Hai Ruộng
Thành viên
Bài viết: 1275
|
 |
« Trả lời #428 vào lúc: 21 Tháng Sáu, 2009, 10:06:57 pm » |
|
TP HỒ CHÍ MINH ngày 21 tháng 06 năm 2009
Phong tục tập quán của nhân Dân Kam Pu Chia qua những người lính Tình Nguyện Việt Nam
Hai ruộng xin chào các bạn
Kam Pu Chia sơ lược về địa lý có diện tích hơn 1/3 so với đất nước chúng ta . Đất nước K gần như hình tam giác . Biên giới thiên nhiên gần như có ba dãy núi , phía giáp Thái Lan có dãy núi ĐON RÉCK ( có nghĩa là cái đòn gánh ) , kéo dài từ Bát Đom Boong kéo dài cho đến Biên giới Lào , trên dãy núi nầy có đền PRết Vey Hia . Biên giới phía Lào có con sông Mê Kông chảy xuống . Biên giới phía đông giáp với Việt Nam là dãy Trường Sơn , từ tỉnh cực bắc Kat Ta Na Ki Ri xuống phía nam là tỉnh Svoayrieng . Biên giới thiên nhiên phía nam là vịnh Thái Lan , ở ven bờ có dãy núi Các Đa Mon , kéi dài từ Cam Pôt ( giáp Hà Tiên ) cho đến Po Xat ( giáp Thái Lan ) . Như vậy phần biên giới thiên nhiên gần như được bao bọc trọn vẹn bởi ba dãy núi hiễm trở , phần còn lại là đồng bằng hình tam giác , có con sông Mê Kông chảy qua , từ biên giới Lao đến Phnom Pênh rồi chia ra một nhánh chảy về Biển Hồ ( TONG LE SAP) , có nghĩa la biển nứớc ngọt , Biển Hồ hình chiếc lá kéo dài từ Phnom Pênh đến Siêm Riệp với chiều dài khỏang 150 km , chiều ngang chổ rộng nhất khỏang 15km , chổ sâu nhất vào mùa nước nổi có nơi đến 8-9 mét , còn một nhánh rẽ về phgiá Việt Nam .
Về lịch sử , dân tộc Kam Pu Chia có nguồn gốc ảnh hưởng văn hóa trực tiếp từ Ấn Độ mang nét đặc trưng chung của các nước như Thái Lan , Miến Điện , các nét đặc trưng nầy được thể hiện qua chữ viết , chùa chiền , tập quán tu hành của các vị sư , lối kiến trúc và phong tục ở nhà sàn , cho đến lịch ngày tháng , ấn định ngày tết của các nước nầy đều giống nhau , chỉ khác nhau tiếng nói của từng nước . Dân tộc hầu hết là dân tộc Khmer , chia ra làm hai nhóm : Khmer lơ và Khmer Krom . Khmer lơ tập trung vùng phía bắc , gồm các tỉnh như Kam pong Thom Siêm Riệp trở lên có giọng nói phát âm nặng hơn , nhưng phát âm đúng chính tả hơn so với chữ viết của họ . Còn Khmer Krom sinh sống ở các tỉnh phía nam , một số theo dòng sông Mê Kông xuống định cư vùng đồng bằng sông Cửu Long ở Việt Nam . Tôn giáo hầu hết là Phật giáo và cũng là Quốc giáo , hiện nay cũng cò một số chùa vừa là trường học các nhà sư cũng là thầy giáo . Kam Pu Chia có mối quan hệ với Việt Nam từ Thời nhà Nguyễn Gia Long , đầu tiên là mối quan hệ cầu viện giúp đở lẫn nhau , sau đó cũng có những xung đột của thời phong kiến , mạnh được yếu thua , có một thời quân của nhà Nguyễn sang đóng tận gần Siêm Riệp đặt vùng Phnom Pênh thành một trấn gọi là Trấn Tây Thành , vua nhà Nguyễn cho xây các thành như thành La Bích , thành La Liêm và đã từng đóng quân ở thành Thành U Đông Siêm Riệp ( muốn tìm hiểu thêm các bạn tìm cuốn Việt Nam sử lược sẽ rỏ ) , thành La Bích hay La Liêm hiện nay là thành Phnom Pênh , sau nầy đến thời Minh Mạng thì nhân Dân Kam pu Chia nổi lên giành lại , quan quân Minh Mạng phải rút về .
Sau nầy trong chiến tranh chống pháp , Cách Mạng Kam Pu Chia luôn luôn gắn bó với phong trào Cách Mạng của Việt Nam , đến năm 1954 , khi ký kết hiệp định Giơ Neo thì Cánh Mạng Kam Pu Chia bị các thế lực mạnh hơn ép phải giải giáp tại chỗ , Cách Mạng Việt Nam cố gắng bênh vực nhưng không được , lực bất tòng tâm . Đến chiến tranh chống mỹ , đất nước Kam Pu Chia do nhà vua Xi Ha Núc lãnh đạo ( XOMĐACH XIHANÚC , chữ XOMĐACH có nghĩa là vua hay là hòang tộc , XOMĐACH HUNSEN , tức là ông Hun Sen được nhà vua thương yêu cho vào hòang tộc nên được gọi là XOMĐACH Hun Sen ) . Nhà vua lãnh đạo đất nước theo đường lối trung lập , mới nhìn thì thấy đường lối rất khôn ngoan , ai cũng chơi , ai cũng ban giao , nhưng rất nguy hiểm , khi còn học phổ thông thầy giáo của tôi khi giảng về Kam PU Chia thầy ví dụ XIHANÚC giống như diễn viên xiếc đang biểu diễn trò đi dây thăng bằng , hai bên là hai hai thế lực Tư Bản và Cộng Sản , khi Tư Bản cho một món quà thì XIHANÚC nghiêng về phía Tư Bản , vì vậy Cộng Sản phải cho thêm một món quà để cân bằng và thầy giáo tôi tiên đóan rằng dứt khóac XIHANUC sớm muộn gì cũng phải đổ vì Tư Bản hay Cộng Sản đều khôn hơn XIHANUC nhiều , vài năm sau XIHANUC đỗ thật , do Mỹ dựng lên chính quyền tay sai lấy tên là chính quyền Tự Do , do LÔN NÔL cầm đầu , như vậy chẵng bao năm Kam Pu Chia lại nội chiến . Thời nầy chính quyền Ngụy Sài Gòn , đem quân sang giúp chính quyền Ngụy Lôn Nôl nên có cuộc bắn giết dã man vào nhân dân Kam Pu Chia , để trả thù cho Việt Kiều Tại Kam Pu Chia bị tàn sát do binh biến . Chính vì thế mà nhân dân ở vùng Kam pong Chàm hay gần biên giới Việt Nam phải bỏ chạy vào rừng khi có bộ đội Việt Nam tấn công sang sợ bộ đội ta trả thù dân tộc , mãi sau nầy khi thấy bộ đội mình hiền không bắn giết trả thù ai cã họ , mới kéo về .
Còn nguyên nhân vì sau Mỹ xúi giục Lôn Nol lật đổ XIHANÚC . Nếu Các bạn có điều kiện tìm đọc cuốn sách nước Mỹ và Đông Dương do một phóng viên người ÚC viết thì các bạn sẽ rõ . Mình xin tóm tắt như thế nầy : << Sau năm 1954 , khi chính quyền Ngô Đình Diệm ra đạo luật 10/59 , các gia đình có thân nhân tập kết hay đã tham gia Cách mạng đều bị bắt bớ . Vì vậy các gia đình nầy tìm cách chạy sang Kam pu Chia làm ăn sinh sống , tôi cũng có thân nhân chạy sang Kam pu Chia sinh sống dạng nầy . Hầu hết những gia đình nầy đều có cảm tình với Cách Mạng Việt Nam , nên có nhiều đóng góp , giúp đở cho Mặt Trân Gỉai Phóng . Hơn nữa vì XIHANÚC trung lập nên con đường chi viện cho chiến trường miền Nam từ ngòai Bắc công khai qua cảng trung gian Kam pu Chia . Vì vậy lật XIHANÚC là việc người Mỹ phải tính tới . Sau khi lật đổ Ngô Đình Diệm , Nguyễn văn Thiệu lên thay . đường lối chiến lược thay đổi theo chiều hướng khôn ngoan , thâm hiểm hơn . Khi Lon Nol lật đỗ XIHANUC , thế lực thân mỹ lên cầm quyền , dưới sự xúi giục của CIA , một mặt họ giết hại Việt Kiều tại Kam Pu Chia có chiều hướng thân Cách Mạng . Một mặt họ cho quân lính Sài Gòn bốc Việt Kiều về Việt Nam , một mặt họ xúi giục binh lính Sài Gòn trả thù dân tộc gây mối thù chia rẻ giữa Việt Nam và Kam Pu Chia đồng thời triệt phá lực lượng ủng hộ Cách Mạng Việt Nam tại Kam Pu Chia . Vào lúc nầy một số rất nhiều Việt kiều bị giết thả trôi theo sông Mê Kông , một số bị bốc về sống ở các trại tỵ nạn ở Việt Nam , vì sinh kế một số thanh niên ở trại tỵ nạn phải đăng lính cho Chính quyền Sài Gòn . Còn lại phần lớn Việt Kiều chạy thóat vào vùng giải phóng , để theo Cách Mạng .
Cũng chính vì những nguyên nhân lịch sữ sâu xa trên , mà chúng tôi là con cháu thế hệ sau nầy , khi sang làm nhiệm vụ Quốc Tế . Dù anh em bộ đội chúng ta hết sức nghiêm chỉnh , hiểu được nhiệm vụ chính trị của mình do Đảng giao . Nhưng chúng ta không thể nào tránh được sự hiểu lầm từ nhân dân bạn , đó là điều hết sức khó khăn cho thế hệ chúng tôi . Nhưng chúng tôi tin tưởng rằng , sau nầy mối quan hệ Việt Nam và Kam Pu Chia sẽ tốt đẹp mãi mãi từ khi chúng ta cứu dân tộc bạn được hồi sinh , với tinh thần quốc tế trong sáng mà anh em ta phải đổ bằng xương máu lẫn mồ hôi
Tính tình nhân dân bạn rất hiền hòa thật thà và chất phát , do ảnh hưởng của Phật Gíáo. Họ thích màu đậm , đỏ thì đỏ đậm , xanh thì xanh đậm , vàng thì vàng đậm , màu vàng dùng cho các nhà sư . Họ rất giữ lời hứa . Nhưng họ rất ghét tính gian dối , lừa đảo , trộm cắp , ở xứ của họ nếu người nào trộm cắp hay lừa đảo họ , họ ít khi thưa ra chính quyền mà nhân dân họ tự xử luôn (chém bỏ ngòai rừng ) . Về phong tục mỗi năm có ngày lễ CHÔI SNĂM THMÂY, chính là ngày tết cổ truyền của họ , tết của họ theo lịch của họ cũng dựa vào mặt trăng để tính tóan như là âm lịch của ta , nhưng khác với ta họ hơn ta ở chổ , họ chọn ngày đầu năm vào lúc trăng sáng tỏ , tức là ngày rằm hay mười sáu âm lịch của ta , để làm ngày mùng một đầu năm của họ , nên năm nào dân tộc họ cũng ăn tết vào lúc trăng sáng . Cái lễ thứ hai là lễ ĐÔL TA (tức là lễ thờ cúng tổ tiên hay là ngày giỗ tổ ) . Dân tộc bạn khác với chúng ta ở chổ , họ tổ chức ngày giỗ cho ông bà không theo ngày mất của ông bà họ , mà cã nước họ tập trung giỗ chỉ một ngày , đó là ngày Đôn Ta , cã nước ngừng lao động sản xuất , tập trung nấu nướng và mang lên chùa để cúng tổ tiên , không phân biệt giàu nghèo , cúng xong cã gia đình và tập thể cùng ăn uống no say tại chùa ( điểm nầy tôi thấy họ văn minh và gọn hơn phong tục chúng ta nhiều) . Còn những sinh họat văn hóa hàng ngày thì từ lúc còn nhỏ , trẻ con đã học múa truyền thống của dân tộc , ai cũng biết múa , múa rất dẽo vì ai cũng được dạy từ nhỏ, bộ đội ta dù ai có bắt chước được giọng nói hay cách ăn mặc có giống người K đi nữa thì họ cũng phát hiện dược người nước ngòai qua các điệu múa .
Mỗi phum đều có tổ chức nhóm múa người đứng đầu do một phụ nữ gọi là MÊ RUM . Người nầy phải chưa có chồng , nếu có chồng coi như không còn tham gia nhóm múa nữa . Còn đàn ông thì không giới hạn già , hay trẻ gì cũng múa được . Vào những đêm trăng sáng lúc nông nhàn đâu đâu cũng rộn ràng tiếng trống lăm thôn . Một nét văn minh nữa là ai cũng tự giác chấp hành qui định khi múa , thanh niên không hề có chuyện đánh nhau vì việc giành đào múa , muốn thích múa với cô nào cũng được , múa từng cặp nam nữ . Người múa càng khéo thì điệu múa càng lượn lờ uốn éo , tay chân và cã thân hình đong đưa theo tiếng trống , tiếng đàn , càng uốn lượn sát thân hình người phụ nữ chừng nào , động tác múa càng tôn vinh đựợc nét đẹp của giai nhân , người múa càng điêu luyện , mê hồn . Một điều cấm kỵ tuyệt đối là khi múa không được chạm vào thân hình của người đẹp dù cho vô tình hay cố ý . Vì vậy mà những đàn ông càng lớn tuổi càng nhiều kinh nghiệm múa càng dẽo càng hay . Nhóm múa nào cũng vậy trước khi múa họ đều cùng nhau hát một bài cúng tổ rồi mới múa .
Ở Kam pu Chia con gái cưới con trai , trong lễ cưới , ngày đưa dâu ( đưa rễ về nhà cô dâu ) là một buổi rước múa , mọi người đều tham gia múa có cã những cô gái ở bên đàn trai múa để tiển đưa chú rễ về nhà cô dâu , họ múa dọc theo đường từ nhà chú rễ cho đến nhà cô dâu .
Đất nước bạn thời đó nông nghiệp là chính , Biển Hồ gần như nuôi sống cã đất nước . Xung quanh vùng Biển Hồ họ trồng lúa vào mùa khô là vụ chính của họ . Khi nuớc rút đến đâu là họ cấy đến đó , khi nước cạn dần cũng là lúc lúa chín . Còn trên rừng thì họ làm lúa rẫy . Cã gia đình chọn khu rững nào tốt là họ chặt cây lúc đầu múa khô , ai ruồng được nhiều thì cấy được nhiều . Sau khi đốn cây xong họ gom lại để đốt dọn đất , đất rừng tốt họ không phại cày xới hay bón phân . Khi gieo hạt họ dùng cây nhọn như chày giã gạo , một người đi trước cắm cây nhọn xuống đất tạo thành lỗ , người đi sau bỏ hạt giống vào , rồi lắp đất lại . Họ làm rất thành thục , họ cho hạt giống vào chai , cầm chai trút nhanh xuống sa cho chỉ vài hạt rớt vào lỗ . Khi gieo lúa họ phải gieo kèm theo , bắp , khoai . Nếu gieo lúa không thì do đất quá nhiều phân cho nên lúa phát tirển lá nhiều dẫn tới không có hạt . Vì vậy họ trồng bắp cây bắp sẽ lên cao hơn cây lúa khi thu họach bắp xong là còn lại lúa thu họach sau . Xong mùa , họ làm chòi cao trong rừng cạnh rẩy lúa , họ chặt cây làm kho lúa cất tại rừng bên rẫy lúa , khi nào ăn họ ra đó giã thành gạo rồi mang về , không sợ trộm cắp .
Xong mùa ruộng rẩy là đến mùa cá , thiên nhiên ban tặng họ Biển Hồ là một bể đầy cá . Dân ở khắp nơi từ rừng núi kéo về Biển Hồ để bắt cá . Họ kéo cã gia đình mang theo cã gạo , các lọai cũ , quả để ăn , đi đến đâu đói là dừng lại nấu cơm như đòan du mục , cã phum lũ lượt ngồi trên chiếc xe bò , đi từng đòan về phía Biển Hồ , vừa đánh bắt cá vừa chế biến ngay tại chỗ . Cá lớn họ làm khô , cá nhỏ vừa làm cá sấy ( cá hong khói ) , hai món nầy bộ đội ta rất thích ăn . Còn một món ăn rất dân tộc của họ không thể thiếu đó là món bò hóc . Muốn làm món nầy cá phải để ươn , hai ba ngày rồi mới ướp muối . Thịt cá bị phân hủy thành lọai sền sệt , nặng mùi . Ai chưa quen thì rất khó ngữi . Nhưng đã quen rồi thì đó là món nêm vào các lọai canh không thể nào thiếu . Ở K bốn năm tôi cũng chỉ ăn được món bò hóc nầy sau khi chế biến vài ba món mà thôi , ví dụ như tôi được một bà má ở phum Kha Na gần thị xã Siêm Riệp nấu cho ăn món bò hóc chưng với thịt , rất ngon . Má mua thịt ba rọi về băm nát , trộn với bó hóc , thêm cã củ hành tây , sau đó chưng cách thủy , ăn với dưa leo vừa mới hái , nhờ mùi hành tây át đi mùi bò hóc ăn nó ngon làm sao . Còn bà má ở phum Peck Sneng , lúc nào tôi ghé má cũng nấu cho tôi ăn món << sầm lọ cà cô >> và má chỉ cho tôi cách nấu , thỉnh thỏang tôi vẫn nấu cho gia đình ăn , cã nhà đều khen ngon ( không có bò hóc tôi thay bằng mắm ) . Món đó nấu như sau : Nguyên liệu gồm : Măng tầm vong ( phải là măng tầm vong mới ngon ) , sắc mỏng , lá rau ngót hoặc là lá dây bình bát , cá trê hay cá sấy , một nắm gạo lức giã nhỏ ( tấm gạo) . Nấu nước sôi bỏ cá vào đến khi sôi nêm bò hóc , rồi thả măng khi sôi lại thả rao ngót hay lá bình bát vào ,sau đó bỏ thêm nắm gạo lức giả nhỏ . Vị lá bình bát và gạo lức , làm cho măng không còn the mà thêm ngọt , nước canh màu đục trắng như nước vo gạo , khi chín cho thêm hành vào . Nấu đơn giản mà rất là ngon .
Còn một món ăn nữa mà bộ đội ta ưa thích đó là món xôi Cà Lanh . Người dân họ dùng ống tre lồ ô , cưa từng đốt . Sau đó dùng gạo nếp trộn với đậu đỏ , ngâm nước cốt dừa một đêm sau đó cho vào ống tre , lấy rơm nút lại , rồi đem ống tre đi đốt , đến khi chín họ gọt bỏ phần võ của ống tre chỉ còn lại võ lụa , treo lên nóc nhà , khi nào ăn chỉ cần lấy tay tách lớp võ ra , rồi bẻ từng khúc . Ăn ngon hơn bánh dừa của ta vì ngòai vị ngọt của nếp , vị béo của dừa , vị bùi của đậu còn có vị ngọt từ ông tre . Ăn rất ngon mà để lâu làm lương khô cũng được .
Nông nghiệp nước bạn còn một nét đặc trưng nữa đó là khai thác đường thốt nốt , tôi đã viết ở các trang trước nên xin phép không viết lại nữa .
Về nghệ thuật những hình thức cao xa như múa cung đình ÁPSARA thì chúng tôi chưa từng thưởng thức nhưng nghệ thuật dân gian thì chúng tôi cũng từng được thưởng thức , như hát tuồng họ gọi là La BĂM , ngòai ra trong dân gian còn một lọai hình nghệ thuật chỉ có ở vùng Siêm Riệp là có đó là hát Là dây ( có nghĩa là hát đối đáp , gióng như hò đối đáp ở miền Nam ) , Nhưng ở đây hát có nhạc cụ đệm đầy đủ , người hát phải có kiến thức về văn học về nhạc , vừa sáng tạo , vừa có khả năng đối đáp giỏi . Ở D4 có một Atrưởng hát được lối hát nầy , để đối đáp tham gia văn nghệ với nhân dân bạn , kỳ đó xảy ra tại phum Cà Tin (Cting) , nhiều người dân vỗ tay tán thưởng .
Về nhân chủng thì dân tộc Khmer có nhân dạng khác với dân tộc Việt Nam ở chỗ . Nếu các bạn nào nhìn vào các bức phù điêu ở đền Ăng Ko thì sẽ thấy nét khác biệt , cái tài hoa của bức phù điêu là nói lên cái khác biệt rất cụ thể khó nhận biết của dân tộc họ đó là cánh mũi . Nếu đễ ý các bạn sẽ thấy cánh mũi của dân tộc KHMER sẽ to hơn và cong hơn so với các dân tộc xung quanh họ .
Bộ đội chúng tôi sau khi tham gia trận đánh về đóng quân trong dân . Lúc đầu họ còn sợ nhưng sau đó thấy chúng tôi sống hòa đồng cùng với dân , thấy dân làm chuyện gì cũng giúp , từ phát rừng làm rẫy cho đến giã gạo , quét nhà , lấy nước . Vì vây mà dân yêu mến , nhờ vậy mà tầm hiểu biết của chúng tôi từ từ được nâng lên lúc nào chúng tôi không biết so với các nhà nghiên cứu thì chúng tôi còn thua xa . Với tấm lòng chúng tôi muốn đóng góp lên cư dân trên mạng . Nên còn gì sai sót mong các bạn góp ý
Hai Ruộng xin cảm ơn các bạn .
|
Dilber MC Theme by HarzeM