Phương Thảo dùng hết sức chống lại.

        - Chưa đăng ký. Chưa được đụng đến người tôi!

        Lúc này, Sinh chẳng nghĩ gì hết ngoài ý dùng sức mạnh ấn Thảo nằm xuống giường. Nhưng Sinh không ngờ Thảo có sức khỏe chẳng kém gì mình, đã hất ngược cánh tay Sinh về phía sau.

        - Nếu anh còn động đến người tôi, tôi sẽ kêu lên. Chúng ta không còn tình nghĩa gì hết.

        Sinh nghĩ, nếu mọi người biết chuyện, Thảo cắt đứt quan hệ thì cuộc đời, sự nghiệp của mình sẽ sụp đổ hoàn toàn. Nghĩ như thế, Sinh vội vàng buông tay ra, giọng có vẻ hối hận.

        - Mong em hiểu cho, anh yêu em mà.

        - Thảo đã nói rồi, nếu chưa đăng ký thì đừng động đến người Thảo cơ mà.

        - Biết thế. Nhưng anh quá yêu. Em đừng giận anh nhé.

        Và tôi hôm ấy, Sinh đưa Thảo về đến tận cầu thang như muốn tỏ cho Thảo thây sự hối hận của mình.

        Hai người im lặng. Phương Thảo nhận thấy Sinh đang nhìn mình, nhưng cô cúi xuống, như vẫn còn giận dỗi. Bỗng tiếng khóc của cháu Việt Hoa từ gác hai vọng xuống phá tan sự im lặng giữa hai người. Thảo nói với Sinh:

        - Bé Việt Hoa khóc nhớ em đấy!

        - Em chưa có chồng mà nuôi con giỏi thật.

        Thảo cúi đầu, di di chân xuống sàn xi măng.

        - Thảo hỏi nhé. Thảo nuôi Việt Hoa hộ anh Hạnh, gọi nó là con, anh nghĩ sao?

        Bị hỏi bất ngờ, Sinh không trả lời ngay, đắn đo suy nghĩ một hồi lâu.

        - Em lại bảo anh ghen chứ gì. Không đâu -  giọng Sinh trầm han xuống - thật tội nghiệp cho tiến sĩ Hạnh. Em phải gần gũi giúp đỡ anh ấy mọi việc để anh có thời gian hoàn thành công trình B.3.

        Phương Thảo hiểu vì sao Sinh nói như thế. Vì những việc làm của Phương Thảo cần thiết cho cuộc đời con người, điều quan trọng hơn cả cần thiết cho cuộc đời Sinh. .

        Sinh đi rồi, Phương Thảo chậm chạp bước lên cầu thang, cô nằm vật xuống giường, đầu óc rối mù không hiểu Sinh yêu mình thật hay đóng kịch. Phương Thảo cho rằng Sinh không yêu mình, anh ta muốn hôn mình chẳng qua là bản năng của một sinh vật. Phải chăng đó là lòng tham lam của Sinh hay nói đúng hơn là lòng tham lam của một người đàn ông khi đứng trước một người con gái đẹp. Nhưng nếu anh ta yêu mình thực sự mà mình nghĩ như thế có phải oan cho anh ta không? Còn như bây giờ đồng ý yêu anh ta, để mặc vòng tay Sinh xiết chặt mình có được không? Phương Thảo nghĩ nếu chấp nhận giây phút đó thì lòng tự trọng bị tổn thương quá nặng. Cô kêu lên: trời ơi, sao mình khổ quá thế này! Trong đầu Phương Thảo lúc đó chập chờn những ý nghĩ có nên để anh ta hôn mình không hay vẫn khăng khăng chối từ. Những câu hỏi ấy lúc thì chạy trốn đi đâu không rõ, lúc lại bồng bềnh trôi nổi trước mặt chẳng khác gì trò ú tim của tụi trẻ. Những câu hỏi đó làm Phương Thảo trăn trở không ngủ được.

[Giangtvx]

        

2

        Quan hệ giữa Phương Thảo và Sinh bỗng có rạn nứt nho nhỏ. Chỉ vì Phương Thảo muốn đi thăm bạn bè của Sinh, muốn nghe Sinh kể về bạn nhưng lần nào Sinh cũng tìm cách từ chối.

        - Có lẽ anh chỉ thích thân mật với những người trong nhà máy, còn người ngoài anh chẳng có ai. Anh sống như thầy tu ấy.

        - Tại sao em lại nói thế?

        - Vì Thảo có được anh đưa đi thăm bạn bè bao giờ đâu.

        Sinh có bạn thân không? Có nên dẫn Thảo tới thăm bạn bè của mình không? Sinh suy nghĩ rất kỹ về vấn đề này. Bạn thân ở xa cũng có như Hùng, kỹ sư cầu đường đang công tác ở khu IV; bác sĩ Bổn ở Tổng cục đường sắt, Thiết, cán bộ giảng dạy ở Trường Đại học và trung học chuyên nghiệp. Bạn gái cũng nhiều. Nhưng một khi cô nào tỏ ý chiều chuộng để mắt tới mình, Sinh liền rút lui. Nhưng khi quan hệ với Phương Thảo, Sinh cảm thấy cuộc sống có ý nghĩa. Cái ý nghĩa mà Sinh hiểu đã làm Sinh thực sự muốn gần gũi với Phương Thảo. Còn Phương Thảo, cô cũng muốn làm mọi việc để được Sinh tin yêu, trừ việc động chạm đến người cô. Chẳng hạn Sinh thích ăn rau muống với dấm cá thì ngày chủ nhật tuần sau đến thăm Sinh, cô xách thêm những thứ đó. Có lần Sinh bàn tới chuyện cưới, Phương Thảo chưa đồng ý. Cô nói:

        - Muốn cưới nhau cũng phải có cái tủ, chiếc giường, căn nhà riêng, chứ ở mãi căn hộ tập thể được hay sao?

        - Ừ, kể ra cũng phải có những thứ cần thiết đó - Sinh thở dài - Thôi được, anh sẽ có cách.

        Sinh hy vọng, câu nói không rõ ràng, tế nhị này như mật rót vào miệng, như liều thuốc kháng sinh cực mạnh làm Phương Thảo chữa được con bệnh cần tiền. Chắc Phương Thảo đi học ở nước ngoài, quen với cuộc sống ở bên đó, đòi hỏi trước ngày cưới phải có căn hộ - Sinh nghĩ - mà cũng phải thôi, con người ai mà chẳng muốn có cuộc sống  đầy đủ.

        - Giá như ba má em còn, bố mẹ anh nói chuyện với bà già có phải chúng mình không khổ như bây giờ không?

        - Cái đó cũng chẳng hệ trọng lắm. Điều quan trọng là hai đứa mình phải thực sự thương yêu nhau.

        - Yêu nhau. Cưới. Nhưng cưới xong, cuộc sống sẽ ra sao? Có lúc nào anh nghĩ tới việc này chưa?

        - Anh chưa nghĩa tới - Sinh nói có vẻ thật thà. Anh chỉ nghĩ rằng - giọng Sinh vẻ run run - có em là có tất cả.

        Phương Thảo vẫn ngồi trên giường một, dựa lưng vào tường, mắt nhìn về phía cửa sổ.

        - Cuộc sống tương lai mà anh chưa nghĩ tới sao? Cuộc sống của anh, của em và của cả...

        - Em đừng trách anh nữa... Chúng ta cùng nhau nghĩ về tương lai, về những đứa con - Sinh thở dài - nghĩ về con anh vui và thèm muốn.

        Sinh lại nhìn chằm chằm vào đôi má ửng hồng, đôi mắt đen long lanh dưới hàng lông mi cong dài của Phương Thảo.

        - Mặt em đã đỏ. Có lẽ em say rượu rồi đấy -  Em nghỉ đi một lúc rồi anh đưa em về.

        Sinh khép cửa đi ra. Nửa giờ sau trở lại. Phương Thảo đã ngủ sâu, mặt tràn đầy hạnh phúc. Sinh thở dài nghĩ: Trời ơi! Chắc Thảo đang mong chờ một ngày nào đó được che chở bởi vòng tay người đàn ông, có con... Sinh im lặng ngắm nhìn sắc mặt phơn phớt hồng, bộ ngực căng tròn đầy sức sống. Và có lẽ từ khi lớn lên làm người Sinh chưa bao giờ cảm thấy giá trị hạnh phúc giản dị của con người như lúc này. Lần đầu tiên Sinh hiểu được cái chính yếu mà con người phải sống vì nó, tình yêu gia đình, con cái. Sinh bước nhẹ, thở khẽ để không đánh thức Thảo. Nhưng sự đòi hỏi về thể xác của một chàng trai chưa vợ cứ thôi thúc Sinh bước tới bên giường Thảo. Phương Thảo vẫn ngon giấc, thỉnh thoảng lại trở mình. Nếu như mình không được, ý thích của mình đến quá sớm, có thể hỏng việc. Sinh nghĩ như thế nên đứng lặng, ngắm nhìn Phương Thảo đang ngon giấc.

        Nhưng càng nhìn, Sinh cảm thấy người càng nóng bừng lên. sắc mặt phớt hồng, bộ ngực căng tròn của Phương Thảo cùng với hơi men trong người Sinh tạo thành sức mạnh kéo đầu Sinh xuống.

        - Đừng anh, em nói là chưa đăng ký...

        Phương Thảo chưa kịp nói hết câu thì đôi môi của Sinh đã áp sát hơn làm cô không nói được, mọi ý nghĩ đều bị chặn lại. Tay Sinh lúc đó ôm Thảo chắc hơn, còn Phương Thảo như mềm cả chân tay, ngước mắt nhìn.

        

*

        Sau cái hôn bất chợt ấy, Phương Thảo ngồi dậy, cô dùng hết mọi nghị lực để nén lại xúc cảm.

        - Để anh đưa em về.

        - Không cần. Em đi một mình cũng được.

        - Anh phải đưa em về tới nhà chứ.

        Yếu ớt, chậm chạp, Phương Thảo dắt xe đi. Sinh cũng dắt xe đi theo.

        - Anh nỡ lòng nào để em đi một mình.

        Hai người đi trong im lặng. Phương Thảo thấy phía trước mình trăng lưỡi liềm như bắt đầu run rẩy trong màn đêm có pha ánh điện bàng bạc.

        Đêm đó, Phương Thảo thức thâu đêm nghĩ về những gì đã xảy ra và cô bắt đầu khóc, nước mắt thấm cả một mảng gối.

[Giangtvx]

       

3

        Cũng chẳng phải cơ quan tình báo Mỹ tính nhầm: bỏ công sức giám sát tiến sĩ Hạnh một cách vô ích, cũng chẳng phải cơ quan an ninh Việt Nam không hiểu được ý nghĩa công trình B.3 mà đã đưa người đến bảo vệ công trình này, bảo vệ tiến sĩ Hạnh, tìm bắt tên gián điệp T.72. cả hai bên đều biết rất rõ công việc mình phải làm nên đã lao vào như cơn gió lốc. Chỉ có nhà khoa học Nguyễn Văn Hạnh là chẳng hay biết gì cuộc đối địch quyết liệt giữa cơ quan tình báo Mỹ và cơ quan an ninh Việt Nam xoay quanh công trình B.3. Động lực thúc đẩy mọi hành động của tiến sĩ trong cuộc sống là lòng say mê nghiên cứu khoa học. Đối với tiến sĩ, đọc sách, phòng thí nghiêm là tất cả cuộc sống. Sự nghiệp ở trong đó, nghỉ ngơi giải trí ở trong đó, tình yêu cũng nảy nở từ trong đó. Anh cho rằng, khoa học đối với anh cũng như biển cả đối với dân chài, mặt trời đối với cây xanh. Các bạn đồng nghiệp của anh ở trường Đại học Bách khoa, Bộ Giao thông vận tải, trường Đại học Tổng hợp, các bộ, các viện... đều biết anh là một người dành trọn thời gian cho khoa học. Trong một giờ, anh có thể làm một khối lượng công việc mà người khác phải làm hàng ngày, hàng tháng. Trong một ngày, anh có thể làm khối lượng công việc hơn thế nữa. Mặc dù vợ chết, con phải nhờ cơ quan bạn bè nuôi, anh vẫn lao vào công việc với lòng say mê ít ai sánh kịp để chỉ đạo công trình B.3 hoàn thành giai đoạn cuối đúng kế hoạch. Anh còn tham gia giảng dạy ở trường Đại học Giao thông, Đại học Bách khoa, Đại học Tổng hợp và có chuyên đi giảng dạy ở một số nước như: Pháp, Liên Xô, Cộng hòa dân chủ Đức theo lời mời của các nước đó. Anh viết nhiều bài cho Tạp chí Khoa học, Toán học Tuổi trẻ, Khoa học và đời sống. Cho tới nay, anh đã có uy tín lớn trong giới khoa học.

        Khi bắt tay vào chỉ đạo công trình B.3 anh đã xem lại luận án tiến sĩ khoa học toán lý của mình ở trường Đại học Lô-mô-nô-xôp, Mátxcơva. Sau khi bảo vệ luận án tiến sĩ, tên phiên âm quốc tế “Nguyễn Văn Hạnh - Việt Nam Dân chủ Cộng hòa” đã xuất hiện trong các sách kỹ thuật những ngành khoa học hiện đại của thế giới. Anh cũng không ngờ rằng luận án đó đã giúp anh thành công trong việc sử dụng màng mỏng từ tính và máy tính điện tử vào việc nghiên cứu công trình B.3.

        Trong cuộc chiến tranh xâm lược Việt Nam, Chính phủ Mỹ đã huy động một lực lượng khoa học lớn gồm 78 viện và cơ sở nghiên cứu 48 trung tâm thực nghiệm với sự tham gia của hơn 88.000 nhà khoa học, kỹ sư, trong đó có tới 40% chuyên gia vật lý, toán nước Mỹ để nghiên cứu vũ khí phương tiện giết người. Tính riêng Lầu Năm góc đã ký 5.560 hợp đồng khoa học quân sự với 200 trường đại học và cơ sở nghiên cứu chê tạo vũ khí, phương tiện giết người này.

        Trong số hợp đồng khoa học có một nhóm nghiên cứu thành công loại thủy lôi MK.42, MK.52 cải tiến mô-đen 2, mô-đen 3, mô-đen 4...

        Để chống lại âm mưu phong tỏa biển, sông ngòi Việt Nam bằng các loại thủy lôi MK.52, các nhà khoa học Việt Nam đã tập trung nghiên cứu công trình B.3. B.3 chỉ dài khoảng 45 cm, chiều ngang 30 cm, nặng không đến 10 ki-lô-gam. Tác dụng có thể tiến, lùi, rẽ trái, rẽ phải, phóng ra những tín hiệu làm những tên “gián điệp câm” mang bí số MK.42, MK.52 mất hoàn toàn tác dụng. Do đó, công trình B.3 được coi là sản phẩm quốc gia, nằm trong quy định bảo mật cấp Nhà nước. Tên tuổi của tiến sĩ cũng phải giữ kín. Tuy vậy, nhờ có Thúy Vân, Tô Quyên, T.72 và cả Phương Thảo, Hoàng Bổn... mà cơ quan tình báo Mỹ biết được một số hoạt động của tiến sĩ. Tiến sĩ không nghĩ rằng, cơ quan tình báo Mỹ lại rất quan tâm đến bản thân anh và công trình B.3. Mác Clao và Lâm Trí Mao muốn dành trọn sức lực cho việc đánh cắp B.3, coi đó là bậc thang danh vọng cuối cùng.

        Trước mặt chúng là những tập tài liệu dày cộp ghi chép về tiến sĩ Hạnh, về Tô Quyên, về tiến triển của công trình B.3. Kèm theo tài liệu đó có khá nhiều bức ảnh với những chú thích: tiến sĩ Hạnh trình bày luận án tiến sĩ ở trường Đại học Lô-mô-nô-xốp, Mátxcơva, tiến sĩ Hạnh tham quan Viện Hải dương học Thượng Hải, Trung Quốc; tiến sĩ Hạnh cùng kỹ sư Phương Thảo trao đổi công trình B.3... Trong những tập hồ sơ đó có tập hồ sơ dày cộp về Tô Quyên, có cả biên bản những cuộc nói chuyện, bắt Tô Quyên lấy cắp công trình B.3.

        Do chưa đánh giá hết bản lĩnh của nhà khoa học nên ban chuyên án truy tìm T.72 chưa dám thông báo nguyên nhân cái chết của Tô Quyên, sợ tiến sĩ Hạnh có cử chỉ, lời nói không lợi cho vụ án.

        Mọi việc làm của trinh sát vẫn tiến hành bí mật, theo dõi sát hoạt động của địch, bảo vệ chặt chẽ công trình.

        Chỉ một thời gian ngắn sau khi vợ chết, tiến sĩ Hạnh đã hoàn thành công đoạn cuối cùng của công trình và quyết định hạ thủy con tàu ở bãi thủy lôi MK.52 Hải Phòng. Lần hạ thủy đầu tiên được coi là trận đánh mở màn của chiến dịch.

[Giangtvx]

       

*

        Những ngày cuối năm 1972, Mỹ đang tăng cường đánh phá miền Bắc. Trận đánh thủy lôi của đoàn cán bộ khoa học do tiến sĩ Hạnh chỉ huy phải tiến hành ban đêm, với sự tham gia của nhiều loại tầu có trọng tải khác nhau, có cả tàu chiến tốc độ cao, cơ động nhanh.

        12 giờ đêm.

        Con tàu chỉ huy từ trong lạch đi ra biển. Tiến sĩ Hạnh, kỹ sư Phương Thảo, một số anh chị em tham gia công trình B.3, đại diện Cục đường biển, Ty bảo đám hàng hải, Vụ khoa học kỹ thuật Bộ Giao thông vận tải, đứng trên boong tàu. Khi con tàu chỉ huy ra tới biển, trước mặt mọi người chỉ là một màn đen cùng tận. Mọi người lắng tai nghe, trong tiếng sóng gầm gào có gì như hú gọi. Ông già Tường, dân chài ở vùng biển này cũng có mặt trên boong tàu.

        Gió thổi lồng lộng, sóng biển gầm thét. Tiến sĩ Hạnh chủ nhiệm công trình B.3 - người duy nhất trên tàu đeo kính trắng cầm ống nói của hệ thống thông tin vô tuyến.

        - Các bộ phận một, hai, ba... báo cáo.

        Qua ống nghe, tiến sĩ Hạnh nhận được báo cáo của các nơi.

        - Báo cáo, các thông số kỹ thuật ổn định tốt.

        - Báo cáo, hệ thống điện an toàn.

        - Báo cáo, nguồn điện tốt.

        - Báo cáo, bộ phận điều khiển tự động tốt.

        Con tàu chỉ huy vẫn lầm lũi tiến về phía bãi thủy lôi.

        - Tất cả chú ý - tiếng tiến sĩ Hạnh vang lên - Trận đánh bắt đầu.

        Trong khoảnh khắc, những tín hiệu cấp một từ tàu chỉ huy phát đi. Cả vùng biển như trở mình sau một giấc ngủ dài. Nhiều loại tàu tham gia trận đánh tăng tốc chạy vào bãi thủy lôi MK.52. Trên tàu chỉ huy, mọi người khẩn trương làm việc.

        Phó tiến sĩ Tiến mải mê theo dõi tín hiệu cao tần của con tàu B.3 phát đi.

        Kỹ sư Phương Thảo dán mắt vào màn hiện sóng hiện hình, kiểm tra biên độ của các hình xung tín hiệu...

        Sau khi kiểm tra lần cuối cùng các bộ phận, tiến sĩ ra lệnh phát tín hiệu đánh. Các con tàu như vặn mình, tăng tốc, lao vào tọa độ nguy hiểm. Những làn sóng lạ có tần số cao từ B.3 phóng ra.

        Một phút.

        Hai phút.

        Hai phút ba mươi giây...

        Trong khoảng không gian vô tận, những tín hiệu cao tần với bước sóng mới lạ liên tiếp xuất hiện, tầng tầng lớp lớp, giăng khắp mặt nước, dội xuống lòng biển, tìm diệt bọn “gián điệp câm” mang bí số MK.52 cải tiến mô-đen 2, mô-đen 3... Sức mạnh sóng cao tần của con tàu B.3 phát ra làm kẻ thù sặc sụa, tắt thở rồi nằm chết cứng, trôi lơ lửng mặc cho tàu bè thả sức qua lại.

[Giangtvx]

       

*

        Đoàn tàu tham gia trận đánh cưỡi trên đầu bọn tù binh MK.52 chạy vào bờ. Tiến sĩ Hạnh và mọi người rời tàu về nhà ông già Tường, ông già Tường rót nước mời mọi người.

        Phương Thảo ngồi trên bậc cửa thềm nhà. Cô mặc chiếc áo đã bạc màu. Sau những ngày làm việc căng thẳng, đôi mắt cô lộ vẻ mệt nhọc và đượm buồn, trầm lặng. Cô cứ ngồi ở nơi chấm hết đất liền nhìn ra biển cả, nghĩ về trận đánh.

        Công trình B.3 đã làm thất bại âm mưu phong tỏa đường biển, sông ngòi Việt Nam của Mỹ, đã khẳng định sự tiến bộ của khoa học Việt Nam nhưng nó cũng cay nghiệt đối với Tô Quyên quá. Tô Quyên cả một đời vì khoa học, chết cũng vì công trình B.3. Kẻ nào đã giết người con gái yêu quý ấy? Nghĩ tới bạn, Phương Thảo lại thở dài...

        - Mệt lắm phải không Thảo? - Hạnh hỏi.

        - Không. Ngày chiến thắng em nhớ Tô Quyên quá!...

        Tiến sĩ Hạnh đăm đăm nhìn ra phía trước, thả mặc cho suy tư của mình với biển cả. Thảo bối rối vì câu nói vụng về của mình.

        - Anh mong trời mau sáng để được nhìn thấy những cánh buồm của dân vùng này đi đánh cá, nhìn thấy tàu bè nước bạn tự do đi lại trên biển.

        Thảo nghĩ và mong rằng sau những phút giây chiến đấu căng thẳng, dưới mái nhà kề biển này, cô sẽ trò chuyện với tiến sĩ Hạnh để tiến sĩ giãi bày những tâm tư, những kỷ niệm sâu kín của đời mình... May ra những lời tâm tình đó lại giúp cho Thảo hiểu được những điều muốn hiểu... Nhưng nghe giọng nói của tiến sĩ Hạnh, Phương Thảo thấy có điều gì khác thường. Vốn là người rất nhạy cảm trong cuộc sống, cô biết mình nhắc tên Tô Quyên không đúng lúc, gợi cho Hạnh nỗi buồn. Nhưng giờ phút chiến thắng ai mà chẳng nhớ tới người đã hy sinh. Bất giác Phương Thảo nghĩ đến cái chết của Tô Quyên với mọi nỗi buồn day dứt.

        Câu nói không đúng lúc của Phương Thảo làm tiến sĩ Hạnh càng buồn hơn.

        Hình ảnh Tô Quyên với dáng đi uyển chuyên bắt đầu thu hút tâm trí anh, chiếm lĩnh tâm hồn anh. Từ ngày Tô Quyên đi xa, nhiều đêm anh thức trắng nhìn qua ô cửa. Sau những giờ phút dành sức lực cho khoa học, mỗi khi bưng bát cơm ăn anh lại thấy buồn, nỗi nhớ Tô Quyên và suy nghĩ không phương hướng rồi đây cuộc sống của Việt Hoa sẽ ra sao cứ len lỏi trong tâm khảm anh, làm phân tán tâm trí của một nhà khoa học chỉ ham mê đèn sách.

        Trăng lên cao và bắt đầu ngả về phía Hải Phòng. Hạnh nhìn ra biển. Nỗi nhớ Tô Quyên nhoè đi trong ánh trăng đêm run rẩy dưới nước. Anh nhắm mắt lại, chân vẫn bước bên những con tàu đậu sát bờ. Công nhân đang khẩn trương, bắc những tấm gỗ dài làm cầu, tấp nập chuyển các phương tiện rà phá thủy lôi lên tàu, chuẩn bị cho trận đánh tiếp theo. Những chiếc thuyền đánh cá của dân chài vùng biển cũng đang kéo lên những cánh buồm to rộng chuẩn bị ra khơi...

        Đêm. Gió biển từ ngoài thổi vào, biển vẫn rì rầm như bao năm tháng... Tiến sĩ Hạnh và Phương Thảo đi ngang bãi cát giữa ngấn nước. Thỉnh thoảng những con sóng xô bờ tràn qua chân họ. Hạnh nhớ đã có lần hai vợ chồng đi nghỉ mát ở Đồ Sơn. Cũng đêm như thế này, hai vợ chồng đi dọc bờ, mặc cho gió biển phóng đãng thốc ào mái tóc, tà áo. Nhưng đêm nay... Ôi đau đớn! Anh lại nghĩ về cháu Việt Hoa. Không biết giờ này nó ngủ hay thức?...

        Trăng cuối tháng vàng nhạt nhô lên khỏi mặt biển.

        Lời ru ‘Trời mưa bong bóng phập phồng. Mẹ đi lấy chồng con ở với ai” cứ như sóng biển từ ngoài khơi vọng vào. Ừ, nếu Phương Thảo nuôi Việt Hoa sẽ khổ - Hạnh vừa đi vừa nhớ lời Phương Thảo ru Việt Hoa, mà có lần anh nghe được. Anh thương, nhớ con đến phát khóc. Rồi tự nhiên anh ước ao, giá Phương Thảo thay Tô Quyên chăm sóc Việt Hoa cho tới khi khôn lớn, chắc cuộc đời nó sẽ đỡ khổ, đỡ tủi thân.

        Tiến sĩ Hạnh và Phương Thảo bước đi, rời xa nơi neo đậu các con tàu. Nhưng cả một đoạn đường dài hai người đều im lặng khiến Phương Thảo phải đưa mắt nhìn Hạnh như cầu xin anh đừng trách cô đã nhắc tới Tô Quyên, nhắc tới khổ đau cùng tận của cuộc đời anh. Ánh trăng và ánh sáng biển đủ soi tỏ bộ mặt trắng bệch của anh. Tự nhiên Phương Thảo thấy thương Hạnh.

        Từ ngày quen Hạnh ở Mátxcơva trên khu đồi Lênin cho tới nay, Phương Thảo chưa gặp một ai có trái tim nhiệt tình với khoa học như Hạnh. Thú thực có lúc Phương Thảo thấy có cảm tình với anh, song cô lại giận cho số phận mình đến với anh quá muộn.

        Tiến sĩ Hạnh và Phương Thảo im lặng đi trong tiếng sóng biển, trăng trên trời vẫn tiếp tục run rẩy trong ánh biển bàng bạc. Thỉnh thoảng mây trắng đục kéo qua làm Phương Thảo tưởng như trăng đang lấy khăn lau những giọt nước mắt.

[Giangtvx]

        Hai người tiếp tục đi trên bãi cát. Sóng biển đôi lúc bị gió thổi mạnh chờm đến chân họ. Hai người đăm đăm nhìn ra biển. Câu chuyện giữa hai người tự nhiên bị ngưng đọng. Bắt đầu tiếp tục câu chuyện từ đâu, cả tiến sĩ Hạnh và Phương Thảo đều không hay biết. Thế rồi Phương Thảo bắt đầu từ một câu hỏi thực sự vụng về:

        - Ca-chi-a có hay ghi thư cho anh không?

        - Có.

        Ca-chi-a là cô gái Nga học vật lý nguyên tử ở trường đại học tổng hợp quốc gia Mátxcơva, bạn thân của tiến sĩ Hạnh và Phương Thảo.

        - Còn Zin?

        Zin là cô gái Mỹ cũng lưu học tại Mátxcơva theo Nghị định thư trao đổi văn hóa giữa Chính phủ Mỹ và Chính phủ Liên Xô.

        - Từ ngày cô ta về Mỹ không thấy ghi thư.

        - Em nghe nói cô ta đi Ha-oai rồi sau đó trở lại Liên Xô làm phiên dịch trong Toà Đại sứ Mỹ.

        - Cô bé cũng thông minh đấy.

        Câu chuyện lúc đầu tưởng như vô vị nhưng nó cũng đưa hai người trỏ lại cuộc sống lưu học tại Liên Xô trên khu đồi Lênin. Tiến sĩ Hạnh và Phương Thảo đứng trên khu đồi nhìn xuống dòng sông Mátxcơva. Hai người rời ký túc xá đi xuống chân đồi dọc theo bờ sông. Bầu trời Mátxcơva trắng ánh điện. Phía trên tầng ánh sáng là một màu đen che khuất cả trăng sao.

        Đó là lần đầu tiên tiến sĩ dạo chơi với một cô gái trên đường phố Mátxcơva và cũng là lần đầu tiên Phương Thảo sánh vai bên người con trai.

        Còn đêm nay ở nơi kề biển này, Phương Thảo lại đi bên tiến sĩ Hạnh, lần thứ hai đi bên anh, lòng ngổn ngang bao suy nghĩ. Hai người cúi đầu bước đi chẳng hề nhìn nhau, mỗi người theo đuổi một ý nghĩ riêng. Nhưng cả hai người đều thấy lòng trống trải, giận cho số phận mình, song không ai muốn thổ lộ trước.

        Còn Phương Thảo, cô cảm thấy sợ nếu đi quá xa. Nhưng cô lại cảm thấy phảng phất trong mắt Hạnh nỗi buồn tội nghiệp. Chắc anh ấy đang nghĩ anh bị cô đơn như người dân chài một mình một thuyền giữa biển cả. Có lẽ anh đang đau khổ vì gia cảnh của anh. Nghĩ về Hạnh như thế, cô không nỡ quay trở lại mà cứ tiếp tục đi.

        - Anh nghe nói, Thảo và Sinh thân nhau lắm phải không?

        - Anh ấy và em quen nhau qua một lần bị đâm xe.

        Phương Thảo kể lại chuyện xảy ra ở ngã ba Trần Bình Trọng - Trần Hưng Đạo, cố ý không trả lời câu hỏi của Hạnh, nhưng Hạnh cũng cảm thấy an tâm, tỉnh táo hơn. Sự mặc cảm về quan hệ giữa Phương Thảo và Sinh tan dần. Tiến sĩ Hạnh bỗng thấy thèm thuốc lá. Tay đưa lên túi ngực, anh mới sực nhớ đêm phòng không cấm không được bật lửa. Anh bỏ bao thuốc, chép miệng cho đỡ cơn thèm. Từ ngày quen biết tiến sĩ Hạnh ở Liên Xô cho đến những ngày cùng tham gia công trình B.3. Phương Thảo biết Hạnh nghiện thuốc nặng. Cử chỉ vừa rồi không qua được mắt Thảo, cô hiểu anh đang nghĩ gì mà thèm thuốc đến cực độ như thế. Lại một lần nữa cô định quay về, nhưng rồi cái vắng lặng của biển như đồng tình thôi thúc cô bước tiếp.

        - Từ ngày Tô Quyên chết, anh buồn và thương cháu Việt Hoa lắm - Hạnh bồi hồi nói - Khi đọc tài liệu, vào thư viện hay chỉ huy trận đánh vừa rồi, tạm thời anh không nghĩ đến Việt Hoa. Nhưng lúc đi bên Thảo như thế này, anh lại thương cháu. Và muốn rằng... Hạnh dừng lại nói, tiếp tục bước. Anh lại muốn hút thuốc nhưng cũng như lần trước không dám hút - Thảo trở thành mẹ của cháu.

        Hai người im lặng.

        Gió biển chẳng hề đùa nghịch nhưng cứ thi nhau vượt qua chân Thảo như thôi thúc cô nói lên những điều Hạnh chờ đợi. Cô vẫn im lặng chưa biết nói gì thêm trước sự đau khổ, trống trải của Hạnh. Phương Thảo đi gần Hạnh hơn. Đôi mắt to đen có hàng mi cong, dài của Thảo cứ nhìn xuống bãi cát. Mãi sau, cô mới nói nho nhỏ như chỉ để cho Hạnh nghe:

        - Thì em vẫn gọi Việt Hoa là con đấy chứ!

        - Còn anh? - Tiến sĩ Hạnh hỏi trong hơi thở, giọng nhẹ nhõm và xúc động. Câu hỏi và giọng nói của Hạnh, Phương Thảo mới thấy lần đầu tiên. Hình như câu hỏi đó là một sợi dây liên lạc thần bí, một sợi tơ hồng nào đó làm cả hai người xúc động. Phương Thảo cứ nhìn về phía mép nước phía trước nơi có mảng sáng và tối giao nhau chạy dài mờ ảo.

        - Em coi anh là người đồng nghiệp.

        - Thế thì đêm nay em đi chơi với anh làm gì?

        Hạnh nắm chặt bàn tay lặng lẽ bước.

        - Còn cháu Việt Hoa?- Bỗng Hạnh cầm tay Phương Thảo - em đến với anh là đến với cháu Việt Hoa đấy.

        - Nhưng điều đó không thực hiện được.

        Hạnh cảm thấy như mọi vật bị ngưng đọng. Tay anh vẫn nắm cổ tay tròn lẳn của Phương Thảo.

        - Thảo! - Anh gọi giật và kéo Thảo về phía mình.

        - Đừng anh! - Thảo đẩy nhẹ Hạnh ra - gì mà vội thế, để em suy nghĩ đã chứ.

        Tay Hạnh buông thõng, bối rối trước câu nói không rõ ràng của Phương Thảo. Hai người đứng ngay bên mép nước, đứng ngay giữa vệt vừa sáng vừa đen mờ nhìn nhau không nói.

        Màu hồng từ phía xa cùng tận xuất hiện mỗi lúc một đậm hơn.