Xe tăng của thế giới - Танки мира

[daibangden]

Một số biến thể của dòng xe tăng "Leopard-2"

Leopard-2A5

Những xe tăng “Leopard-2” đầu tiên được chuyển giao cho quân đội Đức ngày 24 tháng 10 năm 1979. Đến tháng 3 năm 199, Lục quân Đức có tổng cộng 2125 xe tăng trong bốn phiên bản khác nhau. “Leopard-2” được các quân đội đánh giá là tin cậy và đơn giản trong bảo dưỡng, nằm trong nhóm các hệ thống có hiệu quả cao.

Số xe tăng “Leopard-2” với gần 3000 xe nằm trong lực lượng vũ trang bốn nước Châu Âu (Đức, Hà Lan, Thụy Sỹ và Thụy Điển). Các thử nghiệm đã nhanh chóng đưa tới các phiên bản nâng cấp. Mặc dù trong quá trình sản xuất hàng loạt đã thực hiện một số kỹ thuật tăng cường, xe tăng “Leopard-2” vẫn giữ được hình dáng tiêu chuẩn và phần lớn chi tiết trong thiết kế mà nó đã được thiết lập theo công nghệ từ cuối những năm 70.

[daibangden]

Leopard 2A6

Xe tăng chủ lực “Leopard-2A6” được giới thiệu như một sụ phát triển tiếp theo của dòng xe tăng “Leopard-2”. Sự khác biệt ở thiết bị pháo chính với nòng kéo dài, hệ thống điều khiển – thông tin của xe tăng, hệ thống điều khiển hỏa lực mới, thân được tăng cường giáp bổ sung ở bộ phận trước và giáp dạng modul ở đầu tháp pháo.

Các điểm đặc biệt trong thiết kế:
- Bố cục với sự bố trí buồng động cơ phía sau.

- Thân xe và tháp pháo được hàn.

- Hệ thống treo – xoắn độc lập

- Trên xe tăng lắp hệ thống điều khiển thông tin của xe tăng, hệ thống điều khiển hỏa lực với máy do xa laze, máy tính toán đường đạn, thiết bị quan sát nhiệt, thiết bị phân biệt mục tiêu “bạn – thù”, hiển thị trên các vị trí làm việc của kíp xe, hệ thống cảnh báo về sự bức xạ laze.

- Trang bị (pháo chính) được cân bằng theo hai chiều dọc – ngang.

- Có hệ thống bảo vệ khỏi vũ khí hủy diệt hàng loạt và hệ thống báo cháy khẩn cấp.

[daibangden]

Leopard 2A7

Tập đoàn Đức KMW (Krauss-Maffei Wegmann) đã thiết kế một phiên bản xe tăng chủ lục mới “Leopard 2A7+”. Trong năm ngoái, quân đội Đức đã thông báo về những kế hoạch hiện đại hóa 150 xe tăng phiên bản Leopard 2A6 lên chuẩn A7.

Phiên bản A7 có giáp phòng ngự trên thành và sau xe mạnh hơn (để bảo vệ xe tăng khỏi súng phóng lựu xách tay – RPG), nhiều sự nâng cấp mới dành cho thiết bị quan sát trong thời gian ngày lẫn đêm, bàn điều khiển từ xa cho sung máy được bố trí trên tháp pháo, nâng cấp hệ thống điều khiển hỏa lực với thiết bị hiển thị mới, tổ hợp nguồn điện hỗ trợ mạnh hơn và máy điều hòa nhiệt độ, đồng thời các nâng cấp nhỏ khác. Sự hiện đại hóa làm cho khối lượng tác chiến của xe tăng lên gần 70 tấn.

Leopard 2A7 có khả năng cơ động cao (động cơ được nâng cấp, hệ thống băng xích, hệ thống kéo và truyền động), sự cách âm tốt cho kíp xe, đạn pháo 120mm hiệu quả cao trong đó có cả đạn không gây sát thương. Trong 10 năm này, KMW đang có kế hoạch nghiên cứu và chế tạo xe tăng thế hệ mới Leopard 3.

[daibangden]

Chieftain

“Chieftain” (“Người lãnh đạo – lãnh tụ”) trong một thời gian dài trở thành xe tăng chủ lực trong lực lượng thiết giáp Anh. Sự thiết kế xe tăng được bắt đầu từ năm 1956, các thí nghiệm trên thao trường và thực tế diễn ra từ năm 1963. Ban đầu, xe tăng được phân loại như xe tăng trang bị pháo hạng nặng trong vai trò tăng cường sự phối hợp với xe tăng “Centurion”. Tới thời điểm tiếp nhận vào biên chế, “Chieftain” đã được phân loại thành xe tăng chủ lực và nhận quyết định thay thế cho xe tăng trang bị pháo hạng trung “Centurion” và số lượng không lớn xe tăng “Conqueror”.

Trong thiết kế cơ bản, “Chieftain” có bố cục truyền thống, tuy nhiên các nhà thiết kế xe tăng đã sử dụng một số phương pháp mới, cho phép tăng cường một cách thực tế giáp bảo vệ mà không tăng khối lượng chiến đấu chung của xe tăng. Đầu tiên, lái xe – kỹ thuật viên được bố trí chỗ ngồi có thể điều chỉnh, cho phép anh ta có thể trong buồng chiến đấu ở tư thế nằm. Điều này cho phép giảm chiều cao phần thân trước và tăng góc nghiêng của các tấm giáp đầu.

Điểm mới thứ hai là việc sử dụng pháo 120mm L11 với sự nạp đạn và liều phóng riêng. Chúng bao gồm đạn và thuốc phóng được nạp hoàn toàn trong các túi bằng sợi dễ cháy. So với những loại đạn đơn chất, mỗi mảnh của loại đạn này có kích thước nhỏ hơn, cho phép giảm khung giới hạn của tháp pháo.

[daibangden]

Challenger (1)

Xe tăng chủ lực “Challenger” (“Kẻ thách thức”) nằm trong dòng xe tăng thế hệ thứ ba, chỉ được biên chế trong lực lượng thiết giáp Anh và vượt trội hoàn toàn xe tăng “Chieftain” theo các tính năng chiến đấu, đặc biệt là khả năng phòng thủ và cơ động.

Sự thiết kế xe tăng được Trung tâm Nghiên cứu khoa học MVEE cùng hãng “Vikkers” bắt đầu vào năm 1972 sau thỏa thuận hợp tác với Cộng hòa liên bang Đức về việc thiết kế xe tăng chủ lực của những năm 80 – MBT 80/KPz-80.

Những bất đồng trong việc hợp tác giữa hai nước đã làm cho công trình này kết thúc tháng 3 năm 1977 và năm 1979, Anh đã sản xuất xe tăng “Sir-2” cho Iran. Trong thiết kế này đã sử dụng nhiều thành tựu kỹ thuật mới, được tiếp nhận trong quá trình làm việc trên bản thiết kế chung.

Đầu tiên, giáp xe tăng sử dụng loại giáp hỗn hợp kiểu “Chobham”, thiết bị trong buồng động cơ – động cơ diezen bốn kỳ 1200 sức ngựa với bộ truyền động thủy lực, đồng thời sử dụng hệ thống treo thủy khí. Tuy nhiên, với sự thay đổi quyền lực mới trong chính trường Iran, hợp đồng nhận xe tăng “Sir-2” đã bị hủy bỏ.

[daibangden]

Challenger 2

Để thay thế cho xe tăng “Chieftain”, công trình hợp tác thiết kế xe tăng chủ lực giữa Anh và Tây Đức – MBT 80/KPz-80 đã được bắt đầu từ năm 1972. Chương trình bị hủy bỏ năm 1977 do những bất đồng trong quan điểm thiết kế xe tăng của hai quốc gia. Câu hỏi về xe tăng chủ lực Anh trong những năm 80 vẫn còn để ngỏ. Năm 1978 – 1979, công việc thiết kế xe tăng cấp quốc gia MBT 80 với sự sử dụng những công nghệ đã được ứng dụng trong khuôn khổ chương trình hợp tác Anh – Đức. Cuối cùng, vấn được giải quyết theo cách bất ngờ nhất khi mà chỉnh phủ mới của Iran từ chối hợp đồng cung cấp xe tăng “Sir-2”. Còn thiết kế FV403/3 tiêu tốn quá nhiều tiền bác và thời gian – đang gồm có bảy xe tăng thí nghiệm đã được đóng.

Sau những biến động lớn, người Anh đã tiếp nhận quyết định mang tính thỏa hiệp: Tiếp tục phát triển thiết kế FV403, dựa trên cơ sở xe tăng “Sir-2”, nhưng xe tăng mới chỉ thay thế cho các xe tăng “Chieftain” đang nằm trong biến chế trong lực lượng đồn trú trên sông Rain (sản xuất với số lượng hạn chế). Năm 1980, hợp đồng sản xuất 225 xe tăng đã được ký. Để thực hiện công việc mới và thí nghiệm, bảy nguyên mẫu “Sir-2” đã được trang bị lại, nhận tên gọi FV 403./4 và tên hiện nay “Challenger” (“Kẻ thách thức). Việc thiết kế xe tăng do các công trình sư của xưởng kỹ MVEE và các chuyên gia của xưởng xe tăng Quốc gia đảm nhận. Cũng như khi thiết kế “Chieftain”, một trong những vấn đề cần quan tâm nhất là khối lượng. Theo phân loại, khối lượng của xe tăng mới bị hạn chế ở mức 54,8 tấn (khối lượng xe tăng “Chieftain”), tuy nhiên, trong quá trình thiết kế, khi duy trì khối lượng của “Chieftain” Mk54, các chuyên gia Anh không thế thực hiện được việc tăng cường khả năng tự vệ của xe tăng mới.

[daibangden]

Merkava

Vào cuối những năm 60, khả năng chiến đấu của AMX-13, hiện đại hóa “Sherman” và “Senturion” đã chấm dứt, yêu cầu đặt ra cần thiết kế một loại xe bọc thép cho quân đội Israel. Trong cùng thời gian này, ngành công nghiệp đóng xe tăng của Châu Âu đã phân chia thành hai trường phái: Đức và Pháp chú trọng vào tính cơ động chiến lược hơn là giáp phòng thủ và hỏa lực, trong khi Anh đặt vị trí của giáp phòng thủ và hỏa lực lên ưu tiên hàng đầu. Sự phản ánh của các quan điểm này thể hiện qua “Leopard-1”. AMX-30 và “Chieftain”. Xe tăng sau cùng của người Anh đã so với dòng xe tăng khác bị chỉ trích nhiều về khả năng cơ động kém. Tuy nhiên, rõ ràng “Chieftain” đã gây được sự chú ý của người Israel, đồng thời cũng như người Anh đã tính toán rằng khả năng cơ động chiến thuật của xe tăng trên chiến trường quan trọng hơn nhiều so với tính cơ động chiến lược. Còn khả năng cơ động chiến lược, được xác định đầu tiên là khả năng di chuyển của xe tăng dưới các thiết bị hỏa lực của đối phương – khi đó, giáp bảo vệ có vai trò quyết định. Năm 1966, hai “Chieftain” đã được chuyển giao cho Israel, nơi chúng đã trải qua các thử nghiệm kỹ lưỡng và kết thúc sau cuộc chiến tranh sáu ngày năm 1967. Kinh nghiệm chiến đấu một lần nữa cho củng cố cho sự lựa chọn đúng đắn dành cho “Chieftain” chứ không phải AMX-30 hoặc “Leopard-1”.

Như vậy, chậm hơn về cơ động nhưng được bọc thép tốt như “Centurion” trên chiến trường có lợi hơn một xe có độ cơ động cao hơn nhưng giáp yếu như AMX-13. Israel đã quyết định đặt mua xe tăng “Chieftain”. Những điều khoản của hợp đồng trên thực tế đã được hoàn tất nếu năm 1969, Chính phủ Anh không bác bỏ việc phủ quyết việc chuyển giao kỹ thuật quân sự cho Israel. Sau năm 1967, việc viện trợ vũ khí cho Israel chỉ có Mỹ. Chính phủ Israel đã tính rằng sự phụ thuộc về vấn đề trang bị quân sự vào một quốc gia sẽ rất nhiều tai hại. Tại các nước khác vào những năm 1969 – 70 đã có quyết định thiết kế xe tăng cho các lực lượng vũ trang của mình. Quyết định này rất không đơn giản bởi vì Israel hầu như không có ngành công nghiệp đóng xe tăng. Các xưởng có khả năng hoạt động thực tế chỉ thực hiện việc sửa chữa phục hồi cho phương tiện bọc thép, còn các công trình sư chỉ có những kinh nghiệm hạn chến trong việc hiện đại hóa các xe tăng “Sherman” và “Centurion” hay M48, trong đó, phần lớn các thiết kế tương tự được thiết kế cùng với chuyên gia nước ngoài. Hàng loạt vấn đề đó đã chỉ ra rằng, chương trình thiết kế và sản xuất xe tăng chủ lực nội địa của Israel một cách đơn giản không phải là lấy đồ trong túi.

[daibangden]

Merkava Mk.1

Chương trình thiết kế xe tăng “Merkava” đã được thông qua và tháng 8 năm 1970, rất nhanh chóng sau khi Anh từ chối bán cho Israel xe tăng “Chieftain”. Các công việc thiết kế do Thiếu tướng Tal chỉ đạo, và không theo như quy luật thông thường của công nghiệp đóng xe tăng trên thế giới. Tal không phải là một kỹ sư, mà sỹ quan quân đội, đã tham gia toàn bộ cuộc chiến tranh A – rập – Israel. Trong thời gian chiến tranh sáu ngày, ông chỉ huy một trong ba đội xe tăng đánh bại quân Ai Cập ở Sinai, còn vào cuối những năm 60, ông giữ chức vụ Tư lệnh một quân đoàn xe tăng Israel.

Mô hình bằng thép của xe tăng được chuẩn bị vào tháng 4 năm 1971, còn bản vẽ năm 1972 được thiết kế theo quan điểm bố trí buồng động  cơ phía trước trên khung xe tăng “Centurion”. Tháng 12 năm 1974, hai mẫu thí nghiệm đã hoàn tất. Bốn xe tăng đầu tiên được chuyển giao cho quân đội Israel tháng 4 năm 1979, còn tháng 10 cùng năm, “Merkava Mk.1” được tiếp nhận một cách chính thức vào lực lượng vũ trang Israel.

Tổng quan về thiết kế

Điểm đặc biệt của xe tăng bố cục với buồng động cơ được bộ trí phía trước. Thiết kế này bảo đảm giáp phòng thủ bổ sung cho kíp xe. Ngoài ra, còn giải phóng một không gian lớn đằng sau xe tăng, cho phép bố trí trong đó số lượng đạn dược hoặc sử dụng trong mục đích chở quân đổ bộ hoặc thương binh, đồng thời cho phép kíp xe thoát ra khỏi xe tăng qua cửa bọc thép đằng sau thân xe.

[daibangden]

Merkava Mk.3

Công việc trên mẫu xe tăng thứ ba của Israel được bắt đầu từ cuối năm 1983. Tal đã xác định rằng Mk.3 sẽ là xe tăng của những năm 90, theo hiệu quả tác chiến có thể vượt trội các xe tăng chủ lực của những năm 80 như “Leopard-2”, “Challenger”. M1, T-80, T-72… Nguyên mẫu “Merkava” Mk.3 được chuẩn bị vào ngày 4 tháng 5 năm 1989, cũng trong năm đó, xe tăng được tiếp nhận vào lực lượng quân đội. Chương trình xây dựng lực lượng vũ trang của Israel bao gồm hiện đại hóa các xe Mk.2 lên chuẩn Mk.3 và lắp mới xe tăng trên phiên bản Mk.3. Theo chuyên viên giám định kỹ thuật thiết giáp người Anh R.M. Ogorkevich, người đã tham dự các cuộc sát hạch Mk.3, “Merkava” mới được giới thiệu thực tế như một xe tăng mới, chứ không phải phiên bản Mk.2 được hiện đại hóa. Trước đó, câu hỏi then chốt là tăng cường giáp phòng vệ cho xe tăng. Trên Mk.3 tiếp nhận giáp modul. Modul – các khối giáp được gắn chặt vào vào thân và tháp pháo bằng bu long. Khả năng chống chịu với đạn xuyên giáp mạnh hơn so với giáp trên Mk.2. Các khối giáp còn treo trên buồng động cơ, các tấm giáp đầu xe, bố trí phía trước vị trí của lái xe – kỹ thuật viên – nơi dễ bị tổn thương nhất trong các dòng “Merkava” trước. Các diềm chắn bên thành xe cũng được trang bị giáp mới.

Đồng thời, cũng như trên Mk.2, độ chống đạn của diền chắn thành xe kéo dài theo chiều dài xe, như trên các xe tăng chủ lực cùng thời kỳ (“Leopard-2, T-80U), việc tăng cường giáp bên diềm chắn không chỉ ở vị trí của lái xe. Tháp pháo được phủ giáp modul nóc và hai bên. Lợi thế trong việc sử dụng giáp modul đó là khả năng thay thế các phần tử bị bắn cháy, bắn hỏng hoặc đã qua sử dụng trong điều kiện chiến trường; giáp modul còn làm giảm khối lượng xe tăng, thuận lợi cho việc vận động, vận chuyển và rút gọn cơ số giáp bổ sung. Trong cùng thời giam đó, liên kết bằng bu long làm yếu cấu trúc tháp pháo và khả năng chống đạn xuyên giáp của nó. Việc sử dụng giáp modul đã được Thiếu tướng Tal tuyên bố trong cuộc họp báo rằng: “Loại xe tăng này sẽ “trẻ” mãi, nó không bị lỗi thời bởi vì giáp bảo vệ có thể được thay mới thường xuyên”. Theo tinh thần quan điểm giáp bảo vệ toàn phần, giáp bảo vệ của xe tăng họ “Merkava” luôn được tăng cường ở phía sau, đồng thời được gia cố theo cách lắp các tấm thép lên các tấm thép sau xe thay cho khoang của thiết bị quạt gió và các thùng nhiên liệu bọc thép của pin ắc quy.

[daibangden]

Leclers

Tại Pháp trong năm 1978, việc thiết kế xe tăng chủ lực cho những năm 90, để thay thế cho các xe tăng hiện tại trong Lục quân như AMX-30 và AMX-30B2 đã được bắt đầu. Xe tăng, mang tên gọi “Leclers”, được thiết kế với sự tính toán và tiếp nhận những công nghệ mới nhất.

Công việc thiết kế xe tăng được thực hiện trong vài giai đoạn: 1978 – 1982: nghiên cứu các quan điểm khác nhau và các đặc điểm chung của xe tăng; 1982 – 1986: làm việc với mô hình; 1986 – 1991: thiết kế các mẫu thí nghiệm và đưa vào các cuộc thí nghiệm toàn diện; cuối cùng: năm 1991: sản xuất loạt đầu tiên.

Tháng 1 năm 1992, trong trang bị của Quân đội Pháp đã xuất hiện dòng xe tăng chủ lực “Leclers”, được đóng bởi tập đoàn quốc gia GIAT. Xe tăng có hàng loạt điểm mới và đặc biệt só với các dòng xe tăng trước được sản xuất bởi ngành công nghiệp Pháp.

Hết phần 1.
Mời các bác, các bạn và anh em sang đây: Lịch sử phát triển và giới thiệu các dòng xe tăng chủ lực (MBT)