Tình đồng chí không bao giờ phaiVới lòng rất kính trọng khi tôi nhớ đến đồng chí Trung đoàn trưởng Trần Hanh, đồng chí Chính ủy Trung đoàn KINH, các đồng chí phi công Bieo, Ton, Mao, Cuong và những người khác, cũng như đồng chí Thanh - Trưởng phòng Ngoại vụ, đồng chí Tran Van Van phụ trách nhóm phiên dịch và tất cả mọi người mà các chuyên gia Liên Xô đã cùng làm việc và được giao tiếp. Một số phi công trẻ mà chúng tôi đã đào tạo nâng cao ở Việt Nam, sau này tôi lại được gặp lại họ ở Liên Xô tại Học viện Không quân mang tên Gagarin, tại đây tôi là giáo viên, còn họ là học viên. Rất vui và tự hào vì một nửa trong số họ là Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Việt Nam. Có nghĩa là, công sức của chúng tôi không phải là vô ích. Sự can đảm và dũng cảm của những đồng chí phi công này được hỗ trợ bởi kiến thức và kinh nghiệm có được trong quá trình huấn luyện chiến đấu, tình yêu vô hạn đối với Tổ quốc đã giúp họ trở thành những Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Cùng với nhiệm vụ đào tạo nâng cao cho các phi công Việt Nam, chúng tôi còn được thực hiện các nhiệm vụ khác. Thí dụ, thực hiện các chuyến bay thử nghiệm mang tính kiểm tra sau khi bảo dưỡng định kỳ hoặc sau khi loại bỏ được các sự cố nghiêm trọng của thiết bị hàng không. Có một lần, theo quyết định của Bộ Tư lệnh Không quân, Quân đội nhân dân Việt Nam, chúng tôi bắt đầu cho bay thử những chiếc máy bay bị hư hại do bom bi trên mặt đất gây ra và đã được sửa chữa. Chúng tôi cho một số máy bay nêu trên bay thử. Tuy nhiên, sau vụ rơi một máy bay MiG-17 cũng trong diện máy bay bay thử ở trung đoàn lân cận do phi công Triều Tiên thực hiện, Bộ Tư lệnh đã cấm các phi công Liên Xô bay thử những chiếc máy bay như vậy. Hóa ra chiếc MiG-17 này không chỉ bị hỏng vỏ bọc bên ngoài, mà còn bị gãy dầm dọc cánh máy bay. Do đó, các máy bay như vậy đòi hỏi phải kiểm tra cẩn thận mức độ thiệt hại đối với cấu trúc và hệ thống của máy bay. Điều này có nghĩa là việc sửa chữa máy bay bị hư hỏng như nêu ở trên không được thực hiện trong các xưởng sửa chữa cơ động, mà phải thực hiện trong một nhà máy sửa chữa cố định. Vào thời điểm đó, loại nhà máy này không có ở Việt Nam.
Tôi nhớ tất cả những người bạn trong nhóm chúng tôi đã cùng nhau hoàn thành nghĩa vụ quốc tế mà Tổ quốc và nhân dân Liên Xô đã giao cho chúng tôi trong những điều kiện khó khăn nhất, số phận đã đưa họ đi khắp thế giới. Nhiều người trong số họ hiện đang sống ở các quốc gia khác, nhưng ký ức về đồng đội của họ không có giới hạn. Và chúng tôi sẽ giữ nó mãi mãi. Trong ký ức của tôi mãi mãi là những phi công đồng đội của tôi, những người bay cả ngày lẫn đêm trong điều kiện không có một số phương tiện điều hướng và hạ cánh. Tôi đang muốn nhắc đến tên các bạn. Đó là Galkin A.K.. Karnaukhov K.V., Makarov V., Trefilov V.Ya.. Ignatov V.A.
Với tình yêu bao la, tôi nhớ đến những người bạn của chúng tôi trong đội ngũ kỹ thuật như Polevoi V.F., Morozov P.N., Bezborodov Ya.M., Selyaev N.D., Tomilets G.R., Boyko N., Korchagin V.L., Vaalm E.Yu., Menshikh I.A., Samylov B.N., Srudin V.N., sĩ quan chỉ huy quân sự Miroshnik SA, bác sĩ hàng không Aslanov G.Kh.
Với sự kính trọng, tôi nhớ đến người chỉ huy trực tiếp của chúng tôi - Thiếu tướng Hàng không Yevgeny Nikolaevich. Ông hy sinh trong một vụ tai nạn máy bay, là Phó Chỉ huy Tập đoàn hàng không. Vinh quang đời đời thuộc về ông! Chúng tôi sẽ giữ mãi ký ức về ông. Người Phó Chỉ huy của chúng tôi là Tham mưu trưởng Đoàn chuyên gia quân sự Không quân Liên Xô tại Việt Nam - ông Moskalev P.E. ông đã giúp đỡ nhóm chúng tôi rất nhiều.
Họ là những người khác nhau về tính cách, nhưng họ lại thống nhất với nhau bởi tình bạn chiến đấu, bởi sự giúp đỡ lẫn nhau và bởi nghĩa vụ và tình yêu với Tổ quốc...
Chúng tôi rất ít nhận được tin tức từ quê hương: các máy thu thanh mà chúng tôi đang có trong tay không nghe được các đài phát thanh phát đi từ Liên Xô, còn thư từ gia đình không được chuyển đến thường xuyên. Các tờ báo cũng hiếm khi nhận được và có nhận được cũng là một bó báo lớn. Mặc dù có muộn, song chúng tôi cũng biết được các sự kiện ở Liên Xô. Trong thời gian ở Việt Nam, có hai đoàn đại biểu đã đến thăm nhóm chúng tôi. Đoàn thứ nhất là Đoàn của báo “Sao đỏ” do Tổng biên tập, Đại tá Hải quân Korenevsky dẫn đầu. Và tôi muốn nói một chút về Đoàn thứ hai. Vào khoảng hai giờ chiều, từ Trung đoàn đã gọi điện thông báo với chúng tôi có một Anh hùng Liên Xô đã rời Hà Nội đến thăm chúng tôi và dường như đó là một nữ Anh hùng. Sau khi nhận được thông tin này, tôi đã cho ý kiến sơ bộ để đầu bếp sẵn sàng chuẩn bị một bữa trưa ngon miệng. Tôi cũng nói với Tham mưu trưởng của nhóm chúng tôi để đồng chí ấy đi ra ngoài doanh trại và nhìn ra xa xem trên đường có xe nào đi về hướng doanh trại chúng tôi không. Tham mưu trưởng nhanh chóng quay lại và hớt hải nói rằng, khách đã đến, họ đang ra khỏi xe và đến đây ngay bây giờ. Tin tức về sự xuất hiện của Đoàn khách nhanh chóng lan truyền khắp doanh trại của chúng tôi và tất cả mọi người nhanh chóng tập trung ngay tại hội trường “Mộng mơ”, và sau 1-2 phút, nữ Anh hùng Liên Xô xuất hiện trước cửa. Đây là một người đã tham gia tích cực trong Chiến tranh Vệ quốc vĩ đại, nữ phi công nổi tiếng Chechneva Marina Pavlovna. Cùng đi với bà có Trưởng đoàn chuyên gia quân sự Liên Xô tại Việt Nam, Thiếu tướng Stolnikov BA cùng phu nhân. Tôi ra đón khách và trong đầu tôi nghĩ: làm sao đón một vị khách như thế này mà lại không có hoa. Và tìm đâu ra hoa trong tình huống này? Và đột nhiên, trên đường đến đón khách, tôi thấy một nhà thờ bỏ hoang có đầy hoa cỏ dại, qua đấy, tôi nhìn thấy những bông hoa riêng lẻ trên những thân cây mảnh mai. Chọn từng cái một là không thực tế, không có thời gian. Và tôi nhanh chóng bắt đầu bứt những bông hoa này như bứt cỏ dại và không may tôi nhổ cả rễ của chúng. Vừa bước đến trước mặt những vị khách, tôi tìm cách bẻ gốc cây. Đất rơi xuống dưới chân tôi, thân cây cỏ dại cứng như dây thép. Nhưng trong tình huống này, tôi lấy đâu ra sức mạnh. Cuối cùng, khi tôi đến trước mặt vị khác. Tôi trao bó hoa cho bà và xin lỗi vì một bó hoa không bình thường. Bà trấn an tôi, qua những giọt nước mắt, bà nói: “Đây sẽ là bó hoa đắt nhất và khó quên nhất trong cuộc đời tôi”.
Sau cuộc gặp gỡ và trò chuyện với các chuyên gia của nhóm chúng tôi, Marina Pavlovna bày tỏ mong muốn được gặp các phi công Việt Nam. Chúng tôi đến sân bay. Nhưng cuộc gặp đã không diễn ra. Chỉ huy của trung đoàn giải thích rằng các phi công đang trong kỳ nghỉ, vì ngày mai họ sẽ tham gia chiến sự. Nhìn chung, nghề phi công quân sự không thuộc danh mục phổ biến ở nhiều quốc gia, đặc biệt là trong điều kiện chiến tranh, kể cả ở Việt Nam.
Ở cuối bài hồi ức của tôi, tôi muốn nói rằng các chuyên gia Liên Xô thuộc tất cả các quân binh chủng đã giúp đỡ rất nhiều cho Việt Nam trong cuộc đấu tranh chống Mỹ xâm lược. Đó là chiến thắng của nhân dân Việt Nam. Thật khó dự đoán tình hình chính trị quân sự nào sẽ tồn tại ở khu vực này. Nhưng đây là một lĩnh vực của các chính trị gia và nhà ngoại giao. Chúng tôi đã hoàn thành nghĩa vụ và trách nhiệm của chúng tôi. Trong ký ức của tôi sẽ mãi mãi là bầu trời Việt Nam và những người bạn Việt Nam chiến đấu không thể nào quên của tôi.
Thành phố Monino, tháng 10 năm 2011
