Bóc vỏ Trái đất

[chuongxedap]

CHUYẾN GIAO LIÊN
TÌNH BÁO GIỮA TRẬN CÀN

Chiều ngày thứ 9 của trận càn, Thương nhận được điện của cụm trưởng mật báo: “Đồng chí Thương về ngay cơ sở làm nhiệm vụ”. Cơ sở mà Thương phải đến tận nơi lấy tài liệu là tại ấp chiến lược Mỹ Phước, gần về phía Sài Gòn. Nhiệm vụ quan trọng của Cụm A36 vẫn là liên lạc thường xuyên qua điện đài và theo đúng định kỳ. Thương phải giữ đúng nhiệm vụ, vẫn đi về cơ sở để lấy tài liệu từ Sài Gòn chuyển ra.

Thương họp phân công anh em người nào việc nấy, nhất là công tác trực điện đài. Anh nói:

- Dù vòng vây trận càn có xiết ngặt cỡ nào, tôi cũng phải về Mỹ Phước lấy tài liệu, tôi chỉ đi trong vòng 24 giờ là sẽ quay về tới đây thôi.

Kiển hỏi:

- Anh Hai tính đi đường nào?

- Tôi sẽ băng qua cánh đồng An Thành.

- Không được đâu anh Hai, lối đó chúng đóng quân dày đặc, kiểm soát gắt gao, khó vượt vòng vây lắm, hay anh Hai bơi qua sông, sang Phú Hòa Đông rồi đi tiếp.

- Không nên, tôi đi thẳng Mỹ Phước ngay.

Trong đơn vị A36, ngoài thủ trưởng là anh Ba Hội biết Thương có vợ là Hai Em ở Phú Hòa Đông, là con rể của má Hai Kiều, còn lại không ai biết Thương đã có vợ. Đám cưới do Tổ chức đứng ra lo chỉ có thủ trưởng và Thương với nhà má Hai Kiều. Khi Hai Em có thai phải mang tiếng chửa hoang, thằng con trai mới sanh chưa có ba đứng ra. Hoàn cảnh chiến tranh, nhiệm vụ tình báo, bí mật ngăn cách, bao nhiêu gian khổ và chịu đựng, tất cả đã thành quen. Thương không thấy buồn và ân hận gì, ngược lại anh đang rất vui vì đã có một thằng con trai, hẳn ba má mình dưới chín suối cũng được hài lòng.

Mọi người đang lo cho anh, anh sẽ đi bằng cách nào, không thể đặt hy vọng vào các loại giấy tờ hợp pháp trong lúc này. Thương còn phải vượt qua bao lớp vòng vây của lính Mỹ. Hai chiến sĩ giao liên cùng lên mặt đất đưa chân Thương đi một đoạn và kết hợp làm luôn nhiệm vụ gài trái.

Thương lặng lẽ nhìn về phía ấp chiến lược Phú Hòa Đông, theo đường chim bay chỉ cách chừng 8 km, còn nhìn rõ ánh điện bên ấy. Thấy căn cứ Bến Cát này đang nằm trong vòng vây, bom đạn như vậy, hẳn má Hai Kiều và Hai Em lo lắng nhiều lắm. Nỗi nhớ thương dội lên trong lòng anh. Thằng con trai anh mới sanh mấy tháng nay, thằng con trai anh yêu quý như chính ba anh yêu thương anh ngày nào. Ba mẹ ơi! Anh bỗng thốt lên, con đang nối tiếp chí hướng của ba mẹ, ba mẹ đã hy sinh trong nhà tù, còn con, con đang từng ngày vật lộn với súng đạn trong trận càn Xêđaphôn, con và anh em đồng chí đang chống chọi với mọi gian khổ khó khăn, nhưng chúng con sẽ kiên quyết vượt qua tất cả để tồn tại, để hoàn thành nhiệm vụ. Anh cũng mới được gặp con một lần khi tranh thủ chuyến công tác cách đây gần một tháng có dịp ghé qua. Nó đang cùng ngoại ở bên đó! Nhưng nhiệm vụ cấp bách ngay bây giờ, không cho phép anh nghĩ tới. Thương chia tay, dặn dò hai đồng chí rồi bước đi.

Thương tin ở mình, anh sẽ vượt qua khu vực này không khó khăn gì.

Bằng chiến thuật đặc công, nguỵ trang, trét sà bông Mỹ, anh qua mấy cánh đồng tan hoang ở An Điền, bom đạn cày xới lồi lõm nhấp nhô, qua mấy cánh rừng cao su xơ xác cháy xém vì bom đạn an toàn. Cả khu rừng 123 tan tành (khu rừng này rộng 123 mẫu). Trong bóng đêm, Thương định hướng tiến lên, khi bò, khi ẩn nấp quan sát, những viên đất ném lên phía trước thăm dò động tĩnh, mùi thuốc lá, đốm tàn thuốc đỏ trong đêm tối của địch đang ngồi canh gác là những tín hiệu cho anh biết đường né tránh khỏi đụng ổ phục kích. Thương lại nhớ tới lời dạy của Đại tướng Nguyễn Chí Thanh: “nắm thắt lưng Mỹ mà đánh” lúc này anh đang đi bên thắt lưng Mỹ đây. Kinh nghiệm giao liên cho anh được những bài học, trên trận địa, càng đi gần địch bao nhiêu càng đỡ nguy hiểm do súng đạn bấy nhiêu. Có lúc anh chạy lao thật nhanh qua đường, lúc lội qua kênh qua rạch, Thương lẩn nhanh như sóc vượt qua vòng vây trận càn đúng như dự tính trước.

Bốn giờ sáng, Thương đã bơi vượt qua sông Thị Tính, ra xa khỏi khu vực trận càn, anh mở bọc bông xô, lấy bộ quần áo khô nguyên ra thay. Lúc này trông Thương như một thanh niên trong vùng, có đủ giấy tờ tùy thân, anh đi về hướng ấp chiến lược Mỹ Phước ở ven đường quốc lộ 13. Trời đã rạng đông, không còn đủ thời gian bò qua hàng chục lớp rào kẽm gai bao quanh ấp chiến lược để “đi” vào trong theo con đường bí mật mà anh đã vào ra nhiều lần. Tình hình căng thẳng quanh khu vực trận càn cũng không cho phép anh đi công khai vào ấp chiến lược với ba cái giấy tờ “hợp pháp” giả này.

[chuongxedap]

Cổng ấp còn đóng kín, tụi lính gác chưa cho người dân ra đồng. Thương nằm chờ tại nơi điểm hẹn quan sát. Miên man suy nghĩ, không hiểu bác Sáu Nửa có ra đây không? Qua dấu hiệu bên ngoài, rõ ràng kẻ địch đang canh gác nghiêm ngặt, tăng cường kiểm soát. Không hiểu tình hình trong ấp chiến lược có gì mới không? Cô Ngọc đã mang tài liệu từ Sài Gòn về đây chưa?

Cô Ngọc là người được Thương cảm hóa, có cảm tình đi theo cách mạng, đưa vào hoạt động trong mạng lưới giao liên được hơn một năm nay, cô rất phù hợp với công việc nhận tin tình báo từ Sài Gòn chuyển ra cơ sở này vì cô là người nhanh nhẹn, tháo vát lại có nước da trắng ngần, thân hình đẹp và nụ cười rất duyên dáng. Với hình thức rất bắt mắt ấy, cô Ngọc dễ dàng qua lại được các trạm lính gác.

Tám giờ sáng, cổng ấp mới mở, người người trâu bò đứng ùn từng tốp để lính lục soát trước khi ra khỏi ấp. Chúng lộn túi áo, nắn gấu quần, vắt cơm cũng bị cắt làm tư làm tám, chỉ cho mỗi người một vắt mang ra ăn bữa trưa, chúng đề phòng khi dân mang đồ tiếp tế cho Việt Cộng trong vòng vây trận càn Xêđaphôn. Tốp lính gác cổng ấp này toàn người lạ ở nơi khác đến, kiểm soát kỹ từng người, không quen biết nể nang ai. Chúng huy động cả bầy con gái “dân vệ” để kiểm soát phụ nữ, đưa vào phòng kín bắt lột bỏ hết quần áo, rà soát không chừa chỗ nào. Bọn này xét rất ngặt đề phòng người dân tiếp tế lương thực, liên lạc cho Việt Cộng.

Bác Sáu Nửa đã lùa đàn trâu ra khỏi ấp. Theo tín hiệu quy định thì bác cầm nón ở tay là an toàn; nhưng sao vẫn thấy bác đội nón, hay là bác quên! Không, bác là người rất cẩn thận lanh lợi, tháo vát, có tấm lòng kiên định, đương đầu với tất cả khó khăn, theo cách mạng đến cùng.

Qua khỏi trạm gác một đoạn, bác Sáu cầm nón xuống, vẫy nón quạt mát. Bác đánh trâu về phía điểm hẹn, hai người đã nhìn thấy nhau.

Đến gần, bác nói nhỏ:

- Con Ngọc đang ở nhà, nó nói tao ra đón mày vào, cầm roi đuổi trâu đi con.

Thẻ căn cước ghi Thương là con bác Sáu, giờ Thương đã chính thức là dân cày cuốc trong ấp chiến lược Mỹ Phước. Mỗi ấp chiến lược có tới mười lăm ngàn dân, chúng nhận mặt sao hết được. Anh không ngán bọn lính ngụy và dân vệ này, chúng không biết mặt anh, chỉ trừ bọn chiêu hồi chỉ điểm là đáng lo.

Phải chờ đến trưa, Thương và bác Sáu mới đi lẫn trong dòng người vô ấp, lượt vào này chúng chỉ kiểm soát giấy tờ qua loa. Đến buổi làm chiều, anh và bác Sáu Nửa chuẩn bị đi ra, biết trước việc địch kiểm soát rất kỹ lưỡng, mỗi người chỉ còn cái xà lỏn, còn áo quần, nón dép đều được săm nắn hết lượt, không sót chỗ nào, rạch cả đế dép, gói thuốc lá... Tài liệu cô Ngọc vừa trao cho anh chỉ bằng đầu đũa, Thương đã khéo léo giắt trong vành mũ không dấu vết, nhưng vẫn thấy không yên tâm, rồi vành nón nó cũng sẽ nắn từng chút, không được rồi, hỏi lại bác Sáu, bác nói:

- Mày đổi mũ cho tao, với lão già này chúng không xét kỹ lắm đâu, rủi có bị phát hiện, tao đổi mạng với chúng nó.

- Không được đâu bác ạ! Điều quan trọng là tài liệu phải được an toàn đã, hay là bác giấu vào mỏ trâu.

- À, sao tao không nghĩ ra nhỉ, hay quá. Thằng này khá thật, con trâu đầu đàn của tao hung dữ lắm, ai cũng sợ nó giương sừng trợn mắt, thích húc tất cả những người lạ nào muốn đụng vào nó.

Mừng đến sáng cả mắt, bác Sáu bảo Thương:

- Mày lấy ra đưa đây tao. Thằng hay quá ta, sao tao không nghĩ ra?

Tay dắt dây, tay nâng mũi trâu lên, gãi gãi mấy cái vào bờm lông cứng trên đầu nó, con trâu đực đứng im cho chủ âu yếm vuốt ve. Bác Sáu Nửa đã “sửa” xong dây thừng mũi con trâu đầu đàn. Cuộn giấy nhỏ bằng đầu đũa đã nằm gọn trong đoạn thừng ngay mũi trâu.

Qua cổng ấp, Thương bị chất vấn dai dẳng, rất kỹ:

- Giấy miễn quân dịch này cấp từ bao giờ?

- Anh định mang thứ gì đến tiếp tế cho bọn Việt Cộng đang ngắc ngoải trong địa đạo kia?

- Nè, cái mũ mới sao bị rách ở chỗ này?

Với những câu hỏi này, Thương trả lời trôi chảy ngon lành. Đứng bên ngoài, bác Sáu nóng ruột chờ, lo lắng. Sao nó giữ lâu vậy, tài liệu thì ra ngoài này được rồi, bác toan quay lại thì đã thấy Thương đi ra.

[chuongxedap]

Thương ra khỏi ấp chiến lược, lòng nhẹ lâng lâng, nhưng không dám rảo bước lao đi, ngại mọi sự bất trắc, anh lân la quanh quẩn quanh mấy thửa ruộng rồi núp vào bờ bụi, đề phòng theo dõi và các trạm gác, chờ cho tối buông xuống mới ra đi. Hồi trưa, bác Sáu cho Thương ăn một bụng, bây giờ anh đang nghĩ tới anh em trong địa đạo giữa trận càn, đã mấy ngày nay chịu đói. Lúc ở trong ấp chiến lược, Thương đã thủ thêm một cái bông xô nữa (loại áo mưa to của Mỹ) mang theo với mục đích trên đường về sẽ sử dụng. Dọc đường về, chỗ nào có quán, có nhà dân, anh đều ghé vào mua và xin khéo, nào mì ăn liền, gạo, khoai lang củ sọ, củ mì, bánh trái, thứ gì ăn được là mua tất, kể cả bánh tráng, bánh cốm bánh ngọt kẹo của trẻ nít. Tất cả cho vào áo mưa bông xô, vừa đủ hai bọc nặng trên vai, băng rừng, băng đồng, lội bưng, lội kênh, vừa đi như chạy, vừa vác nặng, vừa trinh sát tránh đụng giặc đang canh gác vây ráp, anh đang lọt vào trong vòng vây trận càn Xêđaphôn mang mật tin tình báo trở về đơn vị. Đi suốt đêm ấy, lại băng đồng vượt qua rừng, lội kênh rạch, quãng bốn năm giờ sáng, Thương đã về tới nơi.

Anh em đang nóng ruột như lửa đốt, hai người đã chờ khá lâu trên lối đi đón anh Hai. Xa xa lắm, có tiếng gà gáy, có lẽ đây là con gà lạc vào rừng nên còn sống sót. Chân trời phía Đông đã xuất hiện vừng sáng lờ mờ, lòng thấp thỏm lo âu, Kiển nói với Đo:

- Bây giờ chưa thấy anh Hai về, không biết có làm sao không, tao lo quá!

- Không sao đâu, anh Hai giỏi lắm, hay lắm, anh Hai có tài xuất quỷ nhập thần, tính toán cẩn thận đâu vào đấy, yên tâm đi đừng lo.

Nói vậy để an tâm vững tin, nhưng trong lòng Đo cũng nôn nao, cồn cào chờ đợi anh Hai quên cả cái bụng đang đói cồn cào.

Bỗng xa xa phía nền trời mờ mờ có bóng người đang mang vác vật gì to tướng.

- Kia rồi, anh Hai! Đúng anh Hai về kia rồi!

Kiển và Đo cùng lao lên đón, miệng líu ríu hỏi, tay đón hai bọc nặng trên vai anh, giống như các con đang chờ mong mẹ ở nhà, không phải mừng vì quà mà mừng vì được trông thấy mẹ.

Ba anh em cùng lao về phía địa đạo. Chưa kịp để anh em khui xem anh Hai mang về được những thứ gì mà hai bọc to tướng, nặng trình trịch như thế, Thương vừa nằm vật ra hầm thở dốc, anh mệt như muốn đứt hơi đứt ruột, nói không ra hơi ra tiếng, nhưng vừa thở dốc được mấy hơi, Thương đã ngồi bật dậy vừa lấy tài liệu ra, vừa nói:

- Chuẩn bị giải mã tài liệu chuyển lên chiến khu xong tnrớc đã.

Thương biết rằng những tài liệu mà anh được lệnh về ngay căn cứ ấp chiến lược Mỹ Phước lấy về là tài liệu rất quan trọng, những tin tức mà điệp viên của ta nằm trong cơ quan đầu não của địch lấy ra được, có giá trị vô cùng lớn, có khi thay đổi cả một cục diện chiến tranh, cấp trên biết được âm mưu của địch mà ta có cách đối phó kịp thời. Đó là nhiệm vụ mà đã năm sáu năm nay Thương như con thoi tuần một lần anh về Sài Gòn nhận tài liệu từ cơ sở, từ hòm thư sống, hòm thư chết, rồi chuyển lên chiến khu, hoặc mật lệnh từ chiến khu chuyển về Sài Gòn. Bao nhiêu kinh nghiệm vượt qua các trạm kiểm soát, qua những con mắt theo dõi, bao nhiêu cơ sở anh đã xây dựng để làm nhiệm vụ giao liên vận chuyển tài liệu. Cấp trên tin tưởng ở anh, khó khăn nguy hiểm biết bao nhiêu, nhưng chuyến nào cũng hoàn thành nhiệm vụ. Nguy hiểm cận kề bao lần cũng là bấy nhiêu lần trót lọt để hoàn thành nhiệm vụ.

Thương cùng tổ điện đài lập tức vào ngay nhiệm vụ truyền tin. Tranh thủ lúc trời chưa sáng rõ, Dũng, Ba, Đo vào việc. Dũng ngồi máy, Đo khởi động máy, Ba ngoi lên mặt đất cầm cây ăngten di động và quan sát máy bay do thám. Mỗi lần sử dụng điện đài là một lần phải đối phó với những con “đầm già”, nên người điều khiển ăngten phải quan sát, căn máy bay, nó đến gần phải tắt máy ngay, nó bay xa là khởi động mở máy, phải cầm ăngten chạy chỗ này chạy lao tới chỗ khác đề phòng máy dò vị trí từ xa. Suốt thời gian trận càn, dù cho có gay go nguy hiểm đến đâu, tổ điện đài của đơn vị A36 vẫn hoạt động đều đều, cũng chính cái tổ điện đài này đã khiến quân địch phải điên đầu tức tối, bởi Việt Cộng vẫn ngang nhiên tồn tại ngay trước mũi chúng, ngay trong cái nơi mà chúng tưởng như đã bị bom đạn tiêu hủy hết tất cả, sóng điện đài vẫn chập chờn uốn lượn như chọc mạnh những mũi kim nhói nhói vào tim kẻ thù.

Bên cạnh tài liệu quan trọng mà tổ tình báo vừa đã giải mã chuyển lên cấp trên qua điện đài, còn có một tài liệu khẩn: Trận càn sẽ còn kéo dài, và có tính chất huỷ diệt, bằng mọi cách, nhanh chóng tìm đường đưa tất cả những người còn sống trong trận càn vượt vòng vây sang khu căn cứ khác.

Bức điện của cấp trên chỉ hiện lên trên trang giấy có mấy dòng như vậy, nhưng đã hình thành ngay trong đầu Thương một phương án: vượt sông Sài Gòn sang Bắc Củ Chi. Anh xác định rõ, nhiệm vụ của mình không chỉ cùng anh em trong đơn vị đưa cơ sở máy móc điện đài vượt vòng vây, chuyện đó không khó gì, nhưng việc quan trọng ở đây là anh em đồng chí các cơ quan trong cả khu vực trận càn đang có nguy cơ sắp bị địch tiêu diệt hết, mình phải giúp họ vượt sông, phải đưa hết tất cả qua sông.

Bàn với anh em và như một mệnh lệnh, Thương giao nhiệm vụ cho cả đơn vị mình: chuẩn bị khẩn trương phương án đưa tất cả mọi người vượt sông Sài Gòn sang Củ Chi. Thương vạch ra trong đầu mình một bản kế hoạch vượt sông và tin tưởng kế hoạch sẽ thực hiện được. Lúc này Thương mới thấy mệt, anh nằm nghỉ vì đã hai đêm nay thức trắng, nhưng tình hình cấp bách và những kế hoạch vượt sông cứ hiện lên trong đầu khiến Thương không sao ngủ được. Kiển, Mới làm theo lời Thương dặn, mang theo một số đồ ăn Thương mới mang về, đi tới các hầm địa đạo phân phát cho anh em, đồng thời truyền ngay tin vừa nhận cho các đơn vị chuẩn bị kế hoạch vượt vòng vây.

[chuongxedap]

TÌM ĐƯỜNG THOÁT KHỎI VÒNG VÂY

Trận càn đã sang đến ngày thứ 11, tưởng rằng với quy mô lớn và hiện đại như thế, sẽ dễ dàng thực hiện ý định tiêu diệt trắng cả vùng, quân Mỹ cũng không thể ngờ Việt Cộng giống như phép tàng hình, dưới lòng đất chui lên lại có thể gây thiệt hại cho binh lính Mỹ nhiều như thế. Hàng trăm xe tăng máy bay bị diệt, hàng ngàn lính Mỹ bỏ mạng và bị thương. Nắm chắc phần thắng trong tay mà vẫn phải chịu thiệt hại thương vong quá lớn, quân Mỹ càng ra sức tăng cường các biện pháp mạnh mẽ và tinh vi hơn, quyết tâm thực hiện bằng được mục tiêu trận càn.

Về phía lực lượng cách mạng thì những tổn thất, hy sinh không thể tránh khỏi dưới làn bom đạn dày đặc cày xới. Gần hai chục cơ quan đơn vị, hàng mấy trăm con người, cơ sở, hầm hào nằm trong vòng vây, ai còn ai mất, những người bị thương không được cứu chữa, lương thực và vũ khí đã cạn, vừa chống càn vừa chống đói, chịu đựng bom đạn thương vong đói khát hơn chục ngày nay. Trước nguy cơ trận càn còn kéo dài, có thể không còn tồn tại nếu cứ nằm mãi trong vòng vây. Quân Mỹ vẫn quyết tâm xiết chặt vòng vây, tăng cường lực lượng và trang bị, kéo dài trận càn dù cho có phải hàng tháng hay hơn nữa, chúng không bỏ cuộc, không rút quân.

Thương vừa nhận được điện cấp trên, đã đi thông báo cho tất cả anh em các cơ quan, đơn vị, bằng mọi cách thoát ra khỏi vòng vây, rút lên chiến khu Dương Minh Châu và sang căn cứ khác. Đi bằng mọi cách, mọi hướng. Những đơn vị nào ít người, thanh niên còn khỏe và gọn gàng, có thể trong đêm tối, tự thoát ra khỏi vòng vây, còn lại những đơn vị không thể tự đi được, nhất là có nhiều người đang bị thương, hay nhiều phụ nữ thì rất cần đến sự giúp đỡ của đơn vị khác. Cụ thể nhất là rút theo đường qua sông Sài Gòn, sang Củ Chi rồi qua Bến Dược đi lên vùng căn cứ. Cấp trên đã bố trí được một số đội du kích bên Củ Chi chuẩn bị hỗ trợ cho việc rút quân.

Với khả năng trinh sát, giao liên, quen thông thổ địa hình địa vật, với khả năng tàng hình thiên biến vạn hóa của tổ giao liên tình báo năm sáu năm nay trên vùng ven này, tổ Tình báo A36 của Thương dễ dàng có thể ôm toàn bộ cụm điện đài thoát khỏi vòng vây trận càn dễ dàng. Nhưng còn các đồng chí, các anh các chị của nhiều cơ quan khác đi ra sao, ai tổ chức bố trí cho họ thoát vòng vây!

Một vấn đề mới đặt ra cho tổ giao liên tình báo. Thương tuyên bố:

- Chúng ta là những người quen trinh sát thông thạo hơn cả, ta phải có nhiệm vụ tổ chức dẫn đường cho mọi người qua sông, nếu không, tôi e rằng mọi người khó có thể đi thoát ra khỏi trận càn. Với tình hình này, không bao lâu nữa, lực lượng của các cơ quan sẽ không thể chống đỡ nổi súng đạn và đói để tồn tại.

Kiển, Mới và Đo đều lên tiếng ngay:

- Đúng đấy anh Hai, mình đi thì quá dễ, nhưng mạnh ai nấy đi, thoát ra ngoài vòng vây, để lại anh em đồng chí mình chịu hy sinh thì không thể được.

Thương nói thêm:

- Nếu ta không đứng lên tập hợp, tìm đường dẫn đường cho mọi người vượt sông, thì chắc khó tránh khỏi tổn thất. Vậy ngay từ đêm nay, tôi và Kiển đi trinh sát tìm đường qua sông, Mới và Đo đi báo tin, tập hợp số người các cơ quan, xem con số có bao nhiêu người để bố trí xuồng...

[chuongxedap]

CUỘC VẬN LỘN DƯỚI BỜ SÔNG

Trời tối hẳn, Thương và Kiển mình trần, mặc một xà lỏn, trét bùn đầy mình, bò ra tới bờ sông quan sát tìm đường. Mặt sông loang loáng ánh đèn canô. Xa xa, về phía Bình Dương còn thấy ánh đèn điện. Những chiếc canô địch thay nhau vòng lượn soi đèn pha sáng chói cả mặt sông. Chúng tuần tiễu rất nghiêm ngặt. Trần Văn Kiển vốn là du kích xã An Tây, rất thông thuộc luồng lạch bến bãi cửa sông địa hình đoạn này, Kiển trao đổi với Thương:

- Anh Hai này, cái khoản canô tôi không ngại lắm. Chúng nó đi theo quy luật nhất định, theo dõi đồng hồ thì biết liền, cứ khoảng 20 phút chúng lượn qua một lần, vậy là trong vòng hai mươi phút ấy, đủ cho xuồng ta qua được rồi. Đáng ngại nhất là trực thăng đấy.

Thương nói ngay:

- Tôi đã chú ý đến bầy quạ sắt này rồi, chúng bay thành từng đàn từ ba đến năm chiếc, thay nhau rọi đèn pha xuống sông. Phát hiện thấy mảng lục bình đang trôi, chúng xà xuống thấp, xả vào đó vài băng đạn AR15 và thải xuống vài quả lựu đạn rồi bay đi.

Thương nhận định:

- Máy bay thì thất thường lắm, có khi hàng giờ đồng hồ không chừng, có khả năng nó chỉ bay và rọi đèn hù dọa thôi. Thời gian tốt nhất để chúng ta cho xuồng vượt sông là lúc canô mới chạy qua. Ghe xuồng phải gài máng theo các mảng lục bình cây cối xung quanh, ngụy trang cho tốt dưới ánh đèn pha.

Đêm hôm sau, ba người Thương, Thôn, Mới lại tiếp tục bò ra bờ sông trinh sát và tìm xuồng. Trăng thượng tuần như lưỡi liềm nhưng cũng tỏa xuống bóng đêm một luồng sáng lờ mờ nhìn rõ bờ ruộng, mặt nước, ba người bò cách nhau chừng mươi mét.

Thương dẫn đầu, anh đang nhoai người còng còng lưng đi lên, bỗng có một bóng đen cao to nhảy xổ đến vật Thương xuống. Nó nằm đè lên người anh và giơ dao găm.

Thôn và Mới nhìn thấy rõ cảnh vật lộn, rồi mấy bóng đen nữa xuất hiện. Đụng ổ phục kích Mỹ rồi, không biết đường nào mà nổ súng hay cứu anh Hai, hai người vội quay lại băng về địa đạo, Mới thở hổn hển:

- Anh Hai chết rồi, đụng ổ phục kích, đêm tối, tôi nhìn rõ anh Hai bị một thằng Mỹ chụp, nó đâm chết anh Hai rồi.

Mới khóc to:

- Anh Hai ơi! Em không cứu được anh. Sao em lại bỏ anh ở đấy mà chạy về nhỉ, em hèn nhát quá!

Tiếng máy bay trực thăng phành phạch xuất hiện.

Mới nói to:

- Đấy trực thăng nó đang bay đến lấy xác anh Hai kìa!

Ba người khóc to thành tiếng, so người lại vì đau đớn khi mất người anh dũng cảm mưu trí gan góc đã dìu dắt họ trưởng thành đến ngày hôm nay...

Bỗng có tiếng nói nhỏ:

- Nó lấy xác Mỹ chứ có lấy xác tao đâu!

Mọi người nhìn ra thấy Thương đang trườn xuống hầm. Ai cũng reo lên mừng rỡ:

- Anh Hai, anh Hai không sao hả!

- Trời! Em thấy nó đè lên anh Hai, tưởng anh Hai bị nó đâm, em thấy rõ lưỡi dao của nó. Sao hay quá trời vậy, anh có sao không?

Hai người choàng lên sờ nắn khắp người Thương.

- Người anh trơn như đổ nhớt tanh quá, anh bị thương chỗ nào?

- Đâu phải máu tao, máu thằng Mỹ đó. Nó đè tao, rút dao, tao dùng lực đẩy tay dao nó, đồng thời co đầu gối thúc mạnh vào bộ hạ nó bật té ngửa, tao giật được con dao găm, găm vào nó liền, rồi giật luôn hai quả lựu đạn bên hông nó, cắn chốt tung về phía mấy bóng đen đang lao tới, rồi tao chạy về đây! Trong bóng tối lờ mờ, mấy thằng Mỹ láo nháo không dám nổ súng vì sợ đồng bọn chết.

- Anh Hai lấy sức đâu mà mạnh vậy, em thấy thằng Mỹ to con đã đè lên anh rồi, vậy mà lật thế cờ, anh Hai hay quá trời!

Thương nói nhỏ lại:

- Nếu mình không có sức khỏe và có võ thì mình đã chết rồi!

- Anh Hai còn sống là chúng em mừng lắm rồi, thật là may quá!

Đo nói to:

- Để em nấu nước pha cà phê sữa anh Hai uống, em còn một cục¹ để dành đây này.

Thương cười:

- Lúc này mà còn được uống cà phê sữa, thật là sang hết biết.

Mấy anh em cùng cười, trong hầm tối, không nhìn rõ mặt vì mặt mũi, toàn thân đầy đất, màu đất, lẫn trong đất, chỉ có hàm răng và hai con mắt là đất chừa ra.

Trong những trường hợp hy hữu này nhiều khi giống như may rủi mà thôi, mảnh bom viên đạn không biết chừa ai. Vấn đề là phải luôn bình tĩnh trong bất cứ tình huống nguy kịch nào và đừng bao giờ nghĩ đến cái chết. Cái chết thường đến với người sợ chết, nhưng vượt sợ chết vốn là bản chất tự nhiên của con người. Vượt được cái ranh giới bản năng ấy phải là những người chiến sĩ vô cùng dũng cảm và gan dạ. Đối với Nguyễn Văn Thương, người chiến sĩ giao liên tình báo, người đã hàng chục năm lăn lộn trên chiến trường làm tròn nhiệm vụ vận chuyển tin tức từ Sài Gòn lên chiến khu, từ chiến khu về Sài Gòn, đã hàng chục lần chiến đấu khi đụng địch, hàng trăm lần xử lý những tình huống căng thẳng, thì anh cũng dễ dàng vượt qua tình huống nguy kịch.
____________________________________
1. Loại đèn cầy dạng bánh, bọc giấy bạc của lính Mỹ. Mỗi cục bóc ra châm lửa vừa đủ nấu sôi ca nước.

[chuongxedap]

RẢI HƠI ĐỘC HÓA HỌC

Trận càn Xêđaphôn đã sang đến ngày thứ 12.

Với hy vọng giết hết những người còn sống sót trong địa đạo, chiều nay quân Mỹ thực hiện một phương án mới.

Các đơn vị vừa nhận được tin báo chuẩn bị sẵn tinh thần, bằng mọi cách vượt vòng vây ra khỏi trận càn, qua sông Sài Gòn. Phải làm sao bảo đảm an toàn cho hàng trăm cán bộ, những hạt giống quý báu của cách mạng, di chuyển sang vùng căn cứ khác! Những căn hầm địa đạo tơi tả, những con người còn sống trong ấy cho đến hôm nay, không có gì phải chuẩn bị ngoài tinh thần và nghị lực, cùng với cái đói và sức đã gần kiệt.

Nhận được tin sẽ có người lo tổ chức cho tất cả vượt qua sông, ai cũng mừng. Nếu cứ tình hình như thế này, chỉ cần kéo dài vài ngày nữa, cho dù bom đạn và xe ủi có không khui được hầm, thì anh em cũng sẽ chết vì đói. Không còn một thứ gì có thể ăn được đã mấy ngày nay. Sự sống và cái chết lúc này như không còn ranh giới, không còn xa lạ bởi khi ta nằm đây, còn đang thở, và không biết đến lúc nào nữa, hơi thở ta sẽ yếu dần đi và cuối cùng không còn thở được nữa!

Khi nhận được tin tổ chức vượt vòng vây, ai ai cũng thấy sức sống trong tiềm năng vô tận của con người đang dồn về, phấn chấn, chân tay mạnh mẽ, sắc thái tươi tỉnh hẳn lên. Các đơn vị chờ mong liên lạc tới, nóng lòng cử người đi trinh sát bắt liên lạc với đơn vị Hai Thương. Đa số anh em, nhất là phụ nữ. Trong hoàn cảnh quẫn bách, thân hình tiều tuỵ, sức đuối vì đói khát, mặt đất thì bị xới sáo tung tành, mất hết phương hướng, lên mặt đất biết đường nào đi, coi chừng đụng giặc hay đụng lính phục kích, chắc gì còn sống sót mà vượt vòng vây. Đang lúc nguy nan, hay tin đơn vị Hai Thương cho người đến báo sẽ dẫn đường đưa họ vượt sông. Lúc này mà còn có người đến cứu giúp, ai cũng háo hức phấn chấn, mừng hết biết, lòng cảm động vô cùng.

Bên hầm địa đạo A36, Thương đang gói gắm đồ đạc, sắp xếp máy móc điện đài xem có bao nhiêu tài liệu cần mang theo... bỗng thoáng thấy mùi gì hăng hắc khó chịu, Thương thấy cảm giác khó thở. Giây phút đầu tiên này, không ai nghĩ ra thuốc độc hóa học. Nhưng ngay sau đó, không còn nghi ngờ gì nữa, điều đó đã xảy ra.

Ở trong các hầm địa đạo không ai có mặt nạ phòng độc. Những ai đã có kinh nghiệm, nhất là người chỉ huy vội vàng truyền lệnh:

- Địch thả hơi ngạt rồi! Lấy khăn ướt bịt miệng, không nói, không kêu, không vận động, nằm im ráng chịu đựng!

Thương nói nhỏ lại, nhưng anh em cũng đủ nghe:

- Nằm úp mặt xuống đất, cố gắng nhịn thở! Nếu không kịp có nước thì đái ra khăn hay miếng vải mà bịt miệng mũi lại!

Thật khó chịu vô cùng, đã thiếu dưỡng khí lại nhịn thở, khẽ thở một chút thì lại hít phải hơi hắc ghê người, không phải chỉ hắc mà là cái mùi ghê rợn của sự chết. Nước mắt ứa ra giàn giụa. Nồng độ hắc cay ngày càng tăng lên. Không hiểu chúng bơm vào địa đạo bằng ngách nào. Có cách nào đây để chặn bàn tay tội ác giết người của chúng! Có anh đã định chồm dậy, vơ súng, bật lên khỏi lòng đất, lia cho bọn giặc hết băng đạn rồi hy sinh luôn, nhưng không được, không được phép đánh liều để hy sinh, để lộ căn hầm, còn anh em đồng đội...! Vận động mạnh bây giờ không thể được, một hơi thở hít mạnh vào là ngất xỉu ngay.

Một lát sau, Thương thấy có cảm giác hơi thở dễ chịu dần. Thì ra hơi độc chui theo các lỗ thông hơi vào hầm, chúng di chuyển chậm và vì không thông khí nên hơi độc không chuyển vào sâu trong hầm được. Cũng có khi hơi độc rải xuống, rồi gió đưa đi, bay lên, bay xa, còn phần hơi độc chui xuống lòng đất thì khơi khó, vì vậy mà lại một lần nữa anh em thoát chết.

Thương thử ngồi dậy, bỗng đầu óc quay cuồng, choáng váng, ngây ngất như người say rượu. Anh lại nằm xuống thở nhẹ, thở nhẹ. Cũng may mà anh em không ai tắt thở, không ai bị ngất. Vũ khí hóa học của Mỹ nguy hiểm, giết người nhẹ nhàng thật. Chỉ cần ít phút nữa hay nồng độ hơi độc cao hơn chút nữa thì cả căn hầm, cả đơn vị tình báo A36 này không còn ai sống, không còn gì cả, điện đài tin tức chuyển đi nhận về đã ngưng hoạt động.

Điều may mắn là kẻ địch không phát hiện ra lối vào địa đạo, ngoài mấy cái cửa hầm chúng đã bơi móc thấy, đã bơm nước. Những bức tường ngăn nước mới đắp hôm trước lại tiếp tục ngăn hơi ngạt cứu anh em. Chỉ có ít hơi độc theo các lỗ thông hơi vào địa đạo và gió đã cứu những con người con trong lòng đất.

Thương lo lắng nghĩ tới các hầm địa đạo của các đơn vị bạn. Liệu có căn hầm nào hơi độc đã sát hại anh em mình trong đó không. Nỗi đau xót trào lên trong anh, lòng căm thù giặc thêm hằn sâu uất hận.

[chuongxedap]

BƠI QUA SÔNG TÌM XUỒNG

Đêm trinh sát thứ hai, Thương, Mới, Thôn, Kiển, bốn người cùng đi làm nhiệm vụ trinh sát tìm đường đưa đoàn người vượt sông Sài Gòn. Kiển và Thương lẹ làng bơi qua bên kia sông, liên lạc với du kích bên Củ Chi, chuẩn bị ghe xuồng, phương tiện và nơi trú quân. Hai người mò mẫm trong đêm tối, vào mấy xóm bên sông, gặp được một tổ du kích, anh em bên này cũng vừa nhận được lệnh cấp trên chuẩn bị đón đoàn cán bộ vượt sông từ Nam Bến Cát qua, nhưng chỉ tìm được một chiếc ghe đánh cá của dân, chở được cỡ hai chục người. Thương phân công:

- Phải kiếm thêm một vài chiếc nữa, không có ghe lớn thì ghe xuồng nhỏ cũng được, số người qua sông đông lắm, nếu không đủ xuồng, thì cả đêm cũng không qua hết bên này sông, kẹt lại là vô cùng nguy hiểm, ngày hôm sau là chúng sẽ phát hiện ra, thật nguy hiểm cho người nào còn kẹt lại. Cuộc vượt sông này, phải là trong đêm mai, muộn hơn nữa sẽ thêm bao nhiêu nguy hiểm cho tính mạng nhiều người. Các đồng chí, cố gắng kiếm bằng được mấy xuồng nữa.

Lặn lội mãi, anh em cũng chỉ phát hiện được một chiếc ghe nhỏ của một nhà dân đang giấu kín trong bụi lau cỏ, khóa dây xích cột chặt vào một gốc cây. Thương nói với mấy đồng chí du kích:

- Trong ngày mai, các đồng chí canh chừng, đừng để họ cho xuồng đi đâu cả, để sẵn sàng ở đây, chập tối mai chúng tôi sẽ qua lấy. Tạm xong việc tìm xuồng, Thương và Kiển bơi trở lại qua sông. Vừa vào đến gần bờ, một chiếc tàu tuần tiễu rú máy chạy băng băng xé nước giữa dòng sông, sóng xô rất cao, hai mảng lục bình của Thương và Kiển muốn tan ra, may mà chúng không nghi và bồi cho mấy băng đạn vào mấy bụi lục bình.

Vừa vào tới bờ, Thương nói nhỏ cho Kiển nghe:

- Phải canh chừng đúng lúc không có tàu chiến mới cho thuyền vượt sông, nếu không, sẽ không thể tránh khỏi tổn thất. Xuồng không được chở quá số lượng, nếu khẳm quá, gặp sóng tàu có thể làm chìm xuồng.

Bốn người gặp nhau bên bờ sông, cụm lại trao đổi một lát rồi cùng rút về hướng địa đạo. Bỗng một tràng súng nổ chát chúa, Thôn gục xuống tại chỗ, ba người lao vọt vào phía bờ cỏ. Mới vừa chạy khỏi chỗ phục kích thì gục xuống. Thương nằm xuống bắn về phía sau kiềm chế, chặn những bóng đen nhốn nháo rồi nhào tới ôm Mới, nhưng Mới đã trúng đạn nặng, anh giẫy lên oằn oại rồi tắt thở ngay trong tay Thương. Đêm tối, nhưng Thương vẫn nhìn thấy bóng mấy tên Mỹ cao to thấp thoáng khom khom chạy. Thương vẩy súng bắn vào đám phục kích đang lao về phía mình, rồi anh vụt chạy lao về phía trước. Hóa ra hồi xế chiều, bọn này đổ từ trực thăng xuống, nằm im lìm ở đây phục kích. Lúc tổ trinh sát của Thương qua sông tìm xuồng, không đụng ổ, nhưng lúc quay về thì vừa lọt giữa ổ phục kích. Bọn ăn đêm này đã lập được khá nhiều công trạng khi nằm phục kích bắn giết bên bờ sông.

Bọn biệt kích năm sáu thằng đuổi theo, bắn chéo chéo... bùm bùm... Thương trườn người phóng theo mép bờ vừa tránh đạn nhanh như rắn cỏ. Thương lo cho Kiển, Kiển có chạy thoát không. Bỗng người Thương rệu rạo chân tay đau đớn, mất hết tinh thần sức lực. Chiến đấu suốt mười mấy ngày nay, đánh trận nào cũng giòn giã, cũng ngon. Mấy anh em gắn bó gian khổ bên nhau, yêu thương nhau như ruột thịt tay chân. Từ ngày đầu trận càn, đánh trận nào cũng gọn gẽ thuận chiều không ai làm sao cả. Hôm nay, các anh đang đi tìm đường để đưa mọi người trong cơn nguy nan giữa trận càn thoát ra ngoài, bị phục kích bất ngờ, Thôn và Mới đã hy sinh. Đang bước đi mà chân Thương khuỵu xuống, không phải vấp té mà là đôi chân không nhấc lên được, hay mình bị thương! Không, anh không bị thương ở chân, tim anh đang bóp chặt, đang ứa máu, đang co thắt nhói đau như đứt từng khúc ruột vì mất đồng đội. Thôn, Mới hai người đồng chí, hai người em mới 22 tuổi, thân thương gắn bó như ruột thịt, chân tay, cùng ở Cụm tình báo A36 đã mấy năm nay gian khổ từng ngày có nhau. Thương còn nhớ như in hình ảnh hôm nào ba anh em mình trần trụi, trét bùn kín mít, đen như lọ nghệ, ôm trái DH10 Thôn còn nhăn răng cười, hai hàm răng trắng hếu:

- Anh Hai coi em có giống con gấu ôm trái sầu riêng không, chứ em thì trông anh Hai giống như con khỉ đột ôm hũ mắm ấy!

- Mày trông thấy thứ đó bao giờ mà so giống?

- Em nghe kể chuyện thôi, chứ có thấy hồi nào...

Hình ảnh Thôn vừa nhao lên chạy thì bị trúng nguyên băng đạn gục chết, hình ảnh Mới bị thương chạy được một đoạn thì hy sinh ngay bên bờ ruộng, ngay trên tay mình, không nói được tiếng nào, lòng anh thắt lại quặn đau như đứt từng khúc ruột. Hai hàm răng cắn chặt đến tê dại.

Thương cố nhoai bước về đến địa đạo, nằm vật ra, anh không khóc nhưng toàn thân đờ đẫn, như người mất hồn.

Đo vội bò lại lay người anh hỏi liên hồi:

- Có sao không anh Hai, có ai làm sao không?

Kiển cũng về tới cửa hầm, vừa nói vừa thở như sắp đứt hơi:

- Mới, Thôn hy sinh rồi... đụng ổ phục kích suýt nữa thì chết hết.

Mọi người im lặng rất lâu, không ai nói được câu nào, hình như tất cả đều nén đau thương, nuốt nước mắt vào trong nín lặng.

Nửa đêm hôm ấy, Thương và Đo bò ra ngoài, sử dụng những kinh nghiệm trinh sát tránh ổ phục kích, như cây gậy làm bù nhìn có buộc khăn, buộc cành lá, ném đất dò ổ phục kích... Hai người bò ra nơi Thôn và Mới hy sinh, bó xác các anh vào tấm nilông, đào hố chôn, làm dấu để sau này tìm. Giữa cuộc chiến đấu, người mất người còn, người nằm lại dưới lòng đất, người tiếp tục cuộc chiến đấu. Máu xương, sức lực, mồ hôi nước mắt của chúng ta đã đổ xuống ngay trên mảnh đất quê hương, không phải cho cuộc chiến tranh khắc nghiệt này, mà cho cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, cuộc chiến đấu tiêu diệt kẻ thù để giải phóng dân tộc.

Trong hai đêm quan sát mặt sông, tính toán thời gian địa điểm tập trung quân, đổ quân, phương tiện, cách thức qua sông, anh em trong tổ trinh sát và liên lạc đã tìm ra con đường vượt sông qua đất Củ Chi cho các đơn vị. Việc thông báo tin tức số lượng người vượt sông, ngày giờ tập trung, đã được sắp đặt cẩn thận.

Để đảm bảo an toàn cho việc tổ chức qua sông, Thương họp tất cả anh em trong tổ và những người người phụ trách đoàn các cơ quan, ghi tên từng người, mỗi tốp tìm người khỏe phụ trách, người cầm vũ khí, người có nhiệm vụ kéo lục bình cài theo xuồng, người bơi xuồng... Trong một đêm, tất cả phải vượt qua sông sang đất Củ Chi. Khi có tàu chiến địch rọi đèn, phải ngồi im, không có lệnh không được làm ồn ào, không được nhảy xuống sông; khi nào chiến đấu, khi nào nhảy xuống sông, đều có người điều khiển... Tất cả những công việc tổ chức vượt sông bằng ghe xuồng đều được phổ biến cho từng đơn vị. Mọi người đều tin tưởng vào tài sắp xếp tổ chức của anh Tư Hiếu (tên mọi người thường gọi anh Hai Thương).

[chuongxedap]

CHUẨN BỊ VƯỢT SÔNG

Chị Ngân theo liên lạc tìm đến hầm Hai Thương, chị thật mừng khi nhận ra người quen cũ:

- Cậu Hai, cậu nhận ra con không?

- Con là Ngân, con má Tám bên Bến Súc đây mà, má con biết cậu Hai...

Thương ờ ờ... nhận đại chứ đầu óc lu bù nào có nhớ, lúc này còn thời giờ đâu mà thăm hỏi, Thương vào công việc ngay.

- Con ghi cho cậu đoàn bên ấy bao nhiêu người, tìm cho cậu người nào khỏe nhất phụ trách đi kèm với những người bị thương, ốm yếu. Cố gắng tìm bắt liên lạc với đơn vị nào ở gần khu vực, thông báo và chỉ dẫn cách thức cho họ cùng tập trung ra bờ sông, vượt khỏi vòng vây trong đêm mai.

Ngân vội vàng nói:

- Tụi con vừa được mấy anh bên đơn vị cậu báo tin là chuẩn bị liền, con đã báo cho cánh bên phụ nữ tỉnh biết rồi, có gì đâu mà chuẩn bị, te tua tơi tả hết rồi, nay được tin có người dẫn đường ra khỏi vòng vây trận càn thì mừng hết biết, như được cứu sống trong lúc đang ngắc ngoải còn gì.

Lưỡng lự một lát, Ngân nói nhỏ:

- Cậu Hai, bên hầm tụi con có sáu người, đuối lắm rồi, đói bốn năm ngày nay, con sợ không còn đủ sức đi nữa.

Thương với bọc tay nải, cởi nút, lấy ra một bọc nhỏ nói:

- Đây, đưa cho bay gói bánh, mang về cứu đói cho anh chị em, lấy sức đêm mai vượt sông.

Về tuổi, Ngân cũng chỉ kém anh Hai Thương cỡ chục tuổi nhưng trong quan hệ công tác, các cô gái trẻ thường xưng hô với những anh chị lớn tuổi hơn là chú, dì, cô, cậu, xưng là con. Ngân mới 18 tuổi, cô đã vào công tác Ban tuyên huấn tỉnh Bình Dương được hai năm, phụ trách văn thư đánh máy, làm cả liên lạc chuyển đưa tin tức.

Mấy ngày đầu, bên C9 (cơ quan Phụ nữ Bình Dương) còn ở chung bên hầm của Ban tuyên huấn, sau đó tách ra sang khu địa đạo riêng. Đến ngày tập trung vượt sông, Ngân gặp lại đoàn Phụ nữ chỉ còn lại mấy người sống sót, bởi hầm bên ấy bị bom đánh trúng, mười mấy người đã hy sinh. Nay được tin bên anh Hai Thương tổ chức cho vượt vòng vây qua sông, họ tìm tới hầm có người định đưa họ thoát khỏi vòng vây, tìm được sự sống. Tìm không thấy hầm Hai Thương mà lại tới hầm bên Tuyên huấn, trong hoàn cảnh vô cùng tiều tụy: tơi tả vì vết thương, trầy xước và mệt lả vì chịu đói đã lâu.

[chuongxedap]

CÁI BỤNG BẦU

Đêm hôm ấy một cảnh tượng thật hiếm có diễn ra giữa trận càn.

Một toán người mò mẫm trong đêm tối tìm đường tới địa đạo A36 trú ẩn, vì hầm của họ đã sập gần hết, chơ vơ toàn đất và đất, chắc chắn khó tồn tại nổi một ngày càn nữa, không còn gì để ăn đã bốn năm ngày nay, chị em đói lả, quần áo tả tơi, người đầy đất, mà đúng là móc từ đất chui lên. Người tổ trưởng dẫn đầu trong đoàn lại là một chị ốm nhom mà đang mang cái bụng bầu khá to, áo rách rớt mất cả một bên vạt, lòi cả bụng ra. Cái bụng bầu khi loay hoay chui xuống hầm bị mắc kẹt không lọt, Thương nói như ra lệnh:

- Lùi lại cái đã.

Anh vội lấy lưỡi lê xén lớp đất quanh miệng hầm, nói đùa cho vui:

- Bộ muốn tăng thêm quân số hay sao mà xuống đây sanh. Cố để sang bên kia sông hãy ra nha con, sanh bây giờ kẹt dữ đó!

- Chưa sanh đâu anh Hai, còn lâu mà, em mới bầu được hơn bảy tháng.

Chị Năm Thu, người mang bụng bầu, là người lớn tuổi hơn cả, lại tháo vát nhanh nhẹn, đã mấy năm nay chị là đội trưởng đội sản suất và thu hoạch lúa cho đơn vị Hậu cần. Dù lúc này bụng bầu to, anh em vẫn yêu cầu chị làm tổ trưởng. Chị cùng một tốp chị em của mấy đơn vị khác sống sót, cùng cảnh ngộ hầm bị sập, vừa mới nhập vào cùng một đoàn, nghe được tin bên cánh anh Hai Thương đang tìm đường đưa người vượt vòng vây nên tìm đường tới đây.

Tìm được hầm của đơn vị bạn trú tạm là điều đáng mừng nhưng lại gây không ít khó khăn cho A36. Mọi người chỉ biết tìm đến chỗ để có thể được sống, để trú tạm chuẩn bị vượt vòng vây, nhưng địa đạo chỉ đủ cho người trong đơn vị trú, đâu có phải trên mặt đất mà cơi nới, nằm ngồi chỗ nào cũng được. Mặt khác, việc liên lạc điện đài của A36 vẫn phải duy trì thường xuyên và trong hầm cũng không còn lương thực dự trữ. Trước cảnh đồng đội anh em như vậy Thương sắp xếp tạm thời cứ để mấy người ở, còn lại cho sang khúc địa đạo dự trữ mà đơn vị Thương đã đào sẵn, cách đó hơn chục mét. Mọi người tạm thời nằm ngồi chật nêm vào nhau nhưng ai nấy yên tâm vững dạ khi gặp được tấm lòng che chở của đồng đội.

Trong lúc gian nguy, được lệnh vượt vòng vây ra khỏi trận càn, nhẽ ra ai còn sống, còn sức thì tự tìm cách tìm đường vượt vây, ai không đi nổi thì đành chịu, giữa cơn cùng khó, có người nào còn ở lại, còn dám xông pha tìm đường cưu mang cứu giúp mọi người đưa đi, người đó là vị thần cứu tinh, là vị anh hùng cao cả, là thần tượng ngưỡng mộ cho tất cả mọi người. Trong con mắt của những người đang đến trú tại hầm A36, anh Hai Thương, anh Kiển, Đo, Mới, Thôn... là những người anh hùng nhất, dũng cảm nhất. Khi thấy các anh, mọi người yên tâm tin tưởng rằng mình đã được cứu, mình còn được sống.

Ngân vô tình hỏi:

- Cậu Hai, anh Thôn, anh Mới ở đơn vị cậu, hôm rồi sang báo tin cho tụi con, nay sao không thấy hai anh ở đây?

Thương chợt rùng mình, anh lấy lại bình tĩnh trả lời:

- Hai đứa đó đi công tác rồi, đợt này không đi cùng đoàn.

Thương không muốn nói gì thêm nữa, cũng không muốn cho ai thấy thêm buồn đau mất mát vào lúc này. Anh mím chặt môi, nỗi đau nhói dội lên trong lòng.

Hai Thương ít nói mà hành động là chính. Người Nam bộ vốn nói ít làm nhiều, ngôn ngữ mộc mạc đơn giản vắn tắt chân thật dễ chịu, lòng trung thành với cách mạng, với Bác Hồ, chịu đựng gian khổ hy sinh và tinh thần chiến đấu dũng cảm thì khó nơi đâu trên trái đất này có được. Chính những đặc tính đó đã làm nên những kỳ tích trong lịch sử đấu tranh giành độc lập vẻ vang của dân tộc ta.

Thấy ai cũng đuối sức đói lả, Thương nói Đo:

- Mày lấy lon sữa vẫn để dành, pha ra bình to, mỗi người mấy ngụm uống tạm, cho lại sức cái đã.

Đo cầm bình dốc nước từ chai ra, khui hộp sữa đặc dốc vào ngoáy đều, rồi rót chia cho mỗi người dưới nửa chén. Cảm động không nói được thành lời, đón chén sữa uống mà ngọt ngào mà ngon, thấm vào ruột gan mà thấm đượm nghĩa tình sâu nặng đến thế, những giọt sữa ngọt như dòng sữa mẹ cho đứa con đang khát lả, như giọt nước mát tưới cho cây sắp chết khô. Mọi người đón nhận tấm lòng của người anh, người đồng chí rưng rưng lệ. Trong cơn nguy nan, sự sống tưởng như không còn nữa, cái chết đã kề bên, những hớp sữa của tình đồng đội đồng chí ngấm vào lòng ngon ngọt mát lịm làm sao, thấm vào da thịt như hồi sinh trở lại, tinh thần, sức mạnh của lòng tin bừng dậy.

Chị Ngân thốt lên:

- Trời ơi, sữa ngon quá trời, uống sữa vào thấy khỏe hẳn người ra, cậu Hai, sao cậu Hai có sữa hay quá vậy?

- Sữa nào của cậu, sữa của mấy thằng Mỹ gởi tặng đấy.

- Sao vậy cậu Hai?

- Thì tụi tao đi lượm đồ hộp của Mỹ về để dành đó.

Chị Năm Thu nghẹn ngào:

- Chúng em được tin bên đơn vị anh Hai đang tìm đường cho mọi người vượt vòng vây, định ráng chờ đến đêm mai, nhưng hầm bên ấy sạt lở hết rồi, trơ ra từng khúc, chỉ sáng ngày mai là bọn chúng khui ra, nếu không kịp qua bên này đêm nay, chắc gì ngày mai còn sống mà vượt sông! Gặp được anh Hai, chúng em chắc sống rồi. Em có còn thì con em mới được ra đời. Ba bốn năm nay chúng em xây dựng với nhau mà mỗi người một nơi, anh ấy ở bên quân chủ lực tỉnh, mỗi người một đơn vị, không ngờ nay mang bầu mà trúng ngay trận càn, mấy hôm rồi tưởng không ai còn sống sót qua nổi vì bom đạn quá trời quá đất, ngay ngày hôm qua, mấy chị em tưởng chết hết khi một chiếc xe ủi xúc trúng địa đạo. May mà chúng chỉ dũi đi qua một lần, không quay lại. Đất lấp kín cửa hầm, nên chúng không phát hiện ra, anh em ở trong hầm gần ngạt, cố chờ cho xe tăng qua rồi, moi đất cho thông hơi, ngồi chôn trong đất chờ trời tối, chui ra tìm đường sang đây!

Cô Hoa hiền lành bé nhỏ, lúc này cũng lên tiếng:

- Chúng em hay được tin bên anh Hai đang tìm đường cho mọi người thoát khỏi vòng vây trận càn mà ai cũngkhóc vì cảm động. Trong giờ phút cam go này lại có người cứu sống, thật là may mắn cho chúng em quá.

Thương cười:

- Cứu gì, lo đưa nhau thoát ra khỏi đây sao cho an toàn thôi mà.

Thương cùng Đo, Kiển, tiếp tục đi tìm báo cho các đơn vị chuẩn bị quân số, biết thời gian, địa điểm tập kết bên bờ sông.

[chuongxedap]

NHỮNG CHUYẾN ĐÒ VƯỢT SÔNG TRONG ĐÊM

Khó khăn lắm, Thương mới cho tập hợp được một số anh chị còn khỏe, lãnh nhiệm vụ phụ trách và giao liên cho các đơn vị để phổ biến công việc vượt sông. Phổ biến những quy định, ám hiệu, cách thức xử lý mọi tình huống bất trắc xảy ra khi vượt sông. Người còn khỏe đi sát kèm dìu người yếu, người bị thương phòng ngất xỉu dọc đường, đi cặp men các bờ kênh nhỏ dẫn ra sông. Đường từ địa đạo băng qua cánh đồng ra đến bờ sông cũng phải xa đến hai cây số, ngoài việc nắm danh sách con số mỗi đoàn, Thương yêu cầu đoàn nào cũng cử những thanh niên khỏe, có súng đi trước trinh sát phía trước và cả phía sau đoàn. Mỗi người cách nhau chừng hai ba mét, giữ im lặng khi đi không được để lạc nhau.

Từ chập tối, tổ liên lạc của Thương cử hai người đi trước dò đường đề phòng lính phục kích như mấy bữa trước, còn Thương và Kiển nhanh nhẹn lao xuống dòng sông bơi qua bên kia tìm xuồng, đưa sang bên này. Dòng nước mát của con sông quê hương và mấy cọng lục bình vừa nhai vừa thấm vào lòng vào da thịt, như truyền thêm sức mạnh cho sức trai dẻo dai của những người con đất thép.

Thương đang bơi đến giữa sông thì đụng tàu chiến Mỹ. Vì vội vã khẩn trương và chủ quan nên anh không kịp căn giờ chờ cho tàu chiến chạy qua. Nhìn ánh đèn pha trên tàu quét gần tới, Thương lặn xuống sâu, một lúc sau, vừa nhoai lên thở, bất chợt tàu chiến địch ngay ở trước mặt, vội vàng Thương lặn ngụp xuống sâu, đề phòng chân vịt loại tàu này cuộn chém rất mạnh, loạng quạng nhô lên đúng nó, tan xác như chơi. Thương níu chặt lấy mấy bụi rong cỏ dưới đáy sông, nín thở thật lâu, chờ cho tàu vượt qua, lúc sau nhoai lên, phải uống đến mấy ngụm nước vì ngạt. Tàu đã chạy qua khỏi, sóng đánh dồn dập, bóng tối lại bao phủ, an toàn cho Thương vượt qua, còn Kiển thì bơi đường nào không biết, nhưng Thương tin chắc Kiển còn nhanh nhẹn hơn con rái cá, vì khúc sông này là của anh ta.

Tổ trinh sát tìm đường đưa đoàn người qua sông lúc này là mấy anh em trong đơn vị A36, do Nguyễn Văn Thương phụ trách. Các anh em ở đơn vị khác cũng đã có một số rất ít tìm được lối thoát ra khỏi vòng vây trận càn, nhưng những người còn lại, nhất là các chị phụ nữ thì còn khá đông. Đến lúc cam go căng thẳng này, ai còn ở lại với họ, ai là người còn chịu đứng ra tổ chức đưa họ vượt sông để thoát ra ngoài vòng vây thì người đó là anh hùng, là vị cứu tinh, là thần tượng, họ cảm phục và mang ơn. Các anh hành động không vì ơn nghĩa, cứu giúp, không vì nhiệm vụ mà vì tấm lòng thương yêu đồng đội của người chiến sĩ cách mạng. Họ không muốn mình sống khi nhìn thấy anh em đồng chí đồng đội nguy nan mà không xả thân lãnh trách nhiệm, bởi việc đó chính là công việc của cách mạng mà hàng ngày hàng giờ họ đang làm.

Thương nói với anh em:

- Tụi mình vốn có “phép tàng hình”, cho dù chúng vây cách nào cũng vượt qua, việc vận chuyển điện đài di chuyển ra khỏi trận càn này đối với chúng ta không khó, nhưng chúng ta hãy vì đồng đội, vì các đơn bị bạn còn có rất nhiều người trong các địa đạo. Vũ khí đã hết, lương thực không còn gì đã nhiều ngày nay rồi, chỉ cần mấy ngày nữa là chắc khó tồn tại, nhiệm vụ của chúng ta bây giờ là phải đưa đoàn người này vượt qua sông nội trong một đêm nay, đó còn là lệnh của cấp trên giao cho chúng ta. Sẽ còn một số ít đồng chí thuộc đơn vị địa phương ở lại bám trụ không đi, còn thì tất cả đều theo chúng ta vượt sông, nên việc tổ chức đưa hàng trăm người qua sông hết sức khẩn trương và cẩn thận, đòi hỏi anh em đơn vị ta phải ráng hết sức lên.

Tám giờ tối, người của một số đơn vị theo liên lạc dồn ra phía bờ sông khá đông. Trong đêm tối, tốp ba bốn người, tốp bảy tám người, nằm rải rác từng cụm nép bên các bụi cây bên sông. Rất may làm sao đêm hôm ấy không đụng bọn phục kích. Có lẽ vì mấy đêm trước, tổ trinh sát của Thương ra bờ sông đều đụng địch, việc phục kích đã bị lộ và còn bị thiệt hại sinh mạng nên đêm nay chúng bỏ. Chỉ cần có tiếng súng nổ, chỉ cần một cú điện của bọn này báo về thì hàng trăm tấn bom và pháo nã về bờ sông, hàng trăm tàu chiến, trực thăng sẽ đổ quân xuống, kết cục sẽ ra sao đây. Những con người đi ra từ trong bom đạn tơi tả, sức đã gần cạn kiệt vì bom đạn, thuốc độc; vì đau thương cho đồng đội đã hy sinh; vì đói, nhất là chị em phụ nữ ở các cơ quan, nên chuyến hành quân lịch sử di chuyển tất cả những người còn lại trong trận càn Xêđaphôn vượt sông đêm nay thật là một chuyến đi đặc biệt.

Thương và Kiển bơi sang bên kia sông, tìm đến nơi có chiếc xuồng lớn, đã thấy một du kích ngồi chờ, nhận được ám hiệu, anh du kích đón Thương xuống. Thương nói nhỏ:

- Kiển đi cùng đồng chí ấy sang sông ngay, chú ý căn tàu chiến tuần tra, dặn dò kỹ anh em khi lên xuồng, ngụy trang và thực hiện đúng như kế hoạch đã bàn, tôi đi tìm thêm xuồng nữa.

Thương men theo bờ sông, tìm thấy được chiếc ghe nhỏ giấu trong bụi cỏ, vừa tính đẩy xuồng ra thì thấy dây xích cột chặt xuồng với gốc cây xăng máu bên bờ, ổ khóa to chắc chắn. Chắc chủ chiếc ghe này sợ mất nên khóa lại, trên xuồng có sẵn chèo và rựa, Không còn cách nào mở khóa, Thương thấy cây rựa trên xuồng, chặt gốc cây xăng máu gẫy gập, dỡ xích, mượn vắng mặt, lẹ làng đẩy xuồng qua sông.

Thương vừa cho xuồng nhỏ tới bờ thì đã thấy chiếc xuồng lớn chứa đầy người, do Kiển đưa sang, đang chờ trong cửa con rạch nhỏ, lục bình quấn kín cả xung quanh, cành cây phủ lòa xòa trên thuyền. Kiển và Đo người đầu, người cuối xuồng đang chuẩn bị cho chuyến vượt sông đầu tiên. Anh cho xuồng nhỏ ghé sát lại, nói khá lớn cho cả xuồng nghe:

- Tất cả nghe cho rõ đây: các đồng chí mang vũ khí, khi nào thật cần thiết có lệnh mới được sử dụng. Nếu bị địch phát hiện, được lệnh mới nhảy xuống sông bơi qua phía Củ Chi, lúc đó phải nhận chìm xuồng xuống sông, không được để địch phát hiện ra kế hoạch vượt sông của ta. Người khỏe đi kèm người yếu, mọi người chuẩn bị sẵn một cái bịch nilông đựng đồ, khi cần thiết làm phao, gác vũ khí lên, cái gì có thể làm phao đỡ cho khi bơi. Khi thuyền qua được bờ bên kia, lập tức tản vào các xóm ấp địa đạo, sẽ có người hướng dẫn nơi trú ẩn và đường đi, nhớ là im lặng, bình tĩnh và thật khẩn trương.

Tàu chiến trên sông đã xuất hiện từ xa, đèn sáng rực và những tia sáng chấp chới quét trên sông loang loáng. Trong đêm tối, trinh sát, do thám kiểu này thì ta không ngán, với những kinh nghiệm thiên biến vạn hóa trong đêm tối của các chiến sĩ cách mạng như cá dưới nước, như chim trên trời, quen làm bạn đồng hành với bóng đêm, thì cho dù địch có trăm phương ngàn kế, vũ khí có hiện đại đến đâu, chúng ta vẫn tồn tại và không ngừng phát triển. Chúng đã tuyên bố “đến một con chuột cũng không chạy thoát”, vòng vây Xêđaphôn xiết chặt là như thế; nhưng ngay lúc này đây hãy đợi xem, con người đang làm gì!

Chờ cho ánh đèn pha và tàu chiến vừa đi khỏi, con thuyền chở đầy người lao ra sông, cưỡi qua con sóng lớn của tàu chiến địch để lại. Thuyền nhẹ nhàng lướt trên mặt nước. Hai mươi người hồi hộp, căng thẳng, khẩn trương, tay chèo tay sào, tay gậy tay ván gỗ khỏa nước lại sau, mỗi người một tay, con thuyền lướt nhanh sang sông, rút ngắn khoảng cách với bờ bên kia. Dòng sông Sài Gòn ở khúc trung lưu này rộng chỉ khoảng gần hai trăm mét. Chưa đầy 10 phút sau, chuyến thuyền đầu tiên đã cặp bờ an toàn. Người lao lên trước, người dìu nhau bước lên sau, vội vàng, nhanh chóng biến vào bóng đêm và những lùm cây rậm bên sông. Mọi người vừa lên hết bờ thì đã thấy xuồng nhỏ của Thương ghé vào êm ru không một tiếng động. Thuyền nhỏ chỉ chở được sáu bảy người đã khẳm mấp mí nước. Hai con thuyền trong lúc này thật ý nghĩa vô cùng, nó còn giá trị hơn tất cả những con tàu lớn hiện đại bởi vì nó đang cứu sống cho bao nhiêu con người.

Thương phân công:

- Đo lên bờ lo thu xếp cho những người vừa dưới thuyền lên, tùy cơ ứng biến tình hình, phân tán lực lượng thật nhanh vào các xóm ấp, các hầm địa đạo trú ẩn, vì còn nhiều người sẽ tiếp tục được chuyển sang đây, sau đó ra đây chờ.

Thương và Kiển lại cho hai thuyền không lao thật nhanh sang sông khi tàu chiến địch vừa chạy qua. Chuyến thứ nhất đã trót lọt, với gần ba chục người đã ra khỏi vòng vây trận càn, lòng phấn chấn hẳn lên vì công việc vượt sông theo đúng như kế hoạch, cứ như thế này, trong đêm nay, chúng ta sẽ giải thoát được tất cả ra khỏi vòng vây. Thương không thấy mệt, dù mấy ngày nay, anh cũng như các anh em, ăn uống qua quít miếng mỳ, ngọn rau, búp lục bình, hớp nước sông khi bơi qua bơi lại; cũng như con cá dưới sông, lo gì bụng đói. Anh mừng vì mình đã làm được việc có ý nghĩa quan trọng, đưa đoàn người đưa anh em đồng chí mình vượt vòng vây nguy hiểm của trận càn Xêđaphôn khốc liệt.