Chào các quê!
LXT vừa có chuyến đi Tây Nguyên và đúng như nguyện ước bấy lâu nay- đã đến được Đắc Tô- Tân Cảnh, nơi hơn 40 năm trước xe 377 đã chiến đấu và anh dũng hy sinh.
40 năm với biết bao biến đổi, chiến trường xưa nay đã khác nhiều rồi. Tuy đường băng sân bay Đắc Tô 2 vẫn còn nguyên song toàn bộ phái bên kia đường đã thành một khu dân cư. Khu vực trung tâm của trận đánh giờ là ngôi trường THCS mang tên 24.4- ngày diễn ra trận đánh bi hùng. Dẫu vậy, LXT vẫn xác định được nơi xe 377 đã bắn viên đạn cuối cùng và đi vào cõi bất tử. Vị trí đó là hõm đất trũng ở ngay trước cổng ngôi trường:

Về tượng đài chiến thắng, vào tận trong xe xem. Đúng là 377 bị trúng 3 phát đạn. Phát đạn thứ nhất trúng giáp trước thân xe gần lỗ bắn súng máy phía trước. Tuy nhiên phát này không xuyên vào bên trong được. Tác động của nó chỉ có thể làm vỡ kính lái xe mà thôi.
Phát đạn thứ hai trúng phía dưới ngôi sao:

Phát đạn này chắc chắn do một viên đạn xuyên đầu nhọn (đạn động năng) của pháo 76mm trên M41 bắn ở khoảng cách rất gần. Có thể suy ra điều này vì đường kính lỗ xuyên ở phía ngoài và phía trong gần như bằng nhau. Phát đạn này chắc chắn sẽ làm pháo thủ, lái xe hy sinh. Còn TX, pháo hai có thể không hy sinh nhưng cũng bị choáng ngất.
Phát đạn thứ ba trúng tháp pháo phía gần cưa trưởng xe:

Có lẽ đây là một viên đạn xuyên lõm của pháo tăng M41 vì lỗ bên ngoài khá to song bên trong lại rất nhỏ. Phía bên ngoài gần bằng miệng chén nhưng phía trong chỉ nhỉnh hơn đầu đũa chứng tỏ đó là luồng xuyên của đạn lõm. Ngoài ra còn những vết lỗ chỗ xung quanh cũng chứng tỏ điều đó. Tuy nhiên, theo LXT thì đây chính là viên đạn nguy hiểm nhất vì lúc này xe 377 vẫn còn vài viên đạn xuyên. Đó là loại đạn cố định trên vành tháp pháo và luồng xuyên của phát đạn này hướng thẳng đến vị trí đó. Nó sẽ kích nổ các viên đạn trên giá, đầu tiên là gây nổ liều phóng gây cháy trong xe, sau đó sẽ kích nổ đầu đạn.
Chẳng biết nói gì hơn, chỉ biết thắp cho các anh nén nhang. Cũng chẳng biết có phải các anh linh thiêng về chứng giám hay không mà bó nhang bùng cháy đùng đùng.

Đêm đó, về Plei- ku. Dẫu uống khá nhiều mà trằn trọc mãi không ngủ được. Vậy là có bài thơ Về Đắc Tô:
Nghe về các anh đã nhiều
Đọc về các anh không ít
Vẫn cứ một lần muốn đến
Thắp cho các anh nén nhang
Thế rồi một ngày cuối năm
Nguyện ước đã thành hiện thực
Vượt qua bao điều câu thúc
Hôm nay tôi đến Đắc Tô
Cao nguyên đang vào mùa khô
Trời thì vẫn xanh ngăn ngắt
Gió vẫn ù ù khoáng đạt
Cỏ cây lấm bụi, úa vàng
Lặng người đứng cạnh đường băng*
Cố tìm chút gì dấu vết
Trận "một chọi mười" oanh liệt
Nhưng nào tìm thấy gì đâu
Bao nhiêu nước đã qua cầu
Thời gian, sao dời, vật đổi
Nơi các anh thành "tháp lửa"
Giờ tươi ngói mới ngôi trường
Thắp cho các anh bó nhang
Cầu cho các anh yên nghỉ
Chúc cho các anh bất tử
Bây giờ, mãi mãi mai sau
Chẳng biết các anh nghĩ sao
Mà nhang bốc lên rừng rực
Hay lửa bôn mươi năm trước
Hôm nay lại cháy hết mình