Không có gì đâu các bạn ơi , khi đó chuyện chiến tranh là rất xa vời trong quan niệm của mọi người nên khi nhìn những đoàn quân đi ra mặt trận mọi người không biết nên rất dửng dưng , lơ đãng , ngay những người trong cuộc như chúng tôi cũng chẳng hình dung ra ở phía trước sẽ là những trận đánh với nhiều mất mát hy sinh . Nhưng những người dân bên sát biên giới thì họ thật sự hiểu vì hàng ngày họ biết , họ đếm được từng khoảnh khắc của cuộc chiến bởi vậy họ rất đồng cảm với lính trẻ chúng tôi khi đó , họ hiểu chúng tôi đang mang thân vào chỗ hiểm nguy , bởi vậy tôi còn nhớ mãi ánh mắt của một người đàn ông trung niên dừng tay dao chặt cây trong rừng đứng thẳng lưng nhìn theo đoàn quân chúng tôi đang lội lõm bõm dưới con đường dải bằng những thân cây chìm trong nước . Ánh mắt như lời chào và lòng biết ơn những người lính đang đi và mang lại cuộc sống bình yên cho nhân dân .
...
Yta còn nhớ vào khoảng giữa năm 1978, ở thành phố và các tỉnh lân cận biên giới vẫn nghe tiếng đạn pháo bắn đì đùng từ hướng biên giới vọng về, khi ấy trong lòng cũng nặng trĩu lắm. Dân chúng ở các vùng mà bác BinhYên1960 đi qua đều biết và nghe thấy chiến tranh chứ. Yta còn nhớ thanh niên vào thời đó trốn nghĩa vụ thì gia đình được gọi ra địa phương họp, có mời anh em thanh niên đi đợt tới để động viên tinh thần ... Không khí chiến tranh bao trùm khắp nơi nơi. Nhưng mỗi gia đình 1 hoàn cảnh, nói thiệt ra đây, phong trào vượt biên đã rộ lên từ năm đó trở đi cho tới ngày quân mình hoàn thành nghĩa vụ rút khỏi K. Bao nhiêu kẻ đã chạy chọt để khỏi ra biên giới, khỏi phải đi K.? Yta nhớ cả trường trung học của yta chỉ có vài chục người lên đường thôi, còn lại hàng trăm nam sinh lớp 12 khác đi đâu cả vậy? Tỉ lệ 1/10 này nói lên điều gì? Yta dám nói hầu hết thanh niên lỡ sinh ra vào cái năm nghiệt ngã 1960 ấy nếu đầy đủ sức khỏe và không phải con trai một trong gia đình đều đã nhận lịnh gọi nhập ngũ, không trước thì sau, kể cả diện trúng tuyển Đại học Cao Đẳng hay công nhân có tay nghề cao. Vậy thì những người còn ở lại nhìn những người lính ra chiến trường, họ nghĩ gì các bác, họ ái ngại cho người lính ư? Ái ngại thì làm được gì? "Ai cũng chọn việc nhẹ nhàng, gian khổ thuộc về ai", bác Hồ nói là "không sợ thiếu, chỉ sợ không công bằng", không sợ gian khổ chỉ sợ không chia đều, đều diễn tả ý này. Đến khi vào quân trường 2 Bis XVNT D4 Quyết Thắng của Trung Đoàn Gia Định, lẫn trong tiếng nhạc vui vẻ của đoàn xiệc ở bên Sở Thú, yta vẫn thỉnh thoảng nghe tiếng đạn của thần chết văng vẳng lúc xa lúc gần, trong đó có lẽ có trận 26.09.78 mà bác Bình Yên nhắc tới? Rồi bỗng giữa tháng 10, khi D4 huấn luyện chưa đầy 1 tháng, tân binh chưa kịp bắn bài 1, các đơn vị lát đát đến nhận quân ra biên giới, sau này mới biết vội vàng như vậy là vì thiếu quân trầm trọng. Tất cả tân binh đều được chuyển đi ban đêm, tờ mờ sáng thì tới Tây Ninh. Cho nên yta chẳng biết dân tình nhìn mình ra sao, cứ lẳng lặng mà đi về phía trước, tới vùng đất gọi là biên thùy thiêng liêng của tổ quốc, nơi mà mình chưa bao giờ đặt chân tới.
Cái khó nhất đời lính không phải là đối diện với địch mà là đối diện với chính mình, mấy ai khỏi phải chạnh lòng nghĩ lại, một đống người thụt lùi bỏ trốn hoặc chọn việc nhẹ nhàng, còn mạng mình thì sao, cứ lù lù tiến ra biên cương mặt đối mặt với kẻ thù? Những giờ phút chờ địch, ca gác giữa đêm, khi một mình đối diện với chính mình, không nghĩ gì thật sao hỡi những anh lính chiến, đồng đội của tôi năm nào?

Yta thật ái ngại cho chính anh em mình, lắm người vẫn không hề mang tư tưởng công thần, tư lợi khi về lại đời thường ...