Hành trình đến Dinh Độc Lập

[dongadoan]

*

  Ngay từ lúc cán bộ đi hội ý, Trang đã mở cửa lái xe và nâng ghế lên cao ngồi trầm ngâm ngắm con đường thênh thang trước mặt: thế là chỉ còn hai mươi cây số nữa là đến Huế - cái thành phố xinh đẹp, mộng mơ mà anh đã được biết đến nhiều qua sách báo, cái thành phố mà hơn hai năm nay luôn luôn là mục tiêu của bọn anh. Nửa năm trời nằm ở đường 12, hai năm trời nằm ở A Lưới lúc nào cũng mong một ngày đến Huế nay đã sắp thành hiện thực. Một cảm xúc lâng lâng khó tả trào lên trong lòng Trang làm anh chẳng muốn ăn, co mình nhảy một phát xuống mặt đường và đi đi lại lại mấy bước như muốn kiểm tra xem đó có phải là sự thật không?

  Chắc cũng cùng cảm nghĩ như Trang nên hầu như tất cả anh em trong đại đội chỉ ăn qua loa thanh lương khô rồi kéo nhau xuống tụ tập dưới lòng đường. Đã mấy năm rồi mới lại nhìn thấy một con đường nhựa, ai cũng thấy có cái gì đó thật là khó tả.

  Đã hết giờ nghỉ giải lao, Thận đứng hẳn lên trên nóc tháp pháo vẫy tay:
 
  - Tất cả lên xe! Chuẩn bị xuất phát!

  Đợi tất cả đã vào xe đóng cửa Thận quay sang người chỉ huy bộ binh:
 
  - Các anh đã đủ chưa? - Thấy người chỉ huy bộ binh gật đầu anh nhấn công tắc ngực về phát hô - Giữ nguyên đội hình, xuất phát!

  Suốt mấy năm trời quanh quẩn nơi rừng núi nay được xuống đồng bằng, lại được chạy trên một con đường trải nhựa rộng thênh thang nên cánh lái xe cứ nhấn ga thoải mái. Bốn chiếc xe tăng như bốn con mãnh hổ xổng chuồng lao băng băng về phía thành phố Huế, bốn nòng pháo hạ thấp gườm gườm sẵn sàng nhả đạn vào bất cứ mục tiêu nào có dấu hiệu bất thường. Nhưng vẫn không có gì khác lạ xảy ra, có chăng là trên đường la liệt quân phục các sắc lính và súng ống vứt bừa bãi.

  Gần một tiếng sau đã đến Phú Bài, Thận lệnh cho các xe giảm tốc độ và tăng cường cảnh giác. Vẫn không khác gì ở La Sơn, vẫn những lô cốt sừng sững đen ngòm lỗ châu mai nhưng vắng lặng, vẫn những ngôi nhà cửa giả đóng chặt và không một bóng người.

  Bốn cái xe tăng vẫn thận trọng tiến lên. Bỗng xe 381 dừng cấp tốc, các xe sau nhanh chóng dồn lại: ngay trước mũi xe 381 là cầu Phú Bài đã bị phá sập, một vài thanh gỗ trên mặt cầu còn vương vất khói chứng tỏ nó bị phá chưa lâu. Trên xe 381, Trị đã chui ra khỏi xe cùng với mấy chiến sĩ bộ binh đến sát mép cầu nhìn ngó. Thận cũng vội nhảy xuống xe chạy đến sát đầu cầu quan sát: toàn bộ mặt cầu đã sập xuống lòng sông chỉ còn lại vài thanh gỗ ở hai bên mố. Con sông Phú Bài không lớn lắm nhưng nhìn dòng nước trong xanh có thể đoán là nó tương đối sâu. Thận bảo Trị tháo cần ăng-ten trên xe xuống để thăm dò, bốn đốt ăng-ten nối vào chọc xuống vẫn chưa chạm đáy, cả hai lắc đầu bất lực.

  Quả thật đây là một tình huống khó khăn. Thông thường khi sử dụng xe tăng tiến công thường phải có các lực lượng bảo đảm, trong đó có bảo đảm cơ động đi cùng để sẵn sàng khắc phục những vật chướng ngại tự nhiên cũng như nhân tạo, đằng này thì chỉ duy nhất một đại đội xe tăng cùng với gần hai chục chiến sĩ bộ binh. Thận ngao ngán thở dài.

  Hầu như tất cả đại đội đã tụ tập ở sát mép cầu, Trang và Hoả đang mò mẫm về hai phía để xem có chỗ nào vòng tránh qua được hay không nhưng một lúc sau đều bất lực trở về. Ai cũng sốt ruột, mà không sốt ruột sao được khi chỉ còn chục cây số nữa là đến Huế rồi!

[dongadoan]

  Ngồi gục đầu suy nghĩ một lát Thận gọi người chỉ huy bộ binh lại, anh bảo:
 
  - Ông cho lính của ông lùng sâu vào trong xóm, cố tìm lấy một vài người dân may ra hỏi xem có chỗ nào vòng tránh được không?

  Người chỉ huy bộ binh vừa quay lại chưa kịp ra lệnh gì thì có hai người mặc bộ bà ba đen, đội mũ tai bèo, vai khoác AK chạy lại. Đoán chừng Thận là người chỉ huy họ tiến đến trước mặt anh:
 
  - Chúng tôi là bộ đội địa phương, đang mắc truy kích địch. Biết các đồng chí không qua được cầu nên đến dẫn đường vòng tránh.

  Thận mừng húm như vớ được vàng, anh đưa cả hai tay ra bắt tay hai chiến sĩ bộ đội địa phương. Ngồi ngay trên mặt đường hai chiến sĩ bộ đội địa phương vạch mấy đường nguệch ngoạc về đường đi, Thận bồn chồn:
 
  - Thôi không cần vẽ nữa! Các đồng chí cho biết ngay có phải vòng xa không?

  Tay chỉ về dãy núi cao phía tây anh ta nói:
 
  - Cũng không xa lắm đâu! Bây giờ ta phải đi vào đến sát chân dãy núi kia, ở đó là nguồn của con sông này nên có thể lội qua được.
 
  - Thế mất độ bao nhiêu thời gian? - Thận hỏi dồn.
 
  - Chừng độ tiếng rưỡi, hai tiếng là ra đến Quốc lộ Một thôi mà.

  Nhẩm tính nhanh trong đầu, cứ ngồi đây chờ thì không biết bao giờ mới qua được, Thận quyết định:
 
  - Bây giờ các đồng chí ngồi luôn lên xe tăng để dẫn đường! Cố gắng đi đường ngắn nhất nhé!
 
  - Được ạ!

  Cả đại đội quay lại mấy trăm mét rồi rẽ về phía dãy núi xa. Con đường núi lâu ngày không sử dụng cỏ dại đã tràn hết vào mặt đường đầy những khe, những rãnh được tạo nên từ những mùa mưa trước nên không thể chạy được tốc độ cao. Gần một tiếng sau thì đến sát chân núi và đó cũng là bờ sông - ở đoạn này nó cũng rộng gần bằng đoạn dưới Phú Bài nhưng anh chiến sĩ địa phương khẳng định là xe đi qua được. Chẳng cần đắn đo Thận phẩy tay:
 
  - Cứ đi đi, nhưng từ từ thôi! Qua từng xe một rồi chờ nhau mới được đi tiếp!

  Hùng "bò liếm" về số một, anh thận trọng cho xe bò từng tý một xuống sông, quả nhiên sông chỉ sâu hơn mét, nước còn cách cửa lái xe gần một gang tay. Đợi cho 381 sang hẳn bờ bên kia Thận mới vẫy tay cho 380 sang, rồi 386 và 390 cũng sang hết bờ bên này.

  Đường ở bờ bên này cũng chẳng hơn gì bên kia, toàn những tay lái lão luyện mà tốc độ vẫn như rùa bò, mất gần một tiếng nữa mới quay ra đến Quốc lộ Một.

[dongadoan]

  Vừa từ đường núi ló lên Quốc lộ Một, Trị thất kinh khi thấy một cái M48 nằm lù lù trước mặt. Bấm vội nút báo gọi nội bộ Trị hét:
 
  - Xe tăng địch! Bắn đi!

  Hạnh đang loay hoay quay pháo tìm mục tiêu thì Hùng đã gọi:
 
  - Đừng bắn! Pháo nó quay đằng kia cơ mà!

  Đúng vậy, chiếc xe M48 nằm chình ình ngay bên vệ đường nhưng pháo của nó lại đang quay về phía Huế, phía sau nó hình như là một căn cứ quân sự, rào dậu cẩn thận lắm. Trị thở phào và hô:
 
  - Thôi! Đừng bắn!

  Cả đại đội đã lên hết trên mặt Quốc lộ Một, mấy nòng pháo đều đã chĩa về phía chiếc M48 nhưng nó vẫn nằm yên. Thận hô:
 
  - Tiếp tục tiến!

  Bốn cái xe tăng thận trọng tiến lên đầy cảnh giác. Đến ngang chiếc M48 Trị cho xe dừng lại, anh nhảy xuống: chiếc xe M48 vẫn đang nổ máy ình ình. Xe 386 đã áp sát, Thận nhảy xuống đường, anh vẫy mấy trưởng xe, hai chiến sĩ bộ đội địa phương và người chỉ huy bộ binh lại, tay chỉ chiếc M48 đang nổ máy anh nói:
 
  - Chắc bọn này vừa mới phá cầu và rút qua đây, tình thế này nghĩa là bọn chúng đã hoảng loạn lắm rồi, ta cần tranh thủ thời gian truy kích càng nhanh càng tốt. Bây giờ thế này: đội hình vẫn giữ như cũ, đoạn nào trống trải thì chạy thật nhanh, đoạn nào qua phố xá, dân cư thì giảm tốc độ và phải hết sức cảnh giác. Một đồng chí địa phương tiếp tục ngồi ở xe đi đầu để dẫn đường, một đồng chí sang xe tôi, nhớ bám chắc vào nhé! Thôi! Về xe chuẩn bị xuất phát!

  Lúc Thận đang hội ý thì Trang và mấy chiến sĩ bộ binh đã kịp chui vào chiếc xe M48; đã được học qua về xe địch nên Trang vào số, tăng ga nhẹ một cái chiếc M48 đã chồm lên, anh vặn vô lăng sang trái, sang phải làm chiếc xe chuyển hướng theo rất nhẹ nhàng; một tay bộ binh chắc cũng đã võ vẽ lái xe reo lên:
 
  - Hoá ra lái nó dễ thế à?
 
  - Xe của Mỹ mà! Điều khiển dễ lắm! - Trang nói có vẻ tự đắc.
 
  - Ông hướng dẫn tôi một tý để tôi lái xem sao? - Vẫn tay bộ binh ấy hăng hái.
 
  - Được rồi! Đây là cần số, chữ L là chậm, chữ H là nhanh, chữ N là số không, chữ R là số lùi; cứ đặt cần số vào đúng chữ nào mình chọn rồi tăng ga là nó chạy thôi; còn muốn nó rẽ bên nào thì vặn vô lăng về bên đó - Đúng lúc đó nghe tiếng Luông gọi, Trang vội chui ra và ngoái đầu lại dặn - Cứ thế mà lái nhé.

[dongadoan]

*

  Bốn chiếc xe tăng lại tiếp tục nhằm hướng thành phố Huế tăng tốc độ, phía sau chiếc M48 cũng phăm phăm bám theo, lúc đầu nó chạy có phần chuệch choạc nhưng càng về sau càng thuần thục.

  Trời đã gần trưa, mặt trời càng lúc càng lên cao, nhiệt độ trong xe lên đến gần bốn mươi độ cùng với làn không khí oi bức làm tăng thêm phần căng thẳng cho cuộc rượt đuổi những mục tiêu vô hình; quần áo, mặt mũi tên nào tên ấy đầm đìa mồ hôi nhưng không ai để ý vì mọi tinh lực đều dồn vào đôi mắt đang như dán vào ống kính. Chắc đã gần đến thành phố, nhà cửa dày hơn và đã ra dáng phố xá hơn; những đống quần áo rằn ri, giày đen, mũ sắt và súng ống cũng dày hơn nhưng vẫn vắng tanh vắng ngắt.

  Trên xe 381 Trị vẫn mở cửa trưởng xe và nhô hẳn đầu ra ngoài, anh bộ đội địa phương hét vào tai anh:
 
  - Huế rồi đấy!

  Trị gật gật đầu: "Cũng may có hai người địa phương dẫn đường". Đã đến một ngã ba hay ngã tư gì đó, ngay đó là một cái chợ có biển rõ to "Chợ An Cựu" nhưng cũng không một bóng người, anh chiến sĩ bộ đội địa phương lại nhổm người lên hét to:
 
  - Rẽ trái!

  Trị bóp công tắc nội bộ bảo Hùng rẽ trái, thêm khoảng vài phút nữa thì một cây cầu hiện ra phía trước. Lúc này anh chiến sĩ bộ đội địa phương đã đứng hẳn dậy, giọng đầy phấn khích:

  - Cầu Phú Xuân đấy! Sông Hương đấy!

  Trị lại gật gật đầu nhưng còn bụng dạ nào mà ngắm sông với cầu, mắt anh vẫn phải căng ra để theo dõi mọi động tĩnh xung quanh: trên cầu không một bóng người và xe cộ, dưới sông cũng không một bóng thuyền bè, những vọng gác đầu cầu cũng trống không. Xe 381 rồi tất cả bốn xe của đại đội và chiếc M48 đã tiến vào cầu, mặt cầu khá rộng nên các xe hình thành đội hình zic-zắc, chiếc cầu bê tông rung lên từng chập dưới sức nặng của đoàn xe.

  Người chiến sĩ bộ đội địa phương lại vỗ vai Trị:
 
  - Kỳ đài kia kìa! Hình như cắm cờ giải phóng rồi.

  Quả thật, trên đỉnh cột cờ cao chót vót ở phía bên kia cầu có một lá cờ giải phóng đang bay phấp phới, lá cờ tuy nhỏ nhưng vẫn nhìn rõ hai nửa xanh, đỏ và ngôi sao vàng. Thận cũng đã nhìn thấy lá cờ, nhớ lại nhiệm vụ được giao từ mấy hôm trước anh nhấn công tắc phát:
 
  - 86 gọi 81! Bảo anh em địa phương dẫn đường đánh chiếm thành Mang Cá!

[dongadoan]

  Vừa nhận điện Trị quay sang ngay người chiến sĩ dẫn đường:
 
  - Dẫn bọn tôi vào thành Mang Cá!

  Người chiến sĩ gật đầu ra chừng đã nghe được, anh ta chỉ:
 
  - Cứ đi thẳng!

  Đã qua hết cầu sang bên bờ Bắc nhưng thành phố vẫn không một bóng người, anh bộ đội địa phương tỏ ra khá thông thạo địa hình nên chỉ vài phút sau toàn đại đội đã đến trước thành Mang Cá; cũng chẳng phải bắn phát nào vì có ai đâu, mấy ngôi nhà trong thành cửa giả mở toang, giấy má bay trắng sân, trắng đường.

  Huế đã được giải phóng.

  Thận cho các xe tản ra thành đội hình sẵn sàng chiến đấu rồi phát lệnh: tranh thủ ăn trưa. Cái đói bị quên đi suốt từ đêm qua giờ mới lên tiếng cồn cào trong bụng, nhưng cũng chẳng có gì ăn ngoài lương khô và mấy bi đông nước.

  Ngồi túm tụm trên nóc tháp pháo, Luông vừa trệu trạo nhai lương khô vừa ấm ức nói:
 
  - Mẹ nó chứ! Giá cái cầu Phú Bài không bị phá thì chắc chắn đại đội mình sẽ là người đầu tiên giải phóng Huế chứ còn ai nữa!
 
  - Mình chỉ chậm một tý tẹo thôi, lúc đến cầu mấy thanh gỗ còn cháy dở cơ mà - Trực phụ hoạ.
 
  - Tiếc thật! Tao đã chuẩn bị một lá cờ còn mới để cắm ở Huế mà lại vào chậm mất một tý! Thế có tức không cơ chứ! - Đến lượt Thọ lên tiếng.

  Vẫn ngồi trong ghế lái Trang nói vọng lên dàn hoà:
 
  - Thôi! Miễn là Huế được giải phóng rồi, còn ai vào trước chả được.

  Nói thì nói vậy nhưng trong lòng Trang cũng tiếc hùi hụi, giá cây cầu Phú Bài không bị phá thì chỉ tầm chín giờ đại đội anh đã có mặt ở đây rồi.

[dongadoan]

*

  Mấy anh em còn đang ăn dở bữa trưa thì đã thấy lác đác một số người đeo băng đỏ của Ban quân quản xuất hiện ở khu vực thành Mang Cá. Sau đó thì Bộ chỉ huy của quân đoàn Hai cũng đến nơi. Đại đội trưởng Thận được gọi lên gặp Ban quân quản và thủ trưởng quân đoàn, một lúc sau anh trở về gọi các cán bộ trong đại đội lên phổ biến nhiệm vụ:
 
  - Báo các các đồng chí! Hiện nay ta đã làm chủ hoàn toàn thành phố Huế, quân ngụy và đại bộ phận dân chúng Huế đã chạy về cửa Tư Hiền và cửa Thuận An để chờ tàu đi di tản. Đại đội ta có nhiệm vụ cùng với một đại đội bộ binh truy kích địch ra cửa Thuận An. Về lực lượng địch ở đó chúng ta cũng chưa nắm được cụ thể nhưng có một đặc điểm là chúng đang hoang mang đến cực độ, chúng ta cần nhanh chóng khai thác điểm này để chúng không kịp lấy lại tinh thần. Tuy nhiên, theo yêu cầu của Ban quân quản, trước khi truy kích địch ra Thuận An chúng ta sẽ đi quanh một số đường phố ở nội thành Huế để biểu dương lực lượng. Sau đây, tất cả các xe về làm công tác chuẩn bị, đợi bộ binh có mặt thì chúng ta sẽ xuất phát. Có ai có ý kiến gì nữa không?
 
  - Tôi có ý kiến - Toàn giơ tay - Trong điều kiện như hiện nay chúng ta không nắm được địa hình, đường sá gì cả. Vì vậy tôi đề nghị đồng chí "đại trưởng" nên đề nghị Ban quân quản cho người dẫn đường.
 
  - Tôi đồng ý! Các anh cứ về xe đợi, tôi sẽ gặp Ban quân quản ngay bây giờ - Thận gật đầu.

*

  Gần ba giờ chiều thì đại đội bộ binh đi cùng đã đến, vẫn là gần hai mươi tay súng đã đi cùng xe tăng từ Núi Bông, đã thành người quen cũ anh em tay bắt mặt mừng. Người dẫn đường cũng đã tới. Thận bắt tay người chỉ huy bộ binh và chiến sĩ dẫn đường:
 
  - Đồng chí đi với tôi, còn đồng chí - Thận quay về phía người dẫn đường - Đi theo xe 381, cái xe đỗ chỗ kia kìa. Bây giờ đồng chí dẫn chúng tôi đi quanh một số đường phố chính ở nội thành, sau đó chúng ta sẽ ra Thuận An.
 
  - Nhất trí! Nếu các anh đã chuẩn bị xong thì chúng ta đi.

  Vẫn thành một hàng dọc bốn chiếc xe tăng nối đuôi nhau từ thành Mang Cá đi ra. Ngoài phố đã thấy lác đác người nhưng chủ yếu vẫn là thanh niên, sinh viên đầu đội mũ tai bèo, tay đeo băng đỏ đang đi treo cờ, băng rôn trên các đường phố; một số nhà hai bên đường đã mở cửa, treo cờ giải phóng. Đến trước cửa chợ Đông Ba người đã đông hơn, có cả già trẻ đang đứng nhìn những chiếc xe tăng với ánh mắt lạ lẫm, họ cũng vẫy tay chào mừng nhưng có vẻ hơi dè dặt. Hết chợ Đông Ba đoàn xe rẽ lên cầu Tràng Tiền, cây cầu sắt có những nhịp cong cong trông thật thơ mộng.

  Đoàn xe tăng đi chầm chậm như kiểu duyệt binh, Trang thò hẳn đầu ra ngoài nghiêng ngó, nó đã đọc quá nhiều sách vở ca ngợi cảnh đẹp cũng như con người xứ Huế nên nó muốn tự mình được cảm nhận và đối chiếu. Tuy nhiên với cái cách cưỡi xe tăng xem hoa này thì nó khó có thể đưa ra một nhận xét chính xác được. Vì vậy khi có lệnh dừng lại giữa cầu Tràng Tiền Trang vội rời khỏi buồng lái trèo lên đỉnh tháp pháo phóng tầm mắt nhìn thoả thuê bốn phía. ấn tượng sâu sắc nhất đọng lại trong Trang lúc ấy là con sông Hương hiền hoà lững lờ chảy ngay dưới chân nó cùng rặng liễu thướt tha như những người đẹp đang xoã tóc soi bóng xuống mặt nước sông.

  Trên cầu lúc này đã khá đông người qua lại nhưng vẫn chủ yếu là thanh niên, học sinh. Mấy cậu học sinh tinh nghịch không chỉ vẫy chào mà còn nhảy lên nắm lấy tay những người lính trên xe, có cậu còn tung lên xe tặng các anh cả một chồng sách, những tiếng chào hỏi nghe thật thân thương, nhẹ nhàng. Nhưng tất cả bỗng lặng đi khi phía trước xuất hiện những tà áo dài tha thướt, anh nào anh ấy vội vàng chấn chỉnh tác phong, quần áo nhưng khốn nỗi bộ quần áo công tác đã mấy ngày không thay giặt thì làm sao mà ngay ngắn được.

  Xấu hổ vì sự luộm thuộm của mình hầu hết số lính trẻ đều chui tọt vào xe thò mỗi cái đầu ra. Mấy cô nữ sinh đã đến trước đoàn xe tăng, không biết vì xấu hổ hay do bản tính e thẹn của người Huế mà các cô cứ dúm dụm lại với nhau, vành nón nghiêng nghiêng che gần hết mặt, chỉ có cánh tay cầm cờ là vẫy rất nhiệt tình. Mấy chàng lính trẻ như bị thôi miên trước những bóng dáng mảnh dẻ thướt tha đang lướt qua ngay bên cạnh, họ chỉ bừng tỉnh khi có lệnh lên đường.

[dongadoan]

*

  Qua hết cầu Tràng Tiền đoàn xe tăng rẽ trái ra hướng biển. Đoạn này cũng là đường nhựa nhưng hẹp hơn Đường Một nhiều, nhà cửa hai bên chủ yếu là nhà một tầng và có vườn bao quanh. Lác đác đã thấy cờ giải phóng, có chỗ còn có băng rôn đỏ đề rõ chữ "ủy ban quân quản". Nhìn thấy những lá cờ giải phóng và những tấm băng rôn lính ta có vẻ tự tin và vững lòng hơn.

  Nhưng càng đi đường càng vắng, khi cách thành phố Huế khoảng năm sáu cây số thì không thấy bóng cờ và băng rôn nữa, chỉ thấy những đống quần áo rằn ri và súng ống ngày càng nhiều, một vài cái xe bọc thép, xe Jeep lăn lóc bên vệ đường.

  Trời đã ngả về chiều, mặt trời đã khuất sau rặng Trường Sơn xanh thẫm, gió từ biển thổi vào đã mang vị biển và hơi lành lạnh, quang cảnh có phần thê lương và ảm đạm.
 
  Đã gần tới Thuận An, pháo thủ Hạnh bỗng kéo chân Trị và hét lên:
 
  - Đằng trước nhiều xe tăng lắm!

  Trị vội lệnh cho Hùng dừng xe và chui vào cửa trưởng xe quay kính nhìn về phía trước, anh hoảng hồn khi thấy phía trước hàng chục chiếc xe tăng và cả pháo nữa. Các xe khác cũng đã dừng lại, Trị vội lên đài:
 
  - 81 gọi 86! Phía trước có rất nhiều xe tăng và pháo!

  Từ xe mình Thận cũng đã nhìn thấy, anh ước lượng có gần chục chiếc xe tăng đang đỗ trên đường, nhưng anh cũng đã kịp nhìn thấy tất cả những chiếc xe tăng đó đều nằm bất động và pháo đều quay ra phía biển. Thận phán đoán: "Bọn chúng chạy đến đấy thì bỏ xe để ra biển rồi". Nghĩ vậy Thận nhấn công tắc phát:
 
  - 86 gọi 40! Tất cả chuẩn bị chiến đấu! Chú ý quan sát kỹ, nếu thấy xe nào quay pháo về phía mình thì bắn ngay!

  Tiếng trả lời nhận đủ vang lên trong ống nghe, Thận hạ lệnh tiếp:
 
  - Tiến!

  Phía sau xe các chiến sĩ bộ binh cũng đã nép vào tháp pháo, súng đạn sẵn sàng; bốn chiếc xe tăng thận trọng tiến về phía trước. Bây giờ bằng mắt thường cũng đã nhìn thấy - đúng là các nòng pháo của những chiếc M48 đều quay về phía biển. Tuy nhiên những nòng pháo xe tăng vẫn gườm gườm cảnh giác và chắc chắn bất cứ sự chuyển động nào phía trước đều sẽ bị ăn đạn.

[dongadoan]

  Con đường vốn đã hẹp nay lại càng hẹp hơn bởi những chiếc xe hơi cả quân sự lẫn dân sự đậu một cách vô cùng hỗn loạn. Hình như khi đến đây nó đã hoàn thành sứ mệnh nên đã bị chủ vứt bỏ không thương tiếc, nhiều chỗ chúng đậu không còn đường đi.

  Nhưng rồi tất cả các họng pháo tăng đều nhất loạt quay về bên trái, ở đó là hằng hà sa số xe tăng, thiết giáp, cao xạ, pháo binh, xe hơi và tất cả những gì có thể giúp người ta chạy tới đây. Cả bãi hàng của cảng Thuận An to như một sân bóng đá giờ chật cứng các loại phương tiện, có cái vẫn đang nổ máy ình ình, nhưng tịnh không một bóng người.

  Đứng nhô người trên tháp pháo quan sát Thận đoán phía trước chắc là biển rồi nên khi chạy đến đây chúng đã bỏ hết phương tiện cơ giới lại, anh vẫy tay ra hiệu cho đại đội tiếp tục tiến. Quả nhiên qua khỏi cái bãi xe mênh mông ấy vài chục mét là bến phà Thuận An. Từ bên này nhìn sang bờ bên kia và nhìn dọc theo bờ sông vẫn không một bóng người, phía bên phải là một cột ăng-ten cao dễ đến hai trăm mét.

  Trời đã chạng vạng, ánh mặt trời đã tắt hẳn càng làm cái bãi hàng cảng Thuận An thêm bí hiểm, không ai biết được sau những mô đất kia, trong cái bãi xe kia là bao nhiêu người, là dân hay là lính ngụy, chắc họ cũng đang căng mắt xem mấy anh lính giải phóng sẽ xử sự ra sao?

  Liếc nhìn qua đống trang bị khổng lồ Thận cũng thấy lo lo: "Với chừng này phương tiện nếu chúng đánh lại thì bốn cái xe tăng của đại đội anh và gần hai mươi tay súng bộ binh đi cùng chỉ như muối bỏ bể". Chui ra khỏi xe anh hội ý với người chỉ huy bộ binh:
 
  - Bây giờ chúng đang hoảng loạn nên ta phải tranh thủ gọi hàng ngay. Tôi sẽ cho bắn một phát pháo và một loạt đại liên, sau đó ta sẽ gọi họ ra hàng. Anh cho các chiến sĩ bộ binh chuẩn bị sẵn sàng tiếp nhận, còn anh em xe tăng tôi vẫn phải ở trong xe để sẵn sàng đối phó với tình huống xấu.
 
  - Đồng ý! - Người chỉ huy bộ binh trả lời.

  Thận bảo Dênh và Chỉnh:
 
  - Đánh pháo cao, quay ra hướng biển bắn một phát pháo; sau đó Chỉnh bắn một loạt 12,7 ly lên trời.

  Dênh nhanh chóng quay pháo ra biển rồi bóp cò. "Uỳnh" - giữa buổi hoàng hôn trầm mặc tiếng trọng pháo nghe càng dữ dội và đe dọa. Tiếp theo Chỉnh đứng lên ghế pháo hai quay khẩu 12,7 ly ngóc lên trời, nó kéo luôn một tràng hết hòm đạn 50 viên. Tiếng 12,7 ly nổ chát chúa, những viên đạn sáng nối đuôi nhau vạch một đường đỏ thẫm trên nền trời hoàng hôn tím ngắt.

[dongadoan]

  Đợi cho dư âm của những tiếng nổ im hẳn Thận đứng lên đỉnh tháp pháo cuộn một mảnh bìa anh vừa nhặt được trong vành tháp pháo thành một cái loa rồi hướng ra phía biển dõng dạc:
 
  - Đồng bào và anh em binh lính cộng hoà chú ý! Chúng tôi là quân giải phóng, xin thông báo để đồng bào và anh em binh lính biết: thành phố Huế đã được giải phóng, chính quyền cách mạng đã được thiết lập. Chúng tôi kêu gọi đồng bào hãy trở về thành phố làm ăn sinh sống bình thường, còn anh em binh lính ra hàng sẽ được đối xử tử tế.

  Thận gọi xong đưa cái loa tự tạo lại cho người chỉ huy bộ binh gọi. Một lần, hai lần, ba lần thì bắt đầu có kết quả. Không biết nãy giờ họ trú ẩn ở đâu mà ngay sau lần gọi thứ ba đã thấy lác đác những bóng người cởi trần, hai tay giơ quá đầu lầm lũi kéo ra. Trong buổi hoàng hôn nhập nhoạng những hình hài lòng khòng, ngơ ngác trông thật thảm hại. Đám lính bộ binh luôn mồm hướng dẫn:
 
  - Anh em binh lính cộng hoà xin đứng vào hàng ở đây! Còn bà con xin mời về thẳng thành phố!

  Một đống lửa lớn được đốt lên ngay cạnh xe 386, số lính ngụy ra hàng được anh em chiến sĩ bộ binh xếp thành hàng sau xe, chỉ một loáng quân số đã lên đến gần trăm.

  Ngay cạnh chỗ xe 380 đỗ là một cái xe quân y đổ nghiêng, những túi thuốc và bông băng vương vãi đầy xung quanh. Trang nhặt một túi băng chạy đến cạnh Thận:
 
  - Ở đây có rất nhiều băng, có khi mình để họ buộc băng trắng vào cánh tay thì mới dễ phân biệt anh ạ!
 
  - Được đấy! - Thận mừng rỡ, anh nhận cái túi băng đưa cho mấy chiến sĩ bộ binh - Bảo họ buộc vào cánh tay trái. Còn cậu lấy thêm băng về đây nhé!

  Không biết lúc nãy họ trú ở đâu mà bây giờ kéo ra đông thế, cái đám lộn xộn phía sau xe 381 đã lên đến hơn trăm. Thận đã cho Chỉnh đi báo cho mỗi xe chỉ để lại một người trực chiến còn xuống cả đây tiếp nhận hàng binh mà công việc vẫn không xuể vì số lính ngụy ra hàng cấp tập quá, anh bàn với người chỉ huy bộ binh:
 
  - Phải tìm cách giải tán số này càng nhanh càng tốt chứ để tập trung tại đây đông quá không có lợi.
 
  - Hay ta cứ cho họ đi về phía sau từng đợt một vậy - Anh chỉ huy bộ binh cũng thấy ngài ngại giữ họ ở đây với chừng này con người làm sao quản lý nổi.

  Nhìn thấy mấy chiếc GMC đậu ngay cạnh đó Thận hướng về đám hàng binh hỏi lớn:
 
  - Trong anh em có ai biết lái xe không? - Lố nhố trong đám đông vài cánh tay giơ lên, anh tiếp - Bây giờ anh em tự chở nhau về thành phố Huế, đến chỗ nào có băng rôn đề ủy ban quân quản thì dừng lại báo cáo với họ mình là hàng binh, đã được tiếp nhận ở Thuận An và cho về rồi theo sự hướng dẫn của người ta. Các anh em nghe rõ chưa?
 
  - Rõ! - Rất nhiều tiếng trả lời.
 
  - Bây giờ mấy anh biết lái xe lên chuẩn bị xe để chở anh em về Huế.

  Mấy tay lái xe trèo lên xe nổ máy, quay đầu. Ngay khi có lệnh "lên xe" đám hỗn quân hỗn quan quần dài, cởi trần, tay trái buộc băng trắng đã chen chúc trèo lên, ba chiếc GMC chật ních lăn bánh về hướng Huế.

  Từ phía bến phà Thuận An người vẫn kéo ra nườm nượp, bây giờ không chỉ có lính mà đã có cả dân. Thực ra cũng không khó phân biệt lắm: người nào cởi trần giơ tay quá đầu chắc chắn là lính; còn dân thì chủ yếu là phụ nữ, trẻ em, người nào cũng lôi thôi lếch thếch và lỉnh kỉnh va ly, túi xách.

  Số hàng binh tụ lại sau xe 386 lại tăng chóng mặt, đã hết cả ô tô quanh đó nên Thận bảo họ tập trung thành đoàn rồi tự đi về, vấn đề quan trọng là phải tìm đến chính quyền cách mạng để báo cáo.

[dongadoan]

*

  Đang lục lọi cái xe quân y để lấy thêm băng Trang bỗng giật mình khi nghe tiếng khóc ré lên của một đứa trẻ, ngẩng đầu lên thấy một thiếu phụ một tay ôm đứa bé một tay kéo theo chiếc va ly to đùng lên mặt đường. Có vẻ chị ta đã đuối sức nên kéo mãi chiếc va ly không nhúc nhích, còn đứa trẻ cứ ngoẹo đầu khóc ngằn ngặt. Trang vội tiến lại gần người phụ nữ, anh đưa tay cầm lấy quai va ly:
 
  - Chị để tôi giúp một tay!

  Người thiếu phụ ngước nhìn Trang đầy nghi ngại, trong ánh lửa bập bùng nó vẫn nhận ra bên dưới vẻ nhếch nhác, luộm thuộm là một khuôn mặt rất ưa nhìn. Trang kéo mạnh một cái chiếc va ly đã nằm gọn trên mặt đường. Đứa bé vẫn khóc ngằn ngặt, nó cứ oằn oại như muốn rơi ra khỏi cánh tay mảnh dẻ. Trang thấy ái ngại quá liền bảo:
 
  - Chắc nó đói rồi! Chị đợi ở đây một chút!

  Trang kéo chiếc va ly lại sát bên cái xe cứu thương, ấn mẹ con người thiếu phụ ngồi xuống đám bông băng vương vãi rồi trở lại xe, lúc quay trở lại trên tay anh là hai bánh lương khô và bi đông nước. Đứa bé hình như đã được vỗ về nên chỉ còn thút thít, chìa bánh lương khô cho người thiếu phụ Trang nói:
 
  - Chị cầm lấy cho cháu ăn, chị cũng ăn đi một chút! Trông chị có vẻ mệt lắm rồi!

  Người thiếu phụ vẫn không nói không rằng. Trang hiểu chị ta chưa tin các anh, anh đoán: "Chắc đây là vợ lính chạy theo chồng nhưng bị lạc nhau, họ chưa tin mình cũng là điều dễ hiểu". Nghĩ vậy, Trang bóc bánh lương khô ra bẻ đôi một thanh rồi bỏ tọt vào miệng mình một nửa, nửa còn lại đưa cho đứa bé. Thằng bé, giờ Trang đã nhận ra đó là con trai chừng ba tuổi có vẻ hơi sợ hãi nhưng rồi cũng ngập ngừng đưa tay ra cầm miếng lương khô, mắt nó ngước nhìn mẹ ra ý dò hỏi rồi đưa vào miệng nhỏ nhẻ ăn từng tý một. Trang đưa nốt chỗ lương khô cho người mẹ:
 
  - Chị cũng ăn đi, đừng ngại gì cả!

  Đến lúc này từ cái miệng xinh xinh của thiếu phụ mới bật ra một lời nhẹ nhàng như gió thoảng:
 
  - Cảm ơn!

  Mãi đến quá nửa đêm dòng người mới ngớt, Thận cho mỗi xe một người ở lại thay phiên trực, còn lại về xe đi nghỉ.