Chiến dịch giải thoát con tin ở Dubrovca

[Russian Weapons]

  Liên Xô cùng không đứng ngoài các sự kiện tương tự như vậy. Nạn khủng bố từ sau “tấm màn sắt” cũng đã để mắt tới nơi này.

  Từ cuối những năm 70, bắt cóc máy bay chở khách cũng thường xuyên xảy ra ở Liên Xô. Trong năm 1978 đã ghi nhận 6 âm mưu cướp máy bay. Năm tiếp theo có 3 âm mưu vô hiệu hoá. Chẳng hạn, một gã Afonin nào đó đã yêu cầu tổ lái đổi hướng bay sang Thuỵ Điển. Sau khi nhận được lời từ chối, gã đã bắn 11 phát đạn vào cửa buồng lái. Kẻ tội phạm đã bị bắt giữ sau khi máy bay hạ cánh xuống Piarna.

  Nhưng sang thập kỷ mới, các biểu hiện khủng bố có liên quan đến bắt cóc con tin đã tăng lên.

  Chúng tôi dẫn chứng một tài liệu từ Hồ sơ đặc biệt của KGB:

  “Ngày 17 tháng 12 năm 1981, vào lúc 13 giờ 30 phút ở Thành phố Sarapul của Nước Cộng hoà Tự trị Xã hội Chủ nghĩa Xô Viết Udmur, hai anh binh nhì thuộc đơn vị quân đội 13977 là A.G.Melnikov, sinh năm 1962 và A.Kh.Kopakbaiev sinh năm 1960 đã rời bỏ vị trí mang theo 2 súng tự động AK với 120 viên đạn. Cả hai người đều là Đoàn viên thanh niên Cộng sản Komsomol. Bọn chúng đã bắt giữ 25 học sinh lớp 10 ở Trường Phổ thông Trung học số 12 làm con tin, đồng thời đưa ra yêu sách đòi cấp hộ chiếu và visa xuất cảnh, đòi một máy bay đi Mỹ hay bất kỳ nước tư bản nào, đe doạ sẽ giết các con tin nếu yêu cầu của chúng không được đáp ứng.

  Các nhân viên đội đặc nhiệm thuộc Cục 7 được điều tới Thành phố Sarapul để chấm dứt hành động tội phạm này. Việc chỉ đạo chiến dịch được giao cho Thượng tướng V.M.Chebrikov, Phó Chủ tịch KGB Liên Xô".

  Các nhân viên đội đặc nhiệm đã giành được thắng lợi trong cuộc đấu tranh tâm lý kéo dài giữa họ và bọn cướp. Những tên tội phạm đã phải đầu hàng mà không tốn một phát đạn, tất cả con tin được giải thoát.

  Tháng 11 năm 1983, một nhóm khủng bố có vũ trang đã chiếm máy bay Tu134A tuyến Tbilisi-Baltumi-Kiev-Leningrad với 57 hành khách và 7 thành viên tổ lái trên khoang. Cơ trưởng máy bay đã không phục tùng yêu cầu của bọn bắt cóc đòi đổi hướng bay tới Thổ Nhĩ Kỳ mà lại cho máy bay hạ cánh xuống Tbilisi. Bọn khủng bố thông báo là chúng đã bắt cóc nhiều hành khách làm con tin và lại một lần nữa đưa ra yêu sách bay sang Thổ Nhĩ Kỳ. Trước thời điểm đó, bọn chúng đã giết và làm bị thương một vài hành khách và thành viên phi hành đoàn.
Chiến dịch giải cứu con tin diễn ra nhanh chóng. Bốn tên cướp bị bắt sống, một tên tự sát, còn một tên bị bắn chết trong cuộc đọ súng.

  Một phiên toà nhanh chóng được lập ra và phán quyết những kẻ vô lại còn sống sót mức án cao nhất là xử bắn. Khi bị nhận một bản án công bằng như vậy, tên khủng bố Kobakhidze ôm lấy đầu và rên ư ử. Dưới thời Tổng thống Zviad Gamsakhurdi, người ta đã phát hiện ra kẻ âm mưu biến những tên khủng bố này thành chiến sĩ đấu tranh cho tự do và hạnh phúc của nhân dân Gruzia. Thực tế, khi đó bọn chúng đã chẳng nhận được cái gì từ ý đồ này. Thế nhưng, không thể loại trừ sự phục hồi danh dự cho những kẻ cặn bã đó sẽ diễn ra nay mai. Đánh giá những sự kiện gần đây xung quanh thung lũng Pankisi, nơi chủ nghĩa khủng bố quốc tế đang làm tổ, có thể đưa ra kết luận là ở Gruzia người ta đã dành cho bọn người đó một thái độ dịu dàng nhất. Tuy nhiên, mọi việc cứ để thời gian trả lời.

[Russian Weapons]

  Các cuộc bắt giữ con tin vẫn cứ tiếp tục diễn ra trên đất nước chúng ta, không những thế, hành động của bọn tội phạm ngày càng trở nên dã man và khủng khiếp. Ví dụ hồi tháng 3 năm 1988, gia đình Ovechkin đã bắt cóc chiếc máy bay Tu-154 cùng hàng trăm hành khách trên khoang. Đến tháng 12 năm đó, băng đảng của một kẻ tái phạm tên là Iakshian đã bắt 30 học sinh lớp tiểu học làm con tin. Nhưng báo chí viết về những vụ này nhiều rồi nên nhắc lại ở đây phỏng có ích gì. Chỉ cần nhớ rằng, chiến dịch giải cứu con tin trong vụ đầu tiên đã diễn ra hết sức thiếu tính chuyên nghiệp. Hậu quả là 9 con tin thiệt mạng, 19 hành khách bị thương. Trong khi đó, một chiến dịch khác lại diễn ra thành công. Không một đứa trẻ nào bị thương. Israel-nơi băng đảng của Iakshian bay tới-đã giao nộp cho Liên Xô tất cả bọn tội phạm.

  Mùa xuân năm 1989 tại Thành phố Saratov cũng diễn ra một vụ bắt cóc con tin. Vụ này ít được biết đến nên ở đây sẽ đề cập chi tiết hơn. Ngoài ra, vụ này cũng là điển hình trong một kế hoạch minh hoạ rõ nét hậu quả do những hành động thiếu suy nghĩ của đại diện các cơ cấu quyền lực đối với bọn khủng bố, cũng như kết quả khả quan khi những cán bộ chuyên nghiệp bắt tay vào việc.

  Một lần nữa chúng ta cùng xem xét một tài liệu lấy từ Hồ sơ đặc biệt của KGB:

  ”Ngày 10 tháng 5 năm 1989, vào hồi 16 giờ 45’, một nhóm những kẻ đang bị điều tra của phòng giam cách ly số 1 thuộc Trại lao động cải tạo-Sở Nội vụ Ban Chấp hành Xô Viết tỉnh Saratov trong lúc đang dạo chơi quanh khuôn viên phòng giam đã bắt giữ 2 nhân viên phòng làm con tion. Bọn bắt cóc gồm: V.Rưzkov sinh năm 1969 bị bắt vì tội cướp giật, G.Semeniutin sinh năm 1972 và D.Levakhin sinh năm 1962 bị buộc tội cướp giật và thực hiện nhiều hành động phạm tội khác, G.P.Zbandut sinh năm 1956 bị buộc tội chủ ý giết người, đe doạ bằng vũ khí tự tạo.

  Lấy được chìa khoá tầng 3 của khu nhà, bọn tội phạm đã mở cửa xà lim và bắt thêm 2 đối tượng vị thành niên đang bị điều tra làm con tin: đó là A.V.Phedorov và Yu. M.Beketov cùng sinh năm 1972.

  Lấy tầng gác làm nơi ẩn náu, những tên tội phạm yêu cầu được gặp Ban giám thị trại giam, đại diện Viện Công tố và Sở Nội vụ. Trong cuộc nói chuyện với họ, những tên tội phạm đưa ra yêu sách đòi 4 khẩu súng ngắn, 10 nghìn rúp, phương tiện đi lại và để chúng thoát ra ngoài khu vực này. Nếu yêu sách không được thực hiện, bọn chúng doạ sẽ trừng phạt con tin”.

  Diễn biến sự kiện tiếp tục phát triển theo chiều hướng như sau: Ban lãnh đạo Sở Nội vụ dự định tiến hành đàm phán nhưng không nối được liên lạc. Bọn tội hạm đe doạ giết các con tin, quát nạt, chửi bới họ. Đại diện cơ quan bảo vệ pháp luật bối rối không biết làm gì trong tình huống như vậy. Bọn tội phạm xử sự ngày càng càn rỡ và hung hăng hơn. Cuối cùng cảnh sát quyết định không mạo hiểm. Một quan chức cảnh sát cấp cao nhất đã bảy tó ý kiến chung: “Thưa các đồng chí, còn gì ở đó mà phải thảo luận lâu la. Cứ thực hiện những yêu sách của lũ súc sinh đó đi, khi khác chúng ta sẽ trừng phạt chúng!”.

  Bọn bắt cóc được cấp một chiếc xe khách nhỏ hiệu “Raf” đầy bình xăng, một khẩu súng ngắn Makarov và 24 viên đạn. Đổi lại, một trong số các nữ nhân viên của phòng cách ly cùng một trẻ vị thành niên được giải thoát.

[Russian Weapons]

  Chiếc xe rời khỏi cổng Cơ quan đặc biệt, trên đó có 4 tên tội phạm được vũ trang và 2 con tin. Suốt 5 tiếng đồng hồ ban đêm, bọn cướp đi khắp Thành phố Saratov, trên đường đi chúng dùng súng ngắn uy hiếp, tạo ra thành nhiều tình huống nguy hiểm. Chúng đẩy ra khỏi xe một nhân viên phòng cách ly và bắt một con tin mới là cô gái bán hàng 19 tuổi.

  Sau đó, tình hình đã hoàn toàn nằm ngoài tầm kiểm soát. Bọn tội phạm phát hiện ra cảnh sát đang truy đuổi nên đưa ra tối hậu thư: chấm dứt ngay việc bám đuổi, nếu không chúng sẽ trừng trị các contin. Buộc phải ngừng bám đuổi thôi, còn bọn tội phạm đã “biến mất tăm” đi đâu không biết!

  Mãi tới chiều ngày 11 tháng 5 mới tìm ra dấu vết của bọn cướp. Chúng đang ẩn nấp trong một dãy nhà trên phố Zukovski và đã bắt giữ thêm 3 người nữa gồm hai người lớn và một đứa trẻ lên hai sống quanh đó làm con tin. Yêu sách của bọn cướp cũng đã thay đổi. Lúc này chúng trắng trợn đòi máy bay để bay ra nước ngoài, rượu vodka, ma tuý và một khoản tiền lớn.

  Khó mà nói các sự kiện tiếp theo trên phố Zukovski tiến triển theo kịch bản ra sao. Có điều chắc chắn đây là kịch bản của bọn cướp… Tuy nhiên, tại Saratov, một đơn vị đặc nhiệm gồm 18 người được nhanh chóng điều động từ Matxcơva tới đã “bắt vở” được “những nhà biên kịch” này.

  Mikhail Boltunov kể lại màn hành động của lực lượng chuyên nghiệp:

  “Rõ ràng chỉ có một lối thoát, đó là tấn công căn hộ. Đội “Alfa” đã sẵn sàng làm việc này. Karpukhin và Golovatov tiến hành thảm sát: họ đi qua một căn hộ ở dưới tầng có căn hộ mà bọn cướp đang chiếm, sau đó vẽ sơ đồ căn hộ. Các tay súng bắn tỉa liên tục theo dõi mọi động thái cũng như sự di chuyển của bọn tội phạm thông qua các dụng cụ quan sát ban đêm. Mọi thông tin được truyền về Sở chỉ huy.

  Một tin tức thật đáng lo ngại: hành động của bọn khủng bố trở nên không thể lường trước.

  Vào lúc 3 giờ 10 phút nhóm “Alfa” bắt đầu vào vị trí xuất phát. Lúc 3 giờ 25 phút đội trưởng nhóm “A” ra lệnh tấn công. Ở đây cần nhấn mạnh một điểm: các băng đạn súng tự động của nhân viên đội “Alfa” đều được trang bị đạn giả. Các chiến sĩ với sự trợ giúp của thiết bị leo núi chuyên dụng đã tụt từ mái nhà xuống, ập vào các cửa sổ của căn hộ bị chiếm và ném lựu đạn phát quang vào bọn tội phạm. Bọn chúng không thể ngờ bị tấn công từ cửa sổ. Chúng rõ ràng thấy rằng phía dưới cửa sổ không hề có chiếc thang nào và cũng chẳng có ai chuẩn bị tấn công chúng. Trong chính giây phút đó, nhóm thứ hai dùng búa phá vỡ cửa đi và ập vào căn hộ.

  Tên tội phạm có súng ngắn đã kịp thời bắn hai phát. Viên đạn trúng ngay vào áo chống đạn. Tận dụng yếu tố bất ngờ, chỉ sau vài giây nhóm này đã vô hiệu hoá được bọn cướp.

  Trong những dòng cuối cùng của bản báo cáo về hành động của đội đặc nhiệm tại Saratov, chỉ huy nhóm “Alfa” đã viết một câu miễn bình luận thêm, bởi câu này đã ngắn gọn và xúc tích nêu bật tính chuyên nghiệp cao của đội đặc nhiệm chống khủng bố: “Không có nạn nhân khi tiến hành bắt giữ bọn tội phạm”.

  Màn kịch với những con tin ở Saratov đã kết thúc như vậy. Thật tiếc, đó chưa phải là màn cuối…

[Russian Weapons]

  Bắt giữ người là “căn bệnh truyền nhiễm” thực sự do bọn tội phạm gây ra đã lan rộng trên khắp đất nước chúng ta vào những năm 90. Hơn nữa, thay thế cho những tên khủng bố nghiệp dư của ngày hôm qua, có thể nói như vậy, tương tự như gia đình nhà Ovechkin, là những kẻ khủng bố chuyên nghiệp. Ở đây có không ít nguyên nhân: sự sụp đổ của một cường quốc hùng mạnh, các cuộc xung đột dân tộc trong không gian hậu Xô Viết, v.v… Nhưng nguyên nhân cơ bản rõ ràng là việc Dzikhar Dudaev lên nắm chính quyền ở Chechyna và tất cả những sự kiện tiếp theo tại Nước Cộng hoà này từ đó cho tới tận ngày nay.

  Không dừng lại quá chi tiết ở thời kỳ cầm quyền của viên tướng đầy tham vọng và thù ghét nước Nga kia cũng như diễn biến hành động quân sự trong hai cuộc chiến tranh tại Chechyna. Người ta đã viết quá nhiều về điều này. Có điều cần nhận rõ là từ giữa những năm 90, một tên khủng bố, với tư cách là một cá nhân, đã không còn mang nhiều khuôn mặt khác nhau nữa. Chỉ đơn giản từ một thanh niên dễ xúc động có bầu nhiệt huyết là biến ngay thành một tên tội phạm hình sự luôn căng thẳng và cố chấp. Kể từ đây, tên tội phạm đã định trước hình ảnh cụ thể của mình-hình ảnh một chiến binh Chechyna sẵn sàng thực hiện bất kỳ hành động tội phạm đê tiện nào và luôn có thái độ thù ghét nước Nga.

  Dưới đây là bảng liệt kê các vụ bắt cóc con tin do những tên khủng bố người Chechyna thực hiện trong mấy năm gần đây:

  Ngày 26 tháng 5 năm 1994, tại khu dân cư Kinzhan thuộc vùng Stavropol, vài tay súng người Chechyna đã bắt giữ một chiếc xe khách tuyến “Vladivostok-Stavropol” đang chở giáo viên và học sinh. Có 30 con tin. Bọn khủng bố đòi một chiếc trực thăng và 10 triệu USD. Sau nhiều cuộc đàm phán với đại diện các cơ quan bảo vệ pháp luật, bọn tội phạm đã thả tất cả trẻ em và mấy giáo viên. Ngày 27 tháng 5 những kẻ khủng bố đã bị vô hiệu hoá trên lãnh thổ Chechyna.

  Ngày 28 tháng 6 năm 1994, hai tên người Chechyna và người Kumức (Daghestan) đã chiếm một xe khách tuyến “Stavropol-Mozdok” đang chở gần 40 hành khách. Bọn khủng bố yêu cầu một máy bay, vũ khí và 5,8 triệu USD. Ngày 29 tháng 6, bọn cướp đã bị bắt tại khu vực làng Braguna (Chechyna).

  Ngày 28 tháng 7 năm 1994, bốn tên người Chechyna đã bắt giữ một chiếc xe khách chạy tuyến “Piatigorsk-Sovietsky”. Có 40 con tin. Bọn khủng bố đòi 15 triệu USD. Ngày 29 tháng 6, tại sân bay mang tên “Nước khoáng”, bốn nhân viên của đội đặc nhiệm “Vega” và lực lượng phản ứng nhanh thuộc Bộ Nội vụ đã hy sinh trong quá trình diễn ra chiến dịch giải cứu con tin. Tất cả những kẻ khủng bố đã bị vô hiệu hoá.

  Ngày 14 tháng 6 năm 1995, một toán cướp có vũ trang do tên Shamil Basaev cầm đầu đã chiếm giữ một bệnh viện trong Thành phố Budennovsk thuộc vùng Stavropol. Trong tay bọn khủng bố có gần 1.100 con tin. Chiến dịch giải cứu con tin diễn ra trong mấy ngày liền. Tổng số dân thường và quân nhân hy sinh tại Thành phố Budennovsk là 128 người. Và do sự thiếu cương quyết và quan niệm giả tạo về chủ nghĩa nhân văn của Chính phủ Nga nên bọn cướp đã được phép rời khỏi nơi gây án một cách an toàn!

[Russian Weapons]

  Ngày 9 tháng 1 năm 1996, bọn khủng bố người Chechyna do tên Salman Raduev cầm đầu đã đột nhập vào Thành phố Kizliar, nơi chúng chiếm giữ toà nhà hộ sinh và bệnh viện thành phố. Hàng trăm dân thường bị bắt làm con tin. Trong vụ này có 9 quân nhân và hàng chục công dân thiệt mạng. Ngày 10 tháng giêng, bọn khủng bố được dùng 160 con tin làm lá chắn đã rời Kizliar đi về phía Nước Cộng hoà Chechyna. Trên đường đi bọn chúng đã bị bao vây tại làng “Mồng 1 tháng 5”. Trong quá trình diễn ra chiến dịch, 82 con tin đã được giải thoát, 13 con tin và 26 quân nhân bị thiệt mạng, 128 người bị thương, 150 tên cướp bị tiêu diệt và 30 tên bị bắt làm tù binh. Những tên khủng bố còn lại cùng với Raduev đã bắt giữ 64 con tin vượt qua vòng vây trốn vào Nước Cộng hoà Chechyna.

  Ngày 16 tháng 1 năm 1996, bọn khủng bố người Chechyna do tên Mohammed Tokchan cầm đầu đã chiếm tàu thuỷ “Auracia” của Hy lạp tại cảng Trabzone cùng với 226 hành khách trên boong. Bọn khủng bố đòi thả tự do cho 200 người Chechyna đang bị bắt giam ở Daghestan cùng lời đe doạ sẽ cho nổ con tàu. Ngày 19 tháng giêng bọn cướp đã đầu hàng chính quyền và không có thương vong nào xảy ra đối với con tin.

  Ngày 16 tháng 9  năm 1996, một người Chechyna đã chiếm một xe khách cùng các con tin trên xe tại Makhachkala. Hắn đòi một chiếc trực thăng và 100 ngàn USD. Hai mươi bảy con tin đã được hắn thả ra để đổi lấy số tiền 60 triệu rúp. Tên tội phạm đã lẩn trốn trên lãnh thổ Chechyna.

  Ngày 15 tháng 3 năm 2001, bọn khủng bố Chechyna gồm Supian Arsaev,Iriskhan Arsaev và Mahomed Rezaev đã bắt cóc chiếc máy bay Tuu-154 của Nga đang thực hiện chuyến bay Istanbul-Matxcơva. Trên máy bay có 162 hành khách và 12 thành viên đội bay. Bọn khủng bố yêu cầu đổi hướng sang Afghanistan, nếu không chúng sẽ cho nổ máy bay. Chiếc Tu-154 đã hạ cánh xuống sân bay của Thành phố Medina (Arập Xêút). Lực lượng đặc nhiệm của Arập Xêút theo thoả thuận với giới lãnh đạo Nga đã cho mở cuộc tấn công chiếm lại máy bay và giải thoát cho các con tin. Trong quá trình tác chiến, ba người đã hy sinh, trong đó có nữ tiếp viên Iulia Fomina.

[Russian Weapons]

  Ngày 23 tháng 4 năm 2001, tại Istanbul một nhóm khủng bố Chechyna do Mohammed Tokchan cầm đầu đã bắt 60 khách của khách sạn “Swishotel Bosforus” làm con tin. Bọn khủng bố nhanh chóng đầu hàng chính quyền sau khi tuyên bố rằng hành động của mình, bọn chúng muốn cố gắng đấu tranh để chấm dứt chiến dịch chống khủng bố trên đất Chechyna.

  Ngày 31 tháng 6 năm 2001 ở vùng Stavropol, một tay súng người Chechyna đã chiếm xe buýt đang trên lộ trình Nevinnomysk-Stavropol chở 35 hành khách. Tên khủng bố đưa ra yêu sách: giải thoát cho 5 tên tội phạm bị xét xử vì hành động khủng bố ở sân bay “Nước khoáng” hồi tháng 7 năm 1994. Chính trong ngày hôm đó, đội chống khủng bố “Alfa” đã tấn công và chiếm được chiếc xe bus. Negodyai Said Sultan Idev bị tiêu diệt.

  Ngày 4 tháng 5 năm 2002 tại Istanbul, tên Mustafa Ildyrm người Chechyna gốc Thổ Nhĩ Kỳ đã bắt 15 khách trọ tại khách sạn “Marmar” làm con tin. Sau nửa giờ đồng hồ, hắn đã đầu hành chính quyền, tuyên bố rằng hành động của mình, hắn muốn thu hút dư luận quốc tế hướng tới tình hình tại Chechyna, nơi quyền và tự do của người dân bản xứ đang bị quân đội Nga vi phạm.

  Ngày 23 tháng 10 năm 2002 tại Matxcơva, một nhóm khủng bố người Chechyna gồm 50 tên do Movsar Baraev cầm đầu đã chiếm Cung văn hoá của Nhà máy Vòng bi Quốc gia, nơi đang diễn ra vở nhạc kịch “Nord-Ost”. Bọn khủng bố đưa ra yêu cầu chấm dứt chiến dịch chống khủng bố trên đất Chechyna và rút quân đội liên bang khỏi lãnh thổ Nước Cộng hoà này. Trong trường hợp ngược lại, chúng đe doạ sẽ cho nổ tung toà nhà. Một tiếng sau khi chiếm được toà nhà, bọn khủng bố đã phóng thích vài chục con tin mà không đòi hỏi điều kiện gì. Trong quá trình thương thuyết do các nghị sỹ Duma Quốc gia và đại diện Ban Tham mưu tác chiến tiến hành, vài chục người khác cũng đã được phóng thích. Một số con tin đã tự trốn thoát khỏi toà nhà Cung văn hoá đang bị chiếm. Ngày 26 tháng 10 có tin bọn khủng bố đã bắn chết hai con tin. Đúng ngày hôm đó, các đơn vị “Alfa” và “Vưmpel” của Trung tâm đặc nhiệm thuộc Cơ quan An ninh Liên bang FSB đã tấn công Cung văn hoá. Chiến dịch đã giải thoát cho 750 người nhưng 129 con tin thiệt mạng. Toàn bộ nhóm khủng bố cùng tên đầu sỏ Baraev đã bị tiêu diệt.

  Đó là danh sách hàng loạt các vụ bắt cóc người của bọn phiến quân Chechyna. Phải công nhận là rất ấn tượng. Một câu hỏi buộc phải đặt ra là: vậy đâu là những con người thế nào?! Và liệu người dân Chechyna và những người hàng xóm của họ có còn xung đột ác liệt với nhau mãi như vậy hay không?

[Russian Weapons]

Chương III

Thời nào cũng vậy

  Lịch sử quan hệ trực tiếp của Nga với cư dân vùng núi Bắc Kavkaz bắt đầu từ năm 1722. Trong cuộc hành quân Pếch xích của Pier đại đế, kỵ binh Nga đã di chuyển từ Astrakhan đến Derbent qua Daghestan (bộ binh được chuyển bằng đường biển). Trên đường đội tiền quân của kỵ binh cư dân “làng Andreev” (ngày nay là Endirei, ở phía Tây Daghestan) tấn công. Chờ cho lực lượng chính đến, Veterani, chỉ huy đội quân, đã đánh tan tác những kẻ tấn công, và làng Andreev, “lúc đó có khoảng hai ngàn hộ dân đã hoàn toàn bị phá huỷ”.

  Tuy làng Endirei nằm ở Daghestan, nhưng lại gắn bó chặt chẽ với Chechyna. Các Công tước của làng này cùng với những chủ sở hữu của các làng khác ở Daghestan thường trở thành những người cầm quyền của các cộng đồng Chechyna riêng biệt. Trong làng, người Chechyna sống cùng với dân Kumưk. “Làng Andreev” thường nhắc đến trong các tài liệu như một trung tâm thương mại, nơi mà những người dân miền núi, trước hết là người Chechyna, chờ sản phẩm cũng như tù nhân đến buôn bán.

  Trong thời gian của cuộc hành quân Pếcxích, Pier đại đế đã xây dựng trên sông Sulak pháo đài Thánh Thập tự. Tháng 6 năm 1732 Trung tướng G.Duglas, Chỉ huy trưởng pháo đài đã lãnh đạo một chiến dịch quân sự rất đáng kể đánh vào Chechyna. Trong báo cáo của Duglas gửi Hội đồng quân sự ngày 20 tháng 7 năm ấy nói đến những tin tức nhận được ở pháo đài Thành Thập tự về sự xuất hiện những người Chechyna có vũ trang ở gần “làng có tên là Chechyna” (theo các nguồn tin khác nhau, từ 10 đến 14 ngàn người), về hoạt động của quân đội Nga được phái đến để đề phòng các cuộc tấn công vào những người dân miền núi mang quốc tịch Nga, vào các thị trấn của người Kazak và pháo đài Thánh Thập tự.

  Về sau những cuộc hành binh tương tự như vậy chống lại người Chechyna đã được tiến hành nhiều lần. Cuộc hành quân đáng kể vào hữu ngạn sông Terek được tiến hành năm 1758. Nhưng những tài liệu làm sáng tỏ cuộc hành quân này cho đến nay vẫn chưa phát hiện được. Quả thực trong hồ sơ lữu trữ còn giữ “Bản trích lục hai báo cáo của Thiếu tướng Frauendorf, Chỉ huy trưởng ở Kizliar, và hai báo cáo của Thiếu tướng Jưlin, Tỉnh trưởng Astrakhan, vào những ngày khác nhau trong tháng 6 năm 1757” trong đó nói đến các hoạt động điều tra một số vụ: vụ một nhóm người Chechyna bắt cóc con trai của A.Jamidov, một người Kazak đã về hưu và mấy vụ đánh cắp các dàn ngựa của người Kazak. Trong “Trích lục” còn dẫn báo cáo của Chỉ huy trưởng Kizliar: “Còn các chủ sở hữu Chechyna không tuân lệnh của những kẻ hung ác, đã viện cớ bất lực để thoái thác, và yêu cầu trừng trị những kẻ đó; vì vậy, theo ý kiến ông ta, Frauendorf, bọn Chechyna đó phải bị trừng trị bằng mọi cách”. Tiếp đó bản trích lục đề cập đến những sự chuẩn bị chiến đấu cần thiết. Ngày 23 tháng 10 năm 1757 Hội đồng Quân sự ra lệnh cho Chỉ huy trưởng Kizliar “trừng trị và bắt những người Chechyna phải hoàn toàn khuất phục”.

[Russian Weapons]

  Qua tài liệu đó có thể thấy rõ những mối quan hệ qua lại của người dân địa phương (Kumức và Chechyna) với cư dân Nga (Kazak). Ở hữu ngạn sông Terek nười Kazak chiếm lĩnh vườn cây, ruộng nương, đồng cỏ và những vùng đất canh tác đôi khi khá xa con sông Terek. Đối với những người dân địa phương sống ở hữu ngạn sông Terek, người Kazak dễ hoà hợp và tìm được tiếng nói chung.

  Vấn đề hoàn toàn khác đối với những người sống ở bên kia Sunja, “ở tận Chechyna xa xôi”, là “những tên ăn trộm”. Hằng ngày phải chiến đấu với chúng, mà cũng không hiệu quả lắm (thuật ngữ “người Chechyna” và “chechyna” (không viết hoa) chỉ là để chỉ vùng núi xa xôi và những người dân ở đó. Những toán kẻ cướp, “những kẻ tham tàn” thỉnh thoảng xuất hiện ở tả ngạn sông Teerk là từ “Chechyna đến”.

  Ba cuộc hành quân chống người Chechyna tiến hành năm 1770 là do “những người dân hay nổi loạn liên tục ăn cướp gia súc, và nếu được thì bắt cóc cả người”. Nguyên do của cuộc hành binh thứ nhất là vụ tấn công viên Trung tá về hưu Avakum Sherghilov của nhóm người Chechyna do Ali-Suntan Kazbulatov cầm đầu, viên Trung tá này chẳng bao lâu sau đã chết vị bị nhiều vết thương. Ali-Suntan sau đó đã bỏ chạy và “trốn ở những nơi kiên cố”. Trung tướng De Medem, Chỉ huy trưởng Kizliar “quyết định trừng phạt tên chủ trò đó cùng những người Chechyna đồng phạm. Lần này ông ta lấy ba đại đội khinh kỵ binh, một số người Greben (con cháu những người nông dân Kazak sông Đông di cư đến Kavkaz vào thế kỷ XVI. Từ đầu thế kỷ XVIII thành lập đội quân riêng-ND) và một số người Kazak sống với gia đình (thời bình làm ruộng, khi có chiến tranh thì đi chiến đấu-ND), một số đại bác (…) và tháng 2 năm 1770 lên đường truy lùng theo phỏng đoán. Ali-Suntan buộc phải quay về Sunja, “về nơi hắn tạm vắng và có mưu đồ nổi loạn”. Về hai cuộc hành binh khác do De Medem tiến hành vào tháng 6 năm 1770 “bằng lực lượng lớn”, thì chỉ biết rằng kết quả là “những kẻ phản bội” đã phải tuyên thệ trung thành.

  Năm 1872 do các cuộc tập kích của người Chechyna trở nên thường xuyên hơn, bộ chỉ huy Nga bắt đầu chuẩn bị chiến đấu, nhưng cuộc xung đột vũ trang đã không xảy ra vì hai toán “chủ sở hữu và quý tộc Chechyna và Kumưc” lại thề trung thành với ngai vàng của Nga.
Tuy nhiên ngay tháng 3 năm 1783 lại có cuộc hành quân của quân Nga đánh hai bản Đại Ataghi và Tiểu Ataghi, làm hai bản này bị thiêu trụi. Ít lâu sau những trưởng bản này cũng như những trưởng bản Ghekhi và Alđư cùng tuyên thệ trung thành. Kết quả của một cuộc hành quân khác nữa vào mùa thu năm này là việc các trưởng bản của sáu bản Chechyna khác cùng tuyên thệ trung thành với ngai vàng của Nga.

  Theo báo cáo của Trung tướng P.S.Potemkin, Tư lệnh bộ đội phòng tuyến Kavkaz, có thể thấy nguyên nhân của cuộc chiến đấu ác liệt với người Chechyna: đó là ngoài những “trò tinh nghịch” và “ngỗ ngược” thông thường, nghĩa là cướp bóc, bắt cóc và giết người, còn có thêm việc họ kiên trì xua đuổi các Công tước và chủ sở hữu là những người ngoài.

[Russian Weapons]

  Như vậy, vào thế kỷ XVIII, như nhà sử học hiện đại Andrei Birikov nhận xét, đã dần dần xuất hiện căng thẳng trong quan hệ Nga-Chechyna. Ngày nay rất khó xác định bên nào có lỗi hơn trong việc làm quan hệ xấu đi, hơn nữa, chúng ta nói đến không phải là một sự kiện đơn nhất, mà là những cuộc tranh cãi, những yêu sách lẫn nhau, những vụ xung đột mà kết quả của chúng đã tích luỹ hàng thập kỷ. Tuy nhiên ngay những gì chúng ta đang có cũng cho phép hoài nghi cái sơ đồ đã bám rễ chắc chắn trong việc nghiên cứu lịch sử của chúng ta, theo đó trước khi sáp nhập Gruzia vào Nga (1783) và ở Chechyna xuất hiện “nhà tiên tri” Seikh Malsur (1785) thì người Nga và người Chechyna chung sống hoà bình bên cạnh nhau, những cuộc xung đột chỉ mang tính chất ngẫu nhiên, và chỉ vì cần thiết có đường giao thông đảm bảo qua đỉnh núi Kavkaz. Đồng thời, cũng do sự phát triển của tinh thần tôn giáo-cuồng tín, phản động dưới ảnh hưởng tuyên truyền của Seikh Malsur mà người Nga buộc phải tấn công những người miền núi. Trên thực tế những hành động quân sự ở Chechyna và các vùng lân cận đã bắt đầu tăng cường trước khi xuất hiện Seikh Malsur mấy năm và không liên quan gì đến những sự kiện ở Gruzia.

  Vào năm 1785 cuộc khởi nghĩa của Seikh Malsur bao quát một vùng rộng lớn của Bắc Kavkaz bắt đầu. Là người sinh trưởng ở bản Alđư của Chechyna, Seikh Malsur (tên thật là Usurma hay Usurme) là người nghèo, sống bằng cách chăn gia súc cho người khác. Cha mẹ ông ta gia nhập đạo Hồi khi đã trưởng thành. Trong tâm hồn ông ta có sự kết hợp giữa tâm trạng của một tân tín đồ sống giữa những người dẫn mà một nửa theo đạo đa thần với sự phẫn nộ trong lòng khi thấy số người Nga “vô thần” tăng lên nhanh chóng ở Chechyna. Do ảnh hưởng của quan niệm tôn giáo, vì hút thuốc phiện vô hạn độ, ông ta tự xưng là “Seikh Malsur”-nhà tiên tri vô địch, và tuyên bố rằng chỉ cần ông ta cầm đầu một đội quân rất ít người, thì đội quân đó sẽ đánh thắng tất cả những kẻ vô tín ngưỡng là những người của mình theo đạo đa thần hay những người Nga. Lối tuyên truyền đó thực sự làm Chính quyền Nga lo lắng, và tháng 6 năm 1785 họ đã quyết định bất ngờ đánh chiếm bản Alđư và cố gắng bắt Seikh Malsur làm tù binh. Nhưng chiến dịch này tiến hành không tốt: Đại tá Pieri, chỉ huy quân đội, đã không thực hiện mệnh lệnh chỉ dẫn, đã dồn hết lực lượng tấn công vào Alđư, không để người lai dự phòng, không tổ chức yểm trợ khi vượt sông Sunja, không đề phòng. Chiến dịch bị thất bại thảm hại. Trên đường về, đội quân bị người Chechyna tấn và hy sinh 584 người, Đại tá Pieri cùng 7 sĩ quan khác cũng thiệt mạng. Thắng lợi này đã tăng thêm uy tín cho Seikh Malsur trong con mắt của người Chechyna; truyền thuyết về trận chiến thắng đó lan truyền khắp Chechyna nhiều thập kỷ sau, tất nhiên là có sự tô vẽ thêm.

  Được thắng lợi cổ vũ, ngày 15 tháng 7 năm 1785, Seikh Malsur tiến về Kizliar, nhưng bị đánh lui. Ý đồ đánh chiếm một pháo đài nhỏ Grigopolis vào ngày 29 tháng 7 cũng bị thất bại. Ngày 19-20 tháng 8 quân Chechyna lại đánh chiếm Kizliar, nhưng bị hoả lực pháo binh mạnh và quân đồn trú tại Kizliar đánh bật.

  Những thất bại về quân sự và tổn thất về sinh mạng đã làm cho uy tín của Seikh Malsur lung lay. Người dân đã tin là những lời cam đoan của “nhà tiên tri” rằng đại bác và súng ống của người Nga không thể gây tổn hại cho những người Hồi giáo chính thống thì giờ đây chỉ là dối trá. Con số những người ủng hộ Seikh đã giảm đi nhanh chóng. Ông ta chuyển sang hoạt động ở Kabarda, tìm sự che chở của những người cầm quyền Daghestan. Cuối cùng Seikh phải trốn khỏi Chechyna, sống cố định ở pháo đài Anape của người Thổ Nhĩ Kỳ, tại đó ông ta bị quân đội Nga bắt làm tù binh năm 1791.

[Russian Weapons]

  Sau khi cuộc khởi nghĩa của Seikha Malsur kết thúc, vùng núi Kavkaz trở lại yên tĩnh được gần mười năm, không còn những cuộc hành quân hoặc những cuộc chạm súng với người Chechyna. Nhưng vào thế kỷ XVIII-đầu thế kỷ XIX những cuộc tập kích, đơn vị Kazak do Thiếu tá Zachotovưi chỉ huy thuộc đội quân Kazak vùng Grebenski chỉ huy đã lùa bắt đàn gia súc của dân làng Goriachev, và “bắt được hai người Chechyna đi những con ngựa ăn trộm”. Mùa hè năm 1803 đội quân chính quy đã bắt một số lượng lớn gia súc của người Chechyna đẻ trả thù cho Thiếu tá I.P.Delpotso bị họ bắt làm tù binh. Trong khi tiến hành cuộc hành quân này, quân Nga áp dụng chiến thuật của chính người Chechyna: đội quân gồm 1.200 người ban đêm vượt sông Terek, mai phục ở những nơi khó tiếp cận. Sau khi theo dõi đàn gia súc của người Chechyna, một bộ phận tấn công vào những bản Chechyna, bộ phận khác bắt đàn gia súc, lùa chúng ra sông Terek, không để cho những người dân miền núi kịp tập trung một lực lượng đáng kể. Đầu tiên là gia súc và sau đó là toàn đội quân ngày hôm sau vượt sông sang bờ tả ngạn.

  Năm 1807 được đánh dấu bằng những cuộc xung đột quân sự lớn. Ba đội quân chính quy và quân Kazak chống lại quân Chechyna. Kết cục, Tướng I.V.Gudovich, Tư lệnh quân đoàn Kazak đã kết luận là “người Chechyna đã hoàn toàn khuất phục trước sức mạnh của vũ khí và phải thề vĩnh viễn trung thành với quốc tịch của Nga hoàng”. Thật ra sự “vĩnh viễn trung thành” chỉ được giữ trong lòng người Chechyna có ba năm. Ngay mùa hè năm 1810 một đội quân lớn người Chechyna định đánh chiếm pháo đài Vladikavkaz, nhưng đã bị quân Nga đánh lui và bị truy đuổi nhờ có sự hỗ trợ tích cực của những người Ingush. Hai năm 1810-1811, những cuộc tập kích, lùa gia súc, bắt cóc nưgời của dân Chechyna, cũng như những biện pháp trả đũa của phía Nga hầu như xảy ra liên tục. Vì vậy bộ chỉ huy quân sự địa phương rất ngạc nhiên thấy thái độ không hài lòng của Sa hoàng về bản báo cáo thường kỳ của Chỉ huy trưởng quân đội phòng tuyến Kavkaz, Trung tướng N.F.Rtishev, về những hoạt động quân sự của Đại tá Eristov. Trong một chỉ thị đặc biệt, Sa hoàng Alexandr đệ nhất yêu cầu phải lập lại an ninh ở chiến tuyến Kavkaz “bằng thái độ nhân nhượng khoan dung và thân thiện, chính điều này đã trở thành khuôn mẫu cho các “nhà bảo vệ pháp luật” Nga hiện nay, cũng như người anh hùng ở Khasaviurt, Tướng Lebedev, đã quá cố. Việc thiết lập buôn bán trao đổi hàng hoá với những người dân miền núi và dân các vùng lân cận cần phải được hỗ trợ bằng việc chấm dứt những quan hệ thù địch”-đây là ý đồ mà những kết quả của nó rất khó đánh giá vì vấn đề này đến nay chưa được nghiên cứu.

  Quan hệ với những người Chechyna yên ắng được một thời gian, nhưng đến khi ở Kavkaz có Tổng đốc mới A.P.Ermolov thì lại bắt đầu một thời kỳ chiến tranh liên miên. Lần này không chỉ chống người Chechyna, mà chống cả nguời dân những vùng lân cận. Các cuộc chiến đấu ngày càng trở nên quyết liệt. Các biện pháp tiến hành chiến tranh tàn bạo chống những người dân miền núi Kavkaz bắt đầu từ thời Ermolov được thừa nhận là cần thiết không những trong các tài liệu chính thức, mà cả trong nhận thức của xã hội.