Tôi có xem lướt qua topic này và topíc trước, cũng chỉ nắm đại ý chứ ko rõ về chi tiết, cũng chưa đọc hết các nguồn bạn cuong vu đưa ra.
Tôi muốn hỏi ban cuong vu một tí, coi như nhờ bạn tóm tắt lại chứ đọc hết thì lâu quá, để từ từ.
Miêu tả chính xác thì cây cung của kỵ binh Mông cổ nặng bao nhiêu? Mũi tên nặng bao nhiêu - tên thường và tên sắt xuyên giáp?
Bắn ở tầm bao nhiêu mét? Bắn thẳng đc bao xa và bắn cầu vồng đc bao xa? Sách của bạn có số liệu chính xác về những thứ này ko? Nếu có thì mọi tranh cãi về năng lượng mũi tên đều giải đc hết bằng bài toán lập phương trình đơn giản.
Có sách miêu tả kỵ binh Mông cổ có tới 2 cây cung và nhiều loại tên khác nhau. Điều này có đúng ko?
Tôi đoán rằng thông thường cung của bộ binh phải lớn hơn cung kỵ binh vì bộ binh bắn cầu vồng áp chế từ xa, giống như pháo ngày nay vậy, còn kỵ binh khi xung trận thì bắn thẳng vào đội hình địch, phải dùng cung ngắn và nhẹ để có thể bắn liên châu thật nhanh, giống như pháo bắn thẳng hay đại bác liên thanh của xe tăng. Cung mặt đất lớn nên bắn mũi tên dài và nặng hơn để tên có thể ổn định đường bay khi bắn cầu vồng cũng như có năng lượng sát thương địch. Cung kỵ binh bắn gần nên tên ngắn (và nhẹ?) hơn.
Như có sách miêu tả là cung tên kỵ binh Mông cổ bắn xuyên giáp lưới và thậm chí cả giáp tấm của kỵ/bộ binh châu âu, vậy phải dùng cây cung rất khoẻ và mũi tên sắt (như nỏ vậy). Dù vậy cung ngựa khá ngắn nên ko bắn đc tên dài và nặng của cung bộ (

)
Nếu họ chỉ có một cây composite bow, cây đó có thể bắn cả 2 chế độ đc ko? Cấu tạo ghép 3 lớp cánh cung của nó như thế nào?
Về chuyện dùng cung để tấn công nói riêng và chiến thuật nói chung, sách của bác mô tả thế nào?
Quan niệm của tôi như sau:
- Chống lại bộ binh nhẹ ít đc che chắn - đội hình di chuyển tản ra hoặc tập trung, đến khoảng cách hợp lý, tập trung bắn tên cầu vồng vào khối bộ binh địch gây thương vong và (có thể) dẫn đến vỡ trận tháo chạy, đội kỵ binh chia ra bao vây 3 mặt, xáp trận bắn thẳng vào hàng ngũ còn lại, khi địch vỡ hoàn toàn thì đồng loạt xung phong (người Nga gọi là xung phong tuyết lở) dùng mã tấu chém.
- Chống lại bộ binh nặng (hay gọi là Lân binh gì đó) - bộ binh trang bị giáp lưới (mail) và khiên lớn (tower), có giáo hoặc kích dài (halbert), từng đội hình nhỏ có thể chống lại kỵ binh, che chắn tên đạn tốt, giáo kích dài khoảng 3m, 1 lính có thể đấu tay đôi giết 1 kỵ. MC sử dụng chiến thuật tạm gọi là xung kích mũi nhọn. Đội hình kỵ binh nặng người ngựa bọc giáp sắt, cầm giáo dài hơn 3m, chia thành từng đội xung phong từng lớp phá vỡ đội hình bộ binh khiến địch quẳng khiên mộc tháo lui, kỵ binh nhẹ theo sau toả ra 2 bên "rắn biến thành chim", xung sát bắn tên vào những người ko có khiên che chắn, cho đến khi toàn hàng ngang hàng dọc vỡ thì thiết kỵ quẳng giáo rút mã tấu cùng kỵ binh nhẹ tuyết lở.
- CHống đội hình liên hợp - áp dụng cả 2 cái trên, chia 3 mũi đều nhau vây 3 mặt, cả 3 đều có thể làm mũi chính, mũi phụ hoặc mũi vu hồi, áp trận bắn tên để chia tách, làm biến đổi và "dắt mũi" đội hình địch, chọn hứớng thọc sườn làm mũi chính đánh chia cắt phá vỡ các hàng Lân binh giữ trận, 3 mũi chia ra vây đánh chia cắt tiếp, ép từ 3 phía cho đến khi địch rã đám chạy về phía ko bị vây thì tuyết lở.
- Chống lại kỵ binh - kỵ binh nhẹ mặc giáp lưới, cầm kiếm và mộc, đi thành nhóm từ 5 - 10 ngựa, trong nhóm có vài tay giáo để chống kỵ binh, các nhóm dãn cách từng lớp để tạo xung lực liên tục và để tránh thương vong vì tên. Kỵ binh nặng người ngựa bọc giáp tấm, cầm giáo nặng và dài trên 3m, từng nhóm đọ 5-10 ngựa liên kết thành hàng, tất cả dàn hàng ngang tiến lên, kỵ binh nhẹ theo sau. MC chia 3 mũi, một mũi vu hồi, 2 mũi lúc tách lúc hợp xa luân chiến để nhử địch. Khi đội hình địch bị kéo dãn đến mức nào đó và các mũi ở thế bao vây 3 phía mới bắt đầu đánh thọc sườn. Ở mũi tấn công, thiết kỵ đi trước để che chắn và phá vỡ các lớp xung lực địch. Khinh kỵ - từng Thập phu đội liên kết để đánh các đội ngựa địch bị xé lẻ, dùng giáo ngắn để đấu xáp la cà hai ba người đâm một ngựa mang kiếm của địch, dùng cung tên bắn ngã ngựa địch, tập trung cung tên bắn ngựa bọc giáp của thiết kỵ địch...Khi địch bỏ chạy, tổ chức đội hình truy kích dùng giáo và cung giết địch, đồng thời các đội hình cứng vẫn di chuyển nhanh đi theo đánh địch tái tập hợp. Đuổi cho đến kỳ kiệt thì mới quay lại nhặt chiến lợi phẩm...
- Đánh đội hình liên hợp bộ kỵ - xa luân chiến, vừa đánh vừa chạy dụ cho kỵ binh địch tách xa khỏi bộ binh, ưu tiên diệt kỵ binh trước.
Ko rõ trong đó cái nào là từ sách, cái nào là tôi bịa ra nữa...