Trang để in - Tầu ngầm - Chiến hạm của Liên xô và Nga

NGÀY THÀNH LẬP CHÍNH THỨC HẠM ĐỘI NGA
20/10/1696

Vào ngày này, Peter I Đại đế và Nghị viện Quốc gia đã ban hành một Sắc lệnh Thành lập đội tầu,để mở mang giao thương và đặc biệt để tiếp chiến với quân Thổ. Đó là một quyết định có tầm quan trọng lịch sử. Là kết quả của việc thể hiện 1nước Nga hùng mạnh – Một nước Nga lớn nhất lục địa - Cũng là thể hiện quyền lực Nga trên biển.

Trong thực tế, việc xây dựng hạm đội của Peter I ở Voronezh đã được đưa ra vào cuối năm 1695.Sau khi nhóm họp giới quý tộc và giáo sỹ tại Kumpanstvo. Hội nghị giao nhiệm vụ xây dựng,trang bị ,bảo trì và sủa chữa tầu.Theo sắc lệnh của Piter1đại đế mỗi giáo sỹ cai quản 8000 hộ cần đóng 1 chiến thuyền.Mỗi quý tộc cai quản 10000 hộ cũng phải đóng 1 chiến thuyền.Những quý tộc cai quản dưới 100 hộ có thể đóng góp từng năm mỗi hộ 50korpek
Ngày 11/12/1696 sắc lệnh đóng 12 tầu buôn được ban hành.Tổng số trong năm 1696 Nga đã đóng xong 52 chiến thuyền các loại.

Trong 30 năm (1696-1725) Nga đã thường xuyên xây dựng các chiến thuyền .Đã xây dựng 111 giáp hạm, 38 tàu khu trục, 60 tầu chỉ huy 67 tầu lớn có nhiều tầng, 300 tàu vận tải và nhiều tàu nhỏ hơn. Trong thời gian này nhiều lần nổ ra những trận đánh trên biển Baltic chống lại các tàu Thụy Điển. Quân Nga với những chiến thuyền hùng mạnh luôn ở thế thượng phong.

Năm 1725 số người phục vụ trong các đội tầu là 7215 người.Học viện hải quân là trung tâm thiết kế,chế tạo và đào tạo sỹ quan hải quân Nga.Học viện hải quân đặt tại
St Petersburg.

Năm 1696-1725 Nga đã xây dựng được Hạm đội Baltic.Hạm đội này trong những năm qua đã giành nhiều chiến thắng lớn trong các trận chiến trên biển . Kotlin ,bán đảo Gangut, các đảo và quần đảo Saaremaa Grengam.Hạm đội Baltic Nga đã giành được một sự thống trị biển Baltic và Biển Caspi.
.

Thưa các CCB,cùng các độc giả!Trong loạt bài tới tôi xin giới thiệu các hạm đội Sa Hoàng trong giai đoạn 1600-1869.

XÂY DỰNG HẠM ĐỘI BIỂN Ả RẬP.

Trong những năm 90 của đầu thế kỷ 18.Nga đi vào biển Đen và biển Ả Rập hết sức khó khăn.Thổ nhĩ kỳ đã cho xây pháo đài án ngữ trên cửa sông Đông,sông Đa-nhép.Lúc này những chúa đất trên bán đảo K-rưm đã bắt đầu giao thương với các thương gia phía tây âu.

Mùa xuân 1695,quân đội Nga Hoàng cùng cánh quân Ko rắc đã đánh chiếm 2 pháo đài của quân THổ.Tháng 6/1695 Hoàng đế PITER 1 bắt đầu vây hãm pháo đài trên biển Ả-Rập.Đây là 1 pháo đài kiên cố bậc nhất của quân Thổ.Nó án ngữ và kiểm soát mọi hoạt động ra vào từ sông Đông,Đa-nhép vào biển Ả Rập.Ngày 23/12/1694 các tầu thuyền đã khởi hành chuyển quân,lương,vũ khí đến biển Ả-Rập.Trung tâm đóng tầu thuyền của Nga hoàng thời đó đặt tại tp Voronezh.Trong chiến dịch đánh pháo đài của quân Thổ trên biển Ả-Rập này Quân Nga đã huy động cả thảy khoảng 1900 lượt tầu thuyền để vận chuyển quân,lương thực và vũ khí.Tuy nhiên những tầu lớn,chở nhiều quân,trang bị hỏa lực mạnh có thể khống chế,uy hiếp pháo đài quân Thổ thì quân Nga chưa có.Cho lên lỗ lực của quân Nga đưa bộ binh đến vây hãm pháo đài quân Thổ đã không thực hiện được.Quân Thổ dễ dàng chặn quân tiếp viện,vũ khí đạn dược của quân Nga.Cuối cùng quân Nga hiểu rằng không có những chiến thuyền mạnh để mở chiến dịch đánh từ biển vào,quân Nga không thể lấy pháo đài.
Nguyên nhân dẫn đến thất bại của chiến dịch biển Ả Rập lần 1 là;
-Thiếu vắng những chuyên gia qs
-Quân Nga lúc này chưa có những chiến thuyền.Đó là những nguyên nhân mà quân Nga không thể vây hãm và lấy thành của quân Thổ trên biển Ả Rập.
Gạt bỏ mọi thiếu sót,hoàng đế PITER 1 chỉ ra rằng cần thiết phải xây dựng những chiến thuyền đủ mạnh để vận chuyển quân,lương thực đạn dược.Cuối tháng 4/1696 từ Apkhangel 1 tầu chở toàn thợ đóng tầu đã tới Voronezh.Cũng thời điểm này từ Hà Lan đã khởi hành 1 tầu với những thủy thủ,thợ máy,hoa tiêu,thầy thuốc.Tất cả các tài lực đã hội tụ tại Voronezh.Kỹ thuật-Chất lượng các nồi hơi,lò đốt đều được đặt sx tại Hà lan từ năm 1694,có kích thước 31,8M dài ,rộng 9,1M.Độ choán nước được dự tính là 1,8M,mỗi chiến thuyền trang bị 3 thần công,thủy thủ đoàn là 133 người/chiến thuyền.Từ Hà lan các trang thiết bị được tháo rời chở bằng các tầu buôn tới Volokda sau đó đến Moscow. Từ Moscow được chuyển tới Voronezh bằng các cỗ xe ngựa kéo đặc biệt với những thanh trượt tuyết bên dưới.Cùng các lò hơi,các thợ máy từ Hà lan cũng đã tới.
Năm 1696 các lò hơi từ Hà lan đã được nắp ráp và sẵn sàng lắp thêm 21 lò hơi khác.Mùa đông năm 1696 đã sẵn sàng cho việc xây dựng 2 chiến hạm đầu tiên với với trang bị 36 khẩu thần công(Chiến hạm với 36 thần công/chiến hạm.Chiến thuyền 3 thần công/chiến thuyền).
Từ tháng 3 cho tới trung tuần tháng 4 /1696 đã hạ thủy chiến hạm đầu tiên mang tên "Thánh PITER" với 36 khẩu thần công.Việc xây dựng chiến hạm thứ 2 mang tên "Thánh Phao lô" bị trục trặc do việc tập trung chiến dịch biển Ả Rập
Tháng 4/1696 chiến hạm "Thánh PITER" với 22 nồi hơi-4 lò đốt đã được bổ nhiệm các sỹ quan,thủy thủ đoàn,thợ máy trong đội hình trung đoàn Semenov với 28 đại đội(4225 người).Tổng chỉ huy-Hoàng đế PITER 1.Trong thời gian này quân Nga cũng thành lập Hải đoàn BELGROT với 1300 tầu thuyền các loại .Trong đó có 300 tầu đi biển và 100 bè để vận chuyển quân lương vũ khí.Chỉ huy trực tiếp hạm đội biển Ả rập đô đốc -đại tướng Lephort,phó đô đốc đại tá Lima,chuẩn đô đốc đại tá lozer.

phần 2 :trận chiến trên biển Ả rập.

Cuối tháng 4/1696 quân Nga đã đưa quân áp sát những pháo đài tại biển Ả rập.Ngày 22/5/1696 quân Nga đã dành được chiến thắng đầu tiên tại cửa sông Đông .Với sự chỉ huy của thủ lĩnh Cô zắc ,F.Minyaev bằng các tầu nhỏ ,đã tiến công chiến hạm quân Thổ. Với thành phần 13 chiến thuyền và 24 tầu nhỏ.Quân Cô zắc đã đánh phá,đốt 9 chiếc,bắt sống 1 chiếc.Đây là chiến thắng bàn đạp.Nó mở toang cánh cửa ,tạo 1 hành lang cho quân Nga thẳng tiến vào biển Ả rập.Ngày 12/06/1696 vòng vây quân Nga đã khép chặt.19/6/1696 quân Nga đã bẻ gẫy mọi sự kháng cự của quân Thổ buộc quân Thổ phải đầu hàng.Quân Nga làm chủ các pháo đài trên biển Ả rập.

Tại Moscow đã tổ chức ăn mừng chiến thắng rất hoành tráng.Trong niềm vui chiến thắng, PITER1 không dời khỏi ý nghĩ làm sao xd được 1 hạm đội tầu mạnh.PITER 1 đã giải quyết vấn đề không chỉ bởi mệnh lệnh,mà cả bằng lý chí và sự quyết tâm tuột bậc.Quyết định của PITER 1và hạ viên Nga ngày 20/10/1696 đã mang đến cho quân đội Nga 1 diện mạo mới.Nó khai sinh ra hạm đội Baltic sau này làm nền móng ,trụ cột của Hải quân Nga.Quyết định này đã sác định thành phần,nhiệm vụ,trách nhiệm cho Hải quân Nga.Thậm trí là 1 nguyên mẫu quy chế cho nghành Hàng hải đầu tiên trên thế giới.Chiến hạm đầu tiên của nước Nga mang tên “Thánh PITER”.Mặc dù chiến hạm này lúc đó di chuyển được một nửa nhờ vào những cánh buồm và các tay chèo.
Sau chiến dịch biển Ả rập 2,Lại 1 lần nữa quân Nga bắt tay vào xây dựng hạm đội.Do ngân khố bị hao hụt,Nhà nước Nga lúc đó đã quyết định dựa vào đóng góp của toàn dân.Mà cụ thể là khoán việc thu góp cho các quý tộc,tu sỹ.Các chiến tuyền được giao đóng cho các nhà thầu đặc biệt người nước ngoài.Các chiến thuyền được đóng mới là các tầu lớn chở quân,lương,các tầu chỉ huy,giáp hạm,chiến hạm.v.v…Chấp lượng của các tầu được lựa trọn từ Anh và Hà lan.Đại đa số các chiến thuyền được đóng gần giống với chiến thuyền đầu tiên “Thánh PITER”
Dài 35,1M,rộng 6,4M mực chìm trong nước từ 1,8M-2,1M.Các chiến thuyền trang bị 36 thần công.Giêng giáp hạm trang bị 44 thần công.Tầu gáp công trang bị 2 thần công ở trước mũi tầu.Các chiến thuyền đều có 2 cột buồm có thể gấp lại.Vũ khí trên các chiến thuyền làm bằng đồng ,hoặc bằng gang.
Một sự kiện đáng nhớ trong lịc sử phát chuyển của Hải quân Nga là:Tháng 1/1697 thông qua các sứ quán tại Phổ,Ba Lan,Pháp,Hà lan,Anh,Áo .PITER 1 đã dẫn đầu 1 phái đoàn 30 người với mục đích đầy tham vọng là học hỏi Hải quân nước ngoài về kỹ ,chiến thuật Hải quân-Kỹ thuật đóng tầu.Ở Hà Lan PITER 1 làm việc như 1 thợ mộc trong nhà máy đóng tầu.Tại Anh PITER1 và đoàn tùy tùng nghiên cúu kỹ thuật đóng tầu,kỹ thuật pháo binh.Ở Áo PITER1 và đoàn tùy tùng học cách xây dựng và tổ chức hạm đội.Nhưng ở Nga trong giai đoạn này nổ ra cuộc binh biến của các ngự lâm quân.Do đó PITER 1và đoàn tùy tùng phải gấp rút chở về Nga.Sau khi dẹp loạn xong , PITER1 xuống ngay Vornezh.Nơi đây ngay lập tức ông cho áp dụng kỹ thuật đóng tầu vừa học được ở nước ngoài.Ngày 19/11/1697 Ông cho đóng 1 chiến hạm theo bản thiết kế của Anh với 58 khẩu thần công.Đây là chiến hạm đầu tiên hoàn toàn do thợ Nga đóng.Cho tới 27/4/1770 đã có 1700 tầu thuyền được hạ thủy.Tầu “Vận mệnh”,”con rùa” là những con tầu đầu tiên do người Nga tự đóng.
Trong năm 1699 đã ra đời 1 hải đoàn(Gồm các chiến thuyền như “Thánh Piter”,"Bình yên sớm mai”"Hoa chiến tranh”"Sức mạnh”"Gan dạ”.v.v...Chỉ huy hải đoàn là Đô đốc Glovin.Mục đích lúc này của PITER 1 là ký hòa ước với quân Thổ .Mùa hè 1770 hòa ước với quân Thổ đã được ký có thời hạn 30 năm.Năm 1701 PITER 1 ban hành 1 sắc lệnh chấm rứt hoạt động hải cảng Voronezh.Như vậy mọi hoạt động của hải quân Nga đã chuyển dần lên phía bắc.
Chiến dịch biển Ả rập kết thúc,trong giai đoạn này quân Nga đã đóng 500 tầu thuyền các lọai.Đây chính là giai đoạn mà hải quân Nga phát chuyển vượt bậc cả về chất lượng và số lượng.Hải quân Nga đã đi vào chuyên nghiệp và hiện đại hơn.Học viện Hải quân đã ra đời trong giai đoạn này tại St-Petersburg.

HẢI QUÂN NGA GIAI ĐOẠN HẬU HOÀNG ĐẾ PITER 1
(Thời kỳ đi xuống của Hải quân Nga)

TRong giai đoạn của người kế nhiệm hoàng đế Peter1,Hải quân Nga dơi vào 1 giai đoạn suy giảm .Thời đại PITER2 chỉ đóng mới 5 giáp hạm và một tàu khu trục nhỏ sx dở từ thời Peter 1. Trong giai đoạn này Hải quân Nga vẫn hiện hữu, nhưng rất mờ nhạt. Trong thời Anna Ioanovna năm 1730 Hải quân Nga được biên chế-27 giáp hạm, 6 tàu khu trục, 3 tầu chiến,. Chuyến đi duy nhất của Hải quân Nga, bao gồm 14 tàu chiến và 5 tàu khu trục để hỗ trợ quân besieging Danzig .Năm 1743, theo lệnh Elizabeth, trong chiến tranh Thụy Điển. Tại Kronstadt đã nắp ráp hạm đội có 17 giáp hạm, 5 tàu khu trục và 48 tầu nhỏ , nhưng đã không được tham chiến. Trong bảy năm chiến tranh, các tàu Nga phong tỏa bờ biển của nước Phổ, nhưng trong giai đoạn này là thời suy thoái kinh tế tại Nga lên Hải quân đã không được đầu tư đầy đủ .Trong năm 1757 ,Hải quân Nga được xác định để giữ lại 1chiến hạm-100 thần công, 8 chiến hạm 80 thần công, tàu (hạng 1), 15 chiến hạm 66 thần công, tầu ( hạng 2), 3 chiến hạm 54 thần công tàu (hạng 3), 6 chiến hạm 32 thần công, một số tàu khu trục nhỏ, có biên chế từ 2 đến 22 thần công. Vào đầu thời kỳ trị vì của Ekaterina 2 năm 1762 Hải quân Nga với thành phần 31 giáp hạm,11 khu trục và 99 tầu nhỏ.Đây là gai đoạn tồi tệ nhất của hải quân Nga.Tầu,thuyền bị hư hỏng nhiều,không có 1 tầu nào được đóng mới trong giai đoạn này. Sau thời kỳ đen tối của hải quân Nga .Các biện pháp đã được thực hiện để khôi phục lại Hải quân như các hình thức đào tạo nhân lực và xây dựng các tàu mới. Cuộc chiến tranh với Thổ Nhĩ Kỳ trong năm1769 Hải quân Nga đã cử 1 hải đoàn tới Địa Trung Hải, do Đô đốc Spiridova chỉ huy gồm 7 giáp hạm và 8 tàu khác. Đây là một cuộc hàng trình rất khó khăn-tàu gặp bão, thủy thủ đoàn bị bệnh,ốm đau nhiều. Phải mất năm tháng sau đó, một tốp gồm 4 giáp hạm, 1 khu trục và 4 tàu nhỏ mới cập đảo Minorca. Một chỉ huy hạm với 66 thần công và hải đoàn thứ hai được phái đi trợ giúp do Đô đốc Elfingstona chỉ huy gồm 3 giáp hạm, 2 tàu khu trục . Cả hai hải đoàn gặp nhau tại đảo Chios. Gần vũng Tresmen ,hạm đội Thổ đang neo đậu gồm 16 giáp hạm 6 khu trục hạm . Trong trận chiến,chỉ huy hạm của Nga là Evtaphi và chỉ huy hạm của Thổ là Real Mustafa bám đuổi nhau cuối cùng hai chiếc tàu mắc vào nhau, bắt lửa và phát nổ. Hạm đội Thổ Nhĩ Kỳ rút lui vào vũng Chesmen .Quân Nga đã vây chặt quân Thổ và đốt cháy các chiến thuyền quân Thổ tại đây. Để vinh danh chiến thắng , tất cả các thủy thủ tham gia trận đánh đã được trao tặng huy chương . Trong giai đoạn giữa 1772 đến năm 1782 tại St Petersburg-đã đóng mới 7 giáp hạm và 3 tàu khu trục. tại Arkhangelsk-đã đóng mới 18 giáp hạm và 14 tàu khu trục và một số tàu nhỏ được xây dựng tại Olonets và Serdobol. Các tàu được chế tạo theo mẫu được phê duyệt. Trong giai đoạn này Nga đã đóng được 1 chiến thuyền tốt nhất với 100 thần công,mang tên”Vinh quang” sau đó là tầu “chiến thắng” chúng phục vụ được 27năm . Trong giai đoạn này kỹ thuật đóng tầu đã được cải tiến nhiều.Pháo thần công được đúc bằng đồng ,thay bằng gang trước đây.Hiệp ước hòa bình với Thổ được ký vào năm 1775. Việc đóng mới các tầu bị đình chỉ, nó chỉ được khôi năm 1779 trước cuộc chiến tranh với Thụy Điển.

Năm 1772, Hải quân Nga đã gửi tới Địa Trung Hải một hải đoàn của Chuẩn Đô đốc Chichagof với ba tàu bổ sung. Ngoài hai hải đoàn cũ bao gồm 13 giáp hạm, 23 tàu khu trục 3 tầu chiến. Sau đó hải quân Nga lại gửi thêm một hải đoàn của Chuẩn Đô đốc Greig. chiến tranh với Thụy Điển năm 1788, hạm đội Nga đã được chuẩn bị khá tốt. Trong trận chiến tại đảo Hogland với hạm đội Thụy Điển có 15 giáp hạm và 7 tàu khu trục, đã đến từ đảo Kronstadt, Hải đoàn Nga do Đô đốc Greig chỉ huy, bao gồm 17 giáp hạm và 8 tàu khu trục. Mặc dù chiến thắng không được phân định, nhưng người Thụy Điển đã buộc phải rút lui. năm1790, hòa bình đã được ký kết. kết thúc một giai đoạn ganh đua nhiều năm giữa Thụy Điển và Nga trên biển Baltic .

Ở phía nam,sau khi sát nhập bán đảo Krym,biên giới ,biển phía nam của Nga rất cần bảo vệ.Năm 1778 cảng Kherson đã chở thành căn cứ đóng tầu của Hải quân Nga.Năm 1783 Sevastopol chở thành căn cứ chính của hạm đội biển đen.Trong năm 1785 biên chế chính của hạm đội biển đen gồm 2 giáp hạm-80 thần công.10 giáp hạm -60 thần công,20 tầu khu trục và 1 số tầu làm nhiệm vụ ứng cứu..Năm 1789 thành lập Tp Nikolayev chuyên việc đóng tầu.Trong chiến tranh 1788-1791 hạm đội biển đen đã dành được 1 số chiến thắng trước quân Thổ.Trong giai đoạn này hạm đội biển đen bao gồm:16 giáp hạm,6 khu trục,68 tầu làm nhiệm vụ cơ động-hỗ chợ (Chèo tay kết hợp với buồm).Cuối triều đại Catherina 2 mặc dù số lượng tầu trong Hải quân Nga đã tăng lên đáng kể,nhưng hầu hết xuống cấp hoặc hư hỏng.Dưới triều đại Paul 1(1796-1801) tương đối quan tâm tới Hải quân.Đã đóng mới được 17 giáp hạm,8 khu trục,12 khu trục chèo tay kết hợp với buồm,30 tầu nhỏ,20 tầu tiến công và 9 tầu đang đóng dở.
Hạm đội Baltic với thành phần:
45 giáp hạm,19 khu trục,12 khu trục chèo tay kết hợp buồm,30 tầu căn cứ hạm,12 tầu tiến công,200 pháo hạm và 4 nữ đoàn.Hạm đội biển đen gồm:
15 giáp hạm,10 khu trục,4 khu trục chèo tay kết hợp buồm,10 căn cứ hạm,10 pháo hạm.Giai đoạn này nội bộ Nga lủng củng,căng thẳng chính trị kéo dài đã đẩy Nga vào 1 số liên minh mà chẳng mang lại 1 chút lợi ích nào.Dưới triều đại Aleksandr 1(1801-1825) đã giảm bớt số lượng tầu phục vụ trong Hải quân Nga.Cuộc chiến tranh sau đó đã chuyển hướng chú ý của chính phủ Nga,gây ra sự trì chệ phát chuyển đội tầu.Năm 1805 ,1 hải đoàn đã tiến vào Địa trung hải gồm 5 giáp hạm,1 khu trục,5 tầu chống hạm dưới sự chỉ huy của Đô đốc Senyavin.Với nhiệm vụ chống lại quân Pháp và quân Thổ,Hải đoàn đã thành công trong việc chống Pháp.Hải đoàn đã bao vây và đánh chìm nhiều chiến thuyền quân Thổ tại Athos.Năm 1817,việc đóng tầu đã có nhiều bước tiến nhẩy vọt,lần đầu tiên Hải quân Nga đóng được tầu hơi nước(Có 2 bánh xe quạt nước 2 bên mạn tầu).Tầu dài 18m,với động cơ 30 sức ngựa.Năm 1825 Hải quân Nga đã đóng được tầu hơi nước "Mau lẹ" với động cơ 80 sức ngựa.Xin chớ nhìn vào những tiến bộ trong ngành đóng tầu,nhìn chung giai đoạn trị vì của Aleksandr 1 Hải quân Nga không đạt yêu cầu.Hải quân Nga không hoạt động đến 1812.Dưới triều đại Nikolayev 1(1825-1855) tái trang bị cho Bộ tư lệnh Hải quân,thành lập kỹ sư đoàn chuyên trách thiết kế,đóng mới tầu...Nhưng việc cải tiến kỹ thuật đóng tầu bị giám đoạn do chiến tranh với Thổ 1827.Một Hải đoàn đã tiến vào Địa trung hải dưới sự chỉ huy của Đô đốc Geidena với 4 giáp hạm,1 chống hạm,4 khu trục.Hải đoàn này kết hợp với hạm đội liên quân Anh-Pháp.Trận đánh tại vũng Navarino đã đánh chìm nhiều chiến thuyền quân Thổ.Năm 1829 ký hiệp ước hòa bình với Thổ.Năm 1836 Hải quân Nga đã đóng được tầu hơi nước trang bị 28 thần công,trọng tải 1340t,động cơ 240 sức ngựa.Năm 1848 Hải quân Nga đã đóng được tầu có chân vịt nhưng sau đó nó đã bị vỡ tại đảo Vponkholm.Năm 1852 Thổ tuyên chiến với Nga.Ngày 18/11/1853 với 23 chiến thuyền Anh-Pháp đã sâm nhập vào biển đen(Vùng lãnh hải Nga) 16/3/1854 liên quân Anh-Pháp tuyên chiến với Nga.Với lực lượng không cân xứng, Nga có bờ biển vô cùng dài rộng lên phòng thủ dàn chải.Cùng 1 lúc liên quân Anh-Pháp với 67 chiến thuyền xuất hiện tại biển Baltic,biển Trắng,bán đảo Kamtratka.Quân Nga suy yếu buộc phải ký vào hòa ước tại Pari cam kết không tái khôi phục hạm đội biển đen.Thất bại bộc lộ nhiều điểm yếu của Hải quân Nga, kỹ thuật ,chiến thuật lạc hậu so với Anh Pháp.Thất bại nhưng lại là bước ngoặt cho Kỹ thuật đóng tầu của Hải quân Nga tiến lên.

Bài sau Tôi xin dịch: Hải quân Nga trong giai đoạn 1870-1917

HẢI QUÂN NGA 1870-1917
(THỜI ĐẠI CỦA TẦU BỌC SẮT-TẦU SẮT)

Sau chiến tranh tại bán đảo Krym.Tình trạng của Hải quân Nga thật đáng thất vọng.Ngoài những chiến hạm(Buồm),còn lại không đáp ứng công tác sẵn sàng chiến đấu.Thành phần biên chế trong hạm đội Baltic gồm:1giáp hạm-tầu hơi nước(chân vịt),1 khu trục hơi nước(Chân vịt),10 tầu 2 bánh quạt nước 2 bên mạn tầu và 40 pháo hạm.Tại biển đen:12 tầu hơi nước(2 bánh quạt nước).Mặc dù đã có nhiều bước tiến trong việc đóng tầu hơi nước có chân vịt,nhưng nghành công nghiệp đóng tầu Nga lúc này chưa sẵn sàng.Vấn đề chỉ được giải quyết năm 1858,Hải quân Nga đã có 6 giáp hạm hơi nước(Chân vịt) ,5 khu trục tầu hơi nước(Chân vịt) và 17 chống hạm(Hơi nước-chân vịt).Nhưng với sự ra đời của những chiến hạm nước ngoài bọc sắt ,được trang bị những khẩu đại bác thì các chiến hạm Nga lại dơi vào tình trạng như trước chiến tranh trên bán đảo Krym.Năm 1863 Nga đã có chiến thuyền bằng gỗ-bọc đai sắt 100mm mang tên"Sevastopol" và "Petpolavlovski"( dài 90m,rộng 16m ,động cơ 2800 sức ngựa,tốc độ 11 hải lý).Tại Anh quốc lúc đó đã có chiến hạm(Đóng bằng các súc gỗ,có đai sắt 118mm),trang bị 26 khẩu đại bác.Với quyết tâm đóng mới cho mình những chiến hạm bọc sắt,tháng 6/1864 Nga đã hạ thủy tầu trang bị 4 đại bác-203mm.Nga bắt đầu đóng 11 pháo hạm bọc sắt độ rẽ nước 1400t-1600t, với 2 đại bác 229mm ,mang tên"Cơn bão" và "Tiphon".Trong năm 1867-1868 Nga đã đưa vào đóng mới 6 tuần dương hạm là"Nàng tiên cá","Tiên cô" và 1 số tuần dương hạm khác.chúng có độ rẽ nước 1900t.với đai sắt 112mm,trang bị 4 đại bác 229mm.2 khu trục hạm là "Đô đốc-Spiridot" và "Đô đốc- Chichagov"độ rẽ nước là 3500t với đai sắt là 88-150mm,trang bị 2 đại bác 280mm.3 khu trục hạm"Đô đốc grieig""Đô đốc lararev" và"Hoàng tử" độ rẽ nước 4500t tốc độ 12 hải lý,bọc đai sắt 112mm,đã trang bị thêm máy đo mực nước,hầm tránh pháo.Với trang bị 8 đại bác 203mm(bên mạn tầu) và 2 khẩu 152mm trên boong tầu.Năm 1869 đã hình thành đề án đóng tuần dương hạm,theo kế hoạch ban đầu đóng 2 tuần dương hạm.2 tuần dương hạm ban đầu mang tên"Đô đốc-Đại tướng" với (độ rẽ nước 4664t,tốc độ 13,6 hải lý )và "Tersog-edinburski"(Độ rẽ nước 4510t,tốc độ 15,3 hải lý).Tuần dương hạm trang bị 4 pháo 203mm(2 mạn),trên boong 2 tháp pháo ,mỗi tháp pháo 2 đại bác152mm.Tại nga lúc này đã có đề án đóng tuần dương hạm bọc sắt(Lúc này 1 số nước trên thế giới đã có tuần dương hạm loại này).Ngoài các tầu hơi nước chân vịt kể trên,lúc này Hải quân Nga còn đóng các tầu hơi nước kết hợp cột buồm,có trang bị đại bác,nhưng không bọc đai đai sắt ( độ rẽ nước 1330t,tốc độ 11-13 hải lý,vũ khí trang bị 3 đại bác 152mm) gồm các tuần dương hạm như "Kẻ hủy diệt","Sát thủ","Kỵ sỹ","Người đưa tin" và 1 số tầu khác.Lúc này Người Mỹ đã mua cho mình 4 tầu hơi nước(Chân vịt) là "Châu á","Châu âu","Châu Phi" và "Gabyanka" để phòng thủ vùng biển Kronstadt của mình.Nga lúc này đã đóng thêm 9 pháo hạm loại Ruff(Độ rẽ nước 360-449t,tốc độ 7-9 hải lý,trang bị 1 tháp pháo 280mm trên boong.Để đảm bảo cung ứng cho công tác,bảo vệ trên biển,Nga bắt đầu cho đóng những chiến hạm, bọc sắt cỡ lớn.Năm 1869 Nga đã khởi công đóng "Pie đại đế"(Độ rẽ nước 9665t,tốc độ 14 hải lý,,với những đai sắt 200-350mm,boong 75mm.Trang bị 2 tháp pháo 4 đại bác 305mm) .Lúc này sự hùng mạnh của Hải quân Nga đã đảm bảo lợi ích của Nga trên biển Thái bình dương. Sau đó Nga đóng 4 đội tuần dương hạm,mỗi đội 3 tuần dương.Năm 1881-1883 đã khởi đóng tuần dương hạm"Vladimir Manomax" và"Dmitri-Donskoi".Một trong 2 chiếc có độ rẽ nước 6000t,tốc độ 15-16 hải lý,bọc đai sắt 150mm.Sau đóng thêm:"Đô đốc-Nakhimov"(Độ rẽ nước 8000t,tốc độ 17,5 hải lý,bọc đai 255mm,trang bị 4 tháp pháo ,8 khẩu đại bác-203mm,2 bên mạn, và 9 khẩu 152mm trên boong).Năm 1888 Nga đóng tuần dương hạm"Kỷ niệm trận chiến trên biển Ả rập" (độ rẽ nước 6700t,tốc độ 17 hải lý,với đai sắt 200mm.Trang bị 2 đại bác 203mm Bên mạn,trên boong 13 khẩu đại bác 152mm.Sau chiến tranh Pháp-Phổ 1856 hiệp định cấm khôi phục hạm đội biển đen không còn giá trị.

Vì việc củng cố bảo vệ bờ biển phía nam của Nga(Biển đen).Đã có quyết định đóng 1 số tầu chiến nhỏ,trang bị hỏa lực mạnh.Lúc này điều kiện cho phép Hải quân Nga đóng 1 số tầu chiến cỡ lớn,dự án "đô đốc Popova" đã được thông qua.Nga dự kiến đóng 9 chiến hạm.Nhưng từ năm 1873-1876 Nga chỉ đóng được 2 chiếc là"Novgopod" và "Phó đô đốc-Popov".Những mẫu chiến hạm này không được lưu giữ lâu trong hải quân Nga do 1 số tính năng về kỹ thuật không đạt yêu cầu,mặc dù chúng có tốc độ khá cao..Chiến tranh Nga-Thổ 1877-1878 nổ ra khi mà đội tầu Biển đen mới hồi sinh.Lúc này hải quân Thổ chiếm ưu thế trên biển .Hải quân Nga không thể giáp chiến trực tiếp.Nga đã chọn cách đánh du kích tiêu hao lực lượng hải quân hùng hậu của Thổ.Nga lúc này có 20 tầu tuần tra bờ biển.Để chống lại các chiến hạm quân Thổ Nga cho đóng các tầu nhỏ mang thuốc nổ.Các tầu này được đóng tại St Petersburg sau đó chuyển bằng đường sắt tới Biển đen.Tầu hơi nước Kostatin là căn cứ cho các tầu nhỏ mang ngư nôi.Tại Duna 1 tầu nhỏ mang thuốc nổ đã đánh chìm 1 pháo hạm của Thổ.Tại bờ biển Batum 1 tầu tuần tra của thổ đã chìm do chúng thủy nôi của Nga.Để đảm bảo sự hồi sinh cho hạm đội biển đen,năm 1879 Nga đã đặt Pháp đóng tuần dương hạm "Sao thủy tinh" (Độ rẽ nước 3000t,trang bị vũ khí ,6 đại bác cỡ 152mm,4 pháo nhỏ 47mm).Năm 1886 đã đưa vào đóng 1 số tuần dương hạm phát chuyển theo mẫu của Pháp là "Ekaterina 2"'Chesma""Sinov"(Độ rẽ nước 10000t,tốc độ 15-16 hải lý vũ khí trang bị: 6 đại bác 305mm,7 đại bác 152mm và 8 pháo 47mm).Tuần dương hạm"Anh hùng""Chiến thắng" cùng với mẫu trên nhưng có cải tiến đôi chút.Việc Nga cho đóng mới 1 số tuần dương hạm là khởi đầu cho sự hồi phục hạm đội biển đen.Năm 1892 Nga cho đóng tuần dương hạm bọc sắt mang tên"12 vị tông đồ"(độ rẽ nước 12500t,tốc độ 17 hải lý,đai sắt 450mm.Trang bị vũ khí gồm: 4 đại bác 120mm , 10 pháo 47mm và 10 pháo 37mm).Tiếp sau Nga cho đóng tuần dương hạm bọc sắt "Postilav"(Độ rẽ nước 8800t với 4 đại bác 252mm nắp hệ thống hiệu chỉnh).Năm 1903 đã đóng xong"Hoàng tử- Pamenki Tavritreski"(Độ rẽ nước 12.600t,tốc độ 16 hải lý,vũ khí trang bị 4 đại bác 305mm,16 đại bác 152 và 14 pháo 75mm).Tương tự mẫu tuần dương hạm này năm 1908-1909 đã đóng tuần dương hạm bọc thép "Evstari" và ""Thánh Giăng".Những tuần dương hạm này khác trước là có hầm tránh đạn trên boong.Đã thay thế 4 đại bác 152mm bằng đại bác 203mm.Năm 1887-1889 Tại hạm đội Baltic đã đóng 2 tuần dương hạm:"Aleksandr2" và "Nikolai 1"(Độ rẽ nước 9700t,tốc độ 14 hải lý,bọc đai sắt,có đánh dấu ngấn nước.Vũ khí trang bị 2 đại bác 305mm,2 tháp pháo mũi tầu là 4 khẩu 229mm,8 khẩu 152mm).Một trong 2 chiếc bị chìm cuối năm 1887.Năm 1891 hạ thủy tầu bọc sắt "Navarin".Năm 1894 đóng tiếp "Siso- vĩ đại"(Độ rẽ nước 9000t.Năm 1889 đã đóng thêm các chiến hạm"Petpopavlov","Poltava""Sevastopol"(Độ rẽ nước 11.000t).Năm 1900 đóng chiến hạm bọc sắt "Oslyadya" và "Pesvet""Chiến thắng"(Độ rẽ nước 12.700t,tốc độ 18 hải lý.Vũ khí trang bị 4 đại bác 254mm,11 đại bác 152mm,20 pháo 75mm).Năm 1898 Nga đặt Mỹ đóng tuần dương hạm"Petvizan"(Độ rẽ nước 12.700,tốc độ 18 hải lý,với đai sắt 227mm.Vũ khí trang bị 4 đại bác 305mm,12 đại bác 152mm,20 pháo 75mm).Năm 1901 Nga đặt đóng tại Pháp tuần dương hạm"Sesapevich"(Độ rẽ nươc13.000t,tốc độ 18 hải lý).Sau đó Nga cho đóng theo mẫu này các tuần dương hạm"Varodino""Opel""Aleksandr 3""Suropov" và "vinh quang".Ngoài ra thời gian này Nga còn cho đóng nhiều tầu chiến động cơ hơi nước với kích cỡ nhỏ.Việc phát chuyển đội tầu của Nga phát chuyển cho tới chiến tranh Nga-Nhật.

NHỮNG CHIẾN HẠM THAM GIA CHIẾN TRANH THẾ GIỚI 1 VÀ CHIẾN TRANH THẾ GIỚI LẦN 2.

Năm 1909-1914 Hạm đội Baltic,cụ thể là nhà máy đóng tầu thuộc Bộ tư lệnh Hải quân ,
đã đóng 4 chiến hạm theo 1 mẫu thiết kế.Chỉ có đôi chút khác biệt.Chúng đều phục vụ trong hạm đội Baltic,chỉ có chiến hạm Sevastopol sau chuyển đến phục vụ hạm đội biển đen.

CHIẾN HẠM SEVASTOPOL:
(http://i573.photobucket.com/albums/ss180/longtrec/1-8.jpg)
Chiến hạm Sevastopol được đưa vào đóng 3/6/1909 tại St Petersburg.Hạ thủy 16/6/1911.Đưa vào hoạt động 4/11/1911.Năm 1914 tham gia chiến tranh thế giới lần 1.Chiến hạm tham gia cuộc cách mạng tháng 2.Năm 1917 đứng về phía Hồng quân.Chiến hạm tham gia cuộc nội chiến.Năm 1921 tham gia lực lượng Hải quân thuộc hạm đội Baltic.Từ 31/3/1921 đến 31/5/1943 được ví như "công xã Pari".Nó được đại tu 1922-1925.Năm 1928 được nâng cấp.Năm 1929 nó dời tới biển đen.Ngày 18/1/1930 nó cập cảng Sevastopol và ra nhập vào thành phần hạm đội biển đen.Năm 1933-1938 Nó tiếp tục được đại tu và nâng cấp.Sau đó nó tham gia chiến tranh vệ quốc vĩ đại.8/7/1945 được tặng thưởng huân chương"Cờ đỏ".24/7/1954 được tái cơ cấu làm phương tiện đào tạo huấn luyện.Ngày 17/2/1956 nó không còn trong biên chế của Hải quân LX.

THÔNG SỐ KỸ THUẬT:

Dài 181,2m,rộng 26,9m,độ choán nước 8,5m,độ rẽ nước 22.288t.Động cơ 42.000 mã lực,tốc độ tối đa 23 hải lý(Theo thiết kế).
Vũ khí:12 khẩu đại bác 305mm,16 đại bác 120mm,2 pháo 75mm,2 pháo 63mm,1 pháo 47mm,1 pháo 40mm,2 súng máy,4 máy phóng thủy lôi.
Thủy thủ đoàn:1125 người.
Được bọc thép :75-225mm,tháp pháo trên boong 75-254mm.

CHIẾN HẠM POLTAVA:
(http://i573.photobucket.com/albums/ss180/longtrec/2-14.jpg)
Chiến hạm Poltava được đưa vào đóng 3/6/1909 tại St Petersburg.Hạ thủy 14/6/1911.Đưa vào hoạt động 4/12/1914. Tham gia chiến tranh thế giới lần 1. Tham gia cuộc cách mạng tháng 2.Năm 1917 đứng về phía Hồng quân.Từ tháng 10/1918 ở tại Petroglag sau đó bị cháy lớn ,hư hỏng nặng.Năm 1925 bị tháo dỡ 1phần để chuyển đổi thành tuần dương hạm.Năm 1940 bị giải thể.Trong chiến tranh thế giới thứ 2 nó được sử dụng như thiết giáp hạm với pháo binh bắn yểm chợ- chi viện.

THÔNG SỐ KỸ THUẬT:

Dài 181,2m,rộng 26,9m,độ choán nước 8,5m,độ rẽ nước 22.288t.Động cơ 52.000 mã lực,tốc độ tối đa 24,1 hải lý(Theo thiết kế).
Vũ khí:12 khẩu đại bác 305mm,16 đại bác 120mm,2 pháo 75mm,2 pháo 63mm,1 pháo 47mm,1 pháo 40mm,2 súng máy,4 máy phóng thủy lôi.
Thủy thủ đoàn:1125 người.
Được bọc thép :75-225mm,tháp pháo trên boong 25-50mm.

CHIẾN HẠM PETROLAVLOVSK
Chiến hạm Petrolavlovsk được đưa vào đóng 3/6/1909 tại St Petersburg.Hạ thủy 14/8/1911.Đưa vào hoạt động 9/12/1911. Tham gia chiến tranh thế giới lần 1. tham gia cuộc cách mạng tháng 2.Năm 1917 đứng về phía Hồng quân.Chiến hạm tham gia cuộc nội chiến.Tháng 3/1921 được đổi tên là "Marat".Nó được đại tu 1928-1931, tham gia chiến tranh LX-Phần lan sau đó tham gia chiến tranh vệ quốc vĩ đại. 23/9/1941 bị không quân Đức oanh tạc hư hỏng nặng.Sau đó nó không di chuyển mà được sử dụng làm căn cứ nổi của Hải quân LX.Năm 1950 lại được đổi tên là "Volkhov".Năm 1951 được nâng cấp để phục vụ công tác huấn luyện.4/9/1953 nó hoàn thành sứ mệnh trong Hải quân Sô viết

THÔNG SỐ KỸ THUẬT:

Dài 181,2m,rộng 26,9m,độ choán nước 8,5m,độ rẽ nước 22.288t.Động cơ 42.000 mã lực,tốc độ tối đa 23 hải lý(Theo thiết kế).Tầm hoạt động 1652 rặm
Vũ khí:12 khẩu đại bác 305mm,16 đại bác 120mm,2 pháo 75mm,2 pháo 63mm,1 pháo 47mm,1 pháo 40mm,2 súng máy,4 máy phóng thủy lôi.
Thủy thủ đoàn:1125 người.
Được bọc thép :75-225mm,tháp pháo trên boong 76-203mm.

Chiến hạm thứ 4,chiến hạm cuối cùng Nga đóng trong giai đoạn 1909-1914.

CHIẾN HẠM GANGUT
(http://i573.photobucket.com/albums/ss180/longtrec/3-15.jpg)
Chiến hạm Gangut được đưa vào đóng 3/6/1909 tại St Petersburg.Hạ thủy 11/09/1911.Đưa vào sử dụng 19/6/1914.Tham gia chiến tranh thế giới thứ 1.Tháng 11/1915 Thủy thủ trên chiến hạm tuyên bố cuộc cách mạng,sau đó tham gia cuộc cách mạng tháng 2.Năm 1917 thuộc phe hồng quân,tham gia nội chiến.Từ tháng 10/1918 bảo quản nâu dài.Năm 1921 ra khỏi biên chế hải quân hạm đội Baltic.Năm 1925 đại tu.27/6/1925 đổi tên là hạm đội"Cuộc cách mạng tháng 10".Năm 1931-1934 nâng cấp.Năm 1935 là lá cờ đầu của hạm đội Baltic,tham gia chiến tranh Nga-Phần Lan.Tham gia cuộc chiến tranh vệ quốc vĩ đại.Năm 1942 tiếp tục được nâng cấp ,trang bị thêm hỏa lực lực phòng không.22/6/1944 được tặng thưởng huân chương cờ đỏ.Năm 1954 tái cơ cấu phục vụ huấn luyện.1956 hoàn thành sứ mệnh trong Hải quân Sô viết.
THÔNG SỐ KỸ THUẬT
Dài 181,2m,rộng 26,9m,độ choán nước 8,3m,độ rẽ nước 22.288t.Động cơ 42.000 mã lực,tốc độ tối đa 23 hải lý(Theo thiết kế).
Vũ khí:12 khẩu đại bác 305mm,16 đại bác 120mm,2 pháo 75mm,2 pháo 63mm,1 pháo 47mm,1 pháo 40mm,2 súng máy,4 máy phóng thủy lôi.Sau khi nâng cấp(1942) bổ sung 1 số pháo phòng không từ 85-100mm
Thủy thủ đoàn:1125 người.
Được bọc thép :75-225mm,Boong 25-50mm,tháp pháo trên boong 75-254mm.

Bài sau tôi xin dịch 3 chiến hạm được đóng 1912-1917 cho hạm đội Biển đen.

Năm 1912-1917 tại hai nhà máy đóng tầu "Russud" và"Onziv" đã đóng 3 chiến hạm cùng một mẫu thiết kế để dành cho hạm đội biển đen.Chiếc thứ 4 do cuộc nội chiến sảy ra lên đã không thực hiện được.
(http://i573.photobucket.com/albums/ss180/longtrec/1-9.jpg)
MẪU THIẾT KẾ CHIẾN HẠM CHO HẠM ĐỘI BIỂN ĐEN

HẠM ĐỘI "HOÀNG HẬU MARYA"
Hạm đội mang tên "Hoàng hậu Marya" được đưa vào đóng tại Nikolaev.Hạ thủy 19/10/1913.Đưa vào phục vụ 5/10/1915.Tham gia thế chiến lần 1.Ngày 7/10/1916 bị đánh chìm do vụ nổ kho đạn 130mm trên chiến hạm.Tháng 5/1919 chiến hạm được trục vớt.Tháng 6/1921 chiến hạm bị bán làm phế liệu.Ngày 21/11/1925 nó đã bị loại ra khỏi danh sách hạm đội biển đen.
THÔNG SỐ KỸ THUẬT:
dài 186m,rộng 27,43m,độ choán nước 8,36m,độ rẽ nước 23.600t(Bình thường).Tốc độ 21 hải lý,động cơ 26.500 mã lực,phạm vi hoạt động 1400 rặm
Vũ khí: 12 đại bác 305mm,20 đại bác 130mm,4 pháo 75mm,4 máy phóng ngư lôi.
Thủy thủ đoàn 1220 người,bọc thép 102-262mm,boong dầy 38-75mm.

CHIẾN HẠM EKATERINA 2
(http://i573.photobucket.com/albums/ss180/longtrec/ekater2.jpg)
Chiến hạm Ekaterina 2 được đưa vào đóng tại Nikolaev,tại nhà máy đóng tầu" Onziv" ngày 17/10/1911. Hạ thuỷ ngày 24/5/1914, được đưa vào sử dụng 5/10/1915.Ngày 27/6/1915 được đổi tên là "Hoàng hậu Ekaterina đại đế".Tham gia chiến trang thế giới lần 1,tham gia tuyên chuyền chống Bạch vệ.Bị phong tỏa tại biển Thổ nhĩ kỳ. 12/1917 đã tham gia vào thành phần hạm đội biển đen.Tháng 4/1918 tham gia tiếp tế từ Sevastopol đến Novorossysk.18/6/1918 theo quyết định của chính quyền Sô viết nó đã bị đánh chìm do ngư lôi từ khu trục hạm "Kerch" phóng ra, vì no ngại nó bị dơi vào tay quân Đức.
THÔNG SỐ KỸ THUẬT:
dài 169,46m,rộng 28,07m,độ choán nước 8,36m,độ rẽ nước 24.960t(Bình thường).Tốc độ 21 hải lý,động cơ 27.000 mã lực,phạm vi hoạt động 1400 rặm
Vũ khí: 12 đại bác 305mm,20 đại bác 130mm,8 pháo 75mm,4 máy phóng ngư lôi.
Thủy thủ đoàn 1220 người,bọc thép 102-262mm,boong dầy 38-75mm.

CHIẾN HẠM HOÀNG ĐẾ ALEKSANDR 3

Chiến hạm "Hoàng đế Aleksandr 3" được đưa vào đóng 10/1911.Hạ thủy/4/1914.Cuối tháng 4 tham gia bảo vệ hải cảng Sevastopol chống lại quân Đức.Tháng 12/1917 là thành phần hạm đội biển đen.Tháng 10/1918 bị quân Đức bắt và bị biên chế vào Hải quân Đức.Tháng 11/1918 bị liên quân Anh-Pháp bắt.Từ năm 1920 là thành phần Hải quân Bạch vệ tại biển phía nam.Tháng 11/1920 là đối tượng tranh cãi tại Sevastopol.Tháng 12/1920 bị Pháp cầm giữ tại Bizerta.Năm 1924 chính phủ pháp công nhận là tài sản của chính phủ Lx.Nhưng thật tiếc nó đã không bao giờ quay trở về Nga. Vì từ cuối năm 1920 nó đã bị bán phế liệu.

THÔNG SỐ KỸ THUẬT:
dài 186m,rộng 27,43m,độ choán nước 8,36m,độ rẽ nước 23.400t(Bình thường).Tốc độ 21 hải lý,động cơ 28.975 mã lực,phạm vi hoạt động 1400 rặm
Vũ khí: 12 đại bác 305mm,18 đại bác 130mm,4 pháo 75mm,4 máy phóng ngư lôi.
Thủy thủ đoàn 1220 người,bọc thép 102-262mm,boong dầy 38-75mm.

THÔNG TIN THÊM VỀ 7 CHIỀN HẠM ĐƯỢC ĐÓNG TRONG GIAI ĐOẠN 1909-1917
Sau chiến tranh Nga-Nhật,rút ra từ những kinh nhiệm chiến tranh,người Nga muốn cải tạo tận gốc những nhược điểm các chiến thuyền của mình.Nga mất 6 năm(1903-1909)để tìm tòi nghiên cứu.Trong giai đoạn này tại Anh quốc đã xuất hiện chiến hạm "Dreadnought",đã thôi thúc Hải quân Nga phải đóng được chiến hạm tương tự.Cho tới lúc này tại Nga chưa chế tạo được động cơ tuốc bin hơi nước.Năm 1908 là năm mà các cường quốc trên mặt biển lúc đó(Anh,Pháp,Thổ)cạnh tranh khốc liệt về mẫu mã,thiết kế,vũ khí trên chiến hạm.Ngày 28/2/1908 Bộ tư lệnh Hải quân Nga nhận được 18 đề xuất với 51 mẫu thiết kế chiến hạm.Cuối cùng bản thiết kế của nhà máy đóng tầu Baltic được trọn với 1 số sửa đổi.4 chiến hạm được đóng cho hạm đội Baltic là: "Sevastopol","Poltava","Petropavlovsk" và "Gangut".Sau đó đóng thêm 4 chiếc cho hạm đội biển đen,nhưng chỉ kịp đóng 3 chiếc,chiếc thứ 4 không kịp hoàn thành do chiến tranh là:"Nữ hoàng- Marya","Aleksandr 3" và "Ekaterina 2"(Những sự kiện,thông số kỹ thuật về chúng đã đưa ở bài trên).

NHỮNG TUẦN DƯƠNG HẠM ĐƯỢC ĐÓNG TỪ 1870-1917

Năm 1885 Hải quân Nga đã đóng 2 tuần dương hạm là "Rynda" và "Vityaz"(Tráng sỹ) vũ khí:10 đại bác 152mm,10 pháo 47mm.Chúng di chuyển nhờ những cánh buồm,tốc độ tối đa 15 hải lý.Chúng không đáp ứng được những yêu cầu,nhiệm vụ của Hải quân Nga lúc đó.Năm 1887 Nga đã đặt đóng tại Pháp tuần dương hạm bọc đai sắt(Độ rẽ nước 5800t,tốc độ 18 hải lý.Vũ khí 14 đại bác -152mm,6 pháo -47mm).Năm 1892 Nga đã đóng trong nước tuần dương hạm bọc sắt(Đai sắt 250mm)là "Ryrik"(Độ rẽ nước 10.950t,vũ khí 4 đại bác- 203mm,16 đại bác -152mm.Trên boong bố trí 6 đại bác -120mm,tháp trên cao bố trí 10 khẩu- 47mm và 1 số súng nhỏ.Tốc độ 19 hải lý.Tuần dương này bị đánh chìm tại biển Nhật bản năm 1904.Năm 1894 Hải quân Nga đóng tuần dương hạm "Russya"(Độ rẽ nước 13.000t,tốc độ 19,7 hải lý,bọc sắt,vũ khí trang bị như tuần dương hạm Ryrik nhưng đã thay pháo 47mm và 75mm bằng 20 đại bác- 120mm).Cả 2 tuần dương hạm này bộc lộ nhiều yếu kém về tốc độ,hỏa lực và đặc biệt là khả năng phòng thủ.Tuần dương hạm tiếp sau mà Hải quân Nga đóng là: "Gromoboi"(Sấm sét).Độ rẽ nước là 14.000t,tốc độ 20 hải lý.Vũ khí : 1 đại bác -203mm,12 đại bác -152mm và nhiều khẩu -110mm được bố trí trong các tháp pháo bọc sắt trên boong.Lúc này việc chế tạo các tuần dương hạm cỡ lớn đã bị giới hạn.Nga cần xem sét,điểu chỉnh việc đóng tuần dương hạm sao cho phù hợp với tình hình thực tại.Tuần dương hạm phải đạt được những yêu cầu kỹ thuật:Không cồng kềnh,di chuyển nhanh,trang bị hỏa lực mạnh và đặc biệt là phải được bọc sắt để tăng khả năng bảo vệ.Năm 1896 Nga đặt đóng tại Pháp tuần dương hạm "Svetlana"(Độ rẽ nước 3900t,tốc độ 20 hải lý,vũ khí 6 đại bác 152mm,10 pháo 47mm).Trong những năm 1899-1901 Nga đã đặt đóng tại nước ngoài 1 số tuần dương hạm sau:
1/ Tại Mỹ:
Tuần dương hạm "Varyag"(Độ rẽ nước 6500t,tốc độ 24,6 hải lý,vũ khí 12 đại bác -152mm,12 pháo -75mm và 8 pháo- 47mm)
2/Tại Đức:
Tuần dương hạm "Bagatyr"(Giầu có) Độ rẽ nước 6700t,tốc độ 23,45 hải lý,vũ khí 12 đại bác -152mm,12 pháo -75mm và 8 pháo -47mm.
Tuần dương hạm "Askold"Độ rẽ nước 5900t,tốc độ 24,5 hải lý,vũ khí 12 đại bác -152mm,12 pháo -75mm,8 pháo -47mm.
Tuần dương hạm "Novik"Độ rẽ nước 3100t,tốc độ 26 hải lý,vũ khí 6 đại bác -120mm,8 pháo -47mm.
3/Tại Đan Mạch:
Tuần dương hạm "Boyarin" Độ rẽ nước 3200t,tốc độ 22,6 hải lý,vũ khí 2 đại bác -203mm,8 đại bác -152mm,20 pháo- 75mm,2 pháo- 64mm,8 pháo 47mm,2 pháo 37mm.
Cũng tại thời gian này tại Nga đã đóng 1 số tuần dương hạm (Bọc sắt) :
Avropa,Diana,Pallada(Độ rẽ nước 6730t,tốc độ 19 hải lý,vũ khí 8 đại bác -152mm,24 pháo- 75mm,2 pháo -64mm,8 pháo -37mm.2 tuần dương hạm được đóng giống mẫu thiết kế tuần dương hạm "Ryrik" là Zemchuk và Izumrud.Tuần dương hạm Olek,Kagul,Oschakov được đóng theo mẫu "Bodatur".Tuần dương hạm Varyag bị đánh chìm năm 1904 sau trận đánh với tuần dương hạm Nhật bản tại cảng Chemulpo của Triều tiên.Tuần dương hạm Pallada và tuần dương hạm Bayan cũng bị đánh chìm tại cảng Artun.Tuần dương hạm Novik cũng bị đánh chìm trên đường tới cảng
Korsankov sau trận đánh với quân Nhật.Sau chiến tranh Nga- Nhật Hải quân Nga được phục hồi.Năm 1905 Nga đặt đóng tại Pháp tuần dương hạm bọc sắt "Đô đốc Makarov"Độ rẽ nước 7775t,tốc độ 21 hải lý,vũ khí 2 đại bác -203mm,8 đại bác -152mm,22 pháo -75mm,4 pháo 47mm.Lúc này tại Nga cũng khởi công đóng 1 số tuần dương hạm theo mẫu thiết kế "Pallada" và "Bayan" .Nga đặt tại Anh quốc tuần dương hạm "Ryrik" độ rẽ nước 15.000t,tốc đọ 21 hải lý vũ khí 4 đại bác 254mm,8 đại bác -203mm,20 đại bác -120mm.Ngoài tuần dương hạm này Người Anh đã không đóng thêm cho Nga chiếc nào như vậy nữa.Năm 1913 đã đóng tại Baltic những tuần dương hạm:Svetlana,Đô đốc Greig,Đô đốc Putakov,Đô đốc Spirikov.Tại Biển đen đóng các tuần dương hạm Đô đốc Lazarev,Đô đốc Nakhimov và đang đóng dở Ustomin,Đô đốc Kornilov chúng cùng 1 mẫu thiết kế,độ rẽ nước 6750t,chúng được bọc sắt không dày ở 2 mạn và boong.Vũ khí 12 đại bác -152mm.Trong chiến tranh các tuần dương hạm này không đáp ứng được các điều kiện tác chiến.Có 3 tuần dương hạm được đóng trong thời chính quyền Sô viết là Krasny -Kavkaz,Krasny- Krym và Chernovo -Ukraina.Thời gian này Nga đặt Đức đong2 tuần dương hạm với độ rẽ nước 4500t,tốc độ 27,5 hải lý.Nhưng chiến tranh thế giới lần 1 đã bắt đầu,mọi tài lực của nước Đức phải tập trung cho Đức-Hợp đồng với Nga bị hủy.

SỰ PHÁT CHUYỂN TẦU PHÓNG NGƯ LÔI TRONG GIAI ĐOẠN 1870-1917

Với sự ra đời của tầu phóng ngư lôi "Whitehead",tại Nga năm 1876 bắt đầu chế tạo 1 loại vũ khí mới.Năm 1877 các xưởng đóng tầu trên toàn Nga đã đưa vào đóng 90 tầu phóng ngư lôi, Độ rẽ nước 23t,động cơ 200-250 mã lực,tốc độ 16 hải lý.Nga đặt đóng tại Đức thêm 10 chiếc,vũ khí trang bị là 1 máy phóng ngư lôi đặt ở mũi tầu.Hạm đội biển đen đặt thêm 6 chiếc,đã có 8 chiếc được gửi tới hạm đội Baltic.Năm 1878 kinh nhiệm,điều kiện cho phép Nga đóng những tầu phóng ngư lôi lớn hơn.Vzryv(Vụ nổ) có độ rẽ nước 134t,công suất máy 800 mã lực,tốc độ 15 hải lý với 1 ống phóng ngư lôi ngầm.Tầu phóng ngư lôi đầu tiên đặt đóng ở nước ngoài mà Nga nhận được là Batum.Nó được đặt đóng tại Anh quốc năm 1880,tốc độ 22 hải lý,vũ khí là 2 máy phóng ngư lôi,1 pháo 37mm.Tầu phóng ngư lôi Batum đã dời Anh quốc tới Nga thành công.Nó là thách thức lớn cho ngành đóng tầu Nga.Năm 1886 Nga đã đóng 1 số tầu phóng ngư lôi(Độ rẽ nước 70t-100t,tốc độ 18-20 hải lý vũ khí trang bị tương tự như tầu phóng ngư lôi" Batum").Năm 1884 hạm đội biển đen đã đặt Pháp đóng tầu phóng ngư lôi Poti(Độ rẽ nước 73t,tốc độ 18,5 hải lý).Tương tự Poti lúc này đã đóng cho hạm đội Baltic Lakhta,Luga,Narva,Kotlin và đóng cho hạm đội biển đen là Izmail.Năm 1886 Nga tiếp tục đóng 2 tầu phóng ngư lôi Sveborg và Revel(Độ rẽ nước 100t,tốc độ 19 hải lý) và đặt đóng tại Đức 9 chiếc theo mẫu Abo(Độ rẽ nước 86t,tốc độ 20 hải lý).Cho tới năm 1896 tại các nhà máy đóng tầu đã nhận được 1 lượng lớn đơn đặt đóng Ngư lôi hạm của Hải quân Nga(Độ rẽ nước 90t-150t,tốc độ 20-25 hải lý). Ngư lôi hạm"leytenant Ilin"(Hạ sỹ Ilin) có độ rẽ nước 700t,động cơ 3550 mã lực,tốc độ 20 hải lý,vũ khí 5 khẩu 47mm và 10 khẩu 37mm,có 5 máy phóng ngư lôi(1 máy gắn cố định phía mũi tầu) .Ngư lôi hạm này được dành cho hạm đội Baltic,còn hạm đội biển đen là КаPiтаn Sакеn(Đại úy Saken) Độ rẽ nước 600t,động cơ 3400 mã lực,tốc độ 18,5 hải lý,vũ khí 6 khẩu 47mm,4 khẩu 37mm,3 máy phóng ngư lôi(Nổi trên mặt nước).Cả 2 ngư lôi hạm này đều được bọc thép 20mm trên boong và nồi hơi.Năm 1890 tại Đức đóng cho hạm đội biển đen ngư lôi hạm Kazarsky(Độ rẽ nước 415t,động cơ 3400 mã lực,tốc độ 21 hải lý,vũ khí trang bị 6 khẩu 47mm,3 khẩu 37mm,2 máy phóng ngư lôi).Theo mẫu thiết kế này Nga cho đóng 5 chiếc là: Posadnik,Boeboda,Gaydamak,Vsadnik,Gribel.Năm 1896 đóng chiếc thứ 5 mang tên Avrek(Độ rẽ nước 5838t,Động cơ 4500 mã lực,tốc độ 21 hải lý,vũ khí 2 khẩu 75mm,4 khẩu 47mm,2 khẩu 37mm,2 máy phóng ngư lôi).Do sự phát chuyển của vũ khí mới (Ngư lôi),đã xuất hiện những phương pháp chống ,hóa giả ngư lôi như lưới chống ngư lôi,đèn pha dẫn đường cho các tầu.Lúc này Ngư lôi hạm phát chuyển theo 2 hướng,hoặc tăng cường máy phóng ngư lôi,hoặc tăng cường hoả lực pháo binh để chống lại các tầu phóng ngư lôi.Ngư lôi hạm Avrek không đáp ứng được là 1 tầu tiêm kích (Khu trục hạm).Năm 1895 Nga đã đặt đóng tại Anh khu trục hạm Sokol,chất lượng của nó gây ra sự quan tâm trên toàn thế giới.Nó là 1 khu trục hạm được đóng bằng thép Nikel đầu tiên trên thế giới,Độ rẽ nước 240t(dài 58m,rộng 5,64m,choán nước 2,12m,động cơ 4400 mã lực,tốc độ 29,7 hải lý(Nhanh nhất thời điểm đó).Vũ khí 1 pháo 75mm,3 pháo 47mm,2 máy phóng ngư lôi.

Năm 1899-1901 Hải quân Nga đưa vào đóng 5 ngư lôi hạm -Tấn công,theo mẫu "Sokol"(Chim hải Âu)Độ rẽ nước 312t,tốc độ 26 hải lý,vũ khí trang bị như ngư lôi hạm "Sokol".Năm 1902 trong danh sách đội tầu của Hải quân Nga đã có 55 tầu chiến,86 Khu trục hạm.Năm 1905 Hải quân Nga đóng thêm 26 Khu trục hạm nữa.Nga đã thành công trong cuộc chiến tranh Nga-Nhật nhờ sử dụng tốt đội Khu trục hạm tại Tsushima.Đây chính là động lực phát chuyển đội tầu khu trục 1 cách triệt để.Đầu tiên là tốc độ các tầu khu trục được cải tiến nhanh hơn,vũ khí trang bị đủ mạnh và hiệu quả.Máy phóng Ngư lôi với tần suất lớn hơn.Tầm hoạt động-Khả năng đi biển của các khu trục xa hơn và an toàn hơn.Lúc này trên thế giớ đã xuất hiện 1 loại khu trục mới.Năm 1905-1906 Tại Nga đã đóng 1 loạt các tầu khu trục từ tiền đóng góp tự nguyện của người dân.Tổng số có 14 chiếc được đóng từ tiền quyên góp(Độ rẽ nước 560-640t,tốc độ 25-27 hải lý,vũ khí 2 pháo 75mm,4 pháo 57mm.1 máy phóng ngư lôi 1 ống đơn(Đặt trước tầu) và 1 máy phóng ngư lôi 1 ống kép(Đặt sau tầu).Chúng là:Kondratenko, Ukraina, Moskovityanin, Siberi-Strelok( mũi tên), Emir -Bukhara,Dobrovoles( tình nguyện viên) và những chiếc khác.Từ những thành tựu đạt được của ngành đóng tầu,với sự tiến bộ của khoa học Nga cho phép đóng cho mình những con tầu trang bị động cơ tuốc bin-Hơi nước,nồi Supre được đốt bằng dầu hỏa,vỏ tầu bằng thép Nikel,boong tầu cao hơn sẵn sàng cho những chuyến vượt biển xa.Năm 1910 Tại nhà máy đóng tầu Putilovskoy đã đưa vào đóng khu trục "Novik" 1280 tấn,tốc độ 36,92 hải lý(Thử nhiệm 37,3 hải lý).Động cơ 40.000 Mã lực ,với 2 ống khói.Vũ khí 4 pháo 102mm,4 súng máy 7,62mm,2 máy phóng ngư lôi.Theo mẫu này từ năm 1912-1916 Hải quân nga đã đóng-trang bị cho hạn đội Baltic 36 chiếc,hạm đội biển đen 9 chiếc(Năm 1915 thêm 8 chiếc).Chiến tranh thế giới nổ ra làm giám đoạn việc đóng khu trục.Có 3 khu trục đang đóng dở,chúng bị tháo dỡ,chiếc cuối cùng trong thời chính quyền Sô viết mới cai quản.

SỰ PHÁT CHUYỂN CỦA CÁC THẾ HỆ TẦU NGẦM NGA.

Sau một số lỗ lực không thành công,bắt đầu từ năm 1902-1903,Nga bắt đầu sử dụng những phương pháp,kinh nhiệm đóng tầu của Pháp ,Mỹ.Nga đã xd cho mình 1 dự án cụ thể-Đóng tầu ngầm.Dự án đóng tầu ngầm được giao cho nhà máy đóng tầu Baltic,dưới sự chỉ huy của kỹ sư đóng tầu I.G Bubnov và trung tá hải quân M.N.Beklemisheva.Dự án năm 1903 là dự án đóng tầu ngầm "Delphil"(Cá heo),Độ rẽ nước 113/123t,động cơ săng "Dailler" và 1 động cơ điện,tốc độ 9,0/5,5 hải lý,vũ khí là 2 lưới (Mắt cáo)gạt thủy lôi.(Lúc này Nga chưa đóng được tầu ngầm nặm sâu dưới nước.Tầu"Ngầm" có 1 cửa thông hơi nổi bên trên mặt nước).Trong thời gian neo đậu tại nhà máy đóng tầu Baltic,con tầu này bị nước tràn vào qua cửa nóc khi 1 tầu thủy chạy qua khiến nó bị chìm.Sau đó nó được trục vớt và sửa chữa.Sau sự cố này,nhà máy đóng tầu Baltic đã đưa ra 1 dự án mới,độ rẽ nước 146/177t,động cơ săng và động cơ điện,tốc độ 8,5/5 hải lý,vũ khí trang bị 4 ống phóng thủy lôi "Drzewiecki".Năm 1904 Hải quân Nga dự định đóng 4 tầu theo thiết kế "Killer Whale",thân tầu bằng thép,nắp cửa nóc bằng gỗ tấm,hoặc tấm đồng.Trong thời gian này Nga đã mua của Mỹ 2 tầu ngầm là Som(cá nheo),độ rẽ nước 105/122t,động cơ săng và điện,tốc độ 9,0/6,9 hải lý,vũ khí là 1 ống phóng thủy lôi ở mũi tầu.Chiếc thứ 2 là Osetr ,độ rẽ nước 153/187t,động cơ săng và điện,tốc độ 8,5/6,0 hải lý vũ khí là 2 ống phóng thủy lôi ở mũi,1 ống phóng thủy lôi ở đuôi tầu.Cả 2 tầu này được gửi tới Vladivostok bằng đường sắt.Lúc này tại nhà máy Nevski và libav đang đóng 1 số tầu ngầm theo thiết kế của Hà lan và Mỹ.Cả nước Nga đang hướng về Vladivostok(Chiến tranh Nga-Nhật 1904-1905).Trước đây khoảng tháng 5 Hải quân Nga đã gửi tới Vladivostok 1 tầu ngầm nhỏ do Đức tặng mang tên Phorel(Cá hồi ),độ rẽ nước 14t,động cơ diện.Năm 1905 ,tại nhà máy đóng tầu Baltic đã đóng xong 6 tầu ngầm,đã có 14 chiếc đang hoạt động tại thái bình dương.Những chiếc tầu ngầm này trực tiếp tham gia trong cuộc chiến tranh Nga-Nhật,nhưng do được huấn luyện sơ sài,tác chiến không có sự hiệp đồng nhưng đã làm quân Nhật khiếp sợ.Điều này lý giải tại sao quân nhật không giám bao vây cảng Vladivostok.Thời gian chiến tranh, chiến hạm Nhật "Hatsuse"bị chìm do thủy lôi của Nga.Tại cảng Artur 1 tầu chiến Nhật bắn như vãi đạn xuống nước vì nó cứ cho rằng có tầu ngầm Nga ......

Năm 1908 tầu ngầm Losos (cá hồi) đã được gửi tới biển đen.Sau đó Hạm đội biển đen đặt thêm tầu Minoga,độ rẽ nước 123/152t,tốc độ 10/5,0 hải lý,có 2 ống phóng thủy lôi ở đầu mũi tầu.Với những kinh nhiệm đóng tầu ngầm loại nhỏ.Từ năm 1905-1906 Hải quân Nga đã đặt đóng tại nhà máy đóng tầu Baltic tầu ngầm Akula(Cá mập) theo mẫu thiết kế của I.G Bublov(Độ rẽ nước 370/468 t,3 động cơ Diezel,một động cơ điện,2 ống phóng thủy lôi ở đầu,2 ống phóng thủy lôi ở đuôi,4 ống phóng thủy lôi ở 2 bên mạn tầu.Tại nhà máy đóng tầu Oktenskoy bốn chiếc cùng mẫu thiết kế với "Akula" đã được đóng là Kaiman,Krokoril(Cá sấu),Alligator,Drakon(Độ rẽ nước 409/482t,2 động cơ săng,2 động cơ điện,tốc độ 10,4/7,3 hải lý vũ khí 2 ống phóng thủy lôi ở mũi,2 ống phóng thủy lôi ở đuôi ,2 ống phóng thủy lôi ở mạn tầu.Trước đó ít nâu Nga đã đặt đóng tại Đức 3 tầu ngầm là Karp(Cá chép),Karas(Cá giếc) và Kaballa(Thờn bơn)(Độ rẽ nước 205/235 t,tốc độ 11/9,0 Hải lý vũ khí là 1 ống phóng thủy lôi ở mũi tầu.Nhà máy đóng tầu Nevski cũng đã hoàn thành tầu ngầm Sudak(Cá vược).Năm 1908 cả 4 chiếc này đã được gửi tới biển đen.

Năm 1907 tại St- Petersburg đã đóng tầu ngầm Pochtovy(bưu chính) theo mẫu thiết kế "Drzewiecki" ,độ rẽ nước 134/146 với 2 động cơ săng.Tốc độ 11,4/6,2 hải lý,vũ khí là 4 ống phóng thủy lôi.Qua thử nhiệm tầu Pochtovy không đạt yêu cầu- khoang tầu chật,điều kiện sống cho các thủy thủ kém,nhiệt độ trong tầu rất nóng.Khi nặm tầu để lộ dấu vết-sùi bọt khi di chuyển.Đến năm 1913 thì Pochtovy neo đậu vĩnh viễn.Năm 1910 Đã đóng tầu ngầm Akula(Cá mập ) và Minoga theo mẫu "Kaiman".Đây là mẫu tầu ngầm đầu tiên tại Nga được nắp 1 lọai động cơ Diezel công suất 240-300 mã lực.Từ giai đoạn này về sau,các tầu ngầm Nga đóng trước đây được dần thay thế động cơ Diezel.

Sau chiến tranh Nga-Nhật,Nga ráo riết súc tiến việc đóng tầu ngầm,đã có biết bao khó khăn ,thách thức ngành đóng tầu Nga.Kinh nhiệm thực tế chỉ ra rằng,ngành đóng tầu Nga phải tạo ra những tầu ngầm lớn hơn,tầm hoạt động xa hơn,vũ khí phải mạnh hơn,có thể phải thiết lập cả pháo binh.Trong thành phần Hải quân Nga,rất đa rạng về chủng loại tầu(Tầu ngầm nói giêng).Đây là 1 chở ngại cho Hải quân Nga khi phân loại chúng.Tầu Akula đóng theo mẫu của Hà lan nổi lên là ưu việt nhất.Năm 1911 là giai đoạn mới của việc đóng tầu ngầm.Nhà máy Nikolaev đã đưa vào đóng tầu:Morz,Tymen,Nerpa theo mẫu "I.G Bubnov".3 tầu Narval,Kit(Cá voi)Kasalot đóng theo mẫu của Hà lan.Lần đầu tiên Nga qui định phạm vi hoạt động của các tầu thuyền trong lực lượng Hải quân.Những tầu thuyền thế hệ cũ không được hoạt động quá bán kính 600 rặm.Tầu thế hệ mới có thể hoạt động bán kính từ 2400-3000 rặm,tầu ngầm hoạt động bán kính 30 rặm(Qui định đối với tầu mẫu I.G. Bubnov) và 50-70 rặm cho tầu ngầm theo mẫu Hà lan.Tầu ngầm mẫu "Narval" có 2 khoang,còn các tầu khác chỉ có 1 khoang.Tầu ngầm mẫu "Morz" độ rẽ nước 630/758t,tốc độ 10,8/7,8 hải lý.Vũ khí là 2 máy phóng thủy lôi đầu mũi tầu,2 máy phóng ở đuôi tầu và 8 máy phóng thủy lôi ở 2 mạn tầu.Tầu ngầm đóng theo mẫu"Narval" có độ rẽ nước 621/994t,tốc độ 13/11,3 hải lý.Vũ khí 2 máy phóng thủy lôi đặt ở mũi tầu,2 máy phóng thủy lôi ở đuôi tầu và 4 máy phóng thủy lôi ở 2 mạn tầu.Trước đây Nga thường đặt Đức chế tạo động cơ tầu Ngầm cho mình,nhưng do chiến tranh ,Nga đã chuyển hợp đồng chế tạo động cơ sang Mỹ,nhận hàng tai cảng Vladivostok.Năm 1912 hạm đội Baltic đã đặt đóng tại nhà máy đóng tầu Baltic 6 tầu ngầm theo mẫu "Bars" và tại nhà máy Revela 12 chiếc cùng mẫu này.Với vũ khí trang bị: 2 máy phóng thủy lôi ở mũi tầu,2 máy phóng thủy lôi ở đuôi tầu và 8 máy phóng thủy lôi ở 2 mạn tầu,cùng lúc thiết lập 2 pháo 55mm,1 pháo 35mm,1 súng máy.Tất cả các tầu ngầm này được 2 nhà máy đóng tầu gấp rút hoàn thành,trong số những tầu này có 1 tầu đặc biệt hạm đội Baltic đặt là tầu Ngầm-dải ngư lôi theo mẫu "Ers",tầu có 2 ống phóng ngư lôi ở đuôi tầu,tầu có thể mang theo 42 ngư lôi(Đây là sáng kiến đầu tiên trên thế giới-Sáng kiến của Nga-Tầu ngầm dải thủy lôi).Tầu ngầm dải thủy lôi đầu tiên mang tên Karp(Cá chép)theo thiết kế của kỹ sư đóng tầu Naletov,thử nhiệm kéo dài đến 1915.Độ rẽ nước 512/722t,tốc độ 11,8/7,1,với 4 ống phóng ngư lôi ở mũi và đuôi tầu,nó có thể mang theo 60 ngư lôi.Năm 1914 tình hình chính trị tại Ý rất rối ren,Ý đã mua của Nga 1 tầu ngầm độ rẽ nước 260/313t,trước đó Thổ đã Thông báo mua chiếc này.Ngoài chiếc này Mỹ đã mua của Nga 6 chiếc tầu ngầm mẫu Hà lan seri; AG-21,AG-26(Độ rẽ nước 335/434t,tốc độ 13/10,5 hải lý,vũ khí là 4 máy phóng thủy lôi ở đầu và đuôi tầu-Tất cả những tầu này đều được nắp ráp tại nhà máy đóng tầu Nikolaev.Năm 1915 Nhà máy đóng tầu Baltic đã không hoàn thành được tầu ngầm seri AG-21,công việc được phục hồi khi chính quyền Sô viết tiếp quản.Tầu ngầm seri AG-22,AG-23,AG-26 được lắp ráp dưới thời Sô viết(Nhà máy đóng tầu Nikolaev) được mang tên: Sakhter(Thợ mỏ),Komunist(Người cộng sản),Marksist(Chủ nghĩa marx),Polistrabotnik(Nhà hoạt động chính trị).Chúng đã được đưa vào hoạt động-Là nòng cốt của hạm đội Biển đen.
Tính đến năm 1916 trong thành phần của Hải quân Nga gồm có 55 tầu ngầm các lọai đang hoạt động,4 chiếc đang trong giai đoạn hoàn thành,18 chiếc đang đóng dở.

SỐ PHẬN HẢI ĐOÀN 1 TẠI BIỂN THÁI BÌNH DƯƠNG KHI THAM GIA CHIẾN TRANH NGA-NHẬT(1904-1905).

Năm 1899 cuộc chiến Nga-Nhật đã được coi là rất có thể sẩy ra.Năm 1903 thì cuộc chiến được xem là không thể tránh khỏi.Điều đó bắt buộc Bộ tư lệnh hải quân Nga phải chuẩn bị cho cuộc chiến.Tháng 11/1903 một hải đoàn nhận lệnh lên đường,gồm 2 chiến hạm Petropavlovsk và Poltava,tuần dương hạm Boyarin,Boyan ,pháo hạm Bobr và 2 tầu phóng ngư lôi Grozoby và Vnysitelny.Ngày 21/11/1903 Hải đoàn tới Chemulpo và lưu lại ở đây tới 2/12/1903.Chính phủ Nga lúc đó hy vọng giải quyết những bất đồng với Nhật qua con đường Ngoại giao.St Petersburg đã ra lệnh cho Hải đoàn phải hết sức kìm chế.Khó khăn về kinh tế đã buộc chiến hạm Poltava,tuần dương hạm Boyarin,Boyan và Novik vào lực lượng phòng bị cho tới trước ngày cuộc chiến sảy ra.Ngày 29/12/1903 có nhiều dấu hiệu chứng tỏ cuộc chiến Nga-Nhật sắp sẩy ra.Đô đốc Alekseev ra lệnh báo động toàn hải đoàn sẵn sàng chiến đấu.Ngày 20/1/1904 Đô đôc Alekseev xin lệnh của Hoàng đế cho phép Hải đoàn xuất kích ngăn sự đổ bộ của quân Nhật.Không nhận được sự đồng tình từ St Petersburg,Đô đốc Alekseev vẫn ra lệnh cho hải đoàn tiến vào cảng Shantung.Khoảng 16h khi hải đoàn gần tới cảng Shantung thì có lệnh quay lại.St Petersburg tỏ ra không hài lòng và chỉ thị cho Hải đoàn không được gây hấn với quân Nhật.Với những cố gắng không ngừng nghỉ,đô đốc Alekseev đã đạt được sự cho phép để 1 bộ phận tầu đóng tách dời với hải đoàn,khi chiến sự sẩy ra thì hỗ chợ,chi viện cho nhau.24/1/1904 hải đoàn nhận được thông tin từ St Petersburg đã cắt đứt quan hệ ngoại giao với Nhật.Vào lúc 20h ngày 26/1/1904 hải đoàn có cuộc họp quân chính tìm cách kháng Nhật.Toàn hải đoàn trong trạng thái sẵn sàng chiến đấu cao.Hải đoàn ra lệnh cho các tầu đóng ở bên ngoài sẵn sàng đánh trả tầu phóng ngư lôi Nhật.Lúc này phía Nhật đã hạ lệnh cho 1 số tầu phóng ngư lôi sâm nhập cảng Artur. Không phải ngẫu nhiên Nhật muốn tạo 1 hàng rào lửa quanh cảng Artur,nơi đồn chú của Hải đoàn Nga.27/1/1904 Nhật phái 1 số tầu phóng ngư lôi bất ngờ tấn công 3 tầu chiến Nga Tsarevich, Retvizan và Pallas.Hành động thù địch của Nhật đã bị ngăn chặn kịp thời,1 tầu chiến Nga đã khai hỏa nhưng nó không được lệnh tấn công.Chỉ huy hạm Petropavlovsk nhận được tin sấu sau 1 h bị tấn công.Ngày 10/2/1904 năm khu tục của Nhật đi kèm với tầu phóng ngư lôi định phong tỏa cảng Artur.Một khu trục Nga chúng thủy lôi bốc cháy tại chỗ nước cạn là Retvizan.Nó chính là vật cản trên đường của hạm đội Nhật.Để thực hiện kế hoạch vây hãm cảng Artur quân Nhật buộc phải đẩy khu trục bị cháy Retvizan sang 1 hướng khác.Ngày 24/2/1904 từ St Petersburg đã cử đến hải đoàn phó đô đốc Makarov và kỹ sư sửa chữa tầu Kuteinikov,một chuyên gia sửa chữa tầu lành nghề.Biết bao khó khăn,thiếu thốn trang thiết bị thay thế.Với sự quyết tâm cao,làm việc không ngừng nghỉ nhóm sửa chữa đã hoàn thành việc sửa các tầu hư hỏng.Ngày 26/2/1904 Hạm đội Nhật lại xuất hiện tại cảng Artur.Quân Nhật cho pháo kích cảng Artur và thành phố Lyaoteshan .Hải đoàn liền ra lệnh cho tuần dương hạm chốt chặt tại nối ra vào cảng.Có 1 số đạn pháo của Nhật đã dơi chúng đội hình Hải đoàn.Không cho phép quân Nhật pháo kích cảng và thành phố mà không bị giáng trả.Hải đoàn bố trí pháo binh trên các quả đồi trong tp, cứ 6 thước Anh bố trí 1 khẩu pháo.Sáng 27/2/1904 Hải đoàn nhận lệnh xuất kích tìm diệt địch,nhưng đã không thành công.Chỉ duy nhất 1 lần gặp tầu chiến Nhật,nhưng Hải đoàn không dồn được nó vào eo biển để bao vây tiêu diệt.Trận ra quân của hải đoàn như là 1 sự biểu dương lực lượng,nó cho thấy yếu kém của hải đoàn về kinh nhiệm chiến đấu-hiệp đồng giữa các tầu.Ngày 9/3/1904 một lần nữa Hạm đội Nhật pháo kích cảng Artur,ngay lập tức bị pháo binh tại tp Lyaoteshan giáng trả.Ngay sau khi hạm đội Nhật xuất hiện ở đường chân trời Đô đốc Makarov(Lúc này đã là đô đốc chỉ huy trưởng hải đoàn) đã ra lệnh cho toàn hải đoàn xuất kích,mặc dù lúc này nước rất cạn.Sau 1h30 hải đoàn đã chạm chán quân Nhật.Sự xuất hiện đột ngột của quân Nga làm 1 số tầu tiên phong của Nhật hốt hoảng.Hạm đội Nhật dưới sự chỉ huy của đô đốc Togo 1 người quả cảm và quyết đoán.Đô đốc Togo lập tức ra lệnh tách 1 số tầu khỏi đội hình hạm đội tấn công cảng Artur,phần còn lại cầm chân quân Nga.Đô đốc Makarov hạ lệnh cho hải đoàn không đánh mà rút về phía nam.Ngày 13/3/1904 hải đoàn đến đảo Miêu-Tao định bất ngờ tập kích quân Nhật,do có sự va chạm giữa chiến hạm Svetopol và tuần dương Peresvet lên chuyến đi bị cắt ngang.Vào lúc 12h30 cùng ngày hải đoàn quay lại cảng Artur.Ngày 14/3/1904 Nhật một lần nữa cố gắng phong tỏa cảng Artur.Ngay từ sáng sớm khi xuất hiện quân Nhật,đô đốc Makarov đã ra lệnh cho hải đoàn xuất kích,cuộc tấn công của quân Nhật vào cảng lại 1 lần nữa bị bẻ gẫy.

Còn tiếp...

Buổi tối 30/3/1904, tầu phóng Ngư lôi của Hải đoàn Nga Strasny đã nhổ neo từ cảng Artur.Mục đích thăn dò đảo Eliot,trong trường hợp phát hiện tầu Nhật thì lập tức đánh trả.Cũng trong đên này,tầu Nhật Koriu-Maru đang thả ngư lôi bên ngoài cảng Artur.Tầu phóng ngư lôi Nga quay lại cảng sau khi không phát hiện được gì tại đảo Eliot.Tầu phóng ngư lôi Strasny bị tầu phóng ngư lôi Nhật chặn lại khi nó đang trên đường vào cảng Artur.Tầu Strasny bị chìm sau 1 trận chiến ác liệt với các tầu chiến Nhật.Đã có 1 tầu khu trục xuất kích giải vây.Khu trục Bayan báo cáo về bộ tư lệnh tiền phương thuộc Hải đoàn :Tầu phóng ngư lôi Strasny đã bị chìm.Vào lúc 5h40 ngày 31/3 đã xuất hiện 1 lực lượng hùng hậu các tầu chiến trong hạm đội Nhật.Gồm 2 chiến hạm và 4 tuần dương hạm.Tuần dương hạm Diana được lệnh xuất kích chi viện cho tuần dương hạm Byana.Vào lúc 7h.15 tiếp tục 2 chiến hạm là Petropavlovsk và Poltava xuất kích,các tầu khác ở nguyên vị trí sẵn sàng chiến đấu.Đô đốc Makarov ra lệnh cho Bayna dẫn theo 1 số tầu đến gần tầu phóng ngư lôi Strasny bị chìm.7h58 ngày 31/3 tại đường chân trời xuất hiện các tầu chiến Nhật.8h15 các tầu chiến Nhật bắt đầu khai hỏa.Ngay lập tức chiến hạm Petropavlovsk dẫn đầu vọt lên,tiếp sau là chiến hạm Poltava,tuần dương Askol,Bayan,Diana và Novik nối đuôi nhau xuất kích.Khi các tầu chiến Nga áp sát các tầu chiến Nhật,quân Nhật liền đổi hướng sang phía đông.Các tầu chiến Nga liền tách làm 2 truy kích.8h40 phía đông –nam xuất hiện 1 lực lượng hừng hậu các chiến hạm tuần dương hạm.Quân Nga lập tức quay lại cảng Artur.Khi còn ở bên ngoài cảng tuần dương Peresvet và Pabeda đã hợp lại.Quân Nhật không đuổi theo quân Nga mà dừng lại ở ngoài khơi.Chiến hạm Petropavlovsk quay lại phía đông.Mệnh lệnh ban ra các tầu nối đuôi nhau dàn trận,dưới sự yểm chợ của pháo bờ biển.Khi các tầu đã chiếm lĩnh vị trí chiến đấu.Chiến hạm Petropavlovsk cách bán đảo “Con hổ” 2 dặm thì đụng phải ngư lôi phát nổ.Một sự kinh hãi đã sảy ra,bỗng chốc các cột khói bốc cao,các đám lửa cuồn cuộn nhuốt lấy chiến hạm,nó bị chìm trong phút chốc.2 phút sau vụ nổ,chiến hạm đã không còn thấy nữa.Lúc này chuẩn đô đốc,hoàng tử Ukhtomski từ tuần dương Peresvet phát tín hiệu chỉnh đốn lại đội ngũ.Trong lúc đội hình của hải đoàn chưa lấy lại được khí thế như ban đầu thì 10h10 tuần dương Pabeda lại vướng thủy lôi.
Trên tuần dương thủy thủ hoảng loạn.Thảm họa mà chiến hạm Petropavlovsk gặp phải cũng có thể sảy ra với toàn hải đoàn.Quân Nhật lúc này đang có lợi.Ngoài mất chiến hạm Petropavlovsk, và 620 thủy thủ,Nga còn chịu tổn thất nặng nề ,đô đốc Makarov và bộ tham mưu hải đoàn đã hy sinh.Sau cái chết của đô đốc Makarov ,hải đoàn dưới sự chỉ huy của đô đốc Alekseev(Cựu chỉ huy trưởng hải đoàn).Lúc này quân Nhật bắt đầu đổ bộ lên đảo Liêu đông.22/4/1904 cục diện chiến lược trên biển đã thay đổi,số phận của pháo đài cùng Hải đoàn bị đe dọa.Trong ngày chuẩn đô đốc Vitgeft được bổ nhiệm là đô đốc-chỉ huy trưởng hải đoàn.Ngày 1/5 tầu Amur đã thả ngư lôi chặn nối đi vào cảng Artur.Ngày 2/5 2 tầu Nhật chúng ngư lôi phát nổ là Hattsuse, Yashima .Đây là sự kiện, như 1 luồng ánh sáng lóe lên trên bức tranh u ám,nó báo hiệu trước về sự chiến thắng của quân Nga và sự bại trận không thể tránh khỏi của quân Nhật.Ngày 23/5 sau khi sửa chữa xong khu trục ham Retvizan đã xất hiện trong đội hình tấn công của Nga.Nó đã làm cho quân Nhật bất ngờ và khó chịu.Ngày 10/6/1904 đô đốc Vitgeft thúc giục St Petersburg cho phép hải đoàn xuất kích phá vòng vây,đánh 1 trận lớn với quân Nhật.

Đô đốc Vitgeft dẫn Hải đoàn chầm chậm tiến ra,dường như cố tình để quân Nhật phát hiện từ xa.Khi cách bờ khoảng 20 dặm, hạm đội Nhật lập tức tiến lại.Đô đốc không cho phép Hải đoàn đánh mà lệnh cho Hải đoàn quay lại cảng Artur.Trong lịch sử Nhật ghi lại cuộc chiến tranh Nga-Nhật có 1 đoạn viết như sau:"Chúng tôi rất ngạc nhiên về sự xuất hiện của khu trục Retvizan.Chiến thắng của hoàng tử...Là sự sắp đặt mọi chuyện 1 cách hoàn hảo,đây chính là lợi thế của quân Nga.Chỉ vài giờ sau số phận cuộc chiến sẽ được định đoạt,nhưng không hiểu sao Hải đoàn Nga vì 1 lý do nào đó đã không quay lại...".Toàn hải đoàn neo đậu tại nơi mà chiến hạm Svetopol bị chúng ngư lôi.Ngày 14/6 theo yêu cầu của lục quân, hải đoàn xuất kích tấn công hạm đội Nhật.Đội hình của Hải đoàn gồm khu trục Retvizan , tàu tuần dương Bayan, Pallas, Novik và pháo hạm Gremiyshy và Gilyak. Sau cuộc tấn công chớp nhoáng,khi quay lại căn cứ 3 tầu bị trúng thủy lôi.Trong hải đoàn duy nhất có tuần dương Bayan trong suốt cuộc chiến tranh không hề bị thương do trúng thủy lôi hay pháo kích.Quân Nhật nhanh chóng vây chặt quân Nga trên đường rút vào cảng Artur.Mệnh lệnh của bộ chỉ huy hải đoàn bằng mọi giá phải chọc thủng vòng vây đưa hải đoàn rút về cảng Vladivostok.Lúc này chiến hạm Sevastopol đã được trục vớt đang sửa chữa.Lệnh của bộ chỉ huy hải đoàn án binh bất động chờ chiến hạm Sevastopol sửa xong.Có 1 sự trùng hợp sẩy ra,ngày quân Nhật tập trung pháo kích vào cảng Vladivostok cũng là ngày chiến hạm Sevastopol đã sửa xong.Ngày 28/7/1904 vào lúc 5h toàn hải đoàn tập trung ngoài vịnh chuẩn bị phá vòng vây.8h15 toàn hải đoàn xuất kích,đến gần giữa trưa thì hải đoàn tiếp cận hạm đội Nhật.Và đây một trận đánh nổi tiếng của hải quân Nga với hạm đội Nhật trên biển Hoàng hải.Vào lúc 12h30 các chiến hạm Nhật thi nhau khạc đạn từ cự ly 80 kabeltor(1kabeltor tương đương 185,2m).
Đợi cho cự ly gần lại,khi chỉ cách hạm đội Nhật 30 kabeltor hải đoàn Nga nhất loạt khai hỏa.Khu trục Sesarevich sang phải 4 độ
tránh ngư lôi,nó chạm chán ngay với ngư lôi hạm của Nhật.Lập tức hỏa lực trên khu trục khạc lửa,tầu ngư lôi Nhật chìm ngay tức khắc.Đường đã thông,Toàn hải đoàn tiếp tục tiến.Hạm đội Nhật tập trung hỏa lực bắn sối sả vào đội hình hải đoàn.Một tuần dương hạm Nhật đột ngột rẽ trái,nó tăng tốc bám theo hải đoàn.1 số tầu được lệnh quay lại yểm chợ cho hải đoàn rút.16h30 bắt đầu giai đoạn 2 của cuộc tấn công,quân Nhật ào ạt tấn công từ cự ly 40-45 kabeltor.Quân Nhật tập trung hỏa lực bắn như vãi đạn vào chỉ huy hạm Sesaevich và Peresvet.Trong giai đoạn 2 của trận đánh chỉ huy hạm Peresvet chúng 40 phát đạn của quân Nhật.Khi 2 bên chỉ cách nhau ở cự ly 30 kabeltor thì pháo 75mm trên các chiến hạm,tuần dương,khu trục Nga phát huy tác dụng.Không chậm chễ chỉ huy hạm Sesaevich vòng sang trái,theo sau nó là khu trục Retvizan.Ngay lập tức cả 2 nhận ra chỉ huy hạm Peresvet đang bị thương nằm lại.cả hải đoàn khựng lại,đội hình bắt đầu có biểu hiện rối loạn.Quân Nhật lợi dụng tình thế ào ạt tấn công.Đội hình hải đoàn tản ra.Không có chiếc tầu nào chú ý tới tín hiệu vãn hồi của phó chỉ huy hạm Sesaevich các tầu nối đuôi nhau chạy vào cảng.Toàn hải đoàn không bị mất 1 tầu nào.Những ngày tiếp theo hải đoàn thường tổ trức các biên đội nhỏ, đêm tối bí mật tấn công quân Nhật bằng ngư lôi đến sáng lại rút về cảng.Khu trục Sesaevich,Diana,tuần dương Askol,bị thương đã dời đến 1 cảng của nước trung lập láng giềng và lưu trú ở đây đến hết chiến tranh.Tuần dương Novik bị thương sau 1 trận đánh ác liệt với các tuần dương Nhật bản,đánh chìm 1 khu trục Nhật khi trên đường tới đảo Sakhalin.Đây là thời gian hải đoàn hoạt động rất mạnh,liên tục tổ chức các đợt tấn công nhỏ vào quân Nhật,tiêu hao rất nhiều sinh lực địch.Ngày 22/11 quân Nhật điều chỉnh chiến thuật.Nhật cho các đv pháo cơ động lên núi cao.Cứ 11 thước Anh bố trí 1 khẩu pháo lựu 105mm.Từ các điểm cao này quân Nhật dùng pháo binh bắn vào cửa ra vào cảng Artur gây rất nhiều khó khăn cho quân Nga.Lúc này chiến hạm Sevastopol đã sửa xong và ra khỏi vịnh "Sói trắng".Chiến hạm này không ngừng nghỉ tấn công vào đội hình quân Nhật,đánh chìm nhiều tầu chiến Nhật ở ngoài vịnh, khu vực nước sâu.Ngày 9/12 đô đốc Togo gửi một mật thư cho Hoàng đế Nhật với nội dung"Hạm đội Nga đã hồi sinh".

HẢI ĐOÀN THÁI BÌNH DƯƠNG 2-MỘT BIÊN NIÊN SỬ.

2/4/1904 sau cái chết của đô đốc Makarov,một vấn đề bức súc nẩy sinh,St Petersburg cần phải thành lập ngay 1 hải đoàn và gửi gấp tới cảng Artur chợ giúp.Hải đoàn được thành lập,chuẩn đô đốc Ivanovich Rozhdestvensky được bổ nhiệm là đô đốc chỉ huy hải đoàn.

20/6/1904 đô đốc Ivanovich Rozhdestvensky đã kéo lá cờ của hải đoàn lên cột cờ đô đốc hạm "Hoàng đế Alexander 3 ".Toàn hải đoàn sẵn sàng ở mức cao nhận lệnh lên đường.

Ngày 29/8 tầu chỉ huy Prince Suvorov nhổ neo từ vịnh Kronstadt tới cảng Revel

Từ 12 đến 19/9 Hải đoàn tổ chức bắn đạn thật trên đảo Carlos.

Ngày 26 đến 27/9 Hoàng đế duyệt lần cuối và chuẩn y kế hoạch,sau đó là màn pháo hoa và diễu hành của hải đoàn.

28/9 lúc 6h hải đoàn nhổ neo từ vịnh Revel hướng tới Libau

2/10 Hải đoàn nhận than dự trữ,đã vượt qua cảng Libau và gặp bão.

5/10 Hải đoàn thả neo tại ngọn hải đăng Fakkebierg và tiếp tục nhận bổ sung than.

7/10 Hải đoàn đã ra tới biển lớn và thả neo tại Cape Skagen.Tại đây(Đan mạch) Hải đoàn bị buộc thuê dịch vụ canh gác vì trước đó có 4 khu trục khả nghi không mang cờ hiệu chạy qua.Hải đoàn bỏ qua việc tiếp than,chia làm 6 hải đội tiếp tục lên đường.

Đêm mồng 8 rạng ngày 9/10 có một sự cố đau lòng sảy ra tại "Gull" do nghi ngờ có tầu khu trục tấn công,hải đoàn đã nổ súng vào các tầu cá của ngư dân Anh và Đan mạch,mặc dù không có lệnh.Trong sự thiếu bình tĩnh Hải đoàn đã bắn 1 phát đại bác trúng tầu cá của ngư dân,một sự hỗn loạn bao trùm lên các tầu cá.Hải đoàn vội vã dời khỏi hiện trường thậm trí không để ý cấp cứu cho các tầu cá bị hại.Trên đường đi các tầu liên lạc bằng tín hiệu với chỉ huy hạm báo cáo sự cố vừa gây thiệt hại cho ngư dân Anh và Đan mạch.

Ngày 13/10 Hải đoàn tới cảng Vigo Tây ban nha,có lệnh tắt hết lò,đợi lệnh tiếp theo của St Petersburg

18/10 có quyết định họp toàn hải đoàn kiểm điểm ,xem sét sự cố "Gull" và chờ quyết định kỷ luật.

19/10 Hải đoàn nhổ neo dời cảng Vigo hướng tới Tanzer.Hải đoàn chịu trách nhiệm hộ tống 1 tuần dương hạm Tây ban Nha,ra tới biển lại nhận thêm 4 tuần dương Anh.
21/10 Hải đoàn tới cảng Tanzer.Lúc này trong đội hình hải đoàn có 1 số tầu bọc sắt thế hệ mới,chúng tiêu tốn rất nhiều than.Những tầu này được nhận thêm 1200t than,sau đó Hải đoàn tách làm 2.
(Sisoe , Navarino, Svetlana,Zemchuk (ngọc trai), Almaz(kim cương) dưới sự chỉ huy của chuẩn đô đốc Felkerzama đi qua kênh đào Suez còn các tầu khác vòng qua châu Phi.

23/10 Hải đoàn dời khỏi cảng Tanzer.

27/10 lúc 16h, Hải đội(Đi qua châu Phi) vượt qua trí tuyến bắc.tuần dương hạm Anh tiếp tục bám theo hải đội và dời hải đội tại đảo Canary

30/10 Hải đội tới Dakar,hải đội chờ 11 người Đức,1 ngừoi Anh họ là những thợ lò và tiếp tế lương thảo.Trong ngày hải đội nhận than,thời gian kéo dài 29h.

31/11 Hải đội dời Dakar hướng tới bờ biển Gabon

11/11 chỉ huy hạm Alexander 3 bất ngờ phát tín hiệu "Không kiểm soát được tầu".Tầu Alexander 3 liền đột ngột dừng lại.đi sau nó là tuần dương Borodino nó phải khó khăn lắm mới kịp dừng.Tiếp sau là Opel chỉ 1 chút là nó đã có cú va chạm nguy hiểm.các tầu tiếp theo cũng kịp tránh sang ngang và dừng lại.Sự cố gây ra hỗn loạn.Tuần dương Opel đã lùi lại cách Alexander 3 ,1/4 Kabeltor(Khoảng 45-50m).

Còn tiếp.

tiếp theo :HẢI ĐOÀN THÁI BÌNH DƯƠNG 2-MỘT BIÊN NIÊN SỬ

13/11 Hải đội neo tại biển phía Nam cửa sông Congo,cách cảng Libreville 20 dặm.

14/11 Hải đội tiếp than.

18/11 lúc 16h Hải đội nhổ neo,chẳng mấy chốc đã bỏ lại sau lưng cửa sông Gabon.Trong ngày hải đội tổ chức sự kiện vượt qua đường sích đạo.

23/11 Hải đội tiếp than tại vịnh bỏ hoang của Bồ đào nha Gretfish-Bay.

24/11 Theo qui tắc các nước trung lập,Hải đội phải hướng ra hải phận quốc tế.

28/11 Hải đội đến vịnh Angra pequena.Chuyến hành trình bị hoãn lại do có bão.Theo dự báo,sẽ có 1 vài cơn bão hoạt động quanh mũi Hảo vọng.

4/12 Hải đội đã vượt qua vịnh Angra pequena và hướng tới mũi Hảo vọng.

8/12 Hải đội gặp phải 1 cơn bão lớn trên hành trình.

16/12 sau 12 ngày đêm Hải đội đã vượt qua quãng đường 3000 dặm.Hải đội thả neo tại đảo Saint-Marie và bờ biển Madagascar.Tại đây Hải đội nhận được tin :"Hải đội Thái bình dương 1 đã bị loại khỏi vòng chiến đấu".

23/12 Hải đội đã tới vịnh Tang-Tang.

25/12 Hải đội ra khỏi Nossa Bae để hợp với hải đội của chuẩn đô đốc Nossa Bae người dẫn hải đội vượt qua kênh đào Suez.Tại đây Hải đoàn nhận được tin dữ:"Cảng Artur đã thất thủ".

7/1/1905 Hải đoàn nhận được lệnh từ St Petersburg :"Toàn Hải đoàn không dời khỏi bán đảo Madagascar ,chờ lệnh mới".

1/2 Hải đội do thiếu tá-Hải đội trưởng Dobrotvor đã dẫn hải đội tới.

3/3 Hải đoàn nhận lệnh từ St Petersburg :"Tiếp tục hành quân".Hải đoàn dời khỏi bán đảo Madagascar.

8/3Hải đoàn tiếp than.

17/3 Hải đoàn vượt qua sích đạo hướng lên bán cầu bắc.

23/3 hải đoàn vào eo biển Malacca thuộc Ấn độ dương.Có lệnh Toàn hải đoàn sẵn sàng chiến đấu đề phòng gặp tầu chiến Nhật.

30/3 Hải đoàn tiếp tục tiếp than và vào vịnh Kamran,sau đó chạy dọc bờ biển Ấn-Trung.

9/4 theo lệnh chính quyền đô hộ Pháp ,Hải đoàn rời vinh Kamran.

13/5 Hải đoàn tiếp cận eo biển Triều tiên.

tiếp theo :HẢI ĐOÀN THÁI BÌNH DƯƠNG 2-MỘT BIÊN NIÊN SỬ

14.5 lúc 2h25. Hải đoàn Nga chạm trán với 1 tuần dương Nhật.Dưới ánh đèn pha,tuần dương Nhật phát hiện 1 khu trục Nga (Khu trục-Bệnh viện giã chiến Orel).Toàn hải đoàn dãn đội hình sang 2 phía.

4h28 chỉ huy hạm-Thuyền trưởng(Nhật) ,trung tá Narikava đánh 1 bức điện cho đô đốc Togo:"Xuất hiện kẻ thù ở phía đông,tại khu vực 203".

5h 27 Từ eo biển Azakov xuất phát 5 hải đội Nhật (Tuần dương Itsukushima, Matsushima, Hasidate và chiến hạm quốc phòng vên biển Chim yến).cùng với khu trục hạm số 10 và 15.

5h50Nhận được tin nhắn từ Maru Shinano,Phó đô đốc Nhật Virgin tung ra 3 phân đội chiến đấu của mình (bảo vệ hạm Kassagi, Chitose, Otova, Niytaka) tiến về phía đông bắc và nhanh chóng tiếp giáp mạn tuần dương chỉ huy Kassag ,phát hiện tầu Orel.
6h17 Đô đốc Togo,chỉ huy trưởng hạm đội Nhật thống lĩnh 2 hải đội gồm các tầu:
Hải đội 1:(Khu trục Mikasa, Sikisima, Fuji, Asahi, thiết giáp hạm Kassuga, Nissin) .
Hải đội 2:(Khu trục Izumo, Azuma, Tokiwa , Yakumo, Asama, Iwate), tất cả trong đội hình chiến đấu ,ào ào sông ra biển.

6h33Hải đoàn Nga phát hiện tuần dương hạng nhẹ của Nhật Izumi

6h38Thuyền trưởng- Thiếu tá Ishida đánh điện cho đô đốc Togo:"Sác định tầu Nga ở tọa độ 33,30 độ vĩ bắc,128,50 độ kinh đông.

6h45Tuần dương Nhật Izumi phát hiện Hải đoàn Nga.

9h30Hải đội khu trục Nga chỉnh đốn lại đội hình tiếp tục hành quân hàng dọc.

11hToàn hải đoàn báo động chiến đấu.

11h20 Ở khoảng cách 50 kabeltor (1kabeltor tương đương 185,2m)với Hải đội 3 của Nhật do phó đô đốc Deva chỉ huy,khu trục Orel bắn 1 phát,và phát tín hiệu báo cho Hải đoàn.Hải đoàn khai hỏa.Tuần dương Izumi lập tức bắn trả và đột ngột rẽ trái tháo chạy.

12h Hải đoàn thay đổi nộ trình,23 độ đông bắc hướng lên Vladivostok.

12h20Hải đội 1:(armadillos Suvorov, Alexander 3, Borodino, Orel) Bẻ lái sang phải 8 "rumbo' sau đó lại tiếp tục bẻ lái sang phải 8 "Rumbo" vượt qua lên trên hải đoàn 1 đoạn.Tuần dương Nhật dừng lại,nó định cản cuộc hành quân của hải đoàn lên chạy chậm bên cánh trái đội hình Hải đoàn.Một khu trục Nga chạỵ sang trái,gia tăng tốc độ và dẫn đầu Hải đoàn.Hải đoàn tiếp tục tiến.

12h55 khu trục Mikasa của Nhật sau khi vượt qua 1 con cầu nhỏ và phát hiện Hải đội của phó đô đốc Deva,phó đô đốc thông báo cho nó biết tin tức về Hải đoàn Nga.

13h07Khu trục Mikasa nhận biết tầu số 5 và số 6 trong hải đội của mình.

13h15 Từ xa xa,hướng phía nam xuất hiện hải đoàn Nga,đô đốc Togo ra lệnh :"Tấn công phía phải đội hình quân Nga,chia cắt đội hình,chặn bước hành quân của chúng".

13h20Hải đoàn Nga phát hiện đội hình chủ lực của Nhật.Tầu khu trục số 1 thuộc hải đội 1, quay lại tầu số 1 hải đội 2 truyền lệnh "Yểm hộ cho hải đội 1,tiến lên".

13h45Đô đốc Nhật Togo phát hiện Hải đoàn Nga,ra lệnh cho hải đoàn vòng sang,chạy xong xong với hải đoàn Nga.Trên cột thông tin khu trục Mikasa phát gấp tín hiệu quay trái 16 rumbo.

13h49 Trên cột thông tin của khu trục Knyaz Suvorov phát lệnh :Đánh thẳng vào tầu địch".Ở cự ly 32 kabeltor ,Một phát đại bác bắn thẳng vào tầu Nhật,viên đạn dơi cách tháp chỉ huy ở mũi tàu Mikasa 6 inch.

13h53Hải đoàn Nhật đáp trả rữ dội.

13h54Một khu trục Nhật đột ngột tăng tốc và rẽ phải,nó bắn 1 phát và khu trục Mikasa phá hỏng 1 pháo cỡ nòng 6 inch(Tương đương pháo 130mm)ở mạn trái,giết 8 thủy thủ,phá hỏng 1 máy đo xa (Máy viễn trắc).

13h57Khu trục Mikasa tăng tốc đuổi vượt khu trục Suvorov,tuần dương Kassuga và Nissin ,quay lại bắn vào khu trục Oslabya.

14h02Khu trục Suvorov,tuần dương Kassuga, Nissin và khu trục Oslabya tập trung hỏa lực chống lại 6 tuần dương và khu trục Nhật.

14h05 Đô đốc Rozhdestvensky ra lệnh sang trái 2 rumbo,tránh lưới lửa quân Nhật.

14h09 đến 14h21 các tuần dương Kassuga, Nissin. Asama đã phải rút nui.

Trích dẫn từ: kimcuong trong 20 Tháng Giêng, 2010, 07:34:06 am

@ bác longtrec. trong bài Hải đoàn Thái Bình Dương 2 - 1 biên niên sử phần 2,ngày 30.3 và 9.4 bác có nhắc đến bờ biển Ấn- Trung và vịnh Kamram. Có lẽ là bờ biển của bán đảo Đông Dương và vịnh Cam ranh của ta (thời đấy còn thuộc Pháp)? Hay là bác sửa lại 1 tý cho .... hay ạ :D. Vậy là hải quân Nga đã từng có mặt (ghé qua) Cam ranh từ những năm đầu thế kỉ 20.

BạnKimcuong! Các bài dịch của tôi tuyệt đối trung thực,không tự ý sửa hay thêm bớt.Nhưng tôi không dịch máy móc.Cám ơn bạn nhắc nhở tôi mới thấy mình sai,Biển Ấn-Trung có thể dịch là đông dương.Theo sơ đồ lộ trình Hải Đoàn đi,tôi cũng có suy nghĩ như bạn,nhưng không dám tự ý đưa ý của mình vào.
Nguyên văn của đoạn văn ấy đây:30 марта Еще раз погрузив уголь, эскадра пришла в бухту Камранх на побережье Индо-Китая.
9 апреля По настоянию французских властей эскадра покинула бухту Камранх.

Tiếp theo
HẢI ĐOÀN THÁI BÌNH DƯƠNG 2-MỘT BIÊN NIÊN SỬ

14h30Trên khu trục Suvorov,không thể điều khiển được tháp pháo cỡ nòng 12inch(Tương đương pháo 305mm)ở đuôi.Một phát đại bác cỡ lớn dơi chúng mũi tầu.Đô đốc Ivanovich Rozhdestvensky bị thương vào đầu.Bánh lái tầu bị hóc cứng lại,khu trục Suvorov mất lái trượt dài về hướng phải,đuôi tầu đánh mạnh ,tầu soay vòng tới 16 rumbo.Suvorov bị biến dạng hoàn toàn,không còn cột chính,không còn ống khói trước(Tầu có 3 cột,3 ống khói) ,không lan can cầu sau đuôi ,tất cả chỉ là 1 lỗ thủng,không gì hơn.Nó khiến người ta không nghĩ rằng trước đó nó là 1 tầu chỉ huy.Hải đoàn liền phái Alexander 3 kéo nó.

14h40 Khu trục Oslabya không thành công khi cố vượt lên,do độ nghiêng lớn,nó đã bị lật nghiêng về bên trái.

15h40 Hải đoàn Nhật pháo kích rữ rội vào các khu trục Nga.

16h15Do sương mù dầy đặc trận đánh tạm thời bị ngưng lại.

16h25Trung tá Suzuki ra lệnh cho hải đội khu trục dưới quyền tấn công các khu trục Nga.

16h41Đã có vài phát đại bác bắn trúng vào tuần dương Navina.

16h45 Hải đội khu trục Nhật dãn cự ly khoảng 600m và phóng ngư lôi.Hải đội khu trục do trung tá Iosidzima chỉ huy mưu toan vượt lên tấn công Suvorov nhưng bị tuần dương hạm Oleg và Aurora đánh đuổi.

16h49Tuần dương Kassagi thất bại khi tấn công các tầu Nga đã rút về Nhật.Đây là tuần dương duy nhất của Nhật rút chạy về nước trước khi cuộc chiến kết thúc.Tầu phóng ngư lôi Buiny tiến sát đến bên mạn khu trục Suvorov.Nó nhận được tin đô đốc Ivanovich Rozhdestvensky đã bị hôn mê,nhưng BCH của khu trục vẫn còn nguyên vẹn.Trước đó ít phút tầu phóng ngư lôi Buiny do trung tá Kolomeitsev chỉ huy đã táo bạo vượt qua nàn đạn sơ tán thành công 200 thủy thủ từ khu trục bị nạn Oslabya bằng 1 tầu nhỏ của mình (Độ rẽ nước 350t).

17h30Tầu phóng ngư lôi Buiny dời khỏi khu trục Suvorov.

18hCác khu trục Nhật áp sát, tập trung hỏa lực bắn vào
khu trục Alexander3 và Borodino ở cự ly 32 kabeltor.

18h06 Khu trục Alexander3 vượt lên không thành công, với độ nghiêng quá lớn,sau đó nó bị nật nghiêng sang trái.Nó phát đi 1 tín hiệu"Chịu sự cố".

18h30 Tuần dương hạm do Đô đốc Kamimury chỉ huy đến tiếp cứu.

19hPháo binh trên các tuần dương Nga bắn sối sả vào 9 khu trục Nhật,là những khu trục xuất hiện phía trước Hải đoàn.

Tiếp theo
HẢI ĐOÀN THÁI BÌNH DƯƠNG 2-MỘT BIÊN NIÊN SỬ

19h10 Sau 1 tiếng nổ lớn,1 phần của khu trục hạm Borodino chìm.

19h12 Sau vài tiếng hấp hối,chỉ huy hạm Knyaz Suvorov đã chìm.

21h30Tuần dương Oleg, Aurora, jemchuk(Ngọc trai) sau khi ra tăng khoảng cách đã biến mất về phía nam.Tuần dương Svetlana ,Monomakh,Dolskoi và tầu phóng ngư lôi Byiny(Mãnh liệt),Bedoby(Táo bạo),Braby(Dũng mãnh),Bystry(Thần tốc) và Grozny(Đe dọa) vòng lên phía bắc.Tuần dương Izumrud tiếp tục bám sát thiết giáp hạm Orel của đô đốc Nebogatov và đêm đến tổ chức tấn công các chiến hạm Nhật.Lúc này các tầu ngư lôi Nhật đang tiến hành dải ngư lôi,đã có 40 ngư lôi được dải.Tầu khu trục Navarin trúng ngư lôi Nhật bị chìm,Tuần dương Đô đốc Nakhimov,tầu ngư lôi Sisoi vĩ đại và Navarin,sau đó là Tuần dương Vladimir Monomakh thoát hiểm.

Ngày 14/5/1905 kết thúc

Ngày 15/5

Lúc 10h Hải đội của đô đốc Nebogatov bị hạm đội Nhật vây chặt vào giữa.

10h30Những tầu Orel,Nikolai 1,Apraksin,Senyabin thuộc đô đốc Nebogatov đầu hàng quân Nhật.Tuần dương Irumrud đã thực hiện tấn công gây ra 1 vụ nổ tại đuôi của tầu Nhật.

15h30 Đô đốc Ivanovich Rozhdestvensky chuyền lệnh cho BCH tầu phóng ngư lôi Begdoby hướng tới tầu ngư lôi Byiby.2 chiếc tầu phóng ngư lôi là Begdoby và Grodny cũng được lệnh theo sau.Từ xa phát hiện 1 lá cờ trắng được kéo lên.Tất cả dãn đội hình ,cùng hướng về cảng Vladivostok truy kích tầu Nhật.Tầu phóng ngư lôi Begdoby cùng với tầu phóng ngư lôi Grozny gây cho quân Nhật rất nhiều tổn thất nhưng cuối cùng nó bị buộc quay về cảng Vladivostok.

17h30Thiết giáp hạm quốc phòng bảo vệ bờ biển do đô đốc Ushakov phát hiện quân Nhật.2 Tầu dương Ivate và Yakumo tấn công các khu trục Nhật.

18h10Sau khi tính toán,khí tài,quân lương do tiêu tốn cho trận chiến , khu trục hạm Đô đốc Ushakov ,thuyền trưởng-thiếu tá V.N.Miklukha- Maclay ra lệnh mở kho.

19hTrên khu vực đảo Dazhelet ,tuần dương Dmitry Donskoy đã đuổi kịp hải đội 6 tuần dương hạng nhỏ của Nhật.Tuần dương Nga do thiếu tá Lebedeva chỉ huy đến tiếp ứng.Những cuộc tấn công của quân Nga trong đêm đã gây rất nhiều thiệt hại cho các tuần dương nhật neo đậu quanh đảo,Đánh chìm những tầu Nhật đến tiếp ứng,sau đó 2 tuần dương có lệnh quay vào bờ.

Hải đội tuần dương của đô đốc Enkvist đã đến Malina,nơi đầy những điều thú vị.Tại cảng Vladivostok ngoài tầu phóng ngư lôi Grozny,tuần dương almaz và khu trục Bravo bị thương độ 2, còn lại các tầu đều vô sự.

NHỮNG BÀI HỌC RÚT RA TỪ CHIẾN TRANH NGA-NHẬT(1904-1905)

Trong chiến tranh Nga-Nhật(1904-1905) Nga đã mất gần như tất cả các giáp hạm ở Thái bình dương và Baltic.Trong hạm đội Baltic chỉ còn chiến hạm cũ Hoàng đế- Aleksandr 2,tuần dương Sesarevich,chiến hạm Slava mới đưa vào sử dụng,không kịp gia nhập Hải đội Thái bình dương 2 thì bị đánh chìm tại trận đánh Susimskoy.Chiến hạm Peter veliki thì đã là phương tiện đào tạo -huấn luyện.
So sánh tương quan giữa các tầu chiến Nga - Nhật trong chiến tranh Nga-Nhật:
Các chiến hạm,tầu dương hạm,tầu phóng ngư lôi của Nga đều thua các tầu Nhật tương ứng về tính năng kỹ thuật,khả năng tác chiến,khả năng bảo vệ.Điều đó giải thích tại sao Hải quân Nga lại thiệt hại nặng nề trong chiến tranh đến thế,mất nhiều tầu đến thế.

Sự yếu kém trước tiên phải nói đến pháo binh,và khả năng sử dụng chúng.Năm 1892 vũ khí mới được đưa vào nắp đặt trên các tầu chiến thuộc Hải quân Nga là đại bác được cấu tạo giảm nhẹ.Tốc độ đạn bắn nhanh hơn 20%,tăng khả năng sát thương.Đặc biệt là đạn bắn ra bay sát mặt đất.Cự ly hiệu quả của đại bác được đúc kết là 20 kabeltor(Khoảng 3700m).Đây là giới hạn qui định cho pháo binh Nga.
Khuynh hướng chiến thuật của Hải quân Nga thay đổi,lên qui định tầm bắn của pháo binh Nga cũng tăng lên nhanh chóng,cụ thể trong trận Susimskoy cự ly 50-70 Kabeltor(1kabeltor=185,2 M).Rõ ràng đây là tầm bắn không hiệu quả và mọi tính năng ưu việt của nó đã bằng không.Ở khoảng cách lớn,đại bác rất khó bắn chúng và khả năng đạn phát tán rất cao.Ngoài điều này ra,đại bác Nga có sức công phá rất hạn chế.Chất nổ trong quả đạn đại bác của Nga so với quả đạn đại bác Nhật dùng chất nổ "melinitom" thì thua xa.Đạn đại bác Nga bắn ra thường không nổ.Ngòi nổ không kích hoạt được quả đạn nếu bảo quản kém,gặp nước.Đây là những nhược điểm rút ra cho công tác sx đạn đại bác công phá sau này.
Nghiêm túc mà nói,pháo binh Nga thiếu vắng những trang thiết bị hiện đại.Đại bác Nga bắn chậm,thao tác mở,đóng khóa nòng khó,góc tầm,hướng nhỏ,rất khó khăn cho pháo thủ khi thay đổi tầm hướng bắn.Pháo binh Nga không có các thiết bị lấy phần tử hiện đại.Các thiết bị đo xa(Trắc kế) được nắp đặt trên các giáp hạm nhưng lại thiếu các thủy thủ sử dụng thành thạo.
Trong trận Susimskoy các lô cốt trên các giáp hạm tỏ cho thấy không kiên cố.Sự thông tin liên lạc giữa các tầu,trong Hải đoàn rất kém.Không có sự phối hợp nhịp nhàng giữa các tầu,không có sự chỉ huy thông suốt trong Hải đoàn.Hải đoàn không tạo được 1 khối thống nhất từ phòng thủ đến tấn công.
Lô cốt bọc sắt của Knayaz Suvorov thực tế không còn tồn tại
sau khi bị trúng đạn.Khí cụ điều khiển tầu và pháo bị tê liệt,điều này cũng tương tự với thiết giáp hạm Borodino.
Lô cốt giáp hạm Orel sau khi bị trúng 3 quả 152mm và 2 quả 203mm đã bị mất bánh lái trái.Nhưng điều đáng nói hơn cả đó là cấu trúc không hợp lý.Các lô cốt có mái hình nấm,được đặt trên 1 ống sắt hình trụ.Giữa mái và ống hình trụ là khoảng cách 305mm.Qua khe hở này mảnh đạn đại bác dễ ràng chiu vào trong sát thương những người bên trong.Lô cốt được đặt trên boong,giữa lô cốt và phòng chỉ huy không được nối bằng hào bọc sắt.Các tháp pháo 305mm thường chịu được đạn pháo Nhật nhưng lại thường không điều khiển được bằng motor điện mà phải điều khiển cơ khí.Sự không chắc chắn lộ dõ ở các tháp pháo 152mm.các tấm sắt chắn mỏng,bố trí không hợp lý.Các khu vực bọc sắt,boong,hầm chú ẩn chịu được đạn 305mm nhưng lại bị phá hủy khi gặp trấn động mạnh.

còn tiếp.

tiếp theo
NHỮNG BÀI HỌC RÚT RA TỪ CHIẾN TRANH NGA-NHẬT(1904-1905)

Các tấm sắt bọc bên ngoài con tầu sẽ bị giật tung,sé rách khi tầu trúng đạn.Đó là sự thất bại của các tấm giáp sắt bọc quanh tàu.Tầu Oslyabya sau khi bị trúng phát đạn đại bác thứ 2 vào mũi tầu,thì mũi tầu đã bị giật tung,rách toang,vết thương này làm lên cái chết của nó sau đó.Đại đa số các giáp hạm (mới) các khoang tầu nằm thấp hơn mực nước lên được bảo vệ nguyên vẹn.Cho lên mạn tầu hoặc mũi tầu đã bị phá rách nhưng tầu vẫn có thể nổi nếu như chúng giữ được thăng bằng.Các giáp hạm Nga đã thiếu vắng những lô cốt bảo vệ BCH,các thiết bị tập trung cho trận đánh là sinh mệnh con tầu.Các hầm tránh pháo được bố trí trên các giáp hạm Nga ở những vị trí rất bất lợi.

Năm 1903 giáp hạm Aleksandr 3 được cho chạy thử ở tốc độ 17 hải lý.Khi các của sổ của đại bác mạn tầu mở ra.Tầu vào cua gấp,nước đã tràn vào tầu qua các của sổ này,mặc dù của sổ đại bác được bố trí cao hơn mực nước 2,75m.Các giáp hạm chỉ cần đánh lái nhanh vào cua gấp nếu máy đột ngột đứng thì tầu chắc chắn lật.Nguy hiểm lớn nhất cho các giáp hạm(Mới) đó là nguy cơ cháy cao.Bởi vì người ta đã sử dụng 1 lượng lớn vật liệu rễ bắt cháy khi đóng tầu.Chúng ta hãy xem xét sự bất hợp lý của các giáp hạm dòng "Borodino" ,hoặc các mẫu giáp hạm khác được chế tạo trong thời gian này.Hầu hết các giáp hạm được đóng sai mẫu thiết kế-Gây ra sự quá tải lớn.Sự quá tải tỏ rõ cả về kỹ chiến thuật,tính năng chiến đấu của con tầu.Đây là lý do nguy hại giết chết hầu hết các giáp hạm (Mới).Việc quá công suất thiết kế là bệnh kinh niên của các giáp hạm Nga.Chúng được đóng ra từ các qui trình thay đổi liên tục từ khâu thiết kế đến khâu đóng,cho lên các giáp hạm bị quá tải từ khi chúng còn nằm trên âu thuyền.Sự Sx còn thêm sự bóc lột lên công suất máy.Khu trục Orel độ choán nước theo thiết kế là 7,39m nhưng thực tế là 8,85m,mặc dù theo qui định vạch ngấn nước phải nhô cao hơn mực nước thực tại là 1,5 feet.Ban đầu (toán học) Khuynh tâm đã tính giảm chiều cao 0,38-0,46M.Sự quá tải (sai thiết) kế của con tầu là 12%-15%.Các khu trục Borodino và Hoàng đế Alexander III
bị thiệt hại đáng kể ở phần thân tầu nổi,là phần nhờ nó mà nước không tràn vào.Khi nước tràn vào qua các khoang này và tầu bị nghiêng và chìm(trúng đạn đại bác-sé rách tấm sắt bọc mạn tầu)
Tất cả các lý do trên là cái chết được định trước cho các Giáp hạm Nga(Mới).Nếu theo thiết kế các giáp hạm Nga có thể cạnh tranh ngang ngửa với các tầu Nhật vd như lớp tầu "Mikasa".Điều gì được rút ra từ phân tích trận đánh "Susimskoy".Trước tiên là thiết kế độ choán nước,dẽ nước ,tính ổn định của con tầu được xem là quan trọng.Đây là những tính năng kỹ thuật cần được tuyệt đối tuân thủ khi đóng tầu,nhưng rất tiếc đã bị vi phạm nghiêm trọng.Trên các boong tầu đã thay đổi các vị trí hầm tránh pháo so với thiết kế.Khu vực chỉ huy,kỹ sư,thợ máy cần được bố trí ở khu vực bọc sắt dầy,an toàn để duy trì hoạt động của con tầu,vì đây là sinh lực của con tầu nhưng cũng bị vi phạm.

Kinh nhiện chiến tranh Nga-Nhật được nghiên cứu rộng khắc trên thế giới ,các nước có bờ biển khẩn trương điều chỉnh thiết kế đóng tầu chiến của mình,sác định đúng những nhược điểm thiếu sót của 2 bên (Nga-Nhật).
Năm 1905 tại cảng Portsmuta đã đưa vào đóng
Drednout.Thời gian đóng là làm kinh ngạc toàn thế giới.Sau 4 tháng kể từ ngày khởi công,tầu đã hạ thủy.Tháng 10/1906 tầu đã kết thúc thử nhiệm với kết quả thành công rực rỡ.Người Anh gọi Drednout là :"chủ lực hạm-Chuẩn mực".Thời gian này các cường quốc Hải quân trên thế giới đóng tầu chiến theo 2 lớp chính:dreadnoughts và dodrednouty.
Lớp tầu "dreadnoughts" nổi bật với tốc độ,sức mạnh pháo binh,khả năng tự vệ,độ giữ cân bằng cho tầu vào cua rất tốt.Chiến hạm Drednout với các tính năng ưu việt,ổn định trong chiến đấu.

Chiến hạm Drednout đã đặt các cường quốc Hải quân trước giá trị bình đẳng.Các kế hoạch đóng chiến hạm trước đây mất giá trị.

Trích dẫn từ: spearvn trong 24 Tháng Giêng, 2010, 11:38:54 pm

Cũng từ năm 1904, HQ Nga triển khai tàu ngầm "Cá heo" tham chiến ở biển Baltic. Rồi những năm sau đó, chiến lược phát triển tàu ngầm hình thành trong HQ Nga. Bác longtrec viết thêm về lớp tàu chống lôi và tàu ngầm sau giai đoạn sau chiến tranh Nga-Nhật. Ngoài ra thời gian này hình như tàu bọc thép được đổi tên thành Chiến hạm hả bác longtrec?

Bạn spearvn! Topic này đúng ra phải gọi là lịch sử hình thành và phát chuyển hải quân Nga-Hải quân Nga với những cuộc chiến trên biển.Tài liệu mà tôi thu thập đủ để viết cả năm không hết,vì nó chứa đựng nhiều thông tin,có thể nói rất rộng lớn. Hiện tại tôi không dịch nhanh được vì còn bận kiếm cơm cho cháu.Hơn nữa đây là chủ đề mang tính nghiên cứu lên tôi phải dịch thận trọng,có nhiều khi tôi phải dừng lại tham kiến vợ và người bạn già của tôi(ông từng là thủy thủ).Bạn à!Không có chuyện các tầu bọc sắt sau đổi là chiến hạm.Chiến hạm,tuần dương hạm,khu trục chúng được đóng khác nhau với những tiêu trí khác nhau.Mong bạn bình tâm để tôi đi lần lượt cho đúng trình tự thời gian.Cảm ơn bạn đã quan tâm theo dõi topic!

Tiếp theo
BÀI HỌC RÚT RA SAU CHIẾN TRANH NGA-NHẬT(1905-1906)

Lúc này Các cường quốc trên biển có thể bắt đầu cuộc chạy đua trang bị cho Hải quân.Thời gian đủ để sác định rõ ràng các chiến hạm,tuần dương ,cần đóng ở lớp nào.Thế hệ tuần dương mới dần thay thế các tuần dương bọc sắt.Tuần dương hạm nhất định phải là 1 chiếc tầu có tốc độ lớn hơn,pháo binh được trang bị đồng nhất,giảm bọc sắt ,chất lượng có thể so sánh với các chiến hạm.
Các cuộc chiến trên biển đã tỏ rõ điểm mạnh yếu của các tuần dương hạm Nga.Sự mong đợi lớp tuần dương hạm Thành công hóa ra là lớp Bayan.Pháo binh với các cỡ pháo hiệu quả,được bố trí trong các tháp pháo kiên cố.Tuần dương được bọc sắt tốt cho phép nó thành công trong việc cạnh tranh với các thế hệ tuần dương mới của Nhật.Lớp tuần dương Bayan thích hợp cho việc tuần tra bảo vệ bờ biển cũng như tham gia là lực lượng nòng cốt của Hạm đội.Lớp tuần dương "Bayna" sứng đáng là lớp tuần dương hạng 2.Bất chấp các lời chỉ trích không hoàn thiện về tuần dương Novich.Sau chiến tranh Anh-Đức Nga đưa vào đóng 1 loạt các tuần dương dòng Novich nhưng lớn hơn,nhiều tính năng ưu việt hơn(Chạy nhanh hơn.độ dẽ nước nhỏ hơn,pháo binh mạnh hơn).Rút kinh nhiệm từ chiến tranh,các tuần dương được bọc sắt ở các nơi sung yếu không hợp lý,bố trí pháo binh bất lợi lên thiệt hại nặng nề trong chiến tranh thì thế hệ tuần dương được đóng mới đã khắc phục triệt để những nhược điểm này.
Đánh giá tổng quát :các tuần dương hạm Nga trong chiến tranh đã đáp ứng được các yêu cầu thực tiễn,cắt đứt các tuyến đường trên biển của kẻ thù-Chúng hoàn thành nhiệm vụ.Su hướng của thế hệ tuần dương hạm mới tiếp tục được khai thác sâu.Ở Nga lúc này các tuần dương hạm chuyên trách không thể hoàn thành ngay sau chiến tranh.Ý tưởng đóng tuần dương mẫu Izmail và mẫu tuần dương hạng nhẹ Svetlana bây giờ mới chín mồi.
Chiến tranh cho thấy vai trò quan trọng của các giáp hạm trên biển(Nói chung).Chúng không chỉ tham gia chiến đấu ,mà còn trinh sát,bảo vệ,dải ngư lôi,và quét ngư lôi nữa.Đòi hỏi bức súc lúc này là Nga phải đóng các giáp hạm có tốc độ lớn,trang bị pháo binh mạnh,có tính cơ động cao.Một quá trình cải tiến,chuyển đổi các nồi hơi cho phép tăng đáng kể công suất máy,giảm trọng lượng nồi hơi khi nắp đặt.Ứng dụng tuốc bin hơi nước ,năng lượng tiêu hao khi vận hành đã ở mức kinh tế.
Về các tầu phóng ngư lôi,đã bỏ các ống phóng ngư lôi ngầm dưới nước.Tất cả các ống phóng ngư lôi đều được bố trí trên boong tầu với nhiều ống soay.Thép đóng tầu và vỏ quả ngư lôi ngày càng được sử dụng các chất liệu hiện đại.Tầu phóng ngư lôi được bổ sung thêm chức năng dải thủy lôi.Một tầu ngư lôi có thể mang 30-90 thủy lôi.Pháo binh trên các ngư lôi hạm được trang bị pháo cỡ nòng từ 102mm-120mm.Nhờ hoàn thiện các tính năng kỹ thuật mà các tầu phóng ngư lôi là mối đe dọa cho bất kể loại tầu nổi nào của kẻ thù.
Tầu ngầm trong chiến tranh Nga-Nhật được sử dụng hết sức hạn chế.Tầu ngầm tham chiến chỉ được ghi nhận ở các vùng ven biển,do đó trong giai đoạn này không có 1 cú hích nào cho việc cải tiến phát chuyển nó.

Trích dẫn từ: spearvn trong 26 Tháng Giêng, 2010, 11:56:06 pm

Trích dẫn từ: longtrec trong 26 Tháng Giêng, 2010, 12:27:32 am

Cái này chính là cái ý em định nói đấy bác longtrec ạ.
Vì em không biết dịch cái từ линкор thành chiến hạm hay tuần dương hạm. Mong bác thông cảm.

Theo em biết thì "линкор" là chiến hạm chủ lực. Nó tương đương khái niệm "de vaisseau" trong tiếng Pháp và "ship of the line" trong tiếng Anh. Loại chiến hạm này thường hoạt động trong đội hình hạm đội. Nó khác với tuần dương hạm là loại chiến hạm có thể đi 1 mình.

ĐỀ ÁN CHIẾN HẠM DREDNOYT

Sự xuất hiện của loại tầu này gây sốc cho giới Hải quân trên toàn thế giới.Chẳng có gì phải thắc mắc,sự ra đời của Drednoytđã tống tiễn các chiến hạm trên thế giới được đóng trước đó nhanh chóng trở lên lỗi thời-Khối sắt vô dụng.Một cuộc chạy đua trong việc chế tạo,đóng mới chiến hạm âm thầm sảy ra.Đây quả là 1 cuộc cách mạng-Báo trước 1 kỷ nguyên chiến hạm mới.Kỷ nguyên của khái nhiệm:"Chiến hạm với những khẩu đại bác cỡ lớn"
.Tên chiến hạm gây ấn tượng mạnh,danh từ luôn được bàn tán sôn sao trong giới Hải quân lúc đó là Drednoyt.Sẽ chẳng ngoa khi nói rằng:Chiến hạm Drednoyt là chiến hạm tốt nhất từ trước tới nay(1906).

Một trong những tính năng nổi bật của chiến hạm mới là Drednoyt không có pháo cỡ nòng tầm trung.Drednoytvới 10 khẩu đại bác cỡ nòng 12 inch(305mm) và 28 khẩu khẩu pháo 76mm.Drednoyt Được trang bị mạnh hơn 2,5 lần các chiến hạm đóng trước nó.Nó làm cho người ta nhớ tới câu ngạn ngữ:"Có mới -nới cũ".Thật vậy giáp hạm được đóng đầu tiên tại Anh năm 1860(Kết hợp chèo thuyền với buồm) cũng với tiêu trí:"Trang bị đại bác cỡ lớn".Trên giáp hạm bố trí số lượng lớn pháo một cỡ nòng.Hơn thế tại Anh năm 1864 đã đóng tầu bọc sắt quốc phòng chạy ven biển "Hoàng gia-Soverin" với pháo binh là 5 đại bác cỡ nòng 10,5 inch(280mm).Vị trí các tháp pháo nằm ở giữ tâm tầu lên có khả năng bắn 2 hướng.Điều gì không phải nếu nói Drednoyt là nguyên mẫu của tương lai.Tuy nhiên sự phát chuyển của các tầu bọc sắt trên thế giới còn đi theo 1 hướng khác.Bọc sắt để chống đại bác cỡ lớn,và dùng đại bác cỡ lớn xuyên thủng các lớp bọc sắt,phát chuyển không ngừng nghỉ.Các khẩu đại bác bỗng chốc biến thành những con quoái vật.Đạo đức trong giới quân sự xếp thứ yếu,tất cả là sự vượt chội.Thực tế cho thấy pháo 305mm bắn rất chậm,không quá 4 phát/h.Để bắn trúng mục tiêu ở khoảng cách xa là 1 việc rất khó.Hệ thống dẫn động-Thủy lực của đại bác 305mm chưa thật chuẩn lên khi tính phần tử cho pháo,kế toán pháo binh thường phải cộng,trừ (Góc tầm,hướng).Để tiêu diệt kẻ thù,có thể dựa vào câu pháo.Mọi chuyện chở lên rõ dàng tại sao tốc độ của đại bác"Quái vật 305mm" lại bị đẩy xuống hàng thứ yếu.Thậm chí từ năm 1904 thuốc súng không khói,bộ dẫn động cho pháo bằng điện và các tiến bộ kỹ thuật khác đã nâng vai trò của vũ khí hạng nặng lên 1 tầm cao mới.Trong chiến tranh Nga- nhật,tư lệnh hải đoàn cho rằng,sức mạnh chủ lực của hải đoàn là pháo 152mm.Mặc dù trước đó đã có nhiều tranh luận,cảnh báo,pháo 152mm sẽ phát huy hiệu quả hơn khi bố trí trên bờ.Việc đánh giá sai về hỏa lực là 1 trong những nguyên nhân dẫn tới mất cảng Artur.
Việc đóng các chiến hạm với trang bị pháo binh cỡ lớn trong thập niên 80-90 thế kỷ trước không thực hiện được.Do đó dự án đóng chiến hạm trang bị 8 đại bác 305mm của trung úy .B.Stepanov là thiếu thực tế.Ông đã lặp lại hệ thống cũ của Anh "Hoàng gia -Soverin" với trang bị pháo tầm trung,còn đại bác 305mm thì còn kém Drednoyt 4 khẩu.
Tiền đề cho sự ra đời của đề án Drednoyt là đầu thế kỷ 20.Tại Ý tổng công trình sư ngành đóng tầu Vittorio Kunibert đã chua sót khi thốt lên:"Chẳng có vị tiên tri nào được tôn trọng tại quê hương mình"(Câu kinh thánh trong Tân ước).Bởi ông có tham vọng xd Hải quân Ý hùng mạnh.Bài viết của ông được đăng trong tờ niên giám nổi tiếng "Dzheyn's Fighting " xuất bản năm 1903 với tựa đề:"Những ý tưởng cho các chiến hạm của Hải quân Anh"."Đó là ý tưởng tạo ra tầu 17.000t,tốc độ 24 hải lý,vũ khí là 12 đại bác 305mm.Luận chứng được đưa ra là vũ khí trang bị,chúng có tác dụng sé rách các lớp bọc thép- nhấn chìm các tầu của kẻ thù bằng đại bác hặng nặng 305mm.Nhưng đại bác 305mm lại có nhược điểm bắn chậm cho lên cần tăng số lượng đại bác bố trí".Tuy nhiên Kunibert lại đưa ra nhận định các trận đánh bằng pháo binh trên biển thường ở cự ly không lớn,lên không mấy thuyết phục.Ví dụ như khi Ý đóng chiến hạm "Vittorio Emanuele" họ đã tuyên bố:"Tạo ra 1 chiến hạm mạnh nhất thế giới" mặc dù động cơ với công xuất trung bình,pháo binh chỉ trang bị 2 đại bác 305mm.Nó thực mạnh nhất thế giới????Nó thực là đối trọng của DREDNOYT

DỰ ÁN DREDNOYT

Vào năm 1902 Đô đốc Hải quân Anh, John Fisher đã đề xuất 1 dự án song song với dự án của Nhà thiết kế người Ý Kunibert .Dự án mang tên "Anteykebl" ,tầu có độ dẽ nước 17000t,tốc độ 21 hải lý,12 đại bác 305mm,mặc dù dự án nằm trên giấy nhưng nó là cơ sở hình thành và là tiền thân của dự án Drednoyt .
Một cuộc hội thảo chi tiết về" chiến hạm của tương lai" đã được tổ chức tại Hải quân Anh từ tháng 1 đến tháng 2 năm 1905.Sau cuộc tranh luận sôi nổi,cuối cùng đề án của Fisher đã được trọn từ 8 dự án.Đề án khá gần với "Anteykebl".
Bản vẽ thiết kế do người bạn nâu năm của Fisher là F.Walls thực hiện.Ngày 2/10 tại cảng Portsmouth đã khởi công đóng "chiến hạm của tương lai",nó được mang tên Drednoyt (Drednoyt tạm dịch là:Không sợ hãi).
Ngoài hỏa lực pháo binh mạnh,chiến hạm còn có 1 số tính năng nổi chội.Thay vì động cơ cho chiến hạm dùng nồi hơi nước,chiến hạm đã được lắp 4 động cơ tuốc bin hơi nước mạnh mẽ,cho phép chiến hạm đạt tốc độ 21 hải lý.Nhiên liệu đốt là hỗn hợp than trộn dầu hỏa.Rút kinh nhiệm trong cuộc chiến Nga-Nhật,chiến hạm Drednoyt được bọc thép từ 78mm-303mm tùy từng vị trí(Tăng độ dầy bọc thép ở 2 mạn.mũi tàu ,đuôi tầu).Đại bác 305mm đã khắc phục nhược điểm góc tầm và hướng nhỏ.Nhưng quan trọng hơn cả là tiến độ thực hiện.Người Anh không thể tưởng tượng ra rằng có thể đóng 1 chiến hạm như vậy trong 4 tháng,sau 2 tháng thử nhiệm thành công,chiến hạm Drednoyt đã chính thức biên chế là nòng cốt của Hải quân Hoàng gia Anh.
Thời gian thực hiện dự án Drednoyt hết sức eo hẹp,buộc các nhà thực hiện dự án đôi khi chấp nhận những giải pháp không phải là tốt nhất.Dề xuất lắp 3 đại bác 305mm trong 1 tháp pháo đã bị gạt bỏ vì Drednoyt đã lắp tháp pháo rồi,và còn rất nhiều thứ bất hợp lý khác nữa.v.v...

Sau nhiều lần thử nhiệm khắt khe,động cơ tuốc bin hơi nước được lắp cho Drednoyt được đánh giá hoạt động ổn định,tiếng ồn và độ rung nhỏ.
Năm 1907 trong hành trình xuyên Dại tây dương đến Tây-Ấn và trở về đã chứng tỏ chiến hạm Drednoyt hoạt động rất tốt.Chiến hạm đã vượt qua 7000 rặm,với tốc độ trung bình 17,5 hải lý/h không có bất kể 1 hư hỏng nhỏ nào.Từ năm 1906 tại Anh mỗi tháng đưa vào đóng 2 chiến hạm theo mẫu Drednoyt nhưng đã có 1 số sửa đổi,như pháo 102mm đã thay thế pháo 76mm.
Đầu thế kỷ 20 khoa học kỹ thuật phát chuyển như vũ bão,ngành đóng tầu thế giới nói chung và Nga nói giêng cũng phát chuyển không ngừng.Sau chiến tranh Nga-Nhật ,Hải quân Nga rất cần phục hồi.Dự án Drednoyt đã ảnh hưởng rất lớn đến Ngành đóng tầu Nga.

Năm 1921-1922,tức là sau thế chiến 1 gai đoạn này rất nhiều những dự án đóng tầu mang tính cách mạng và Drednoyt đã là quá khứ.

Sau chiến tranh Nga - Nhật,tình trạng của Hải quân Nga thật thảm hại,mất gần như toàn bộ các tầu bọc sắt.Trước chiến tranh Hải quân Nga được đanh giá mạnh thứ 3 trên thế giới.Nhưng sau chiến tranh Hải quân Nga đã bị dớt xuống hàng thứ 6.Ngày 19/3/1906 theo sắc lệnh của Hoàng đế Nikolai 2,Hải quân Nga cần xây dựng lực lượng mới-Binh chủng tầu ngầm.Ngày 19/3 đã được lấy là ngày thành lập binh chủng tầu ngầm Nga .Tiếp sau đó ngày 27/3(Tức ngày 9/4 theo lịch mới) có sắc lệnh thành lập khoa đào tạo sỹ quan chỉ huy tầu ngầm thuộc học viện Hải quân St.Peterburg.
Tháng 6/1906 Tại bộ tổng tham mưu Hải quân đã tổ chức hội thảo với chương trình đầy tham vọng- Mở rộng Hải quân.Chương trình này đã được đưa ra bàn thảo 2 lần tại Đuma Nga năm 1907-1908.Sau đó tại Nga có cuộc khủng khoảng và chương trình này tạm thời bị gác lại.Năm 1909 quan hệ giữa Nga và đế quốc Ottoman chở lên sấu ,nhan đề cấp bách ,Nga phải tăng cường sức mạnh cho Hải quân ,đặc biệt là hạm đội Biển đen.Đã có 1 số chiến hạm,tuần dương hạm,tầu phóng ngư lôi,tầu ngầm được đóng trong giai đoạn này .
Đóng cho hạm đội Baltic:Gangyt,Poltava,Petrolavlovsk,Sevastopol .
Đóng cho hạm đội Biển đen:
Hoàng hậu Mapya,Hoàng đế Aleksandr 3 và Nữ hoàng Ekaterina vĩ đại .
Tất cả các chiến hạm,tuần dương ,tầu phóng ngư lôi được đóng trong giai đoạn này(Mang tên cũ) đều áp dụng những kỹ thuật đóng tầu tiên tiến ,lần đầu nắp đặt động cơ Dizel
Trong giai đoạn từ năm 1906 đến 1917 Nga đã chi 519 triệu đô cho sự phục hồi và phát chuyển của Hải quân.Đây là mức Ngân sách chi tiêu cho Hải quân đứng thứ 5 thế giới sau Anh,Đức,Mỹ,Pháp.
Trong cuộc tái vũ trang cho Hải quân Nga đã có sự tham gia của nhiều nước.Có nghĩa là Nga đã đặt đóng ,hoặc mua tầu từ nước ngoài, để tranh thủ những kỹ thuật vượt chội của họ.

Loạt bài sau tôi xin trình bày kỹ những chiến hạm,tuần dương,tầu ngầm được đóng cho hạm đội Baltic và Biển đen từ năm 1906-1917.

ĐÓNG CHIẾN HẠM THEO MẪU" SEVASTOPOL"

[/b]

Việc đóng mới chiến hạm tại Baltic,cùng 1 thời gian được chuyển khai tại 2 nhà máy.
Nhà máy thuộc Bộ Hải quân Baltic và nhà máy thuộc bộ tư lệnh Hải quân.
Ngày 3/6/1909 tại nhà máy của bộ tư lệnh Hải quân đưa vào đóng chiến hạm Gangut và Poltava.Tại nhà máy Baltic cùng thời gian cũng đưa vào đóng Sevastopol và Petpolavlovsk.Nga đã bắt đầu Xd lại lực lượng hải quân như vậy sau chiến tranh Nga-Nhật nhưng với những tiến bộ kỹ thuật được áp dụng.Nhưng thực tế việc chuyển khai đóng các chiến hạm chỉ thực sự bắt đầu vào tháng 9/1909.Theo dự tính ban đầu việc đóng các chiến hạm sẽ hoàn thành vào nửa đầu năm 1914.Việc cấp kinh phí chậm chễ kéo dài suốt 2 năm.Tiến độ đóng chiến hạm rất chậm.Một năm trôi qua công việc gần như giẫm chân tại chỗ-Không thể hoàn thành đúng tiến độ đã đề ra.Cuối năm 1910 theo khối lượng công việc thì mới thực hiện được 36-45%(Đóng xong các hầm tầu,nhưng chưa bọc thép).
25/2/1911 nhà máy đóng tầu thuộc Bộ tư lệnh Hải quân đã ký hợp đồng ủy thác Sx cho nhà máy"Hội Pháp-Nga" sx tua bin hơi nước,nồi hơi,Chân vịt và các thiết bị máy móc phụ trợ.
Ngày 2/4/1911 có cuộc hội thảo của MTK(Ủy ban kỹ thuật Hải quân) về vấn đề thay hay không máy phát điện Diezel và động cơ điện.Trong công việc có sự hợp tác của A.H Krylov và I.G Bubnov.
Trên thực tế nếu lắp động cơ điện có 2 hướng sẽ phải thực hiện:
1/Tạo ra 1 khớp nối đặc biệt nối từ động cơ điện đến chân vịt.
2/Kết nối từ tua-bin tới chân vịt và chạy không tải khi động cơ điện làm việc.
Trong trường hợp 1 tạo cho người ta nghi ngờ khi kết nối (Độ chính sác)???.Còn trường hợp 2 độ tin cậy các tua-bin chạy không tải???
Mọi sự hoài nghi chỉ được giải đáp chính sác sau khi thử nhiệm-Phương án lắp Động cơ điện trên chiến hạm tạm thời bị loại.Công việc nghiên cứu,thử nhiệm động cơ điện giao cho tầu Pynda tiếp tục.
Ngày 16/6/1911 tại Âu thuyền nhà máy Baltic,chiến hạm Sevastopol đã đóng xong và hạ thủy,sau đó là Poltava và Petrolavlovsk được lần lượt hoàn thành 27/6 và 27/8/1911.Đã có nhiều thiết bị,máy móc bị tháo từ chiến hạm Poltava chuyển đến Âu thuyền nơi đang đóng chiến hạm Gangut.Đã có sự trì hoãn trên chiến hạm này.
24/9/1911 nhịp độ đóng chiến hạm này giảm rõ rệt,có nhiều lý do đưa ra như:"Chưa có tháp pháo" hoặc"Hệ thống cơ khí hạ thủy chưa sẵn sàng".v.v...
Việc lắp các tháp pháo trên chiến hạm chỉ bắt đầu vào năm 1912,cũng trong thời gian này đã xd hầm pháo trong các khoang.Đã có không ít những khó khăn,những nhan đề nổi cộm tưởng chừng không thể vượt qua.Nhà máy "Hội Pháp-Nga" đã hoàn thành phần lớn hợp đồng ủy thác Sx.Đã sx xong các thiết bị làm lạnh(Thiết bị bơm nước lưu chuyển trong động cơ,có tác dụng làm mát động cơ bằng nước).Tuy nhiên nồi hơi và tua-bin chỉ được hoàn thành và lắp đặt vào mùa thu 1913.Cuối năm 1913 đầu năm 1914,đội nhũ kỹ sư,công nhân đã sẵn sàng cho việc,lắp đặt hiệu chỉnh hệ thống Pháo và máy phát điện Diezel.Công việc chỉ kết thúc vào 5/1914,lúc này chiến hạm đã bọc thép,lắp đài chỉ huy,cột trụ-Thông tin,lát ván gỗ thông.Tuy nhiên không ít nhan đề chưa được giải quyết,nhiều vấn đề bố trí lao động nẩy sinh.
Ngày 27/7/1914 Nga chuẩn bị cho ngày kỷ niệm 200 năm chiến thắng "Gangut".Chiến hạm Gangut là chiến hạm thứ 4 cần hoàn thành.Nó là truyền thống của Hải quân Nga.Sự có mặt của nó trong lễ mừng chiến thắng là rất cần thiết.Để gấp rút hoàn thành chiến hạm Gangut,công việc tại các nơi khác phải tạm dừng.Bộ hải quân đã nhận được lệnh-Bằng mọi giá phải hoàn thành chiến hạm Gangut trước lễ kỷ niệm.

Ngày 15/6(tức ngày 28/6/1914) Saraevo đã ám sát thái tử Franz Ferdinand của Áo-Hung ,nguyên nhân gây lên cuộc chiến tranh thế giớ lần 1(1914-1918).Nga nằm trên bờ vực của cuộc chiến tranh với Đức.Nga đã khẩn chương bổ xung lương thực và thủy thủ đoàn cho các chiến hạm.Ngày 1/7(14.7) theo lệnh của Tư lệnh hạm đội Baltic chuẩn đô đốc N.O.Essen 4 chiến hạm Gangut, Sevastopol, Petropavlovsk, Poltava được chia thành 2 lữ đoàn thiết giáp bắt đầu nhận lương thực và vũ khí.
5/7(18/7) tầu kéo đã kéo chiến hạm Gangut đến lưu vực sông Neva.Ngay lập tức thủy thủ đoàn bắt đầu lạp nhiên liệu và chuẩn bị vận hành máy. Vào lúc 12h ngày 18/7 (31/7)Hội đồng thử nhiệm đã bắt tay vào làm việc.Sáu nồi hơi đều làm việc tốt.Bắt đầu thử tới chân vịt,cho tầu chạy,quay trái,phải,cho tầu tiến nùi. Hội đồng cho kết quả đánh giá và cho phép chiến hạm chạy thử ra biển.Trong ngày này chiến hạn Gangut đã chính thức tham gia vào chiến dịch vận hành thử.Nửa đêm ngày 20/7(3/8) tức là ngày thứ 2 của cuộc chiến tranh thế giới lần 1 chiến hạm Gangut đã trở thành lá cờ hiệu của hạm đội Baltic.Mặc dù tất cả đã được kiểm nhiệm và còn không ít khiếm khuyết nhưng chiến hạm Gangut đã tham gia lễ kỷ niệm 200 năm ngày chiến thắng “Gangut”.Chiến tranh đang bắt đầu ,hiện chiến hạm Gangut được biên chế dưới lá cờ chỉ huy của chuẩn đô đốc A. Maximov trong lữ đoàn 2 thiết giáp.
Cũng trong thời gian này chương trình thử nhiệm cũng đang được tiến hành trên chiến hạm Sevastopol.
Từ tháng 8 đến tháng 9 năm 1914 chiến hạm tiếp nhận tời điện(Thẳng đứng) để phục vụ việc bốc than lên tầu.Thiết bị liên lạc vô tuyến,quạt thông gió,các khoang bếp và các thiết bị nhà bếp.Hệ thống tách nước ngọt từ nước biển.Máy bơm nước vào và tháo nước chống úng gồm các máy bơm nén khí,hệ thống làm lạnh,trung tâm và các máy phát điện Diezel.
Chiến hạm Gangut đã sẩy ra 1 sự cố,sáng 29/7(Tức 11/8),tại hệ thống dẫn động điều khiển ở bánh lái đã bị chập cháy.Để sửa chữa tai nạn này mất đúng 6th.
Ngày 21/9(4/10) chiến hạm Gangut đã được kéo tới Kronstadt.Ngày 28/9(11/10) nó đã tới cùng vị trí với chiến hạm Sevastopol tại Kronstadt (Chiến hạm Sevastopol đã đến trước đó).Đây là thời gian đang vận hành thử tuốc-bin phải trên chiến hạm Sevastopol.Còn trên Chiến hạm Gangut cuộc thử nhiệm bị hoãn do sự cố khắc phục chưa xong.
Chiến hạm đầu tiên kết thúc thử nhiệm là Sevastopol.Ngày 27/9/1914 (Tức 10/10/1914) đã đưa vào vận hành tổng thể máy móc và tuốc bin bắt đầu vào lúc 13h,tần số vòng quay được điều chỉnh tăng dần,sau 14 tiếng đã đạt 260 vòng quay/1 phút.Mức độ này được duy trì suốt cuộc vận hành .Tốc độ guồng máy ước đạt 19 hải lý/ h.Công suất trung bình tại 4 trục khủy là 32.900 mã lực.Tiêu tốn 30,65 tấn than/1h
Ngày 24/10/1914(6/11) việc kiểm tra được đưa ra với chiến hạm Poltava.Tất cả các chế độ trong suốt cuộc vận hành thử đều đạt yêu cầu.Nhưng cuối tháng 10(Tức đầu tháng 11) tại của biển Baltic chiến hạm Gangut đã đâm vào mũi chiến hạm Poltava tạo ra 1 lỗ thủng tại khoang cuối gần bánh lái, phía trên vạch đánh dấu mực nước.Theo lịch trình 9/11(Tức 22/11) chiến hạm sẽ tiếp tục thử nhiệm,nhưng do tai nạn lại bị hoãn.

Còn tiếp

Theo lịch nga cũ trong năm 1914 vênh với lịch Châu âu là 13 ngày.Phần tôi để trong ngoặc là là dương lịch

Tiếp theo

Ngày 24/11/1914(7/12) sau khi khắc phụ xong sự cố ,chiến hạm Poltava đã lên đường ra biển thử nhiệm .Do thiếu kỹ năng vận hành nồi hơi,các thủy thủ làm nhiệm vụ tại buồng đốt đã không duy trì được áp suất.Tần số đo được tại các trục chân vịt chỉ đạt 230 vòng/1 phút.Tốc độ 17 hải lý/1h.Công suất trung bình tại điểm nối từ trục khửu ra chân vịt chỉ đạt 20.000 mã lực.Nồi hơi,máy móc trong thời gian thử nhiệm hoạt động ổn định-Chiến hạm hoàn thành thử nhiệm.

20/12/1914(2/1/1915) đã tiến hành thử nhiệm chiến hạm Petpopavlovsk.Trước khi ra biển thử nhiệm,mực choán nước của chiến hạm đã vượt qua 2fut,2 inch(Khoảng 65 cm).Vào lúc 8h08 chiến hạm đã nhổ neo,lúc này mới hoạt động 2 nồi hơi.Lúc 10h thì cả 8 nồi hơi đã hoạt động,tần số là 11:30 vòng quay tua-bin là 270 vòng/ 1 phút.Cuộc thử nhiệm kéo dài thêm 4h.Công suất tua-bin đạt 38.872 mã lực.Tốc độ đạt 21 Hải lý.Trong thời gian thử nhiệm tua-bin hoạt động tốt,vòng vi không sinh nhiệt trong qua trình vận hành.Chiến hạm hoàn thành thử nhiệm.

Cuối cùng vào ngày 21/12/1914(3/1/1915),lúc 8h45 chiến hạm Gangut đã đón hội đồng kiểm nhiệm lên tầu,nhổ neo tiến ra biển tiến hành thử nhiệm.Vào lúc 9h vòng quay tua-bin đạt 260 vòng/ 1 phút.Hơi trong nồi hơi ổn định,vòng bi tua-bin không quá nóng.Chuẩn đô đốc Maxsimov đánh điện về bộ Hải quân báo cáo:"Thử nhiệm máy tuyệt vời,tốc độ trung bình 20,3 hải lý có thể rễ ràng đạt 21 hải lý".Lúc 3h30 sáng ngày 22/12/1914(4/1/1915) chiến hạm quay lại Kronstadt.Trong ngày ,ủy ban kiểm tra đã ký biên bản hoàn thành thử nhiệm cho chiến hạm.

Các chiến hạm Sevastopol, Petropavlovsk, Poltava và Gangut đã được phái tới Helsinki,nơi mà hạm đội đang đồn trú.Trong mùa đông 1914/1915 trên các boong tầu phần lớn công nhân đang tập trung loại bỏ các thiếu sót của các chiến hạm,sau đó là chuẩn bị pháo và ngư lôi.
Vào cuối năm 1915 có cuộc thử nhiệm tốc độ tối đa,mà sau đó phát hiện sự cố của chiến hạm Poltava.Vào tháng 8/1915 chiến hạm phát hiện độ rung lớn khi đang trong đội hình hải đoàn chạy tốc độ 18 hải lý/1h.Ngày 7/11/1915(20/11/1915)Hội đồng kiểm nhiệm quyết định kiểm tra phần chìm của chiến hạm,nó được kéo lên Ụ,tại đây phát hiện các cánh quạt chân vịt bị nứt,vòng bi bạc(chân vịt ) bị mất gioăng hãm.Ngày 21/11/1915(12/12/1915) sau khi thay thế phần hỏng hóc,đã rút chiến hạm khỏi Ụ,chiến hạm đã tham gia vào 1 trương trình thử nhiệm mở rộng và hoạt động tốt.

Phần trên là 4 chiến hạm đóng theo lớp "Sevastopol" cho hạm đội Baltic.Chúng kịp thời bổ sung cho sức mạnh Hải quân Nga.Trong năm 1913 Hải quân Nga còn bổ sung cho Hạm đội biển đen 1 số chiến hạm(Đóng trong nước và đặt đóng ở nước ngoài).Tôi sẽ thông tin cụ thể loạt bài sau.
.

ĐÓNG CHIẾN HẠM TRANG BỊ CHO HẠM ĐỘI BIỂN ĐEN

[/b]

Ngày 31/3/1912(13/4) giữa bộ Hải quân và nhà máy "Russud" đã ký 1 hợp đồng đóng mới chiến hạm Nữ hoàng Marya và hoàng đế Aleksandr 3.Hợp đồng ghi dõ chiến hạm đầu tiên cần hạ thủy muộn nhất vào cuối tháng 7/1913,chiến hạm thứ 2 sau 3 tháng.Thời gian thử nhiệm và đưa vào sử dụng tối đa đến 20/8/1915.Trung bình thời gian thử nhiệm mất khoảng 4 tháng.Cả 2 chiến hạm phải do Cn Nga đóng.Có 3 thứ máy móc và thiết bị hiện không Sx tại Nga.Lợi dụng điều này "Russud" đã ký hợp đồng với một Cty Anh"John Brown" cung cấp nồi hơi,tua-bin,trục chân vịt và máy móc phụ chợ những thứ cần cho việc đóng chiến hạm.Nồi hơi của chiến hạm Nữ hoàng Marya được sx tại nhà máy sản xuất đầu máy Kharykov.Nồi hơi dành cho chiến hạm Hoàng đế Aleksandr 3 thì do nhà máy sx.Nhà máy Izop chịu trách nhiệm đóng kết cấu các khoang,vít sắt cho các tấm bọc,bọc thép vỏ chiến hạm.Pháo và tháp pháo được sx tại nhà máy Obykhov.Khí cụ và bộ phận điều khiển pháo do nhà máy Lessners.Cty cổ phần "Kopmovo" sx bánh lái và Sx , nắp đặt tời đứng(Tời than) . Nhà máy PH.A.Smirnov-Thiết bị bếp.Tất cả các thiết bị điện cho 2 chiến hạm được cung cấp bởi Cty sản xuất thiết bị điện tổng hợp.Đây là sự hợp tác trong và ngoài nước rất rộng lớn. Trong thời bình đây là sự hợp tác tự nhiên,cùng có lợi.Nhưng nó rất tiêu cực trong chiến tranh.Chính sự hợp tác này đã trì hoãn rất nhiều thời gian ,nhiệm vụ của hạm đội
Ngày 28/1/1914(10/2) nhà máy "Russyd" tiếp nhận sx thêm đại bác và thay đổi bọc thép cho chiến hạm.Do khối lượng công việc phát sinh lớn lên thời hạn hoàn thành hợp đồng đã được hai bên nhất trí kéo dài thêm 4 tháng.Chiến hạm Nữ hoàng Maryađã hạ thủy 19/10/1913(1/11),còn chiến hạm Hoàng để Aleksandr 3 vào 2/4/1915(15/4) .Đơn đặt hàng giữa nhà máy "Russyd" và Cty"John Brown" đã hoàn thành.Hàng được gao-Nhận 1 phần tại Anh.Vào tháng 5/1914 nhà máy "Russyd" thuê tầu Madyra của Cty "John Brown" tại Nikolaev khi nó vận chuyển tua-bin chính đến cho chiến hạm Nữ hoàng Marya,sau đó quay về Anh lấy tua-bin chính cho chiến hạm Hoàng đế Aleksandr 3. chiến tranh đang diễn biến ngày 1 ác liệt.Hải quân Đức,cụ thể là các tầu ngầm tăng cường ngăn cản thương vụ này.

Khi chiến sự lan đến trên biển đen.Yêu cầu cấp bách phải đẩy nhanh tiến độ hoàn thành chiến hạm Nữ hoàng Marya và chuyển giao cho hạm đội Biển đen vào 1/3/1915(14/3).Toàn bộ đại bác 305mm,thiết bị điện điều khiển tháp pháo của chiến hạm Hoàng đế Aleksandr 3 được quyết định chuyển trước cho chiến hạm Nữ hoàng Marya .Thời gian hoàn thành chiến hạm Hoàng đế Aleksandr 3 một lần nữa lại được gia hạn đến năm 1916.Công việc đóng chiến hạm Nữ hoàng Marya tiến chuyển rất tốt.Mùa hè năm 1014 đã nắp đặt nồi hơi và tua-bin,đã phủ xong boong.Đầu tháng 11 kết cấu 4 tháp đại bác 305mm (Mỗi tháp có 3 khẩu) đã được chuyển đến và lắp đặt trên chiến hạm.Đồng thời 2 nhà máy Pytilov và Nikolaev đã chuyển đến 12 đại bác 305mm(nòng đại bác) và thiết bị điều khiển bằng điện.Nhịp độ làm việc rất cao với quyết tâm đưa chiến hạm vào vận hành thử 20/3/1915(2/4).

23/4/1915(6/5) bắt đầu thử nhiệm chiến hạm Nữ hoàng Marya .Hội đồng kiểm nhiệm đã đề ra 1 chương trình rút gọn.Phần máy móc và thiết bị đã được thông qua trước đó.Ngày 29/4(12/5) hội đồng kiểm nhiệm đã ký biên bản nhiệm thu hệ thống pháo trên chiến hạm sau khi cho bắn thử.Hội đông đã đưa ra 1 tình huống giả định, bơm nước vào các tháp pháo sau đó kiểm tra khả năng tháo nước,khả năng làm việc của pháo sau khi bị ngập nước.Cùng thời gian, kiểm nhiệm nồi hơi và tua-bin.Trung tuần thánh 6 kiểm tra các máy phát điện và thiết bị điện trên chiến hạm.Ngày 23/6/1915(6/7) hội đồng ký biên bản hoàn thành thử nhiệm-Nhiệm thu chiến hạm Nữ hoàng Marya.

Còn tiếp

Tiếp theo

Mặc dù thực tế chiến hạm Nữ hoàng Marya mới nhổ neo,chạy thử trong 1 chương trình rút gọn.Việc vận hành và kiểm tra hệ thống pháo binh trên chiến hạm cần tiếp tục,đích thân Tư lệnh hạm đội Biển đen thị sát.
Buổi sáng 24/6(7/8) chiến hạm nhổ neo,nhưng mãi tới đêm, sau khi được 2 tầu kéo tới hợp lưu phía nam sông Byg và sông Ingyl.Từ đây chiến Hạm Nữ hoàng Marya tiến ra biển.Không có 1 hỏng hóc nào sẩy ra,nhưng do chạy đêm lên chiến hạm đã đi vào vùng nước cạn.Phải đến sáng hôm sau nó mới thoát được khỏi vùng nước cạn nguy hiểm này.Tối hôm đó chiến hạm đã tới gần cửa sông Dnepr.Trong đêm hôm đó chiến hạm đã tải 250T than lên tầu và tiếp tục lên đường.Buổi sáng hôm sau chiến hạm đã gần với pháo đài Otrakov.Chiến hạm bắn thử sạ kích,củng cố các tháp pháo,cố định các khẩu độ chính.Có nghĩa là kiểm tra sự chắc chắn,tin cậy và cả những thứ còn chưa hoàn thiện.Ngày 28/6(12/7) chiến hạm dời tới cảng Odessa.Tại đây chiến hạm nhận thêm 820 T than.Ngày 30/6(13/7) đội tầu được cử đi từ hạm đội biển đen ,có căn cứ chính tại Sevastopol đã tới.Đoàn tầu hộ tống chiến hạm Nữ hoàng Marya tiến vào cảng Sevastopol.Tại đây chiến hạm và thủy thủ đoàn được các thủy thủ hạm đội biển đen và Nhân dân TP nồng nhiệt đón chào…

Ngày 9/7/1915(1/8) chiến hạm được kéo lên Ụ ,trên bờ hải cảng Sevastopol kiểm tra chân vịt và sơn(Phần chìm dưới nước).Đồng thời tiến hành đo khe hở vòng bi,giá đỡ chỗ khớp nối với chân vịt v.v..Sau 9 ngày khi chiến hạm còn nằm trên Ụ,hội đồng đã tiến hành kiểm tra hệ thống phóng ngư lôi ngầm(Đây là hội đồng kiểm định do hạm đội biển đen lập ra).Sau đó chiến hạm được rút khỏi Ụ và phóng thử ngư lôi.Hệ thống phóng ngư lôi đạt yêu cầu-Hội đồng kiểm định kết luận.Ngày 29/7/1915(11/8) tiến hành kiểm tra tính năng kỹ thuật toàn diện trên chiến hạm-Hội đồng đánh giá đạt yêu cầu.
Ngày 6/8(19/8)Chiến hạm Nữ hoàng Marya đã dời ra biển để thử nhiệm hệ thống pháo binh và hệ thống chống ngư lôi.
Trực tiếp giám sát cuộc thử nhiệm là Tư lệnh hạm đội biển đen-Đô đốc A.Bergard.Đã bắn thử hệ thống pháo 130mm ở cự ly 15-18 dặm ,đạn bắn chúng mục tiêu. Ngày 13/8(26/8) tiến hành kiểm tra máy móc,tháo bỏ tất cả những thứ không cần thiết cho 1 chuyến đi biển ngắn hạn,chiến hạm tiến ra biển.Lúc này độ choán nước của chiến hạm 8,94M tương ứng với trọng tải 24.400T.Vào 16h chiều, tốc độ vòng quay tại tua-bin là 300 vòng/1phút.Thử nhiệm liền 3h,cho chiến hạm chạy hết công suất.Sau đó lợi dụng suôi chiều gió chiến hạm Nữ hoàng Marya đã vượt qua mũi Aiy-Dag và Ai- Fodor,cách bờ khoảng 7-8 dặm chỗ này nước rất sâu.Vào 21h cùng ngày việc thử nhiệm máy móc với công suất tối đa đã kết thúc.Ngày 15/8(28/8) chiến hạm đã quay lại căn cứ tại cảng Sevastopol.Hội đồng kiểm nhiệm đánh giá :Sau 50h làm việc không ngừng nghỉ,các nồi hơi,tua-bin và máy móc đều làm việc ổn định.Chiến hạm không bị dò gỉ, không bị nước ngấm vào bởi các khe bọc thép.Chiến hạm chính thức được hội đồng kiểm nhiệm Hạm đội biển đen nhiệm thu.

Tại sao chiến hạm Nữ hoàng Marya lại bị kiểm nhiệm khắt khe tới vậy?Đã có đến 2 hội đồng kiểm nhiệm được lập ra(1thuộc bộ Hải quân,1 thuộc Hạm đội Biển đen).Hơn thế nữa thời gian này đang là thế chiến 1.Chiến hạm Nữ hoàng Marya chính là chiến hạm đầu tiên Hải quân Nga đóng theo đề án “dregnoyth” có cải tiến.Hỏa lực pháo binh mạnh hơn,có trang bị hệ thống phóng ngư lôi ngầm v.v…Đóng thành công chiến hạm Nữ hoàng Marya Hải quân Nga,cụ thể là hạm đội biển đen lại đóng thêm chiến hạm Ekaterina 2 một chiến hạm phát chuyển từ đề án “dregnoyth”.Chúng ta hãy so sánh 1 vài con số

CHIẾN HẠM DREDNOUT -TÍNH NĂNG KỸ THUẬT

Chiều dài: 160,7M
Rộng: 25M
Độ choán nước:8,4M
Động cơ gồm 4 động cơ tuốc bin hơi nước,công suất 23.000 Mã lực
Tốc độ 21 Hải lý
Bọc thép xung quanh 179mm-280mm
Phần phía trên bọc thép dầy :102mm-303mm
Phần đuôi tầu: 102mm-280mm
Phần mũi tầu:280mm
Boong tầu : 78mm
Vũ khí trang bị :10 đại bác cỡ nòng 305mm,28 pháo 76mm,5 máy phóng ngư lôi.

CHIẾN HẠM NỮ HOÀNG MARYA VÀ 1 VÀI SỰ KIỆN VÀ CON SỐ

Được đóng tại nhà máy “Russyd” Nikolaev.Nó bị chìm ngày 7/10/1916(20/10) do 1 tai nạn,nổ kho đạn 130mm.
Được bọc thép chắc chắn với những kinh nhiệm sương máu được rút ra từ chiến tranh Nga-Nhật.
Đại bác 305mm được trang bị 12 khẩu trong 4 tháp pháo(Hơn so với đề án Drednoyt 2 khẩu).
Nó được trang bị pháo 130mm thay cho pháo 76mm/Hơn
Độ choán nước: 8,94M/TĐ
Trọng tải 24.400T/TĐ
Tốc độ 21 hải lý /TĐ
Trang bị 2 hệ thống phóng ngư lôi ngầm-ống kép /Hơn.

Tiếp theo

Chiến hạm Ekaterina 2 thực ra bắt đầu đưa vào đóng 6/1912.Nhưng việc đóng chiến hạm tạm dừng chờ thử nhiệm chiến hạm Nữ hoàng Marya.Chiến hạm Ekaterina 2 được đóng tại nhà máy “NAVAL(ОНЗиВ)”.Bệnh đóng tầu quá trọng tải so với thiết kế là bệnh kinh niên ở nước Nga thời kỳ đó.Chiến hạm cần 1 công suất máy thật mạnh mẽ.Cần phải thay đổi mẫu thiết kế theo hướng tăng công suất và kích thước chiến hạm.Để không phá vỡ hợp đồng giữa Bộ hải quân và nhà máy đã có đề nghị tăng công suất máy,phần còn lại đóng đúng theo mẫu thiết kế chiến hạm Nữ hoàng Marya.
Chiến hạm Ekaterina 2 được hạ thủy ngày 24/5/1914(6/6).Đây là thời điểm Bộ hải quân giải thích về quyết định đưa vào đóng chiến hạm mẫu Nữ hoàng Marya.Để rút ngắn thời gian đóng chiến hạm Ekaterina 2 và nhanh chóng đưa nó vào trang bị cho hạm đội biển đen.Bộ hải quân đã áp dụng 1 số biện pháp cấp bách.Đã chuyển đến nhà máy các tháp pháo,các tấm giáp bọc,nồi hơi,ống khói của chiến hạm Alekxandr 3.Cỗ máy-Đại bác 305mm(Dự phòng) là của chiến hạm Sevastopol và Poltava cũng đã chuyển tới.Ban giám đốc nhà máy đã quyết định làm tăng ca(ca đêm).Điều chuyển các công nhân đang đóng tầu phóng ngư lôi theo mẫu Novik sang tăng cường.

Tháng 9/1915 chiến hạm bước vào chương trình thử nhiệm.Từ 15-28/9(28/10-11/11) hội đồng kiểm nhiệm đã chấp nhận:Trang thiết bị điện,hệ thống cấp thoát nước,cả trường hợp thoát khẩn.Hệ thống chiếu sáng,đèn pha,hệ thống dẫn khí điều hòa,máy bơn nén khí.
Ngày 5-6/10(18-19/10) hội đồng tiếp tục tiếp nhận hệ thống làm lạnh,hầm pháo.Hội đồng kiểm nhiệm sác định giai đoạn thử nhiệm lần 2 cho chiến hạm là vào mùa hè 1916.Ngày 2/11(15/11) hội đồng tiến hành thử độ nghiêng,sác định chiều cao hướng tâm cho phép(Dùng toán học khuynh tâm).Mực choán nước TB của chiến hạm là 8,24M tương ứng với trọng tải 22.920T. Độ cao hướng tâm của chiến hạm đã vượt quá so với hợp đồng 1,81M. Sau khi xem xét phần dưới nước của chiến hạm(Đã kéo lên bờ tại Nikolaev thuộc cảng Sevastopol). Chiến hạm được kéo khỏi Ụ thực hiện tiếp các bước thử nhiệm.Buổi sáng 26/11(9/12)sau khi tháo bỏ,để lại mọi thứ không cần thiết chiến hạm tiến ra biển vượt qua mũi Ai Todor và Meganon với tốc độ đều đều.Mực choán nước 8,7M tương ứng 24.497 T.Đến 12h trưa cùng ngày thử tần số tại tua-bin là 280 vòng/ 1 phút.Sau đó giảm xuống 200 vòng / phút và bắt đầu bắn thử hệ thống pháo,hội đồng không phát hiện bất cứ sự cố hay sự biến dạng nào. Vào lúc 11h30 ngày 27/11(10/12) bắt đầu thử máy móc với công suất lớn nhất.Tua-bin hoạt động bình thường,áp suất ổn định trong nồi hơi,vòng bi làm việc tốt,không sinh nhiệt.Mức tiêu hao than TB không vượt quá so với qui định của hợp đồng.Tua-bin không khó khăn đạt 330 vòng/ 1 phút tương ứng công suất 30.000 mã lực.28/11(11/12) vào lúc 13h chiến hạm Ekaterina 2 chính thức được đổi tên thành Nữ hoàng Ekaterina vĩ đại.Sau đó chiến hạm quay lại cảng Sevastopol.Ngày 30/11(13/12) sau khi kiểm tra nồi hơi chính và các máy móc liên quan,chiến hạm đã hoàn thành chương trình thử nhiệm.Chiến hạm Nữ hoàng Ekaterina vĩ đại và Nữ hoàng Marya chính thức là lực lượng nòng cốt của hạm đội biển đen.Chiến hạm Alekxandr 3 đang được gấp rút hoàn thành.

Còn tiếp

THÔNG SỐ KỸ THUẬT-MỘT SỐ HÌNH ẢNH VỀ CHIẾN HẠM NỮ HOÀNG EKATERINA VĨ ĐẠI(ĐÓNG THEO MẪU NỮ HOÀNG MARYA).

THÔNG SỐ KỸ THUẬT:
Độ rẽ nước 24.960T
Dài 169M
Rộng 28,07M
Choán nước 8,36M
Cao 64M
Vũ khí:4 tháp x 305mm x3 khẩu, Pháo 130mm và pháo cao sạ 75mm
4 ống phóng ngư lôi 457mm
4 tua bin 27.000 mã lực với 20 nồi hơi,4 chân vịt
Tốc độ 21 hải lý
Thủy thủ đoàn 1200 người trong đó có :Chỉ huy trưởng phó đô đốc,30 sĩ quan.

MỘT SỐ HÌNH ẢNH:

(http://i573.photobucket.com/albums/ss180/longtrec/1-22.jpg)

Tháng 5/1914

(http://i573.photobucket.com/albums/ss180/longtrec/2-25.jpg)

Hạ thủy 24/5/1914(6/6)

(http://i573.photobucket.com/albums/ss180/longtrec/3-21.jpg)

Chiến hạm đang được gấp rút hoàn thiện

(http://i573.photobucket.com/albums/ss180/longtrec/5-13.jpg)

Sẵn sàng thử nhiệm

(http://i573.photobucket.com/albums/ss180/longtrec/6-10.jpg)

Dưới lá cờ của chỉ huy trưởng-Phó đô đốc Georgiev

(http://i573.photobucket.com/albums/ss180/longtrec/8-4.jpg)

Sẵn sàng chiến đấu bảo vệ biển phía nam của Tổ quốc (Nga)

(http://i573.photobucket.com/albums/ss180/longtrec/9-5.jpg)

Đang kiểm tra tại Ụ trên cảng Svastopol

Tiếp theo và hết
Phục vụ công tác chiến đấu trong hạm đội biển đen 1 thời gian,chiến hạm mẫu Nữ hoàng Marya bộc nộ nhiều điểm hạn chế.Vấn đề chính là sự phân bố tải trọng ở mũi tầu.Nó cực kỳ gây khó khăn cho việc điều khiển con tầu.Chất lượng các chuyến đi biển của chiến hạm ngày càng kém.Mẫu chiến hạm Nữ hoàng Marya phân bố tải trọng ở đầu mũi quá lớn.Sau đó chỉ huy Hạm đội đã ra lệnh giảm cơ số đạn đại bác ở 2 tháp(305mm) đầu mũi xuống 70 quả(Biên chế 100 quả). Pháo 130mm chỉ còn 100 viên (Biên chế 245 v).Cắt bớt Mỏ neo-sích sắt ở mạn phải tầu.Trọng tải đầu mũi đã giảm nhẹ nhiều nhưng cũng chưa mấy đáng kể. Ngày 28/5/1916(10/6) đã có đề nghị Tư lệnh hạm đội cho phép"tháo 2 pháo 130mm ở đầu mũi,di chuyển hầm pháo về phía sau".
Ngày 8/6/1916(21/6)Những đề xuất trên được đánh giá là hợp lý,nhưng thật đáng tiếc,chiến hạm Nữ hoàng Marya đã sẩy ra sự cố và bị chìm (Nổ hầm đạn 130mm trên chiến hạm).Sau này chỉ được áp dụng sửa đổi trên chiến hạm Hoàng đế Alekxandr 3.Còn trên chiến hạm Nữ hoàng Ekaterina vĩ đại sự bố cục trọng tải bất hợp lý đã bị loại bỏ.Trong quá trình đóng chiến hạm đã bố trí dãn khoảng cách tải trọng và dịch xuống phía bánh lái-Đuôi tầu .

Ngày 13/8/1914(26/8) đã ký kết hợp đồng đóng chiến hạm thứ 4 cho Hạm đội biển đen (Theo kế hoạch đóng cho Hạm đội baltic 4 chiến hạm,hạm đội Biển đen 4 chiến hạm và đây là chiếc cuối cùng).Theo hợp đồng chiến hạm có độ rẽ nước 27.300T.Chiến hạm được đóng dài hơn so với Nữ hoàng Marya (Dài 188M),rộng 29 M với độ choán nước 9M.Thiết kế ,lắp đặt tăng công suất động cơ đến 27.300 Mã lực.Thời gian chiến hạm cần vận hành thử nhiệm là 1/3/1917(14/3).Chiến hạm khởi đóng 9/6/1914(22/6) trên âu thuyền mà trước đây vừa đóng Nữ hoàng Ekaterina vĩ đại. Chiến hạm được đặt tên là Hoàng đế Nikolai 1,đây là chiếc thứ 4 được đóng theo đề án Dregnyot.Hạm đội biển đen cần hình thành 1 hải đoàn chiến hạm.Ngày 5/10/1915(18/10) chiến hạm Hoàng đế Nikolai 1 được hạ thủy nhưng công việc không phát chuyển do không có sẵn máy móc chính và các trang thiết bị phụ chợ.Từ tháng 10/1917 việc hoàn thiện chiến hạm bị ngưng chệ.Sau khi kết thúc Nội chiến,xét thấy việc hoàn thành chiến hạm là 1 việc bất hợp lý,cuối cùng chiến hạm bị tháo dời làm sắt vụn.

Loạt bài sau tôi xin đưa tin về 1 binh chủng mới thành lập lúc đó tại Nga-Binh chủng tầu ngầm.

MỘT SỐ THÔNG TIN-HÌNH ẢNH-TÍNH NĂNG KỸ THUẬT CỦA CHIẾN HẠM HOÀNG ĐẾ ALEKXANDR 3

Thông tin và tính năng kỹ thuật của chiến hạm Hoàng đế ALEKXANDR 3:
Chiến hạm được đóng tại nhà máy "Russud".
19/6/1918 nó bị Hải quân Đức bắt,sau đó 24/11/1918 tiếp tục bị Hải quân Liên quân Anh-Pháp bắt(Thông tin chi tiết xin xem trong bài Chiến hạm)
Kích cỡ: Dài 168M,rộng 27M,cao 48M,độ choán nước 8,36M.
Vũ khí 4 tháp x 3 đại bác 305mm.18-130mm,4 cao sạ 76mm.4 ống phóng ngư lôi 457mm.
Động cơ : 4 tua bin hơi nước công suất 28957 Mã lực,20 nồi hơi,4 trục chân vịt.
Tốc độ : 21 Hải lý
Tầm hoạt động: 1400 dặm.
Thủy thủ đoàn:Chỉ huy-Phó đô đốc,31 sĩ quan,1158 thủy thủ.

Hình ảnh chiến hạm Hoàng đế ALEKXANDR 3

(http://i573.photobucket.com/albums/ss180/longtrec/1-23.jpg)

Tháng 2/1914

(http://i573.photobucket.com/albums/ss180/longtrec/2-26.jpg)
(http://i573.photobucket.com/albums/ss180/longtrec/3-22.jpg)

Hạ thủy chiến hạm 2/4/1914(15/4)

(http://i573.photobucket.com/albums/ss180/longtrec/4-14.jpg)

Cẩu tua-bin lên lắp đặt tại chiến hạm

(http://i573.photobucket.com/albums/ss180/longtrec/5-14.jpg)

26/6/1917

(http://i573.photobucket.com/albums/ss180/longtrec/6-11.jpg)

Năm 1917

LỰC LƯỢNG TẦU NGẦM CỦA HẢI QUÂN NGA.

[/b]

Ngày 19/03/2010 sẽ là ngày kỷ niệm 104 năm ,ngày thành lập binh chủng tầu ngầm thuộc lực lượng Hải quân Nga(Ngày Hoàng đế Nikolai 2 ký sắc lệnh thành lập 1 lực lượng mới-Tầu ngầm).chiếc tầu ngầm đầu tiên được đóng tại Nga mang tên Delphil"Cá heo"(Tôi đã đưa tin ở bài trên).Đây chính là tầu ngầm đầu tiên-Thủy tổ của các đề án tầu ngầm hiện đại của Nga sau này.Tầu ngầm Delphil(Cá heo) ban đầu chỉ có thể manhg theo 12 người,do kỹ sư đóng tầu I.G Bubnov thiết kế.Tầu ngầm Delphil được đóng tại nhà máy đóng tầu Baltic.Ngày 29/8/1903 tầu đã hoàn tất.Hoàng đế Nikolai 2 đã đến thăm nhà máy và nghe I.G Bubnov báo cáo.Mong muốn của Hoàng đế Nikolai 2 "Sẽ đóng được nhiều tầu ngầm tốt hơn sau này".

Ngày 27/10/1903 tầu ngầm Delphil được lắp đặt vũ khí.Ngày 18/6/1904 chính thức là thành phần của hạm đội Baltic.Cần lưu ý rằng việc đóng tầu ngầm Delphil có giá trị rất lớn lúc đó.Chỉ có các cường quốc Hải quân mới có tầu ngầm(Mỹ là quốc gia đầu tiên trên thế giới có tầu ngầm(1776) , do kỹ sư David Busnell thiết kế để phá vòng vây của quân Anh tại vịnh New York.Ngoài Mỹ sau này có Anh,Đức,Pháp có tầu Ngầm).Tầu ngầm Delphil là đứa con đầu lòng của lực lượng tầu ngầm thuộc Hải quân Nga lúc đó.Vào thời gian đó, khi khoa học-kỹ thuật công nghệ chưa phát triển thì việc chế tạo tầu ngầm đã gặp hàng loạt rắc rối lớn. Đầu tiên là phải làm sao chế tạo được các lớp vỏ tàu bằng thép dày, kín, chịu được áp lực cao. Kế đó là con tàu phải lặn xuống, nổi lên và bơi ngầm được dưới mặt nước biển. Rồi phải giải quyết sự cân bằng của con tàu khi vận hành dưới mặt nước, bảo đảm đủ dưỡng khí cho kíp chiến đấu, xác định đúng phương hướng khi di chuyển.Hàng loạt những khó khăn đã diễn ra đòi hỏi được giải quyết thỏa đáng.Cuối cùng thì tầu ngầm Delphil cũng hoàn thành.Nhưng nhan đề vận hành con tầu lại xuất hiện.Cần đào tạo lớp cán bộ chỉ huy,chuyên gia,thợ máy và những thủy thủ phục vụ trên tầu.Thế hệ cán bộ,chuyên gia và thủy thủ đầu tiên được đào tạo cho lực lượng tầu ngầm là những ngừơi tình nguyện.Việc đào tạo được tiến hành ngay trên tầu ngầm Delphil.Khóa đào tạo đầu tiên do trung tá hải quân Beklemisev là cố vấn,cùng 1 số giáo viên trực tiếp giảng dạy.Đã có những mất mát sảy ra với thủy thủ đang được huấn luyện và con tầu Delphil.Trong bài huấn luyện số 18 tầu ngầm Delphil đã sẩy ra sự cố bị chìm.Trung úy Cherkasov và 24 thủy thủ đã hy sinh,chỉ có 2 sỹ quan và 10 thủy thủ được cứu.Nguyên nhân sự cố là do quá tải(Theo biên chế tầu chỉ gồm 2 sỹ quan và 10 thủy thủ).Lúc tầu gặp sự cố trên tầu có 37 người.Khi con tầu Neva chạy qua đã tạo ra sóng lớn,cửa nắp trên của Delphil chưa đóng hết,nó lại nặn xuống đột ngột đó là tất cả những nguyên nhân khiến nó bị chìm.
Sau 3 ngày sẩy ra sự cố tầu Delphil được trục vớt,trung úy Cherkasov và 24 thủy thủ hy sinh được an táng tại nghĩa trang Smolensk.Đây là mất mát đầu tiên của lực lượng tầu ngầm Hải quân Nga.

Trong chiến tranh Nga-Nhật đã ghi vào lịch sử chiến tranh thế giới bởi ngoài lực lượng tầu nổi tham gia với số lượng khổng lồ còn có lược lượng non trẻ tham gia-Lực lượng tầu ngầm.
Tháng 4/1904 tại cảng Artyr,ngư lôi từ tầu ngầm phóng ra đã sé rách 2 tầu chiến Nhật là Iasima và Ikhasyc.Lúc đó người Nhật cũng cho rằng họ bị tấn công bằng 1 lực lượng di chuyển ngầm dưới nước.Toàn bộ hải đoàn Nhật đã tập trung bắn xuống nước mỗi khi có khả nghi.Chỉ huy trưởng của hải đoàn Thái bình dương 1 lúc đó là Đô đốc B.K.Bitgepht đã biểu dương lực lượng này và gia lệnh tấn công vào các tầu chiến Nhật .Tất nhiên bức điện bị người Nhật chặn,họ đặc biệt lưu ý đến thông tin trong bức điện.Trong năm 1904 tại cảng Vladivostok đã nhận 8 tầu ngầm được gửi từ Baltic tới qua đường sắt.Ngày 14/1/1905(đúng ngày 1 tết cổ truyền Nga) theo lệnh chỉ huy trưởng hải cảng Vladivostok lực lượng tầu ngầm được sát nhập vào đội tầu phóng ngư lôi (Đội tầu tiến công) do chuẩn đô đốc K.Ia.Iesseny chỉ huy chung.Chỉ huy trực tiếp đội tầu ngầm là trung úy A.V.Ploto,thuyền trưởng tầu Delphil .phó chỉ huy,trung úy I.I Riznych,thuyền trưởng tầu Suka(Cá măng).Như vậy trung úy Ploto là chỉ huy đầu tiên của lực lượng tầu ngầm(Ông sinh ngày 12/3/1869,sau này ông chở thành phó đô đốc,chuyên gia ,nhà lý luận tầu ngầm của Hải quân Nga.Ông mất năm 1948 ở tuổi 79 chôn cất tại Piraeus(Hy lạp).Đến năm 1905 tại Vladivostok đã có 13 chiếc tầu ngầm tham chiến.

Tiếp theo:

Trước chiến tranh Nga-Nhật,không có 1 quốc gia nào trên thế giới nhìn nhận và đánh giá đúng khả năng của tầu ngầm trong tác chiến-Chống hạm.Do đó Cục tác chiến-Bộ Hải quân Nga không thể xd kế hoặch tác chiến trên biển cho tầu ngầm bằng kinh nhiệm của nước khác.Trung úy,công tước Vladimir Tubeskoy đã viết"Trên thực tế,những tầu ngầm không có ai điều phối.Những chỉ huy rất muốn làm 1 điều gì đó,nhưng chẳng có 1 sáng kiến nào được đưa ra...." tiếp theo:"....Mọi thứ đều làm lần đầu,thậm chí các chỉ huy còn chưa nghĩ ra các thuật ngữ (lệnh) để điều khiển tầu....".Về cơ bản Trung úy Mikhail Teder thuyền trưởng tầu "Cá đuối" và trung úy, Riznich,thuyền trưởng tầu "Cá vược" đã để lại cho chúng ta ngày nay rất nhiều từ kỹ thuật."Đứng tại chỗ","Nổi lên","Nặn xuống","Thông khí","Quan sát xung quanh" và rất nhiều từ khác.
Nhiệm vụ của đội tầu ngầm là:Tuần tra,trinh sát,cảnh giơí bảo vệ bờ biển cảng Vladivostok.
Duy nhất có 1 lần tầu ngầm Nga trên đường tuần tra đã phát hiện tầu Nhật.Thuyền trưởng tầu "Cá nheo" công tước Vladimir Tubetskoy qua kính tiềm vọng phát hiện thấy,không phải là bia mục tiêu(Trong huấn luyện)mà là tầu chiến của kẻ thù.Ông quyết định tấn công.Tầu "Cá nheo" được lệnh Nặn xuống,vận động chọn vị trí thuận lợi để tấn công.Nhưng tầu Nhật đã phát hiện ra nó,vội vàng bắn sối sả xuống nước và lao thẳng về phiá tầu "Cá nheo".Tầu "Cá nheo" nặm xuống 12M và tránh sang bên,tiếp tục vận động trọn vị trí thích hợp để phóng ngư lôi.Nhưng bỗng nhiên trên biển sương mù phủ xuống dầy đặc.Kính tiềm vọng không thể phát hiện được tầu Nhật nữa.Lợi dụng sương mù,tầu Nhật đã chốn thoát.Mặc dù không sẩy ra chạm súng,cuộc tấn công bằng tầu ngầm bất thành nhưng nó khẳng định sự lợi hại của tầu ngầm tấn công.
Trong lịch sử Hải quân Nga ,đây là nỗ lực đầu tiên của việc dùng tầu ngầm tiến công do trung úy,công tướcVladimir Tubetskoy thuyền trưởng tầu "Cá nheo" thực hiện.Đây là lần đầu tiên trong lịch sử thế giới có sự gặp gỡ của của 2 đối thủ mới ,Tầu ngầm và tầu chiến(Nổi).Kể từ đây trên thế giới biết bao cuộc thư hùng trên biển đã sẩy ra và còn sẽ sẩy ra giữa tầu ngầm và tầu chiến( nổi).Cũng kể từ đây 1 cuộc chiến khoa học kỹ thuật dài nâu,chẳng bao giờ kết thúc để tạo ra những lớp tầu ngầm chống hạm tiên tiến và những chiến hạm săn tầu ngầm.

Lúc ban đầu tại Nga người ta đã có lúc liệt tầu ngầm vào lớp tầu phóng ngư lôi.Năm 1906 tại Nga đã có 20 tầu lớp phóng ngư lôi(Trong đó có 13 tầu ngầm).Sự không rõ ràng trong việc phân loại tầu thể hiện qua sắc lệnh số 52 ban hành ngày 11/03/1906 do Bộ trưởng Hải quân,phó đô đốc A.A Birilevy ký.Sắc lệnh nêu rõ :Chiểu theo sác lệnh của Hoàng đế ban hành ngày 30/12/1891về việc phân loại tầu,thuyền của Hải quân,ngày mồng 6/3 Hoàng đế (Nikolai)ra chỉ thị,nay tôi ra lệnh: " a/......b/Các tầu ngầm.2/ Phân loại thứ hai (danh sách) Tầu phóng ngư lôi "Cá heo", "Killer Whale", "Nguyên soái Earl Sheremet'ev", "Cá đuối", "burbot", "Perch", "Cá thu", "Cá nheo", "Cá chiên", "cá hồi" "Beluga", "Pike", "gobio", "Sturgeon", "Steer", "Roach", "halibut", "Whitefish", "Mullet", "Trout.

Cần nhấn mạnh rằng,không có 1 sắc lệnh nào của Hoàng đế Nikolai 2 trong việc đánh giá,phân lọai tầu ngầm thuộc lớp tầu phóng ngư lôi.Phó phòng Thông tin-Hồ sơ lưu trữ của Hải quân Nga khẳng định.Nhà hoạt động văn hóa B.N Gydkinvasilev cũng dẫn chứng tư liệu nghiên cứu:"Không có 1 sắc lệnh nào của Hoàng đế như vậy".Nhưng nhiều nguồn văn học,với số lượng lớn thông tin tổng hợp lại viện dẫn có một sắc lệnh mơ hồ,huyền thoại như vậy,điều mà không ai,không bao giờ nhìn thấy.
Ngày 19/3/1906 hoàng đế Nikolai 2 ký sắc lệnh thành lập lực lượng mới-Lực lượng tầu ngầm.kể từ đó đến nay với sự phát chuyển không ngừng,lực lượng tầu ngầm nay đã là binh chủng tầu ngầm thuộc Hải quân Nga.Ngày 15/7/1996 với sắc lệnh 253 đã công nhận ngày 19/3 hàng năm là ngày kỷ niện thành lập binh chủng tầu ngầm Nga.
Kinh nhiệm được rút ra sau chiến tranh Nga-Nhật cho lược lượng tầu ngầm Nga.Một trong những lý đo mà lực lượng tầu ngầm đạt hiệu số chiến đấu thấp là bởi công tác huấn luyện đào tạo chưa đầy đủ,thiếu thực tế chuyên môn,thời gian quá gấp gáp v.v...
Chỉ sau 3 tuần từ sắc lệnh ngày 29/4/1906 tại Libeva đã thành lập khóa đào tạo cán bộ ,những người phục vụ lực lượng tầu ngầm.Mục đích là đào tạo,huấn luyện 1 lớp cán bộ làm quen ,thích nghi với công nghệ đóng tầu ngầm,điều khiển,cải tiến và phát chuyển chúng.

Tiếp theo

Quyết định thành lập khóa đào tạo cho tầu ngầm bằng 1 sắc lệnh số 88 ngày 29/4/1906,được ký bởi bộ trưởng Hải quân,phó đô đốc A.A Birilevym sắc lệnh nói rõ:"Ngày 27/3/1906 Hoàng đế phê chuẩn:1/Tiếp theo ý kiến của hội đồng nhà nước về thành lập khóa đào tạo sỹ quan,chiến sỹ cho tầu ngầm.2/Biên chế các khóa học đào tạo cho tầu ngầm...".Khóa học được tổ chức tại cảng Hoàng đế Alekxandr 3(Libeva-Thuộc Baltic).Trưởng khoa đào tạo đầu tiên,chuẩn đô đốc Edward N. Schensnovich (Thời gian phụ trách từ 1906-1907).Theo báo cáo của Eward đã thành lập hội đồng giáo viên và đây là các ý kiến phản ánh công tác xd,đào tạo học viên tầu ngầm:"...Không có 1 bộ phận đặc biệt nào của Hải quân đòi hỏi sự hiểu biết như học viên tầu ngầm.Ở đây mỗi người đều biết anh ta lên làm gì. Trong những hoàn cảnh khác nhau không cho phép sự sai sót,bởi sự sai sót có thể đổi mạng sống của anh ta và đồng đội.Học viên tầu ngầm cần đứng vững và vượt qua các chương trình đào tạo....".Ban đầu khóa học chỉ có 2 khoa dành cho sỹ quan và hạ sỹ quan.Khóa học được thực hiện ngay trên các tầu có sẵn của hạm đội Baltic gồm tầu "Khabapov" và các tầu ngầm:"Cá bống","Cá chiên","Cá hồi trắng","Cá tầm"'Cá hấp đá","Cá rô","Cá nùng nục".Bước đầu chỉ mới chuẩn bị được 27 học viên(Trong đó 7 học sỹ quan,20 học hạ sỹ quan).
Năm 1907 khóa học đầu tiên đã kết thúc,67 sỹ quan đã tốt nghiệp.Đây là lớp sỹ quan tầu ngầm đầu tiên được đào tạo theo sắc lệnh của Bộ hải quân.Những người tốt nghiệp khóa học đều được sắc phong Sỹ quan,hạ sỹ quan Tầu ngầm.
Chỉ huy-Trưởng khoa đào tạo tầu ngầm thứ 2 là thiếu tá hải quân Pavel Pavlovich Levitsky(Ông còn là chỉ huy nữ đoàn tầu ngầm đầu tiên từ 17/06/1907 đến 10/4/1915).Trong thời gian 1906-1911 lớp sỹ quan tầu ngầm được huấn luyện cùng với lớp bác sỹ 12 người(Phục vụ dưới tầu ngầm).Điều bắt buộc với các bác sỹ phục vụ dưới tầu ngầm là kinh nhiệm thực tế.Trước khóa học(Tầu ngầm) phải có chuyến đi 2 tháng phục vụ trong tầu ngầm.Chuyến đi thực tế nhằm giúp học viên biết kết hợp khoa học với thực tiễn,vận dụng mọi điều được học để chăm sóc bệnh nhân trên tầu ngầm.
"Ngày 26/1/1909 sắc lệnh số 19 của cục Hàng hải phê chuẩn tình trạng sỹ quan tầu ngầm,và qui định trách nhiệm quyền hạn của họ.Từ sắc lệnh số 19 ban hành 26/1/1909 chấp thuận ban tặng huy hiệu và danh hiệu sỹ quan tầu ngầm cho những người xuất sắc hoàn thành khóa học".
T/L Bộ trưởng Hải quân,sỹ quan tùy tùng,chuẩn đô đốc Voevodsky đã ký.

Huy hiệu sỹ quan tầu ngầm được làm bằng bạc nặng 84 carat,huy hiệu được đeo bên ngực phải,đó là vòng tròn được tạo bởi các một chuỗi mỏ neo.Chính giữa huy hiệu là 1 mỏ neo lớn thẳng đứng có các dây chão cuốn quanh .In hình lên mỏ neo là chiếc tầu ngầm.

Ngày 30/12/1909 Bộ trưởng Hải quân,phó đô đốc S.A Voevodskii đã ký sắc lệnh 329 nêu rõ"Trên cơ sở sắc lệnh của hoàng đế ban hành ngày 30/9 và sắc lệnh 245 qui định đến ngày 1/1/1910 trên biển Baltic.1/Chia các khóa học đào tạo tầu ngầm trên các tầu ngầm"Cá nùng nục","Cá rô","Cá bống","Cá tầm" và tầu Khabapov.
2/Thành lập tiểu đoàn tầu ngầm 1 gồm các tầu :"Cá nùng nục","Cá rô","Cá bống","Cá tầm" cùng tầu hỗ chợ Khabapov.
3/Thành lập tiểu đoàn tầu ngầm 2 gồm các tầu:"Cá sấu","Allgato","Kaima","Con rồng" và "Cá mập"

Tiếp theo

Tầu ngầm của 25 năm đầu thế kỷ 20 với những điều kiện cho thủy thủ đoàn hết sức khiêm tốn.Dành cho sỹ quan đã có 1 phòng với chu vi nhỏ ,trong phòng là 1 ghế sô fa hẹp(Có thể kéo ra để ngủ),1 chiếc bàn con dùng để làm việc .Dành cho Hạ sỹ quan thì điều kiện khiêm tốn hơn nữa,chỗ ngủ được thiết kế bên trên các hộc tủ.Theo những người từng chứng kiến tầu ngầm thời đó thì:Việc ngủ nghỉ của các thủy thủ có thể thực hiện được khi nằm co lại và chở đầu đuôi,còn ngồi thì phải cúi. Sự vất vả,khó khăn của các thủy thủ trên tầu ngầm tăng lên khi phải duy trì vận hành máy tầu (Động cơ Diezel) với những tiếng nổ nhức óc,nó được ví như "chiếc máy khâu khổng lồ" phát ra 200 tiếng nổ trong 1 phút và phun dầu nóng vào ai lại gần nó.
Một nhà báo thời đó đã viết lại những dòng ấn tượng này:"Khi bạn gặp 1 thủy thủ ,người có dải băng trên mũ đề Thủy thủ tầu ngầm,bạn hãy nhanh chóng ngả mũ,cúi thấp xuống chào họ vì họ xứng đáng được như vậy".
Chấp hành sắc lệnh số 57 của Bộ Hải quân,ngày 25/2/1911 thành lập bộ tư lệnh nữ đoàn tầu ngầm thuộc biển Baltic.Thành phần của nữ đoàn được hình thành từ 2 tiểu đoàn tầu ngầm.Chỉ huy trưởng đầu tiên của nữ đoàn tầu ngầm Bộ Hải quân là chuẩn đô đốc Levitsky Pavel Pavlovich.

Tiểu sử-Quá trình hoạt động của Levitsky Pavel Pavlovich:

Ông sinh ngày 3/10/1859 tại Thành phố:Kronstadt trong 1 gia đình Thủy thủ.Ông tốt nghiệp học viện Hải quân (1880),năm 1881 ông được phong chuẩn úy Hải quân thuộc thủy thủ đoàn của hạm đội Baltic.Từ 6/12/1899 là trung tá hải quân.Ngày 4/2/1904 là Thuyền trưởng tuần dương hạng 2 "Ngọc trai",là tuần dương thuộc Hải đoàn Thái bình dương 2.Ông tham gia trận đánh Tsushima ngày 14/5/1905.Sau trận đánh tuần dương 'Ngọc trai" đã không còn là thành phần Hải đội của chuẩn đô đốc Enquist.Tuần dương Ngọc trai sau đó bị cầm giữ tại Malina.Ngày 6/12/1906 ông được phong Đại tá Hải quân .17/6/1907 là chỉ huy tiểu đoàn tầu ngầm Hạm đội Baltic.Ngày 25/3/1912 ông được phong là chuẩn đô đốc "Vì thành tích xuất sắc".Từ khi cuộc chiến tranh thế giới lần 1 nổ ra đến 10/4/1915 ông là chỉ huy trưởng nữ đoàn tầu ngầm hạm đội Baltic.Năm 1915 ông được sắc phong là Đô đốc Hải quân.Từ tháng 1/1916 chuyên trách giám sát việc đóng tầu ngầm của Hải quân.Sau cách mạng tháng 10 ông dời tới Kiev và ở tại đó cho tới khi tình nguyện ra nhập quân đội.Tháng 9/1919 ông tới Sevastopol và được bổ nhiệm là người đứng đầu sỹ quan Hải quân(Dự bị).Ngày 15/5/1920 theo sắc lệnh của chỉ huy trưởng(bạch vệ) ông là chỉ huy quân quản cảng Ialta.Tháng 11/1920 ông được giao phụ trách việc di chuyển bộ phận quân đội(Bạch vệ) từ Ialta qua Constatinople tới Athens.Tháng 6/1924 ông tham gia đội sỹ quan Thủy quân Hoàng gia,ông còn là đại diện của công tước Kirill Vladimirovich.Năm 1924 ông về Estonya,ở đây ông là chủ tịch danh dự quỹ tương chợ Thủy thủ.Ngày 31/6/1938 ông mất và được chôn cất tại nghĩa trang Alexander Nevsky.Ông là chỉ huy đầu tiên của nữ đoàn tầu ngầm hạm đội Baltic

Với sắc lệnh 359 ngày 2/9/1913 và sắc lệnh số 360 ngày 4/9/1913 do bộ trưởng-Đô đốc Hải quân I.K Grigorovich ký,ban hành."Sắc lệnh qui định về sự phục vụ của lực lượng tầu ngầm".Sắc lệnh sác định sự thống nhất từ Sư đoàn,lữ đoàn,tiểu đoàn và các đơn vị.Điều hành các tầu ngầm là các sỹ quan.Bổ nhiệm các sỹ quan vào các chức vụ.Tiền lương của sỹ quan và thủy thủ tầu ngầm.

Đã có những sự cố,thảm họa sảy ra với tầu ngầm trong giai đoạn từ năm 1904-1914.
Đầu tiên là thảm họa dơi vào tầu ngầm "Cá heo" năm 1904.Năm 1909 tại Biển đen với tầu ngầm cá "Thờn bơn" .Đặc biệt với sự cố hi hữu được biết tới với tầu ngầm "MINOGA"(Tên một loại cá miệng tròn).Thuyền trưởng đầu tiên của "MINOGA" là trung úy A.V Brovtsyn.Mùa thu năm 1912,thuyền trưởng tầu "BƯU CHÍNH" là trung úy A.N Garsoev đã thay thế và là thuyền trưởng tầu "MINOGA".Trong mùa đông 1912-1913 tầu "MINOGA" đậu tại cảng ALEKXANDR 3 để phục vụ các khóa đào tạo tầu ngầm.Câu chuyện bắt đầu như sau:
Chỉ huy trưởng Lữ đoàn tầu ngầm hạm đội Baltic là chuẩn đô đốc P. Levitsky.Ông sống với gia đình tại Libava ,ông có 7 người con , ba con trai (Alexander, Pavel, Nikolai), và bốn người con gái (Maria, Elena, Vera, Nanezda).Hai người con gái lớn của ông là Maria và Elena đang ở tuổi cập kê.Họ nhận được sự quan tâm đặc biệt của các sỹ quan trong nữ đoàn tầu ngầm .Cả 2 cô đều được giáo dục tốt,hiểu biết rộng,họ là những người vui tính nhưng lại sống bằng cảm súc.Họ đã khiến cho bao sỹ quan tầu ngầm sống trong tương tư.Trong số những sỹ quan tầu ngầm có trung úy A.N Garsoev,nổi lên là 1 người kiên trì ,Ga lăng với phụ nữ.Anh ta đã làm quen với Elena qua cậu em trai của Elena trung úy Alexander Levitsky,là người cùng học 1 khóa với Garsoev.Vào buổi tối 23/3/1913,Elena đã nhận lời mời đi dạo tối với Alexander Nikolayevich.
Trung úy Garsoev trong ngày này,theo kế hoạch huấn luyện anh phải tham gia với nhóm trên con tầu "MINOGA" thực hành lặn.Trung úy Garsoev tính rằng khi quay về sẽ kịp hẹn với Elena.Vào lúc 2h chiều ngày 23/3/1913 tầu ngầm "MiNOGA" đang trên đường hướng ra biển,đi cùng với tầu ngầm "MINOGA" là 1 tầu nhỏ của cảng LIBAVA đi theo hộ tống.Thủy thủ trên tầu "MINOGA" ai cũng hiểu rằng,trong trường hợp khẩn cấp thì phát tín hiệu cấp cứu để nhận sự cứu hộ.Gần 4h chiều tầu "MINOGA" tiến gần đến ngọn hải đăng LIBAVA.Chỉ huy tầu "MINOGA" ra lệnh cho kíp trưởng I. Gordeev thông báo cho tầu hộ tống qua tín hiệu,tầu "MINOGA" chuẩn bị lặn.Kíp trưởng I. Gordeev vội truyền tín hiệu cho tầu hộ tống,sau đó cuốn cờ hiệu lại và bỏ vào 1 chiếc ống đồng và rúi nó xuống sàn cầu chỉ huy.Ống đựng cờ bị dơi và mắc vào van thông khí khi nó đang mở.Khi tầu chuẩn bị lặn,van thông khí sẽ được đóng.Chuẩn úy hải quân Minaev đã không để ý đến van thông khí không đóng hết(Do ống đựng cờ hiệu ngáng)khi tầu lặn xuống.Nước lập tức tràn vào tầu qua van thông khí.Nước nhanh chóng tràn vào các khoang và vào khoang máy.Chỉ huy tầu phát hiện sự cố liền ra lệnh cho tầu nổi lên,nhưng hệ thống tháo nước đã không còn làm việc,tầu chìm xuống khoảng 30M.Tầu phát tín hiệu cấp cứu.Nhận tín hiệu cấp cứu từ tầu "MINOGA" tầu cứu hộ đã mở hết tốc lực phóng vào cảng,nhưng trên đường hướng vào bờ tầu đã bị mắc cạn.Trên tầu lúc này không có vô tuyến điện,mọi cố gắng liên lạc vào bờ đều vô ích.Không một ai trên bờ lúc này hay biết về sự cố "MINOGA"đang gặp phải.

Lúc này đây Elena đang đi dạo trên bờ,sau đó chẳng cần đợi Garsoev,đã về nhà.Không tháo dầy cô ta chạy thẳng đến phòng làm việc của cha.Cô ta bắt đầu phàn nàn với cha về sự bất lịch sự của 1 sỹ quan là thuộc cấp của ông,trung úy Garsoev.Một người đã cho phép mình cư sử vô liêm sỉ với phụ nữ.Chuẩn đô đốc P.Levitsky đã rất cau có khi nghe con gái phàn nàn.Bỗng có tiếng chuông điện thoại réo vang cắt ngang sự chu chéo của Elena.Điện thoại của trực ban-Phòng tham mưu Nữ đoàn báo cáo"Không có MINOGA,không có tầu hộ tống quay lại cảng".Lúc này đồng hồ trên tường phòng Chuẩn đô đốc P.Levitsky đã chỉ 7h30 tối.Ông lập tức thông báo với chỉ huy cảng Alekxandr 3 về trường hợp đặc biệt này.Chiến dịch cứu hộ được thực hiện 4h sau đó.Chỉ ít phút sau đội cứu hộ đã tìm thấy tầu hộ tống bị mắc cạn.Sau khi biết được một số thông tin đã sẩy ra với tầu "MINOGA",đội cứu hộ đã sác định được tọa độ tầu 'MINOGA" gặp nạn.Qua ánh đèn pha mọi người đã nhìn thấy phần đuôi của tầu "MINOGA" với lá cờ chỉ huy ANDREEVSKOY.

Còn tiếp với rất nhiều thông tin thú vị.

Tại nơi sẩy ra sự cố của tầu Minoga,các phương tiện cứu hộ và thợ lặn đã được điều tới.Khoảng gần 1h đêm tầu Minoga đã được trục vớt,phần đuôi nhô lên trước,dưới ánh đèn pha cửa nóc tầu Minoga cũng lộ ra.Tình trạng của thủy thủ đoàn thật thê thảm,theo ý kiến của những người tham gia cứu hộ:"Sự chậm chễ tổ chức cứu hộ dẫn tới kết cục bi thảm. Khi con tầu được trục lên với những cái sác bất động".Về diễn biến trong nghiệp vụ cứu hộ Yuri Stvolinsky đã viết trong cuốn sách với tựa đề "Cấu trúc tầu ngầm" (...Chỉ có 1 cơ hội ,một may mắn duy nhất có thể cứu được thủy thủ đoàn là sau 10h kể từ khi con tầu bắt đầu chìm....).Số phận của con tầu MINOGA cùng thủy thủ đoàn với người chỉ huy của nó,trung úy А.Garsoev thì đã rõ,còn Elena thì sao?
Bằng những sự lãng mạn trong lịch sử,anh hùng khi gặp mỹ nhân thường kết thúc bằng 1 đám cưới.Nhưng trong cuộc sống thực tế nhiều khi lại không phải như vậy.Elena cuối cùng đã chở thành vợ của 1 bác sỹ trên tuần dương hạm "Aurora" Nikolai Ivanovich Bashkirtsev.Còn A.Garsoev cho tới tận lúc chết vẫn là 1 tràng trai độc thân đang yêu.
Ngày 19/7/1914 Đức tuyên chiến với Nga . Hạm đội Baltic đã trong trạng thái sẵn sàng chiến đấu ngoại trừ 1 số tầu ngầm."Kế hoạch tác chiến trong trường hợp sẩy ra chiến tranh châu âu 1914" đặt hạm đội Baltic vào 1 nhiệm vụ duy nhất :Ngăn chặn quân Đức sâm nhập vào phía đông vịnh Phần lan.
Để bảo vệ thủ đô nước Nga,St Petersburg đã huy động 1 lực lượng lục quân lớn đóng xung quanh thủ đô.Trong thời gian cấp bách của chiến tranh,Hải quân Nga đã sác định lại thành phần của nữ đoàn tầu ngầm hạm đội Baltic như sau:
Tiểu đoàn tầu ngầm 1 gồm các tầu :
Tầu :CÁ MẬP,MINOGA,MEKREL(Tên 1 loại cá như cá nùng nục),CÁ RÔ,cùng tầu vận tải KHABAROV và tầu cứu hộ"Hộ vệ"
Chỉ huy trưởng tiểu đoàn tầu ngầm 1,trung tá Hải quân S.N. Vlasov(Ông cũng là thuyền trưởng tầu Cá mập).
Tiểu đoàn tầu ngầm 2 gồm các tầu:
ALLIGATOR(Tên 1 loại cá sấu),CON RỒNG,KAIMAN(Tên 1 quần đảo),CÁ SẤU và tầu vận tải"Châu Âu",tầu hộ vệ "Người bạn đường".
Chỉ huy trưởng tiểu đoàn tầu ngầm 2,trung tá Hải quân R.K Valrond(Ông còn là thuyền trưởng tầu Alligator).
CÁ CHIÊN,CÁ BỐNG,CÁ TẦM,CÁ HỒI TRẮNG và các phương tiện hiện có trên LIBAVA.
Năm 1914 để đổ lỗi cho thất bại của lữ đoàn tầu ngầm,chỉ huy hạm đội Baltic đã cắt chức Phó đô đốc P.P Levitsky-Chỉ huy trưởng lữ đoàn tầu ngầm.Thay thế cho P.P Levitsky(1907-1914) là Đại tá Podgursky Nicholai,trước khi nhận chức Tư lệnh lữ đoàn tầu ngầm hạm đội Baltic ông là chỉ huy trưởng tuần dương hạm "Russia"(Ông sinh 1877,tốt nghiệp học viện Hải quân 1897.từ năm 1913-1914 là chỉ huy trưởng tuần dương"Russia".Ngày 16/12/1916 ông bị cắt chức về sống tại Reval.Ngày 1/11/1918 ông mất do bị cúm Tây Ban Nha).
Thành phần Lữ đoàn tầu ngầm dưới thời Podgursky Nicholai được biên chế như sau:
Tiểu đoàn tầu ngầm số 1 gồm các tầu:
Bars(Tên 1 loạii Báo),Vepr,Separd(Tên 1 loại Báo).
Tiểu đoàn tầu ngầm số 2 gồm các tầu:
Con hổ,Báo cái,Báo đen.
Tiểu đoàn tầu ngầm số 3 gồm các tầu:
Cá mập,Kaima,Cá sấu,Alligator,Con rồng.
Tiểu đoàn tầu ngầm số 4 gồm các tầu:
Makrel,Cá rô,Minoga
Tiểu đoàn tầu ngầm số 5 gồm các tầu:
Cá Bống,Cá Tầm,Cá Chiên.
Tiểu đoàn đặc biệt gồm các tầu Số 1,2,3(Được đóng mới theo đơn đặt hàng của cục Hàng hải) và các tầu vận tải Khabarov,"Châu âu",Oland.Tầu cứu hộ "Volkov",Tầu ngư lôi Prytkov và 4 ca nô.

Chiến công đầu tiên trên biển của lực lượng tầu ngầm Hải quân Nga sẩy ra vào buổi sáng sớm ngày 23/8/1915 trên bờ biển phía tây đảo Ezel,tại ngọn Hải đăng Tserel.Tầu ngầm Separd(Tên 1 loại Báo) đã phát hiện 3 ống khói của tuần dương Đức được đóng theo mẫu"Bremen",đi cùng với nó là 5 tầu ngư lôi khác.Nhận lệnh tiếp cận mục tiêu,từ khoảng cách khoảng 6-8 kabel(Khoảng 1100M-1500M) chỉ huy tầu Separd ,trung úy J. I. Podgorny volley ra lệnh phóng 1 loạt 5 ngư lôi vào tuần dương Đức.Ông không lệnh cho tầu lặn xuống ngay vì muốn biết kết quả cuộc tấn công.Quay khính tiềm vọng lại phía sau,phát hiện 1 tầu ngư lôi của quân Đức đang lao thẳng về hướng tầu Separd,trung úy Podgorny ra lệnh cho tầu lặn xuống 15M.Trong khi lặn thủy thủ đoàn trên tầu nghe thấy 1 tiếng nổ long trời,mặt biển sáng rực lên.

Còn tiếp

Ngày 24/9/2009 trên quần đảo GOTLAND(Thuộc Thụy Điển),ở khoảng cách 30 hải lý về hướng đông bắc cách đảo GOTSKA_SUDEN,dưới độ sâu 100M .Đội tìm kiếm do nhà tài chợ(Tập đoàn Kreativ)đã phát hiện 1 số thiết bị ,qua phân tích được cho là của tầu ngầm Gepard «Гепард» .Tầu ngầm GEPADR được cho là mất tích trên đường làm nhiệm vụ năm 1917 mà nguyên nhân không được sác định.
Một số hình ảnh và thông số kỹ thuật của tầu GEPARD:
Tầu được đóng năm 1913 tại nhà máy đóng tầu BALTIC,sau 18 tháng tầu GEPARD chính thức biên chế là quân số tiểu đoàn 1,Lữ đoàn tầu ngầm ,Hạm đội BALTIC.Tầu GEPARD được đóng theo mẫu "BARS" do nhà thiết kế lừng danh Bubnov thiết kế.Tầu có 2 động cơ Diezel công suất 1320 Mã lực,tốc độ 18 (hải lý trên mặt nước).
Vũ khí :2 ống phóng ngư lôi 18 inch(475mm).
1 pháo 57mm.
1 pháo 37mm
Thủy thủ đoàn 40 người.Thật đáng tiếc thông tin về nó thật ít ỏi(Ý kiến người dịch)

(http://i573.photobucket.com/albums/ss180/longtrec/1-25.jpg)
Năm 1913
(http://i573.photobucket.com/albums/ss180/longtrec/2-28.jpg)
Tầu ngầm GEPARD ngày 22/8/1915 trước cuộc tấn công tuần dương Đức
(http://i573.photobucket.com/albums/ss180/longtrec/3-24.jpg)

Hôm nay tại Matxcơva, Ngọn lửa Vĩnh Cửu lại được thắp lên trước Mộ những người lính vô danh trong vườn Aleksandrovski.Ngày 23/2/1918 kỷ niệm Quân đỏ(Hồng quân)LẦN ĐẦU TIÊN đã chiến thắng quân Đức tại PSKOV và NARVA.Ngày 23/2 năm 1922 chính thức lấy là ngày toàn dân đứng lên bảo vệ tổ quốc
(http://i573.photobucket.com/albums/ss180/longtrec/1-27.jpg)
Buổi lễ long trọng được tổ chức hôm nay trên toàn lãnh thổ rộng lớn-LB Nga. Người Nga coi đây là ngày lễ không chính thức của tất cả đàn ông. Hôm nay Người dân Nga tỏ lòng kính trọng và tri ân tất cả quân nhân tại ngũ, cựu chiến binh quân đội và hạm đội, tất cả những ai đã từng và đang phục vụ trong các lực lượng vũ trang. Những người bảo vệ Tổ Quốc có sứ mệnh rất nặng nề. Họ là những người đứng ở tuyến đầu, không tiếc cuộc đời mình, chiến đấu vì tự do của đất nước và nhân dân.Nhân dân Nga và nhân nhân các dân tộc yêu chuộng hòa bình không bao giờ quên Những người chiến sỹ đã bảo vệ tổ quốc.

Tiếp theo

Ngày 27/11/1915 lần thứ 17,tầu ngầm "Cá mập" lên đường làm nhiệm vụ.Tầu "Cá mập" dưới sự chỉ huy của trung tá Hải quân N.A Hudyma.Tầu "Cá mập" hướng về Memel,nơi tầu có nhiệm vụ phá mìn tại đây.Chuyến đi này tầu "Cá mập" đã không chở về.Nhiều khả năng tầu ngầm "Cá mập" đã bị trúng mìn.Tầu ngầm "Cá mập" đã chở thành tầu ngầm đầu tiên trong lịch sử Binh chủng tầu ngầm Nga:Tầu hy sinh khi đang làm nhiệm vụ.Chúng ta ghi nhớ tầu ngầm "Cá mập" là tầu ngầm đầu tiên của Hải quân Nga có động cơ kết hợp Diezel và Điện.Đây là lớp tầu có động cơ rất hiệu quả trong chiến đấu và là lớp tầu có độ bền cao.
Ngày 15/3/1916 tầu ngầm "Con sói"(Chỉ huy là thượng úy I.V Messer)
Trên đường làm nhiệm vụ tại khu vực vịnh Norchepingskoy(Nằm ở phía đông nam Thụy điển) Tầu "Con sói" đã đánh chìm 3 tầu vận tải của Đức và 1 tầu thủy(4 tầu này có tổng trọng tải khoảng 14.600T).
(I van Vladimirovich Messer sinh năm 1884,năm 1903 ông tốt nghiệp trường võ bị.Năm 1910 ông tốt nghiệp khóa đào tạo sỹ quan tầu ngầm,sau đó là thuyền trưởng tầu 'Cá bống'.Năm 1915-1918 ông là chỉ huy tầu "Con sói".Tầu "Con sói" dưới sự chỉ huy của ông đã 9 lần lên đường làm nhiệm vụ chiến đấu.Sau cách mạng tháng 10 năm 1917 ông dời khỏi hạm đội Baltic.Ông tìm tới với tướng Miller tại Arxangel,sau đó ông làm giám đốc chuyên trách về Hải đăng và Hoa tiêu trên biển trong quân đội Bạch vệ.Sau đó ông di cư tới Phần lan,Serbia và Mỹ.Ông mất 16/12/1952 tại bang Ohio-Mỹ).

Năm 1916 Anh chuyển cho Nga 11 tầu ngầm lớp "AG".Đây là lớp tầu ngầm Mỹ đóng giêng cho Anh.Tháng 11/1916 bổ nhiệm Chỉ huy trưởng sư đoàn tầu Ngầm ,chuẩn đô đốc Verderevsky Dmitri Nikolaievich thay cho chuẩn đô đốc N.L Podgursky.(V.D Nikolaievich sinh 9/11/1873 tại St peterburg.Năm 1893 ông tốt nghiệp học viện Hải quân.Năm 1898 tốt nghiệp trường pháo binh.Ông tham gia chiến tranh Nga-Nhật 1904-1905.Từ 10/11/1916 ông là chỉ huy sư đoàn tầu ngầm Hạm đội Baltic đóng tại căn cứ Revel.30/8/1917 ông được bổ nhiệm là bộ trưởng Hải quân.Trong thời gian nổ ra cuộc cách mạng ,ông bị bắt cùng thành viên chính phủ Nga hoàng (26/10) tại cung điện mùa đông.Ông bị giam tại pháo đài Petropavlovskoy.Sau đó 1 ngày,Ngày 27/10 ông đã hợp tác tích cực với chính quyền Sô viết(Cung cấp,hướng dẫn kỹ thuật về hạm đội Baltic) và được thả tự do.Năm 1918 ông di cư tới London sau đó tới Pari.tại Pari ông gia nhập Hội Tam điển và tích cự chống Phát sít.Sau chiến tranh ông đệ đơn xin lại quốc tịch và nhận lại cuốc tịch Sô viết 1945.Ông mất 22/8/1947 và chôn tại ngoại ô Pari).

Tháng 10/1916 theo hợp đồng với cục Hàng hải-Bộ Hải quân Nga.Cty 'Phiat"(Một cty của Ý) đã đóng tầu ngầm "Thánh George".

MỘT SỐ THÔNG TIN,HÌNH ẢNH VÀ TÍNH NĂNG KỸ THUẬT TẦU NGẦM LỚP "AG"

(http://i573.photobucket.com/albums/ss180/longtrec/1-28.png)

Tầu ngầm lớp "AG" là lớp tầu ngầm loại nhỏ, thông dụng nhất trên thế giới trước đại chiến thứ 1.Đây là lớp tầu ngầm Do Mỹ phát chuyển -Sx.Sau đó chuyển giao cho Anh.Nga và Canada được chuyển giao sau đó.Đã có tổng cộng 71 chiếc tầu ngầm lớp "AG" được Sx trên Thế giới.35 chiếc phục vụ tại Anh,8 chiếc phục vụ tại Ý và 11 chiếc tại Nga.Canda chỉ có 2 chiếc(Sau chiến tranh thế giới lần 1).Anh đã chuyển giao cho Chile 6 chiếc như là 1 sự đền bù,(Năm 1914 tại Anh đã đóng được 2 chiếc tầu lớp "Dregnoyth").Mặc dù Mỹ là nước phát chuyển và sx loại tầu ngầm "AG" nhưng chỉ có 9 chiếc.Còn 6 chiếc theo kế hoạch Anh sẽ chuyển cho Nga nhưng không thực hiện được do sự cố.Lớp tầu ngầm "AG" đã lập kỷ lục về độ bền,chúng phục vụ trong Hải quân Nga hơn 30 năm.
Tầu Ngầm lớp "AG" là loại tầu có từng khoang độc lập,các khoang liên kết nhau bằng các vít đinh tán.Tầu có 4 vách ngăn chắc chắn, chia tầu làm 5 khoang.Trừ khoang số 2 còn các khoang đều có cửa nóc.Khoang 1,4,5 đều có đường hầm kéo dài,được thiết kế với dụng ý,nếu tầu gặp sự cố bị ngập thì đây chính là các túi khí cho thủy thủ đoàn. Tất cả các cửa nóc đều được đóng mở từ phòng Trung tâm.
Van đóng sả và sitec nằm ở trong thân tầu với các máy bơm cao áp cho phép tầu nhanh chóng nặn xuống độ sâu 50M.Nước từ Sitec được dẫn qua ống bố trí dọc thân tầu.Tầu còn có 2 sitec nhỏ và trung bình.Điều thú vị là tầu ngầm lớp "AG" có 1 tính năng đặc biệt,một hệ thống van được thiết kế tự động thổi khí từ bình khí nén ra khi tầu nặn ở độ sâu quá 50M.Ắc qui của tầu là loại ắc khô,chúng được đặt trong các hộc kín.Phòng trường hợp sự cố nước tràn vào tầu thì ắc qui vẫn được bảo vệ khô ráo,không gây cho thủy thủ đoàn ngộ độc Clo(Trường hợp nước tràn vào ắc qui).
Khoang thứ 1:Máy phóng ngư lôi,ngư lôi dự phòng.Bộ phận dẫn động với những bánh răng ngang với motor điện , các tời thẳng đứng.Đây là khoang bố trí các phòng sỹ quan.
Khoang thứ 2:
Bố trí nhóm pháo binh thứ nhất.Sitec chính được được nắp đặt bên dưới,bên trên là buồng thủy thủ.
Khoang thứ 3:
Đặt trung tâm điều khiển con tầu,nơi điều khiển cho tầu nặn,nổi, di chuyển và tấn công v.v..Khoang có nhiều hệ thống bánh răng dẫn động ngang dọc,bơm phụ chợ , kính tiềm vọng,cửa nóc và các hộc chứa ắc qui.
Khoang thứ 4:
Bố trí nhóm pháo binh số hai,sitec được bố trí bên trên buồng thủy thủ,khoang bếp,đài vô tuyến điện.
Khoang số 5:
Đây là khoang máy,máy bơm chính.Phía bên dưới là các thùng nhiên liệu.

Thông số kỹ thuật:

Lượng choán nước: khi tầu nổi 311T
   Khi tầu nặn 434T
Kích thước: Dài 46M
   Rộng 4,88M
Ngấn nước: 3,8M
Động cơ: Động cơ Diezel 2 x 240 Mã lực
   Động cơ điện 2 x 160 Mã lực
Nhiên liệu dự chữ 15T(Diezel)
Tốc độ :Trên mặt nước 13 Hải lý
   Trong nước(Nặn) 10,1 Hải lý
Tốc độ nặn :3 phút
Nặm tác chiến 50M,nặm tối đa 160M
Vũ khí:(Được tái biên chế,trang bị năm 1941 trước chiến tranh thế giới lần 2,dưới đây là vũ khí trang bị năm 1941).
4 máy phóng ngư lôi 450mm,8 ngư lôi dự phòng.1 pháo 45mm,1 đại bác điều khiển bán tự động K-21(Đại bác dự chữ chiến đấu 200mm).

Chuyến đi nhận tầu "Thánh George" của các sỹ quan và thủy thủ Nga đã làm lên 1 kỳ tích.Sắc lệnh của cục Hàng hải bộ Hải quân đã nêu rõ:"....Đây là 1 chiến công phi thường sáng chói,trong điều kiện là 1 tàu ngầm nhỏ.Trong thời gian ngắn (18/7-1/9/1917) đã vượt hơn 5000 hải lý,qua các khu vực bố phòng của các tầu ngầm Đức.Tầu đã vượt qua các bãi chướng ngại ngư lôi.Hiển nhiên cho thấy sự đoàn kết,tôn trọng nhau giữa các sỹ quan và thủy thủ đoàn.Họ đã tận tụy hết lòng với nhiệm vụ được giao.Họ không hề run sợ trước mọi hiểm nguy quân thù giăng ra.Tổ quốc có quyền tự hào về chiến công vô song của họ.Lịch sử lực lượng tầu ngầm Nga sẽ ghi lại sự kiện, 1 chiếc tầu ngầm loại nhỏ đã vượt qua 1 chặng đường dài trên biển.Từ Ý tới Arkhalgel,trong điều kiện chiến tranh,không bị mất 1 thủy thủ nào....."

Đây là chuyến đi do thuyền trưởng,thượng úy Ivan Riznich chỉ huy.Ông được phong vượt cấp lên trung tá.Ông còn được tặng thưởng huân chương Vladimir(Hạng 4) và 1 thanh kiếm,1 dải băng quấn chéo.Tầu ngầm "Thánh George" trước cách mạng tháng mười đã thực hiện 1 cuộc vượt biển dài,điều đó chứng tỏ lòng dũng cảm tuyệt vời và trình độ chuyên môn của các sỹ quan cùng thủy thủ tầu ngầm Nga.

Sư đoàn tầu ngầm thuộc hạm đội Baltic trong chiến tranh thế giới lần 1 đã có 1 loạt thành công thuyết phục,đánh thắng 5 trận,bắn cháy 9 tầu địch.Chiến công thuộc về :И.В.Меssеr chỉ huy tầu "KAIMA" và "CON SÓI" .Hai chiến công thuộc về В.Н.Kondrasop (Tầu ngầm «VEPR»).Một chiến công thuộc về A.N Nikopharak(Tầu cá sấu ) và P.K VаlRоnDа (Tầu "ALLIGATOR").

Trong giai đoạn 1901-1917 trong thành phần Hải quân Nga đã có 73 tầu ngầm. Dự án trong nước thiết kế đóng 34 tầu.Trong đó có 32 tầu của nhà thiết kế lừng danh I.G.Bybnov.16 tầu được đóng trong nước nhưng sử dụng đề án nước ngoài.23 chiếc được mua của các Cty nước ngoài.Đến đây Chúng hẳn sẽ đặt câu hỏi,Tại sao lực lượng tầu ngầm Nga mới ra đời mà lại XD và phát chuyển nhanh đến vậy?Cần nhớ rằng chỉ với 13 năm(1904-1917) Nga đã XD được 1 lực lượng tầu ngầm hùng hậu.Đó là vì lực lượng tầu ngầm Nga đã được dẫn dắt đúng hướng,tài tình và chuyên nghiệp.

Sự kiện tháng 2/1917 Thủy thủ tầu ngầm cũng như đại đa số người dân Nga lúc đó mong muốn 1 sự thay đổi tốt đẹp hơn.Ngày 25/4/1917 Ba tư lệnh sư đoàn tầu ngầm Baltic được phong Đại tá.
Vladislavlev Pyotr Petrovich thay chuẩn đô đốc D.N Verderevsky(Vladislavlev Pyotr Petrovich sinh ngày 20/12/1876 tại tp:Taskent.Năm 1895 ông tốt nghiệp học viện Hàng hải.năm 1899 ông tốt nghiệp học viện luật -quân sự.Năm 1903 ông là chỉ huy phòng tham mưu Baltic.Ông tham gia chiến tranh Nga-Nhật trên tuần dương"Sấm sét".Tại eo biển Karat(Thuộc cảng VLADIVOSTOK) đội tuần dương hạm Nga đã giao chiến với Hải đoàn Nhật.Ông bị thương 1/8/1904 trong trận đánh này.Ông được thưởng huân chương "Thánh George" hạng 4 ngày 27/9/1904.Ông chính thức là chuẩn đô đốc-TL sư đoàn tầu ngầm hạm đội Balti ngày 25/4/1917.Tháng 10/1917 ông mất trong 1 sự kiện không rõ ràng.

Nga vẫn tiếp tục cuộc chiến tranh với Đức.Trong chiến dịch Xuân-Hè năm 1917 sư đoàn tầu ngầm hạm đội Baltic vẫn tiếp tục lên đường chiến đấu bảo vệ vùng biển phía bắc Tổ quốc.Trong hoàn cảnh cuộc cách mạng tháng mười 1/2 quân đội đã bị tan dã.Nhiệm vụ của Hải quân Nga do nó nặng nề,cam go gấp đôi.Chỉ vài tháng của cuộc cách mạng tháng mười mà Sư đoàn tầu ngầm hạm đội Baltic đã mất 5 tầu ngầm:"Con Báo" (chỉ huy thượng úy Н.Н.ILINSKI), « Báo cái » (Chỉ huy trung tá B.N. Vоrоbеv), «АG-15» (chỉ huy,trung úy М.М. Макsimovich), Đã không trở về trong tháng 9 là tầu «АG-14» (chỉ huy là thượng úy А.Н. Phоn Essеn) và trong tháng 10 mất «Gepard» mà không rõ lý do(Chỉ huy,thượng úy Н.L.Yaкоvsоn).Như vậy trong cuộc cách mạng Tư sản-Dân chủ tháng 10,chỉ một thời gian Ngắn đã mất 5 tầu ngầm.Tính đến tháng 10/1917 Hải quân Nga đã mất tổng só 7 tầu ngầm(Ngoài 5 chiếc trên, đã mất "Cá mập " và "Cá nheo" trước đó)

Ngày 5/10/1917 với cái chết của chuẩn đô đốc P.P Vladislavlev nguyên tư lệnh sư đoàn tầu ngầm.Trung tá hải quân Dudkin Basil F được bổ nhiệm thay thế(Basil F. Dudkin. Kuban Cossack Sinh năm 1881 tại thành phố Krasnodar.Năm 1903 ông tốt nghiệp học viện Hải quân,sau đó được bổ nhiệm tới vùng Viễn đông trong đội tầu khu trục thuộc hải đoàn Thái bình dương(Khu trục "chiến thắng").Ông tham gia các hoạt động quân sự tại Cảng-Artur sau đó ông bị Nhật bắt và cầm tù.năm 1906 ông được trả tự do và chở về Nga.Cũng trong năm này,một lần nữa ông lại trở thành học viên trường tầu ngầm và tốt nghiệp 1 năm sau đó.Một lần nữa ông lại được điều tới Viễn đông làm thuyền trưởng tầu ngầm "Cá heo".Ông làm thuyền trưởng tầu "Cá heo" 4 năm(1907-1910).Tháng 5/1910 ông được chuyển tới hạm đội Baltic và phục vụ tại đây cho tới năm 1918.Ông làm thuyền trưởng tầu ngầm "Kai ma"(1910-1913).Đầu năm 1914 ông là sỹ quan cao cấp ngư lôi hạm "Chiến sỹ biên phòng".Ngày 24/12/1914 ông được phong trung tá "vì thành tích chống kẻ thù" và là thuyền trưởng tầu "Con báo" (tháng 1/1915). Từ 4/5/1915 ông được bổ nhiệm là tư lệnh nữ đoàn tầu ngầm thuộc sư đoàn tầu ngầm số 1.Ngày 5/10/1917 ông được bổ nhiệm làm tư lệnh sư đoàn tầu ngầm.Tuy nhiên ông được nuôi dưỡng và giáo dục theo truyền thống cũ,ông không còn thích hợp dưới chính quyền Bôn sê vích.Ông rời quân ngũ theo sắc lệnh (Ký ngày 29/1/1918).Nhưng 1 thời gian sau đó ông lại trở lại quân đội trong "hạm đội Đỏ".Tháng 4/1920 ông là trợ lý cho tư lệnh vùng biển Azov.Tháng 11/1921 phụ trách KT trường đào tạo tầu ngầm hạm đội Baltic.Ông chết đột ngột 15/5/1915.

Trong đêm 25 rạng ngày 26 tháng 10 năm 1917 đã xẩy ra cuộc cách mạng.Ngày 19/11 Ủy ban tối cao Hải quân qua đài phát thanh "Hà lan mới" truyền sắc lệnh tới tất cả ủy ban chấp hành Hạm đội(Baltic,Biển đen,Thái bình dương).Tất cả các tầu thuyền lớn nhỏ thuộc Hải quân Nga cần cheo cờ Andrew.Cờ chính là dấu hiệu quốc tế ,để chứng tỏ tầu mang cờ này thuộc Hải quân Nga.Lực lượng hải quân là 1 lực lượng thống nhất dưới 1 ngọn cờ bảo vệ Tổ quốc và nhân dân Nga.

(http://i573.photobucket.com/albums/ss180/longtrec/12-2.jpg)(http://i573.photobucket.com/albums/ss180/longtrec/13-1.jpg)

Tình trạng của hạm đội Baltic trong thời gian sảy ra cuộc cách mạng tháng 10 thật thê thảm.Trong báo cáo ngày 19/11/1917 gửi bộ tư lệnh hạm đội Baltic có đoạn viết ".....Máy móc,chất lượng kỹ thuật của nhà máy( Baltic) dơi xuống từng ngày.Chất lượng nhân sự giảm mạnh-Kinh nhiệm của các đội tầu đã rời hết lên bờ.Sự xuống cấp thể hiện rõ nhất tại nhà máy trong việc đại tu tầu ngầm "Thú có vú".Toàn bộ ban lãnh đạo nhà máy sau đó bị sa thải.Một ủy ban được lựa chọn điều đến đây thay thế lãnh đạo nhà máy.

Ở khắp mọi nơi tại Helsingfor-Phần lan(Lúc này Hạm đội Baltic chủ yếu đồn trú tại đây)đã có 1 cuộc chiến bán tống táng tài sản quốc gia.Thực phẩm của QD,vật liệu,nhiên liệu,đồ gỗ,súng ngắn,súng trường ,súng máy và cả tầu chiến đang đậu trên cảng được giao bán.Đã có trường hợp ban chỉ huy 1 tầu giao bán ca nô cứu hộ trên tầu họ phụ trách.Nhưng tất cả bọn họ,không 1 ai bị kết án.Ngày 20/2/1918 có cuộc họp của thủy thủ đoàn ,tầu ngầm "Con lươn" dưới sự chủ trì của Krasnov .Trong biên bản cuộc họp nêu rõ:Tầu là tài sản của ND,không có 1 ai(Cá nhân) có quyền trên tài sản này.Cuối cùng mọi người nhất trí quyết định"Giao toàn bộ khí tài trên tầu cho sỹ quan thủy thủ bảo vệ".Từ sự kiện trên tầu "Con lươn" đã có 1 làn sóng ngăn bán tài sản ,vũ khí của hạm đội .

Ngày 18/2/1918 quân Đức mở cuộc tấn công trên toàn tuyến từ Baltic đến Biển đen.Trong lúc này Hạm đội Baltic đang đồn trú tại Helsingfor (Helsinki, Phần Lan) gần 550 tầu thuyền các loại trong đó có 26 tầu ngầm.Dưới sức tấn công của quân Đức lực lượng hạm đội Baltic phần lớn đang ở Revel-Helsinki thực sự là 1 nguy hiểm đang cheo nơ lửng.Ngày 2/3/1918 Bộ tư lệnh Hải quân Nga chỉ thị :"Phải nhanh chóng rút hạm đội từ Helsinki về Kronstadt(Кронштадт),trong trường hợp bị Hải quân Đức phát hiện phải hủy tầu,không được để tầu rơi vào tay quân Đức".

LỊCH SỬ VỀ LÁ CỜ CỦA HẢI QUÂN NGA-ANDREW.

(http://i573.photobucket.com/albums/ss180/longtrec/12-3.jpg)

Cờ của Hải quân-Sô viết

(http://i573.photobucket.com/albums/ss180/longtrec/12-4.gif)

Cờ ANDREW của Hải quân Nga ngày nay

Lá cờ ANDREW có nguồn gốc xuất sứ nâu đời.Đó là câu chuyện sảy ra trong Kinh thánh,khi chúa Jê-su bắt đầu sứ mệnh giao giảng tin lành cứu chuộc.PETER và ANDREW vốn là 2 người đánh cá.Một hôm trên đường giảng đạo,chúa Jê-su đã gọi ANDREW khi ông đang đứng dưới cây Vả(Loại cây gần giống cây sung).ANDREW còn được gọi là "Người đầu tiên chúa gọi".Cả hai sứ đồ là những người không mệt mỏi giao giảng Tin lành.Cuối cuộc đời 2 ông đều bị đóng đinh trên thập tự giá-Họ bỏ mình vì đạo

Sứ đồ ANDREW luôn được tôn trọng tại Nga.Năm 1696 nhằm vinh danh sứ đồ ANDREW, Hoàng đế PETER 1 đã sáng tạo ra huân chương ANDREW
Hoàng đế PETER 1 đã dành nhiều thời gian nghiên cứu và vẽ lá cờ.Từ năm 1692 đến năm 1712 hoàng đế PETER 1 đã ít nhất sé bỏ 10 bản phác thảo lá cờ.Nhưng ông ngày càng tiến gần tới phiên bản lá cờ cuối cùng-Phiên bản lá cờ mà hoàng đế PETER 1 tâm đắc nhất đó là lá cờ:Thập tự xanh nước biển trên nền trắng.
Cờ ANDREW được cắm trên tất cả các tầu thuyền của Hải quân Nga đến tháng 11/1917. Sau đó chính quyền Sô viết đã thay thế bằng lá cờ Hải quân- Sô viết.

Đầu tháng 1/1992 sau khi Ls tan rã,có cuộc họp của của toàn bộ sỹ quan Qd sau đó họ có đơn thỉnh cầu thay thế lá cờ Hải quân -Sô viết bằng lá cờ ANDREW.
16/1/1992 có cuộc họp của các lãnh đạo SNG cũng nhất trí thay thế lá cờ Hải quân -Sô viết.
17/1/1992 Du ma(Hạ viện) Nga thông qua nghị quyết về việc trở lại của lá cờ ANDREW.
Ngày 21/7/1992 tổng thống Nga BoRis-Elsin đã ký sắc lệnh số 798 về việc phê chuẩn lá cờ mới cho Hải quân Nga.Theo sắc lệnh cờ ANDREW một lần nữa chính thức là lá cờ của Hải quân Nga.

Tiếp theo và hết

Ngày 3/3/1918 Nga ký hiệp định hòa bình với Đức(Hiệp định Brest).
Theo hiệp định Brest ,ngoại trừ những tầu thuyền hạm đội Baltic đã rút ra khỏi Helsingfor trước đó.Những chiếc còn lại cần phải lưu giữ và giải giáp,có nghĩa là những chiếc tầu này là con mồi săn được của Đức. Ngày 6/3/1918 đã có cuộc họp khẩn cấp của hội đồng Sô-viết hạm đội Baltic(Cơ quan quyền lực cao nhất của hạm đội Baltic vừa được thành lập 3/3/1918). Hội đồng Sô-viết ra quyết định khẩn cấp di rời hạm đội khỏi Helsingfors chuyển tới Kronstadt.(Vào ngày 4/3 trước đó đã có quyết định di rời lữ đoàn thiết giáp hạm tới Kronstadt).

Chỉ huy chiến dịch di rời từ Helsingfors tới Kronstadt là đại tá Hải quân A.M. Schastny,Phó chỉ huy Đại tá Hải quân S.V.Zаrubаеv quyết định di rời toàn bộ tầu thuyền hiện đồn trú tại Helsingfors tới Kronstadt.

Ngày 3/4/1918 quân Đức cho lính dù đổ bộ xuống Gange(Hanko) đe dọa chiếm cảng Helsingfors.Thật đáng tiếc tầu phá băng đến muộn lên 4 chiếc tầu ngầm (AG 11,AG 12,AG 15, AG16 ) và 1 tầu vận tải "Oland" đã không kịp rút ra. Tất cả thuộc nữ đoàn tầu ngầm số 4. Ngày 4/4 Sô-viết tối cao hạm đội Baltic đã ra quyết định cho phép phá hủy đội tầu ngầm do Anh sản xuất(E-1,E-8,E-9,C-19,C-26,C-27,C-35) bên ngoài lộ trình(Sveaborg lộ trình mà Hạm đội đang rút).

Chiến dịch di chuyển tầu bè từ Helsingfors tới Kronstadt của hạm đội Baltic diễn ra trong điều kiện vô cùng khẩn trương và cũng vô cùng khó khăn. Các tầu ngầm không có sưởi ấm. Thủy thủ tầu ngầm thường xuyên phải ra khỏi tầu dùng xà beeng phá băng. Rất may những chiếc tầu ngầm không bị thấm nước, không có 1 hư hại nào lớn,bởi những tảng băng kia rất có thể làm vỡ vỏ tầu và nước sẽ nhấn chìm tầu xuống đáy biển.Như vậy đã kết thúc chiến dịch di tản tầu thuyền của Hạm đội Baltic.Chiến dịch được kéo dài từ 12/3 đến 22/4/1918. Tất cả có 233 tầu thuyền các loại đã di tản thành công tới Kronstadt, trong đó có 12 tầu ngầm.

Chiến dịch di tản tầu bè của hạm đội Baltic qua băng tuyết là 1 sự kiện có một không hai trong lịch sử Hải quân Thế giới. Những chiếc tầu tham gia di tản về Kronstadt,trong năm nội chiến đã tích cực tham gia ngăn chặn sự can thiệp của nước ngoài. Sau khi nội chiến kết thúc,số tầu thuyền này là cơ sở để phục hưng Hải quân Sô-viết. Chúng ta không quên cám ơn đại tá Schastnomu Alexei Mikhailovich.

12 chiếc tầu ngầm đã thực hiện cuộc di chuyển qua băng tuyết chở về,trong số chúng có 7 chiếc cần phải đưa tới Petrograd sửa chữa . Ngày 20/4 sắc lệnh số 320 của cục Hàng hải qui định tầu ngầm trong lực lượng Hải quân Sô-viết cần treo cờ nền đỏ với chữ trắng "P.C.Ф.С.Р"(Российская социалистическая федеративная советская республика- Nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Nga thuộc Liên bang Sô-viết)

(http://i573.photobucket.com/albums/ss180/longtrec/1-29.gif)

.Ngày 31/5/1918 sắc lệnh 327 qui định về sự hợp nhất, theo thứ tự các đơn vị tầu ngầm hạm đội Baltic cần được tổ chức biên chế lại thành 2 sư đoàn tầu ngầm:
Sư đoàn tầu ngầm dự phòng(Sư đoàn số 1):Gồm các tầu đang sửa chữa lâu dài: "Con sói", "Vepr", "Ersh", "Con lươn", "Cá hồi", "Kasatka", "Cá rô", "Con rắn", "Kyguar", "Cá chép đỏ", "Cá hồi chó" . Tổng số 11 chiếc đóng tại căn cứ nổi "Tosno " ,tầu vận tải "Khabarovsk" và tàu cứu hộ "Volkhov" cũng thuộc biên chế sư đoàn tầu ngầm số 1 do К.Л.Соболев chỉ huy.
Sư đoàn tầu ngầm vũ trang(Sư đoàn 2): "Con hổ", "Con báo", "Chòm sao Linh miêu", "Tur", "Panthera", "Báo Leopag", "Minoga","Makrel" tất cả gồm 8 chiếc đóng tại căn cứ nổi "Hoàng đế PERTER" và căn cứ "Chiến binh" do Y. Zubarev chỉ huy.

Ngày 31/5/1918 là ngày đánh dấu sự hợp nhất lực lượng tầu ngầm, tổng số có 19 chiếc tại Kronstadt

20 NĂM PHỤC HỒI VÀ PHÁT TRIỂN CỦA HẢI QUÂN SÔ- VIẾT(1919-1939)

HOÀN THIỆN 4 TUẦN DƯƠNG HẠM LỚP "IZMAIL"

Kết thúc cuộc nội chiến, nhan đề cấp bách nổi lên tại Nga lúc đó là phục hồi ngành đóng tầu và ngành công nghiệp phụ trợ.Thực tế giai đoạn này ngành công nghiệp đã suy giảm nghiêm trọng, mất phần lớn thợ lành nghề và đội ngũ kỹ thuật. Tình trạng của các nhà máy thật thê thảm. Họ(Những nhà máy)thậm chí không thể duy trì đủ các chế độ tối thiểu cho các tầu mà họ đang đóng hoặc bảo trì. Mùa hè năm 1921 một ủy ban kiểm tra nhà nước tiến hành kiểm tra các nhà máy đã ghi nhận rằng: "Tình trạng trong các tầu không đạt yêu cầu, một số tầu bị bỏ hoang phế". Thân các tầu bị gỉ sét, có nhiều tầu ở đáy bị ngập nước cục bộ, các thiết bị trên tầu đang xuống cấp. Gỗ ốp trên trần,trên boong bị bong,tróc phá hỏng. Cần phải cứu các tầu nhất là những tầu có giá trị kinh tế-chiến lược càng sớm càng tốt. Các nhà máy được giao nhiệm vụ "Bằng mọi giá phải phục hồi" các con tầu. Có 4 tuần dương hạm đã được lưu giữ từ lâu, chúng đều thuộc lớp "IZMAIL"(""IZMAIL""КINBURN", "BOROTDINO" và "NAVARIN"
Cả 4 tuần dương hạm này đều được đóng tại nhà máy BALTIC hoặc nhà máy đóng tầu "Bộ tư lệnh Hải quân" tại St.Petebyrg. Trong kế hoạch 5 năm mở rộng ngành đóng tầu 1912-1916, được chuẩn y 23/7/1912. Kế hoạch dự kiến đưa các tuần dương hạm lớp "IZMAIL" vào thử nhiệm 6 tháng cuối năm 1916. Ngày 6/12/1912 chính thức khởi công đóng tuần dương hạm "IZMAIL", những tuần dương hạm lớp "IZMAIL" này được trang bị vũ khí mạnh nhất(so với những chiếc cùng chủng loại). Hạ thủy các tuần dương hạm "IZMAIL""BOROTDINO""КINBURN", lần lượt tương ứng các thời gian 9/6, 19/7, 17/10/1915 còn "NAVARIN" ngày 27/10/1916.

Tình hình kinh tế-chính trị trong nước(Nga) lúc này rất nặng nề, rối ren. Nguyên vật liệu cung cấp luôn bị trì hoãn, gián đoạn.Các trang thiết bị thiếu không cho phép hoàn thiện , thậm chí chỉ là 1 tuần dương hạm "IZMAIL"
Lúc này không có 1 Cty trung gian nào để chuyển hợp đồng sản xuất các thiết bị riêng lẻ tới các Cty của Đức, Áo, Bỉ(Ví dụ như các vòng bi cỡ lớn, bánh răng xoay của tháp pháo 203mm). Những thiết bị này ở Nga tạm thời không sản xuất. Do đó tháp pháo cho tuần dương IZMAIL chỉ có thể hoàn thành năm 1919, những bộ phận còn lại phải 1 năm sau đó. Cho nên 11/10/1917 Chính phủ lâm thời quyết định tạm thời ngưng đóng 3 tuần dương "КINBURN", "BOROTDINO" và "NAVARIN" và cuối cùng tuần dương "IZMAIL" cũng chung 1 số phận với 3 chiếc trên. Mặc dù vậy Ủy ban tối cao Hải quân vẫn quyết định tiếp tục sản xuất máy móc, nồi hơi, giáp bọc. Trên âu thuyền của hai nhà máy đóng tầu khối lượng -Hạng mục các tuần dương""IZMAIL""КINBURN", "BOROTDINO" và "NAVARIN" đã hoàn thành như sau: Thân tầu 50%,bọc sắt 2%,máy 5%,nồi hơi 12,55%. Trong năm 1918 việc đóng tuần dương bị ngưng trệ 1 thời gian dài,thậm chí tuần dương "NAVARIN" bị bỏ hẳn. Mặc dù nửa đầu năm 1918 nhan đề khôi phục-Hoàn thành tuần dương "IZMAIL" có được đưa vào chương trình nghị sự.
Phải mãi tận 3 năm sau những tuần dương hạm lớp "IZMAIL" mới được đánh thức. Trước tiên phải phục hồi ngành công nghiệp đóng tầu. Để đạt được mục tiêu này Ủy ban T.W quyết định trước tiên phải phục hồi ngành công nghiệp quốc phòng. Ngày 20/10/1921 một tiểu ban đặc biệt được thành lập do Tư lệnh Hải quân nước cộng hòa (Nga) A.V NEMITSA làm trưởng ban.
Theo lời 1 thành viên tiểu ban (nguyên phụ trách Học viện Hải quân) M.A PETROV : "Cần thiết phải bổ sung vào lực lượng hạm đội Baltic ít nhất 2 tuần dương lớp "IZMAIL" để thay thế 2 chiến hạm lớp "SEVASTOPOL".

Trên lý thuyết,một tuần dương hạm lớp "IZMAIL" có khả năng thay thế cho 2 chiến hạm lớp "SEVASTOPOL". Có 3 tuần dương được đóng, trang bị vũ khí đúng theo chiếc ban đầu"IZMAIL", rêng chiếc "BORODINO" được trang bị 8 đại bác cỡ nòng 406mm. Đây là lớp tuần dương được thiết kế hiện đại nhất lúc bấy giờ,trong thời gian này ở nước ngoài hầu như không có 1 tuần dương hạm nào được đóng tương đương với "IZMAIL".Đại đa số các thiết cho 4 tuần dương hạm lớp "IZMAIL" đã lắp đặt hoàn thành, trừ hệ thống pháo binh. Do ngành công nghiệp trong nước(Nga) chưa hoàn toàn phục hồi nên việc sản xuất, cung cấp gặp khó khăn.Tuần dương hạm "IZMAIL" được kỳ vọng đưa vào sử dụng năm 1917 lên công việc được tiến hành với cường độ rất lớn. Trên tầu đã lắp đặt 4 tuốc-bin chính, 2 hệ thống làm mát. Theo thiết kế tuần dương "IZMAIL" cần lắp đặt 6 tuốc bin công suất 7000 mã lực, 25 nồi hơi(16 hỗn hợp, 9 dầu) với 4 chân vịt. Tốc độ thiết kế là 28,5 hải lý,tầm hoạt động 2280 dặm. 17 nồi hơi đã sản xuất xong, 2 chiếc khác đang nằm tại nhà máy "Chế tạo nồi hơi", 6 chiếc còn lại đang hoàn thành, hầu như tất cả các máy móc,thiết bị phụ trợ đã được lắp đặt(Hệ thống làm bay hơi nước,hệ thống đun nước,máy bơm,hệ thống lưu thông nước làm mát tuốc-bin).Đã có những bước tiến đáng kể trong việc sản xuất, lắp đặt các tháp pháo cho "IZMAIL".Nhưng nhà máy chế tạo kim loại hiện còn đang đóng cửa.Các vấn đề liên quan đến việc hoàn thành các tháp pháo đã được giáo sư học viện Hải quân E.A Berkalov và 2 kỹ sư R.N Bulph,N.D Lesenko thông báo rằng:"Không thể khắc phục những trở ngại đã gặp phải". Để tiếp tục công việc nhất thiết phải mở cửa nhà máy luyện kim .Cần phải có 3 tháng để triệu tập lại toàn bộ số công nhân cũ. Cần phải lắp đặt lại các máy công cụ,máy cái mà trước đây(8/1918) đã chuyển đi. Tại nhà máy OBUKHOV trên sông VOLGA,đã thu hút số doanh nghiệp
tham gia chấn chỉnh phục hồi sản xuất kim loại phục vụ cho việc đúc tháp pháo.Như vậy thời gian để hoàn thành tháp pháo 1,2,3,4 cần thời gian tương đương 10t, 15t, 20 và 24 tháng. Một nhan đề nữa liên quan tới nhà máy luyện kim đó là bi thép hình cầu ở sàng quay tháp pháo.Cần tổng cộng là 545 viên bi,mà hiện chỉ có 279 viên bi. Ở các nhà máy khác có những viên bi có thông số kỹ thuật tương tự,nếu gom tất cả chúng lại có thể đủ cho 4 tháp pháo. Đây chỉ là biện pháp tạm thời thôi vì chắc chắn sẽ có những trục trặc nhỏ, ảnh hưởng tới tốc độ hệ thống.

Khó khăn lớn nhất vẫn là lắp đặt,kết nối các thiết bị điện, bởi các thiết bị này sử dụng nguồn điện 3 pha.Những động cơ điện lớn,cố định,những máy móc còn lại và li hợp điện từ.Việc lắp đặt các khớp nối gần như không thể thực hiện .Sự phức tạp của hệ thống điện được đánh giá là không hiệu quả,cần thiết phải thay đổi hệ thống điện mới.Nhưng cái khó đó là đại đa số các thiết bị đã sản xuất xong,nếu có 1 hệ thống điện mới sử dụng sẽ không thích hợp.Vấn đề thời gian nữa,nếu tạo ra 1 hệ thống điện mới cần tối thiểu 30 tháng. Đã có những sửa đổi thiết kế ở tháp pháo,nâng góc tầm lên 30 độ,tăng bọc thép ở mặt trước tháp pháo lên đến 406mm, tầm bắn của đại bác tăng lên đến 14kb(Tương đương 25km). Trọng lượng của mỗi tháp pháo tăng lên đến 56,28T. Trong trường hợp lắp đặt mà gặp khó khăn với các vũ khí dự kiến(Trường hợp tối cần thiết) sẽ quay lại nhà máy VICKERS(Anh quốc). Trước đây chính phủ cũ(Nga hoàng) đã đặt sản xuất xong 24 đại bác 356mm và 1 đại bác 406mm.

Hiện tại chưa có 1 quyết định cuối cùng về việc xây dựng các tháp pháo trên 2 tuần dương hạm lớp "IZMAIL"(chưa đóng xong), bởi chưa có 1 phương án khả thi. Tiểu ban điều hành dự án(trực thuộc bộ Hải quân ) đã giao cho giáo sư học viện Hải quân L.G Golcharova và kỹ sư P.G Goynkisu xây dựng nhiều phương án, nhằm xác định hướng, khả năng sử dụng 2 tuần dương hạm đóng sau (Kinbyrn và Navarin). Hai tầu này trang thiết bị hoàn thiện chưa nhiều và được vũ trang hiện đại. Yêu cầu cho việc chuyển đổi, hiện đại hóa như sau: Thay đại bác cỡ nòng 356mm bằng đại bác lớn hơn. Bọc thép với tiết diện lớn hơn, nhưng phải duy trì được tốc độ của con tầu.

Ngày 3/2/1922 đã có 4 phương án được đưa ra nhằm nâng cấp hiện đại hóa 2 tuần dương còn lại . Cần lưu ý rằng không có 1 phương án nào được đưa ra nếu độ choán nước lớn hơn số liệu thiết kế ban đầu. Trong việc phát triển đề án, vấn đề quan trọng bậc nhất đó là việc phân phối độ dầy bọc thép trên con tầu. Đặc biệt là những đai thép ngang, nó là phần yếu nhất(nhược điểm) của dự án "IZMAIL", sự thực là nó vẫn đang được tiếp tục hoàn thiện.
Trong kết quả bắn đạn thật tại Biển đen đã loại bỏ tầu số 4(trước đây là tầu phóng ngư lôi TRECMA). Cần thiết phải hoàn thiện phần bọc thép của con tầu lớp "IZMAIL". Trên kinh nghiệm cuộc thế chiến thứ nhất và trận đánh Jutland, so sánh các tuần dương lớp "IZMAIL" với các tầu cùng chủng loại của nước ngoài rõ ràng thua kém độ dầy các đai giáp chính. Hỏa lực pháo binh trên tuần dương hạm lớp 'IZMAIL" cũng thiếu vắng pháo 100mm.
Theo kế hoach đến năm 1928 xây dựng đề án tầu sân bay phát triển từ đề án "IZMAIL" nhưng cuối cùng đã không thành công. Đầu thập niên 30 do nhiều lý do 4 tuần dương trong lớp "IZMAIL" chiếc thì bị tháo dời, chiếc bán cho Đức, chiếc trở thành phương tiện tuần tra ven biển hoặc là phương tiện huấn luyện. Đại bác 356mm trên tuần dương được xem tương tự như pháo tự hành chạy trên đường ray sắt T.M 1-14.

TUẦN DƯƠNG HẠM IZMAIL,MỘT SỐ SỰ KIỆN,HÌNH ẢNH VÀ THÔNG SỐ KỸ THUẬT

   1912-1932

Tuần dương hạm IZMAIL được đưa vào đóng 6/12/1912 tại nhà máy Baltic-St Petersburg,nhưng thực ra mãi tới tận 1/4/1913 mới được khởi đóng.Tuần dương hạm IZMAIL được hạ thủy 9/6/1915.Thân tầu được lưu giữ rất lâu tại Leningrag và Kronshtagt.Mùa thu năm 1930 vì một số lý do,tuần dương bị quyết định tháo dời.Nó bị tháo dời vào 1931-1932.

THÔNG SỐ KỸ THUẬT:
1/Lượng choán nước 32.500T
2/Kích thước:
   Dài :232,9M
   Cao:30,5M
   Rộng: 8,81M
3/Vũ khí:
   12-356mm/52
   24-130mm/55
   2-63mm/35(Cao sạ)
   4-47mm
6 ống phóng ngư lôi: 457mm
4/Bọc thép:
-Vòng đai chính 125/237,5/125mm
-Dọc các vách ngăn bên trong 25/50mm
-Đai thép trên 75/100mm,hướng vuông góc 100mm
-Boong trên/giữa/dưới(Mặt nghiêng,buồng thủy thủ 37,5/20mm, 40/25mm,50/20mm)
-Tháp pháo :Phía trước/sườn/nóc 300/300/150mm.Bệ pháo 250/150mm.
-Buồng lái: sườn/nóc 400/250mm
-Ống khói :50mm
5/Máy móc:
6 tuốc-bin Pason,25 nồi hơi Yarrow(16 hỗn hợp,9 dầu)
4 chân vịt
6/Tốc độ :28,5 hải lý
7/Tầm hoạt động: 2280 dặm
8/Thủy thủ đoàn :42 sỹ quan,33 phụ trách,1100 Thủy thủ (Hạ sỹ quan ,chiến sỹ).

MỘT VÀI HÌNH ẢNH

(http://i573.photobucket.com/albums/ss180/longtrec/3-26.jpg)

Tuần dương IZMAIL trước ngày hạ thủy 1 tuần

(http://i573.photobucket.com/albums/ss180/longtrec/2-30.jpg)

Tuần dương IZMAIL hạ thủy 9/6/1915

TẦU KHU TRỤC ĐƯỢC ĐÓNG THEO LỚP "GADZHIBEY'

Hải quân Nga từ thế kỷ thứ 19 (Năm 1878) đã bắt đầu đóng những tầu khu trục. Lớp tầu khu trục đầu tiên là lớp "CON RỒNG". Trải qua gần 40 năm thăng trầm, Hải quân Nga tới đầu thế kỷ 20, cụ thể là chiến tranh thế giớ lần thứ nhất đã từng đóng được mấy trăm tầu khu trục với nhiều đề án.

Năm 1914 trong chủ trương tăng cường sức mạnh cho hạm đội Biển đen. Nhận biết sự nguy hiểm tăng cao với Hạm đội biển đen nói riêng và Hải quân nói chung. Định hướng phát triển Hải quân của chính phủ Thổ nhĩ kỳ đã tác động lớn đến việc điều chỉnh ,tăng cường sức mạnh phòng thủ cho hạm đội Biển đen.
Theo yêu cầu của các sỹ quan trong hạm đội và hiệp hội nhà máy Nikolaiev cùng các xưởng đóng tầu. Quyết định tái đóng lớp tầu khu trục "TÁO BẠO" được lựa trọn(Với mục đích giảm chi phí, đơn giản hóa công việc). Nhằm loại bỏ những thiếu sót trong quá trình vận hành-Gia tốc lớn(Do khu trục "GADZHIBEY' được lắp các máy móc trang thiết bị cải tiến không theo đề án gốc). Với sự ứng đụng các máy móc phụ trợ, dẫn động nhờ tuốc bin hơi nước. Nhằm tuân thủ nguyên tắc không vượt quá tải cho khu trục, đã giới hạn số lượng nguyên liệu dự trữ, bỏ bớt vách ngăn dọc trong buồng nồi hơi ở phía mũi tầu. Khu trục "GADZHIBEY' được tăng thêm tấm lát trên boong, tăng chiều cao vỏ bọc nồi hơi. các thiết bị điện trên khu trục "GADZHIBEY' đã được cải tiến tốt hơn so với "Táo bạo".Trong quá trình đóng "GADZHIBEY' rút kinh nghiệm thực tế chiến đấu, 5 máy phóng ngư lôi phía bánh lái đuôi tầu đã được thay bằng pháo 102mm. Trong tháng 4/1917 pháo cao xạ liên thanh 40mm đã được thay bằng pháo cao xạ 57mm. Tất cả các khu trục thuộc lớp "GADZHIBEY' đều được đặt tên theo các trận đánh để vinh danh các chiến công của Hải quân Nga dưới sự chỉ huy của PH.PH YSHAKOV (Lớp khu trục này còn được gọi là lớp"Ф.Ф УШАКОВ").Có 8 khu trục được đóng theo lớp "GADZHIBEY' là: "Gadzhibey", " Zante", "Dzerzhinsky", " Kerch"
"Corfu ", "Shaumyan"," Fidonisi "," Tserigo" .
Ngày 15/7/1915 khu trục "GADZHIBEY' có tên trong danh sách hạm đội Biển đen. Ngày 24/9/1917 khu trục "GADZHIBEY' được đưa vào sử dụng.Trong chiến tranh thế giới lần thứ nhất, khu trục "GADZHIBEY' đảm nhiệm tầu tra, hộ tống, phát hiện và chống lại các tầu thuyền Đức, nó là lực lượng chính của hạm đội Biển đen.Ngày 29/12/1917(Sau cách mạng tháng 10) khu trục "GADZHIBEY' thuộc đội tầu của Hồng quân tại Biển đen. Ngày 29/4/1918 nó được rời khỏi Sevastopol đến Novorossysk. Ngày 18/6/1918 theo chỉ thị của chính quyền Sô viết không để"GADZHIBEY' rơi vào tay quân Đức, nó đã bị thủy thủ đoàn tự đánh chìm. Ngày 6/12/1928 "GADZHIBEY' được nhóm EPRON trục vớt. Ngày 4/11/1929 "GADZHIBEY' được kéo tới nhà máy đóng tầu Nikolaev. Năm 1930 xét thấy nó không thích hợp trong việc phục hồi nên giao cho nhà máy "Rudmetalltorgy" tháo rời.

KHU TRỤC "DZERZHINSKY",THUỘC LỚP "GADZHIBEY" MỘT SỐ HÌNH ẢNH,SỰ KIỆN VÀ THÔNG SỐ KỸ THUẬT.

1915-1942

Được đưa vào đóng 29/10/1915.Đưa vào sử dụng 30/10/1917.Trong chiến tranh thế giới lần 1, nó đảm nhiệm tuần tra,hộ tống và thực hiện các chiến dịch quân sự trên biển.16/12/1917 nó thuộc đội tầu của Hồng quân tại hạm đội Biển đen.Ngày 29/4/1918 dời Sevastopol đến Novorossisk.Ngày 18/6/1918 theo chỉ thị của chính quyền Sô viết không để khu trục "DZERZHINSKY" rơi vào tay quân Đức,thủy thủ đoàn tự đánh chìm nó.Ngày 4/10/1925 nó được trục vớt bởi nhóm EPRON.Ngày 27/4/1926 nó được kéo tới Nikolaev.Ngày 24/11/1926 nó được đổi tên thành KALIAKRYA.Ngày 1/1/1927 nó được đưa vào sửa chữa.Ngày 28/8/1929 nó lại tiếp tục là quân số của hạm đội Biển đen.Từ 11-24/12/1929 nó đến thăm Istambul.Từ năm 1933-1934 nó được đại tu.Trong chiến tranh vệ quốc vĩ đại nó tham gia bảo vệ Odessa và Sevastopol.Nó tham gia tuần tra,hộ tống tầu vận tải hàng hóa và quân sự.Ngày 14/5/1942 do sương mù dầy đặc khu trục KALIAKRYA đi chệch hướng,trúng thủy lôi và bị chìm.

THÔNG SỐ KỸ THUẬT:
Độ choán nước 1326T
Kích thước:93,26M x 9,1M
Độ mớm nước : 4M
Vũ khí :4-102mm,2-57mm(Cao xạ),4 súng máy ,12 máy phóng ngư lôi 456mm
Động cơ 2 tuốc bin hơi nước 25854-25557 Mã lực.,5 nồi hơi,2 chân vịt.
Tốc độ 31,4 Hải lý.
Tầm hoạt động 1500 dặm.
Thủy thủ đoàn:9 sỹ quan,127 thủy thủ.

Hình ảnh:

(http://i573.photobucket.com/albums/ss180/longtrec/11-4.jpg)

KHU TRỤC GABRIEL

Đêm 18/8/1919 bằng cuộc tấn công kết hợp giữa Không quân và Hải quân vào các tầu thuyền của Hạm đội Baltic, Anh đã chính thức thành kẻ xâm lược. Trong cuộc đột kích của quân Anh bằng máy bay ném bom và 7 tầu phóng ngư lôi vào căn cứ hải quân Kronstadt. Mặc dù kẻ can thiệp đã đánh trúng vào chiến hạm đang neo đậu "Andrew" và tuần dương cũ "Kỷ niệm Azov" dùng để huấn luyện tại căn cứ tầu ngầm. Ý đồ nham hiểm của quân Anh đã bị chặn đứng và bẻ gẫy bởi khu trục GABRIEL. Khu trục GABRIEL trên đường tuần tra làm nhiệm vụ, phát hiện tầu địch đã nhanh chóng, táo bạo quyết định tấn công. 3 tầu phóng ngư lôi của Anh lập tức bị đánh chìm, 3 chiếc khác bị thương nặng không thể lết về căn cứ. Sự kiện này cho thấy Hải quân Sô viết non trẻ đã đánh bại sự can thiệp quân sự từ bên ngoài, mặc dù lúc này chúng vượt trội về kỹ thuật-công nghệ.

Khu trục mang tên "GABRIEL" là tên vị Thiên sứ hay được nhắc đến trong Kinh thánh, người báo tin chúa Je-su giáng sinh.

Khu trục GABRIEL được đưa vào đóng 24/11/1913 tại nhà máy Rus-Baltic trên vùng Revel. Khu trục GABRIEL được phát triển, cải tiến từ lớp khu trục thành công trước đó "NOVIK". Ngày 23/12/1914 khu trục GABRIEL được hạ thủy. Ngày 26/11/1916 lá cờ ANDREW đã tung bay trên khu trục.
Tính đến tháng 10/1917 khu trục GABRIEL đã thực hiện nhiều nhiệm vụ chiến đấu, tham gia hầu hết các chiến dịch của Hải quân trong chiến tranh thế giới lần 1.
Thủy thủ trên khu trục GABRIEL đã tham gia các tổ chức bí mật Bol-sê-vích. Họ liên hệ chặt chẽ với công nhân đóng tầu nhà máy,và từ đây đã hấp thụ được tinh thần cách mạng từ giới công nhân. Thủy thủ trên khu trục đã vui mừng đón nhận tin "Chế độ quân chủ chuyên chế" đã bị lật đổ. Trong làn sóng cách mạng dâng cao thủy thủ khu trục GABRIEL cùng với thủy thủ các tầu khác đã tiến hành mít tinh. Trong cuộc cách mạng vô sản tháng 10/1917 khu trục GABRIEL cùng với nhiều tầu khác thường xuyên, phối hợp trinh sát, tuần tra, phá ngư lôi chống lại mọi sự phong tỏa luồng lạch của kẻ thù. Khu trục GABRIEL đã tham gia vào lực lượng pháo binh đánh trả quân thù(Bạch vệ) tại vùng nước sâu KASSAR.

Trong mùa hè năm 1919 tình hình trên biển Baltic rất căng thẳng. Từ đất liền đến PETROGRAD đã bị chia cắt bởi quân Bạch vệ do tướng Yudenik chỉ huy. Trên biển các tầu chiến của Hải quân Anh và đội tầu của bạch vệ Es-tô-nia kết hợp phong tỏa các của biển. Lúc này khu trục GABRIEL mới được sửa chữa xong,nhưng tất cả mọi thời gian nó đều tham gia các chiến dịch quân sự. Ngày 18/5/1919 khu trục GABRIEL là khu trục đầu tiên, nổ súng chiến đấu với quân Anh. Trong ngày này nó đang cùng 1 tầu quét mìn mở lối ra cho các tầu thuyền khác tại vịnh KOPO. Tại đây nó đã chạm trán với 4 khu trục Anh. GABRIEL quyết định tấn công mặc dù lúc này tương quan lực lượng không cho phép. GABRIEL đã khéo léo vận động,tránh khỏi mọi hỏa lực pháo binh tấn công dữ dội từ phía quân Anh. Nó bình tĩnh chiến đấu, đánh trả 4 khu trục yểm trợ cho tầu quét mìn(Tốc độ nhỏ,trang bị hỏa lực yếu)vượt ra. Khu trục GABRIEL ngoan cường chiến đấu cho tới khi tầu quét mìn không vượt ra được do pháo binh Anh bắn dữ dội,nó buộc phải rút.

Để ghi nhận tinh thần chiến đấu ngoan cường,trung thành hết mực của thủy thủ khu trục GABRIEL hội đồng quân sự cách mạng đã tuyên dương công trạng của thủy thủy khu trục GABRIEL với sắc lệnh 933 được ký ngày 2/6/1919.

còn tiếp

Tiếp theo

Ngày 4/6/1919 khu trục GABRIEL dẫn đầu trong trận đấu pháo với 4 khu trục Anh. Nó và khu trục AZARD yểm trợ cho cánh quân bên phải đang cơ động dọc theo bờ biển. GABRIEL phát hiện mũi tầu ngầm với 2 ống phóng ngư lôi của quân Anh. Lập tức nó mở rộng hướng sang bên và đột ngột vòng lại, lao thẳng về phía tầu ngầm quân thù khai hỏa. Chỉ sau loạt đạn đầu tiên, khoang thứ nhất trên mũi tầu ngầm đã trúng 1 phát đại bác. Trong tíc tắc 1 tiếng nổ long trời, 1 cột nước vọt lên và khói đen mù mịt. Trên mặt biển tràn đầy mảnh vỡ của vụ nổ. Đây là chiếc tầu ngầm tiên tiến nhất của Hải quân Anh cùng với toàn bộ thủy thủ đoàn bị đánh chìm xuống đáy biển.

Trong đêm 13/6/1919 những kẻ phản bội cách mạng đã chiếm được 1 số vị trí tại "Quả đồi đỏ" và "Ngựa xám" trên bán đảo Phần lan,đe dọa hạm đội Baltic đang đóng tại Kronstadt. Trong những ngày khó khăn tại PETROGRAD khu trục GABRIEL đã giúp sức đắc lực cho Hồng quân trấn áp các tầu nổi loạn. Hồng quân đã sử dụng khu trục GABRIEL là khu tục chỉ huy của tiểu đoàn khu trục số 1.
Nhằm phá vỡ sự phong tỏa của kẻ thù, khu trục GABRIEL ngày 21/10/1919 dẫn đầu tiểu đoàn khu trục số 1 (Gồm các khu trục "Tự do" ,"Konstatin" và "Azard")trong đội hình hành tiến. Một thảm kịch không ngờ đã ập tới, vào lúc 5h48 phút ,do sương mù dầy đặc đài quan sát đã không phát hiện được dải Ngư lôi của quân Anh, tiểu đoàn khu trục số 1 đã trúng ngư lôi. Đầu tiên là khu trục GABRIEL sau đó lần lượt KONSTATIN và TỰ DO bị chìm do chúng ngư lôi. Chỉ duy nhất có khu trục AZARD đi sau cùng đã khéo léo vượt qua dải ngư lôi .

Ngày nay tại làng "Quả đồi đỏ" trên vịnh Phần lan có 1 bia đá Granit khiêm nhường, trên phiến đá trắng khắc dòng chữ vàng ghi nhớ: "Nơi yên nghỉ của các thủy thủ khu trục GABRIEL, TỰ DO, KONSTATIN ngày 21/10/1919".

(http://i573.photobucket.com/albums/ss180/longtrec/aaa.jpg)

Hình ảnh duy nhất của khu trục GABRIEL.

THÔNG SỐ KỸ THUẬT:
Lượng choán nước :1260T
Kích cỡ : Dài 98M,rộng 9,3M
Độ mớm nước :3M
Công suất máy:30.000 Mã lực.
Tốc độ tối đa 35 Hải lý,Tầm hoạt động 2800 dặm.
Vũ khí: 4-102mm,1-40mm,2 súng máy,3 máy phóng thủy lôi mang theo 80 thủy lôi.
Thủy thủ đoàn 150 người.

LỚP TẦU KHU TRỤC GABRIEL

Đã có 14 tầu khu trục được đóng theo lớp "Gabriel"

1/Gabriel 2/Vladimir 3/ Đại úy Belli 4/Đại úy Izylmetev 5/Đại úy Kern 6/Đại úy Konon zoto 7/ Đại úy Krone 8/ Đại tá Maclay 9/ Trung úy Dybasov 10/ Trung úy Ilyin 11/ Mesheslav 12/ Mikhail 13/Hải âu 14/ Konstatin.

KHU TRỤC ĐẠI TÁ-MACLAY

Ngày 28/9/1913 nó có tên trong danh sách những khu trục sẽ đóng cho hạm đội Baltic.Ngày 23/10/1914 khu trục ĐẠI TÁ-MACLAY được đưa vào đóng tại nhà máy Pytilov-St Peterbyrg.Nó được hạ thủy 14/8/1915 và được đổi tên là "Đại úy King Sbergev".Ngày 14/12/1917 nó chính thức được đưa vào hoạt động.Ngày 26/10/1917 chỉ sau 12 ngày(Tính từ ngày chính thức đưa vào hoạt động) nó đã ra khỏi danh sách tầu thuyền của Hồng quân tại hạm đội Baltic.Ngày 18/12/1918 nó được đổi tên thành "Spartak".Ngày 26/12/1918 nó bị mắc cạn tại dải đá ngầm Develsey thuộc khu vực Tallin và bị quân Anh bắt.Ngày 3/1/1919 nó được bán cho E-xtô-nia và đổi tên là "Vambola".Ngày 19/2/1919 sau khi được nâng cấp ,nó đã được Hải quân E-xtô-nia đưa vào sử dụng.Ngày 23/8/1933 nó tiếp tục bị bán cho chính phủ Peru và tiếp tục đổi tên thành "Almirant-Billar".Năm 1955 khu trục ĐẠI TÁ-MACLAY lại được quay về nơi nó sinh ra Hạm đội Baltic.

MỘT SỐ HÌNH ẢNH

(http://i573.photobucket.com/albums/ss180/longtrec/5-16.jpg)
Khu trục Đại tá-Maclay dưới cái tên " Vambola" thuộc hải quân E-xtô-nia đang được nâng cấp

(http://i573.photobucket.com/albums/ss180/longtrec/4-17.jpg)
Khu trục Đại tá-Maclay dưới cái tên " Vambola" thuộc hải quân E-xtô-nia đang trên âu thuyền tại Tallin

(http://i573.photobucket.com/albums/ss180/longtrec/2-33.jpg)

Khu trục Đại tá-Maclay 1924 dưới tên" Vambola" thuộc hải quân E-xtô-nia

(http://i573.photobucket.com/albums/ss180/longtrec/3-29.jpg)

Khu trục Đại tá-Maclay dưới cái tên "Almirant-Billar" thuộc hải quân Peru

THÔNG SỐ KỸ THUẬT:

Lượng choán nước 1260T
Kích thước:Dài 98M,rộng 9,34M
Độ mớm nước 3,9M
Vũ khí: 4-102mm,1 cao xạ 76mm,2 súng máy,3 máy phóng với 3 ống phóng thủy lôi 456mm.
Động cơ: 2 tuốc-bin 31.500 mã lực,4 nồi hơi,2 chân vịt.
Tốc độ : 32 hải lý,Tầm hoạt động 1680 dặm.
Thủy thủ đoàn: 8 sỹ quan,142 thủy thủ.

ĐÓNG KHU TRỤC THỦ LĨNH LỚP "LENINGRAG"

Vào những năm trước cuộc chiến tranh thế giới lần thứ 2 nổ ra.Ngành đóng tầu của Lx đã có những bước tiến vượt bậc.Hải quân Lx đã sở hữu những khu trục vượt trội về kỹ thuật so với các cường quốc hải quân trên thế giới.Lớp khu trục "LENINGRAG" được coi là lớp khu trục thủ lĩnh.Khu trục LENINGRAG(Đề án 1) là chiếc đầu tiên được đóng vào 5/11/1932 tại nhà máy số 199(Nhà máy Mang tên A.A Zhdanov) tại LENINGRAG (Nay là ST-Peterbyrg).Theo kế hoạch sẽ đóng thêm 5 chiếc khác để trang bị cho hạm đội biển đen và hạm đội Baltic.Chúng là những khu trục thủ lĩnh được mang tên các thủ đô ,hoặc thành phố lớn của các nước cộng hòa như:"Moscow"(T/đ Nước cộng hòa xô viết Nga)."Minsk"(T/đ Nước cộng hòa xô viết Belarus)."Baku"(T/đ Nước cộng hòa xô viết Azakbaizan)."Tbilisi"(T/đ Nước cộng hòa xô viết Gruzya) và thành phố lớn thứ 2 của nước cộng hòa xô viết Ukraina "Kharkov".

Lớp khu trục thủ lĩnh "LENINGRAD" được trang bị 5 pháo 130mm thay cho pháo 102mm trên các khu trục khác cùng loại.Ngư lôi cũng được trang bị để bắn xa hơn,công phá mạnh hơn,đường kính của ngư lôi lên đến 533mm.Tốc độ của khu trục lớp LENINGRAD làm kinh ngạc giới hải quân nước ngoài.Khu trục LENINGRAG được lắp 3 tuốc bin hơi nước với công suất 66.000 mã lực với 3 chân vịt cho phép khu trục đạt vận tốc 43 hải lý/h.Thời gian này Hải quân Mỹ và Đức có 2 lớp khu trục "Bristol" được so sánh cùng loại với "LENINGRAD" nhưng tốc độ tối đa của chúng cũng chỉ đạt 37 hải lý/h.Có thể nói lớp khu trục "LENINGRAD" là lớp khu có tốc độ nhanh nhất thế giớ lúc bấy giờ.
Các nhà thiết kế Xô viết đã cho lắp đặt trên khu trục những tuốc bin mạnh mẽ,với tần số vòng quay lớn đạt 460 vòng/phút.Tuốc bin trên lớp khu trục LENINGRAD tuy công suất lớn,nhưng lại có kích cỡ nhỏ và tiêu hao nhiên liệu ít do loại bỏ được các bước trung gian không cần thiết.Áp lực của hơi nước 21,5kg/Cm2,nhiệt độ hơi nước 335 độ sản sinh 135 tấn hơi/h.Nghệ thuật thiết kế đã loại bỏ được những tác nhân gây giảm tốc,hướng tới những lựa chọn tối ưu,đường kính cánh quạt chân vịt là 1 ví dụ ( Đường khính 2,5M so với đường kính 2,65m của nước ngoài).
Trong năm 1939 các tuần dương Đức thường có tầm hoạt động khoảng 4000 dặm còn của hải quân LX thường hơn 6000 dặm.Các khu trục Đức thường có tầm hoạt động là 1550-1600 dặm thì lớp khu trục thủ lĩnh "LENINGRAD" có tầm hoạt động lên tới 2100 dặm.

MỘT SỐ HÌNH ẢNH

(http://i573.photobucket.com/albums/ss180/longtrec/2-34.jpg)

Khu trục thủ lĩnh LENINGRAD trên âu thuyền 1933

(http://i573.photobucket.com/albums/ss180/longtrec/3-30.jpg)

Khu trục thủ lĩnh LENINGRAD trong mùa đông 1939-1940.

còn tiếp

SỰ KIỆN,THÔNG SỐ KỸ THUẬT ,HÌNH ẢNH VỀ KHU TRỤC THỦ LĨNH LENINGRAD

Khu trục LENINGRAD được đưa vào đóng 5/11/1932 tại nhà máy 199 (Nhà máy mang tên A.A Zhdanov).Ngày 18/11/1933 khu trục được hạ thủy.Khu trục được đưa vào phục vụ 5/12/1936.Trên thực tế thì khu trục LENINGRAD tiếp tục được hoàn thiện đến 6/1938.Khu trục LENINGRAD tham gia chiến tranh NGA_PHẦN LAN và chiến tranh vệ quốc vĩ đại.Mùa đông năm 1941-1942 thông qua việc sửa chữa để hiện đại hóa vũ khí trang bị trên tầu.Sau chiến tranh thế giới lần thứ 2, tức là 12/1/1949 khu trục LENINGRAD tiếp tục được phân loại là tầu khu trục (Tiêu chuẩn phân loại của Hải quân Lx đã cao hơn rất nhiều).
Từ 19/12/1951 đến 25/11/1954 khu trục được đại tu nâng cấp.Từ ngày 18/4/1958 khu trục là thành phần trực chiến của hạm đội Baltic.Sau đó khu trục lại được trang bị lại với mục đích SL-75.
Trong năm 1955 khu trục được điều tới biển Bắc và 13/10/1955 nó gia nhập hạm đội Biển Bắc.Từ ngày 15/9/1960 nó trở thành căn cứ nổi của hạm đội Biển Bắc (PK3-16).
Từ ngày 10/8/1962 nó trở thành tầu mục tiêu (CM-5) để thử nhiệm phát chuyển các loại vũ khí chống hạm mới của Hải quân Xô viết.Tháng 5/1963 để phát chuyển 1 loại tên lửa mới,khu trục LENINGRAD đã bị 1 tên lửa có cánh (P-35) đánh chìm.Tên lửa được phóng ra từ tuần dương "Khủng khiếp " ở Biển Trắng gần với quần đảo Solobets.

THÔNG SỐ KỸ THUẬT:

Lượng choán nước lúc mới chế tạo:2282T, đầu năm 1940 sau khi nâng cấp là 2582T
Kích thước: Dài 127,5M,rộng:11,7M
Độ mớm nước:4,18M
Vũ khí (Trang bị ban đầu): 5-130mm(B-13),2-76mm(Cao xạ K-34),2-45mm(21K) ,2 máy phóng thủy lôi với 4 ống phóng 533mm.
Động cơ: 3 tuốc bin công suất 66.000 Mã lực,3 chân vịt.
Tốc độ tối đa 43 Hải lý,tầm hoạt động 2100 dặm.
Thủy thủ đoàn 250 người.

HÌNH ẢNH

(http://i573.photobucket.com/albums/ss180/longtrec/4-18.jpg)

Khu trục LENINGRAD sau chiến tranh thế giới lần thứ 2

(http://i573.photobucket.com/albums/ss180/longtrec/5-17.jpg)

(http://i573.photobucket.com/albums/ss180/longtrec/6-13.jpg)

Khu trục LENINGRAD sau khi được nâng cấp lần 2 năm 1950

SỰ KIỆN,THÔNG SỐ KỸ THUẬT ,HÌNH ẢNH VỀ KHU TRỤC THỦ LĨNH MOSCOW THUỘC LỚP KHU TRỤC "LENINGRAD"

Khu trục được đưa vào đóng 29/10/1932 tại nhà máy số 199 sau là nhà máy 224 tại Likolaev.Khu trục được hạ thủy 30/10/1934 và được đưa vào sử dụng 7/10/1938.
Từ ngày 13 đến 23/10/1939 thăm Thổ nhĩ kỳ.TRong cuộc chiến tranh thế giới lần thứ 2 nó thuộc tiểu đoàn khu trục số 3 hạm đội biển đen đóng tại Sevastopol.Ngày 26/6/1941 nó cùng với khu trục thủ lĩnh KHARKOV vận chuyển pháo binh tấn công KONSTANT.Sau cuộc pháo kích ,vào lúc 5h21 nó bị vấp phải ngư lôi và bị đánh chìm.Như vậy chỉ sau 4 ngày kể từ ngày đầu tiên Phát xít Đức mở màn cuộc tấn công vào LX(22/6/1941) Hải quân Lx đã chịu nhiều tổn thất.Khu trục thủ lĩnh MOSCOW bị chìm sau 8-10 phút khi vướng phải ngư lôi ở tọa độ: 44,02 độ vĩ bắc,28,50 độ kinh đông ở độ sâu 40-45m

THÔNG SỐ KỸ THUẬT:(Giống như khu trục LENINGRAD)

MỘT SỐ HÌNH ẢNH

(http://i573.photobucket.com/albums/ss180/longtrec/4-19.jpg)

Khu trục thủ lĩnh MOSCOW năm 1939

(http://i573.photobucket.com/albums/ss180/longtrec/2-35.jpg)

Khu trục thủ lĩnh MOSCOW trên biển 1938-1941

(http://i573.photobucket.com/albums/ss180/longtrec/3-31.jpg)

Khu trục thủ lĩnh MOSCOW tháng 6/1941

SỰ KIỆN,THÔNG SỐ KỸ THUẬT ,HÌNH ẢNH VỀ KHU TRỤC THỦ LĨNH KHARKOV THUỘC LỚP KHU TRỤC "LENINGRAD"

Khu trục được đưa vào đóng 29/10/1932 tại nhà máy 198 sau là nhà máy 223 tại NIKOLAEV.Ngày 9/9/1934 nó được hạ thủy và 19/11/1938 nó được đưa vào sử dụng.Trong chiến tranh thế giới lần thứ 2,khu trục KHARKOV tham gia bảo vệ Odessa và Sevastopol.Ngày 26/6/1941 khu trục KHARKOV kết hợp với khu trục MOSCOW vận chuyển pháo binh tấn công KONSTANT. Nó bị hư hại do pháo binh và máy bay của quân Đức tấn công.
Ngoài ra nó còn được huy động hỗ trợ hỏa lực cho lục quân tại khu vực NOVOROSSISK.Sau đó nó tham gia chở quân từ cảng POTI(Cảng của Gruzia,trong cuộc chiến 5 ngày Nga-Gruria vừa qua có nói nhiều tới cảng này) tới TUPSE.

Ngày 6/10/1943 không quân Đức huy động 1 lực lượng lớn máy bay oanh tạc vào đội hình ,đội khu trục của Hạm đội Biển đen.Khu trục thủ lĩnh KHARKOV cùng với khu trục "Năng lực","Không thương xót" bị không quân Đức đánh trúng.Nhiệm vụ bất thành khi đội tầu khu trục tấn công các tầu bè quân Đức và bắn phá cảng Phedosia và Yalta(Thuộc Ukraina).

THÔNG SỐ KỸ THUẬT: (Như khu trục thủ lĩnh LENINGRAD)

MỘT SỐ HÌNH ẢNH:

(http://i573.photobucket.com/albums/ss180/longtrec/5-18.jpg) (http://s573.photobucket.com/albums/ss180/longtrec/?action=view&current=5-18.jpg)

Khu trục thủ lĩnh KHARKOV 1942-1943

(http://i573.photobucket.com/albums/ss180/longtrec/8-5.jpg) (http://s573.photobucket.com/albums/ss180/longtrec/?action=view&current=8-5.jpg)

Khu trục thủ lĩnh KHARKOV tại cảng POTI 1942-1943

(http://i573.photobucket.com/albums/ss180/longtrec/6-14.jpg) (http://s573.photobucket.com/albums/ss180/longtrec/?action=view&current=6-14.jpg)

(http://i573.photobucket.com/albums/ss180/longtrec/66.jpg) (http://s573.photobucket.com/albums/ss180/longtrec/?action=view&current=66.jpg)

Khu trục KHARKOV tại cảng Patu ,quang cảnh sau khi không quân Đức oanh tạc vào cảng 18/1/1943

(http://i573.photobucket.com/albums/ss180/longtrec/7-7.jpg) (http://s573.photobucket.com/albums/ss180/longtrec/?action=view&current=7-7.jpg)

Khu trục thủ lĩnh KHARKOV năm 1943

SỰ KIỆN,THÔNG SỐ KỸ THUẬT ,HÌNH ẢNH VỀ KHU TRỤC THỦ LĨNH MINSK THUỘC LỚP KHU TRỤC "LENINGRAD"

Khu trục được đưa vào đóng 5/10/1934 tại nhà máy 190(Nhà máy mang tên A.A Zhdanov) sau là nhà máy 471 tại Leningrad.Khu trục được hạ thủy 6/11/1935 và được đưa vào sử dụng 10/11/1936.Khu trục thủ lĩnh MINSK tham gia chiến tranh LX-Phần lan và chiến tranh vệ quốc vĩ đại.Ngày 28/8/1941 nó bị hư hại nặng do trúng ngư lôi tại tọa độ 59,51 độ vĩ bắc,25,58 độ kinh đông.Đêm ngày 23/9/1941 nó lại bị hỏng nặng do trận không kích của Đức vào căn cứ Hải quân Kronstadt.Nó bị chìm ở cửa biển ở độ sâu 8,5M với độ nghiêng 40 độ.Ngày 5/11/1942 nó được trục vớt và sửa chữa.Ngày 22/6/1943 nó được tái đưa vào sử dụng.

Ngày 12/1/1949 nó được tái phân loại là tầu khu trục.Ngày 31/7/1951 nó được chuyển sang là phương tiện huấn luyện và sau đó chuyển giao cho bộ phận kỹ thuật Hải quân.Tại trường trung cấp Hải quân nó được đổi tên thành "Ph.E.Dzerzhinsk".Ngày 8/4/1953 nó được bố trí lại thành tầu huấn luyện(Bất động).Ngày 30/12/1954 tầu huấn luyện "Ph.E.Dzerzhinsk" được đổi tên thành "Chorokh".Từ ngày 27/12/1956 nó là tầu mục tiêu nổi (BUTS-14).Ngày 3/4/1958 nó bị loại khỏi danh sách tầu thuyền Hải quân Lx.Cũng trong năm này nó bị đánh chìm bởi 1 tên lửa được phóng ra từ vịnh Phần lan trên đảo Little.

THÔNG SỐ KỸ THUẬT:(Giống như khu trục thủ lĩnh LENINGRAD)

MỘT SỐ HÌNH ẢNH:

(http://i573.photobucket.com/albums/ss180/longtrec/2-36.jpg) (http://s573.photobucket.com/albums/ss180/longtrec/?action=view&current=2-36.jpg)

Khu trục thủ lĩnh MINSK 1940

(http://i573.photobucket.com/albums/ss180/longtrec/3-32.jpg) (http://s573.photobucket.com/albums/ss180/longtrec/?action=view&current=3-32.jpg)

Khu trục thủ lĩnh MINSK đến Talin (Thuộc nước C.H Estonia trên biển Baltic)

(http://i573.photobucket.com/albums/ss180/longtrec/4-21.jpg) (http://s573.photobucket.com/albums/ss180/longtrec/?action=view&current=4-21.jpg)

Khu trục MINSK bị không quân Đức oanh tạc 9/1941

(http://i573.photobucket.com/albums/ss180/longtrec/5-19.jpg) (http://s573.photobucket.com/albums/ss180/longtrec/?action=view&current=5-19.jpg)

Quang cảnh công việc cứu hộ trên khu trục MINSK mùa hè 1942

(http://i573.photobucket.com/albums/ss180/longtrec/6-15.jpg) (http://s573.photobucket.com/albums/ss180/longtrec/?action=view&current=6-15.jpg)

Dùng 3 tầu kéo khu trục MINSK tới căn cứ Kronstadt 8/1942

(http://i573.photobucket.com/albums/ss180/longtrec/7-8.jpg) (http://s573.photobucket.com/albums/ss180/longtrec/?action=view&current=7-8.jpg)

Khu trục thủ lĩnh MINSK 1945

SỰ KIỆN,THÔNG SỐ KỸ THUẬT ,HÌNH ẢNH VỀ KHU TRỤC THỦ LĨNH BAKU THUỘC LỚP KHU TRỤC "LENINGRAD"

Đây là 1 trong 6 chiếc khu trục thủ lĩnh được đóng theo lớp "LENINGRAD".Nếu chiếc khu trục đầu LENINGRAD được đóng theo đề án số 1(Năm 1932) thì chiếc khu trục BAKU này được cải tiến và thay đổi chút ít và đề án của nó mang số 38.

Nó được đưa vào đóng 15/1/1935 tại nhà máy 198 sau này là nhà máy 267 tại Nikolaev.Ngày 10/4/1936 nó được chuyển sang đóng tại nhà máy 199 (Nhà máy mang tên Đoàn viên cs Komsmol trên sông Amyr).Nó được hạ thủy 25/7/1938 trong ngày này nó được đổi tên thành khu trục "KIEV".Nó được đưa vào hoạt động 27/12/1939.Đây cũng là ngày nó được đổi tên là khu trục "Okdzhonikidze".Ngày 25/9/1940 nó lại được đổi lại thành khu trục thủ lĩnh BAKU.
Từ 15/7 đến 14/10/1942 nó được chuyển lên hạm đội Biển Bắc.Ngày 6/3/1945 nó được thưởng huân chương cờ đỏ vì thành tích chiến đấu và phục vụ chiến đấu.
Ngày 12/1/1949 được tái phân loại là khu trục.Từ 29/10/1948 đến 30/7/1954 nó được sửa chữa.Từ 17/2/1956 nó là tầu mô hình.Ngày 8/4/1958 nó được tháo hết vũ khí và chuyển đổi mục đích.Từ 31/5/1958 nó là căn cứ nổi(bất động).Ngày 30/7/1963 nó bị loại khỏi danh sách hạm đội Biển Bắc và bị tháo làm sắt vụn.

THÔNG SỐ KỸ THUẬT:

Lượng choán nước: Trung bình 2237T,Tối đa:2597T
Kích thước: Dài 127,5M,rộng 11,7M
Độ mớm nước :4,14M
Vũ khí trang bị(Lúc ban đầu,trước chiến tranh):5-130mm/50 B-13,3-76mm/55 34K,2-45mm 21K,2 máy phóng thủy lôi với 4 ống phóng 533mm.
Máy móc: 3 tuốc bin 66.900 Mã lực,3 chân vịt,tốc độ tối đa 40 Hải lý.
Tầm hoạt động:2100 dặm
Thủy thủ đoàn 250 người

HÌNH ẢNH

(http://i573.photobucket.com/albums/ss180/longtrec/2-37.jpg)

Khu trục thủ lĩnh BAKU năm 1939-1940 dưới cái tên "Okdzhonikidze"

(http://i573.photobucket.com/albums/ss180/longtrec/3-33.jpg)

Khu trục thủ lĩnh BAKU trước lúc nhổ neo lên đường làm nhiệm vụ tại hạm đội Biển Bắc.

(http://i573.photobucket.com/albums/ss180/longtrec/4-22.jpg)

Khu trục thủ lĩnh BAKU tại Biển Bắc tháng 10/1942

(http://i573.photobucket.com/albums/ss180/longtrec/5-20.jpg)

(http://i573.photobucket.com/albums/ss180/longtrec/6-16.jpg)

Khu trục thủ lĩnh BAKU năm 1945.

SỰ KIỆN,THÔNG SỐ KỸ THUẬT ,HÌNH ẢNH VỀ KHU TRỤC THỦ LĨNH TBILISI THUỘC LỚP KHU TRỤC "LENINGRAD"

Khu trục thủ lĩnh TBILISI là chiếc cuối cùng(Chiếc thứ 6) được đóng theo lớp "Leningrad".Về tính năng kỹ thuật nó tương giống với Khu trục LENINGRAD nhưng khác đôi chút (Lượng choán nước lúc ban đầu: 2265T,2708T(Năm 1944),Thủy thủ đoàn chỉ có 225 người).
Được đưa vào đóng 15/1/1935 tại nhà máy 198 Nikolaev.Ngày 10/8/1936 được chuyển tiếp sang đóng tại nhà máy 199(Nhà máy mang tên "Đoàn viên Cs Komsmol trên sông Amyr").Khu trục được hạ thủy 24/7/1939 .Ngày 11/12/40 nó được đưa vào sử dụng và gia nhập hạm đội Thái Bình Dương.Nhằm tái hiện lại những chiến công của hạm đội Thái bình Dương chống phát xít Nhật.Khu trục thủ lĩnh TBILISI đã tham gia đóng phim.Ngày 12/8/1945 nó được điều từ vũng "Chiếc sừng vàng" đến vũng "Đại đội xạ thủ tiểu liên-Vityaz".Đây là những tình tiết trong phim mà khu trục TBILISI tham gia.
12/1/1949 nó được tái phân loại là tầu Khu trục.Từ 1951 đến 24/1/1955 nó được đại tu nâng cấp tại nhà máy "Dalzavod" tại Vladivostok.Ngày 18/4/1958 nó ngừng hoạt động,tháo hết vũ khí để chuyển đổi mục đích (SL-50).Năm 1959 được phân lọai là tầu mục tiêu (TSP-50).Ngày 31/1/1964 nó bị loại khỏi danh sách tầu của hạm đội Thái Bình Dương.

MỘT SỐ HÌNH ẢNH:

(http://i573.photobucket.com/albums/ss180/longtrec/2-38.jpg)

(http://i573.photobucket.com/albums/ss180/longtrec/3-34.jpg)

Khu trục TBILISI tại Thái Bình Dương.

(http://i573.photobucket.com/albums/ss180/longtrec/4-23.jpg)

Khu trục thủ lĩnh TBILISI và khu trục RYANY tại VLADIVOSTOK năm 1945.

KHU TRỤC THỦ LĨNH ĐƯỢC ĐẶT ĐÓNG TẠI Ý MANG TÊN TASHKENT.

Từ năm 1932 đến năm 1936 Lx đã cho đóng thành công 6 khu trục thủ lĩnh trong nước (Tại Nikolaev).Ngoài ra Hải quân Xô Việt còn đặt đóng ở nước ngoài 1 khu trục thủ lĩnh mang tên TASHKENT(Đây là tên 1 thành phố lớn thuộc miền nam nước Nga ngày nay).

Khu trục thủ lĩnh TASHKENT được đưa vào đóng 11/1/1935 tại nhà máy đóng tầu "Odero-Orlando" Livorno-Ý.Nó được hạ thủy ngày 28/11/1937.Ngày 6/5/1939 nó được tiếp nhận tại cảng Odessa và ngày 22/10/1939 nó thuộc thành phần hạm đội Biển đen.Ngày 30/8/1941 nó bị hư hại gần cảng Odessa do máy bay quân Đức oanh tạc .Ngày 27/6/1942 nó lại tiếp tục bị hư hại nặng do bị không quân Đức oanh tạc.khi nó đang trên đường từ Sevastopol đến cảng Novorossisk.Mặc dù bị thương nặng nhưng nó cố chạy được về nơi sửa chữa.Ngày 2/7/1942 nó bị không quân Đức đánh chìm khi chuẩn bị vào cảng Novorossisk.Ngày 30/8/1944 nó được trục vớt bởi "ASS" thuộc hạm đội Biển đen.Từ năm 1944 đến năm 1946 nó bị tháo dời lấy kim loại.

THÔNG SỐ KỸ THUẬT:

Lượng choán nước lúc ban đầu:2836T ,sau khi tái trang bị vũ khí năm 1941 thì lượng choán nước :4163T .
Kích thước: Dài 139,7M,rộng:13,7M.
Độ mớm nước:4,2M(Lúc ban đầu).
Vũ khí trang bị (Lúc ban đầu): 3-130mm/50 B13,6-45mm 21K,6-12,7mm DSK, 3 máy phóng, mỗi máy 3 ống phóng thủy lôi 530mm.
Năm 1941 tái trang bị vũ khí:3 tháp pháo mỗi tháp 2-130mm/50 B2ML,6-37mm 70K,6-12,7mm DSK.Ngày 31/8/1941 nắp thêm 1 tháp pháo với 2 khẩu 76mm 39K.
Máy móc: Cty "Orlando" đã nắp đặt trên khu trục 2 nồi hơi-tuốc bin với công suất 110.000 Mã lực,2 chân vịt cho phép khu trục đạt tốc độ tối đa 44,6 hải lý.Năm 1942 sau khi tái trang bị lại,trọng tải của khu trục đã tăng đáng kể,tốc độ chỉ còn đạt 42,7 hải lý.
Tầm hoạt động 5030 dặm nếu khu trục chạy tốc độ 20 hải lý.
Thủy thủ đoàn 250 người.

Trong những ngày này tại Nga,không khí chuẩn bị cho lễ kỷ niệm 65 năm ngày chiến thắng phát xít đang rất khẩn trương. Trên nhiều kênh truyền hình đều cho phát những thước phim nói về những câu chuyện cảm động xảy ra trong thế chiến 2 . Những trận đánh kinh điển,những chiến công vẻ vang của Hồng quân LX. Ngày hôm qua tôi may mắn được xem lại những thước phim tài liệu nói về những chiến công của lực lượng Hải quân Xô Viết. Khi xem phim tôi mới hiểu trước chiến tranh thế giới lần thứ 2 tại sao LX lại cho đóng nhiều tầu khu trục và trang bị hỏa lực phòng không mạnh tới vậy. Trước khi quân Đức nổ súng tấn công LX(22/6/1941) ,LX đã cố gắng kéo dài cho cuộc chiến tranh chậm xảy ra mặc dù biết rằng nó sẽ xẩy ra. Mấy năm trước khi quân Đức tấn công LX(1937-1941) Hải quân Xô viết đã trưởng thành và phát triển vượt bậc. Số lượng tầu nổi và tầu ngầm được đóng trong giai đoạn này rất nhiều. Trong giai đoạn trước khi quân Đức tấn công LX, đã có 1 lượng lớn tầu khu trục được đóng. Trong chiến tranh tầu khu trục tỏ rõ tác dụng. Đặc điểm của tầu khu trục là gọn nhẹ(So với chiến hạm,tuần dương) nên thường có tốc độ cao rất hiệu quả trong việc tấn công, tuần tiễu, chở quân và tham gia áp tải tầu chở hàng. Qua những thước phim tài liệu cho thấy trong chiến tranh thế giới lần 2, LX thường sử dụng những biên đội tầu khu trục (3-5 chiếc) để tấn công các tầu thuyền Đức, chuyển quân, đánh trả không quân Đức khi bị oanh kích rất hiệu quả. Nhiều khu trục bị hư hại do trúng bom, nhưng rất nhiều máy bay của không quân Đức bị quật cổ, do trúng hỏa lực phòng không trên các khu trục (12,7mm,45mm,57mm và 76mm).

Tôi xin lần lượt giới thiệu 2 lớp khu trục được đóng trước thế chiến lần thứ 2,có những chiếc trong 2 lớp khu trục này còn đang được hoàn thiện khi chiến tranh đã nổ ra. Đây là 2 lớp khu trục được đóng với số lượng rất lớn, cả 2 lớp này hầu như được triển khai đóng cùng 1 thời gian. Lớp khu trục "Гремящий"(Tạm dịch là Vang dội) được đóng 29 chiếc. Lớp khu trục "Сообразительный"(Tạm dịch là Sáng láng) được đóng 18 chiếc.
Đặc tính kỹ thuật của 2 lớp khu trục này là gọn nhẹ, thủy thủ đoàn ít hơn, tốc độ nhỏ hơn(So với lớp khu trục Thủ lĩnh "Leningrad"). Nhưng 2 lớp khu trục này được trang bị hỏa lực phòng không rất mạnh.

Cả hai lớp khu trục này đều phục vụ đắc lực trong chiến tranh thế giới lần 2 và góp phần làm lên chiến thắng vang dội của Hải quân Xô Viết và là chiến thắng vĩ đại của Hồng quân LX đập tan chủ nghĩa phát xít.

ĐÓNG LỚP TẦU KHU TRỤC CẬN VỆ MANG TÊN "VANG DỘI"

Đây là lớp khu trục được đóng với số lượng lớn đến 29 chiếc. Chiếc khu trục đầu tiên được đưa vào đóng 23/7/1936 mang tên VANG DỘI. Sau 3 năm nó được đưa vào hoạt động và gia nhập vào đội tầu "Lá cờ đỏ" của hạm đội Baltic. Chỉ sau vài tháng đi vào họat động,dưới sự chỉ huy của thuyền trưởng A.I.Gurin khu trục VANG DỘI đã kết hợp với khu trục "Đòn trí tử" thực hiện nhiều chuyến vận chuyển hàng hóa từ Kronstadt tới cực bắc(Trên biển trắng).
Trong những ngày chiến tranh LX-Phần lan ,khu trục VANG DỘI không chỉ 1 lần thực hiện nhiệm vụ tuần tra,cảnh giới,trinh sát,hộ tống các tầu thuyền vận tải.

Sau 3 ngày kể từ ngày đầu nổ ra cuộc chiến tranh vệ quốc vĩ đại.Khu trục VANG DỘI đã dẫn đầu biên đội tầu khu trục tấn công,bắn rơi 1 máy bay của ném bom của quân Đức phát xít. Nó cùng với các khu trục "Thần tốc","Lừng lẫy" trong vịnh Motov dội 1 trận bão lửa vào đầu quân Đức, khiến cho đội tầu trinh sát của quân Phát xít bị thiệt hại nặng.

Cuối tháng 8/1941 trên biển Barent, quân Đức phát xít đã dùng tầu ngầm tấn công căn cứ nổi"Marya-Ulyanov".Khu trục VANG DỘI bị 1 quả thủy lôi của kẻ thù xé rách, nó liền phát tín hiệu cấp cứu.Một đội tầu đã được phái đi trợ giúp. Khi đoàn tầu đang tiến gần tới khu trục VANG DỘI thì bất ngờ 1 tốp máy bay Đức xuất hiện và tấn công, cuộc không kích kéo dài tới mấy giờ. Đã có tới 200 quả bom được quân Đức phát xít thả xuống,nhưng không 1 quả nào rơi trúng vào căn cứ nổi "Marya-Ulyanov" vì hỏa lực phòng không từ khu trục VANG DỘI đã đánh trả quyết liệt. Phối hợp cùng khu trục "Kyibyshev","Uritky" và tầu cảnh giới "Sấm sét",khu trục VANG DỘI lại bắn dơi thêm 1 máy bay ném bom"Junkers" của quân Đức phát xít.

Mùa xuân 1942 khu trục VANG DỘI đã bảo vệ an toàn cho 11 đoàn tầu vận tải của quân Đồng minh. Cuối tháng 3/1942 khu trục VANG DỘI cùng với khu trục "Đòn trí tử" xuất kích kết hợp với các tầu chiến Anh quốc lên đường đón và hộ tống đoàn tầu vận tải của Quân đồng minh. Trận bão dữ dội đã gây rất nhiều khó khăn cho chuyến đi,nhưng với tinh thần dũng cảm ,quyết vượt lên khó khăn hoàn thành nhiệm vụ ,đội tầu hộ tống đã gặp được đội tầu vận tải của Quân đồng minh.Nhưng chỉ ít phút sau đã sảy ra 1 cuộc chiến đấu chớp nhoáng với 3 tầu khu trục Đức.Lúc này các tầu chiến Anh đã rời hết lên đường trợ giúp 1 tuần dương "Trinidad" bị phá hỏng do trúng thủy lôi.
Trong 2 ngày đêm sau đó,2 khu trục VANG DỘI và "Đòn trí tử" đã bảo vệ an toàn cho 14 tầu vận tải của quân đồng Minh trước sự tấn công của không quân,cùng tầu ngầm của phát xít Đức.
Lúc bình minh ngày 31/3/1942,cơn bão bắt đầu tan,nhưng chặng đường cuối cùng rất gian nan.Chuông báo động bỗng reo vang,trung sỹ-đội trưởng, N.I Phokeev làm nhiệm vụ trực ban phát lệnh báo động ,đã phát hiện phần đuôi tầu ngầm kẻ thù.Lệnh: "Mở hết tốc lực!" khu trục VANG DỘI lao tới tấn công."Bom chìm!Thủy lôi! Sẵn sàng" tiếng chỉ huy vang lên.Chỉ huy đội bom chìm hạ sỹ P.A Osipov ,cùng với thượng sỹ I.T Ivanov chỉ huy đội thủy lôi đã huy động thủy thủ trên khu trục VANG DỘI thả các quả bom chìm xuống biển.Sau loạt bom chìm đầu tiên được ném xuống biển,khu trục VANG DỘI quay lại chuẩn bị tấn công lần 2.
Loạt bom chìm gây lên những tiếng nổ dây truyền,từng cột nước dựng đứng, bọt nước trắng xóa cả 1 vùng.Trên mặt biển vương đầy những mảnh vỡ của tầu ngầm.Quả bom chìm được ném ra từ khu trục VANG DỘI đã đào mồ chôn chiếc tầu ngầm quân phát xít Đức dưới đáy biển Barent.

Còn tiếp

Tiếp theo

Cuối tháng 4/1942 hạm đội biển Bắc thực hiện chiến dịch đổ bộ với các lữ đoàn lính thủy đánh bộ. Lính dù đã chiếm được 1 số vị trí bàn đạp nhưng vấp phải hỏa lực vượt trội của kẻ thù buộc phải rút vào cố thủ. Họ đang rất cần sự chi viện về pháo binh của khu trục VANG DỘI và "Đòn chí tử". Trong 2 ngày liên tiếp hỏa lực pháo binh trên 2 khu trục gầm vang, các tảng đá ven bờ rung lên bởi tiếng đại bác. Quân Đức phát xít bị tổn thất nặng nề, buộc chúng phải co cụm. Lực lượng lính dù nhờ đó có thời gian củng cố hầm hào công sự...

Trong ngày 1/3/1943 khu trục VANG DỘI tỏ rõ là khu trục quả cảm trong chiến đấu chống lại quân Phát Xít xâm lược. Sự quyết liệt, dũng cảm, kỷ luật chiến đấu cao, tính tổ chức và chủ nghĩa anh hùng vô song của thủy thủ đoàn khu trục VANG DỘI đã xứng đáng với danh hiệu "Khu trục cận vệ ".
Trong nhiều tháng ròng rã , khu trục cận vệ VANG DỘI luôn thay đổi lộ trình, cải trang bám theo bảo vệ nhiều đoàn tầu thuyền vận tải. Thủy thủ khu trục cận vệ VANG DỘI luôn mang tới niềm vui, sự bình an không chỉ cho thủy thủ các tầu vận tải Xô Viết mà cả các thủy thủ quân Đồng minh.Đối với quân Đức khu trục VANG DỘI là cái gai cần phải nhổ. Trong những năm chiến tranh vệ quốc vĩ đại, khu trục cận vệ VANG DỘI đã tham gia dẫn đường bảo vệ hơn 1 ngàn tầu thuyền nhưng không có 1 chiếc nào bị quân Phát Xít đánh chìm. Đây chính là đặc điểm, kỹ năng chiến đấu cao của thủy thủ đoàn.

Trong mùa thu 1944, tập đoàn quân số 14 quyết định mở mặt trận Karelia nhằm tung ra 1 đòn quyết định đẩy quân Đức ra khỏi biên giới LX. Để thực hiện nhiệm vụ chiến lược này, rất cần sự chi viện của hạm đội Biển Bắc.
Lúc này với khu trục cận vệ VANG DỘI các trận đánh trên biển, chi viện hỏa lực cho các cánh quân trên bộ không còn gì xa lạ. Đêm 10/10/1944 khu trục cận vệ VANG DỘI cùng với khu trục "Tiếng sấm" đã tiến vào vịnh Motov. Cả hai khu trục lập tức tấn công dồn dập vào quân Đức đang cố vượt qua danh giới tại vịnh Motov. Khu trục cận vệ VANG DỘI như 1 pháo đài nổi lợi hại trong trận này. Hai tuần sau đó khu trục cận vệ luôn là mục tiêu tìm diệt số 1 của quân Đức phát xít. Trong vịnh Na- Uy khu trục cận vệ VANG DỘI cùng với khu trục thủ lĩnh "Baku",khu trục "Hợp lý",khu trục "Giận dữ" đêm 25/10/1944 đã dội 1 trận bão lửa vào căn cứ Hải quân kẻ thù tại Varde. Trong vòng 15 phút,khu trục VANG DỘI đã bắn 6 phát đại bác chính xác phá hủy 3 tòa nhà trên cảng, gây ra 1 trận hỏa hoạn dữ dội.Đây chính là trận đánh huyền thoại cuối cùng của khu trục cận vệ VANG DỘI dưới sự chỉ huy của thuyền trưởng A.I Gurin(Ngày 8/7/1945 ông được phong "Anh hùng Xô Viết"). Nhiều cán bộ, thủy thủ trên khu trục cận vệ VANG DỘI được khen thưởng với nhiều huân huy, chương cao quý khác.
Trong suốt những năm chiến tranh,khu trục cận vệ VANG DỘI đã thực hiện 90 nhiệm vụ chiến đấu, đã vượt qua 59.850 dặm để tham gia các trận đánh, các chiến dịch lớn nhỏ.112 lần đánh trả các đợt không kích của không quân Đức bắn rơi 14 máy bay, bắn bị thương 23 máy bay khác. 11 lần dùng pháo binh bọc sườn,yểm hộ cho các cánh quân hạm đội Biển Bắc.39 lần bảo vệ an toàn cho các đoàn tầu vận tải của quân Đồng Minh,24 lần bảo vệ an toàn cho các đoàn tầu vận tải Xô Viết.3 lần phối hợp với các tầu khác ngăn chặn sự vận chuyển của đối phương.Đánh chìm 1 tầu ngầm,làm 1 thương 1 tầu ngầm khác của quân Phát Xít.
Tháng 4/1956 khu trục được giải giáp làm mô hình huấn luyện và 2 năm sau nó bị loại ra khỏi danh sách tầu của Hải Quân Xô Viết.
Kế thừa truyền thống vinh quang của lớp tầu khu trục cận vệ "Vang dội",ngày nay Hải Quân Nga với những lớp tầu khu trục hiện đại đang ngày đêm tiếp nối nhiệm vụ vẻ vang của lớp tầu khu trục cận vệ "VANG DỘI".

Trích dẫn từ: longtrec trong 04 Tháng Tư, 2010, 07:17:22 pm

Bạn tôi_ yêu _Vn! Rất cám ơn bạn đã quan tâm bài viết của tôi,thật lấy làm tiếc là bạn sai chứ không phải tôi.Nguồn đây:http://flot.com/publications/books/shelf/russianfleet/13.htm
Bạn Huyphongssi !Bạn nói đúng đây là lớp khu trục "Грeмящий" thuộc đề án số 7 nhưng hình minh họa của bạn thì không đúng.Tất nhiên tôi có tài liệu nói kỹ về tầu khu trục này,tại sao nó lại bị hủy hết hình ảnh.Nhưng tôi không muốn đi sâu quá để mổ sẻ 1 khu trục.Hải quân Nga có mấy trăm khu trục,mấy trăm tầu ngầm chiến hạm tôi chỉ sơ lược thôi.Tôi mong đi hết phần Lịch sử cũng mất trọng 1 topic.Tôi còn mong muốn cao hơn đó là cung cấp những bài chuyên sâu về các lớp khu trục,tầu ngầm hiện đại bây giờ.Theo tôi chúng rất cần cho Hải quân Vn

Anh longtrec đừng phật ý nhé: cái hình minh họa của anh đúng là nói về tàu khu trục Грeмящий, nhưng nó là tên riêng của tàu số hiệu 406 thuộc lớp Современный đề án 956 chứ không phải tàu khu trục Грeмящий thuộc lớp Грeмящий đề án 7. Anh cứ nhìn giúp huyphong chiếc Ka-27 đang đậu trên sàn trực thăng sẽ rõ. Thời Thế chiến 2 chưa có Ka-27 anh ạ :D

Rất mong các bài tới của anh!

KHU TRỤC TIẾNG SẤM THUỘC LỚP KHU TRỤC "VANG DỘI"

Khu trục TIẾNG SẤM được đưa vào đóng 29/4/1936 tại nhà máy 190(Công xưởng 503) thuộc Leningrad. Được hạ thủy 6/12/1937 và đưa vào hoạt động 31/12/1938 thuộc thành phần của hạm đội Baltic. Ngày 19/5/1939 khu trục TIẾNG SẤM vượt qua biển Trắng và ngày 26/6/1939 nó tới cực bắc và gia nhập vào hạm đội biển Bắc. Tại đây nó tham gia huấn luyện sẵn sàng chiến đấu.Từ tháng 9/1940 đến 8/6/1941 nó được sửa chữa tại Mymansk. Tính đến trước chiến tranh thế giới lần thứ 2,khu trục TIẾNG SẤM đã vượt qua chặng đường 14.302 dặm. Ngày 23/6/1941, tức là sau 1 ngày quân Đức nổ súng tấn công LX, khu trục TIẾNG SẤM tham gia hộ tống tầu vận tải "OBI" "SHEKSNA" và "LOUD". Nó là khu trục đầu tiên nổ súng đánh trả và làm bị thương máy bay ném bom của không quân Đức. Ngày 26/8/1941 khu trục TIẾNG SẤM cùng với khu trục VANG DỘI,"Uritky","Valerin kuibyshev" và tầu thủy "Maria-Ulianov" trải qua 1 trận tấn công dữ dội của không quân Đức. Nó bị thương nhẹ do 1 quả bom nổ gần. Từ ngày 10 đến 12/9/1941 khu trục TIẾNG SẤM kết hợp với khu trục VANG DỘI tiến hành thả ngư lôi chướng ngại vật. Ngày 21/9/1941 và ngày 20,21,24/10/1941 khu trục TIẾNG SẤM bắn phá các vị trí đóng quân của quân Đức phát xít ở ven bờ. Trong thời gian này khu trục TIẾNG SẤM đã gài 142 quả ngư lôi KB-3.Đã bắn 1332 quả đại bác 130mm. Trong tháng 11 khu trục TIẾNG SẤM đã trải qua 2 tuần lễ bảo trì. Ngày 18/11/1941 khu trục TIẾNG SẤM lại 1 lần nữa pháo kích vào các vị trí của quân Đức phát xít tại vũng ARA(Bắn 103 phát đại bác 130mm). Buổi sáng ngày 25/11/1941 khu trục TIẾNG SẤM kết hợp với tuần dương "Kenya" khu trục "Bedonin" khu trục "Intrepid" của Anh dùng trọng pháo trên tầu pháo kích vào các vị trí,các đv pháo binh của kẻ thù tại đảo BARDE.Pháo binh Đức phát xít phản pháo dữ dội nhưng không 1 quả đạn nào trúng vào tầu. Khu trục TIÊNG SẤM đã kịp vượt ra khỏi khu vực nguy hiểm. Nó chỉ bị móp do mảnh đạn đại bác của quân Đức văng trúng. Ngày 3/1 đến 2/2/1942 khu trục TIẾNG SẤM phải vào sửa chữa.Từ 1/3/1942 khu trục TIẾNG SẤM cùng với khu trục VANG DỘI bước vào chiến dịch hộ tống,bảo vệ đoàn tầu vận tải. Cả hai khu trục xuất phát từ BAENDA với lượng lớn nước và nhiên liệu. Khu trục TIẾNG SẤM lúc này có trọng tải khoảng 2319T.Trên đường đi 1 nồi hơi-tuốc bin bị vỡ ở ống dẫn hơi. Lúc này khu trục chỉ chạy bằng 1 tuốc bin. Trên biển đang có bão cấp 9,tốc độ của khu trục chỉ đạt 4-5 hải lý. Độ nghiêng của khu trục quá lớn đến 40o(Độ nghiêng cho phép 49o), mũi tầu lúc này gần như ngập trong nước biển. Trong đêm 5/3/1942 bão tăng lên cấp 10 giật trên cấp 11.Khu trục TIẾNG SẤM lúc này buộc phải để trôi tự do. Buổi sáng hôm sau khu trục khởi động lại máy và muốn chạy với tốc độ 20 hải lý,nhưng không thể.Mũi tầu bị nước vùi xuống,tầu tròng trành rất mạnh. Thủy thủ đoàn trên tầu gần như kiệt sức,trên tầu lúc này chỉ còn 40T nhiên liệu cho phép tầu chạy thêm tối đa 120 dặm. Tầu cũng không thể chạy vào bờ lúc này vì không có trạm tiếp nhiên liệu.Khu trục lại buộc phải thả trôi....
Từ xa đã xuất hiện tầu quét mìn T883(Nâng cấp từ tầu đánh cá PT-45" Dvina") và tầu kéo số 23.Rất khó khăn cho 2 tầu phải kéo khu trục TIẾNG SẤM trong điền kiện đang có bão lớn, sóng to(Đã đứt dây kéo đến 5 lần).Cuối cùng thì khu trục TIẾNG SẤM cũng được kéo vào vũng Pochniha và khu trục "Không sợ hãi" đã tới và bơm cho khu trục TIẾNG SẤM 117T dầu. Lúc này trên biển bão đã dịu bớt,nhưng trên bầu trời bỗng xuất hiện từng đàn máy bay của không quân Đức. Khu trục lại bị không kích,từng chiếc máy bay Đức nào xuống cắt bom vào khu trục. Pháo phòng không trên khu trục đáp lại đanh thép,một chiếc Jumkers 88 bị bắn hạ.Ngày 8/3/1942 một lần nữa khu trục TIẾNG SẤM lại rơi vào tình trạng cạn kiệt nhiên liệu. Rất may sau đó tầu tiếp dầu "Yukadik" đã tới kịp. Ngày tiếp sau khu trục TIẾNG SẤM đã tới cảng Myrmansk, nó bị thương do bị không quân Đức tấn công tại vũng Pochniha. Mọi hỏng hóc của khu trục đã được khắc phục tại cảng Myrmansk chỉ sau 1 tuần.

còn tiếp

Tiếp theo:

Ngày 30/3 khu trục TIẾNG SẤM lại lên đường nhận nhiệm vụ hộ tống đoàn tầu vận tải, suốt chặng đường lũ máy bay ném bom của quân Đức phát xít luôn bám theo ném bom. Một chiếc máy bay thứ 2 của không quân Phát xít bị bắn hạ, chiếc junkers-88 do các loại hỏa lực trên tầu.
Từ 27/4 đến 5/5 khu trục TIẾNG SẤM đã 6 lần nhổ neo rời khỏi vũng BAENGA thực hiện tấn công các căn cứ của kẻ thù đóng dọc ven bờ(bắn tổng cộng 872 phát đại bác 130mm). Trong đêm mồng 5 rạng sáng mồng 6 trên đường quay lại BAENGA khu trục đã gặp bão cấp 8 với tuyết rơi dầy đặc. Khu trục lúc này chạy với tốc độ 10 hải lý/h. Sóng rất to như muốn dìm con tầu xuống biển,tầu nghiêng tới 35o. Ở đoạn cua bẻ góc vào vịnh gặp sóng lớn tầu nghiêng tới 40o. Vào lúc 4h45 nhiều cơn sóng lớn đánh mạnh vào thân tầu làm biến dạng khung sườn số 37,38 tạo thành nhiều lớp sóng lượn trên bề mặt boong tầu. Tốc độ con tầu lúc này chỉ khoảng 4-5 hải lý/h.Chỉ vài phút sau tại các chỗ lượn sóng đã xuất hiện nhiều vết rạn lớn. Các tấm ván lát sàn bắt đầu bị phá vỡ. Nước ngấm qua ,tràn vào 1 số vị trí trong tầu. Lô cốt pháo số 1 bị ngập,nước ngấm vào phòng để la bàn và máy điện tín. Để tránh cho con tầu không bị đứt rời phần mũi. Các chỉ huy trên tầu cố điều khiển cho con tầu lùi lại.Nhưng đuôi tầu cũng bị chấn động rất lớn đe dọa phá hủy con tầu, buộc lòng lại phải điều khiển cho tầu tiến lên. Tầu đi chuyển thận trọng liên tục qua trái rồi sang phải để tránh các con sóng lớn hùng hổ quật thẳng vào con tầu. Nhóm cứu hộ đề xuất tập trung toàn bộ những thứ hiện có trên tầu gia cố những chỗ hư hại để tránh cho vỏ con tầu không bị phá vỡ.
Cuối cùng thì vào lúc 10h20 ngày 6/5 khu trục TIẾNG SẤM cũng vào được bến ở mũi "Xanh" trên cảng Myrmansk. Nhiều ngày sau đó khu trục TIẾNG SẤM phải nằm trên ụ để sửa chữa. Phần mũi tầu được gia cố lại với những viếng vá nối dài thêm mũi tầu. Ngày 2/6 việc sửa chữa đã hoàn tất và tầu nhổ neo quay lại BAENGA. Ngày 20/6 khu trục tiến hành sửa chữa lớn tại nhà máy 402 Lomotov.Tại đây khu trục được lắp thêm 2 súng máy cỡ lớn "Colt-Browning".2 khẩu pháo 45mm đã được thay bằng 2 khẩu súng máy cao xạ 37mm(70-K,sau này còn lắp thêm 2 khẩu nữa).Ngày 9/10/1942 khu trục chạy thử trên biển,nhưng nó bị mắc cạn,chân vịt mắc vào dải cát ngầm. Lại một lần nữa nó bị kéo lên ụ của nhà máy"Người thợ rèn Đỏ" tại vùng ARKHANGEL. Sau đó nó lại chạy thử 2 lần vào ngày 20 và 24/10.Trên đường quay về BAENGA, 1cánh quạt chân vịt lại chém vào vật gì đó khiến nó cong vênh, khi tầu chạy tốc độ cao trục chân vịt rất rung. Để chờ tới lần sửa chữa tiếp theo khu trục bị giới hạn không chạy quá 20 hải lý/h.Trong tháng 11/1942 khu trục TIẾNG SẤM 5 lần hộ tống các tầu vận tải an toàn. Ngày 21/11 nó được phái đi giúp đỡ khu trục "Đòn chí tử" đang gặp nạn. Mặc dù lúc này mũi tầu bị vá víu, bất chấp đang có bão với gió giật cấp 9, phần đuôi tầu có những vết rạn.Tại buồng máy cũng có nhiều vấn đề nước bay hơi đọng lại nhỏ xuống tong tỏng,dầu máy bắn tung tóe lên hệ thống làm mát. Sóng biển lồng lộn như muốn dìm con tầu xuống.Mặc nó vẫn tiến lên đi cứu hộ.

Đến Myrmansk khu trục TIẾNG SẤM lại tiếp tục phải sửa chữa. Từ khi chiến tranh nổ ra 22/6/1941 đến 1/1/1943 khu trục đã 33 lần thực hiện nhiệm vụ chiến đấu vượt qua quãng đường 9700 dặm. Trong 2 năm chiến tranh(Đến 1/7/1943) đã 18 lần khu trục TIẾNG SẤM pháo kích-Bắn phá các căn cứ quân Đức phát xít. Đã bắn tổng cộng 2755 phát đại bác 130mm,thêm 7 lần dùng pháo cỡ lớn để đánh trả không quân Đức phát xít(Bắn 38 phát 130mm). Đã bắn 680 phát 76,2mm, 520 phát -45mm, 1084 phát 37mm, 1531 viên đạn 12,7mm.Đã bắn rơi 8 máy bay ném bom của không quân Đức(5 junkers-88,3 junkers-87).

Còn tiếp

Tiếp theo và hết

Cuối chiến tranh,khu trục TIẾNG SẤM chủ yếu được sử dụng để hộ tống bảo vệ các tầu vận tải.Vào cuối cuộc chiến tranh vệ quốc vĩ đại có 1 lần vào ngày 9/10/1944 khu trục TIẾNG SẤM kết hợp với khu trục VANG DỘI tấn công,bắn phá các vị trí bố phòng của quân Đức phát xít Petsamo-Kirkenes tại vịnh Maativuono.Ngày 6/3/1945 khu trục TIẾNG SẤM vinh dự nhận huân chương "Cờ đỏ".
Sau chiến tranh thế giới lần thứ 2,khu trục TIẾNG SẤM bị liệt vào tầu thuộc nhóm 8 của hạm đội Baltic.Ngày 18/4/1958 khu trục ngừng hoạt động và chuyển thành tầu mục tiêu SL-74.Tháng 9/1960 khu trục TIẾNG SẤM bị loại ra khỏi danh sách của Hải quân Xô Viết.

THÔNG SỐ KỸ THUẬT:

Lượng choán nước 1855T (Chuẩn),2402T (Đầy).
Kích thước:Dài 112,85M,rộng : 10,2M
Độ mớm nước:4,8M.
Động cơ:Tuốc bin hơi nước,2 chân vịt với 48.000 mã lực,tốc độ tối đa 36 Hải lý/h,Tốc độ Kinh tế 19 hải lý/h với tầm hoạt động 1670(KT)
Vũ khí:
-4-130mm/50 B-13-2
-2-76,2mm 34K
-4-37mm 70K,
-2-12,7mm DSK, 2-12,7 cao sạ DK.
-40 bom chìm B-1,20 bom chìm M-1,2 bom BMB.
-2 máy phóng thủy lôi mỗi máy 3 ống phóng 533mm TA 39-Yu và thủy lôi 53-38.
-Khu trục mang theo 56 quả mìn(Ngư lôi)
-15 sỹ quan,44 hạ sỹ quan và 138 thủy thủ.

MỘT SỐ HÌNH ẢNH:

(http://i573.photobucket.com/albums/ss180/longtrec/2-40.jpg)

Khu trục TIẾNG SẤM trong năm 1945

(http://i573.photobucket.com/albums/ss180/longtrec/3-37.jpg)

Khu trục TIẾNG SẤM trong năm 1950

(http://i573.photobucket.com/albums/ss180/longtrec/4-25.jpg)

(http://i573.photobucket.com/albums/ss180/longtrec/5-22.jpg)

Khu trục TIẾNG SẤM tại Leningrad năm 1950 sau khi được nâng cấp.

ĐÓNG KHU TRỤC DỮ DỘI THUỘC LỚP KHU TRỤC "VANG DỘI"

Đề án số 7 hay còn gọi là lớp khu trục "Vang dội", là lớp khu trục được Hải quâm Xô Viết đóng số lượng lớn để trang bị cho cả 4 hạm đội trong chiến tranh thế giới lần 2.

Hạm đội Phương bắc gồm các khu trục:Vang dội,tiếng sấm,chớp nhoáng,Đòn trí tử,Khủng khiếp.

Hạm đội Baltic gồm các khu trục:Giận dữ,Tự hào,Thông minh,Canh giữ,Đe dọa.

Hạm đội biển đen gồm các khu trục:Tráng kiện,Linh hoạt,Không thương sót,Nhanh chóng,Hoàn mỹ,Cảnh giác.

Hạm đội Thái bình dương gồm các khu trục:Hợp lý,Mạnh mẽ,Sốt sắng,Nhanh,Nhiệt tâm,Thưa thớt,Kỷ lục,Ác chiến,Dữ dội,Nhanh nhẹn,Hăng hái,Kiên quyết 1,Kiên quyết 2.

Tổng cộng có 29 khu trục thuộc đề án số 7.

Tính đến 22/6/1941 Hạm đội Thái Bình Dương đã nhận được 5 chiếc khu trục thuộc lớp khu trục "Vang dội" Đề án số 7.Theo dự định Hạm đội Thái bình dương sẽ được trang bị 13 chiếc.Cuộc chiến tranh thế giớ lần 2 đang vào hồi ác liệt,Leninggrad đang bị quân Phát xít Đức phong tỏa (900 ngày đêm).Mội sự cung cấp,đóng mới khu trục bị gián đoạn.
Tính từ đầu cuộc chiến tranh vệ quốc vĩ đại nổ ra cho tới tháng 8/1945 trên biển Thái Bình Dương có nổ ra 1 số trận đánh của Hải quân Lx với Phát xít Nhật.Các khu trục lớp 'Vang dội" thuộc đề án số 7 chủ yếu không tham gia chiến đấu mà chỉ thực hiện hộ tống các tầu thuyền vận tải.Bảo vệ các cơ sở trên bờ,vận chuyển quân tại Maoka(Nay là Kholmsk trên đảo Sakhalin) lên không có thiệt hại tổn thất nào.

Khu trục (Резкий) tạm dịch là: DỮ DỘI được đưa vào đóng tháng 5/1936 tại nhà máy 198 thuộc công xưởng 319 Nikolaev, sau đó 20/7/1938 chuyển xuống Vladivostok đóng hoàn thiện tại nhà máy 202.Nó được hạ thủy 29/4/1940.Ngày 31/7/1942 nó thuộc thành phần Hạm đội Thái Bình Dương.Tháng 8/1945 nó thuộc đội tầu khu trục hạng nhẹ thuộc sư đoàn khu trục số 1 tại vịnh Ussuri.Từ 28/11/1952 đến 15/1/1955 nó được đại tu, và ngày 6/7/1955 nó được chuyển giao cho TQ.Từ năm 1971 đến 1974 nó được Hải quân TQ hiện đại hóa.Máy phóng thủy lôi được thay bằng tên lửa chống hạm do TQ tự sx là "hayin"(Còn được gọi là Feylun-1) kết hợp với 1 loại tên lửa chống hạm khác nhưng thực chất là bản copy của tên lửa chống hạm P-15 của LX.Cuối năm 1980 nó bị tháo dời tại Giang Tô-TQ.

THÔNG SỐ KỸ THUẬT:
Gần giống với TIẾNG SẤM chỉ khác đôi chút:
Kích thước : Dài 112,85 rộng: 10,23
Độ mớm nước 4,77M
Động cơ tuốc bin hơi nước 56.000 Mã lực,2 chân vịt tốc độ 38,6 Hải lý,tốc độ kinh tế 19,5 hải lý, tầm hoạt động 2565 dặm.
Vũ khí trang bị giống với khu trục TIẾNG SẤM.
Thủy thủ đoàn 14 sỹ quan,51 hạ sỹ quan,171 thủy thủ.

HÌNH ẢNH:

(http://i573.photobucket.com/albums/ss180/longtrec/2-41.jpg)

(http://i573.photobucket.com/albums/ss180/longtrec/3-38.jpg)

Khu trục DỮ DỘI năm 1974 dưới cái tên PHUSHIN

KHU TRỤC LINH HOẠT THUỘC LỚP "VANG DỘI" ĐỀ ÁN SỐ 7 THUỘC BIÊN CHẾ HẠM ĐỘI BIỂN ĐEN

.

Khu trục LINH HOẠT là chiếc khu trục thứ 3 thuộc đề án số 7 được đóng tại Nikolaev.Khu trục đã trải qua nhiều cuộc thử nhiệm khác nhau và cuối cùng được biên chế cho hạm đội Biển Đen.Từ 9/3/1939 đến 17/5/1939 tức là trước cuộc chiến tranh vệ quốc vĩ đại nổ ra,nó đã được tiến hành sửa chữa định kỳ.
Một trong những chiến công nổi bật nhất của khu trục LINH HOẠT là tham gia phòng thủ cảng Odessa.Trong tháng 8 và tháng 9 năm 1941 khu trục LINH HOẠT đã hộ tống an toàn 13 tầu vận tải,vận chuyển 1100 quân,50 thùng vũ khí khí tài,320t đạn dược.21 lần dùng trọng pháo trên tầu pháo kích vào các căn cứ quân sự của kẻ thù đóng ven bờ.Ngày 5 và 6/9 đã bắn,tiêu diệt 2 trận địa pháo của Phát xít Đức tại làng mới Dofinovka.Đẩy lùi 32 trận không kích của không quân Đức.Khu trục LINH HOẠT đã phối hợp cùng khu trục "Hoàn Mỹ","Không thương tiếc" chi viện đắc lực cho trận đổ bộ của Hồng quân LX xuống Grigorievka nổi tiếng.
Trong trận bảo vệ Sevastopol,khu trục LINH HOẠT đã hộ tống 1 số tầu vận tải chuyển 1900 quân,242T vũ khí các loại,180t lương thực,thực phẩm.Khu trục LINH HOẠT đã 22 lần pháo kích vào các căn cứ quân sự của Phát xít Đức.21 lần đẩy lùi các đợt không kích của không quân Đức.Ngày 6/11 khu trục đã thực hiện 1 chuyển vận chuyển kỷ lục về hàng hóa,súng đạn và quân số từ Yalta đến cảng Sevastopol với 830 quân,3 khẩu pháo,6 súng cối,40 thùng đạn dược và nhiều hàng hóa tài sản khác.
Ngày 28 đến 30/12/1941 khu trục LINH HOẠT đã chi viện đắc lực cho cuộc đổ bộ xuống Pheodosya ,đổ xuống 470 quân với số lượng lớn vũ khí.Trong suốt năm 1941 khu trục đã vượt qua 26000 dặm,47 lần pháo kích vào các căn cứ của Đức phát xít,bắn 1227 phát đại bác 130mm.Đặt 106 quả mìn(Ngư lôi),phá 14 quả ngư lôi nổi do quân Đức cài,ném 10 quả bom chìm khi nghi có tầu ngầm quân Đức.Khu trục LINH HOẠT đã hộ tống 49 tầu vận tải,vận chuyển, sơ tán 4883 chiến sỹ Hồng quân cùng dân thường,vận chuyển nhiều pháo,súng cối và hàng trăm tấn vũ khí đạn dược.Trong năm 1941 không quân Đức đã ném xuống 334 quả bom các loại,các tầu chiến Đức đã phóng 10 thủy lôi về phía khu trục LINH HOẠT nhưng không làm hại được nó.Khu trục LINH HOẠT đánh trả các đợt không kích của không quân Đức bắn 926 phát 76,2mm,bắn 2655 phát 37mm,bắn 2944 viên 12,7mm bắn hạ 3 máy bay ném bom Đức và bắn bị thương 2 chiếc khác.
Buổi tối 13/1/1942 khu trục LINH HOẠT vừa nhổ neo dời cảng Novorossisk thì va chạm với tầu vận tải "Serov" tại khu vực (18-30) tạo thành 1 lỗ sâu bên sườn,khu trục phải tới Tuapse để sửa chữa.
Trong tháng 2 và tháng 3/1942 khu trục LINH HOẠT liên tục xuất kích bắn phá các căn cứ quân sự của quân Đức phát xít đóng tại Pheodosya,Sudaka,Vladilavoska,Novomikhailovka.Ngày 23/3/1942 khu trục đi ngang qua Sochi và gặp 1 trận bão lớn(Gió cấp 9 và sóng cấp 8 ),mũi tầu luôn bị sóng vùi xuống.Mặc dù đã được gia cố nhưng ở thân tầu vẫn hình thành những vết dạn.Nhưng điều đáng ngạc nhiên hơn cả là sóng lớn đánh mạnh vào tầu nhưng lại làm cho lô cốt số 1 pháo 130mm rạn nứt.Đây là 1 miêu tả hùng hồn về chất lượng "Tấm giáp" mà nó có nhiệm vụ bảo vệ pháo và các pháo thủ khỏi các mảnh đạn ?????

Sau khi vượt qua cơn bão,khu trục phải sửa chữa,sau sửa chữa khu trục LINH HOẠT chủ yếu được sử dụng vào việc hộ tống và các chiến dịch ven bờ.Đến tháng 7/1942 khu trục đã 6 lần thực hiện vây hãm bắn phá vào Sevastapol,bị không quân Đức oanh tạc nó dính mảnh bom bị hư hại,một lần nữa nó lại phải vào sửa chữa.Ngày 3/10/1942 cùng với khu trục "Thông minh" tập kích cảng cảng Yalta bắn hơn 300 phát đại bác 130mm.Sau đó nó lại tham gia chuyển quân từ cảng Poti đến Tyapase(Thuộc Gruzya ngày nay).
Từ 29/11 đến 2/12/1942 hạm đội Biển Đen với ý đồ tấn công vào hệ thống giao thông-Tiếp vận của đối phương.Để thực hiện nhiệm vụ này 2 biên đội được phái đi.Biên Đội số 1 do phó đô đốc L.A. Vladimir chỉ huy gồm tuần dương "Boroshilov" khu trục thủ lĩnh "Kharkov" và khu trục "Thông minh".Biên Đội tầu thứ 2 do trung tá Hải quân P.A Melnikov thuộc sư đoàn khu trục số 1, chỉ huy gồm các tầu:LINH HOẠT và khu trục "Không thương sót".Biên Đội tầu số 1 thất bại ,tại đảo Phidonisya, tầu dương "Boroshilov" trúng 2 ngư lôi, bị thương nặng buộc phải lập tức quay lại cảng Poti.

Còn tiếp

Tiếp theo

Biên đội tầu số 2 nhận nhiên liệu tại Tyapse và khởi hành tới bờ biển Bungari. Buổi sáng 1/12 tại mũi Kaliakra, biên đội rơi vào vùng sương mù dầy đặc.
Những gì xảy ra tiếp sau đó cho tới tận ngày nay vẫn là những giả thiết mâu thuẫn. Theo báo cáo của các chỉ huy biên đội tầu số 2 ,họ đã phát hiện giữa mũi Kaliakra và mũi Shabla 4 tầu vận tải của kẻ thù đang neo đậu gần bờ, chúng đang chờ sương mù tan. Khu trục LINH HOẠT lập tức tấn công bằng pháo 130mm, chỉ 1 phút sau ,từ phía sau khu trục "Không thương xót" băng lên phóng 1 quả thủy lôi từ máy phóng số 1, nhưng quả thủy lôi đi chệch. Từ cự li 5-6 kbt(Khoảng 918-1100M) khu trục LINH HOẠT phóng liền 6 quả thủy lôi từ 2 máy phóng.
1 vài giây sau(Vào lúc 8h12) nghe thấy tiếng nổ long trời,các thủy thủ trên tầu khu trục chắc rằng thủy lôi đã bắn trúng 2 tầu vận tải. Cũng theo báo cáo, pháo binh của kẻ thù trên bờ bắt đầu bắn trả,đạn đại bác rơi sát tầu có quả chỉ cách 15-30M.Hai khu trục tránh sang 2 hướng,sau đó ít phút lại quay lại tổ chức tấn công đợt 2.Vào lúc 8h30 khu trục LINH HOẠT tiếp tục dùng pháo 130mm tấn công các tầu vận tải,còn khu trục "Không thương xót" phóng nốt cơ số thủy lôi ở máy phóng số 2. Theo báo cáo của quan trắc viên trên khu trục "Không thương xót" 1 quả thủy lôi đã xe rách 1 tầu vận tải và khiến nó chìm ngay sau đó.Một chiếc tầu ngầm của quân Đức phát xít lao tới tấn công(Phỏng đoán của thủy thủ). Cả 2 khu trục đột ngột tăng tốc độ đến 20 hải lý tránh khỏi đòn tấn công bất ngờ và vượt ra khỏi khu vực nguy hiểm.
Ngày 2/12/1942 cả 2 khu trục quay lại cảng POTI. Trong Nhiệm vụ chiến đấu này ,khu trục LINH HOẠT đã vượt qua 1240 dặm, tiêu tốn 439T nhiên liệu.
Biên bản báo cáo của các chỉ huy 2 tầu khu trục đã được các cấp có thẩm quyền xác nhận. Văn học chiến tranh cũng miêu tả sự kiện này gần giống như vậy.Trong cuốn nhật ký của TL hạm đội Biển Đen,đô Đốc PH.S(Ф.С) trong "Nhật ký tháng 10" viết như sau: "Khu trục LINH HOẠT và khu trục KHÔNG THƯƠNG XÓT đã đánh chìm 1 tầu chở dầu 10-12 ngàn tấn,2 tầu vận tải 3-4 ngàn tấn,và rõ ràng cả 1 pháo hạm của Rumani nữa".

Sau này việc đánh chìm các tầu vận tải của quân Đức phát xít này lại không được công nhận.Theo nghiên cứu của các nhà điều tra trong và ngoài nước có uy tín những năm gần đây,ví dụ trong cuốn:"Biên liên sử những trận đánh của Hải quân năm 1941-1945".Moskva-Nhà XB Quân đội trong trang 333 lại phủ nhận sự kiện này và giải thích rằng:Các thủy thủ không thể nhìn thấy gì ngoài phỏng đoán trong trường hợp sương mù dầy đặc như vậy.Họ cho rằng 7 quả thủy lôi được phóng ra không trúng đích,còn tiếng nổ mà thủy thủ nghe được là tiếng nổ do ngư lôi lao trúng các tảng đá trên bờ....?

Trong tháng 1/1943 khu trục LINH HOẠT chủ yếu làm nhiệm vụ hộ tống các tầu vận tải,sau đó tham gia bắn phá các căn cứ của quân Đức phát xít đóng tại cảng Novorossisk.Ngày 5 và ngày 6 tháng 2/1943 khu trục đã rơi vào 1 trận bão hung tợn và bị thiệt hại lớn. Mặt ngoài ,2 bên thân tầu biến dạng,đặc biệt là trên mặt boong tầu(Các mối hàn) bị nứt,rạn có vết dài tới 50cm. Hầu hết các thùng chứa nhiên liệu bị bóp méo,dầu chảy lênh láng sang các phòng bên cạnh. Sau đợt bão, khu trục 1 lần nữa phải vào sửa chữa lớn.
Xuân-Hè năm 1943 khu trục LINH HOẠT chủ yếu thực hiện các chiến dịch ven bờ,đánh phá hệ thống giao thông tiếp vận của kẻ thù.Ngày 26/8/1943 khu trục LINH HOẠT trong đội hình phối thuộc với tiểu đoàn tầu ngư lôi, thực hiện nhiệm vụ rải ngư lôi nhưng bị máy bay quân Đức phát hiện, oanh tạc ,nó bị gọi quay về căn cứ.
Sự kiện tháng 10/1943 hạm đội Biển Đen mất liền tầu khu trục thủ lĩnh "Kharkov" và 2 khu trục khác.Để tránh hao mòn tuốc bin cho các tầu lớn, đã dẫn tới quyết định của các chỉ huy hạm đội ,hạn chế sử dụng các tầu lớn nếu thấy không thật cần thiết.Trong năm cuối của cuộc chiến tranh vệ quốc vĩ đại,khu trục LINH HOẠT không mấy khi làm nhiệm vụ chiến đấu.

SỰ KIỆN,THÔNG SỐ KỸ THUẬT HÌNH ẢNH KHU TRỤC LINH HOẠT

Khu trục LINH HOẠT được đưa vào đóng 17/4/1936 tại nhà máy mang tên"61 Ủy viên Công Xã Pari-Nikolaev).Khu trục được hạ thủy ngày 29/10/1936 và ngày 9/3/1939 chính thức đi vào hoạt động,là thành viên hạm đội Biển Đen.22/9/41 tham gia vào trận đổ bộ lịch sử tại Grigorievka.Ngày 27/2/1943 khu trục LINH HOẠT được tặng thưởng huân chương "Cờ đỏ".Từ năm 1948 đến 27/12/1951 khu trục được đại tu.Ngày 17/2/1956 khu trục được giả giáp và tái phân bổ làm tầu thực nhiệm(OS-18).Từ năm 1958 đến năm 1959 khu trục bị tháo dời lấy kim loại tại Sevastopol.

THÔNG SỐ KỸ THUẬT:

Lượng choán nước 1855T (Chuẩn),2402T (Đầy).
Kích thước:Dài 112,85M,rộng : 10,23M
Độ mớm nước:4,77M.
Động cơ:Tuốc bin hơi nước,2 chân vịt với 56.000 mã lực,tốc độ tối đa 38,6 Hải lý/h,Tốc độ Kinh tế 19,5 hải lý/h với tầm hoạt động 2565 dặm(KT)
Vũ khí:
-4-130mm/50 B-13-2
-2-76,2mm 34K
-4-37mm 70K,
-2-12,7mm DSK, 2-12,7 cao sạ DK.
-10 bom chìm B-1,20 bom chìm M-1,2 bom BMB.
-2 máy phóng thủy lôi mỗi máy 3 ống phóng 533mm TA 39-Yu và thủy lôi 53-38.
-Khu trục mang theo 48 quả mìn(Ngư lôi)
-14 sỹ quan,51 hạ sỹ quan và 171 thủy thủ.

HÌNH ẢNH:

(http://i573.photobucket.com/albums/ss180/longtrec/4-26.jpg)

Khu trục LINH HOẠT năm 1941-1942

(http://i573.photobucket.com/albums/ss180/longtrec/2-42.jpg)

Khu trục LINH HOẠT năm 1942

(http://i573.photobucket.com/albums/ss180/longtrec/3-39.jpg)

Khu trục LINH HOẠT tại cảng POTI năm 1942-1943

(http://i573.photobucket.com/albums/ss180/longtrec/5-23.jpg)

(http://i573.photobucket.com/albums/ss180/longtrec/7-9.jpg)

Khu trục LINH HOẠT trong lễ duyệt binh mừng chiến thắng năm 1945 tại cảng Sevastopol.

KHU TRỤC CẢNH GIÁC,THUỘC LỚP KHU TRỤC "VANG DỘI",ĐỀ ÁN SỐ 7

.

Khu trục CẢNH GIÁC thuộc biên chế hạm đội Biển Đen, trước chiến tranh Vệ quốc Vĩ đại nó đang được đại tu. Ngày 24/9/1941 tại vịnh Sevastopol, khu trục bị mắc cạn (Từ đầu mũi tầu đến sườn ngang số 10 bị lệch sang phải).Bởi sự cố này khu trục lại bị đưa vào sửa chữa.
Nhiệm vụ chiến đâú đầu tiên mà khu trục CẢNH GIÁC tham gia là vào tháng 10/1941. Vào ngày 30/10 khu trục CẢNH GIÁC cùng với khu trục "Shaumyan" đã di tản an toàn trung đoàn không quân số 119 từ Donozlava đến Sevastopol. Sau đó nó tham gia vận chuyển các đv bộ binh từ Tendra tới chi viện cho Sevastopol. Trong tháng 2 và tháng 3/1942 khu trục CẢNH GIÁC liên tục xuất khích bắn phá các vị trí của đóng quân của quân Đức phát xít. Đây là những vị trí bên sườn của mặt trận Krym(Có tài liệu dịch là Crimea). nSau đó khu trục còn tiến hành bắn phá các khu vực như Vladislavovka và Novomikhailovka.
Ngày 17/4/1942 khu trục CẢNH GIÁC nhận nhiệm vụ hộ tống tầu quân y "Svaneti" . Nó theo sát bảo vệ "Svaneti" từ Sevastopol tới Novorossisk.Đoàn tầu 2 lần bị máy bay ném bom của Đức phát xít tấn công. Đợt tấn công thứ nhất với 12 máy bay ném bom,đợt tấn công thứ 2 với 9chiếc. Trong đợt 2, tầu quân y "Svaneti" bị trúng 2 quả bom và bị chìm vào lúc 16h30. Chỉ sau đó đúng 17 phút, không quân Đức phát xít lại dùng các máy bay ném bom mở cuộc không kích lần 3. Dường như tất cả các quả bom chúng ném xuống đều nhằm thẳng vào con tầu. Khu trục CẢNH GIÁC bình tĩnh dùng tất cả các hỏa lực trên tầu đánh trả quyết liệt,đồng thời vận động, tránh khỏi mọi đòn tấn công hiểm ác của kẻ thù.Tại khu vực tầu quân y "Svaneti" bị chìm,khu trục đã cứu sống và đưa về cảng Tuaspe an toàn 143 người. Nhưng còn tới 753 người đã vĩnh viễn nằm lại đáy đại dương cùng con tầu "Svaneti".
Ngày 9/5/1942 khu trục CẢNH GIÁC tiếp tục pháo kích vào các vị trí đóng quân của kẻ thù tại vịnh Pheodosisk. Sau đó nó là cầu nối vận chuyển, quân, lương, súng đạn giữa cảng Sevastopol và cảng Kavkaz. Từ tháng 2 đến tháng 6/1942 nó đã 7 lần vận chuyển an toàn 2656 người,trong đó có 510 thương binh nặng ra khỏi Sevastopol. Tổng số 11 lần, khu trục CẢNH GIÁC phá vòng vây vào được thành phố-Pháo đài bị Quân Đức Phát xít phong tỏa.
Khu trục CẢNH GIÁC,khu trục thủ lĩnh "Tashkent" và khu trục "Hoàn hảo" là những tầu chiến cỡ lớn vượt qua được vòng vây vào tới cảng Sevastopol. Ngày 25/6/1942 khu trục CẢNH GIÁC vận chuyển lữ đoàn xạ kích 142 tới chi viện cho Sevastopol.
Khi quay lại cảng Nvorossisk khu trục CẢNH GIÁC lại vội vàng quay ra biển. Nó cùng với khu trục "Hiểu biết "nhận lệnh đến tiếp ứng cho khu trục thủ lĩnh "Tashkent" bị kẻ thù tấn công bị thương rất nặng. Khu trục CẢNH GIÁC đã hoàn thành nhiệm vụ đưa được khu trục "Tashkent" về căn cứ an toàn. Thật đáng tiếc đây là nhiệm vụ cuối cùng mà khu trục CẢNH GIÁC thực thi. Ngày 2/7/1942 trong lúc khu trục neo đậu tại vịnh Novorossisk, bất ngờ không quân Đức phát xít dùng máy bay ném bom tấn công. Một quả bom nặng khoảng 500kg đã rơi trúng buồng máy số 1,vụ nổ đã kích hoạt 2 quả thủy lôi (Đầu mũi tầu đặt máy phóng thủy lôi). Con tầu bị vỡ làm 2,tiếp sau lại là tiếng nổ trong hầm chứa vũ khí, khu trục bị chìm xuống đáy đại dương chỉ độ 1 phút.
Năm 1948-1952 Lx đã tiến hành trục vớt phần còn lại của con tầu.

Khi dịch tới đây tôi chợt nhớ ra 1 câu nói của ai đó mà tôi đã đọc được:"Mỗi con tầu đều có 1 số phận".Tôi là người không tin mấy chuyện nhảm nhí,nhưng từ "số phận" thì chúng ta hãy cùng nhau xem nhé!

Vd: Cùng trong 1 đề án số 7,có 29 khu trục được đóng.Chúng được trang bị máy móc,vũ khí gần giống nhau,nhưng mỗi chiếc mỗi số phận.Chiếc lập công xuất sắc như "Vang dội",chiếc hỏng từ khi còn nằm trên Ụ tới khi vận hành,chiếc nằm dưới đáy đại dương ,nhưng cũng có chiếc thật "Bình thản",lại có chiếc được bán làm con nuôi xứ người.Nói tới vật, lại nhớ tới người,tôi đang dịch ở phần Chiến tranh vệ quốc Vĩ đại,mà nhắc tới Chiến tranh vệ quốc ,không 1 người Nga nào không nhớ tới 2 nhân vật 1: Zhukov,2:Stalin.
Ở đây tôi chỉ xin nói về Zhukov Là người có trí tuệ kiệt xuất và phẩm chất phi thường, nhưng Zhukov suốt đời vất vả.

Trong suốt những năm nhân dân Xô viết chiến đấu chống lại chủ nghĩa phát xít, G. Zhukov đã làm Phó Tổng tư lệnh tối cao. Chính ông đã cùng binh sĩ của mình chiếm thành phố Berlin và đứng ra nhận sự đầu hàng của nước Đức. Rồi chính ông là người được lãnh tụ Yosif Stalin cử làm người chỉ huy cuộc duyệt binh chiến thắng trên Quảng trường Đỏ, Moskva, một vinh dự mà nói cho cùng, ngay bản thân Stalin cũng mơ ước ,nhưng Stalin đã khôn ngoan khi "nhường" cho vị nguyên soái dưới quyền (theo những thông tin mới được công bố, Y. Stalin đã tập cưỡi ngựa để xuất hiện trên Quảng trường Đỏ trong vai trò cầm chịch lễ duyệt binh chiến thắng). Nói chung, Y. Stalin thường cố gắng hậu đãi G. Zhukov vì ông hiểu rõ vai trò không thể gì thay thế được của người anh hùng nhân dân này.
Một kiếp truân chuyên:
Sau chiến tranh, G. Zhukov tiếp tục được trao cho những vị trí trang trọng: Tư lệnh Tập đoàn quân Xô viết đồn trú ở Đức, Tư lệnh Lục quân rồi Thứ trưởng Quốc phòng. Tuy nhiên Zhukov chỉ trụ được ở chức Thứ trưởng Quốc phòng có gần một tháng (từ tháng 5 tới ngày 3/6/1946) và bị cử đi làm Tư lệnh Quân khu Odessa.

Họa vô đơn chí, cũng như một số tướng lĩnh từng chỉ huy những đoàn quân chiến thắng Xô viết ở Đức, G.Zhukov lại bị buộc tội đã giữ làm của riêng quá nhiều chiến lợi phẩm . Cuộc thanh sát ở trại nghỉ ngoại ô của nguyên soái đã thu về cho công quỹ 9.000m vải quý, 323 bộ da thú hiếm có, 44 tấm thảm từng được trải trong các cung điện của nước Đức, 55 bức họa cổ điển(Thực chất những chiến lợi phẩm này đang được đóng gói gửi về Lx thì bị kẻ xấu ám hại).

Cực chẳng đã, G. Zhukov đành phải viết bản tường trình gửi cho Bí thư trung ương Đảng Zhdanov.Sau đó Zhukov phải chuyển đi làm Tư lệnh một quân khu xa xôi - Quân khu Ural. Dù thế nào thì Y.Stalin vẫn hiểu rõ tầm cỡ của vị nguyên soái Zhukov trong lòng người dân Xô viết.
Sau khi hoàn thành bộ hồi ký "Hồi tưởng", Zhukov đã buồn rầu nói, trong đời ông có ba thời điểm gay cấn và ở trong bất cứ thời điểm nào như thế đều dính dáng tới con số 7.

Thứ nhất: năm 1937, một số kẻ xấu đã viết đơn vu cáo ông không trông coi vợ con cẩn thận nên để vợ ông rửa tội cho cô con gái út. Lần ấy, ông đã tai qua nạn khỏi nhờ uy tín có thực của mình(Những người cs Xô viết là những người vô thần ,họ không thể chấp nhận chuyện làm lễ rửa tội ở nhà thờ theo tục lệ của đạo Chính thống giáo cho 1 người mới sinh ra.Đạo Chính thống giáo xuất phát từ La mã,gần giống đạo Thiên chúa giáo,qui định 1 người mới sinh đến ngày thứ 7 phải đến nhà thờ làm lễ rửa tội.).

Lần thứ hai: năm 1947, ông lại bị thêm một lần phải đối mặt với những lá đơn vu khống. Nhưng sự trong sáng đã cứu ông: cơ quan chức năng không thể nào tìm ra được chứng cớ về việc ông có dính dáng tới những trò đen bạc nào đó...

Lần thứ ba: việc ông bị loại hoàn toàn khỏi cuộc chơi lớn trên chính trường đã diễn ra vào năm 1957!.. Khi đó, như chính lời ông về sau tâm sự: "Mọi việc có thể cứu vãn được, nếu tôi chịu khom lưng, nhưng tôi đã không làm thế. Tại sao tôi lại phải khom lưng? Tôi không cảm thấy tôi có lỗi để mà phải khom lưng xin lỗi...".

Đúng là :"Đường đường 1 đấng anh hùng,chết trong tay kẻ tầm thường thất phu"Zhukov cho tới khi chết,ông chẳng bao giờ oán trách số phận.

Theo bạn Số phận của mỗi con người,mỗi con tầu có hay không?

KHU TRỤC CHỚP NHOÁNG THUỘC LỚP KHU TRỤC"VANG DỘI" ĐỀ ÁN SỐ 7

Khu trục CHỚP NHOÁNG trong 1,5 năm đầu, tính từ ngày được đưa vào hoạt động thuộc biên chế hạm đội Baltic. Ngày 4/5/1940 nó được điều động lên cực bắc. Ngày 26/7/1940 khu trục CHỚP NHOÁNG chính thức là quân số hạm đội Biển Bắc. Trong tuần đầu của cuộc chiến tranh vệ quốc vĩ đại xảy ra,khu trục tham gia rất nhiều hoạt động chiến đấu. Khu trục CHỚP NHOÁNG tham gia vào lực lượng phòng không Cực Bắc, bắn rơi 1 máy bay ném bom của Không quân phát xít Đức.

Ngày 20/7/1941 khu trục CHỚP NHOÁNG thả neo tại lộ trình lên Cực Bắc, nằm ở vị trí giữa mũi Sizvi và Chizevsky. Lúc này khu trục trong trạng thái sẵn sàng chiến đấu cấp 2. Một lò hơi ở chế độ làm việc, một lò hơi ở chế độ sẵn sàng.
Một ngày yên ả hiếm hoi trên Biển Bắc, nắng tràn ngập, thủy thủy trên khu trục trải qua phiên gác thật thoải mái, họ nghỉ ngơi trong các cabin hoặc đi dạo trên boong. Trên khu trục đang có các nghệ sỹ của Hạm đội Biển Bắc đến phục vụ một buổi hòa nhạc. Lúc này thuyền trưởng trung tá Hải quân A.A Vinagradov không có mặt trên tầu(Ông được triệu tập lên phòng tham mưu hạm đội). Khu trục tạm đặt dưới quyền chỉ huy của sư đoàn trưởng sư đoàn tầu khu trục, đại tá Hải quân V.A Phokin.
17h25 trên quả đồi "Người đưa tin" bỗng xuất hiện máy bay ném bom của kẻ thù. Có khoảng 6 đến 8 chiếc Junkers-88 lập tức tấn công vào khu trục. Còi báo động phòng không có vẻ rúc lên hơi muộn. Nhưng các cỡ pháo cao xạ trên khu trục đã kịp bắn trả."Tôi kịp nhẩy lên boong tầu,tôi thấy chớp lửa loang loáng,có tiếng nổ lớn,không đúng hơn là nhiều tiếng nổ xung quanh khu trục CHỚP NHOÁNG". Đây là hồi tưởng của Tư lệnh hạm đội Biển Bắc, đô đốc A.G Golovko (Người có mặt trong trận bom quân Phát xít Đức thả xuống khu trục CHỚP NHOÁNG ngày ấy). Một cột khói, lửa bốc lên từ khu trục, khu trục lập tức bị bẻ gẫy làm đôi. Lúc này phần mũi tầu và bánh lái vẫn nổi lên mặt nươc,độ 1-2 phút sau thì phần bánh lái cũng chìm xuống chỉ còn phần mũi nổi thêm khoảng 20 phút. Những người sống sót ngoi lên mặt nước đầy dầu Mazut.
Chiếc máy bay bổ nhào xuống cắt bom vào khu trục CHỚP NHOÁNG ở độ cao 200-400M.Đã có 4 quả bom rơi trúng khu trục, quả thứ nhất có trọng lượng khoảng 100kg, vụ nổ phá vỡ kết cấu máy phóng thủy lôi số 1, xé rách buồng máy bên mạn phải ở khu vực khung sườn số 124. Quả bom số 2,3 (lớn hơn 100kg) xuyên thủng boong tầu ở vị trí khung sườn số 100-104 xé rách nồi hơi số 3. Quả bom số 4(Khoảng 500Kg) rơi trúng nồi hơi số 1, vụ nổ đã bẻ gẫy con tầu làm 2 phần. Quả bom số 5 nổ cách mạn trái con tầu khoảng 2-5m.
Không có 1 cách nào có thể kịp để cứu con tầu, tổn thất về người rất nặng, mất 121 người, trong đó có 109 người là thủy thủ đoàn. Sư đoàn trưởng sư đoàn tầu khu trục bị thương và được cứu sống, còn chính ủy hạm đội B.M Lovodenko hy sinh.

SƠ ĐỒ KHU TRỤC CHỚP NHOÁNG,VỊ TRÍ NHỮNG QUẢ BOM GÂY THIỆT HẠI CHO CON TẦU 20/7/1041.

(http://i573.photobucket.com/albums/ss180/longtrec/11-6.jpg)

KHU TRỤC GIẬN DỮ THUỘC LỚP KHU TRỤC"VANG DỘI" ĐỀ ÁN SỐ 7

Đây là một trong những chiếc khu trục chủ chốt thuộc đề án số 7.Nó được đưa vào hoạt động 10/38,nhưng thực tế mãi tận tháng 12/1938 nó mới chính thức đi vào hoạt động.
Khu trục GIẬN DỮ tham gia chiến tranh LX-Phần Lan (Ngày 14/12/1940 bắn phá các vị trí đóng quân của đối phương trên đảo Ute).Trước khi cuộc chiến tranh vệ quốc vĩ đại nổ ra,khu trục GIẬN DỮ thuộc "Biệt đội" tầu của hạm đội Baltic có căn cứ đóng tại Riga( Dvinsk).
Ngày đầu của cuộc chiến tranh vệ quốc vĩ đại, chỉ huy "Biệt đội" tầu nhận lệnh dải mìn phong tỏa cửa biển Phần Lan. Dẫn đầu "Biệt đội" hướng ra biển là khu trục GIẬN DỮ, tiếp sau là tuần dương "Maxim-Gorki", khu trục "Tự hào" và cuối cùng là khu trục "Canh giữ".
Vào lúc 3h45 ngày 23/6/1941 khi chạy cách ngọn hải đăng "Tahkuna" 16 dặm,khu trục GIẬN DỮ bị trúng ngư lôi,vụ nổ giật tung tấm chắn ngoài của máy phóng thủy lôi,thủy lôi bật khỏi bộ phận hãm,lòi ra ngoài tì vào vách, nhiều khả năng phóng về phía trước. Phần mũi tầu đến khung sườn số 44 cùng với lô cốt pháo 130mm bị vụ nổ giật tung. Vụ nổ gây thiệt hại lớn, 20 người hy, 23 người bị thương.
Vụ nổ gây trấn động mạnh, toàn bộ hệ thống máy móc phụ trợ bị ảnh hưởng. Toàn bộ phòng lồi hơi số 1 bị giật tung kết cấu, đường ống dẫn hơi bị phá vỡ, áp suất trong lồi hơi bị mất(Trong lồi hơi số 1,áp suất = 0). Chỉ duy nhất còn tuabin chính và tuabin phát điện là làm việc. Tất cả các khoang đều mất điện,hệ thống chiếu sáng khẩn cấp(Trong trường hợp xảy ra sự cố )không làm việc, bởi trước khi lên đường nhận nhiệm vụ, ắc qui dự phòng đã không được nạp điện. Máy phát điện diezel không làm việc do vụ nổ làm biến dạng vách ngăn ảnh hưởng tới máy phát.
Vách ngăn ở vị trí khung sườn số 44 bị hư hại làm ảnh hưởng tới khả năng chống ngấm nước. Vỏ bọc bảo vệ các thùng nhiên liệu cũng biến dạng, vỏ bọc ngoài thân tầu ở mạn trái cũng bi rách, kết quả là từ mũi tầu đến khu vực khung sườn số 78 bắt đầu ngập nước.
Phần đuôi, từ vị trí khung sườn 133 đến vị trí khung sường 138 biến dạng với những vết gấp lượn sóng, với các vết dạn ngoài vỏ bọc đó là lý do tại sao các khoang phần đuôi cũng bắt đầu ngập nước.
Cuộc đấu tranh cứu sống con tầu rất phức tạp. Máy trưởng hy sinh ngay trong cabin bởi vụ nổ,thuyền trưởng, trung tá Hải quân M.T Ustinov bị thương nặng.Thuyền trưởng rất khó khăn trong việc khởi động máy bơm và chỉ huy gia cố các vách ngăn. Việc sắp xếp lại kho hóa chất gần mũi tầu bị ngập nước cũng rất phức tạp.Sau khoảng 15-20 lỗ lực hết sức mình,thuyền trưởng cùng các thủy thủ trên tầu đã dùng máy bơm, bơm nước ra. Nước ngập trong các khoang có phần được khống chế, tầu đã nổi hơn 1 chút, độ nghiêng được cải thiện 3o.
Tuy nhiên lại có thông báo,qua kính tiềm vọng hình như phát hiện tầu ngầm của đối phương. Chỉ huy "Biệt đội" tầu số 2 trung tá Hải quân I.G Svyatov sau khi cân nhắc cục diện ngoài khu trục GIẬN DỮ bị thương, còn tuần dương "Maxim-Gorki" đang ở gần. Các thủy thủy lập tức rời tầu! Mệnh lệnh được truyền xuống các thủy thủ. Thủy thủ tầu khu trục GIẬN DỮ đã tiếp cận được với khu trục "Tự hào".Họ đã tháo dời và chuyển sang khu trục "Tự hào" đại bác 130mm và những viên đạn trái phá bất chất trên khu trục đang cháy và vụ nổ trong hầm đạn.Họ buộc lòng phải bỏ lại con tầu,mà con tầu cũng cứng cổ không muốn chìm.Nhưng nó chỉ nổi thêm 2 ngày ,đêm và ngày 25/6/1941 nó đã bị máy bay ném bom của Phát xít Đức đánh chìm.

SƠ ĐỒ KHU TRỤC GIẬN DỮ VÀ NHỮNG VỊ TRÍ BỊ HƯ HẠI-NGẬP NƯỚC DO VƯỚNG PHẢI NGƯ LÔI GÂY THIỆT HẠI NGÀY 23/6/1941

(http://i573.photobucket.com/albums/ss180/longtrec/5-25.jpg)

Thưa quí vị! loạt bài sau tôi xin trình bày lớp tầu khu trục "SÁNG LÁNG" đây là lớp tầu khu trục thuộc đề án 7U. Lớp tầu khu trục này được triển khai đóng đồng thời với lớp khu trục "VANG DỘI" ( đề án số 7).Hầu hết khu trục thuộc lớp "SÁNG LÁNG" được đóng trong năm 1936 và hoàn thành trước chiến tranh vệ quốc vĩ đại.Lớp khu trục "SÁNG LÁNG" gồm 18 chiếc(Đề án 7U).Xin lưu ý quý vị,thông thường người ta hay lấy tên chiếc tầu đầu tiên để đặt cho tên cho lớp tầu đó,nhưng những chiếc khu trục trong dự án số 7 lại lấy tên chiếc tầu lập công xuất sắc nhất để đặt tên cho lớp khu trục đó.Lớp khu trục "VANG DỘI" chiếc đầu tiên là "Giận dữ" được đóng tháng 12/1935,còn VANG DỘI lại được đóng 23/7/1936.Cũng như đề án số 7,đề án 7U cũng không lấy tên chiếc đầu tiên là "Tuần tiễu" được đóng ngày 26/8/1936 ,mà lấy tên chiếc cuối cùng được đóng 15/10/1936 có tên là SÁNG LÁNG làm tên lớp khu trục đề án 7U.Khu trục SÁNG LÁNG với thành tích chiến đấu vẻ vang xứng danh là tầu khu trục cận vệ SÁNG LÁNG.

ĐÓNG LỚP KHU TRỤC "SÁNG LÁNG" THUỘC ĐỀ ÁN 7U

Lịch sử hình thành phát triển đề án 7U:

Đầu những năm 30 của thế kỷ 20,trong thành phần lực lượng Hải quân Nga có 17 khu trục đều thuộc lớp "Novika"(12 chiếc thuộc biên chế hạm đội Baltic,5 chiếc thuộc biên chế hạm đội Biển Đen). Đây là lớp khu trục được đóng trước chiến tranh thế giới lần thứ 1. Những chiếc khu trục này không thể giải quyết hiệu quả và mở rộng nhiệm vụ chiến đấu với các lớp tầu khác. Tháng 7/1931 trước tình hình và nhiệm vụ thực tế, hội đồng Lao động-Quốc phòng LX quyết định xây dựng 1 chương trình thường xuyên, tăng cường đóng mới và tạo ra những chiếc khu trục đáp ứng được những yêu cầu, nhiệm vụ thực tế. Từ yêu cầu này hội đồng đã lập ra "Cục Thiết kế-đóng tầu". Phụ trách Cục Thiết Kế là kỹ sư B.A Nikitin, người phụ trách Thực hiện(Phụ trách đóng tầu) P.O Trakhtenberga.
"Cục Thiết kế - đóng tầu" bắt đầu bằng đề án "EM(ЭМ)",sau đó mới là đề án số 7. Trong năm 1932 tại Ý, dưới sự lãnh đạo của B.A Nikitin,ông được bầu là chủ tịch Liên Minh đóng tầu. Đây là 1 liên minh được bầu ra bởi những nhà máy đóng tầu lớn tại Ý,đứng đầu là nhà máy "Ansaldo". Cty này với nhiều năm kinh nhiệm trong việc đóng những lớp tầu có tốc độ cao như "EM" và "Mitstral". Những lớp tầu này chính là nguyên mẫu gần nhất trong việc xây dựng đề án 7U.

Ngày 21/12/1934 đề án "sery 7" được duyệt bởi hội đồng Lao động-Quốc phòng LX,sau đó nó không ít lần sửa đổi và mở rộng. Cuối cùng thì theo kế hoạch năm 1937 sẽ đóng cho Hải quân 21 chiếc khu trục theo đề án 7U, năm tiếp theo là 32 chiếc. Từ 53 chiếc khu trục này sẽ phân bổ cho hạm đội Baltic và hạm đội Biển Bắc 21 chiếc. 10 chiếc phân cho hạm đội Biển Đen, và 22 chiếc cho hạm đội Thái Bình Dương. Việc đóng tầu dự kiến tại các nhà máy:Nhà máy A.A Zhdanov, nhà máy đóng tầu Baltic(Nhà máy mang tên S.Odzhonikidze) nhà máy đóng tầu Nikolaev và nhà máy"61 Ủy viên Công xã Pari".

Trong năm 1938 và đầu năm 1939, đã có 18 thân tầu thuộc đề án 7U nằm trên âu thuyền tại các nhà máy ở Leningrag mang tên "A.A Zhdanov" (số 190) và nhà máy
S.Odzhonikidze(Số 189) và nhà máy "61 Ủy viên công xã Pari"(Số 200).Dự án 7U ngày càng được hoàn thiện theo hướng tối ưu. Lúc này tại LX có 4 hạm đội, hạm đội Thái Bình dương ở vùng Viễn đông xa xôi. Hạm đội Biển Bắc của LX với thời tiết khắc nhiệt hầu như quanh năm có băng giá. Theo kế hoạch những khu trục thuộc đề án 7U đóng ở các nhà máy phía bắc dưới sự phụ trách của N.A Lebedev(Giám đốc phòng thiết kế) và quan sát viên của bộ Hải quân A.E Shukshverdt. Những khu trục này phải tháo dời máy móc, nồi hơi để vận chuyển tới Viễn đông, đóng hoàn thiện. Nhưng bởi vì nền công nghiệp tại Vladivostok(Viễn Đông) và "Comsomol-on-Amur" rất yếu và cùng cực lên họ đều từ chối. Và cuối cùng dự án 7U chỉ có 18 chiếc, biên chế cho 2 hạm đội Baltic và hạm đội Biển đen.

Khu trục SÁNG LÁNG thuộc đề án 7U được đưa vào đóng tại nhà máy "61 Ủy viên công xã Pari(số 200)" ngày 15/10/1936 tại công xưởng S-1078.Khu trục được đóng xong 3/3/1939 và hạ thủy 25/9/1940,ban đầu nó mang tên "Sáng suốt". Chiếc khu trục thứ 2 thuộc đề án 7U được đóng cho hạm đội Biển đen và tới Sevastopol cuối 1940 theo tiêu chuẩn kiểm nhiệm quốc gia. Chỉ huy ban đầu của khu trục SÁNG LÁNG là thượng úy Sergey-Stepanovik Borkov.Ông chỉ huy khu trục SÁNG LÁNG suốt 4 năm.Ngày 10/5/1941 khu trục SÁNG LÁNG được Hội Đồng Kiểm Nhiệm Quốc Gia chấp thuận.Ngày 7/6/1941 lá cờ của hạm đội Biển Đen đã kiêu hãnh tung bay trên đỉnh cột cờ của khu trục SÁNG LÁNG và chỉ 2 tuần sau thôi,cuộc chiến tranh vệ quốc vĩ đại nổ ra

Tiếp theo

Bình minh ngày 22/6/1941, lần đầu tiên khu trục SÁNG LÁNG khai hỏa là đánh trả và đẩy lui cuộc không kích của phát xít Đức vào cảng Sevastopol. Sau đó 3 ngày khu trục nhận nhiệm vụ tuần tra đầu tiên. Ngày 1/9 khu trục SÁNG LÁNG tham gia trận đấu pháo không cân sức với 6 khẩu 150mm của kẻ thù. Bằng những loạt đạn chính xác vào đội hình bố trí các trọng pháo của kẻ thù, buộc chúng phải ngừng công kích vào cảng Odessa.

Mùa đông năm 1941/1942 vô cùng khắc nhiệt, bão tố ,những cơn sóng cao vút, băng giá càng gây thêm khó khăn cho hạm đội Biển Đen. Ngày 22/1/1942 1 cơn bão lớn xảy ra, chúng đi vào vịnh Novorossisk với sức gió giật dữ dội làm hư hại hàng chục tầu thuyền đang neo đậu tại vịnh. Thời gian bão hoành hành,chỉ huy khu trục SÁNG LÁNG đã tiên liệu được, điều khiển khu trục tránh ra khỏi đường đi của cơn bão. 21/2/1942 sau khi bảo dưỡng định kỳ, khu trục đã sẵn sàng lên đường nhận nhiệm vụ.

Trên biển lúc này đang có bão lớn, sóng cấp 8, nhưng nhiệm vụ tuần tra-Chiến đấu phải chấp hành, bão vẫn gầm rú, khu trục vẫn hướng ra biển. Các cơn sóng ngày càng hung hãn đánh mạnh vào con tầu làm võng khung sườn từ 23 đến 26, làm uốn cong 1 cột chống. Hai bên sườn tầu đã xuất hiện những vết rạn ngoài vỏ con tầu. Cửa sổ bên mạn tầu bị sóng đánh biến dạng và nước đang rò gỉ qua đây. Vách chắn lô cốt số 1 và số 4, pháo 130mm cũng bị biến dạng, giá đỡ bom chìm bên mạn trái bị bẻ cong. Sóng tiếp tục phá vỡ các cửa kính, cửa sổ mạn tầu bên ngoài, cú nghiêng đột ngột đã bẻ gẫy cột trụ chính, nó ngã nhào xuống biển. Trước tình trạng con tầu và diễn biến ngày càng phức tạp của cơn bão, khu trục SÁNG LÁNG buộc phải quay về căn cứ.

Sau khi về căn cứ, mọi hỏng hóc của con tầu được khắc phục, khu trục sau đó phải trải qua thử nhiệm sau sửa chữa. Ngày 6/3/1942 khu trục SÁNG LÁNG chở 170 chiến sỹ từ cảng Tyapse tới chi viện cho cảng Sevastopol. Đêm 7/3 thời tiết đột ngột thay đổi, rất xấu. 4h sáng gió thổi tăng lên cấp 7, sóng đánh cấp 6. Các tấm lát phần trên mũi tầu và vỏ ngoài thân tầu đã xuất hiện nhiều vết rạn. Sóng đã giật tung 4 kẹp giữ bom chìm và bom B-1. Mặc dù vậy, khu trục SÁNG LÁNG cũng tới được khu vực gần cảng Sevastopol. Tại ngọn hải đăng Kherson, khu trục SÁNG LÁNG bị 3 máy bay ném bom của Phát xít Đức tấn công, nhưng không có quả bom nào rơi trúng con tầu. Pháo binh phát xít Đức từ hướng Belbek bắn như mưa về hướng khu trục, những quả đạn đại bác rơi xung quanh con tầu. Mở hết tốc lực, vượt qua làn đạn, khu trục SÁNG LÁNG chạy vào hướng bắc của vịnh Sevastopol, chuyến chuyển quân thành công. Bất chấp con tầu đang bị hư hại do bão, do đạn kẻ thù, sau khi đổ quân lên cảng khu trục liền quay lại Kavkaz nơi mà đang có tuần dương cũ mang tên :"Quốc tế cộng sản" và tầu vận tải "Kuban" đang cần hỗ trợ.

Ngày 27/6/1942 khu trục SÁNG LÁNG tham gia vào 1 chiến dịch cứu hộ có 1 không hai. Xuất phát từ cảng Novorossisk khu trục đến trợ giúp khu trục thủ lĩnh "Tashkent" đang trên đường trở về từ cảng Sevastopol bị máy bay phát xít Đức tấn công bị thương rất nặng. Đã có tổng cộng 86 máy bay ném bom của phát xít Đức đuổi theo khu trục "Tashkent" suốt 4h, ném xuống 336 quả bom các loại. Chỉ huy khu trục thủ lĩnh "Tashkent" bình tĩnh điều khiển con tầu tránh khỏi mọi loạt bom nhằm vào con tầu. Nhưng 1 quả bom rơi gần con tầu, vụ nổ làm kẹt bánh lái, gây ngập nước ở khu vực lò hơi số 1. Khu trục SÁNG LÁNG là khu trục đầu tiên đến giải cứu, khu trục cho áp sát mạn tầu với khu trục "Tashkent". Những tấm ván được bắc ngang,trong vòng 22 phút đã chuyển sang khu trục SÁNG LÁNG 1975 người. Họ là những thương binh, phụ nữ, trẻ em được khu trục thủ lĩnh "Tashkent" sơ tán khỏi Sevastopol đang bị quân Phát xít Đức phong tỏa.

còn tiếp

Tiếp theo

Tình hình trở lên phức tạp vì đêm hôm trước đã xếp lên tầu 1 lượng lớn vũ khí, đạn dược ở cảng Poti mà nó nhận từ tuần dương "Công xã Pari" để vận chuyển tới Sevastopol. Đại bác 305mm đã xếp lên boong khoảng 70T và đạn cho súng cao xạ phòng không khoảng 20T. Đây là điều tồi tệ cho sự cân bằng của con tầu trên biển. Rõ ràng là trọng tải của con tầu đã vượt qua nhiều lần giới hạn cho phép(Hiện tại ngoài số thủy thủ đoàn có sẵn,khu trục đang chở thêm 1975 người và 90T vũ khí đạn dược). Về lý thuyết khu trục không thể chở được trọng tải này và mọi sự di chuyển đều gây nguy hiểm cho con tầu, hàng hóa và những người trên nó. Để giảm tối thiểu sự mất cân đối cho con tầu chỉ huy khu trục SÁNG LÁNG đã ra quyết định cấm toàn bộ mọi người trên tầu di chuyển, ngay cả những việc cần thiết(vệ sinh cá nhân vào xô,để cố định tại chỗ). Khu trục ì ạch tiến lên từng mét về phía trước và cuối cùng thì nó cũng tới được cửa biển Novorossisk. Khu trục đã áp sát cầu tầu,mọi người chen nhau đổ dồn về 1 phía, trèo qua lan can tầu nhẩy lên bờ. Nếu như nhóm thủy thủ trên tầu trước khi tầu cập bến giữ được trật tự trên tầu, không để xẩy ra sự dồn đống về 1 phía thì sự cố không xẩy ra. Khu trục bị nghiêng lệch 15o không thể nào lật lại được.

Ngày 2/7/1942 khu trục SÁNG LÁNG miễn cưỡng trở thành 1 nhân chứng trong 1 thảm kịch tồi tệ nhất xẩy ra với hạm đội Biển Đen. Không quân phát xít Đức đã tập trung 64 máy bay ném bom "Junker-88" với hàng chục máy bay tiêm kích đi kèm bất ngờ tấn công cảng Novorossisk. Từng tốp máy bay Phát xít Đức chui ra từ những đám mây ném xuống cửa vịnh Novorossisk 170 quả bom. Chỉ trong vòng 15 phút khu trục thủ lĩnh "Tashkent",khu trục "Cảnh giác" tầu quân y "Ukraina" và rất nhiều tầu thuyền nhỏ đã bị bom Phát xít Đức đánh chìm. Một số tầu thuyền nhỏ bị hư hại nặng đang cố vượt ra khỏi tọa độ của máy bay ném bom phát xít. Khu trục SÁNG LÁNG thật may mắn trong thời gian bị quân Phát xít tấn công,nó đang đi huấn luyện chống máy bay cho pháo thủ pháo cao xạ.

Còn tiếp

Tiếp theo

Mặc dù thoát khỏi trận không kích trực tiếp của phát xít Đức, nhưng khu trục SÁNG LÁNG vẫn bị ảnh hưởng do những quả bom nổ gần đặc biệt là những quả bom 500kg rơi vào đường sắt trên cảng. Trên boong, đầu mũi tầu phủ dầy hàng mét đất đá. Bom đã nhổ bật đường ray tầu, bẻ cong thành những chiếc móc câu lớn ghì chặt con tầu vào cầu cảng. Những vụ nổ gần khu trục gây lên những trấn động rất lớn, la bàn cùng thiết bị dẫn đường chạy điện trên khu trục bị tê liệt.

Ngay sau khi ngớt tiếng bom, chỉ huy hải đoàn, đô đốc L.A Vladimirski đã đến ngay với khu trục SÁNG LÁNG. Ông lập tức ra lệnh cho khu trục rời căn cứ đề phòng máy bay phát xít Đức quay lại tấn công lần 2. Thủy thủ trên khu trục khẩn trương gỡ các móc sắt khổng lồ do đường ray bị bom bẻ cong đang quấn vào tầu. Khu trục đã rời căn cứ ra biển trong tình trạng không có la bàn cùng thiết bị dẫn đường. Vật chuẩn để khu trục xác định hướng đó là bờ, cuối cùng thì đến tối khu trục SÁNG LÁNG cũng tới được cảng Tyapse an toàn.

Ngày 1/3/1943 khu trục SÁNG LÁNG vinh dự nhận danh hiệu "Khu trục cận vệ". Trong suốt thời gian từ khi hạ thủy đến năm 1943 khu trục không phải đại tu lần nào. Tính tới thời điểm này khu trục đã chạy hơn 50.000 dặm. Tuy nhiên điều này không hẳn là tốt, nó gây ra sự hao mòn nghiêm trọng cho máy móc. Cường độ sử dụng khu trục đã giảm mạnh. Khu trục hầu như không tham gia vào nhiệm vụ chiến đấu nào nữa.

Trong suốt năm 1941 khu trục đã chạy 13.874 dặm với 1108h chạy, năm 1942 là 27.693 dăm với 1530h chạy, năm 1943 là 7804 dặm, năm 1944 là 3215 dặm và năm 1945 là 3198 dặm.

Đáng chú ý là sứ mệnh bảo vệ hội nghị Yalta mà khu trục SÁNG LÁNG được đảm nhiệm. Tháng 2/1945 hội nghị Yalta(Gồm Mỹ,Anh ,Nga đã ký hiệp ước đồng minh chống Phát xít tại Yalta) thành công tốt đẹp. Khu trục cận vệ SÁNG LÁNG đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, tuần tra bảo vệ an toàn cho hội nghị ( khu vực nó đảm nhiệm Livadia).

Trong cuộc chiến tranh vệ quốc vĩ đại, khu trục cận vệ SÁNG LÁNG đã 218 lần ra khơi làm nhiệm vụ. Khu trục đã chạy 63.785 dặm với 361 ngày đêm, áp tải-Bảo vệ 59 tầu vận tải mang theo 70.000 người, 150 tấn hàng hóa vũ khí. Khu trục cận vệ SÁNG LÁNG đã chuyên chở, sơ tán 13.000 chiến sỹ. Khu trục đã thực hiện 56 trận pháo kích vào các căn cứ của phát xít Đức, diệt 10 trận địa pháo. Khu trục còn bắn cháy 30 ô tô, xe tăng của kẻ thù, diệt và làm bị thương 8 tiểu đoàn bộ binh phát xít Đức. Khu trục cận vệ SÁNG LÁNG gần 100 lần bắn trả máy bay phát xít Đức, bắn 2863 quả đại bác 130mm(trong đó 108 quả là đánh trả máy bay), bắn 1215 quả đạn 76mm, 1633 quả đạn 45mm, 478 quả đạn 37mm. Khu trục Cận vệ SÁNG LÁNG đã 5 lần trực tiếp hoặc kết hợp với tầu khác bắn hạ máy bay phát xít. Khu trục bị 276 lần bị máy bay kẻ thù tấn công,trong đó có 126 lần bị tấn công đơn độc. Không quân phát xít Đức đã ném xuống khu trục 70 quả bom 500kg. Kẻ thù bắn vào khu trục 23 quả rốc két và ngư lôi từ máy bay hoặc tầu chiến. Đã có 5 thủy thủ trên khu trục hy sinh(Do sự cố nồi hơi). Chỉ huy khu trục SÁNG LÁNG là thượng úy, sau là trung tá Vorkov. Sau chiến tranh chỉ huy khu trục là trung tá Hải quân G.F Godlevski.

Từ 19/12/1945 đến 25/8/1947 khu trục đại tu. Từ 29/12/1951 đến năm 1958 khu trục SÁNG LÁNG được nâng cấp và bố trí lại theo đề án 32. Ngày 20/3/1956 khu trục được đổi tên thành SDK-11(СДК-11 средний десантный корабль-Tầu đổ bộ hạng trung)

Ngày 12/2/1957 khu trục mang mã số SS-16 đến 23/6/1960 khu trục tạm ngừng hoạt động. Ngày 14/9/1963 khu trục được tái cơ cấu là tầu mục tiêu SL-3(ЦЛ-3 Цель лаборатории).

Ngày 19/3/1966 khu trục bị loại khỏi danh sách tầu của Hải quân LX,sau đó nó bị tháo dời tại Inkerman mặc dù trước đó các cựu chiến binh đã khẩn thiết yêu cầu giữ lại làm viện bảo tàng "Vinh quang".

THÔNG SỐ KỸ THUẬT HÌNH ẢNH KHU TRỤC CẬN VỆ SÁNG LÁNG

.

THÔNG SỐ KỸ THUẬT:

-Lượng choán nước 1850T(Chuẩn),2150T(Bình thường),2400T(Đầy).
-Kích thước: Dài 112,5M, Rộng: 10,2M
-Độ mớm nước:4,2M
-2 Tuốc bin chính,4 nồi hơi 60.000 mã lực.
-Tốc độ 39,6 Hải lý/h (Tối đa) ,20 hải lý/h(Kinh tế).
-Tầm hoạt động 1400 dặm.
Vũ khí trang bị:
-4 đại bác 130/50mm B 13-2, 2 pháo 76/55mm 34K,3-45/46mm 21-K,5 đến 8 khẩu pháo 37/67,5mm 70K,4-12,7nn DSK
-3 máy phóng thủy lôi ống kép 533mm 1-H,6 thủy lôi 53-38.
-10 bom chìm B-1,20 bom M-1
-58 Mìn(Ngư lôi) KB hoặc 62 ngư lôi chế tạo năm 1926.
Thủy thủ đoàn gồm:207 người (192Hạ sỹ quan chiến sỹ,15 sỹ quan).

HÌNH ẢNH:

(http://i573.photobucket.com/albums/ss180/longtrec/2-44.jpg)

Khu trục SÁNG LÁNG tại vũng Karabelnoy 1941

(http://i573.photobucket.com/albums/ss180/longtrec/3-42.jpg)

Khu trục SÁNG LÁNG tại cảng Poti 1943

(http://i573.photobucket.com/albums/ss180/longtrec/4-29.jpg)

Khu trục SÁNG LÁNG tiếp nhận,vận chuyển quân 8/1942

(http://i573.photobucket.com/albums/ss180/longtrec/5-26.jpg)

Khu trục SÁNG LÁNG tại Patym 18/1/1943

(http://i573.photobucket.com/albums/ss180/longtrec/6-21.jpg)

Năm 1943

(http://i573.photobucket.com/albums/ss180/longtrec/8-7.jpg)

Khu trục SÁNG LÁNG sau khi được nâng cấp 1947

KHU TRỤC TỰ DO( СВОБОДНЫЙ) THUỘC LỚP KHU TỤC "SÁNG LÁNG"(CООБРАЗИТЕЛЬНЫЙ)ĐỀ ÁN 7U

Khu trục TỰ DO được đóng tại nhà máy 200 Nikolaev, cho tới 22/6/1941 đã hoàn thiện 83,8%. Tháng 8/1941 khu trục đến Sevastopol, cuộc di chuyển gặp 1 số rắc rối, hiệu suất làm việc của máy móc không đạt yêu cầu do chưa hoàn chỉnh.

Chỉ mãi tới 2/1/1942 khu trục TỰ DO mới được thông qua và gia nhập vào quân số hạm đội Biển Đen.

Trong tháng 1 đến tháng 2 năm 1942 khu trục TỰ DO tham gia vào các hoạt động hộ tống tầu vận tải, là hỏa lực chi viện cho các trận đánh bảo vệ Sevastopol. Đêm 16/3/1942 khu trục TỰ DO pháo kích vào các vị trí đóng quân của phát xít Đức trên bờ vịnh Pheodosiski. Khu trục sau đó tham gia vận chuyển từ cảng chính của hạm đội tới cảng Kavkaz. Đáng chú ý nhất là chuyến đi ngày 27-28/5 khi khu trục TỰ DO cùng với khu trục "Sáng láng" và tuần dương"Boroshilov" vận chuyển từ cảng Batym đến cảng Sevastopol lữ đoàn lính thủy đánh bộ số 9. Khu trục TỰ DO cùng với khu trục "Sáng láng" và tuần dương "Boroshilov" đã đẩy lui được cuộc tấn công của không quân Phát xít Đức. Riêng khu trục TỰ DO đã bắn rơi 2 máy bay phóng ngư lôi "Heilken-111"(Торпедоносец),điều đặc biệt là 1 trong 2 chiếc bị diệt bởi đại bác 130mm.

Ngày 9/6 khu trục hộ tống tầu vận tải "Abkhazia" từ cảng Novorossisk về cảng Sevastopol, tối hôm đó 12 chiếc máy bay phóng ngư lôi "Heilken-111" tấn công khu trục dòng rã suốt 4h đồng hồ. Quân Đức phát xít đã phóng 24 quả ngư lôi xuống khu trục nhưng không 1 quả nào trúng đích. Đêm 10/6/1942 khu trục TỰ DO thả neo tại cầu cảng số 3 vịnh phía Bắc để bốc dỡ đạn dược,b om hỏa mù. 4h30 công việc kết thúc,nó được lệnh tiếp tục xuất kích bắn phá các trận địa pháo của quân Đức phát xít. Đứng sát vành đai ngư lôi quân thù giăng ra,k hu trục đã nã pháo vào trận địa pháo kẻ thù. Nhưng kìa trên mặt vịnh bỗng xuất hiện rất nhiều máy bay quân Đức phát xít, chúng là những chiếc máy bay ném bom "Junkers" và máy bay phóng ngư lôi "Heilken-111". Tốp máy bay đi đầu gồm 5 chiếc lập tức tấn công vào khu trục TỰ DO. Các cuộc tấn công vào khu trục dồn dập chỉ cách nhau 10 đến 15 phút. Khu trục đã khéo léo vượt qua 2 tốp máy bay đầu tiên. Kẻ thù mỗi lần không kích vào khu trục đã ném xuống 12-15 quả bom.

6h40 lợi dụng khói trên vịnh dầy đặc, khu trục quyết định dừng lại. Trên bờ lúc này quân Đức phát xít đang mở cuộc tấn công vào phòng tuyến quân ta, xe tăng của chúng đang cố gắng chọc thủng phòng tuyến phía bắc Sevastopol. Khu trục TỰ DO cần di chuyển tới 1 địa điểm anh toàn hơn-Vũng "Tầu Thủy", nó thả neo ở phía trái của cảng.

8h sáng 10/6/1942 một cuộc tấn công mới của không quân Phát xít Đức vào khu trục TỰ DO. Luân phiên các máy bay Heilken-111 và Junkers-87 dồn dập tấn công vào khu trục, loạt bom đầu rơi khá chính xác, chỉ cách khu trục 8-15m, mảnh bom đã gây cho khu trục những vết thương đầu tiên. Khoảng 10h30, 1 loạt bom rơi cách khu trục phía bánh lái 5-7m,khiến vỏ bọc khu trục biến dạng, gây ra rất nhiều lỗ thủng và vệt móp phía đuôi tầu.

Điều bất hạnh đã xảy ra với khu trục TỰ DO lúc 13h15, có 27 chiếc Junkers đã đồng loạt tấn công vào khu trục(15 chiếc tần công vào mũi tầu,12 chiếc tấn công vào hướng đuôi tầu). Hỏa lực phòng không trên tầu đã đánh trả nhưng đã muộn, 9 quả bom có trọng lượng 100-250kg đã rơi trúng tầu. 1 quả rơi trúng tấm chắn lô cốt số 2 pháo 130mm. 2 quả rơi trúng cầu dẫn động, 1 quả rơi trúng ống khói số 1, 1 quả rơi vào buồng máy số 2, 2 quả rơi vào phía cầu đuôi tầu, 2 quả rơi vào khoang đuôi phía bánh lái. Khu trục bị phá hủy hoàn toàn trong chớp mắt, dầu chảy, gặp lửa cháy dữ dội, đạn pháo phát nổ. Đã có 67 chiến sỹ hy sinh và rất nhiều người bị thương trong số đó có chỉ huy khu trục, thiếu tá P.I Shevchenko. Trong tình huống này ông đã đưa ra 1 quyết định đúng"Tất cả lập tức dời tầu" tránh khỏi đám cháy và vụ nổ thủy lôi tại máy phóng số 1. Tiếp sau đó là 2 vụ nổ lớn tại hầm chứa đạn phía đuôi khu trục đã nhấn con tầu chìm xuống biển với độ nghiêng 50o về mạn phải. Nhưng mũi khu trục TƯ DO không chìm ngay, nó còn nổi trên mặt nước và cháy suốt 3 ngày đêm sau đó.

Năm 1953 khu trục được trục vớt lấy kim loại.

KHU TRỤC HOÀN HẢO(Совершенный) THUỘC LỚP KHU TỤC "SÁNG LÁNG"(CООБРАЗИТЕЛЬНЫЙ)ĐỀ ÁN 7U

Khu trục HOÀN HẢO được hạ thủy từ âu thuyền nhà máy 200 được gửi tới đóng hoàn thiện tại nhà máy 201 Sevastopol. Ngày 22/6/1941 khu trục đã hoàn thiện 90%. Tháng 9/1941 khu trục tiến hành thử nghiệm. Ngày 30/9/1941 khu trục chạy với tốc độ đều đều tiến ra khu vực ngọn hải đăng Kherson để tiến hành kiểm tra tốc độ đầy đủ. Theo kế hoạch trong ngày sẽ ký biên bản hoàn thành thử nhiệm. Khu trục HOÀN HẢO nhanh chóng đạt tốc độ 36 hải lý/h. Các máy móc trên khu trục làm việc ổn định. 16h42 bất ngờ 1 vụ nổ xảy ra, con tầu đi lạc luồng bị vướng phải 1 quả ngư lôi của chính quân ta cài. Vụ nổ xảy ra ở bên mạn phải khu trục,ở vị trí khung sườn 79-91. Vụ nổ xảy ra khi khu trục chạy cách bờ 2,5 dặm.

Vụ nổ gây trấn động rất lớn, thủy thủ và các chuyên viên trên boong lúc đó đều bị hất ngược sang mạn trái của khu trục. Khu trục HOÀN HẢO được miêu tả là xoay sang phải và trượt theo quán tính độ 1,5 dặm và đứng lại với độ nghiêng sang trái 5-6 độ. Mũi tầu cắm xuống nước,vượt vạch ngấn nước 1,5m.

Vụ nổ khoét 1 lỗ thủng trên boong có đường kính 0,5m. Xung quanh nồi hơi bị xé rách từ 2 phía, tất cả các thiết bị ở buồng máy số 1 và lò hơi số 2 bị phá hủy(Lò hơi số 2 bị phá bung hết kết cấu). Áp suất trong tuốc bin đã xuống rất thấp. Tại tổ hợp bánh răng tuốc binh số 1 bị bẻ cong bên trái.Trạm nguồn bị phá hủy, đèn chiếu sáng không có ,hệ thống chiếu sáng khẩn cấp không làm việc ngoại trừ máy 2. Trong buồng máy 2 lúc này lửa đang cháy rất dữ dội, dầu mazut tràn ra cháy suốt 2h liền. Lò hơi số 1,2 và buồng máy 1 bị ngập trong ít phút. Lò hơi số 3 nước bắt đầu ngấm qua vách ngăn bị thủng bên ngoài ở vị trí khung sườn 109.Ngoài ra ra ở khu vực khung sườn 177 đã hình thành các vết gấp lồi lõm, nước ngấm qua đây làm ngập 3 khoang. Khoang hóa chất ngập 4m. Khu trục HOÀN HẢO đã bơm ra ngoài khoảng 1 ngàn tấn nước, vấn đề phức tạp ở chỗ trên tầu rất thiếu điện.

Sau 20 phút từ vụ nổ, 1 chiếc tầu nhỏ phóng ngư lôi đã đến bên khu trục HOÀN HẢO. Sau 18h30 2 tầu cứu hộ là "người thợ mỏ" và "Sao thủy tinh" tới. Các tầu tập trung bơm nước ngập ra ngoài. Lo sợ khu trục HOÀN HẢO có thể bị chìm, trong đêm đó họ đã kéo khu trục tới vùng nước cạn tại vũng COSSACK. Buổi sáng 1/10 tầu kéo SP-14 đã mang tới 2 chiếc phao lớn mỗi chiếc 85T và kéo khu trục về cảng Sevastopol. Ngày 2/10 khu trục HOÀN HẢO được nâng lên ụ nổi trên bờ thuộc nhà máy 201.

Ngày 2/11/1941 tại cảng Svestopol đã hứng chịu 1 trận không kích dữ dội của không quân phát xít Đức. 28 máy bay ném bom liên tục bổ nhào tấn công vào tuần dương "Chevona-Ukraina". Khu trục HOÀN HẢO đang nằm tại ụ "Tuyệt đối", 1 quả bom rơi trúng nồi hơi số 4 xuyên thủng xuống dưới và phát nổ dưới lườn tầu ở khung sườn số 122. Quả bom thứ 2 xé rách 8m dọc mạn trái tầu ở khu vực khung sườn 127, mảnh bom găm lỗ chỗ vào thân tầu và gây ra 1 vụ cháy.Thùng nhiên liệu của khu trục lúc này vẫn còn nhiều nhiên liệu. Ở khu vực khung sườn 186-205 đã sảy ra 1 vụ nổ nhiên liệu.Khu vực máy, lò hơi số 2 lại 1 lần nữa bom phá hủy. Ở buồng máy số 1 thân tầu rất yếu do vụ nổ trước.Khu trục bị bật ra khỏi trục chính của ụ với độ nghiêng 25o về mạn trái. Thực tế khu trục đã bị phá hủy. Sau đó tập thể cán bộ công nhân nhà máy 201 vẫn quyết định tái tạo nó. Tháng 6/1942 một lần nữa bom và pháo của phát xít Đức lại phá hủy nó, với nhiều vết thương, vết lớn nhất có diện tích gần 3M2 đã nhấn chìm con tầu, mọi lỗ lực để cứu con tầu đều không thành công.

Sau chiến tranh 28/10/1945 khu trục được trục vớt lấy kim loại.

Như chúng ta đã biết lớp khu trục "SÁNG LÁNG" thuộc đề án 7U có 18 khu trục được đóng trang bị cho hạm đội Biển Đen 5 chiếc và hạm đội Baltic 13 chiếc.

Hạm đội Biển Đen:

1/SÁNG LÁNG (Сообразительный)
2/NHANH TRÍ (Смышленый)
3/KHẢ NĂNG (Способный)
4/HOÀN HẢO (Cовершенны)
5/TỰ DO (Свободный)

Hạm đội Baltic:

1/CANH GÁC (Сторожевой)
2/CƯƠNG QUYẾT (Стойкий)
3/MẠNH MẼ (Сильный)
4/TỨC GIẬN (Сердитый)
5/VINH QUANG (Славный)
6/NGHIÊM KHẮC ( Суровый)
7/GAN DẠ (Смелый)
8/HUNG DỮ (Свирепый")
9/NHANH CHÓNG (Скорый)
10/ KHỦNG KHIẾP (Страшный)
11/GỌN GÀNG ( Статный)
12/CÂN ĐỐI (Стройный).

Trong lớp khu trục "SÁNG LÁNG" đề án 7U có những chiếc lập công xuất sắc trong chiến tranh vệ quốc vĩ đại như khu trục SÁNG LÁNG. Nhưng cũng có chiếc có số phận như khu trục HOÀN HẢO,tên của nó thật chẳng giống với số phận của nó.

Khu trục HOÀN HẢO được đưa vào đóng 7/8/1936 tại nhà máy 200 hay còn gọi là nhà máy "61 Ủy viên công xã Pari".Năm 1938 được đưa vào hoàn thiện.Ngày 25/2/1939 khu trục được hạ thủy.Khu trục HOÀN HẢO chưa chính thức là quân số hạm đội Biển Đen vì trong ngày thử nhiệm (30/9/1941)nó bị vướng ngư nôi của chính quân ta cài,sau đó nó được kéo về nhà máy 201 tại Sevastopol để sửa chữa thì lại bị trúng 2 quả bom của Phát xít Đức (2/11/1941).Quyết tâm phục hồi khu trục ,cán bộ công nhân nhà máy 201 đã miệt mài làm việc ngày đêm và cuối cùng khu trục HOÀN HẢO lại một lần nữa bước vào thử nhiệm,nhưng cũng lại 1 lần nữa nó trúng bom và đạn đại bác của kẻ thù và nó phải nằm dưới đáy biển vịnh Sevastopol đến 10/1945 được trục vớt.

THÔNG SỐ KỸ THUẬT :Như khu trục SÁNG LÁNG

HÌNH ẢNH:

(http://i573.photobucket.com/albums/ss180/longtrec/1-30.jpg)

(http://i573.photobucket.com/albums/ss180/longtrec/2-46.jpg)

(http://i573.photobucket.com/albums/ss180/longtrec/3-44.jpg)

Khu trục HOÀN HẢO tại nhà máy 201 tháng 2/1942

(http://i573.photobucket.com/albums/ss180/longtrec/4-31.jpg)

Khu trục HOÀN HẢO đang được trục vớt 10/1945

KHU TRỤC CANH GÁC (Сторожевой) THUỘC LỚP KHU TRỤC "SÁNG LÁNG" ĐỀ ÁN 7U THUỘC BIÊN CHẾ HẠM ĐỘI BALTIC.

Khu trục CANH GÁC là khu trục đầu tiên được đóng trong đề án 7U, nó được Hội đồng kiểm nghiệm Quốc gia chấp nhận 6/10/1940 nhưng mãi tới 12/4/1941 mới chính thức là quân số hạm đội Baltic.

4/6/1941 khu trục CANH GÁC thuộc biên đội tầu hạng nhẹ, sư đoàn khu trục số 2 của hạm đội Baltic được điều động từ Tallin về mũi Dvinsk.

Ngày đầu tiên trong cuộc Chiến tranh vệ quốc vĩ đại khu trục CANH GÁC tham gia rải ngư lôi chướng ngại- phòng thủ. Chiến dịch ban đầu đã kết thúc thành công ngày 24/6 tại eo biển Irbel. Nhiệm vụ thứ 2 của khu trục CANH GÁC là xuất kích vào đêm 26/6 cùng với các khu trục "Nghiêm khắc","Giận dữ" và khu trục "Engel", các khu trục tiến ra biển với tốc độ 16 hải lý/h. Trên khu trục lúc này chỉ có 2 nồi hơi làm việc, còn 2 nồi hơi khác đang ở chế độ dự phòng. Trên boong có 75 quả ngư lôi.

Ngày 27/6 vào lúc 2h27 bất ngờ xuất hiện 5 chiếc tầu phóng ngư lôi hạng nhỏ của phát xít Đức chúng đồng loạt tấn công vào khu trục CANH GÁC. Một quả thủy lôi phóng ra từ tầu phóng ngư lôi Đức phát xít trúng vào mạn trái khu trục CANH GÁC ở vị trí khung sườn 46-58 gây ra 1 vụ nổ lớn ở hầm đạn mũi tầu đến khung sườn 58 phá hủy kết cấu thượng tầng, cột buồm-thông tin bị giật tung đổ vật sang bên và rơi xuống biển. Lò hơi số 1 và ống khói phía trước biến thành 1 đống kim loại xoắn vào nhau. Chỉ huy khu trục,thiếu tá I.F Lomakin hy sinh cùng 84 thủy thủ đoàn. Trong 1 thời gian dài sau này người ta cho rằng khu trục CANH GÁC bị trúng thủy lôi do tầu ngầm Phát xít Đức phóng ra.

Lúc này đuôi tầu còn nổi, tuốc bin và nồi hơi số 3 vẫn làm việc. Trên tầu những thủy thủ còn sót lại với quyết tâm bằng mọi giá phải cứu lấy con tầu. Cần phải ngăn dòng nước đang chảy vào tầu. 16h khu trục CANH GÁC đúng hơn là phần sót lại của nó được khu trục “Engel» kéo, sau đó lại có 1 tầu khác đến trợ giúp. Có biết bao sự khó khăn phải vượt qua để kéo con tầu với thương tích nặng nề về tới Tallin sau đó là tơí căn cứ Kronstagt.

Ngày 7/7 ba tầu khu trục kéo phần sót lại của khu trục CANH GÁC vào ụ. Công việc tại ụ là vá các ống khói, tháo các kết cấu hư hỏng và vá các vết thủng, gia cố các vách ngăn ở vị trí khung sườn 72. Ngày 20/11 khu trục CANH GÁC được gửi tới Leningrad. Việc phục hồi con tầu đầy thương tích trong khi Leningrad đang bị vây hãm là điều không thể thực hiện lên mọi việc bị gác lại đến 8/42. Trong thời gian neo đậu tại Leningrad khu trục lại có thêm những vết thương mới(Ngày 24/5 khu trục bị trúng đại bác của phát xít Đức 6-8 inch vào vị trí lò hơi và ống khói số 2. Kết quả là 2 tuốc bin cánh quạt, máy nén, 1 đường ống dẫn nước nóng, thiết bị trạm nguồn dùng trong trường hợp khẩn cấp bị nhiều vết đạn làm hư hại, thủng ở vỏ ngoài và vách ngăn.

Bất chấp tất cả những khó khăn, thương tích ngày 9/8/1942 khu trục quay lại nhà máy 189. Để phục hồi con tầu đã có 1 đề án rất khác thường. Để đóng mới 1 mũi tầu cho khu trục CANH GÁC là 1 điều không thể vì Leningrad đang bị vây hãm. Thiếu các tấm thép, thiếu pháo 130mm B-13. Thực tế là không thể cải tạo thân tầu theo đề án 30(Đề án 30 là đề án sau đề án 7U). Đã có 1 đền xuất ghép mũi tầu của đề án khác vào thân tầu CANH GÁC.

Tuy nhiên việc sử dụng mũi tầu đã hoàn thiện để ghép không được thực hiện bởi vì đã có quyết định đóng mới mũi tầu nhưng sử dụng tối đa các thiết bị ,khoang tầu đã có sẵn.Tại nhà máy 189 khu trục “Tổ chức” (C-311) được tháo gỡ sống tầu, phần nát bệ tầu, vỏ ngoài từ phần dưới boong trở xuống. Từ nhà máy 190 đã chuyển tới thép kết cấu thân tầu, phần thượng tầng, mặt trống (thô) trên tháp pháo B-2LM và các bộ phận khác. Vì chiều rộng thân tầu trong đề án 30 không bằng chiều rộng thân tầu trong đề án 7U. Tại khu vực khung sườn 56 đến 72 của khu trục CANH GÁC có 1 số thay đổi để phù hợp với việc ghép nối.

Mũi tầu khu trục CANH GÁC được đóng trên 1 âu thuyền nổi trong 2,5 tháng. Ngày 9/10/1942 khu trục CANH GÁC lại 1 lần nữa được hạ thủy và từ 25/10/1942 đến tháng 5/1943 là công việc sửa chữa. Ngày 10/9/1943 đề án 7U/30 đã được tiếp nhận. Tại đầu mũi tầu có 2 đại bác B-13 đã được thay bằng 2 đại bác 130mm B-2ML(Đạn dự trữ chiến đấu 744 quả). Thay pháo 45mm bằng 6 pháo 70K(Đạn dự trữ chiến đấu là 9000 viên).Các vũ khí còn lại như 2 máy phóng thủy lôi N-1,2 khẩu 76mm 34K và 4 súng máy DSK không thay đổi. Ngoài ra khu trục được trang bị thêm 1 rada của ANH (kiểu PLS-291).

Chiều dài khu trục CANH GÁC sau phục hồi là 113,5M(Dài hơn so với các khu trục khác trong đề án 7U), lượng choán nước là 1892T(Chuẩn), 2046T(TB) và 2453T(Đầy đủ). Công suất máy và tốc độ tối đa không đo được do đang chiến tranh.

Sau khi phục hồi khu trục CANH GÁC chỉ tham gia chiến đấu như 1 pháo hạm,pháo kích các vị trí đóng quân của Đức phát xít tại Leningrad.

MỘT SỐ THÔNG TIN VÀ HÌNH ẢNH VỀ KHU TRỤC CANH GÁC

Khu trục CANH GÁC được đưa vào đóng 26/8/1936 tại nhà máy 190 (Nhà máy mang tên Zhanov) công xưởng 517 Leningrag.Khu trục được tiếp tục hoàn thiện năm 1938.Ngày 2/10/1938 khu trục được hạ thủy và ngày 12/4/1941 là quân số hạm đội Baltic.Ngày 27/6/1941 khu trục bị thương nặng do bị 5 tầu phóng ngư lôi của Phát xít Đức tấn công làm hy sinh 85 người.Sau đó khu trục được kéo về Tallin và tiếp tục được kéo tới Leningrag.Khu trục neo đậu tại Leningrag từ 9/8/1942 đến 5/1943.Khu trục được phục hồi bằng việc ghép phần mũi chưa hoàn thiện của khu trục "Tổ chức" thuộc đề án 30 .

Ngày 17/2/1956 khu trục được tái phân loại là phương tiện huấn luyện.Ngày 11/3/1958 khu trục bị loại khỏi danh sách tầu của Hải quân LX.Từ 1958-1959 khu trục bị tháo lấy kim loại tại Liepa.

THÔNG SỐ KỸ THUẬT (Trước khi bị thương) như khu trục SÁNG LÁNG.

(http://i573.photobucket.com/albums/ss180/longtrec/3-45.jpg)

(http://i573.photobucket.com/albums/ss180/longtrec/2-47.jpg)

(http://i573.photobucket.com/albums/ss180/longtrec/1-31.jpg)

kHU TRỤC CANH GÁC SAU CHIẾN TRANH THẾ GIỚI LẦN 2

KHU TRỤC CƯƠNG QUYẾT THUỘC LỚP KHU TRỤC “SÁNG LÁNG” ĐỀ ÁN 7U.

Khu trục được hội đồng kiểm nghiệm quốc gia chấp thuận 18/10/1940, sau 6 tháng neo đậu tại căn cứ Hải quân Tallin. Ngày 12/4/1941 khu trục CƯƠNG QUYẾT chính thức là tầu chủ lực của hạm đội Baltic. Cho tới ngày nổ ra cuộc chiến tranh vệ quốc vĩ đại (22/6/1941) khu trục đã chạy 9180 dặm.

Ngày 22/6/1941 khu trục neo đậu tại mũi Dvinsk, trong ngày này khu trục CẢNH GIÁC tham gia tích cực vào các hoạt động của hạm đội. Khu trục đã 1 vài lần tham gia dải ngư lôi phòng thủ ở eo biển Irbe. Đã 4 lần khu trục nổ súng đánh trả máy bay phát xít Đức (Bắn 4 phát 130mm, bắn 97 quả đạn 76mm, bắn 73 quả đạn 45mm). Đã 3 lần tránh khỏi cuộc tấn công của các tầu phóng ngư lôi phát xít Đức…Đặc biệt nguy hiểm là cuộc tấn công vào ngày 27/6/1941, khu trục CƯƠNG QUYẾT lúc đó đang thực hiện nhiệm vụ dải ngư lôi, trên boong của nó đang có rất nhiều ngư lôi. Khi mũi tầu vào cua ở góc 50o phát hiện 1 màn khói trắng ở cự li 8-10 кбт (1468-1835M) sau ít phút từ trong màn sương xuất hiện 2 chiếc tầu phóng thủy lôi “Shnellibot”. Chúng mở hết tốc lực lao về phía khu trục CƯƠNG QUYẾT và đột ngột rẽ trái, chiếc thứ nhất phóng ra 1 quả thủy lôi, nhưng quả thủy lôi vượt qua khu trục. Quả thủy lôi do tầu thứ 2 phóng ra nổ ngay ngay bên mạn trái khu trục, mảnh găm đầy vào thân tầu, 1 mảnh lớn găm cứng vào bánh lái (Bánh lái bị găm chết bẻ lái 26o sang trái). Tuốc bin đã có sự cố, chạy không quá 400 vòng/phút. Khu trục đang cận kề với sự bị tiêu diệt nhưng nó vẫn cố thoát . Một quả thủy lôi bay cách khu trục không đầy 1m ở mạn phải. Khu trục CƯƠNG QUYẾT lúc này được miêu tả là đã nằm xuống đường đua. Một chiếc tầu phóng thủy lôi thứ 3 của Đức phát xít khóa đầu khu trục, nhưng nó không khai hỏa được do thước ngắm bắn không mở. Nó cố thử lần thứ 2 nhưng cũng không bắn được, bị hỏa lực trên khu trục đánh trả nó vội tăng tốc bỏ chạy.

Hai trận tấn công của Đức phát xít bằng tầu phóng thủy lôi “Shnellbot” vào khu trục CƯƠNG QUYẾT ngày 26 và 29/6/1941 đã thất bại do hỏa lực các cỡ trên khu trục giáng trả quyết liệt buộc chúng phải tháo chạy.

Ngày 30/6/1941 sư đoàn khu trục chủ lực số 2 đã tới Tallin được hộ tống bởi tuần dương “Kirov”. Qua eo biển Moonsund khu trục CƯƠNG QUYẾT cho hạ thủy 1 số ca nô nhỏ. Theo những tài liệu ghi lại trong thời gian này đã có những vụ đánh bom tại vùng nước nông, sâu vì nghi có sự xuất hiện của tầu ngầm kẻ thù (Thông tin không được kiểm chứng).

Ngày12/7/1941 khu trục CƯƠNG QUYẾT tại eo biển Moonsund, tầu bị mắc cạn, chân vịt bên trái chạm đất làm hư hỏng cánh quạt và trục chân vịt. Việc sửa chữa phải tới căn cứ Kronstagt. Công việc sửa chữa chân vịt cho khu trục được kéo dài từ ngày 7-20/8/1941. Khu trục CƯƠNG QUYẾT đã được thay trục chân vịt tháo từ khu trục “Canh gác”. Đồng thời khu trục được lắp trạm thủy âm (Cảnh báo sớm). Lắp thêm 2 pháo 37mm tự động 70-K, lắp thêm 2 máy ném bom BMB-1(Chống ngầm).

Ngày 22 và 23/8 khu trục mang theo 75 quả ngư lôi cùng với tầu dải ngư lôi “Marti” ra tới đảo Hogland gặp cơn bão lớn lên việc dải ngư lôi không thể thực hiện được lên khu trục phải quay về căn cứ.

Ngày 25 đến 27/8 khu trục CƯƠNG QUYẾT cùng với khu trục “Mạnh mẽ” yểm hộ cho Hồng quân trên bờ vịnh Vyborg. Khu trục đã bắn 490 phát 130mm vào các vị trí đóng quân của đối phương tại khu vực Tranzyda. Tại vị trí này lúc đó có khoảng 60 tầu vận tải. Thật đáng tiếc trận pháo kích đó không được căn chỉnh lên hiệu xuất chiến đấu không cao. Không có báo cáo xác nhận về khu trục CƯƠNG QUYẾT đã bắn chìm bao nhiêu tầu thuyền, phương tiện vận tải và các trận địa pháo bị diệt của kẻ thù.

Đầu tháng 9 khu trục CƯƠNG QUYẾT đã được thay 1 bộ khử từ tạm thời (sau đó tháng 7/1942 lại được thay bộ khác tại Tallin, trên hệ thống thiết kế của trường đại học kỹ thuật-Vật lý Leningrad “ЛФТИ”). Vào đêm 14/9/1941 khu trục đã chuyển đến Bankbigrind 64 ngư lôi.

Từ 15 đến 21/9/1941 khu trục đóng tại Leningrag và tích cực tham gia phòng thủ thành phố. Trong thời gian này khu trục đã bắn 54 phát đạn cỡ lớn, 576 phát đại bác trái phá, vài lần đánh trả máy bay phát xít Đức bắn 12 phát 130mm, 250 quả 76mm hơn 100 quả đạn 45mm, 78 quả đạn 37mm và 440 viên 12,7mm. Một vài lần khu trục CƯƠNG QUYẾT sử dụng đài dẫn bắn của pháo binh mặt đất pháo kích bào các vị trí của kẻ thù.

Ngày 6/10/1941 khu trục đã có 1 trận đấu pháo tay đôi với pháo binh Đức phát xít.

còn tiếp

Tiếo theo

Pháo binh mặt đất của phát xít Đức với pháo 210mm đã dồn dập bắn phá cảng Gutuevsk, lúc này khu trục CƯƠNG QUYẾT đang neo đậu tại khu thương mại thuộc cảng Gutuevsk. Một quả đạn 210mm của quân Đức phát xít đã xuyên trúng khu trục, quả đạn xuyên thủng từ mạn phải sang mạn trái tầu và lao xuống nước tại vị trí khung sườn 41. Quả đạn đã đi qua hầm đạn số 2( đạn 12,7 và pháo 45mm) và hầm đạn số 4 (đạn 130mm). Khi viên đạn đi qua hầm đạn số 2 đã xé rách giá đỡ súng 12,7mm, khiến hầm đạn số 2 bốc cháy và phát nổ phá tan vách ngăn đến khung sườn 51. Phần trên mặt boong tầu bị phồng rộp lên suốt chiều ngang tầu. May mắn thay số đạn đại bác dự trữ chiến đấu trong kho số 4 không bị kích nổ. Nước qua lỗ thủng do quả đạn gây ra nhanh chóng tràn ngập 2 khoang. Các đám cháy trong các carbin nhanh chóng được dập tắt. Sau 6 phút khu trục đã thoát khỏi khu vực bị pháo kích (Thực tế có thêm cánh quạt chân vịt bị hỏng). Sửa chữa khu trục do nhà máy 189 thực hiện, trận pháo kích của phát xít Đức đã làm 9 thủy thủ bị thương.

(http://i573.photobucket.com/albums/ss180/longtrec/1-32.jpg)

Sơ đồ quả đạn 210mm của Phát xít Đức xuyên ngang khu trục Cương Quyết.

Đêm 1/11/1941 khu trục CƯƠNG QUYẾT cùng với khu trục “Vinh quang” và tầu rải ngư lôi “Marti” cùng vài tầu kéo lưới với những người thợ săn trên biển đi ra từ Kronstagt đến báo đảo Khanko. Cuộc hành quân đã diễn ra trong điều kiện thời tiết vô cùng khắc nhiệt, rất khó khăn cho các máy cắt dây mìn dưới biển. Thật là một phép lạ đã xảy ra hải đội đã không vướng vào 1 dây mìn nào. Khu trục CƯƠNG QUYẾT nhanh chóng chạy vào luồng an toàn. Buổi sang 2/11/1941 khu trục đến vũng “ Pháo đài” nơi đang bị quân Đức phát xít vây hãm. Pháo binh của kẻ thù bắn liên tục vào khu trục nhằm ngăn không cho nó tiếp bờ. Không để cho pháo binh kẻ thù có điều kiện chỉnh bắn, khu trục liên tục vận động và đêm hôm đó nó đã cập bờ và sơ tán 500 chiến sỹ an toàn tới Kronstagt.

Chiến dịch thứ 2 tới bán đảo Khanko đã không thành công do gặp phải bão lớn và tuyết rơi dầy đặc. Tách khỏi hải đội khu trục CƯƠNG QUYẾT đến Hogland sau đó ít ngày khu trục tham gia sơ tán quân đồn trú trên đảo.

Ngày 29/11/1941 khu trục CƯƠNG QUYẾT cùng với khu trục “Vinh quang,tầu kéo lưới,ca nô và tầu chạy động cơ tua bin điện “Joseph Stalin” lại 1 lần nữa lên đường đi bán đảo Khanko. Khu trục hành quân với tình trạng máy móc không đảm bảo kỹ thuật. Nồi hơi đã lâu không được làm sạch muối kết ở đáy rất dầy. Vòng bi trục chân vịt bị giơ khi tầu chạy gây tiếng gõ, cuối cùng thì khu trục phải để trôi vì phải thay vòng bi, thủy thủ đoàn mất 16 phút để thay.

Dưới làn đạn của kẻ thù, khu trục mang theo 1000 chiến sỹ rút ra khỏi Khanko trên đường quay lại căn cứ. Ngày 5/12 khu trục ở ngang ngọn hải đăng Seyvisto, lúc gần tiếp bờ bỗng pháo binh của quân Đức phát xít đóng trên bờ bắn xối xả vào tầu. Tình hình chở nên phức tạp hơn khi khu trục đang ở giữa những tảng băng có chiều dầy 12-15cm, hải đội không thể nào vượt lên được vì tất cả đang bám theo tầu phá băng với tốc độ rùa bò. Khu trục đã dùng đại bác cỡ lớn trên tầu đánh trả trận địa pháo của Đức phát xít trên bờ buộc chúng phải câm họng.

Cuối cùng thì khu trục CƯƠNG QUYẾT cũng về tới căn cứ tại Leningrad an toàn và ngày 9/12 khu trục vào nhà máy 194 để sửa chữa.

Trong các chiến dịch tới Khanko và Gogland khu trục CƯƠNG QUYẾT đã không ít lần đánh trả nhiều đợt máy bay ném bom phát xít Đức. Khu trục đã ném nhiều bom chìm xuống biển khi kính tiềm vọng phát hiện tầu ngầm kẻ thù.

Tổng số các chiến dịch trong năm 1941 khu trục CƯƠNG QUYẾT đã chạy 7530 dặm trong đó từ 22/6 đến cuối năm 1941 khu trục chạy 4055 dặm. Khu trục đã rải 280 quả ngư lôi, ném 124 quả bom chìm, bắn 1200 phát đại bác và sơ tán an toàn 1500 quân. Trong những năm cuối của cuộc chiến tranh vệ quốc vĩ đại khu trục CƯƠNG QUYẾT không mấy khi tham gia chiến đấu. Trận cuối cùng mà khu trục tham gia chiến đấu là đánh trả đợt không kích của phát xít Đức, khu trục đã dùng súng máy cỡ lớn bắn hạ máy bay ném bom. Sau trận này khu trục CƯƠNG QUYẾT vinh dự nhận danh hiệu khu trục Cận vệ.

KHU TRỤC TỨC GIẬN (Сердитый) THUỘC LỚP KHU TRỤC “SÁNG LÁNG” ĐỀ ÁN 7U.

Khu trục được Hội đồng kiểm nghiệm quốc gia chấp thuận 15/10/1940. Là tầu chủ lực của hạm đội Baltic 12/4/1941( Cùng đơn vị với khu trục “Cương quyết”, “Mạnh mẽ”, “Canh gác”). Trong ngày đầu của cuộc chiến tranh vệ quốc vĩ đại khu trục TỨC GIẬN đã sát cánh cùng các khu trục chủ lực của sư đoàn khu trục số 2 tham gia nhiều hoạt động quốc phòng. Ngày 6/7/1941 khu trục tham gia 1 trận chiến đấu tại vịnh Irbe đã bắn 115 quả đại bác 130mm.

Đêm 18/7 khu trục TỨC GIẬN dưới lá cờ chỉ huy của phó đô đốc V.P Drozd cùng với khu trục “Stepegushi” bảo vệ cho tầu “Đám mây” và tầu “Tuyết”. Vào lúc 14h khu trục đang chạy vào luồng “Kyibassarsky” nhưng nhận được báo cáo “ Phát hiện máy bay và đoàn xe vận tải của kẻ thù”. Khu trục lập tức quay lại và chạy với tốc độ 20 hải lý/h để kịp với khu trục “Stepegushi” quay lại từ mũi Moonzund.

Do thiếu sự ăn ý giữa Hạm đội và Không quân mà 2 khu trục tấn công vào máy bay của ta. Lúc 15h31 từ máy bay của không quân Xô viết đã thả xuống khu trục “Stepegushi” 8 quả bom nhưng rất may không quả bom nào rơi trúng. 4 quả bom từ máy bay ném bom hạng trung (CБ-средний бомбардировщик) ném xuống khu trục TỨC GIẬN, có quả đã rơi trúng mạn tầu phát nổ,nhiều mảnh xuyên thủng mạn ngoài, phá hỏng 1 trong những nồi hơi, 2 máy đo xa(Đặt tại phòng chỉ huy) giết chết 1 người và làm bị thương 3 người khác.

Từ 16h đến 17h13 là trận chiến đấu của khu trục “Stepegushi” với tầu vận tải và tầu nhỏ hộ tống của quân Đức phát xít. Khu trục TỨC GIẬN mãi tận 17h24 mới kịp hợp lại với “Stepegushi” khi trận chiến đấu kết thúc do kẻ thù bị mất mục tiêu. Trên đường quay về 2 khu trục bị máy bay ném bom phát xít Đức kèm riết, chỉ riêng khu trục TỨC GIẬN kẻ thù đã ném xuống 104 quả bom nhưng không quả nào gây hại cho nó.

Tuy nhiên sang ngày tiếp sau sự may mắn đã không mỉm cười với khu trục TỨC GIẬN. Ngày 19/7 khu trục đang neo đậu tại vũng Khelterma thuộc đảo Dago. Vào lúc 19h10 đột ngột xuất hiện 4 máy bay ném bom “ Junkers-88” của Phát xít Đức chúng bổ nhào xuống khu trục cắt bom. Pháo binh trên khu trục kịp thời đánh trả, khu trục vận động chậm…đánh lái sang trái… không kịp 1 quả bom đã rơi trước buồng lái phát nổ phá hỏng cầu chỉ huy bên trên, phá nát phần trước boong. Quả bom phá vỡ tầng 2 nơi cabin của các thủy thủ dùng để ngủ nghỉ ở khu vực khung sườn 52-55. Vụ nổ phá hỏng 1 nồi hơi, gây trấn động lớn làm hỏng trạm ngắt điện tự động cùng khu vực để ắc qui chiếu sáng khẩn cấp, toàn bộ bên trong khu trục chìm trong bóng tối.

Quả bom thứ 2 rơi trúng mạn trái khu trục, xé rách mạn tầu giữa khung sườn 50-58 tạo ra 1 lỗ thủng có diện tích 4x5m, áp suất vụ nổ ép vào thùng dầu Mazut phát cháy, đám cháy lan nhanh lên đầu mũi tầu (kết cấu thượng tầng) và cả 2 nồi hơi buồng máy số 1.

Thủy thủ đoàn cố gắng hết sức để cứu con tầu, nguy hiểm nhất có hầm đạn dự trữ chiến dấu 130mm, không có điện cơ hội cứu con tầu là 1/1000. Đám cháy bắt đầu lan xuống phần đuôi tầu, đã có vụ nổ đạn, tiếp sau là vụ nổ bom chìm, rồi bom ném. Từ vị trí khung sườn 180 đến hết đuôi tầu bị phá hủy hoàn toàn. Khu trục lật nghiêng về bên phải, chỉ còn mạn trái nổi trên mặt nước. Sau khi bị máy bay Đức phát xít tấn công trúng, khu trục TỨC GIẬN chỉ nổi được 1h10. Khu trục “Stepegushi” và khu trục “Tự hào”đã tới lấy xác những thủy thủ hy sinh và sơ tán những thủy thủ sống sót.

Thưa quí vị, cùng các bạn! Chúng ta hãy cùng nhau chở lại tìm hiểu về Hải quân Liên Xô.
Như chúng ta đã biết , trước chiến tranh Vệ quốc Vĩ đại, Liên Xô đã gấp rút triển khai thực hiện 2 đề án lớn đó là : Đề án số "7" và đề án "7U". Trước khi chiến tranh tới , Liên Xô đã kịp triển khi thêm 2 đề án đóng khu trục là đề án "45" ( đề án thử nghiệm) và đề án " 30 và 30K". Xin Quí vị và các bạn cùng tôi tìm hiểu , nghiêm cứu 2 đề án này.
Đề án 45 là đề án "Thử nghiệm" đề án mang tên của khu trục duy nhất " Thử nghiệm" (Эскадренный миноносец тип "Опытный" пр. 45 ).

Theo đề án thiết kế khu trục " Thử nhiệm/Опытный" có thể đạt được tốc độ 45 hải lý/h, phạm vi hoạt động 2200 dặm, tầu có lượng choán nước giống như các khu trục đề án số 7.
Khu trục "Thử nghiệm" được khởi đóng 26/6/1935 tại nhà máy mang tên "Zhdanov" thuộc tỉnh Leningrag(Công xưởng S-500), hạ thủy ngày 8/12/1935. Trong quá trình nắp ráp cấu trúc vỏ tầu được hàn điện.
Trước yêu cầu giảm tỉ trọng lò hơi tuabin nhưng thông số hơi phải cao hơn, thời gian này nhà máy đã thử nghiệm thành công hệ thống lò hơi dòng thẳng (прямоточными котлами системы) của giáo sư Л.К.Рамзина và đưa vào khai thác.
Hệ thống lò hơi cải tiến làm việc trong điều kiện tĩnh có tải trọng khác nhau đòi hỏi phải có hệ thống điều khiển tự động. Một số thiết bị trong nước không sản xuất được đã phải mua từ Đức. Sự đình đốn của ngành chế tạo máy móc thiết bị Thủy cho tới trước chiến tranh vẫn chưa có giải pháp vực dậy. Với việc lắp đặt lồi hơi tuabin cải tiến cho phép gia tăng trang bị vũ khí trên tầu so với đề án " 7".
Trong đề án số "7" thiết kế 1 tháp pháo chính với 2 đại bác ở trên boong đầu mũi tầu (B-31), thì đề án 45 này với thiết kế 1 chuỗi 3 tháp pháo (B-31), mỗi tháp có 2 đại bác 130mm.

Ngày 31/6/1941 bắt đầu tiến hành chạy thử khu trục " Thử nhiệm/Опытный" trong 1 chương trình rút gọn. Ngày 17/8/1941 do điều kiện chiến tranh đang tới hồi cam go, khu trục đã được tạm thời bàn giao cho Hải quân. Ngày 11/9/1941 khu trục " Thử nhiệm/Опытный" chính thức là là thành phần của Hải quân Liên Xô.
Trong thánh 9-10 năm 1941 khu trục nhiều lần bị thương do pháo của Phát Xít Đức, khu trục buộc phải vào sửa chữa, tháp pháo chính của khu trục đã bị tháo ra và tới 6/1942 mới được nắp lại.
Trong năm 1942-1943 khu trục thường làm nhiệm vụ pháo kích các vị trí quân Đức đóng ven bờ. Trong năm 1944 khu trục vào bảo dưỡng và thực hiện tái phân lọai là tầu thử nghiệm.
Năm 1956 ( có tài liệu nói năm 1952) khu trục bị loại khỏi danh sách tầu Hải quân LX.

Thông số kỹ thuật:

-Lượng choán nước: 1572t (chuẩn), 1707t (Trung bình) và 2016t (Đầy đủ).
-Kích cỡ : 113,5m x 10,2m x 3,98m.
-Thiết bị thủy năng: tuabin hơi, 2 trục chân vịt 70000 mã lực.
-Tốc độ tối đa theo thiết kế : 42 hải lý/h (nhưng thử nghiệm tối đa chỉ được 35 hải lý/h).
-Tốc độ kinh tế : 18 hải lý /h.

Vũ khí:

-Theo thiết kế : 3 tháp pháo x2 khẩu x 130mm, 1 x 45mm, 2 x 12,7mm.
-Thực tế : 3 tháp pháo x 1 khẩu x 130mm, 4 x 45mm, 3 x 37mm, (1x 2+2x1)x12,7mm, 2 máy phóng x 4 ngư lôi 533mm .
-Thủy thủ đoàn 262 người.

(http://i573.photobucket.com/albums/ss180/longtrec/03319002.jpg)

Khu trục "Thử nghiệm" trên sông Neva năm 1945.

KHU TRỤC LỚP "HỎA LỰC" THUỘC ĐỀ ÁN (30 VÀ 30K)/Эскадренные миноносцы типа "Огневой" (пр 30 и 30К) .

.

Khu trục lớp " Ognevy" được khởi đóng 20/8/1939 tại nhà máy 200 Likolaev (Ukraina), được hạ thủy năm 1940. Khi chiến tranh Vệ quốc Vĩ đại nổ ra nó chưa được đóng hoàn thiện và bị kéo về cảng Sevastopol. Vào đầu mùa xuân năm 1943 nó lại tiếp tục được kéo về căn cứ đóng tầu tại Batum (Thuộc Gruzia ngày nay). Ngày 22/5/1945 khu trục "Ognevy" được tiếp nhận và 8/4/1945 chính thức là thành phần hạm đội Biển Đen.

Như vậy là lớp khu trục " Ognevy" tuy được bắt đầu đóng vào những năm 1939-1940 (trước chiến tranh Vệ quốc Vĩ đại). Ngoài chiếc khu trục đầu tiên " Ognevy" mà người ta lấy tên đặt cho lớp tầu này được đóng xong và biên chế cho Hải quân Liên xô vào những ngày gần kết thúc chiến tranh. Số khu trục còn lại trong lớp " Ognevy" này đều sau chiến tranh mới được hoàn thành và biên chế cho Hải quân.

Thông số kỹ thuật:

-Lượng choán nước : 2125t (trung bình), 2860t (đầy đủ).
-Kích cỡ : 117m x 11m x 4,05m.
-Thiết bị động lực thủy : Động cơ tuabin hơi nước, 2 trục chân vịt công suất 54000 mã lực.
-Tốc độ : 36,5/16,9 hải lý/h.
-Tầm hoạt động : 2950 dặm.

Vũ khí:

-2x2x130mm/ 50
-1 x 2 x 76mm/ 55 92-K.
-6 x 37mm/67,5 70K.
-Ngư lôi : 2 x 3 x 533mm.
-52 mìn "Krav" hoặc 60 mìn "M-26".

Thủy thủ đoàn : 301 người.

Lớp khu trục " Ognevy" thuộc đề án "30 và 30K" gồm các khu trục :

1. "Огневой" Hỏa lực    2. Властный Quyền lực
3. Внушительный Oai nghiêm    4. Выносливый Dẻo dai
5. Образцовый    Mẫu mưc 6. Одаренный Tài năng
7. Озорной    Ngỗ nghịch 8. Осмотрительный Thận trọng
9. Отважный Can đảm    10. Отличный Xuất sắc
11.Сталин     Stalin

Trong lớp khu trục " Ognevy" có những tầu tiêu biểu ngoài khu trục số 1 còn các tầu số : 4, 6, 7, 9, 10, 11 tôi sẽ cùng Quí vị và các bạn xem xét nghiêm cứu sau. Chúng ta cần quay sang xem xét nghiêm cứu tuần dương, tầu ngầm của Hải quân LX được đóng trước 1945 và phục vụ trong chiến tranh Vệ quốc Vĩ đại.

Một số hình ảnh khu trục " Ognevy":

(http://i573.photobucket.com/albums/ss180/longtrec/T4.jpg)

" Ognevy" tại xưởng đóng tầu Likolaev 1939.

(http://i573.photobucket.com/albums/ss180/longtrec/t.jpg)

(http://i573.photobucket.com/albums/ss180/longtrec/T1.jpg)

(http://i573.photobucket.com/albums/ss180/longtrec/T3.jpg).

Mời Quí vị và các bạn cùng tôi chuyển qua xem xét, nghiêm cứu đề án 26, đây là đề án đóng tuần dương hạm được tiến hành trước chiến tranh thế giới lần 2. Một số tuần dương hạm trong đề án 26 này tham gia cuộc chiến tranh Vệ quốc Vĩ đại, số còn lại phải sau chiến tranh mới được hoàn thành.

TUẦN DƯƠNG HẠM ĐỀ ÁN 26/ Крейсера проектов 26.

1 "Киров"/ KIROV.    2. "Ворошилов"/VOROSHILOV.
3. "Максим Горький"/MAKSIM GORK. 4. "Молотов"/MOLOTOV.
5. "Калинин" /KALININ.    6. "Каганович"/KAGANOVICH.

TUẦN DƯƠNG HẠM "KIROV"/ Крейсера "Киров".

Được khởi đóng 22/10/1935 tại nhà máy mang tên "Ordzhonikdze" thuộc tỉnh Leningrag(Nhà máy 269).
Tuần dương "Kirov" được hạ thủy ngày 30/11/1936 và đi vào phục vụ 23/11/1938.
Tuần dương "Kirov" tham gia cuộc chiến tranh Nga-Phần Lan sau đó tham gia cuộc chiến tranh Vệ quốc Vĩ đại. Ngày 24/4/1942 tuần dương bị trúng bom của phát xít Đức buộc phải quay về căn cứ để sửa chữa cho tới tận cuối năm 1942.
Ngày 27/2/1943 tuần dương "Kirov" được tặng thưởng huân chương "Cờ đỏ".
Tháng 1/1944 tuần dương "Kirov" chủ yếu tiến hành pháo kích vào các vị trí quân Đức đóng ven bờ của tỉnh Leningrag. Sau đó tuần dương tham gia chiến dịch Vyborg tháng 6/1944.
Ngày 17/10/1945 ở vị trí tọa độ 60 ° 01'6" , vĩ độ và 29 ° 18'8" , khu vực có độ sâu 21 mét , tuần dương "Kirov" đã bị trúng thủy lôi của quân Đức. Sau đó " Kirov" được kéo về nhà máy " Hải quân-Huân chương Lenin" tại căn cứ Kronshtadt ( КМОЛЗ- Кронштадтский морской ордена Ленина завод). Việc sửa chữa kéo dài tới tận 20/12/1946, sau sửa chữa tuần dương "Kirov" gia nhập Hải đoàn 4 thuộc Hạm đội Nam Baltic.
Tháng 11/1949 tuần dương "Kirov" neo đậu tại cầu cảng của nhà máy 194 tiến hành đại tu và hiện đại hóa sau đó tuần dương lại tiếp tục quay lại phục vụ trong Hải đoàn 4.
Từ 11/7/1955 tuần dương "Kirov" thuộc biên chế Hải đoàn 8 Bộ Hải Quân. Ngày 2/1/1956 tuần dương "Kirov" lại thuộc biên chế của hạm đội Baltic hợp nhất. Tháng 1/1956 tuần dương "Kirov" tham gia sư đoàn tuần dương số 12( được thành lập bởi sắc lệnh phòng thủ 4/1/1956). Tháng 6/1956 tuần dương "Kirov" dưới sự chỉ huy của hạm trưởng, đại tá Hải quân Sidorenko cùng với 4 khu trục tham gia bài tập huấn luyện chiến thuật tại Biển bắc sau đó là nam Baltic (chạy 7568 hải lý).
Ngày 29/4/1958 tuần dương "Kirov" được đưa ra khỏi danh sách tầu trực chiến và neo đậu tại căn cứ Kronshtadt. Ngày 6/9/1960 tuần dương "Kirov " chuyển sang phục vụ tại căn cứ Hải quân Leningrag.
Ngày 3/8/1961 tuần dương "Kirov " được tái phân loại loại là tầu huấn luyện.

Ngày 22/2/1974 tuần dương "Kirov " bị loại khỏi danh sách tầu Hải quân Liên Xô.

Thông số kỹ thuật:

-Lượng choán nước : 7885t (chuẩn) , 9436t (Đầy đủ).
-Kích cỡ : 191,3m x 17,65m x 22m.

Vũ khí (1944) :

- 3 x 3 x 180mm.
- 8 x 100mm/ B-34.
- 10 x 37mm/ 70K.
- 2 x 4 x 12,7mm Vichker, 4 súng máy DSHK.
- Ngư lôi : 2 x 3 x 530mm.
- 164/150 mìn phong tỏa.
- 2 máy phóng bom chìm BMB-1.
Bọc thép :

Tuần dương "Kipov" được bọc thép , đai : 50mm, sàn tầu : 50mm, xà dầm :50mm, mui tầu : 150/100, tháp chính : 50mm.

-Động cơ: Tuốc bin hơi nước , 2 trục chân vịt 119,750 mã lực.
-Tốc độ 35,94 hải lý/h.
-Tầm hoạt động 3750 dặm.
-Thủy thủ đoàn (1944) 57 sĩ quan, 815 thủy thủ.

Một số hình ảnh tuần dương "Kirov".

(http://i573.photobucket.com/albums/ss180/longtrec/02062017.jpg)

28/3/1944.

(http://i573.photobucket.com/albums/ss180/longtrec/02062016.jpg)

Tuần dương "Kirov" 27/1/1944 trên sông Neva.

(http://i573.photobucket.com/albums/ss180/longtrec/02062014.jpg)

Tuần dương "Kirov" năm 1942-1943.

(http://i573.photobucket.com/albums/ss180/longtrec/02062006.jpg) 1942-1943.

(http://i573.photobucket.com/albums/ss180/longtrec/02062005.jpg)

Tuần dương "Kirov" tham gia huấn luyện 1950.

TUẦN DƯƠNG "VOROSHILOV "/ "Ворошилов" TRONG ĐỀ ÁN 26.

Tuần dương "Voroshilov" được khởi đóng 15/10/1935 tại Nikolaev, nhà máy 198 mang tên A. Marti (trước là nhà máy 297).
Tuần dương "Voroshilov" được hạ thủy 26/6/1937 và đưa vào khai thác 20/6/1940.
Tuần dương "Voroshilov" tham gia cuộc chiến tranh Vệ quốc Vĩ đại, tham gia pháo kích vào các vị trí quân Đức đóng tại Rumani.

Ngày 31/10/1941 tuần dương "Voroshilov" bị trúng 2 quả bom của Không quân Đức phải kéo về cảng Poti (thuộc Gruzia ngày nay) để sửa chữa.

Tháng 2/1942 tuần dương "Voroshilov" sau khi được sửa chữa tiếp tục quay lại chiến đấu.

Ngày 30/11/1942 tuần dương "Voroshilov" bị trúng mìn tại đảo "Rắn", việc sửa chữa tuần dương kéo dài đến 30/1/1944.

Ngày 8/7/1945 tuần dương "Voroshilov" được tặng thưởng huân chương "Cờ đỏ".

Tháng 4/1954 tuần dương "Voroshilov" được đưa vào đại tu nâng cấp, nhưng đến 17/2/1956 thì tuần dương bị loại khỏi danh sách tầu trực chiến hạm đội Biển Đen.

Ngày 7/8/1959 tuần dương "Voroshilov" được tái phân lọai là tầu thử nghiệm (dùng để thử nghiệm 1 loại tên lửa mới).

Ngày 31/12/1961 một lần nữa tuần dương "Voroshilov" lại được hiện đại hóa trong đề án 33. Từ 11/10/1963 đến 1/12/1965 tuần dương "Voroshilov" được hiện đại hóa trong đề án ZZM.

Ngày 6/10/1972 tuần dương "Voroshilov" được tái phân loại là căn cứ nổi và 2/3/1973 bị loại khỏi danh sách tầu Hải quân LX. Từ năm 1975-1976 tuần dương "Voroshilov" bị tháo dời lấy sắt.

Thông số kỹ thuật:

-Lượng choán nước : 7950t (chuẩn) , 9550t (Đầy đủ).
-Kích cỡ : 191,16m x 17,66m x 7,22m.

Vũ khí (1944) :

- 3 x 3 x 180mm.
- 6 x 100mm/ B-34.
- 16 x 37mm/ 70K.
- 3 x 45mm 21K.
- 2 x 4 x 12,7mm Vichker, 6 súng máy DSHK.
- Ngư lôi : 2 x 3 x 530mm.
- 164/100 mìn phong tỏa.
- 2 máy phóng bom chìm BMB-1.

Bọc thép :

Tuần dương "Voroshilov" được bọc thép , đai : 50mm, sàn tầu : 50mm, xà dầm :50mm, mui tầu : 150/100, tháp chính : 50mm.

-Động cơ: Tuốc bin hơi nước , 2 trục chân vịt 129,500 mã lực.
-Tốc độ 34 hải lý/h.
-Tầm hoạt động 2140 dặm.
-Thủy thủ đoàn:44 sĩ quan 690 thủy thủ.
(1944) 881 người.

Một số hình ảnh tuần dương " Voroshilov":

(http://i573.photobucket.com/albums/ss180/longtrec/02063024.jpg)

(http://i573.photobucket.com/albums/ss180/longtrec/02063005.jpg)

Máy phóng ngư lôi trên tuần dương "Voroshilov"

(http://i573.photobucket.com/albums/ss180/longtrec/02063010.jpg)

Tháp pháo chính trên tuần dương "Voroshilov"

(http://i573.photobucket.com/albums/ss180/longtrec/02063007.jpg)

Kính chào các Quí vị và các bạn! Ta đang ở phần những khu trục , tuần dương được đóng trước chiến tranh và tham gia cuộc chiến tranh Vệ quốc Vĩ đại. Cho nên thông tin không mới và có phần hơi khô rất mong quí vị và các bạn theo dõi. Tôi muốn trình bầy một cách đầy đủ, logic quá trình phát triển của HQ Nga-LX-Nga. Sắp tới là phần tầu ngầm đầy lý thú, tôi mong Quí vị và các bạn tiếp tục ủng hộ topic!

TUẦN DƯƠNG 'MAXIM GORKY" THUỘC ĐỀ ÁN 26/Kрейсерa пр. 26 "Максим Горький".

Tuần dương "Maxim Gorky" được khởi đóng ngày 20/12/1936 tại nhà máy mang tên : "Ordzhonikidze" thuộc tỉnh Leningrag(số 270).
Tuần dương "Maxim Gorky" được hạ thủy 30/4/1938 và được đưa vào khai thác 25/10/1940.

Ngày 23/6/1941 trong 1 vụ nổ tại vịnh Phần Lan, phần mũi của tuần dương "Maxim Gorky" bị phá hủy, nhưng tuần dương vẫn cố chạy về căn cứ.
Tại Kronshtadt tuần dương được phục hồi ngay trong năm 1941, ngay sau khi được sửa chữa xong , tuần dương "Maxim Gorky" đã tham gia ngay vào việc phòng thủ leningrag. Leningrag lúc này đang bị quân Đức vây chặt, tình cảnh rất khó khăn, việc tiếp tế lương thực đạn dược và chuyển thương binh ra ngoài không dễ thực hiện.
Trong thời gian này , tuần dương "Maxim Gorky" như là 1 căn cứ pháo binh nổi của Hồng quân LX vừa là cầu nối liên lạc giữa leningrag với bên ngoài.
Đầu năm 1944 Hồng quân Liên Xô mở nhiều mặt trận phản công, tháng 1/1944 tuần dương "Maxim Gorky" tham gia pháo kích vào các vị trí đóng quân của Đức Phát Xít tại Leningrag.

Ngày 22/3/1944 tuần dương "Maxim Gorky" vinh dự được nhận huân chương "Cờ đỏ".
Kết thúc chiến tranh, hạm đội Baltic mở rộng và tách làm hai, ngày 25/2/1946 tuần dương "Maxim Gorky" được biên chế cho cho hạm đội nam Baltic. Tháng 10/1946 tuần dương "Maxim Gorky" trở thành soái hạm chỉ huy 5 khu trục trong đợt tập huấn nâng cao sức chiến đấu của hạm đội nam Baltic. Kết thúc khóa huấn luyện, ngày 7/11/1947 tuần dương tới Leningrag tham gia duyệt binh.

Tháng 12/1950 dưới sự chỉ huy của hạm trưởng, trung tá hải quân P.M Gonchar, tuần dương "Maxim Gorky" tham gia đề án thử nghiệm trục thăng Hải quân. Đây là đề án thử nghiệm cấp Quốc gia, lần đầu tiên Liên Xô tiến hành thử nghiệm trục thăng K-10.

Mùa hè năm 1953 , tuần dương "Maxim Gorky" trở lại căn cứ Kronshtadt để mùa xuân tới tiến hành đại tu nâng cấp. Tháng 7/1954 tuần dương "Maxim Gorky" dẫn đầu đoàn tầu chiến của Kronshtadt tham dự duyệt binh trên sông Neva. Đây là lần vinh dự cuối cùng của tuần dương "Maxim Gorky", sau đó tuần dương phải quay về nhà máy 194 để tiếp tục đại tu.

Ngày 17/2/1956 tuần dương "Maxim Gorky" bị loại khỏi danh sách tầu trực chiến của "Hải đoàn đỏ" hạm đội Baltic , chuyển thành tầu thử nghiệm.

ngày 18/4/1958 tuần dương "Maxim Gorky" bị loại khỏi danh sách tầu Hải quân Liên Xô.

Thông số kỹ thuật

-Lượng choán nước : 8177t (chuẩn) , 9728t (Đầy đủ).
-Kích cỡ : 191,38m x 17,72m x 7,49m.

Vũ khí (1944) :

- 3 x 3 x 180mm/57.
- 6 x 100mm/58 B-34.
- 15 x 37mm/ 70K.
- 2 x 4 x 12,7mm Vichker, 6 súng máy DSHK.
- Ngư lôi : 2 x 3 x 530mm.
- 164/100 mìn phong tỏa.
- 2 máy phóng bom chìm BMB-1.

Bọc thép :

Tuần dương "Maxim Gorky" được bọc thép , đai : 70mm, sàn tầu : 50mm, xà dầm :70mm, mui tầu : 150/100, tháp chính : 70/ 50mm.

-Động cơ: Tuốc bin hơi nước , 2 trục chân vịt 129,750 mã lực.
-Tốc độ 36,1 hải lý/h.
-Tầm hoạt động 4220 dặm.
-Thủy thủ đoàn: 898
(1944) : 57 sỹ quan 906 thủy thủ.

Một số hình ảnh tuần dương "Maxim Gorky":

(http://i573.photobucket.com/albums/ss180/longtrec/1-60.jpg)

Tuần dương "Maxim Gorky" năm 1941.

(http://i573.photobucket.com/albums/ss180/longtrec/2-65.jpg)

Tuần dương "Maxim Gorky" trong ngày sảy ra vụ nổ 23/6/1941.

(http://i573.photobucket.com/albums/ss180/longtrec/3-66.jpg)

Tuần dương "Maxim Gorky" tháng 7 năm 1941.

(http://i573.photobucket.com/albums/ss180/longtrec/4-41.jpg)

Tuần dương "Maxim Gorky" 1945.

Thiết kế số 7 – tàu khu trục phóng lôi

(http://i1129.photobucket.com/albums/m509/daibangden_T80UD/gromkiy.jpg)

Tàu khu trục "Gromkiy" ("Hiển hách", "Vang dội")

Theo kiến trúc, tàu khu trục được giới thiệu là tàu hai boong với boong mũi, sống đuôi ngắn và có tỷ lệ đáng kể giữa độ dài và chiều rộng. Boong trên kéo theo toàn bộ chiều dài của tàu, còn boong dưới – chỉ trên các đầu mút của thân, sau các giới hạn của buồng máy và nồi hơi.

Thân tàu

Thân tàu khu trục tan đinh được thiết kế từ thép hiệu 20G và 30G, có độ cứng cao, nhưng đồng thời có độ giòn lớn. Trong thiết kế đã tiếp nhận hệ thống bộ khung hỗn hợp – cơ sở: bộ khung dọc, trên các dầu mút – bộ khung ngang. Vị trí chuyển tiếp từ bộ khung này tới bộ khung khác – các khung sườn số 44 và 173.

Thân tàu được phân chia bằng các vách ngang trên 15 khoang chống thấm nước. Tương ứng với tính toán tàu phải được bảo đảm khả năng sống còn và chắc chắn khi đồng thời hai trong số các khoang bị đắm. Trong thực tế đã chứng minh, yêu cầu thiết kế của “số 7” được bảo đảm một cách tuyệt đối: thậm chí trong trường hợp nặng nề nhất của tàu khu trục vẫn duy trì 60% khả năng sống sót. Khi chìm ba khoang liền kề nhau, sự sống của tàu không được bảo đảm một cách thường xuyên.

Độ dày của lớp vỏ bọc thân tàu – 5 – 9mm (vành đai dải mép mạn tàu – 10mm), lớp gỗ lát boong tàu – 3-10mm, các vách ngăn chống thấm – 3-4mm. Sống dọc tàu được chế tạo từ các tấm thép dày 8mm, sống dọc đáy tàu – 5-6mm. Trong thiết kế chính là phươn pháp tán đinh, nhưng tiếp nhận sự hàn điện một cách hạn chế.

Trang bị

Trang bị pháo gồm có 4 pháo 130mm B-13-2s, 2 pháo phòng không 76mm 34-K, 4 pháo phòng không tự động 37mm 70-K, 2 súng 12,7mm DShK và súng máy 12,7mm nòng đôi “Colt – Browning”.

Pháo B-13 được bố trí trên trong thiết bị trên boong với lá chắn bằng thép chống đạn dày 13mm. Chiều dài nòng súng – gấp 50 lần cỡ nòng, khối lượng 12,8 tấn, góc bắn tầm từ -5 đến 45 độ. Khối lượng đạn (nổ - nổ mảnh, bán xuyên giáp và đạn nổ từ xa) – 33,5kg, sơ tốc đầu nòng – 870m/s, tầm bắn tối đa – 139 dặm (27,5km). Trong cơ số đạn đồng thời có đạn chìm (lặn) khối lượng 33,14kg và đạn vạch sáng khối lượng 34,5kg. Việc bắn các loại đạn này được thực hiện với sự hỗ trợ của liều phóng giảm tầm trên tầm xa tương ứng 17 và 58 dặm. Khả năng chịu đựng của nòng pháp ban đầu với 150 – 200 viên, sau đó đã được nâng cấp lên 1100 viên. Bộ phận lắc được trang bị bằng thiết bị thổi kênh nòng pháo. Liều phóng – tách rời, khóa nòng – pít tông với nắp bịt dẻo. Cơ số đạn: 150 viên gần nòng pháo (175 viên trên giá tải) bố trí trên bốn hầm chứa. Việc tiếp đạn được thực hiện bằng hai máy nâng (một nâng đạn, một nâng liều phóng) trên mỗi pháo; trong trường hợp gặp sự cố, việc tiếp đạn thực hiện bằng tay. Đạn nạp bằng tay, tốc độ phụ thuộc vào góc tầm và dao động trong giới hạn 6 – 10 viên/phút. Các góc bắn của cặp pháo trên mũi tàu – từ 0 đến 14 độ; trên hai thành, đuôi – từ 14 đến 18 độ.

Hệ thống điều khiển hỏa lực – PUS “Mina”. Yếu tố cơ bản – hệ thống bắn tự động tập trung TsAS-2. Hệ thống tự động được bố trí trong buồng chiến đấu dưới thượng tầng mũi tàu và cho phép xác định một cách liên tục các góc dẫn bắn tầm – hướng của pháo một cách đầy đủ trong sự quan sát mục tiêu thường xuyên hoặc “tự động”. Thông tin về mục tiêu được đưa tới hệ thống PSU từ 4 máy đo xa B-12-4, bố trí trong đài chỉ huy – đo xa.

Các khí tài phòng không của “Số 7” tới thời điểm tiếp nhận vào biên chế gồm có 2 pháo 76mm 34-K, 2 pháo bán tự động 45mm 21-K và 2 súng 12,7mm DShK hoặc DK. Các khí tài hàng hàng điều khiển hỏa lực phòng không – không có.

Trong thời kỳ đầu chiến tranh, “Số 7” được trang bị các pháo phòng không tự động 37mm 70-K hiệu quả hơn. Trên các tàu khu trục “Số 7” bắt đầu được lắp bổ sung thêm các pháo 45mm – một trên đỉnh phía sau ống khói và một trên thượng tầng (boong lái trên). Sau đó (trên “Gremyasiy” – “Tiếng sấm”, “Grozny” – “Khủng khiếp”, “Sokryshitelny” – “Nghiền nát” vào tháng 6 năm 1942) chúng được thay thế bằng các pháo 45mm gần mặt cắt của boong mũi. Tới năm 1943, toàn bộ các tàu khu trục lớp “Số 7” ở Hạm đội biển Bắc có 4 pháo tự động 70 – K. Các tàu khu trục “Số 7” thuộc Hạm đội Biển Đen trong những năm chiến tranh được ưu tiên hơn với 5 pháo phòng không loại này. Năm 1942, toàn bộ các tàu “Số 7” đang nằm trong biên chế các Hạm đội Phương Bắc và Biển Đen được trang bị bổ sung các súng đại liên 12,7mm nòng đôi “Colt – Browning”. Tàu được trang bị vũ khí phòng không mạnh nhất trong những năm chiến tranh là “Grozyasiy” (“Sấm sét”) thuộc Hạm đội Baltic: 4 súng máy DShK, 4 pháo tự động 37mm và 3 pháo 76mm 34-K.

Trang bị ngư lôi của các tàu khu trục “Số 7” gồm có hai thiết bị ngư lôi ba ống 39-Yu với góc mở 7 độ được giới thiệu là phiên bản sao chép lại của thiết bị “mới” được tăng cường lên 533mm thay cho 450mm. Khả năng bắn – thuốc nổ. Tốc độ bay của ngư lôi – 12m/s, góc bắn 62,5 – 118 độ ở cả hai bên thành. Theo thiết kế, các tàu khu trục có thể mang thêm 6 ngư lôi dự trữ trên các giá đỡ. Hệ thống điều khiển bắn ngư lôi – với sự hỗ trợ của hệ thống điều khiển hỏa lực “Mina”, trong thời gian ban đêm, việc bắn được bảo đảm bằng hai thiết bị nhìn đêm 1-N.

“Số 7” có thể tiếp nhận trên boong 60 mìn (thủy lôi) KB-63 hoặc 65 mìn mẫu năm 1926 hoặc 95 mìn mẫu năm 1912 (vượt tải).

Trang bị chống ngầm ban đầu có thiết bị đòn phóng bóm và đạn “lặn” cho pháo 130mm. Dự trữ của bom chìm – 25 đơn vị: 10 bom lớn B-1 và 15 bom nhỏ M-1; sau đó được bổ sung lên 40 B-1 và 27 M-1 (trên “Grozny” năm 1944). Trong thời gian chiến tranh, toàn bộ các tàu được lắp hai thiết bị phóng bom BMB-1, có khả năng bắn bom B-1 xa 110 mét.

Các tàu khu trục được trang bị thiết bị tạo khói ở mạn tàu DA-2B (thời gian hoạt động liên tục 30 phút, lượng khói: 50kg/phút), thiết bị thải hơi dầu mỏ DA-1 với sự thải khí qua ống khói (theo 3 thiết bị phun khói trắng và đen) và các khối thuốc nổ tạo khói MDSh (10 – 20 đơn vị). Khả năng phòng thủ hóa học được bảo đảm bằng các thiết bị quạt lọc, cung cấp không khí được làm sạch (tinh khiết) vào các buồng, khoang sỹ quan và khu vực vệ sinh. Để phá hủy (khử) các nguyên tố độc hai có hai trạm hóa học và hai nhà vệ sinh. Tổng cộng trữ lượng chất chống độc – 600kg clorua vôi và 100 lít thuốc thử. Ngoài ra, trên mỗi tàu có 225 tổ hợp quần áo phòng hóa.

Trong vũ khí chống mìn (thủy lôi) của “Số 7” bố trí hai tổ hợp tấm chắn K-1 và cuộn dây khử từ LFTI, được lắp vào đầu tháng 6 năm 1941.

Năng lượng

Năng lượng của các tàu khu trục thiết kế số 7 gồm có các tuabin ba thân mẫu GTZA-24 được sản xuất ở xưởng tuabin Kharcov, bố trí trong hai buồng tuabin. Hơi nước được tạo thành từ ba nồi hơi dạng tam giác với sự bố trí đối xứng của các cặp thiết bị quá nhiệt, đồng thời bố trí trong các khoang riêng biệt. Việc sản xuất hơi nước của các nồi hơi thứ 2 và 3 – 98,5 tấn/h, còn nồi hơi số 1 – 83 tấn/h, bởi vì trong đó có sự co hẹp của thân tàu nên có 7 vòi phun thay cho 9 (bề mặt làm nóng 1077m2 thay cho 1264m2). Các tham số của hơi nước: áp suất – 2665kg/m2, nhiệt độ - 340 – 360 độ C.

Để lưu trữ dầu không chỉ sử dụng các thùng đặc biệt, mà còn trong không gian giữa đáy. Trữ lượng nhiên liệu lớn nhất – 518,8 tấn, đầy đủ - 252 tấn (các số liệu này thu được từ tàu khu trục “Riyany” – “Nhiệt thành” năm 1945).

Công suất động cơ của tàu khu trục thiết kế số 7: 54 000 sức ngựa, tốc độ - 38 hải lý, tầm bơi xa theo tốc độ thường – 3000 dặm. Trên thực tế, tốc độ tối đa của các tàu khác nhau trong giới hạn 34 – 39 hải lý, tầm bơi xa: 625 – 959 dặm, tốc độ thường: 1300 – 2565 dặm.

Các thiết bị và hệ thống hỗ trợ

Mạng lưới điện của tàu khu trục là nguồn điện một chiều với điện thế 110 – 115V. Năng lượng điện được sản xuất từ ba máy phát điện tuabin PST 30/14 công suất 50kW và hai máy phát điện diezen PN-2F công suất 31,5kW. Các máy phát điện tuabin bố trí trong các buồng máy – hai ở mũi và một đuôi; các máy phát điện diezen – trong thượng tầng trên boong trên sau ống khói. Để mạng truyền ánh sáng và lau nồi hơi sử dụng dòng điện xoay chiều được sản xuất từ hai tổ hợp áp thấp KPN-85 công suất đầu ra 5kW. Để chiếu sáng khẩn cấp có pin ắc quy điện thế 24V.

Các tàu khu trục được trang bị hệ thống chữa cháy với một ống đơn và bằng đường ống dẫn tới bong dưới và thượng tầng. Hệ thống được phục vụ bởi hai bơm chữa cháy với công suất 45 tấn/h và cột nước 16kg/cm2. Các bơm được bố trí trong các phòng chứa nồi hơi thứ nhất và thứ hai. Đồng thời, có hệ thống chữa cháy bình đôi “Minimaks”. Để dập lửa cháy từ dầu sử dụng đường ống dẫn hơi nước dập lửa riêng, tạo hơi nước từ các nồi dưới đáy nồi hơi và tới bất kỳ thùng nhiên liệu nào.

Hầm chứa đạn được trang bị hệ thống chống lụt và tràn nước. Cả hai hệ thống đều được kế nối với đường ống cứu hỏa.

Hệ thống thoát nước được phục vụ bằng máy bơm có động cơ và 10 máy phun, trong đó 5 máy có công suất 80 tấn/h; 2 máy – 30 tấn/h; 2 máy 10 tấn/h.

Bánh lái (chân vịt) – một xà bán cân bằng được lắp trong mặt phẳng hướng tâm. Thiết bị truyền động chân vịt – điện và bằng tay. Sự điều khiển được thực hiện từ các cầu truyền động chính và dự bị và buồng hoa tiêu, trường hợp khẩn cấp – buồng tay lái.

Thiết bị neo đậu gồm có hai tời điện, hai mỏ neo Hall và một móc neo mạn tàu. Khối lượng một mỏ neo – 1 tấn, chiều dài xích mỏ neo – 184 mét. Khối lượng móc neo – 350kg, tốc độ kéo xích mỏ neo – 0,2m/s.

Trên tàu khu trục lắp 2 đèn pha chiến đấu 90cm MEP-9 và 3 đèn tín hiệu 45cm.

Theo đặc điểm của tàu, một xuồng lớn và ba xuồng con được trang bị

Các thiết bị nâng – hạ: hai xà treo bốc xếp hạng nặng 2 tấn, hai xà treo 1,5 tấn, 2 cặp xà 2 tấn, một xà nhỏ 0, 6 tấn và một xà thang 0,65 tấn…

Các khí tài định vị, dẫn đường và thông tin liên lạc

Trong thời gian chiến tranh, Thiết kế số 7 được lắp: ra đa định vị kiểu 268M của Anh, 291, SF-1 (Mỹ), SL và “Gyuis-1” (Liên Xô). Trên một bộ phận tàu lắp đài ra đa định vị điều khiển hỏa lực kiểu 284.

Trang bị thủy âm gồm có thiết bị định hướng âm “Mars” và máy dò âm dưới liên lạc dưới nước “Arktur”. Trong thời gian chiến tranh, trên các tàu bắt đầu lắp các bộ định vị sóng âm (sonar) của Anh “Drakon-128s” (“Asdik”).

Các tàu khu trục được trang bị hai máy đo xa quang học DM-44, một DM-3, máy đo xa phòng không ZD-1 và hai ống ngắm lập thể BST.

Thiết bi hoa tiêu (dẫn đường): la bàn con quay “Kurs-1”, 4 la bàn từ 127mm ZMY, vận tốc kế kiểu GO, vận tốc kế, máy đo sâu bằng tín hiệu đội, máy đo sâu cơ học ZMY. Trang bị ra đa: máy cảm biển “Shkval-M”, “Bykhta”, “Briz”, máy thu phát “Reid”, hai máy thu phát “Metel” và “Dozor”, một máy thu phát 45-PK-1. Có máy tìm phương vô tuyến “Gradus-K”.

Khả năng đi biển và sức cơ động

Khả năng đi biển của “Số 7” không cao như mong muốn: do đường viền bao quanh mũi tàu khu trục hẹp và được vùi sâu trong sóng; khi sóng biển cấp 8, vận tốc giảm xuống còn từ 5 – 8 hải lý. Ngay cả sóng cấp 6, việc đi lai trên boong trên cũng là không thể, đường ra từ boong bố trí ở mạn tàu không có.

Đường kính lưu thông của tàu khu trục khi góc di chuyển của chân vịt 25 độ và tốc độ 24 hải lý là 730 mét, khi tốc độ 36 hải lý – 950 mét. Khi lệnh “dừng” với tốc độ 24 hải lý, tàu di chyển theo quán tính 1000 mét trong 5 phút.

Thủy thủ đoàn

Theo biên chế thời bình năm 1940, số thủy thủ đoàn là 197 người (15 sỹ quan, 44 hạ sỹ quan và 138 thủy thủ). Sau khi lắp bổ sung trang bị phòng không, ra đa định vị và trang thiết bị khác, số lượng chỉ huy tăng lên đáng kể. Năm 1942 – 1943, trong toàn bộ các tàu “Số 7” thuộc Hạm đội biển Bắc, thủy thủ đoàn có 246 người (15 sỹ quan, 52 hạ sỹ quan, 179 thủy thủ).

Thông tin lịch sử

Mệnh lệnh “Về chương trình đóng tàu Hải quân trong giai đoạn 1933 – 1938” được tiếp nhận ngày 11 tháng 7 năm 1933 bởi Ủy ban Lao động và Quốc phòng dự kiến đóng 1493 tàu chiến và tàu hỗ trợ, bao gồm 8 tàu tuần dương và 50 khu trục hạm.

Việc thiết kế đồ án tàu khu trục mới được giao cho Phòng thiết kế Trung ương đóng tàu đặc biệt TsKBS-1 vào năm 1932, người chỉ đạo chính trong việc đóng tàu là V.A.Nikitin, chịu trách nhiệm chính – P.O.Trakhtenberg. Tới thời điểm đó, trong tập thể cũng đã có một số kinh nghiệm các công việc tương tự (chế tạo các tàu khu trục lớp “Leningrad”). Tuy nhiên, những nhược điểm của dòng tàu sau và thời gian hạn hẹp trong thiết kế đã buộc phải nhờ đến sự hỗ trợ của các công ty Italia “Ansaldo” và “Odero”.

Lựa chọn này không phải ngẫu nhiên. Bởi các công ty này trong giai đoạn 1928 – 1932 đã đóng dòng tàu lớp “Dardo” – được dự đoán trước là lớp tàu khu trục của Chiến tranh Thế giới thứ hai. Trong tàu, tất cả đều không như bình thường: bố cục chung, một ống khói, pháo 120mm lắp trong boong đôi… Các biến thể của lớp này là 4 tàu khu trục được nâng cấp lớp “Maestral”, được khởi cộng năm 1931. Các tàu sau cùng đã được lựa chọn làm cơ sở cho việc sản xuất các tàu khu trục mới của Liên Xô. Năm 1932, đoàn đại biểu các công trình sư đóng tàu với người phụ trách Nikitin đã thăm Italia và tổ hợp các bản vẽ “Maestral” đã được chuyển giao, đồng thời đặt cơ sở cho thiết kế tương lai. Các công trình sư Liên Xô đã mượn bố cục thiết bị máy – nồi hơi và kiến trúc tổng thể của tàu, tuy nhiên, vũ khí, máy móc và trang bị trong nước không tích hợp được – bị chênh lệch lớn so với nguyên mẫu. Thực tế, việc gửi tiền nhờ các đồng nghiệp Italia đã bị hạn chế bởi thiết kế bản vẽ lý thuyết (hãng “Ansaldo”) và chạy thử các mẫu ở khu vực thí nghiệm tại Roma.

Đồ án kỹ thuật của tàu khu trục (nhận tên gọi “Thiết kế số 7”) đã được khẳng định vào tháng 12 năm 1934. Các yếu tố kỹ chiến thuật cơ bản của tàu: lượng choán nước tiêu chuẩn – 1425 tấn, hoàn toàn – 1715 tấn, chiều dài nhất – 112,5 mét, chiều rộng – 10,2 mét, độ mớn nước – 3,3 mét, tốc độ bơi – 38 hải lý, trang bị - 4 pháo 130mm và hai ống phóng ngư lôi 533mm. Đáng chú ý, tới thời điểm đó phần lớn trang bị và vũ khí không có thậm chí là trên giấy tờ. Tuy nhiên, không có phương án dự phòng trong trường hợp thiết kế không được khởi công.

Các “nhà cung cấp” của các tàu khu trục mới là bốn xưởng đóng tàu hàng đầu – xưởng ở Leningrad mang tên A.Zhdanov (số 190), xưởng số 189 mang tên S.Ordzhonikidze, số 198 ở Nikolaiev mang tên A.Marti, và số xưởng số 200 mang tên 61 chiến sĩ công xã. Ngoài việc xây dựng các tàu “chuẩn bị”, xưởng đóng tàu Nikolaev đã nhận nhiệm vụ đống 18 tàu “sau chuẩn bị” – các bộ phận và cấu trúc của các tàu khu trục được gửi tới Viễn Đồng và ở đó được lắp ráp trong xưởng số 199 (thành phố Komsomol na (trên) Amur) và xưởng số 202 (thành phố Vladivostok). Do đó, để chế tạo một dòng tàu khu trục chưa từng có từ trước đến nay, trên thực tế đã huy động toàn bộ ngành công nghiệp đóng tàu của Liên Xô.

Chương trình dự kiến chế tạo “Hạm đội lớn” ban đầu với thời gian dài và hoàn thành ít. Mặc dù vậy, 6 “Số 7” đầu tiên đã được khởi công vào cuối năm 1935, còn năm sau – toàn bộ các tàu còn lại. Tuy nhiên, vấn đề rất nhanh chóng được chỉ ra rằng việc hoàn thành việc đóng toàn bộ dòng tàu năm 1938 là không thực hiện được. Các xí nghiệp liên quan đã chậm trễ trong việc chuyển giao vật liệu, trang bị và máy móc, và chính các xưởng đóng tàu cũng không thể đáp ứng được tốc độ công việc như kế hoạch (thậm chí làm việc cả này cũng không thể). Việc không hoàn thiện thiết kế đã kéo theo những cuộc chiến gay gắt giữa các nhà máy đóng tàu và nhà thiết kế và các bên tham gia trong cuộc “xung đột” này cố gắng đổ lỗi cho bên kia. Thiết kế đã mang tới thay đổi bố sung, làm chậm thêm công việc đóng tàu. Đến cuối năm 1936, chỉ có 7 tàu khu trục được hạ thủy thành công: 3 ở Leningrad và 4 ở Nikolaev.

Nhưng điểm quyết định trong số phận của “Số 7” là vụ va chạm xảy ra trong tháng 5 năm 1937 gần bờ biển Italia. Tàu khu trục của Anh “Hunter” đang đậu tại bến đỗ của cảng Almeria và thực hiện vai trò quan sát trung lập trong cuộc chiến giữa những người Cộng hòa và Franco đã va phải mìn… Vụ nổ đã làm cho thiết bị năng lượng trên tàu bị loại phá hủy rất nhanh chóng, trong đó có cả hệ thống đường thẳng (tức là sự bố trí buồng nồi hơi, sau đó – buồng tuabin, phương án dự phòng – hệ thống tuyến, khi các buồng tuabin và nồi hơi được phân chia thành hai nhóm (cụm)). Và chính tàu khu trục cũng bị bỏ lại bởi thủy thủ đoàn, những người còn có khả năng bơi được.

Sau sự kiện này, việc bố trí các thiết bị nồi hơn và tuabin theo tuyến đã bắt đầu phải hứng chịu các ý kiến phê phán gay gắt. Tàu có thể mất hoàn toàn khả năng di chuyển nếu bị trúng duy nhất một ngư lôi, hoặc bom hay đạn hạng nặng được đã bắt buộc những nhà máy đóng tàu của nhiều nước xem xét lại cái nhìn về việc bảo đảm sự sống còn cho các tàu chiến.

Vấn đề cũng được chú ý ở Liên Xô. Tháng 8 năm 1937, quyết định việc tái sửa sửa thiết kế “Số 7” dưới dạng bố trí thiết bị động lực thành tuyến được tiếp nhận, còn việc đóng tiếp các tàu đã được khởi công được dừng lại. Không tránh khỏi việc tìm kiếm những “kẻ gây hại”. Những nhà thiết kế nổi tiếng của Phòng thí nghiệm đóng tàu số 1 – V.L.Bzhezinskiy, V.P.Pimskiy – Korsakov, P.O.Trakhtenberg đã bị bắt giam.

Thiết kế mới nhận tên gọi 7U – “Nâng cấp” đã được thiết kế dưới sự chỉ đạo của O.F.Yakov tổng cộng trong một tháng. Thực tế, ông đã bắt đầu phát triển với một trong những phiên bản đầu tiên, sự thật là nhiệm vụ khó khăn, phức tạp hơn với thiết bị động lực cồng kềnh, phát triển trên hai tuyến dự định xếp đặt trong trường hợp có và không có thân chật. Tiếp đó, đáng chú ý rằng, tàu khu trục mới không có những sự vượt trội so với các tàu trước đó.

Sau những cuộc họp kéo dài, bộ phận lớn các tàu khu trục đã được khởi công – 29 chiếc – đã được quyết định tiếp tục hoàn thành theo thiết kế ban đầu. Còn 18 thân khác, đang nằm trong giai đoạn chuẩn bị được phép bố trí lại thiết bị năng lương, để đóng lại theo thiết kế 7U. Sáu tàu còn lại có cấp độ chuẩn bị thấp hơn, được đưa đi tháo dỡ để giải phóng vị trí cho việc khởi cộng các tàu thuộc thiết kế mới.

Tháng 2 năm 1938, gần Sevastopol đã bắt đầu chạy thí nghiệm “Bodryi” (“Khỏe mạnh”). Tháng 9 phải lên kế hoạch tiếp nhận, tuy nhiên tàu khu trục không đạt đến tốc độ 38 hải lý như như đã định, yêu cầu đầu tiên từ phía đặt hàng. Tàu đã phải quay lại xưởng phân chia lại máy. Kết quả là, tàu đầu tiên gia nhập biên chế Hạm đội Baltic “Gnevniy” (“Giận dữ”) được đưa vào thí nghiệm sau “Bodryi” gần 3 tháng. Rõ ràng, “Gnevniy” đã được ghi nhận là tàu đầu tiên trong toàn bộ dòng tàu khu trục.

Tổng cộng tới tháng 1 năm 1939, thay cho kế hoạch 53 “Số 7”, Hải quân chỉ nhận được 7 tàu. Bất chấp thực tế rằng chương trình xây dựng “Hạm đội lớn” bị ngắt quãng do chiến tranh, đầu Chiến Tranh Vệ quốc vĩ đại, trong biên chế Hải quân Liên Xô mới có 22 tàu khu trục lớp “Gnevnyi”. Đây là những con tàu lớp nhất của Liên Xô được đóng trước chiến tranh.

Lịch sử chiến đấu

Hạm đội Phương Bắc

“Gremyasiy” (“Vang dội”)

(http://i1129.photobucket.com/albums/m509/daibangden_T80UD/Gremya.jpg)

Rất nhanh chóng sau khi gia nhập biên chế, tàu khu trục “Gremyasiy” đã di chuyển theo hướng biển Trắng – Baltic tới biển Bắc tháng 9 năm 1939 và mùng 8 tháng 11 đã tới Bắc Cực. Trong thời gian chiến tranh với Phần Lan, tàu đóng vai trò tuần tra và hộ tống vận tải, không trực tiếp tham gia chiến đấu. Từ tháng 11 năm 1940 tới tháng 5 năm 1941, tàu đã được đưa vào sửa chửa bảo trì và tới thời điểm nước Đức phát xít tấn công, nó đang ở trong tình trạng tốt.

Đêm 22 tháng 6 năm 1941, lúc 1 giờ 30 phút, hạm đội nhận nhiệm vụ chuẩn bị số 1 và “Gremyasiy” theo kế hoạch triển khai đã di chuyển nhanh chóng từ Bắc cực tới vùng vịnh Vaeng. Ở đây, trong ngày thứ hai của chiến tranh, lần đầu tiên tàu khai hỏa vào các máy bay Đức tấn công nó. Ngày 24 tháng 6, tàu khu trục tham gia cuộc hành quân đầu tiên – hộ tống cac tàu vận tải “Mossovet” và “Tsiolkovskiy” từ Murmansk tới Titovka. Tới giữa tháng 8, “Gremyasiy” đã hoàn thành chuyến đi biển ngắn ngày và đỗ ở Vaeng. Trong thời gian đó, tàu phải chịu hơn 20 cuộc tấn công đường không, ngày 14 tháng 7, pháo phòng không 45mm đã bắn trúng động cơ máy bay ném bom của Đức, còn sau đó một ngày, cùng với đại đội pháo bờ biển đã bắn rơi máy bay của quân Phát xít, ghi nhận chiến công đầu tiên.

Ngày 18 tháng 8, “Gremyasiy” đã tới Murmansk, nới nó được tăng cường vũ khí phòng không: bổ sung 2 pháo 45mm bán tự động và cặp pháo 37mm 70-K: một trên khu vực sau ống khói, khẩu còn lại – trên thượng tầng. Trong thời gian hoạt động ở đây, ngày 22 tháng 8, tàu đã bị không kích và nhận những vết thương đầu tiên. Từ những sự chấn động được tạo ra bởi 8 quả bom 250kg (cách thành tàu 10 – 15 mét), trên tàu khu trục đã mất pháo 45mm ở bên phải, hai máy đo xa DM-4, máy ngắm dẫn bắn trung tâm, trong một vài vị trí, của ống cứu hỏa và đường ống dẫn nước đã bị nứt, các anten bị cắt đứt và bóng đèn thiết bị vô tuyến bị vỡ. Bốn ngày sau, tàu khu trục lại tiếp nhận một “trải nghiệm” nữa. Tàu được sửa chữa một cách khẩn trương và có mặt trong thành phần hô tống trên biển, khi nhận được thống báo về các tàu ngầm phóng lôi của kẻ thù tấn công trạm tiếp tế không quân trên biển “Maria Ulyanov” của Hạm đội biển Bắc. “Gremyasiy” phối hợp với các tàu khu trục “Uritskiy” và “Kuybyshev” hướng về phía đông. Khi vụ nổ ngư lôi phá vỡ mạn tàu Kildin, “Gremyasiy” và “Gromkiy” đã nhanh chóng lao tới khu vực chiến sự.

Với những nỗ lực lớn “Uritskiy” đã thành công trong việc kéo trạm cung cấp, nhưng việc di chuyển diễn ra rất chậm. Người Đức không tận dụng được điều đó. Trong thời gian 4 tiếng, các tàu Liên Xô đã phải hứng chịu những cuộc tấn công trên không liên tục. “Gremyasiy” luôn phải tránh né các quả bom bằng sự cơ động phức tạp. Khi đó, đạn pháo 45mm trực xạ của tàu đã bắn rơi một “Junkers-88”, mặc dù kinh nghiệm đối đầu với các máy bay ném bom bổ nhào của các thủy thủ trên tàu khi đó thực tế gần như bằng 0. Việc tiêu thụ đạn trong ngày đó là 55 viên 76mm, 138 viên đạn 45mm và 265 viên đạn 37mm, đồng thời 328 viên đạn 12,7mm. Từ các vụ nổ gần của bom, thân tàu khu trục chịu rất nhiều vết lõm, một quả bom chìm nhỏ đã trúng tàu và làm hỏng thiết bị phun khói. Theo tính toán, nếu quân Đức ném khoảng 50 quả bom khối lượng từ 100 đến 250kg, có thể khẳng định rằng, tàu khu trục sẽ bị đánh đắm một cách dễ dàng. Tàu tiếp tế đã di chuyển thành công tới Terberka.

Tháng 9, “Gremyasiy” đảm nhiệm vai trò chính trong việc rải (thiết lập) các bãi mìn phòng thủ, còn tới cuối tháng, tàu đã bốn lần thoát khỏi sự tầm bắn từ các trận địa của lục quân đối phương trên bờ biển. Tổng cộng, tàu khu trục đã rải 194 mìn KB-3 và bắn hơn 300 viên đạn nổ và nổ - nổ mảnh 130mm. Ngày 10 và 11 tháng 9, sau khi tới gần vị trí rải mìn, tàu đã mất hai tấm kính chắn – có thể là thất lạc (rơi) trên đất liền.

Tới cuối năm “Gremyasiy”, khi đó đang hoạt động ở Vaeng, vùng cực Bắc và Murmansk, nhiều lên thoát khỏi tầm tấn công của kẻ thủ, có nhiệm vụ sẵn sàng chiến đấu, các nồi hơi được làm sạch gấp đôi. Chiến dịch đáng chú ý nhất của tàu – bắn phá cảng Varde của kể thù dược thực hiện vào đêm từ 24 đến 25 tháng 11 cùng với tàu khu trục “Gromkiy” và liên lạc với người Anh (tàu tuần dương “Kenia” và 2 tàu khu trục). Trong 6 phút, “Gremyasiy”, ở đạt tốc độ 21 hải lý đã bắn 87 phát đại bác 130mm. Sau khi có sự bắn trả từ các trận địa phòng thủ bờ biển, các tàu Liên Xô đã quay trở lại để tránh bị bắn trúng.

Năm 1942, lần thực hiện nhiệm vụ chiến đấu của “Gremyasiy” (24 – 28 tháng 1) đã gắn liền với những tai nạn không dễ chịu. Ba lần vỡ ống dẫn khí của tủ lạnh chính, dẫn tới sự thay nhau ngừng hoạt động của các nồi hơi. Khi bật nồi hơi số 2, do sự xung kích thủy lực tích tụ trong ống ngưng đã xảy ra tai nạn của tuabin bên phải do áp suất cao. Do di chuyển với tốc độ 20 hải lý, tàu bị rung lắc mạnh cho tới khi cập cảng trong 14 giờ 10 phút. Tuabin bị hư hỏng nghiêm trọng và việc khôi phục sửa chữa với sự hỗ trợ của những thợ lành nghề thuộc xưởng số 104 đã diễn ra trong 15 ngày.

Ngày 21 tháng 2, tàu khu trục trong thời gian 3 tiếng đã bắn phá trận địa của đối phương từ vịnh Ara, 121 viên đạn 130mm đã được bắn. Còn từ tháng ba, nhiệm vụ chính của “Gremyasiy” là hộ tống các đoàn tàu vận tải.

Các chiến dịch đã được thực hiện trong những điều kiện thời tiết phức tạp. Ngày 14 tháng 3, “Gremyasiy” với tốc độ thấp đã vượt qua một số khu vực băng dày đặc và trung ngày này lần đầu tiên tân công tàu ngầm của địch (đã thả 3 bom chìm). Ngày 22 tháng 3, trong thời gian phối hợp hộ tống QR-9, tàu khu trục đã trúng bão cấp 8. Hàng loạt các vết thương trên thân tàu đã xuất hiện từ sóng xung kích. Trong đó, tấm boong trên đã bị rạn nứa ở khu vực khung thứ 119 (độ hở khi lắc lên 3mm), vết nưats trong vỏ lò hơi xuất hiện trên khung số 75, đường ống nước uống bị vỡ. Do tuyết thổi mạnh và dày đặc, các tàu vận tải và hộ tống mất liên lạc với nhau. Ngày 24 tháng 3, “Gremyasiy” quay trở lại căn cứ, nhưng sau đó 4 ngày, cùng với “Sokrushitelhiy” (“Tiêu diệt”) cùng tàu khu trục Anh một lần nữa ra biển để gặp đoàn hộ tống – tàu RQ-13 đi từ Anh.

Ngày 29 tháng 3, đoàn tàu hộ tống lại chịu sự tấn công của tàu khu trục Đức. “Sokrushitelniy” đã bắn thành công một vài loạt đạn, còn “Gremyasiy” được tiếp nhận tham gia trận đấu pháo trong tầm nhìn rất hạn chế. Đến chiều, các tàu khu trục đã nằm trong khu vực dày đặc băng.

Tới ngày sau, gió tăng lên tới cấp 7 – 8. Lúc 19 giờ 16 phút, ở vùng nước sâu Kildin, mặc dù thời tiết rất xấu, người phát tín hiệu với “Gremyasiy” ở tầm xa gần 10kBt (?) đã phát hiện ra tàu ngầm, có nhiệm vụ cảnh giới, ngăn chặn đoàn tàu hộ tống gần cửa vào vịnh Kolskiy. Tàu khu trục trên tốc độ 20 hải lý lao nhanh tới khu vực có đối phương và thả xuống khu vực tàu hiện diện tàu ngầm 9 bom chìm lớn và 8 bom nhỏ. Tới thời điểm tấn công “Gremyasiy” đã bị vùi trong sóng và đỉnh của nó tràn lên cầu di chuyển của tàu. Một chỉ huy gần pháo 130mm thứ hai đã bị đánh xuống thành tàu, còn dưới sức nặng của khối lượng sóng nước lớn, các cột chống của boong mũi đã bị võng xuống. Tuy nhiên, cuộc tấn công đã thành công: trên mặt nước nổi lên các vệt dầu, các mảnh vỡ, túi xách của người Đức. Sau chiến tranh, theo các tài liệu Đức, tàu ngầm U-585 đã bị tiêu diệt.

Từ mùng 10 đến 13 tháng 4, “Gremyasiy” cùng với “Sokrushitelniy” và các tàu Anh hộ tống tàu vận tải QR-10. Ngày 11 tháng 4, lúc 14 giờ 15 phút, các tàu vận tải bị tấn công bởi các máy bay “Luftwaffe”. Khi nhấc đầu lên sau khi bổ nhào, một trong số các “Junker” đã bị bắn trúng bởi đạn bắn thẳng từ pháo 45mm trên “Gremyasiy”. Còn sau nửa tiếng, trong thời gian cuộc tấn công lần thứ hai, các xạ thủ phòng không của tàu khu trục đã ghi nhận vào kết quả thêm một J-88 nữa. Tổng cộng trong ngày, theo các máy bay của Đức ghi nhận, đã có 49 phát 76mm, 66 viên 45mm, 73 đạn 37mm và 178 mảnh đạn 12,7mm hướng về phía chúng.

Gần như toàn bộ tháng 4, “Gremyasiy” ở trên biển. Ngày 16 và 17 tháng 4, tàu hai lần tấn công các tàu ngầm Đức một cách không thành công (thả 7 bom chìm). Ngày 30 tháng 4, tàu khu trục cùng với “Sokrushitelniy” tham gia bảo vệ tàu tuần dương Anh “Endinburg”, bị tấn công bằng ngư lôi từ tàu ngầm Đức U-456. Tuy nhiên, việc thiếu nhiên liệu đã bắt buộc các tàu khu trục Liên Xô quay lại căn cứ vào đêm mùng 1 tháng 5. Trong ngày sau, “Gremyasiy” một lần nữa ra khơi hỗ trợ tàu tuần dương, nhưng đã muộn: “Endingburg” đã bị các tàu khu trục “Krigsmarine” đánh đắm. “Gremyasiy” quay lại Vaeng, nhưng tới mùng 4 tháng 5 lại ra khơi một lần nữa để gặp đoàn tàu vận tải RQ-15. Cũng trong ngày này, tàu đã tấn công tàu ngầm Đức bằng hàng loạt 19 bom chìm (10 B-1 và 9 M-1). Từ trên tàu đã quan sát được vụ nổ lớn, trên mặt nước xuất hiện những bóng khí lớn và dầu, nhưng sau chiến tranh, tài liệu của phía Đức về tàu ngầm không được khẳng định.

Mùng 7 tháng 5 “Gremiyasiy” đã bắn vào trận địa đối phương từ vịnh Vichana. Vụ bắn phá được thực hiện với sự hỗ trợ của trạm hiệu chỉnh trên bờ. Tổng cộng có 238 phát đạn 130mm được bắn đi.

Từ mùng 9 tháng 5 dến 27 tháng 6 năm 1942, “Gremiasiy” đã được đưa vào sửa chữa, được thực hiện bởi các thợ lành nghề ở xưởng số 104. Trong quá trình sửa chữa, ngày 15 tháng 6, các pháo 45mm bán tự động được thay bằng pháo tự động 37mm, còn thượng tầng mạn tàu được lắp bổ sung 2 súng đôi 27mm “Colt – Browning” với sự làm mát nòng bằng nước.

Mặc dù trong các công việc sửa chữa, tàu gần như mỗi ngày vẫn phải đẩy lùi các cuộc tấn công trên không. Trong thời gian đó, các súng phòng không của tàu khu trục đã bắn rơi 3 máy bay J-87 và gây ra nhiều thiệt hại cho đối phương, trong đó, ,mùng 1 tháng 6, một trong số các “Junker” đã trúng đạn bắn thẳng từ pháo 76mm, trên máy bay ném bom đã kích nổ cơ số đạn không được sử dụng và phá hủy máy bay ngay lập tức. Bằng cách này, khi đó các thủy thủy Liên Xô đã lần đầu tiên tiếp nhận cách phòng không bằng pháo 130mm B-13.

Tới cuối tháng 6, “Gremyasiy” một lần nữa tham gia bảo vệ đoàn tàu hộ tống. Đêm mùng 10 tháng 7, tàu cùng với “Solrushitelniy” và “Grozny” đã thực hiện các tàu vận tải đơn bị tách rời khỏi đoàn RQ-17, bị tấn công bởi 4 máy bay ném bom J-88. Hai trong số đó đã lựa chọn tấn công “Gremyasiy” – bốn quả bom đã nổ trên mặt nước ở khoảng cách 4 – 5 mét từ thành bên trái. Do chấn động, la bàn con quay, máy đo xa DM-4 số 2 đã bị hỏng, ống bơm lưu thông bị nứt. Sau đó, sự điều khiển tàu được thực hiện theo la bàn từ. Buổi chiều trong ngày, tàu quay lại Vaenga.

Trong thời gian hai tuần, “Gremyasiy” đã thả neo ở bãi đỗ Vaenga, chống chọi lại các cuộc tấn công hầu như diễn ra hàng ngày của các máy bay “Luftaffe”. Ngày 23 tháng 8, một trong số các xạ thủ đại liên của tàu khu trục trong trận đánh ác liệt đã treo băng đạn của súng 12,7mm “Colt” lên máy do xa DM-3 ở mạn tàu và đã trúng 10 mảnh đạn 12,7mm, toàn bộ khí tài bị phá hủy.

Từ 25 đến 28 tháng 8, “Gremiasiy” làm nhiệm vụ hộ tống tàu “Dicson tới vùng Đất Mới, còn khi quay về tới giữa tháng 9 đã đỗ ở Rost, làm sạch sự kiềm hóa nồi hơi, đồng thời thực hiện vai trò phòng không, trong hệ thống phòng không ở Murmansk. Ngày 5 tháng 9, các súng phòng không trên tàu cùng với các đại đội bờ biển đã khai hỏa một cách bất ngờ vào nhóm máy bay ném bom được hỗ trợ bằng các máy bay khu trục bay trên Murmansk, tiêu diệt 3 “Junker”. Các máy bay Đức điên cuồng ném tới tàu khu trục 12 quả bom, nhưng chúng đều rơi cách xa tàu ngoài 50 mét và không gây một chút nguy hiểm nào cho tàu.

Nhưng, thủy thủ đoàn của tàu khu trục đã thể hiện khả năng chiến đấu thành công nhất sau đó hai tuần trên biển khởi, trong thời gian hộ tống đoàn tàu RQ-18. Ngày 18 tháng 9, vào 10 giờ 35 phút, trên khu vực đất mũi Kanin Nos, đã cố gắng tránh khỏi cuộc tấn công gần như đồng thời của 18 máy bay phóng ngư lôi trên tầm thấp (6 – 10 mét). Các quan trắc viên từ “Gremyasiy” đã phát hiện ra kẻ thù ngay lập tức. Và các khẩu pháo 130mm trên tàu đã chứng tỏ khả năng phòng không tuyệt vời của chúng. Tàu hộ tống đã khai hỏa bằng mọi loại vũ khí. Kết quả là trong số 60 máy bay ném bom của Đức (39 He-111, 19 J-88 và một số máy bay bốn động cơ “Fokke – Wolf” FW-200), thực hiện cuộc tấn công đoàn hộ tống theo hai lớp, 15 bị bắn rơi, trong đó 3 chiếc từ “Gremyasiy”. Trong khi đó, đoàn vận tải chỉ mất một tàu vận tải – “Kentukky”, bị trúng ngư lôi từ “Heinkenl”. Số lượng đạn đã bắn từ “Gremyasiy”: 72 đạn 130mm, 145 đạn 76mm, 1494 đạn 37mm và 1704 viên đạn đại liên 12,7mm.

Trong thời gian chiến đấu, “Gremyasiy” không bị thương và trong ngày hôm sau đã vướng phải bão cấp 8 và nhận hàng loạt thương tích (boong trên bị nứt ở khu vực khung số 173, trên phần trước ở boong mũi…). Ngày 20 tháng 9, tàu khu trục cùng với các tàu vận tải đã tới Archangel, còn sau đó 2 ngày rời khỏi cảng, tới vùng cực. Ngày 14 tháng 10 dưới lá cờ của Tư lệnh Hạm đội – Đô đốc A.G.Golovko, tàu ra khơi để gặp các tàu tới từ Viễn Đông: tàu chỉ huy “Baku” và các tàu khu trục “Razymnyi” (“Khôn khéo”) và “Razyarennyi” (“Giận dữ”).

Ngày 21 tháng 10, “Gremyasiy” một lần bị gặp bão và mất hai mũi cuộn (mới được lắp đặt), đồng thời miếng đệm ở mạn tàu với cơ số đạn mang theo. Trong các hải trình tiếp theo, tàu khu trục còn bị nặng hơn. Ngày 30 tháng 10, một cơn bão cấp 7 với tuyết dày đặc và tăng cường mạnh hơn vào buổi chiều. Độ nghiêng của tàu khi lắc là 52 độ. Sau đó, những rắc rối bắt đầu xảy ra: trong nồi hơi số 1 và số 3, các đường ống nước nóng bắt đầu bị vỡ. Các nồi hơi ngừng hoạt động và hãm các ống trong điều kiện bão không hề đơn giản. Tàu phải hủy bỏ chuyến đi và quay lại căn cứ.

Từ tháng 11 năm 1942, “Gremyasiy” nằm ở Vaenga và Murmansk. Thủy thủ đoàn làm sạch nồi hơn, nhận nhiệm vụ sẵn sàng chiến đấu và tham gia phục vụ phòng không. Ngày 16 tháng 1 năm 1943, tàu được đưa đi sửa ở xưởng đống tàu phía Bắc ở Murmansk. Mùng 2 tháng 3, tàu khu trục “Gremyasiy” đã được trao danh hiệu Cận vệ.

Trong thời gian sửa chữa, được tiếp tục tới 29 tháng 4, tàu khu trục đã 10 lần chống trả cuộc tấn công đường không. Mùng 10 tháng 3, máy bay Me-109 bị bắn rơi bằng súng đại liên, còn sau đó 1 tuần, lần thứ 17, thêm một máy bay nữa, chủng loại và nơi sở hữu không xác định. Trong các tài liệu, nó được ghi là “máy bay với phù hiệu của Liên Xô”.

Trong tháng 5 – 6, “Gremyasiy” tham gia vào 7 nhiệm vụ với mục đích chính là hộ vệ đoàn tàu vận tải. Ngày 19 tháng 6, tàu khu trục đã chống trả thành công “bầy sói” tàu ngầm Đức, và thả 14 bom chìm cùng 6 đạn lặn 130mm.

Tổng cộng trong giai đoạn từ khi bắt đầu chiến tranh tới mùng 1 tháng 6 năm 1943, “Gremyasiy” đã trải qua 27 043 dặm với 1921 giờ di chuyển. Trong khoảng thời gian này, tàu đã bắn 9 lần vào các mục tiêu trên bờ (4 lần theo góc phương vị và từ xa, 5 lần với sự hiệu chỉnh từ bờ), bắn 1425 viên đạn 130mm, 3633 đạn 37mm và vài trăm đạn 45mm. . Trong hai năm chiến tranh, tàu 6 lần sử dụng vũ khí săn ngầm, thả tổng cộng 31 bom chìm loại nhỏ và 30 bom lớn.

Tiếp đó, “Gremyasiy” được sử dụng chủ yếu trong vai trò hộ tống các đoàn tàu vận tải của đồng minh và Liên Xô. Ngoại lệ là việc không tham gia hai cuộc đột kích được thực hiện trong năm 1944. Buổi chiều mùng 9 tháng 10, tàu khu trục cùng với “Gromkiy” tới vịnh Motov, nơi chuẩn bị tiến hành cuộc đổ bộ (với mục tiêu đánh lạc hướng kẻ thù khỏi hướng đột kích chính). Các tàu đã bắn 475 đạn pháo cỡ nòng chính, chế áp các đại đội phòng thủ bờ 150mm của Đức và phá hủy một bộ phận vượt và thiết bị vượt sông Titovka.

Đêm ngày 26 tháng 10, “Gremyasiy” cùng với “Razymniy”, “Razyarennyi” và tàu chỉ huy “Baku” (chuẩn đô đốc V.A.Fokin) tham gia cuộc bắn phá bến cảng Varda. Hỏa lực được tập trung theo số liệu của ra đa định vị. Tổng cộng có 597 phát đạn đã được bắn (từ tất cả các tàu), nhưng sau đó, các đại đội hóa lực bờ của địch đã bắt đầu bắn trả, đội tàu Liên Xô đã rút lui an toàn. Hiệu quả của cuộc tấn công không cao: chỉ gây thiệt hại cho một tàu cá và ba vị trí buộc tàu.

Đây là chiến dịch quân sự cuối cùng của “Gremyasiy”. Ngày 19 tháng 1 năm 1945, sau những hao mòn mạnh cho phục vụ chiến đấu liên tục, tàu đã được đưa vào sửa chữa toàn diện, kéo dài không dưới 5 năm.

“Grozniy”

(http://i1129.photobucket.com/albums/m509/daibangden_T80UD/grozny.jpg)

Sau một thời gian ngắn trong biên chế Hạm đội Cờ đỏ Baltic “Grozny” đã theo đường biển Trắng – Baltic tới biển Bắc và ngày 26 tháng 6 năm 1939 đã gia nhập biên chế Hạm đội phương Bắc. Tàu đóng vai trò trực chiến, vào mùng 1 tháng 4 năm 1940, đã được sửa chữa bảo hành trong xưởng số 402 (thành phố Molotovsk, hiện nay là Severodvinsk). Việc sửa chữa kết thúc vào 20 tháng 7 năm 1941.

Trong các tài liệu của Bộ Tổng tham mưu Hải quân đã ghi chép rằng, cấp độ sẵn sàng chiến đấu của thủy thủ đoàn tàu khu trục tới thời điểm đó là không đảm bảo. Vì thế, ban đầu tàu nằm trong phân Hạm đội biển Trắng. Tàu tiếp nhận tham gia rải mìn và hộ tống các tàu trên biển Trắng. Ngày 29 tháng 9 năm 1941, tàu khu trục nằm trong biên chế hải đoàn tàu khu trục rải mìn thuộc hạm đội biển Bắc và di chuyển tới cực Bắc.

Ngày 19 tháng 10, mùng 2, 3 và 10 tháng 11 và 21 tháng 12, “Grozniy” đã thoát khỏi các cuộc tấn công từ trận địa phòng thủ bờ biển của kẻ thù, đã bắn 480 viên đạn 130mm (202 đạn nổ và 278 đạn nổ - nổ mảnh). Chiến dịch được thực hiện trong những điều kiện thời tiết phức tạp. Đặc biệt khó khăn là vào ngày 24 – 25 tháng 12, sóng cấp 7 gây ra độ nghiêng 45 độ, còn trên boong tàu hình thành lớp băng dày 50 – 60cm. Thân tàu khu trục nhận hàng loạt các vết thương (trong đó, vết nứt trên boong trên trong khu vực khung số 189, các vết nứt trên các mối hàn….

Sau khi sửa chữa bảo trì trong tháng 1 năm 1942, “Grozny” đóng vai trò hộ tống các tàu vận tải, còn mùng 6 tháng 3, trong điều kiện bão lớn đã hỗ trợ cho “Gromkiy” đang ở trên biển trong tình trạng không có nhiên liệu. Sau khi nhận 117 tấn dầu, “Grozny” đã quay trở lại hành trình trong điều kiện bão lớn và mạn tàu bị va vào đá gần quần đảo Oleniy. Sáng hôm sau, tàu kéo số 23 và “Pamyat Ruslana” đã tới gần “Grozniy”. Tàu khu trục được kéo thành công ra khỏi chỗ mắc cạn, nhưng sau đó tàu kéo bị vỡ, và tàu va vào đá một lần nữa, gãy chân vịt. Cuối cùng, tàu đã ra khỏi khu vực nguy hiểm kéo dài 7 hải lý. Trên đường về căn cứ, tàu khu trục bị các máy bay Đức tấn công ba lần nhưng không có bom nổ gần hơn 60 mét. Mùng 8 tháng 3, “Grozniy” lại không có nhiên liệu và chỉ sau khi nhận 117 tấn dầu với từ tàu chở dầu “Jukagir” mới có thể tới Vaenga. Ngày 20 tháng 3, tàu đã tới Murmansk. Ở đây, nó lại được sửa chữa – bắt đầu trên nhà sửa chữa nổi, sau đó đưa tới xưởng đóng tàu phía Bắc. Mùng 9 tháng 8, “Grozniy” đã trải qua quá trình chạy thí nghiệm, và cuối tháng 5 đã tham gia một cách tích cực trong việc bảo vệ các đoàn tàu vận tải khỏi các cuộc tấn công đường không và từ tàu ngầm của kẻ thù. Ngày 27 tháng 6, tàu hai lần tấn công tàu ngầm Đức, đã thả về phía tàu địch 2 loạt bom chìm, sau đó, trên mặt nước đã xuất hiện những vết dầu.

Tình trạng nặng nề của “Grozniy” là vào mùng 10 tháng 7 năm 1942. Cùng với “Gremyasiy” và “Sokrushitelniy”, tàu đã đi vào khu vực băng dày đặc và buộc phải giảm tốc độ xuống 6 hải lý. Tại thời điểm nay, các máy bay ném bom “Junker-88” đã xuất hiện và ném vào các tàu Liên Xô 16 quả bom. May mắn là quân Đức đã bỏ lỡ cơ hội này, trong khi không có hỏa lực phòng không bắn trả từ các tàu Liên Xô.

Trong tháng Tám, “Grozniy” đã được sửa chữa ở Vaenga. Xuất hiện vấn đề rằng các nồi hơi của tàu khu trục cần được thay ống. Tàu chuyển tới Murmansk, nơi được sửa chữa tới tháng 3 năm 1943. Sau đó, tàu tham gia chủ yếu trong vai trò hộ tống các tàu vận tải của đồng minh. Mùng 8 tháng 5, “Grozniy” đã bị thương nhẹ khỏi vụ nổ bom từ khoảng cách 10 - 15 mét khỏi thành bên phải.

Tổng công từ đầu chiến tranh tới mùng 1 tháng 10 năm 1943, “Grozniy” đã hoàn thành 51 nhiệm vụ, trải qua 34 064 dặm và 2378 giờ di chuyển. Tàu khu trục đã đối đầu với 51 cuộc tấn công đường không, bắn về phía các máy bay địch 114 đạn pháo 130mm, 808 pháo 76mm, 3042 đạn pháo 37mm và 3103 viên đạn 12,7mm, bắn rơi 6 máy bay ném bom của địch. “Grozniy” đã thực hiện ba lần rải mìn, rải 134 mìn (80 quả mẫu 1908, 35 mìn KB-2 và 19 KB-3), trong quá trình tấn công chống ngầm, tàu đã thả 52 bom chìm lớn và 36 bom nhỏ. Hai người trong thủy thủ đoàn hy sinh trong thời gian này – bị rơi xuống biển qua thành tàu.

Sau đó, gần cuối chiến tranh, tàu khu trục được sử dụng ít hơn, chủ yếu trong vai trò hộ tống các tàu vận tải. Tổng cộng hành trình tàu đã trải qua trong những năm chiến tranh – gần 50 000 dặm.

“Gromkiy”

(http://i1129.photobucket.com/albums/m509/daibangden_T80UD/gromky.jpg)

Tháng 5 năm 1939, tàu rời khỏi Leningrad theo hướng biển Trắng – Baltic và ngày 26 tháng 7 đã nằm trong biên chế hạm đội biển Bắc. Ở đó, tàu có mặt trong biên chế chiến đấu, còn từ tháng 11 năm 1940 đến mùng 8 tháng 6 năm 1941 nằm trong khu vực sửa chữa ở Murmansk.

Ngày 23 tháng 6, khi đang hộ tống các tàu vận tải “Ob” và “Sheksna”, “Gromkiy” lần đầu tiên khai hỏa về phía máy bay kẻ thù. Sau đó, hộ tống và phòng không ở căn cứ là những nhiệm vụ thường xuyên của tàu khu trục. Ngày 26 tháng 8, phối hợp với các tàu “Gremyasiy”, “Uritskiy” và “Kuybyshev”, tàu diezen “Maria Ulyanova” đã chịu cuộc tấn công cường độ mạnh của đối phương và chịu nhiều vết thương nhẹ do bom nổ gần.

Từ mùng 10 đến 12 tháng 9, “Gromkiy” cùng với “Gremyasiy” trở thành các tàu rải mìn, 21 tháng 9, 20, 21 và 24 tháng 10 đã bắn phá các trận địa phòng thủ bờ biển của Đức. Tổng cộng trong thời gian này, tàu khu trục đã rải 142 quả mìn KB-3 và bắn 1332 đạn 130mm. Trong tháng 11, tàu được sửa chữa bảo trì trong vòng 2 tuần.

Ngày 18 tháng 11, “Gromkiy” một lần nữa khai hỏa vào trận địa quân thù từ vịnh Ara (băn 103 viên đạn 130mm), còn sáng 25 tháng11, tàu cùng với tàu tuần dương “Kenia” của anh và tàu khu trục “Beduin”, “Interpid” đã bắn phá các đại đội thuộc quần đảo Barda bằng 111 viên đạn pháo chính. Kẻ thù đáp trả bằng hỏa lực, nhưng không trúng trực tiếp, tàu khu trục chỉ bị các vết lõm do mảnh đạn.

Từ mùng 3 tháng 1 đến mùng 2 tháng 2 năm 1942, “Gromkiy” nằm trên chỗ sửa chữa.

Thử thách nặng nề cho “Gromkiy” là chiến dịch, được bắt đầu cùng với “Gremyasiy” ngày mùng 1 tháng 3. Tàu trong thời điểm rời khỏi Vaenga để hộ tống các tàu vận tải có 480 tấn nhiên liệu, 19 tấn dầu cho tuabin, 6 tấn nước uống và nước rửa cùng 46 tấn nước cho nồi hơi. Lượng choán nước khi đó – 2319 tấn. Sự cố bắt đầu với việc các ống trong các nồi hơi bị nứt. Tàu khu trục đã di chuyển dưới một nồi hơi thứ ba. Khi đó, gió tăng cường lên cấp 9, tốc độ của tàu giảm xuống 4 – 5 hải lý, độ nghiêng 40 độ, mũi tàu bắt đầu nghiêng chúi xuống nước. Vào đêm mùng 5 tháng 3, gió lên cấp 10 – 11, và “Gromkiy” đã bị trôi. Buổi sáng, tàu đã tăng tốc độ thành công lên 20 hải lý,nhưng vẫn bị ngập mạnh trong sóng và bị đánh nghiêng (ghi nhận độ nghiêng thành bên trái 49 độ). Thủy thủ đoàn đã có những mất mát: sóng đã đánh lên boong làm trợ lý chỉ huy thuyền trưởng – trung úy I.V.Potapov, thủy thủ trưởng F.K.Moshkin và hai thủy thủ Liên Xô S.A. Bykov và M.D.Khrulev hy sinh. Tới thời điểm đó, tàu chỉ còn tổng cộng 40 lít nhiên liệu, mặc dù để đến bờ còn thêm 120 dặm nữa. Trong phần thừa của nhiên liệu đã được đốt trong lò, đồng thời 10 tấn dầu hỏa có trên tàu cũng được đốt, nhưng không đến được bờ, tàu khu trục đã di chuyển theo hướng gió (bị trôi). Để bảo đảm sự ổn định trong các thùng giữa đáy, 120 tấn nước đã được tiếp nhận trong vai trò tải trọng lỏng.

Ở gần đó là tàu quét mìn T-883 (trước đây là tàu đánh cá RT-45 “Dvina” và tàu kéo số 23 với nỗ lực lớn đã kéo tàu khu trục và đưa tới vịnh Porchnikha, nơi đó, “Grozniy” đã được bơm 117 tấn dầu. Bão tạm thời dịu xuống, nhưng cản trở các máy bay ném bom Đức tấn công vào tàu. Một “Junker-88” đã bị bắn rơi. Tới mùng 8 tháng 3, trên “Grozniy” lại một lần nữa chỉ còn 40 tấn nhiên liệu, và buổi chiều, lại được tiếp dầu từ tàu vận tải “Jukagir”. Tới ngày hôm sau, tàu khu trục đã tới Murmansk. Do tác động của tàu quét mìn, tàu trở dầu và tàu khu trục “Grozniy”, trên thân tàu đã có nhiều vết lõm. Ngoài ra, trong thời gian hoạt động đã làm hỏng 34 ống dẫn nước nóng. Nhưng chỉ trong thời gian một tuần, toàn bộ các thiệt hại này đã được khắc phục.

Ngày 30 tháng 3, trong khi hộ tống các tàu vận tải, “Grmokiy” đã hai lần chống trả các cuộc tấn công đơn lẻ của máy bay Đức, trong đó, lần thứ hai, “Junker-88” đã bị bắn rơi bằng đạn bắn thẳng 37mm. Hỏa lực khi đó được huy động từ mọi loại vũ khí (10 đạn 130mm nổ từ xa, 18 đạn 76mm, 67 đạn 37mm và 156 viên đạn đại liên 12,7mm).

Từ 27 tháng 4 đến mùng 5 tháng 5, tàu khu trục đã hoàn thành 6 lần hướng tới vịnh Vichana để bắn phá các trận địa phòng thủ trên bờ của Đức (bắng 872 viên đạn 130mm). Đêm mùng 6 tháng năm, khi quay trở về Vaenga, “Gromkiy” đã vướng bão cấp 8 với màn tuyết dày đặc. Tàu khu trục đã di chuyển bằng tốc độ 10 hải lý, bị sóng trùm lên một cách mạnh mẽ, độ nghiêng đo được là 35 độ. Khi quay tới vịnh Kolsk, góc giao điểm với sóng là 40 độ. Vào 4 giờ 45 phút sáng, một vài cú đánh mạnh của sóng biển đã làm biến dạng boong mũi – trên khu vực khung số 37 và 38 đã hình thành những vết lồi lõm treo toàn bộ chiều rộng của boong. Tốc độ tàu giảm xuống 4 – 5 hải lý. Nhưng vài phút sau, trên khu vực vết lồi, lõm đã xuất hiện các vết nứt, mặt boong tàu và vật liệu phủ đã bắt đầu vỡ. Nước tràn vào hàng loạt phòng, trong đó có buồng pháo số 1. La bàn con quay và máy điện báo bị hỏng.

Để không bị gãy bộ phận mũi, chỉ huy đã ra lệnh di chuyển lùi, nhưng mạn tàu bị lắc mạnh và cơn bản đã phá hủy đuôi tàu, buộc tàu phải quay lại bơi tiến bằng mũi và thực hiện việc di chuyển một cách khó khăn nhằm tránh khỏi những cột nước mạnh nhất. Tình trạng khẩn cấp đã được khắc phục bằng cách huy động mọi lực lượng để tránh làm vỡ thân tàu. Vào 10 giờ 20 phút mùng 6 tháng 5, “Gromkiy” đã neo đậu tai bến cảng của đất mũi ở Murmansk, còn sau đó vài ngày đã được đưa vào xưởng. Mũi tàu được cố định một cách tạm thời bằng các miếng vá bổ sung, mùng 2 tháng 6, tàu di chuyển tới Vaenga. Ngày 20 tháng 6, tàu đã được mang đi sửa chữa cơ bản hơn ở xưởng số 402 (Molotovsk). Ở đó, thân tàu khu trục được xẻ theo khung số 38, bộ phận mũi được tháo hoàn toàn và cố định lại, tăng cường khu vực khớp nối bằng các dải tôn mép bổ sung và tấm lát dày hơn. Ngoài ra, trên tàu khu trục còn lắp thêm hai súng đại liên “Colt – Browning”, còn 2 pháo 45mm được thay bằng pháo tự động 37mm 70-K (số lượng lên tới 4 khẩu).

Mùng 9 tháng 10 năm 1942, tàu khu trục đã qua được quá trình chạy thử, nhưng treo chân vịt. Chúng vẫn trong quá trình sửa chữa và “Gromkiy” được đưa tới xưởng tàu thuộc xưởng “Krasnaya Kuznitsa” (Archangel). Số phận đen đủi vẫn theo đuổi tàu: sau khi hoàn thành các công việc sửa chữa, tàu được đưa ra biển chạy thử, thêm hai lần nữa vào 20 và 24 tháng 10 – chân vịt bên phải đã chạm đáy của Bắc Dvina. Tàu khu trục đã tới Vaenga với chân vịt bị cong. Do sự tăng độ rung, tốc độ của tàu sau khi sửa chữa bị giới hạn ở 20 hải lý.

Mùng 9 tháng 10 năm 1942, tàu khu trục đã qua được quá trình chạy thử, nhưng treo chân vịt. Chúng vẫn trong quá trình sửa chữa và “Gromkiy” được đưa tới xưởng tàu thuộc xưởng “Krasnaya Kuznitsa” (Archangel). Số phận đen đủi vẫn theo đuổi tàu: sau khi hoàn thành các công việc sửa chữa, tàu được đưa ra biển chạy thử, thêm hai lần nữa vào 20 và 24 tháng 10 – chân vịt bên phải đã chạm đáy của Bắc Dvina. Tàu khu trục đã tới Vaenga với chân vịt bị cong. Do sự tăng độ rung, tốc độ của tàu sau khi sửa chữa bị giới hạn ở 20 hải lý.

Trong thời gian tháng 11, “Gromkiy” đã 5 lần ra biển khơi làm nhiệm vụ hộ tống các tàu vận tải, còn ngày 21 tháng 11 đã được gửi tới để hỗ trợ tàu “Sokrushitelniy” đang bị tai nạn. Mặc dù đã gia cố thân tàu, dưới tác động của sóng cấp 9, trên mạn tàu đã xuất hiện những vết nứt, còn các buồng máy và nồi hơi qua hầm thông gió đã bắt đầu bị tràn nước. Tàu bị vùi mạnh vào nước và phải quay trở về. Ở Murmansk, “Gromkiy” một lần nữa được đưa vào sửa chữa bởi lực lượng công nhân tay nghề cao.

Tổng cộng trong thời gian từ đầu Chiến tranh Vệ quốc vĩ đại đến mùng 1 tháng 1 năm 1943, “Gromkiy” đã hoàn thành 33 chiến dịch, trải qua 9700 dặm trong khoảng 719 giờ hành trình. Đây là con số ít hơn so với các tàu khác trong Hạm đội biển Bắc, nhưng số lượng đạn pháo cỡ lớn bắn ra không hề thua kém (tạo ra tính cạnh tranh). Trong khoảng hai năm chiến tranh (tới mùng 1 tháng 7 năm 1943) tàu đã thực hiện 18 vụ bắn phá công trình phòng ngự bờ biển của địch (bắn 2755 đạn pháo 130mm) và thêm 7 lần sử dụng pháo chính khi đối đầu với các cuộc tấn công đường không (38 viên đạn 130mm). Trong thời kỳ đó, tàu cũng bắn 680 đạn 76mm, 520 đạn 45mm, 1084 đạn 37mm và 1531 đạn 12,7mm (không tính số đạn bắn tập). Khi đó, theo tính toán, “Gromkiy” đã bắn rơi 8 máy bay: 5 – J-88 và 3 J-87.

Đến cuối chiến tranh, “Gromkiy” được sử dụng chủ yếu trong vai trò hộ tống các đoàn tàu vận tải. Nó đồng thời tham gia chiến dịch tấn công Petsamo – Kirkinneskiy cùng với “Gremyasiy:. Mùng 9 và 10 tháng 10 năm 1944, tàu đã bắn phá các trận địa của đối phương ở vịnh Maativuono. Mùng 6 tháng 3 năm 1945, tàu khu trục được trao tặng huân chương Cờ đỏ.

“Stremitelniy”

(http://i1129.photobucket.com/albums/m509/daibangden_T80UD/stremitel.jpg)

Khoảng nửa năm trong biên chế Hạm đội Cờ đỏ Baltic, mùng 4 tháng 5 năm 1940, theo hướng biển Trắng – Baltic, “Stremitelniy” “(“Hăng hái”) đã tới biển Bắc. Ngày 26 tháng 7, tàu chính thức gia nhập biên chế Hạm đội biển Bắc.

Trong những tuần đầu tiên của chiến tranh, tàu tham gia một số chiến dịch quân sự, bảo đảm phòng không trên vùng cực và bắn rơi một máy bay của kẻ thù.

Ngày 20 tháng 7 năm 1941, “Stremitelniy” neo ở bãi đỗ thuộc vùng cực giữa đất mũi Siziy và Chizhevskiy ở trạng thái sẵn sàng chiến đấu số 2. Một nồi hơi của tàu sử dụng hơi nước, nồi hơi khác đóng vai trò dự bị.

Ban ngày trải qua bình yên và đầy ánh nắng. Các thủy thủ sau phiên tực nghỉ ngơi một cách tự do trên boong tàu và trong phòng nghỉ. Buổi hòa nhạc của các nghệ sĩ nhà hát thuộc Hạm đội biển Bắc đã đến. Thuyền trưởng tàu, đại úy cấp 2 A.D.Vinogradov không có trên tàu (ông được triệu tập tới ban tham mưu chỉ huy hạm đội), nhưng trên tàu khu trục vẫn còn chỉ huy tiểu đoàn các tàu khu trục – đại úy cấp 1 V.A.Fokin.

Vào 17 giờ 25 phút, do các trạm thông tin thông bao về sự xuất hiện một cách bất ngờ của các máy bay ném bom địch – 6 – 8 máy bay “Junker-88 – và tấn công tàu khu trục ngay lập tức. Tín hiệu báo động đường không vang lên muộn màng, và các đại đội phòng không chỉ kịp bắn tổng cộng vài viên đạn. “Tôi đã nhảy ra từ trạm chỉ huy tới chỗ buộc tàu và đầu tiên, nhìn thấy vụ nổ lớn, đúng hơn là nhiều vụ nổ quanh “Ctremitelniy” – nhân chứng tại nơi xảy ra sự kiện – chỉ huy Hạm đội A.G.Golovko đã viết trong hồi ký của mình. Cột khói lớn và lửa đã bắt đầu bốc lên trên chính con tàu. Tàu khu trục ở đó đã bị phá vỡ, trên mặt nước nổi lên phần mạn tàu và mũi. Trong thời gian 2 – 3 phút, mạn tàu đã chìm. Phần mũi tàu còn nổi trong khoảng 20 phút. Mọi người nổi trên mặt nước trong lớp dầu”.

Các máy bay đã ném bom, bổ nhào từ độ cao 200 – 400 mét, bốn trong số các quả bom đã rơi trúng tàu. Một quả khối lượng 100kg đã trúng bệ của thiết bị ngư lôi thứ nhất và xuyên vào buồng máy trên thành bên phải ở khu vực khung số 124. Các quả bom số 2 và 3(100kg) đã xuyên thủng boong ở khu vực khung số 100 – 104 và xuyên vào buồng nồi hơi số ba. Quả bom thứ tư, có khối lượng 500kg đã rơi vào buồng nồi hơi số một, và do vụ nổ của nó, tàu đã bị vỡ thành hai phần. Cuối cùng, quả bom thứ 5 đã nổ cạnh tàu, ở khoảng cách 2 – 5 mét từ thành bên trái.

Thủy thủ đoàn đã không kịp có bất cứ hành động nào để cấp cứu tàu. Sự thiệt hại về người rất nặng nề: 121 người hy sinh, trong đó có 109 người trong thủy thủ đoàn. Chỉ huy Tiểu đoàn Fokin đã được cứu, còn người cùng công khi đó là phụ trách chính trị Hạm đội V.M.Lobodenko đã hy sinh.

Tháng 4 năm 1942, tàu khu trục đã được trục vớt từng phần lên mặt nước và kéo về Murmansk. Sau đó, phần mạn tàu đã được sử dụng để khôi phục một tàu “Số 7” khác đã bị thương – tàu khu trục “Razyarenniy”.

“Sokrushitelniy”

(http://i1129.photobucket.com/albums/m509/daibangden_T80UD/sokrusitel.jpg)

Rất nhanh chóng sau khi gia nhập biên chế, tàu theo hướng biển Trắng – Baltic (tháng 9 – 11 năm 1939) tới Hạm đội biển Bắc. Mùng 8 tháng 11, tàu đã tới vùng Cực. Trong thời gian chiến tranh với Phần Lan, tàu đóng vai trò tuần tiễu và hộ tống, sau đó nhận nhiệm vụ sẵn sàng chiến đấu. Từ 18 tháng 7 năm 1940 tới mùng 4 tháng 7 năm 1941 đã trải qua sự sửa chữa định kỳ trên xưởng số 402 ở Molotovsk.

Sau khi hoàn thành các lần chạy thử, “Sokrushitelniy” được đưa vào biên chế phân hạm đội biển Trắng, nơi nó ở đó đến 29 tháng 9. Trong thời gian đó, tàu một vài lần hộ tống các tàu vận tải và tiến hành ba lần rải mìn (rải 90 quả mìn KB-1 và 45 mìn mẫu năm 1908), trải qua cuộc sửa chữa bảo trì ngắn hạn.

Mùng 1 tháng 10, “Sokrushitelniy” đã tới cực Bắc và gia nhập biên chế tiểu đoàn tàu khu trục độc lập. Đến mùng 1 tháng 1 năm 1942, tàu đã 11 lần xuất kích bắn phá vào trận địa quân thù với 1297 viên đạn 130mm. Ngoài ra, cùng với “Grozniy” và tàu tuần dương Anh “Kent” tham gia săn đuổi các tàu khu trục Đức (không có kết quả), hộ tống các tàu vận tải. Nhiệm vụ khó khăn hơn cả là khi cùng với tàu “Grozniy” tham gia chiến dịch hộ tống từ 24 đến 26 tháng 12. Trong thời điểm bão cấp 9 và sóng đánh cấp 7, và băng giá mạnh, độ nghiêng của tàu lên đến 45 độ.

Mùng 1 tháng 2 năm 1942, “Sokrushitelniy” cùng với “Grozniy” đã xuất phát truy đuổi các tàu vận tải của Đức trong khu vực Varda – Kirkines. Thời tiết xấu và băng giá một lần nữa dẫn tới sự đóng băng mạnh – khối lượng băng lên tới 70 tấn và độ dày 40cm. Chiến dịch bị gián đoạn và ngày hôm sau, các tàu quay lại căn cứ.

Ngày 28 tháng 3, sau khi hoàn thành việc sửa chữa bổ sung, “Sokrushitelniy” cùng với “Gremyasiy” và tàu khu trục Anh “Oribi” đã ra khơi để gặp và hộ tống tàu vận tải tải RQ-13, sáng sớm hôm sau đã đến nơi và thực hiện nhiệm vụ bảo vệ tàu vận tải. Lúc 11 giờ 18 phút trong tầm nhìn kém, những tiếng nổ được nghe thấy và sau đó 2 phút, thành bên trái của “Sokrushitel” đã bị nhấc lên vì sóng nước từ 5 viên đạn pháo. Sau đó vài giây, trên góc nhìn vòng 130 độ và tầm xa 15kb, đã phát hiện hình dáng của tàu theo nhận định là khu trục Đức lớp “Reder”. “Sokrushitelniy” đã khai hỏa và loạt đạn thứ hai đã trùm lên khu vực ống khói thứ hai của tàu địch với một viên đạn trúng đích. Tàu địch đột ngột quay về bên trái. Tàu Liên Xô đã bắn thêm 4 loạt đạn nữa, nhưng không quan sát được thêm sự chính xác. Tuyết bay dày đặc đã làm hạn chế tầm nhìn đến tàu địch. Tổng cộng, “Sokrushitelniy” đã bắn 20 viên đạn 130mm.

Trong tháng 4, “Sokrushitelniy” trong nhiệm vụ hộ tống đã nhiều lần chống trả các cuộc không kích trong bão cấp 9 – 10. Buổi chiều ngày 30 tháng 4, tàu tấn công tàu ngầm phóng lôi của Đức để bảo vệ tàu tuần dương “Endingburg”, nhưng do không đủ nhiên liệu đã buộc phải quay về căn cứ sau 8 giờ. Sau khi được bổ sung dầu dự trữ, “Sokrushitelniy” vào buổi chiều mùng 1 tháng 5 đã tới vị trí tàu tuần dương, nhưng đã muộn: 6 giờ trước khi tàu Liên Xô đến, “Endingburg” đã bị đánh đắm.

Mùng 8 tháng 5, “Sokrushitelniy” đã hai lần di chuyển tới vịnh Ara để bắn phá các mục tiêu trên bờ. Trong lần thứ hai, tàu bị tấn công một cách bất ngờ bởi đồng thời 28 máy bay Đức. Tàu đã kéo dây xích neo cố định khẩn cấp thành công (không có thời gia lựa chọn neo) và cơ động một cách thành công, chạy thoát khỏi cuộc tấn công bằng bom của địch, trong khi bắn rơi một máy bay ném bom bằng pháo tự động 37mm.

Từ 28 tới 30 tháng 5, “Sokrushitelniy” cùng với “Grozniy” và “Kuibyshev” làm nhiệm vụ bảo vệ tàu vận tải đồng minh RQ-16. Các tàu vận tải trong đoàn hộ tống đã phải hứng chịu các cuộc tấn công cường độ mạnh của các máy bay ném bom và máy bay phóng ngư lôi của Đức. Ngày 29 tháng 5, chỉ trong một cuộc tấn công, người Đức đã bắn 14 ngư lôi, nhưng không một quả đạn nào trúng mục tiêu, trong đó, máy bay phóng ngư lôi “Fokke – Wulf” đã bị bắn rơi bằng đạn pháo 76mm từ “Sokrushitelniy” từ tầm xa 35kb. Đến ngày hôm sau, đạn bắn thẳng 76mm lại tiêu diệt thêm một máy bay “Junkers-88” và làm bị thương hai máy bay khác. Chiều 30 tháng 5, các tàu vận tải trong đoàn hộ tống đã di chuyển thành công tới vịnh Kolsk.

Trong thời gian hè – thu năm 1942, “Sokrushitelniy” đã trải qua cuộc sửa chữa bổ sung thời gian ngắn và đồng thời được sử dụng để hộ tống các tàu vận tải, làm nhiệm vụ huấn luyện chiến đấu. Tổng cộng tự đầu chiến tranh đến mùng 1 tháng 9 năm 1942, tàu đã thực hiện 40 chiến dịch, đi qua 22 385 dặm trong khoảng 1518 giờ bơi.

Chiến dịch chiến đấu cuối cùng của “Sokrushitelniy” là phối hợp với đoàn vận tải RQ-15. Cùng với tàu chỉ huy “Baku”, tàu khu trục hộ tống các tàu vận tải, nhưng sáng ngày 20 tháng 11 đã vướng phải một trận bão dữ dội: gió – cấp 11, sóng biển – cấp 8 – 9. Các tàu đã mất tầm nhìn với nhau, và tàu khu trục buộc phải quay ngược về phía sau. Lúc 14 giờ 30 phút, khi “Sokrushitelniy” nằm ở điểm 70 độ 30 phút, trên boong trên, ở khu vực khung số 178 – 180 đã hình thành vết nứt và rất nhanh chóng phát triển thành vết gãy. Sau đó 3 phút, mạn tàu bị đứt rời và nhanh chóng chìm. Hai chân vịt cũng bị gãy. Tàu mất lái và di chuyển theo sóng. Tình hình rất nghiêm trọng. Gần đó là tàu chỉ huy “Baku” cũng nhận những vết thương nghiêm trọng (các buồng mũi tàu bị đắm, chỉ còn một nồi hơi bên phải có khả năng hoạt động) và không thể thực hiện việc cứu kéo. Các tàu khu trục “Uritskiy” và Kuibyshev” từ Yokanga và “Razumniy” từ Vaenga đã tới khu vực tai nạn.

Các hoạt động cứu nạn được thực hiện trong những điều kiện nặng nề nhất trong thời gian hai ngày. Việc kết nối cứu kéo với tàu khu trục bị nạn không thành công. Quyết định di tản thủy thủ đoàn được đua ra. Việc này được tiến hành không đơn giản. Cuối cùng, “Kuibyshev đã tiếp nhận lên tàu 179 người, “Uritskiy” – 11 và “Razumniy” – 1. Trong quá trình cứu nạn, 14 người đã hy sinh, thêm 6 người trong thời điểm tai nạn. Tới 15 giờ ngày 22 tháng 11, “Sokrushitelniy” còn lại 15 người với 2 sĩ quan. Nhưng các tàu gần đó đã hết nhiên liệu và phải rời khỏi vị trí. Còn “Gromkiy” được đưa tới thay thế cũng nhận những vết thương và phải quay trở lại. Khi đó tàu quét mìn tốc độ chậm Ts-36 và Ts-39 đã tới khu vực xảy ra thảm họa và không tìm kiếm thành công – “Sokrushitelniy” đã bị chìm cùng các thủy thủ và sĩ quan còn lại trên tàu.

Mệnh lệnh bỏ “Sokrushitelniy” của chỉ huy tàu được đưa ra khi trên đó còn số lượng lớn thủy thủy đoàn đã dẫn tới việc chỉ huy tàu phải ra tòa. Chỉ huy tàu, đại úy cấp 3 Kurilekh và chỉ huy bộ phận chiến đấu số 2 – trung úy Isaenko bị kết án tử hình.

Tổng cộng trong những năm chiến tranh, “Sokrushitelniy” đã bắn 1639 đạn pháo 130mm (trong đó 84 viên vào các máy bay địch), 855 đạn 76mm và 2053 đạn 37mm, trong đó bắn rơi 6 máy bay (2 trong số đó cùng với các tàu khác). Đã có hai trường hợp tự bắn ngư lôi (trong đó, một lần làm thủy thủ Starichkov hy sinh). Thêm hai người hy sinh trong tai nạn – đây là những tổn thất sau cùng trong thủy thủ đoàn cho tới chiến dịch cuối cùng. Trong những lần giao tranh với kẻ thù, không ai trên “Sokrushitelniy” bị thương.

Hạm đội Baltic

“Gnevniy”

(http://i1129.photobucket.com/albums/m509/daibangden_T80UD/gnevi.jpg)

Tàu đầu tiên trong lớp. Gia nhập biên chế về hình thức vào tháng 10 năm 1938, thực tế - tháng 12. Tham gia chiến tranh với Phần Lan (14 tháng 12 năm 1940 bắn phá trận địa đối phương trên quần đảo Uta). Tới đầu Chiến tranh Vệ quốc vĩ đại đã tham gia đội tàu hạng nhẹ thuộc Hạm đội Cờ đỏ Baltic và đóng căn cứ ở Riga (Uct – Dvinska).

Trong ngày chiến tranh đầu tiên, chỉ huy của đội tàu hạng nhẹ đã nhận mệnh lệnh bảo đảm việc rải mìn bao phủ cửa sông vịnh Phần Lan. Đội tàu ra khơi với “Gnevniy”, sau đó – tàu tuần dương “Maksim Gorkiy” và các tàu khu trục “Godriy” và “Stergusiy”.

Lúc 3 giờ 45 phút ngày 23 tháng 6 năm 1941, cách hải đăng Takhkun 16 dặm, “Gnevniy” (“Giận dữ”) đã vướng phải mìn. Các quả ngư lôi đã bật khỏi móc hãm và rơi ra khỏi các thiết bị phóng và lăn tới tường được bố trí trước thượng tầng. Bộ phận mũi tàu ở khung số 44 cùng với pháo 130mm số 1 bị đứt, gãy và chìm nhanh chóng. 20 người hy sinh, 23 người bị thương.

Kết quả của chấn động mạnh tác động tới phần lớn các máy móc trên tàu, gồm toàn bộ các bơm tuabin của buồng nồi hơi số 1, bị gãy ra khỏi nền, các thiết bị truyền động tuabin bị phá hủy. Áp suất trong các nồi hơi giảm mạnh (trong nồi hơi số 1 gần như giảm xuống gần 0), các tuabin chính và tuabin cơ khí ngừng hoạt động. Trong toàn bộ các khoang không có ánh sáng, tín hiệu báo khẩn cấp không hoạt động, bởi vì trước khi trước khi tàu ra khởi, ắc quy không được nạp điện. Máy phát điện diezen không khởi động được do tường gần chỗ bố trí ngư lôi bị biến dạng, đồng thời, các ắc quy khởi động bị ngắt mạch.

Vách ngăn trên khung số 44 bị biến dạng và bị ngập nước. Tấm lát ngoài từ thành bên trái và vách ngăn bên trong, bị hạn chế bởi các thùng nhiên liệu trong khu vực buồng nồi hơi số 1 bị vỡ. Kết quả là toàn bộ các khoang mũi tới khung số 78 bắt đầu chìm xuống nước. Ở phần mạn tàu (khung số 190 – 192) và giữa các buồng máy (khung 133 – 138) đã hình thành các vết lõm và nứt trên nền lát, do đó, các khoang mạn tàu cũng bắt đầu chìm xuống nước.

Việc đấu tranh vì sự sống của tàu khu trục diễn ra phức tạp do chỉ huy bộ phận chiến đấu số 5 đã hy sinh trong phòng của mình ở thời điểm nổ mìn, còn chỉ huy tàu khu trục – đại uy cấp 2 M.T.Ustinov bị thương nặng. Mặc dù vậy, các máy bơm đã được khởi động thành công, đẩy nước khỏi các vách ngăn. Phần mũi bị chìm được bố trí lại để ngăn khoang hóa chất. Sau 15 – 20 phút, dòng chảy của nước vào trong thân tàu đã ngừng và tàu được nâng lên với độ cao không lớn trên thành bên trái 3 độ.

Tuy nhiên, tới thời điểm này, đã nhận được báo cáo rằng phát hiện tàu ngầm qua kính tiềm vọng. Chỉ huy tàu, đại úy cấp 2 I.G.Svyatov đã tính toán tình hình (ngoài “Gnevniy”, “Maksim Gorky” cũng bị vướng mìn) và ra lệnh cho thủy thủy đoàn bỏ tàu. Thủy thủ đoàn “Gnevniy” đã tới tàu “Godriy” và sau đó, đạn pháo 130mm trên tàu phát nổ. Nhưng mặc dù đám cháy và vụ nổ kho đạn từ một trong số các hầm pháo, tàu khu trục vẫn chưa bị chìm. Chỉ sau hai ngày đêm, nó mới bị các máy bay Đức đánh đắm.

“Gordiy”

(http://i1129.photobucket.com/albums/m509/daibangden_T80UD/godri.jpg)

Cũng như tàu đầu tiên “Gnevniy” – “Gordiy” “(“Kiêu hãnh”) đã tham gia chiến tranh Liên Xô – Phần Lan (phục vụ tuần tra và hộ tống), còn đầu Chiến tranh Vệ quốc vĩ đại đã gia nhập lực lượng hạng nhẹ thuộc Hạm đội Cờ đỏ Baltic nhận nhiệm vụ rải mìn và tham gia phòng thủ Moonzund và Tallin bằng cách rải mìn. Hai lần cứu các thủy thủ đoàn của các tàu khu trục bị nạn “Gnevniy” - (23 tháng 6) và “Serditiy” )19 tháng 7.

Trong chiến dịch di chuyển căn cứ chính của Hạm đội Batic từ Tallin tới Kronshtadt ngày 28 và 30 tháng 8 năm 1941 (được biết đến với tên gọi “Cuộc đột phá Tallin”), “Gordiy” gia nhập đội lực lượng chính.

Ngày 28 tháng 8, lúc 20 giờ 36 phút, trên tấm chắn bên phải của “Gordiy” ở cự ly 5 – 8 mét cách thân tàu, mìn đã nổ. Thiệt hại rất nặng nề. Bốn vết nứt và nước tràn vào toàn bộ ba buồng nồi hơi, trong đó, buồng thứ hai còn bị dầu rò rỉ từ thùng tràn vào. Ngoài ra, ở khu vực khung số 175 – 183 đã hình thành vết lõm và nứt ở tấm lát nền ngoài. Viêc cứu hộ được thực hiện bởi tàu tuần tra “Korall” và tàu phá băng “Oktyabr”, sau đó, tàu quét mìn “Gak” và tàu khu trục “Svirepiy” cũng tới. Chỉ huy “Gordiy” – đại úy (thuyền trưởng) cấp 3 E.B.Efet không muốn gây nguy hiểm cho toàn bộ thủy thủ đoàn đã ra lệnh chỉ để lại trên tàu 45 chuyên gia, các thủy thủ còn lại được đưa lên thành tàu quét mìn. “Svirepiy” đã kết nối kéo “Gordiy” thành công. Quá trình kéo tàu về Kronshtadt mất gần 2 ngày và tới đêm, tàu đã được thả neo. Trong thời gian này, tàu phải chịu những cuộc tấn công mạnh từ không quân Đức. Đánh trả lại các cuộc tấn công, súng phòng không trên “Gordiy” đã bắn toàn bộ cơ số đạn. Địch đã ném 267 quả bom, nhưng không quả bom nào trúng mục tiêu. Tàu được kéo tới Kronshtadt.

Một tháng sau, ngày 29 tháng 9, “Gordiy” bị nhận những thương tích nặng do kết quả tấn công đường khong và được đưa tới Leningrad để sửa chữa trên xưởng Baltic, nơi đên mùng 8 tháng 10, các công việc đã hoàn thành.

Tháng 11, “Gordiy” nằm trong biên chế đội tàu được sử dụng cho nhiệm vụ di tản các đơn vị đồn trú ở Hanko. Ngày 13 tháng 11 năm 1941, nó cùng với tàu khu trục “Surovyi”, tàu quét mìn “Ural”, một số xuồng và tàu quét mìn đã hướng tới bán đảo Hanko và ban đêm đã lọt vào trận địa mìn. Đầu tiên, các quả mìn phát nổ trong các tấm chắn của các tàu quét mìn, sau đó, tàu săn ngầm và quét mìn bị chìm, “Suroviy” bị nổ. “Gordiy” trở thành tàu dẫn đầu. Ngày 14 tháng 11, lúc 3 giờ 20 phút trên mặt nước xuất hiện một vụ nổ âm (có thể là tàu chống mìn kích nổ) nhưng các tấm chắn không bị ảnh hưởn và tàu khu trục tiếp tục di chuyển. Sau đó 10 phút bên trái tàu xuất hiện vụ nổ lớn, những đám mây hơi nước thoát ra từ lỗ thủng. Mìn nổ trong khu vực buồng nồi hơi số 3 và phòng máy số 1, toàn bộ thủy thủ ở đó hy sinh. Tàu bị nghiêng 20 độ về thành bên trái.

Ở phần mạn tàu, các vết lõm đã hình thành, viết nứt trên mặt lát ngoài và vết nứt rộng hàng mét ở mặt lát boong trên. Các phòng khu vực số 185 – 205 nhanh chóng bị ngập nước. Đô nghiêng lên 30 độ. Khi đó, áp suất trong các nồi hơi giảm xuống bằng 0. Tàu khu trục bị mất điện năng và không thể sử dụng các thiết bị thoát nước.

Sau 90 giây, độ nghiêng của tàu tự giảm xuống 10 độ. Mặc dù một phần các vách ngăn chống thấm vẫn duy trì được độ kín, bảo đảm được một phần dự trữ bảo đảm cuộc sống, nhưng trước việc các thiết bị hỏng, để bảo đảm sự sống, chỉ huy đã quyết định rời bỏ tàu. Tuy nhiên, sau một vài phút ở mạn tàu, trong khu vực pháo chính số 4 thành bên phải đã có một vụ nổ mìn thứ hai. “Gordiy” nghiêng về thành bên trái, còn sau đó, tàu gần như thẳng đứng, mũi tàu hướng lên trên. Trong thủy thủy đoàn chỉ cứu được 76 người, thêm 12 người nữa tự tới quần đảo Hogland trên thuyền con. Cùng với tàu, chỉ huy của nó – thuyền trưởng cấp 3 E.B.Efet đã hy sinh.

“Smetliviy”

(http://i1129.photobucket.com/albums/m509/daibangden_T80UD/127gremyasiy.jpg)

Đại liên 12,7mm trên tàu "Gremyasiy"

“Smetliviy” là tàu khu trục thứ hai được đóng ở xưởng mang tên S.Ordzhonikidze. Tham gia chiến tranh Liên Xô – Phần Lan – nhận nhiệm vụ tuần tra và hộ tống. Tới đầu Chiến tranh Vệ quốc, theo cấp độ sẵn sàng chiến đấu được đánh giá là một trong số các tàu tốt nhất của Hạm đội.

Trong những ngày đầu tiên của chiến tranh đã tham gia nhiệm vụ rải mìn ở vịnh Irben, thuộc quần đảo Saaremaa và vịnh Rizh. Đóng tại căn cứ ở Ust – Dvinsk, Kuivaste, ngày 30 tháng 6 đã tới Tallin cùng với các tàu khác thuộc tiểu đoàn và nhiều lần bắn phá các trận địa trên bờ của Đức. Nhận những thương tích từ bom của kẻ thù. Khoảng từ 15 đến 27 tháng 7 đã trải qua sự sửa chữa ở xưởng Batic tại Leningrad, sau đó quay trở lại Tallin.

Trong thời gian di chuyển tới Kronshtadt, “Smetlibiy” (“Thông minh”) cùng với “Gordiy” nằm trong đội tàu chủ lưc và trở thành tàu khu trục duy nhất duy trì được đầy đủ khả năng chiến đấu trong thời điểm phá vây.

Trong tháng 9 và 10 năm 1941, “Smetkiviy” tiếp nhận tham gia bảo vệ Leningrad trực tiếp, hỏa lực pháo chính trên tàu đã bắn vào lực lượng tấn công của quân Đức. Ngoài ra, còn tham gia các chiến dịch quét mìn ở vịnh Phần Lan.

Vào cuối tháng 10, Đại bản doanh đã tiếp nhận quyết định di tản căn cứ Hải quân Hanko. Đây là chiến dịch phức tạp, bởi vì kẻ thù tới thời điểm đó đã gài trong vịnh Phần Lan 4631 quả mìn và 3361 thiết bị bảo vệ mìn. “Smetliviy” đã tham gia thực hiện nhiệm vụ này.

Chiến dịch lớn đầu tiên là đột phá từ Kronshtadt, đội tàu đầu tiên do Phó đô đốc Hải quân V.P.Drozd chỉ huy (các tàu khu trục “Stoikiy”, “Slava”, tàu quét mìn “Marti”, 4 tàu quét mìn và 5 tàu tàu tuần tra). Ngay sau đó, ngày mùng 3 tháng 11, đội tàu thứ hai dưới sự chỉ huy của thuyền trưởng cấp 2 V.M.Narykov: các tàu khu trục “Smetliviy”, “Suroviy”, 4 tàu quét mìn, 4 tàu chống ngầm và 4 tàu nhỏ phóng ngư lôi. Các tàu tới Hanko mà không có thiệt hại: trăng tròn và sự yên bình cho phép nhận định rõ và tránh các khu vực rải mìn.

Trong thời gian neo đậu ở căn cứ, “Smetliviy” đã bị lọt vào cuộc bao vây của pháo binh Phần Lan, và một viên đạn của đối phương đã bắn hỏng pháo ở mũi tàu. Tuy nhiên, cuộc đổ bộ sơ tán đã diễn ra thành công. Tiếp nhận trên thành tàu 560 người, “Smetliviy” vào mùng 4 tháng 11 đã quay trở lại hành trình. Trong đội ngũ, nó là tàu đi cuối cùng. Trên tàu 2 tàu hai nồi hơi hoạt động (số 1 và 2), tốc độ bơi: 13 hải lý.

Thời tiết trở nên tồi tệ hơn, tốc độ gió nâng lên cấp 4 – 5, sóng – cấp 4. Việc này gây khó khăn khi vượt qua các bãi mìn, được rải bởi người Đức ở hướng tây bắc quần đảo Nargen.

Lúc 23 giờ 07 phút, ở phía tấm chắn bên phải tàu khu trục “Smetliviy” đã bị vướng mìn. Tàu bị bao bọc bởi đám mây hơi nước và khói. Thuyền trưởng đã ra lệnh lùi lại hoàn toàn, nhưng, trong hai tuabin để chuyển về chế độ di chuyển lùi, áp suất hơi nước hạ xuống 0. Tàu khi trục bị mất lái, không di chuyển.

Sự kiểm tra đã chỉ ra rằng, vụ nổ đã xảy ra ở khu vực khung số 52 – 58. Tấm lát sàn ở mũi tàu bị hỏng nặng, buồng pháo trung tâm, phòng nồi hơi và kho đạn ở mũi tàu bị ngập nước. Ở bộ phận mạn tàu, xuất hiện các vết lõm trên tấm bọc và lát boong nhưng độ kín của các khoang vẫn được duy trì.

Vào 23 giờ 20 phút, áp suất hơi nước đã được nâng lên và “Smetliviy” đã di chuyển được với tốc độ thấp hướng về phía trước, ngay sau vết rẽ nước của tàu khu trục “Suroviy”. Nhưng 5 phút sau, ở khu vực thượng tầng mũi đã có vụ nổ mới: tàu bị vướng quả mìn thứ hai. Trong kho đạn thức ba ở mũi tàu, đạn bị kích nổ, toàn bộ phần mũi tàu khu trục tới khung số 61 đã bị vỡ, trôi trên mặt nước 15 phút trước khi chìm. Trên đài chỉ huy khi đó là chỉ huy tàu – thuyền trưởng số 2 V.I.Maslov và chỉ huy tiểu đoàn – đại úy cấp 1 A.I.Zayats đều hy sinh.

Buồng nồi hơi số 1 nhanh chóng bị chìm, trong các phần còn lại, phần lớn các máy móc hỗ trợ bị hỏng. Các vết lõm trên bộ phận mạn tàu tăng lên, xuất hiện các vết nứt, và qua đó, nước tràn vào. Tàu khu trục lại mất điều khiển và không di chuyển.

Trong tình trạng phức tạp nhất, thủy thủ đoàn được đặt dưới sự chỉ huy của chỉ huy bộ phận chiến đấu số 3 – thượng úy P.I.Ivanov. Các công việc cấp cứu tàu được được tổ chức. Các vách ngăn ở mũi tàu đã được cố định thành công và khởi động máy phát điện diezen – cho phép đèn cứu hộ hoạt động bình thường trở lại. Tàu quét mìn T-205 đã tới gần “Svetliviy” để thực hiện hoạt động cứu hộ.

Nhưng 25 phút sau vụ nổ thứ hai, lúc 23 giờ 50 phút, tàu khu trục lại tiếp tục vướng vào quả mìn thứ ba. Thân tàu vị vỡ ở khu vực khung số 112 – 116 thành hai phần, chỉ còn phần mạn tàu nổi trên mặt nước. Thiết bị ngư lôi ở mũi tàu bị rơi trên thành tàu. Ánh sáng phụt tắt và nửa phần còn lại của tàu khu trục bắt đầu bị chìm một cách nhanh chóng. Đuôi tàu đứng thẳng, chân vịt hướng lên trên trong một thời gian và chìm xuống nước.

Tàu quét mìn T-205 và 3 tàu nhỏ dạng MO đã cứu thành công 350 người, 80 thành viên thủy thủ đoàn, 270 hành khách và bộ đội sơ tán.

“Steregusiy”

(http://i1129.photobucket.com/albums/m509/daibangden_T80UD/steregusiy.jpg)

Đây là tàu “Số 7” cuối cùng được hoàn thiện theo thiết kế lúc đầu ở xưởng mang tên Zdanov. Tàu khu trục đã tham gia chiến tranh Liên Xô – Phần Lan – nhận nhiệm vụ tuần tra, hộ tống các tàu vận tải, tham gia các cuộc chuyển quân của Hạm đội Baltic. Ở thời điểm nước Đức phát xít tấn công Liên Xô, tàu nằm trong đội tàu hạng nhệ, vào đêm 23 tháng 6 năm 1941, cùng với “Gnevniy” và “Gordiy” cùng tàu tuần dương “Maksim Gorkiy” đã rải mìn phủ cửa vào vịnh Phần Lan. Sauk hi tàu tuần dương bị vướng mìn, “Steregsiy” đã phối hợp với “Maksim Gorkiy” tới quần đảo Vormsi, sau đó tới Tallin. Trong thời gian di chuyển sau, trên thành trái của “Steregysiy” bị nổ mìn. Tàu khu trục bị thương không lớn, nhưng vẫn di chuyển và về tới căn cứ. Sau một tuần sửa chữa, đã quay trở lại biên chế và mùng 2 tháng 7 đã tham gia rải mìn (cùng với tàu khu trục “Kalinin” và tàu quét mìn “Bugel” rải 100 quả mìn và 50 thiết bị bảo vệ mìn). Sau đó, tàu di chuyển tới eo biển Irben để đối phó với các hoạt động giao thông liên lạc của kẻ thù.

Ngày 18 tháng 7, Không quân Liên Xô đã phát hiện đoàn tàu hộ tống lớn của địch di chuyển nối tiếp nhau từ Ventspils với 26 tàu vận tải và các tàu phóng ngư lôi cùng tàu tuần tra loại nhỏ làm nhiệm vụ hộ tống. Những nỗ lực tấn công địch ban đầu đã không thành công. Bốn tàu phóng lôi loạt nhỏ của Liên Xô đã bị máy bay Đức ngăn chặn, một tàu bị chìm – TKA-123 và các tàu còn lại đã khai hỏa. Các tàu khu trục “Serditiy” và “Grozyasiy” được phái đi đã không tìm kiếm được do thiếu nhiên liệu và phải quay trở về. Nhưng sau đó, các máy bay ném bom của Trung đoàn không quân Liên Xô số 73 đã giáng cho quân phát xít những đòn nặng. Còn vào 16 giờ 45 phút trên đường tới Ust – Dvinsk, tàu khu trục “Steregusiy” đã được biệt phái để bám sát đoàn hộ tống. Bất chấp các cuộc không kích mạnh, tàu khu trục đã khai hỏa đạn pháo 130mm và bắn hỏng 2 tàu vận tải (theo một số khẳng định, “Steregusiy” đã bắn chìm hai tàu vận tải và làm bị thương thêm hai tàu nữa). Do gần bờ và các cuộc tấn công liên tục của Đức đã không cho phép phát triển sự thuận lợi của trận đánh, “Steregusiy” đã quay trờ về. Tàu khu trục không có thương tích.

Ngày 11 tháng 8, “Steregusiy” cùng với tàu quét mìn “Krambol” đã rời Tallin để hộ tống tàu quân y (bệnh viện nổi) – được cải tiến từ tàu dân sự “Vyacheslav Molotov” tới Kronshtadt. Trên tàu, ngoài thủy thủ đoàn và y tá còn 3168 người đi sơ tán, trong đó có 809 bệnh nhân phải nằm và những người bị thương. Gần đất mũi Yumind, “Krambol” trúng mìn và bị đắm. Sau đó, ở khu vực quần đảo Hogland, “Molotov” cũng bị trúng mìn. Tàu vẫn nổi mặc dù tình hình trên tàu rất nặng nề với 40 người hy sinh. “Steregusiy” đã kết nối và kéo “Molotov”, đồng thời đưa 600 người bị thương lên Hogland, đưa tàu bị hỏng tới Kronshtadt.

Tháng 9, tàu khu trục đã qua sửa chữa ở xưởng Baltic, sau đó tham gia phòng thủ Leningrad một cách tích cực. Ngày 21 tháng 9 năm 1941. Ngày 21 tháng 9 năm 1941, tàu ở khu đỗ Petergof và đã bắn phá trận địa phòng thủ bờ biển địch. Lúc 11 giờ 05 phút, các máy bay ném bom Đức lần lượt xuất hiện trên hướng tới Kronshtadt. Trên “Steregusiy” phát lệnh báo động và các tua bin được khởi động. Tới thời điểm này, cụm các máy bay ném bom gồm 12 – 16 “Junkers” đã tấn công tàu khu trục. Các máy bay bổ nhào tới mục tiêu theo nhóm 3 – 4 chiếc và trong thời gian 7 – 8 phút đã ném hơn 60 quả bom khối lượng từ 50 đến 250kg. “Steregusiy” trúng trực tiếp ba quả: ở phòng chỉ huy – tham mưu, sau đó ở khu vực buồng máy số 1 và cuối cùng, khi tàu đã bị nghiêng mạnh – vào khoang ở thành tàu. Ngoài ra, tàu khu trục còn bị số lớn các mảnh và vỏ đạn dẫn tới nhiều thiệt hại cho thủy thủ đoàn. Hậu quả nặng nề nhất là vụ nổ trong buồng máy. Các máy moc bị vỡ cùng nền buồng, phần lớn các thiết bị dẫn động tuabin bị phá hỏng. Trong máy phát tuabin số 1 có đám cháy, nhưng lửa không kip lan ra tàu vì nước đã được đổ qua các lỗ thông hơi. Buồng máy thứ nhất và nồi hơi thứ ba đã bị ngập nước, tạp thành độ nghiêng mạnh tới thành bên phải. Nhưng mặc dù vậy, “Steregusiy” vẫn kịp cơ động bằng một động cơ đến vùng nước nông. Những hy vọng cứu tàu đã không còn do bị phá hủy nặng. Bốn tiếng sau cuộc tấn cong, tàu khu trục đã đổ và chìm ở độ sâu 5,5 mét. Các thủy thủ còn sống sót đã được cứu bằng cách bơi trên các mảnh vỡi của tàu bị chìm. Chỉ huy – thuyền trưởng cấp 3 E.P.Zbritskiy là người cuối cùng rời khỏi tàu.

Trong thời gian tháng 10, “Steregusiy” đã bị lấy 1 pháo 130mm, tời ở mũi và thiết bị mỏ neo: toàn bộ cần được sử dụng khẩn trương để khôi phục tàu khu trục “Stashniy” (“Mãnh liệt”) cũng bị nổ mìn và vỡ từ mũi tàu tới khung số 44. Do nằm trên mặt đất, “Steregusiy” ở trong tầm quan sát trực tiếp của lính Đức, vì vậy, các hoạt đông diễn ra bởi các thợ lặn vào ban đêm.

Sau đó, các vũ khí còn lại được tháo dỡ từ tàu khu trục. Còn việc trục vớt toàn bộ tàu chỉ thành công sau thất bại của Hít le ở Leningrad. Ngày 20 tháng 7 năm 1944, trong thời gian hơn 3 ngày, “Steregusiy” được trục vớt và đưa lên xưởng tàu mang tên A.A.Zhdanov. Việc sửa chữa được hoàn thành sau khi kết thúc chiến tranh.

“Grozyasiy”

(http://i1129.photobucket.com/albums/m509/daibangden_T80UD/gromkiy1945.jpg)
"Gromkiy" năm 1945

Tàu khu trục “Grozyasiy” (“Bão táp”) là tàu “Số 7” duy nhất trong quá trình đóng có sự tham gia của hai xí nghiệp đóng tàu hàng đầu thuộc Leningrad. Tàu được khởi công và hạ thủy ở xưởng mang tên A.A.Zhdanov còn được đóng tiếp ở xưởng mang tên S.Ordzhonikize.

Tới đầu Chiến tranh Vệ quốc vĩ đại, “Grozyasiy” đóng chủ yếu ở Tallin và Liepae. Trong thi gian chiến tranh với Phần Lan làm nhiệm vụ tuần tra, ngày 30 tháng 11 năm 1939 cùng với tàu nhỏ MO-111 gần quần đảo Aegn truy đuổi theo tàu “Aiva” của Phần Lan. Trong thời gian năm 194-, hai lần trải qua sửa chữa trong xưởng số 189 ở Leningrad, trong quá trình này, thân tàu dã được cố định hơn, tăng cường sự cách diện của các thiết bị truyền động tuabin, nâng ốc chân vịt lên 40cm. Tới ngày 22 tháng 6 năm 1941, tàu khu trục đã ở trong tình trạng kỹ thuật tốt và có thủy thủ đoàn được huấn luyện cao.

Bắt đầu chiến tranh, “Grozyasiy” cùng “cặp” với các “Storozheviy” nhận nhiệm vụ tuần tra ở eo biển Irben. Ngày 25 tháng 6, tàu tham gia trận đánh đầu tiên. Lúc 13 giờ 50 phút, các “Junker-88” tấn công tàu khu trục. Các máy bay bổ nhào từ phần mạn tàu trở lên và ném tổng cộng 18 bom cỡ lớn, nhưng không trúng đích. Vũ khí phòng không đã bắn nơi một máy bay ném bom. Không có thiệt hại về nhân sự và thương tích trên “Grozyasiy”.

Ngày 27 tháng 6, tàu khu trục rời Ust – Dvinsk tới Tallin, nơi nó ở đó tới mùng 7 tháng 7, sau đó chủ yếu nhận nhiệm vụ tuần tiễu và nhiều lần chịu các cuộc tấn công đường không (chỉ trong khoảng tháng 7 – 19 lần). Lần chống trả thành công nhất là ở vịnh Rizhs ngày 15 tháng 7. Ba “Junkers” đã tới gần tàu từ các hướng khác nhau, nhưng chủ có một máy bay bổ nhào thành công và ném 4 quả bom, nổ ở tầm xa 10 – 20 mét từ hai bên thành. Hau máy bay ném bom khác gặp phải hỏa lực phòng không tầm thấp dày đặc, ném bom khẩn cấp và một đã rơi xuống biển. Khi đó, “Grozyasiy” đã tốn 30 đạn pháo 76mm, 50 đạn 45mm và 135 đạn 12,7mm. Thiệt hại nhân sự và thương tích của tàu – không có.

Trong ngày hôm sau, “Junkers-88” một lần nữa tấn công tàu khu trục. Do vụ nổ bom cự ly gần, tàu bị thương nhẹ, còn mảnh và vỏ đạn làm bị thương hai thủy thủ.

Ngày 20 tháng 7, “Grozyasiy” cùng với tàu tuần tra “Burya” nhận mìn lên tàu rồi khởi hành tới eo biển Irben để rải mìn. Ban đên, chiến dịch kết thúc (tàu khu trục đã rải 60 quả mìn) và các tàu bắt đầu quay về. Nhưng vào lúc 2 giờ 38 phút, bộ phận quét mìn của thành bên trái “Grozysiy” bị nổ mìn. Vật liệu bọc bộ phận trên mặt nước của thân tàu ở khu vực khung số 21 – 66 bị biến dạng, trong các vách ngăn và sàn hình thành các vết lõm, sau đó là các vết nứt, nước bắt đầu tràn vào tàu qua các khớp nối bằng đinh tán, và cuối cùng tràn vào phòng chỉ huy, kho đạn và các phòng khác. Ngoài việc rò nước trên thân do vụ nổ, cột nước lớn đã tràn lên tàu ở khu vực hầm thông gió, qua đó, nước tràn vào buồng nồi hơi. Ánh sáng tạm thời bị tắt, nhưng ngay lập tức, ánh sáng báo khẩn cấp được bật lên. Để giảm độ chìm của buồng mũi tàu, “Grozyasiy” đã quay bộ phận đuôi tàu về phía trước với tốc độ 15 hải lý. Sự thật là nước tiếp tục tràn vào, độ mớn nước ở phần mũi tàu tới gần sáng tăng lên 5,6 mét. Ở đây, các tàu nhỏ đã tới gần “Grozyasiy”, hai tàu quét mìn và tàu cứu thương “Kolyvan”. Buổi chiều ngày hôm sau, đoàn tàu đã tới Tallin an toàn, còn ngày 24 tháng 7, “Grozyasiy” được đưa đến xưởng tàu biển ở Kronshtadt để sửa chữa. Ngoài việc khắc phục các thiệt hại, trên tàu khu trục còn lắp thêm hai thiết bị phóng bom BMB-1 và dây khử từ. Mùng 2 tháng 9, toàn bộ các công việc đã hoàn thành.

Mùng 9 tháng 9, “Grozyasiy” đã tới Oranienbaum để bắn phá các trận địa trên bờ của địch với 86 viên đạn 130mm. Trong thời gian hai ngày sau đó, tàu đã tham gia rải mìn ở khu vực vịnh Luzh với 54 quả mìn và 90 thiết bị bảo vệ mìn. Trong thời gian này, một trong số những lần ra khơi nguy hiểm vào ban đêm là gần rặng san hô Kurgal, tấm chắn tàu và chân vịt đã bị vỡ và hỏng do va phải đá. Các cánh của cả hai chân vịt và bánh lái đã bị cong, trong buồng lái bắt đầu có nước, mạn tàu bị rung lắc mạnh. Tuy nhiên, “Grozyasiy” đã thực hiện được nhiệm vụ chiến đấu. Trên đường quay về Kronshtadt, ngày 18 tháng 9, tàu khu trục đã lên âu tàu “Kỷ niệm ba tàu khu trục” để sửa chữa.

Bắt đầu từ 21 tháng 9, trong thời gian vài ngày, Kronshtadt đã hứng chịu những cuộc không kích lớn của Không quân Hít le. Đó là thời gian bi thảm. Tàu chủ lực “Marat”, tàu chỉ huy “Minsk”, tàu khu trục “Steregusiy”, tàu tuần tra “Vikhr”, tài ngầm M-74 đã bị đánh chìm và nhiều tàu khác bị thương vong. Tàu khu trục “Grozyasiy” cũng phải hứng chịu những thiệt hại. Đầu tiên là bom nổ trên boong trên ở khu vực khung số 187 – 191. Ngày hôm sau, 22 tháng 9, trên âu tàu, các 5 mét sau mạn tàu khu trục, quả bom thứ hai đã nổ, còn ngày 23 tháng 9, cũng vị trí đó – quả bom thứ ba. Các hậu quả nặng nề nhất là ở vụ nổ thứ ba. Các mảnh bom đã xuyên thủng đáy thùng nhiên liệu của “Grozyasiy”, nơi trong đó còn 200 tấn dầu (vi phạm nguyên tắc để nhiên liệu trên tàu). Nhiên liệu bị rò rỉ đã bốc cháy và nhanh chóng, đám cháy đã lan tới toàn bộ phần đuôi tàu khu trục. Sau đó còn một vụ nổ khác – lửa đã lan đến các thùng nhiên liệu bố trí dưới các tòa nhà của viện quân y. Dầu cháy chảy ra theo thùng gây khó khăn cho việc cứu hỏa. Khi đó, chỉ huy tàu – thuyền trưởng cấp 3 K.K.Cheremkhin đã nhận lệnh xả nước vào chỗ để tàu. Công việc có hiệu quả. Nước đã dập lửa, sau đó chỗ để tàu lại được tháo nước một lần nữa.

Nhưng trải nghiệm này với tàu khu trục chưa phải là cuối cùng. Ngày 29 tháng 9, đại đội pháo tầm xa của Đức đã nã pháo vào tàu. Ba viên đạn trúng thành khu để tàu, làm tàu bị bao vây bởi một trận mưa đá và mảnh đạn. “Grozyasiy” đã được kéo một cách khẩn trương tới khu vực an toàn hơn – xưởng Morskiy.

Những vết thương của tàu rất nghiệm trọng. Trên boong trên, các lỗ hổng trên tàu với kích thước 2 – 3 mét từ vết trúng bom trực tiếp của bom máy bay. Thân tàu bị trúng các mảnh bom: chỉ riêng phần trên mặt nước đã bị khoảng 200 lỗ. Bộ phận đuôi tàu bị phá hoại nặng, bánh lái bị vỡ. Pháo 130mm số 4 ở đuôi tàu bị hỏng nặng, còn pháo số 3 bị trúng mảnh đạn ở đầu nòng pháo, lót nòng bị hỏng. Thiết bị phóng bom, tạo khói, hoa tiêu, các máy móc, tuabin truyền động, khí tài liên lạc bị hỏng hoàn toàn. Thủy thủ đoàn thiệt hại 32 người: 7 thủy thủ hy sinh, 20 người bị thương và 5 người nhiễm độc hơi thuốc súng và khói.

Mùng 3 tháng 10, “Grozyasiy” được kéo tới Leningrad ở xưởng số 189. Tàu đã được sửa chữa hoàn toàn chỉ trong mùa hè năm 1942. Tháng 3 – 4, khi nằm trong biên chế Hạm đội Cờ đỏ Baltic trên sông Neva đã một lần nữa chịu các cuộc không kích mạnh, và tàu lại bị thương. Ngày 22 tháng 5, tàu được đưa lên bệ ở xưởng Kanoner và sau 10 ngày, “Grozyasiy” lại quay lại biên chế.

Chiến dịch quân sự đầu tiên của tàu sau khi sửa chữa là di chuyển tới Kronshtadt ngày 13 tháng 7. “Grozyasiy” đã khởi hành ban đêm dưới sự che phủ của màn khói, nhưng vẫn bị phát hiện và tấn công bởi hỏa lực phòng thủ bờ biển của Đức. Tàu đã không trúng đạn bắn thẳng, nhưng các mảnh đạn đã làm một thủy thủ hy sinh và hỏng thiết bị ngư lôi số 2.

Ở Kronshtadt, tàu khu trục đóng vai trò huấn luyện chiến đấu. Tàu chỉ ra biển một lần – tới hải đăng Shepektvsk để thí nghiệm tấm chắn và phóng bom. Đêm mùng 9 tháng 11 năm 1942, tàu quay trở lại Leningrad. Trên đường về lại một lần nữa gặp phải đạn pháo binh địch, nhưng không bị trúng đạn.

Đến cuối chiến tranh, “Grozyasiy” nằm ở Nevka lớn, hỗ trợ hỏa lực cho một bộ phận Hồng Quân. Ngày 22 tháng 12 đã được chuyển tới xưởng Baltic để sửa chữa và sau đó tham gia các hoạt động tác chiến không thường xuyên. Chiến dịch cuối cùng của tàu là yểm trợ hỏa lực cho các binh đoàn trong chiến dịch tấn công Krasnosel – Ropshin vào tháng 1 năm 1944.

Hạm đội Biển Đen

“Bodriy”

(http://i1129.photobucket.com/albums/m509/daibangden_T80UD/bodriy.jpg)

Đây là tàu khu trục thuộc thiết kế số 7 đầu tiên được đóng ở Nikolaev. Chính thức được tiếp nhận vào biên chế Hạm đội Biển Đen sau ba tháng nghiệm thu (từ đây có những thông tin khác nhau về thời gian gia nhập biên chế, giao động trong các nguồn khác nhau từ mùng 6 tháng 1 năm 1938 tới 1 tháng 3 năm 1939). Trong quá trình thí nghiệm ở xưởng và nghiệm thu đã xuất hiện hàng loạt các lỗi trong thiết kế, trong đó có các vấn đề gia cố thêm thân của các nồi hơi chính, trang bị mạng lưới điện động lực riêng và điện chiếu sáng, thay thế các thiết bị ngư lôi và pháo chính, sửa chữa lại sự cách điện trong toàn bộ các phòng, cố định nhằm chống rung trong thời gian bắn pháo. Trong các thí nghiệm trên tàu khu trục thí nghiệm cùng loại sau đó, việc hoàn thiện những vẫn đề này đã được thực hiện trong quá trình đóng.

Tới đầu Chiến tranh Vệ quốc vĩ đại, “Bodriy” (“Tráng kiện”) đã hai lần trải qua sửa chữa: sửa chữa bảo hành từ tháng 7 năm 1939 tới tháng 4 năm 1940 ở Nikolaev (xưởng số 189) và định kỳ từ tháng 8 tới tháng 10 năm 1940 ở Sevastopol (xưởng số 201). Ngoài ra, trong tháng 4 năm 1941, tàu khu trục một lần nữa thay pháo B-3 130mm của dòng đầu tiên bằng dòng thứ hai.

Tháng 6 năm 1940, “Bodriy” đã tới thăm cảng Konstantsu thuộc Rumani.

Bắt đầu chiến tranh, tàu đậu ở Sevastopol, nơi làm sạch và kiềm hóa các nồi hơi bên phải. Từ cuối tháng 6, “Bodriy” làm nhiệm vụ tuần tra, bảo đảm phòng không ở căn cứ chính, che chắn việc rời bến của các tàu thuộc phân hạm đội Dunai. Trong tháng 7, tàu là một trong số những tàu đầu tiên trang bị dây khử từ, bố trí theo thành tàu bên cạnh các thanh bảo vệ.

Trong tháng 8 năm 1941, “Bodriy” tham gia phòng thủ Odessa một cách tích cực. Tàu phối hợp với các tàu vận tải, đánh lùi các cuộc tấn công của không quân địch, nhiều lần bắn phá các trận địa trên bờ của đối phương. Những lần bắn pháo được thực hiện bởi sự hỗ trợ của các trạm hiệu chỉnh pháo trên bờ và rất thành công. Thủy thủ đoàn “Bodriy” đã nhận được sự biểu dương của chỉ huy căn cứ Hải quân Odessa do tiêu diệt trạm chỉ huy và tham mưu của một trong số các sư đoàn Rumani.

Ngày 13 tháng 8, tàu khu trục được trang bị lại bằng các pháo phòng không tự động 70-K thay cho pháo 45mm bán tự động. Năm ngày sau đó, “Bodriy” đã quay trở lại căn cứ sau những lần bắn phá bờ biển đối phương và hai lần chịu các cuộc không kích.. Sau đó, các cuộc tấn công được tăng cường: các máy bay Đức đã cố gắng tấn công tàu vào ngày 22, 25 và 28 tháng 8, nhưng hỏa lực phòng không mạnh từ pháo và súng máy đã bắt buộc các máy bay phải ném bom trước khi tiếp cận mục tiêu.

Vết thương đầu tiên của tàu khu trục vào ngày 9 tháng 9 ở Odessa. Tàu mới chỉ rời khỏi Sevastopol để đi tới thành phố đang bị bao vây để bốc dỡ đạn. Trong thời điểm đó, mạn trái tàu bị trung đạn 6 inch của kẻ thù. Vụ nổ đã làm vỡ ba khung (số 171, 172 và 173), đứt các dây cáp và vỡ ống dẫn, phá hủy toàn bộ trang thiết bị của trạm quân y. Các mảnh đạn đã xuyên vào các bể chứa dầu và hầm đạn, nhưng nhiên liệu không bị bắt lửa và đạn không bị kích nổ. Tàu khu trục vẫn duy trì khả năng chiến đấu và đã được khu bằng màn khỏi để ra khỏi cảng. Các lỗ thủng trên mặt boong được vá tạm thời bằng các miếng vá.

Năm ngày sau đó đã có một vụ tác chiến nặng nề của “Bodriy”. Tàu đã bắn phá 18 đội phòng thủ bờ biển của kẻ thù và 5 trong số đó đã phản pháo lại, đồng chịu nhiều cuộc không kích. Mỗi lần, thủy thủ đoàn sử dụng thiết bị tạo khói, cùng với việc giảm tốc độ tàu, cho phép tránh khỏi đạn pháo và bom của địch.

Ngày 14 tháng 9, “Bodriy” đã tới Sevastopol, nơi trong thời gian nửa ngày đã diễn ra cuộc sửa chửa cơ bản. Ngoài việc khắc phục những vết thương do đạn pháo, trên tàu còn thay đổi chỗ bố trí sợi cáp chống mìn, chuyển từ mạn tàu tới boong trên. Ngày 17 tháng 9, tàu khu trục một lần nữa ra khơi và trong thời gian 1 tháng đã thực hiện nhiệm vụ hộ tống các đoàn tàu vận tải, đồng thời hoàn thành một nhiệm vụ rải mìn.

Trong tháng 10, “Bodriy” đã tham gia tích cực trong việc sơ tán các đơn vị đồn trú ở Odessa. Chỉ trong 4 ngày, từ 13 đến 17 tháng 10, tàu đã bắn 45 viên đạn 130mm, 163 viên đạn 76mm và 216 đạn 37mm, 200 đạn 12,7mm. Ngày 16 tháng 10, theo đường tới Sevastopol, “Bodriy” đã gặp bão (gió cấp 8, sóng cấp 7) và bị những thương tích lớn.

Trải nghiệm thực sự khốc liệt cho thủy thủ đoàn tàu khu trục diễn ra vào ngày 31 tháng 10 năm 1941. Tàu đang quay trở lại Sevastopol sau khi bắn phá các trận địa phòng ngự bờ biển của địch ở khu vực Evparoria. Lúc 16 giờ 25 phút, ở cự ly 60kt, đã phát hiện ra các máy bay địch – 9 “Junker” – 6 “Messershmitt”. “Bodriy” đã tăng tốc độ và khai hỏa sau đó 1 phút. Tổng cộng các máy bay Đức đã ném vào tàu khu trục Liên Xô 36 quả bom.

Không trực tiếp trúng bom, nhưng một vài quả trong số đó đã nổ ở khu vực nguy hiểm gần tàu, ở tầm xa 7 – 10 mét so với thân tàu. Các mảnh bom theo đúng nghĩa đã đâm lỗ chỗ trên tàu khu trục: theo hướng quay về Sevastopol, trên các thượng tầng và thành nổi đếm được khoảng 2000 chỗ thủng. Thêm 19 chỗ thủng đếm được ở phần chìm - ở thành bên trái và khu vực rãnh mớn nước. Dầu bắt đầu chảy từ các thùng nhiên liệu ra thành cũng như vào trong tàu. Áp suất trong các nồi hơi sụt giảm nhanh chóng, dẫn tới tốc độ tàu bị giảm. Máy đo xa, các thiết bị khác bị hỏng, các khối ống khói và đạn 37mm trên các tấm đệm bị cháy. Thiệt hại về phía thủy thủ đoàn: 4 người hy sinh và 49 người khác bị thương (trong số bị thương có cả thuyền thưởng hạng 3 V.M.Mitin – chỉ huy tàu).

Cuộc đấu tranh giành giật sự sống của tàu đã diễn ra trong những điều kiện phức tạp dưới hỏa lực liên tiếp từ các máy bay tiêm kích và ném bom hạng nặng. Một trường hợp hy hữu đã xảy ra. Các quạt đã hút khỏi từ các hệ thộng ống khói vào buồng nồi hơi thứ hai. Tới thời gian này, nắp trên nóc nồi hơi thứ hai đã được mở ra do sự rung lắc của thân tàu và từ đó phun ra luồng khói dày. Tình trạng khẩn cấp này đã đưa đến quyết định rằng để dập tắt đám cháy, các bình với khí carbon dioxit đã được ném vào nắp lò, nhưng may mắn là chúng không hoạt động – vì nếu không, nồi hơi đã bị hỏng.

Hai ngày sau đó, khi nằm ở xưởng Sevmorzavod, tàu khu trục lại chịu cuộc không kích mới. Ba máy bay ném bom của Đức xuất hiện gần như đồng thời trên thành phố và liên lục bổ nhào tới chỗ để tàu. Bốn quả bom 250kg đã rơi trúng xà lan chở dầu, đậu gần “Bodriy” và đánh chìm nó. Trên thân tàu khu trục đã hình thành hàng nghìn lỗ thủng mới, trong số chúng, 14 ở phần thân dưới nước. Lửa làm những thiệt hại thêm nghiêm trọng: nó đã làm nhiên liệu tràn ra mặt nước. Mười người trong thủy thủ đoàn hy sinh và 16 người bị thương.

Tiếp tục sửa chữa ở Svastopol sẽ trở nên nguy hiểm, vì thế, đêm mùng 3 tháng 11, “Bodriy” di chuyển cùng với tàu khu trục “Bezuprechniy” (“Hoàn hảo”) được đưa tới Poti. Trong khi di chuyển, những chỗ thủng được bịt tạm thời bằng các tấm gỗ bắt đầu rò nước, do đó, độ nghiêng của tàu lên 10 độ. Một lần xảy ra thậm chí phải tắt các tuabin, nhưng cuối cùng mọi thứ cũng kết thúc thành công. Tàu tới Poti, nơi hơn nửa tháng, “Bodriy” được sửa chữa hoàn toàn và bổ sung, hoàn chỉnh lại thủy thủ đoàn.

Ngày 16 tháng 12 năm 1941, tàu khu trục tiếp nhận 227 lính đổ bộ, tời tới Tuanpsa, còn từ đó, tới Novorossiysk. Bốn ngày sau đó, “Bodriy” nằm trong thành phần đội tàu dưới sự chỉ huy của Chuẩn đô đốc F.C.Oktiabrskiy (tàu tuần dương “Krasniy Krưm”, “Kracnyi Kavkaz”, tàu chỉ huy “Kharcov” và tàu khu trục “Nezamozhnik”) đã tham gia cuộc đổ bộ nổi tiếng vào Sevastopol. Đội tàu đã đánh trả nhiều lần cuộc tấn công của các máy bay ném bom Luftwaffe và đưa tới thành phố 4000 chiến sĩ thuộc lữ đoàn Lính thủy đánh bộ số 79. Trên thành “Bodriy” trong chiến dịch này có 340 lính đổ bộ, 6 pháo chống tăng và 35 tấn đạn.

Hơn một ngày đêm, tàu nằm ở Sevastopol, hầu như tấn công liên tiếp vào các máy bay và lục quân của địch, còn buổi chiều ngày 22 tháng 12, tàu khởi hành tới Poti. Tổng cộng trong chiến dịch, “Bodriy”, tàu khu trục đã bắn 421 đạn 130mm, 83 viên 76mm, 292 viên 37mm và 450 đạn 12,7mm. Các vũ khí phòng không trên tàu đã bắn rơi 1 “Junker-88”.

Tháng 1 năm 1942, “Bodriy” đã trải qua cuộc sửa chữa căn bản ở Poti, đã hoàn thành hai lần xuất kích bắn phá trận địa phòng thủ bờ biển của quân Hít le (bắn tổng cộng 174 viên đạn 130mm) và thực hiện cuộc đổ bộ ở khu vực Sudak. Tới cuối tháng 2, tàu nằm trong hệ thống phòng không của thành phố. Ngày 26 tháng 3, hỏa lực từ pháo 130mm trên “Bodriy” đã bắn tơi một máy bay địch.

Việc gần quân Đức đã bắt buộc di chuyển căn cứ của tàu khu trục tới Poti để hoàn tất việc sửa chữa. Các công việc đã kết thúc khi xảy ra một thảm họa. Ngày 16 tháng 7 năm 1942, 16 máy bay ném bom hạng nặng của Đức đã bay tới gần căn cứ ở độ cao lớn (6 – 7km) và bổ nhào theo cụm vào tàu. Ở mạn “Bodriy” trúng 2 quả bom gần như đồng thời với tín hiệu báo động chiến đấu. Quả bom đầu tiên đã làm thủng mặt boong ở khu vực khung số 166 – 167, làm gãy trục cánh chân vịt, hướng di chuyển bị thay đổi, dầu tràn ra khỏi vách ngăn và thùng, nhưng không gây nổ. Quả bom thứ 2 rơi vào buồng máy ở mạn tàu, và gây ra vụ nổ lớn. Cuối cùng, thiệt hại nghiệm trọng do quả bom thứ ba gây ra, phát nổ giữa tường thành tàu và mạn tàu trong khu vực khung số 220.

Khói và vụ nổ từ thiết bị truyền động bị xuyên thủng tạo nên đám khói, cản trở khả năng phòng không. Thiết bị ngư lôi ở mạn tàu và máy đo xa ba mét vỡ trụ và bị hất xuống biển. Tất cả các phòng sau khung số 133 nhanh chóng ngập nước, phần mạn tàu chìm xuống 5,7 mét

Thủy thủ đoàn bắt tay vào giành giật sự sống của tàu. Nước bắt đầu tràn vào thân tàu, sau đó, với sự hỗ trợ của tàu kéo SP-13 gần đó, các buồng trên mạn tàu được nâng lên hai xà lan 80 tấn. Sau đó 1 ngày, thiết bị ngư lôi đã được tháo và treo trong các tấm bọc bằng da, tàu khu trục được đưa vào một trạm đỗ nổi. Khi kéo đến chỗ đỗ, đã xảy ra một tai nạn nặng: đó là sự liên kết ở khu vực khung số 159 bị vỡ. Bộ phận mạn tàu “Bodriy” thực tế đã bị hỏng, chính xác hơn là “treo trên sợi tóc”.

Việc sửa chữa tàu bằng cơ sở trang bị yếu kém ở Poti đã kéo dài 2,5 năm. Tàu quay lại biên chế ngày 31 tháng 12 năm 1944. Tới thời điểm đó, các hoạt động chiến đấu trên biển Đen đã chấm dứt.

Trong những năm chiến tranh, “Bodriy” đã bơi 12 120 dặm, 12 lần tham gia bắn phá trận địa bờ biển địch, thực hiện 72 lần nhiệm vụ phòng không. Tàu khu trục đã bắt 1332 đạn 130mm, 988 đạn 76mm, 1771 đạn 37mm và 14333 đạn 12,7mm, rải 50 mìn K-63. Kết quả chiến đấu: bắn rơi 2 máy bay, làm 2 chiếc khác bị thương. Thiết bị ngư lôi và vũ khí chống ngầm không được sử dụng.

“Boykiy”

(http://i1129.photobucket.com/albums/m509/daibangden_T80UD/boiki.jpg)

Tàu khu trục thứ ba thuộc thiết kế số 7 được đóng ở Nikolaev. Do các thí nghiệm kéo dài trong nhiều nguồn khác nhau đã dẫn đến sự khác nhau về thời gian tàu được biên chế vào Hạm đội Biển Đen: từ mùng 9 tháng 3 năm 1939 đến 17 tháng 5 năm 1939. Tới đầu Chiến tranh Vệ quốc vĩ đại, tàu đã trải qua thời gian sửa chữa bảo hành.

Một trong những sự kiện nổi bật nhất có sự tham gia của “Boykiy” trong chiến tranh là các hoạt động của nó khi phòng thủ Odessa. Trong thời gian tháng 8 – 9 năm 1941, tàu khu trục đã hộ tống 13 tàu vận tải, vận chuyển 1100 binh lính và sỹ quan, 50 thùng chứa với vũ khí và 320 tấn đạn dược. Tàu đã thực hiện 21 lần bắn phá các công trình của kẻ thù trên đất liền (mùng 5 – 6 tháng 9 đã bắn áp chế hai đại đội thuộc khu vực làng Dofinov mới) và đánh trả 32 cuộc không kích của các máy bay ném bom Đức. “Boykiy” (“Linh hoạt”) cùng với “”Besprechniy” và “Besposadniy” (“Không thương tiếc”) đã yểm trợ hỏa lực cho cuộc đổ bộ nổi tiếng lên Grigorievka.

Khi phòng thủ Sevastopol, “Boykiy” đã hộ tống 15 tàu vận tải, vận chuyển trực tiếp gần 1900 người, 242 tấn vũ khí và 180 tấn lương thực. Tàu khu trục đã 22 lần bắn đạn pháo chính vào các đơn vị Hít le và 21 lần đánh trả các cuộc không kích. Mùng 6 tháng 11, tàu khu trục đã vận chuyển từ Yanta tới Sevastopol số lượng hàng hóa kỷ lục: 830 binh lính, 3 pháo đại bác, 6 súng cối và hơn 400 thùng với đạn dược và các tài sản khác.

Ngày 28 – 30 tháng 12 năm 1945, “Boykiy” đã tham gian chiến dịch đổ bộ tới Feodosia, đổ lên bờ 470 binh lính kèm theo số lượng đáng kể vũ khí và đạn dược.

Tổng cộng trong năm 1941, tàu khu trục đã đi qua 26 000 dặm, bắn 47 lần vào các mục tiêu trên bộ - tiêu tốn 1227 đạn pháo 130mm, trải qua 106 phút, tiêu diệt 14 thủy lôi và rải 10 bom chìm theo các mục tiêu nghi ngờ là tàu ngầm. “Boykiy” đã hộ tống 49 tàu vận tải, vận chuyển 4883 bộ đội Hồng Quân và dân thường đi sơ tán, 6 pháo chống tăng, vài trăm tấn đạn dược, trang bị và thực phẩm. Trong thời gian này, máy bay địch đã ném vào “Boykiy” 334 quả bom, 10 ngư lôi, nhưng tàu không bị trúng đạn hoặc bom trực tiếp. Khi đánh trả các cuộc tấn công đường không, tàu đã bắn 926 đạn 76mm, 2655 đạn 37mm và 2944 đạn 12,7mm, bắn rơi ba và làm bị thương hai máy bay ném bom của Đức.

Buổi chiều ngày 13 tháng 1 năm 1942, trong khi rời khỏi Novorossiysk, “Boykiy” đã va chạm với tàu vận tải “Serov”. Ở khu vực khung số 18 – 30, đã hình thành vết thủng sâu. Tàu đã được đưa tới Tuanps để sửa chữa.

Trong tháng 2 – 3, “Boykiy” nhiều lần ra khơi để bắn phá các trận địa phòng thủ bờ biển của quân thù trong khu vực Feodosia, Sudak, Vladislavovskiy, Novomikhailovskiy. Ngày 22 tháng 3, tàu khu trục ở gần Sochi đã trúng bão mạnh (gió cấp 9, sóng cấp 8 ). Boong mũi bắt đầu bị vùi mạnh xuống nước, sàn tàu mặc dù đã được lắp cố định chắc chắn cũng vẫn bị cong và biến dạng. Các điểm trên thân tàu đã hình thành các vết nứt, bị gãy và trôi qua thành tàu xuống biển. Nhưng điều kỳ diệu nhất là sóng đánh đã tạo thành các vết nứt trên lá chắn của pháo 130mm số 1. Đây là sự mô tả hùng hồn của chất lượng “giáp” đã được sử dụng để chống mảnh đạn.

Sau khi sửa chữa, “Boykiy” được sử dụng để hộ tống các đoàn tàu vận tải và chiến dịch đột kích. Tới tháng 7 năm 1942, tàu đã hoàn thành 6 chuyến hành trình tới thành phố Sevastopol đang bị bao vây, nhận hàng loạt các vết thương do mảnh bom gây ra – kết quả của các cuộc không kích, và do đó, một lần nữa được đưa vào sửa chữa. Mùng 3 tháng 10, tàu ra khơi bắn phá các công trình bến cảng thuộc Yanta, cùng với “Soobrazitelniy” (“Sáng dạ”) đã bắn 300 đạn pháo 130mm, sau đó tham gia vận chuyển các binh đoàn từ Poti tới Tuanps.

Từ 29 tháng 11 đến mùng 2 tháng 12 năm 1942, Hạm đội Biển Đen đã cố gắng thưc hiện các chiến dịch đột kích vào tuyến thông tin liên lạc của kẻ thù. Với mục tiêu này, hai đội tàu được đưa tới bờ biển của địch: đội số 1 dưới sự chỉ huy của Chuẩn đô đốc L.A.Bladimirovsky (tàu khu trục “Voroshilov”, tàu chỉ huy “Kharcov” và tàu khu trục “Soobrazitelniy”) và đội tàu thứ 2 dưới sự chỉ huy của sư đoàn trưởng sư đoàn tàu khu trục số 1 – thuyền trưởng cấp 2 P.A.Melnikov (“Boykiy” và “Besposadniy”). Hoạt động của đội tàu thứ nhất không thành công: gần quần đảo Fidonisi, tàu khu trục “Voroshilov” đã bị nổ ngay sau khi va vào hai quả mìn và bắt buộc phải quay về Poti một cách khẩn cấp. Đội thứ hai, tiếp nhận nhiên liệu ở Tuanps, đã tới bờ biển Bungari. Sáng mùng 1 tháng 12, gần mũi đất Kaliakra, hai tàu khu trục đã gặp phải sương mù dày đặc.

Về vấn đề xảy ra sau đó, cho đến nay vẫn có những thông tin khác nhau. Theo báo cáo của các thuyền trưởng, giữa đất mũi Kaliakar và Shabil, họ đã phát hiện 4 tàu vận tải của địch, đang đỗ gần bờ và chờ sương mù tan. Pháo được bắn đầu tiên, sau đó 1 phút, các ngư lôi từ thiết bị ngư lôi đầu tiên trên “Besposadniy” được bắn ra, nhưng không trúng đích. Sau đó, từ cự ly 5 – 6kbt, “Boykiy” đã bắn loạt 6 ngư lôi.

Sau đó vài phút, lúc 8 giờ 12 phút, có một vụ nổ lớn – theo các thủy thủy, đó là hai tàu vận tải bị trúng đạn. Đại đội pháo bờ biển bắt đầu bắn vào các tàu khu trục Liên Xô. Những quả đạn rơi cách thành tàu 15 – 30 mét, vì thế, “Boykiy” và “Besposadniy” đã rút lui nhưng đã triển khai lại trong sương mù. Lúc 8 giờ 30 phút, cuộc tấn công lại bắt đầu. Các tàu bắn đạn 130mm, còn “Besposadniy” đã phóng ba quả ngư lôi cuối cùng từ bệ phóng số 2. Theo quan sát báo cáo lại, một tàu vận tải đã trúng ngư lôi trực tiếp và bị chìm, còn tàu khác xuất hiện đám cháy. Các tàu khu trục một lần nữa bị tấn công bởi hỏa lực trên bờ, nhưng khi tăng tốc độ lên 20 hải lý, các tàu đã thoát khỏi khu vực nguy hiểm, đồng thời, thoát khỏi sự phát hiện của tàu ngầm địch. Mùng 2 tháng 12, các tàu khu trục đã quay về Poti. Trong chiến dịch, “Boykiy” đi 1240 dặm và tiêu thụ 439 tấn nhiên liệu.

Bộ chỉ huy tin tưởng báo cáo của các chỉ huy tàu khu trục, và trong văn học và việc này thường được mô tả trong văn học. Thậm chí trong quyển nhật ký không được in của Tư lệnh Hạm đội – Đô đốc F.S.Oktiabrsky đã viết lại rằng “Boykiy” và “Besposadniy” đã tiêu diệt một tàu chở dàu 10 – 12 nghìn tấn, 2 tàu vận tải 3 – 4 000 tấn “và rõ ràng, một tàu pháo Rumani”.

Tuy nhiên, các tài liệu về thiệt hại của các tàu vận tải không được xác nhận. Theo nghiên cứu trong những năm sau đó, ở nước ngoài cũng như trong nước (ví dụ, sách “Cuộc chiến của Hạm đội năm 1941 – 1942” Nhà xuất bản quân sự Moskva năm 1983, trang 333), ở thời điểm đó, tại ví trí này không xác nhận sự có mặt của tàu địch. Nhiều khả năng, trong sương mù, các tàu vận tải đã ở sau những tảng đá và các tàu khu trục đã bắn ngư lôi vào đá – đây là lời giải thích hợp lý nhất về sai lầm của các thủy thủ Liên Xô. Vì vậy, trong toàn bộ chiến tranh, các tàu “Số 7” duy nhất sử dụng ngư lôi không thành công.

Tháng 1 năm 1943, “Boykiy” làm nhiệm vụ hộ tống, sau đó tham gia chiến dịch pháo kích các đơn vị phát xít ở khu vực Novorossiysk. Mùng 5 – 6 tháng 2, tàu khu trục bị bão mạnh và bị thương nghiêm trọng. Trong đó, boong trên (chủ yếu là các mối hàn) và miếng lát ngoài thành tàu hình thành các vết nứt dài 50cm, tấm quay và nóc nắp cửa bị biến dạng, hầu như toàn bộ nhiên liệu bị rò rì tới các phòng xung quanh. Tàu một lần nữa được đưa vào sửa chữa hoàn toàn.

Mùa xuân – hè năm 1943, “Boykiy” đã tham gia các chiến dịch đột kích vào các tuyến giao thông liên lạc của địch. Ngày 26 tháng 8, trong thành phần lữ đoàn xuất kích ra khởi để rải mìn chướng ngại vật, nhưng bị máy bay địch phát hiện và theo lệnh của chỉ huy, tàu quay về căn cứ.

Sự hao mòn của thiết bị nồi hơi – tuabin, đồng thời do lệnh cấm sử dụng các tàu lớn trên mặt trận biển Đen sau hai thiệt hại nặng nền của tàu chỉ huy “Kharcov” và hai tàu khu trục tháng 10 năm 1943 đã dẫn đến giai đoan cuối Chiến tranh Vệ quốc vĩ đại, “Boykiy” chỉ thỉnh thoảng ra khởi và tham gia vào các hoạt động chiến đấu rất hạn chế.

“Besposadniy”

(http://i1129.photobucket.com/albums/m509/daibangden_T80UD/besposad.jpg)

Gia nhập biên chế Hạm đội Biển Đen một cách chính thức mùng 2 tháng 10 năm 1939. Sau đó 1 tuần, vào đêm từ mùng 9 đến mùng 10 tháng 10 đã gặp bão cấp 8, kết quả là thân tàu ở khu vực khung số 84 – 90 đã bị biến dạng (các đinh tán bị cắt đứt, tạo thanh các vết nứt, các khung bị uốn cong). Đây là “hồi chuông đầu tiên”chứng minh sự không đủ chắc chắn của thân tàu “Số 7”.

Sau khi sửa chữa căn bản, “Besposadniy” (“Tàn nhẫn”) cùng với tàu chỉ huy “Moskva” từ 19 đến 24 tháng 10 đã hoàn thành chuyến thăm chính thức tới Stambul.

Năm 1940, trong quá trình khai thác sử dụng, tàu khu trục đã xuất hiện các lỗi trong máy và trang bị điện. Việc sửa chữa bảo hành đã kéo dài 6 tháng – thay thế tuabin áp suất cao số 2. Vì thế, gần chiến tranh, tàu ở trong tình trạng kỹ thuật tốt.

Từ 22 đến 30 tháng 6 năm 1941, “Besposadniy” ra biển hàng ngày để rải các bãi mìn làm chướng ngại vật phòng thủ. Tổng cộng tàu đã rải 114 quả mìn.

Ngày 13 tháng 7, khi ra khơi từ Sevastopol, tàu khu trục dưới sự tác động của gió và dòng chảy của nước đã bị mắc cạn.

Từ cuối tháng 7 đến tháng 9, “Besposadniy” hầu như ở trên biển một cách thường xuyên, hộ tống các tàu vận tải, pháo kích các đơn vị Rumani ở Odessa, làm nhiệm vụ tuần tiễu. Ngày 22 tháng 9, trong thời gian yểm trợ bằng pháo cho cuộc đổ bộ của lính thủy đánh bộ Liên Xô lên Grigoriev, 22 máy bay ném bom Đức đã tấn công tàu khu trục, ném tới tàu 84 quả bom. Các “Junkers-87” đã bổ nhào từ nhiều hướng khác nhau, gây khó khăn cho hỏa lực phòng không. Mạn tàu đã bị trúng thương do xuất hiện bom nổ gần – khu vực khung số 173 trên boong và theo thành tàu hình thành các vết lõm. Thiết bị ngư lôi bị ảnh hưởng bởi sự rung lắc: các ngư lôi đã được mở động cơ đã đập vào vách ngăn của buồng máy phát điện – diezen, nhưng không phát nổ. Nước bắt đầu tràn vào qua các vết nứt ở buồng đuôi tàu. Tới thời điểm này, “Besposadniy” bị trúng trực tiếp đồng thời hai quả bom vào mũi tàu. Một trong số đó đã xuyên thủng boong của boong mũi gần lỗ thả cáp của thành bên phải, xuyên qua thành tàu và nổ dưới nước. Quả bom còn lại nổ sâu trong thân tàu, ở khu vực máy tời mũi. Kết quả là toàn bộ phần mũi của thân tàu tới khung số 35 thực tế bị vỡ và chỉ giữ được các tấm lót sàn tàu. Tàu khu trục nhận độ chênh dọc tới mũi tàu 1,5 mét, nhưng vẫn di chuyển đươc và tự bơi đến Odessa.

Trong ngày 23 tháng 11, trên “Besposadniy”, các vách ngăn đồng thời boong và thành tàu ở khu vực lõm được cố định lại. Buổi chiều, với sự hỗ trợ của tàu kéo SP-14, tàu khu trục đã được kéo về Sevastopol. Việc kéo được thực hiện bằng đuôi tàu (kéo lùi) với tốc độ 2 – 3 hải lý. Do sóng biển tăng lên cấp 5 – 6, bộ phận mũi tàu bắt đầu bong tấm lót nền từ thành bên trái, tạo thành góc nghiêng, xuất hiện nguy cơ chìm buồng số 3. Vị trí tàu dừng rất nguy hiểm. Phương án duy nhất được đưa ra là quyết định cắt bỏ phần mũi tàu. Thao tác mạo hiểm này được hạ sỹ Senkhniashvili thực hiện. Đi xuống thành tàu theo các bậc thang, bằng chiếc rìu thường trong thời gian 1 tiếng, hạ sỹ đã rạch tấm bọc trên boong, hiện tại, phần mũi tàu chưa bị vỡ và không chìm. Sau đó, “Besposadniy” được kết nối với tàu kéo “Soobrazitelniy”, còn tàu cứu hộ SP-14 đi đằng sau, bảo vệ mình khỏi sóng của phần thân tàu khu trục bị hỏng.

Tới Sevastopol, “Besposadniy” bắt đầu được sửa chữa ở ụ tàu “phía Bắc”, còn sau đó - ở xưởng số 201. Phần mũi từ khung số 0 đến 18 được lấy từ tàu khu trục đã bị đắm “Bystriy”, phần từ khung số 18 đến 40 được gia cố. Các công việc khắc phục đã gần như kết thúc thì tàu chịu cuộc tấn công mới. Ngày 12 tháng 11 năm 1941, lúc 11 giờ 25 phút, quả bom 250kg đã trúng boong trên ở khu vực khung số 103, chạm vòa nồi hơi số 2, xuyên thủng đường ống hơi nước chính, đáy kép và nổ dưới đáy trên mặt đất. Thêm hai quả bom khác nổ cách thành bên phải tàu ở khu vực khung số 190 trên cự ly 4 – 5 mét.

Tàu khu trục một lần nữa bị thương nghiêm trọng. Trên thân tàu hình thành nhiều vết lõm và thủng, buồng nồi hơi số 2 và 3 bị đắm, kẹt các trục dẫn động, nhiều máy móc bị hỏng. Ngoài ra, trong buồng nồi hơi thứ nhất xuất hiện đám cháy – sự thật là nó nhanh chóng bị dập tắt.

Nhờ những hoạt động tích cực của thủy thủ đoàn, sự tràn nước nhanh chóng được khắc phục. Thuốc dán được sử dụng trên các vết thủng, thiết bị hút nước bổ sung tiếp nhận từ máy bơm trên tàu kéo SP-14. Buổi chiều, với độ mớn nước 1,75 mét và độ nghiêng 14 độ về thành bên phải, tàu được kéo về ụ tàu “Bắc”.

Do nguy cơ hứng chịu các cuộc không kích thường xuyên, việc sửa chữa sau đó của “Besposadniy” đã được chuyển tới Poti và để làm việc này, tàu khu trục cần chuẩn bị cho một vài ngày di chuyển. Các vết thủng được vá bằng thuốc dán, buồng mũi được che bằng nắp, trong các buồng nồi hơi đồng thời lắp các bọc cùng nắp. Tổng cộng trên tàu có khoảng 90 mét khối các loại nắp nhỏ hoặc dạng hình tấm.

Ngày 17 tháng 11, “Besposadniy” được kéo bằng tàu khu trục “Shamuyan” rời Sevastopol tới Poti. Ban đầu, tốc độ kéo dao động từ 8 đến 13 hải lý, nhưng sau đó nước tràn vào các thùng nhiên liệu rỗng, tạo thành độ nghiêng. Tốc độ giảm xuống 5 hải lý. Sóng làm hỏng thuốc vá, lượng nước vào tàu tăng lên. Máy bơm không hoạt động kịp với sự tràn nước. Máy kéo đã được gửi đến và đưa lên boong nhằm sử dụng động cơ của nó để kết nối cho bơm bổ xung. Ba ngày đêm đấu tranh dữ dội với thiên nhiên đã thành công: ngày 20 tháng 11, tàu khu trục đã tới Poti. Các cầu phao ngay lập tức được đặt dưới phần mũi tàu, nhưng phải đợi thêm 2,5 tháng nữa và lúc đó, tàu vẫn đợi đến lượt lên ụ. Việc sửa chửa tàu hoàn toàn chỉ kết thúc vào tháng 9 năm 1942.

Từ 21 tháng 10 tới cuối tháng 11, “Besposadniy” đã hộ tống các tàu khu trục từ Poti tới Tuaps, và chính tàu đã vận chuyển 596 bộ đội Hồng Quân từ Batumi tới Poti. Từ 29 tháng 11 đến mùng 2 tháng 12, cùng với “Boykiy” đã hoàn thành cuộc đột kích bờ biển Bungari, nơi tàu bắn ngư lôi và các tàu hàng của địch. Mùng 9 – 10 tháng 12, tàu khu trục một lần nữa đóng vai trò vận chuyển các binh đoàn (từ Poti tới Tuaps 522 bộ đội), còn 26 – 29 tháng 12 cùng với “Soobraziteniy” lặp lại chiến dịch đột kích vào bờ biển địch. Các tàu một lần nữa vướng phải sương mù, không phát hiện địch và quay về Poti.

Ngày 31 tháng 1 năm 1943, “Besposadniy” đã bắn phá trận địa của địch ở khu vực Novorossiysk (khoảng 30 phút đã bắn 206 đạn 130mm). Sau đó, nhiều lần ra khơi tuần tra, hộ tống các tàu vận tải, và vận chuyển các đơn vị bộ đội (ngày 13 tháng 2, khi di chuyển từ Poti tới Gelenzhnik đã mang theo số bộ đội kỷ lục – 1548 người với trang bị), hoàn thành các cuộc tấn công và trận địa phòng thủ bờ biển địch. Mùng 4 tháng 2, tàu bị thương nhẹ ở thân khi gặp bão.

Tổng cộng từ đầu chiến tranh tới mùng 1 tháng 4 năm 1943, “Besposadniy” đã đi qua 18 565 dặm (tới chiến tranh, gồm cả những thí nghiệm bàn giao – 28 327 dặm). Trong thời gian này, tàu đã bắn 1818 đạn pháo 130mm, 710 đạn pháo 76mm, 727 đạn 45mm, 325 đạn 37mm, 604 đạn 12,7mm và 6 ngư lôi. Các bom chìm không được sử dụng. Tàu đã sử dụng thiết bị phun khói DA-2 (tạo ra 30 màn khói) trong vai trò khí tài phòng thủ hóa học, trước đó là thiết bị phun khói A1 (khoảng 10 màn khói).

Một trong những ngày thảm họa nhất trong lịch sử Hải quân Liên Xô là mùng 6 tháng 10 năm 1943. Đội tàu với tàu chỉ huy “Kharcov”, các tàu khu trục “Sposovniy” và “Besposadniy” đã quay về từ chiến dịch đột kích vào bờ biển Krưm. Chỉ huy đội tàu – thuyền trưởng cấp 2 G.P.Negoda – đã giữ cờ hiệu của đội trên “Besposadniy”.

Sau đó, đội tàu được yểm trợ bằng ba máy bay tiêm kích. Lúc 8 giờ 10 phút, họ đã tiêu diệt thành công máy bay trinh sát của Đức và Negoda đã ra lệnh cho tàu khu trục “Sposovniy” ra bắt phi công. Việc này kéo dài 20 phút và thời gian trì hoãn này đã trở thành bất hạnh. Bất ngờ, lúc 9 giờ, các “Junkers” đã xuất hiện và tấn công các tàu khu trục từ hướng mặt trời. “Kharcov” bị trúng ba quả bom trực tiếp và chỉ còn di chuyển được. Sau đó, các cuộc tấn công của địch diễn ra liên tục. Các máy bay tiêm kích Liên Xô đã bắt rơi hai J-87 và Me-109, nhưng tương quan lực lượng không cân bằng đã không ủng hộ phía Liên Xô.

11 giờ 50 phút, lần lượt 10 – 12 máy bay ném bom tấn công “Besposadniy”. Một trong số các quả bom, khối lượng hơn 200kg đã trúng buồng máy ở mũi tàu từ thành bên phải và nổ dưới đáy tàu. Đường ống hơi nước bị xuyên thủng, mặt lát trên boong ở khu vực khung số 110 – 115 bị vỡ, hình thành lỗ thủng lớn. Quả bom thứ hai nổ gần thành trái đối diện với buồng máy ở mạn tàu, làm thủng lớp bọc thân tàu. Tàu khu trục bắt đầu bị nghiêng về bên trái, đèn tín hiệu bật sáng, áp suất hơi nước giảm xuống 0. Nước đã tràn nhiều vào buồng máy thứ nhất qua các lỗ thủng và các mối hàn ở buồng nồi hơi số 3 và 2 bị nứt. Toàn bộ lực lượng thủy thủ đoàn đã được đưa sang tàu cứu hộ.

Theo mệnh lệnh của thuyền trưởng, “Besposadniy” đã vứt toàn bộ vũ khí trên tàu, bắn các ngư lôi và thả bom chìm. Dưới vết thủng từ thành bên phải, mặc dù tình hình trở nên xấu đi, nhưng các thuốc vá vẫn được sử dụng. Nước được bơm ra bằng các bơm tay, và gần 14 giờ - đã sự hỗ trợ của tàu khu trục “Sposobniy” tới gần. Cuối cùng, “Besposadniy” được kết nối vào tàu kéo, đồng thời thực hiện việc bơm nhiên liệu từ tàu cứu nạn và thùng nhiên liệu của tàu.

Nhưng các cuộc tập kích mới đã làm tiêu tan hy vọng cứu hộ. Lúc 14 giờ 13 phút, “Besposadniy” đã trúng 4 quả bom – ba quả vào mạn tàu và một quả vào buồng máy thứ hai. Tàu khu trục đã bị vỡ làm đôi. Bộ phận mạn tàu bị đắm gần như ngay lập tức. Bộ phận mũi còn nổi trên nước một thời gian sau đó, nhưng lúc 14 giờ 25 pguts, đã dựng đứng và chìm xuống biển. Sau đó số phận của “Besposadniy” đến lượt “Sposobniy” và “Kharcov”. Trong số 903 người trên ba tàu đắm, các xuồng máy và thủy phi cơ đã cứu được 187 người, trong đó có 41 người từ thủy đoàn “Besposadniy”.

“Bystriy”

Gia nhập biên chế Hạm đội Biển Đen một cách chính thức mùng 7 tháng 3 năm 1939. Với sự bắt đầu của Chiến tranh Vệ quốc vĩ đại, tàu nằm trong hệ thống phòng không ở căn cứ chính của Hạm đội. Mùng 1 tháng 7 năm 1941, tàu được mang tới sữa chữa ở Nikolaev và gần 14 giờ 00, tàu khu trục đã rời khỏi vùng vịnh phía Nam Sevastopol. Lúc 14 giờ 10 phút, khi vượt qua tuyến nước sâu đầu tiên (14 – 16 mét), đáy tàu đã trúng mìn và gây ra vụ nổ lớn, do máy bay Đức thả. Tàu bị hất tung lên sang bên phải. Kết quả là 24 người trong thủy thủ đoàn đã hy sinh tại chỗ, còn 81 người khác bị thương, thủy thủ đoàn bị thiệt hại hơn một nửa. “Bystriy” bắt đầu xoay vòng sang bên phải. Không thể bơi tới Kronshtadt, tàu dừng lại với sự nghiêng về thành bên trái, mỏ neo bên trái được thả một cách tự phát ở thời điểm vụ nổ. Các buồng nồi hơi số 1 và 2 bị ngập nước ngay lập tức, còn 10 phút sau vụ nổ, nước tràn vào toàn bộ phòng tới khung số 109 và giữa các khung 159 và 185. Độ nghiêng của tàu về bên trái: 15 độ, mũi chúi xuống đất.

Khoảng 15 giờ 00, xung quanh “Bysriy” đã xuất hiện dầu loang chảy ra từ các thùng nhiên liệu. Việc di tản thủy được tiến hành. Ba tàu cứu hộ đã được giử tới, nhưng đám cháy chỉ được dập tắt lúc gần nửa đêm. Tàu khu trục tới thời điểm này gần như đã bị đắm: trên mặt nước chỉ nổi lên thượng tầng và bộ phận boong mũi.

Sáng mùng 2 tháng 7, các hoạt động cứu hộ bắt đầu. Vấn đề xuất hiện rằng mũi tàu nằm trên mặt đất ở độ sâu 6 mét, mạn tàu – 12 mét. Công việc đầu tiên là tháo 2 pháo 130mm, 3 pháo 45mm bán tự động và đài chỉ huy – điều phối. Những các công việc sau đó đã bị cản trở bởi bão mạnh. Tư lệnh Hạm đội, Phó Đô đốc F.S.Oktibrskiy đã kiểm quan sát tàu khu trục và xác định vị trí của nó gần như không có hy vọng cứu. Sau hai ngày, dưới sức đánh của sóng, phần mũi tàu đã bị vỡ tới khung số 34.

Ngày 13 tháng 7, “Bystriy” đã được đội phục vụ cứu nạn khẩn cấp của hạm đội trục vớt và đưa lên ụ tàu. Trong cuộc kiếm tra chi tiết sau đó, đã xác nhận rằng khôi phục lại con tàu sẽ rất khó khăn. Thân tàu trong khu vực các buồng nồi hơi giữa các khung 34 và 85 bị biến dạng mạnh, sống đuôi bị thủng, trong khu vực xảy ra vụ nổ (khung số 58 – 70) có lỗ thủng lớn kích thước 5x3,5 mét. Mặc dù vậy, ngày 30 tháng 8, thân tàu khu trục đã được đưa khỏi ụ và kéo tới vịnh Kilen để tiếp tục sửa chữa ở trạng thái nổi (sửa chữa nổi). Tuy nhiên, các cuộc không kích sau đó đã làm tàu bị trúng bom. “Bystriy” bị đắm lần thứ hai. Sau chiến tranh, năm 1945, tàu được trục vớt và sau đó bị xẻ lấy kim loại.

Phần mũi tàu vào mùa thu năm 1941 được sử dụng để khôi phục “Besposadniy”. Còn các pháo 130mm được tháo ra sau đó được tổ chức thành đại đội phòng thủ bờ biển số 112.

“Bezuprechniy”

Tàu khu trục đầu tiên thuộc lớp “Số 7” được đóng ởi xưởng mang tên 61 chiến sĩ Công xã. Chính thức gia nhập biên chế Hạm đội Biển Đen mùng 2 tháng 10 năm 1939.

Đầu Chiến tranh Vệ quốc vĩ đại, tàu tham gia các chiến dịch rải mìn chướng ngại vật (tổng cộng 219 quả mìn) và phòng thủ Odessa. Ngày 22 tháng 9, cùng với “Boykiy” và “Besposadniy” bảo đảm yểm trợ hỏa lực cho cuộc đổ bộ lên Grigogriev và đánh trả các cuộc không kích. Chín (9) “Junkers” đã ném vào “Bezuprechiy” (“Hoàn hảo”) 34 quả bom. Không trúng bom trực tiếp, nhưng những vụ nổ gần đã làm tàu khu trục bị thương nghiêm trọng. Ở lớp bọc, sau đó là tầm lót đã có 404 lỗ thủng, trong số đó, 152 lỗ thủng dưới vạch mớn nước. Ở khu vực khung số 180 – 190 đã hình thành những vết lõm với sự vỡ và nứt theo boong trên. Buồng máy đầu tiên và số 3, đồng thời buồng mạn tàu nhanh chóng ngập nước. Tàu bị nghiêng sang phải 17 độ và mất lái. Với nỗ lực lớn, tàu đã được kéo về Odessa thành công. Độ chênh nước ở mạn tàu khi đó là 2 mét, còn khả năng nổi còn 28% so với tiêu chuẩn.

Sau khi sửa chữa, “Bezuprechniy” đã tham gia di tản các binh đoàn từ Tendra, mùng 6 – 7 tháng 11, cùng với “Boykiy” đã mang trên tàu 2 tiểu đoàn Hải quân đánh bộ từ Yanta tới Sevastopol. Mùng 8 tháng 12, rời Poti, tàu khu trục đã va chạm vào neo của tàu thủy “Mestk” và bị hỏng lớp bọc thành bên trái ở khu vực số 161 – 178. Việc khôi phục chỗ hỏng mất 10 ngày.

Tháng 1 năm 1942, “Bezuprechniy”đã pháo kích các trận địa của Đức trên Stariy Krưm, yểm trợ hỏa lực cho cuộc đổ bộ vào Sudak. Tháng 2 – 3, tàu khu trục đồng thời bắn phá các trận địa địch ở Krưm, ở khu vực Vladislavovsky, Novomikhalov, Korokely.

Ngày 28 tháng 5, “Bezuprechiy” đã hộ tống thành công tàu vận tải “Gruzia” tới Sevastopol, đánh trả nhiều lần các cuộc không kích của quân phát xít.

Buổi chiều 24 tháng 6, tàu khu trục cùng với tàu chỉ huy “Tashken” đã hoàn thành chuyển đột phá cuối cùng tới pháo đài bị bao vây. Các tàu đã chở quân tiếp viện – bộ đội thuộc Lữ đoàn Hải quân đánh bộ số 142. Trong khi chở về phần lớn thương binh. Tổng cộng nửa đầu năm 1942, “Bezuprechiy” đã vận chuyển từ Sevastopol 1753 người, trong đó có 260 giường nằm.

Quay về Novorossiysk, tàu tiếp nhận bộ phận còn lại của Lữ đoàn 142 và nỗ lực thực hiện lại cuộc phá vây. Lần đầu tiên không thành công. Lúc 18 giờ 57 phút ngày 26 tháng 6 năm 1942, ở 40 dặm cách đất mũi Ayu – Dag, tàu khu trục bị 20 “Junkers” tấn công. Tàu bị trúng vài quả bom trực tiếp - ở đài chỉ huy mạn tàu, trong buồng nồi hơi thứ nhất và boong mũi. Sau vài phút, tàu đắm. Gần chỗ xảy ra thảm họa, “Tashkent” cũng bị tấn công và thuyền cứu hộ đã được thả xuống nước. Trong ngày hôm sau, các tàu ngầm M-112 và M-118 đã vớt được 3 thủy thủ sống sót. Đây là toàn bộ những người còn sống trong thủy thủ đoàn, đồng thời mang lên boong 320 thủy thủy và nhân viên y tế (theo các nguồn khác, số lượng bộ đội là 400). Cùng với tàu, còn có chỉ huy thường trực của tàu – thuyền trưởng cấp 3 P.M. Buryak

“Bditelniy”

(http://i1129.photobucket.com/albums/m509/daibangden_T80UD/bditel.jpg)

Tàu khu trục trong giai đoạn đầu chiến tranh nằm trong thời gian sửa chữa cơ bản. Ngày 24 tháng 9, ở vịnh Sevastopol, trong khu vực khe Sukharniy đã bị mắc cạn (phần mũi đến khung số 10 bị uốn cong sang bên phải, do dó, một lần nữa phải đưa về sửa chữa. Trong các hoạt động quân sự, “Bditelniy” đã hộ tống trung đoàn không quân Hải quân số 119 từ Donyzval đến Sevastopol. Sau đó, “Bditelniy” đã tham gia cuộc vận chuyển các đơn vị lục quân từ Tendra và phòng thủ Sevastopol. Trong tháng 2-3 năm 1942, tàu khu trục nhiều lần ra khơi bắn phá các trận địa của địch ở cánh quân duyên hải thuộc mặt trận Krưm, sau đó – khu vực Bladislavovsky và Novomikhailovsky.

Ngày 17 tháng 4, tàu hộ động tàu vận tải “Svanetia”, rời Sevastopol tới Novorossiysk. Trong quá trình di chuyển, các máy bay “Lutaffe” đã tấn công hai lần – lần đầu: 12, sau đó là 9 máy bay. Trong thời gian cuộc không kích lần thứ hai ở “Svanetia”, tàu vận tải đã trúng 2 ngư lôi và bị chìm lúc 16 giờ 30 phút. Sau đó 17 phút, cuộc không kích thứ ba diễn ra – lần này là trực tiếp vào “Bditelniy” (“Cảnh giác”). Tàu khu trục đã sử dụng toàn bộ hỏa lực và khả năng cơ động để đánh trả và không bị trúng bom. Tại khu vực tàu vận tải bị chìm, tàu khu trục cứu được 143 người và đưa họ tới Tuapsa. 753 người còn lại đã thiệt mạng cùng “Svanetia”.

Mùng 9 tháng 5, tàu khu trục đã bắn phá trận địa địch trên bờ vịnh Feodor, sau đó bảo đảm tuyến di chuyển của các tàu và thuyền giữa Svastopol và các bến cảng ở Kavkaz. Từ tháng 2 tới tháng 6 năm 1942, tàu đã hoàn thành 7 cuộc vận chuyển từ Sevastopol, mang theo 2656 người, trong đó có 510 người trên giường nằm. Tổng công, “Bditelniy” đã hoàn thành 11 cuộc vận chuyển tới thành phố - pháo đài đàn bị bao vây.

Cùng với “Tashken” và “Bezuprechniy”, “Bditelniy” trở thành một trong những tàu chiến lớn cuối cùng phá vây tới Sevastopol. Ngày 25 tháng 6, tàu chở bộ đội của lữ đoàn Hải quân đánh bộ số 142. Quay về Novorossiysk, tàu lại nhanh chóng ra khơi – lần này cùng với “Soobrazitelniy” được đưa tới khu vực tàu chỉ huy “Tashken” bị thương nặng do bom địch. Các tàu khu trục thực hiện nhiệm vụ: đưa tàu chỉ huy về căn cứ.

Đây là hoạt chiến dịch cuối cùng của “Bditelniy”. Mùng 2 tháng 7 năm 1942, trong thời gian neo đậu ở vịnh Novorossiysk, tàu khu trục bị các máy bay ném bom Đức tấn công một cách bất ngờ. Một quả bom gần 500kg đã trúng khu vực buồng máy thứ nhất. Di vụ nổ, bộ phận tác chiến của hai ngư lôi nằm trong mũi thiết bị ngư lôi đã bị kích nổ. Tàu bị vỡ làm đôi. Sau đó xảy ra vụ nổ ở hầm trên phần mạn tàu. “Bditelniy” nằm trên mặt đất trong vài phút.

Nỗ lực cứu hộ không thành công. Năm 1948 – 1952, tàu được trục vớt theo từng bộ phận và xả kim loại.

Hạm đội Thái Bình Dương

“Razumniy”

(http://i1129.photobucket.com/albums/m509/daibangden_T80UD/razum2.jpg)

Được khởi công ở xưởng số 200 có tên gọi “Prochniy” (“Vững chắc”), được khởi công lại ở xưởng số 202 ở Vladivostok ngày 13 tháng 8 năm 1937. Ngày 25 tháng 9 năm 1940 đổi tên thành “Razumniy” (“Lý trí”), gia nhập biên chế Hạm đội Thái Bình Dương chính thức năm mùng 7 tháng 11 năm 1941.

Trong tháng 6 năm 1943, theo quyết định của Đại Bản doanh, quyết định thành lập Đội tàu thám hiểm đặc biệt EON-18 trong thành phần có tàu chỉ huy “Baku” và ba tàu khu trục: “Razumniy”, “Razyarenniy” và “Revnosctniy” (“Nhiệt tình”). Đoàn tàu thám hiểm dự kiến đi tới vùng Cực bằng đường biển Bắc.

Trên ba tàu “Số 7”, các công việc chuẩn bị cơ bản đã được thực hiện. Thân các tàu được bọc lớp “áo” băng – vành đai rộng từ các tấm bảng gỗ, ở trên lợp sắt. Bên trong các phòng lắp các thiết bị cố định từ dầm kim loại, mép tôn và cột chống bằng gỗ. Một trong số các chân vịt được thay bằng đá nước đá đặc biệt, với ổ trục gang và các cánh lái thép tháo lắp, chân vịt thứ hai – phổ biến (trên “Razumniy” – bên trái, “Razyarenniy” – phải), nhưng các cánh lái được gia cố bằng các thanh thép dày 10mm. Ngoài ra, các đường ống bổ sung cho việc sưởi ấm hơi nước của các thiết bi các nhau được lắp, buồng hóa chất được ngăn bằng nút. Điểm đặc biệt: trong các vị trí khác nhau của thân tàu lắp các thiết bị cảm biến ứng biến dạng điện trở, dây dẫn từ đó được kéo tới lá chắn đặc biệt, nơi đèn báo cháy được xác định tương ứng với độ lớn về nhiệt của cấu trúc kim loại. Như vậy, trong phòng điều khiển chuyển động luôn có một bản đồ quan sát sự biến dạng của thân tàu khi di chuyển trong băng.

Đồng thời trang bị phòng không cũng được hoàn thiện: thay cho pháo 45mm là 3 pháo tự động 37mm 70-K. Tải trọng chung của tàu khu trục khi không có nhiên liệu bổ sung là 145 tấn, trong số đó 100,5 tấn là “áo”.

(http://i1129.photobucket.com/albums/m509/daibangden_T80UD/razumjpg.jpg)

Các tàu rời Valadivostok ngày 15 tháng 7 năm 1942. Sau 3 ngày, do đâm phải tàu hơi nước “Ternei”, tàu khu trục “Revnoctniy” đã phải đỗ lại ở cảng Soviet. Hai tàu khu trục còn lại và tàu chỉ huy đã tới Petropalovsk – Kamchatka an toàn, còn ngày 30 tháng 7 – tới vùng vịnh Probidenie. Ở đó, các tàu đỗ lại tới 14 tháng 8 – “Razyarenniy” cần thay lại chân vịt khẩn cấp.

Vào 15 tháng 8, các tàu trong đoàn thám hiểm đặc biệt đã vướng phải tảng băng vỡ cấp 7, sau đó, mỗi ngày tình trạng băng trở nên xấu hơn. Để hỗ trợ nhiệm vụ phá băng, tàu “Mykoyan” và các tàu cùng lớp “Kaganovich” và “Stalin” đã đến, những nỗ lực chung của các tàu là chưa đủ để chọc thủng lớp băng tới vùng nước sạch. Tình hình đặc biệt khó khăn đối với “Razumniy”. Bị ép bởi các tảng băng lớn từ hai phía, tàu từ 26 tháng 8 đến mùng 8 tháng 9 không thể di chuyển, buộc phải đứng một chỗ, nguy cơ vỡ hàng mét băng rình rập từng giờ. Ngày 17 tháng 9, tàu khu trục tới Tiksi, và chịu bão cấp 8. Tuyến đường sau đó theo lộ trình Tiksi – Dikson – Cực diễn ra thuận lợi. Lúc 9 giờ 20 phút, các tàu thuộc đoàn thám hiểm đặc biệt đã trải qua 7327 dặm thả theo ở vũng Vaenga. Các thương tích trên “Razumniy” phải nhận trong thời gian hành trình là không nặng (hư hỏng nghiêm trọng nhất – vết vỡ không lớn của các cánh chân vịt bên trái), và mùng 8 tháng 11 năm 1942, tàu khu trục đã được tiếp nhận vào lực lượng phục vụ chiến đấu thuộc hạm đội Phương Bắc.

Từ 20 tới 22 tháng 11, “Razumniy” đã tham gia các hoạt động cứu nạn, liên kết quan với việc cấp cứu khẩn cấp tàu khu trục “Sokrusitelniy”. Trong nỗ lực cứu tàu bị nạn, “Razumniy” đã bị hỏng nhẹ ở thân tàu (trên boong hình thành vết lõm, qua đó, xuất hiện các vết nứt trên lớp bọc sàn tàu, dây xích mỏ neo và hầm lương thực).

Hai tháng sau đó, đã xảy ra một trận chiến lớn, được gợi lại (thực ra không quá đặc biệt) thực tế trong bất kỳ cuốn sách nào, được xuất bản nhằm kỷ niệm cho các hoạt động của Hải quân Liên Xô trong những năm Chiến tranh Vệ quốc vĩ đại. Câu chuyện về cuộc tấn công đoàn tàu hộ tống của Đức do tàu chỉ huy “Baku” và tàu khu trục “Razumniy” thực hiện vào đêm từ 20 đến 21 tháng 1 năm 1943.

Việc sử dụng đài trinh sát vô tuyến khéo léo đã cho phép chỉ huy Hạm đội Phương Bắc sớm biết về sự di chuyển của các tàu địch và tính toán chính xác tính toán một cách chính xác điểm có thể tấn công. Trong cuộc truy đuổi có tàu “Baku” dưới sự chỉ huy của Tư lệnh Lữ đoàn tàu khu trục – thuyền trưởng cấp 1 – P.I.Kolchina và “Razumniy”. Lúc 23 giờ 14 phút ở khu vực đất mũi Makkaur (Bắc Na Uy) đã phát hiện đoàn tàu vận tải của địch đi ngược chiều bao gồm các tàu phóng ngư lôi, tàu tuần tra, tàu quét mìn và hai tàu vận tải. Sau 4 phút, “Baku” từ khoảng cách 26,5kbt đã khai hỏa bằng mọi loại pháo trên tàu, đồng thời thả 4 loạt ngư lôi (do lỗi điện trong thiết bị phóng, thiết bị ngư lôi thứ hai không bắn). Lúc 23 giờ 23 phút, từ tầm xa 25kbt, “Razumniy” cũng khai hỏa bằng pháo, trong đó, loạt đạn thứ hai đã bắn trúng tàu phóng ngư lôi Đức. Sau đó 1 phút, các tàu địch bắt đầu trả lời và đồng thời với chúng là các đội phòng thủ bờ biển. Một vài viên đạn đã bắn theo mạn tàu khu trục, do đó, lúc 23 giờ 29 phút, các tàu Liên Xô ngừng bắn, phun màn khói và rút lui.

Tàu khu trục và tàu chỉ huy đã lao tới trận đánh bằng tốc độ rất lớn – 32 – 32 hải lý. “Razumniy” trong 6 phút đã bắn 34 đạn 130mm, 24 đạn 76mm, 60 đạn 37mm và 100 viên đạn 12,7mm. Pháo ở mũi tàu không bắn, vì nó bị nước đổ vào, làm tăng sự hư hại của lớp “áo” bọc băng. Tàu vận tải và và phóng lôi của địch trúng đạn (theo các tài liệu rất đáng tin cậy là một trong số các ngư lôi của tàu chỉ huy đã đánh đắm tàu vận tải – cano “Tana” của Na Uy). Tuy nhiên sau này, các chỉ huy các tàu này đã chịu sư chỉ trích do hành động vội vàng, không cho phép đạt thắng lợi cao nhất (thắng lợi quyết định).

Trong giai đoạn cuối tháng 2, “Razumniy” được đưa đi sửa chữa. Chiều mùng 3 tháng 4, khi đang nằm trên ụ tàu “Bắc” ở Murmansk, tàu đã chịu các cuộc không kích. Một trong số các quả bom (50 – 100kg) đã trúng boong ở khung số 178, xuyển thủng thân tàu hoàn toàn và nổ trên ụ, làm cho lớp bọc ngoài tàu chịu 122 lỗ thủng. Quả bom khác nổ cách 2 – 2,5 mét cách thành tàu khu vực khung số 115. Khoảng 2 tấn dầu đã trà ra từ các thùng dầu bị thủng, nhưng không có đám cháy. Những vết thương đã bắt buộc kế hoặc sửa chữa bị kéo dài, tàu chỉ quay lại biên chế và ngày 14 tháng 6 năm 1943.

Đến cuối chiến tranh, “Razumniy” tham gia một cách tích cực trong việc hộ tống, nhiều lần tần công các tàu ngầm địch. Ngày 26 tháng 10 năm 1944, cùng với “Gremyasiy” và “Razyarenniy” và tàu chỉ huy “Baku” đã tham gia chiến dịch đột kích bến cảng Varde (Warde). Mùng 8 tháng 12, tàu đã thả hàng loạt bom chìm và làm bị thương tàu ngầm Đức (thủy thủ đoàn báo rằng bị đánh đắm, nhưng sau chiến tranh, cơ sở về việc tàu ngầm Đức bị đắm không được khẳng định).

“Razyarenniy”

Được khởi công ở xưởng số 198 với tên gọi “Peredovoy” (“Tiên phong”), sau đó khởi công lại ở xưởng số 199 tại Komsomol – na – Amur ngày 17 tháng 9 năm 1937. Ngày 25 tháng 9 năm 1940, được đổi tên thành “Razvitoy” (“Phát triển”), còn 16 tháng 5 năm 1941 – “Razyarenniy” (“Giận dữ”). Chính thức gia nhập biên chế Hạm đội Thái Bình Dương ngày 14 tháng 12 năm 1941.

Trong tháng 6 – 7 năm 1942 đã chuẩn bị huấn luyện bơi trong băng cùng “Razumniy”. Ngày 15 tháng 7 đã rời Vladivostok trong thành phần đoàn tàu thám hiểm có nhiệm vụ đặc biệt EON-18.

Ở vùng vịnh Providenie ngày 30 tháng 7, “Razyarenniy” đã bị hỏng chân vịt và cánh lái chịu những sự hư hỏng nghiêm trọng. Chân vịt dự trữ đã được thay thế, lấy từ “Razumniy”. Toàn bộ các công việc được thực hiện dưới nước, và kết thúc thành công trong một tuần. Tuy nhiên, xuất hiện vấn đề trục phải chân vịt cũng bị uốn cong. Do đó, thân tàu bị rung lắc mạnh và tốc độ tàu bị hạn chế ở 8 hải lý. Đoàn thám hiểm đã vướng băng dày ở biển Chucot. Ngày 17 tháng 8, “Razyarenniy” đã bị băng ép mạnh và với nỗ lực lớn, tàu đã rời khỏi bẫy băng cùng “Mykoyan” và “Kaganovich”.

Phần lớn quãng đường từ Ambarchic đến Dikson, tàu khu trục di chuyển do tàu chỉ huy “Baku” kéo. Ở Dikson, với sự giúp đỡ của thùng kín, chân vịt tría của “Razyarenniy” đã được thay thế bằng đồng, còn bánh lái bên phải hầu như được tháo bỏ. Toàn bộ quá trình di chuyển còn lại của tàu khu trục bằng một chân vịt, trong đó, việc tiến hành thí nghiệm đã chỉ ra rằng trong tình trạng này, tàu có thể đạt tốc độ khá lớn – tới 25 hải lý.

Khi tới vịnh Kolskiy, “Razyarenniy” được đưa lên ụ nổi gần mũi đát Abram – Karga. Toàn các thương tích, bao gồm cả sự “đập” trục chân vịt được khắc phục đến mùng 1 tháng 1 năm 1943.

Trong ngày hôm sau, tàu khu trục đã hoàn thành chiến dịch tác chiến đầu tiên trong biên chế hạm đội Phương Bắc – gặp các tàu vận tải Đồng minh. Nhiệm vụ được thực hiện thành công nếu không tính tới tai nạn nhỏ: trong sương mù, tàu di chuyển tới gần quần đảo Sal và va vào phần đất ngoài khơi quần đảo. Lần đầu tiên, không có thiệt hại xảy ra.

Nhưng chuyến xuất kích ra khơi sau đó đã ít may mắn hơn. Mùng 8 tháng 1, “Razyarenniy” đã quay trở lại biển, nơi xác định tốc tộ di chuyển và kiểm tra vận tốc kế. Trong các điều kiện tầm nhìn tốt, tàu khu trục di chuyển với tốc độ 24 hải lý tới Vaenga. Lúc 14 giờ 32 phút, tàu bắt đầu chuyển hướng thì xảy ra tai nạn với máy phát điện tuabin số 2. Sự quá tải đã chuyển tới máy phát điện tuabin số 3 đã vượt quá mức cho phép, và tàu bị mất điện tạm thời, thiết bị truyền động của bánh lái bị hỏng. Sau vài phút, điện thế trên lưới điện được khôi phục, nhưng đa muộn, “Razyarenniy” bị mắc vào bãi đá thuộc quần đảo Sal.

Tàu khu trục đã tự thoát khỏi sự mắc cạn và di chuyển tới Murmansk. Phần mũi tàu tới vùng 7 bị uốn cong 1,5 mét, nhiều vết lõm và vỡ đã hình thành cho tới khung số 44, các khung bị biến dạng. “Razyarenniy” một lần nữa được đưa vào sửa chữa, kéo dài tới 25 tháng 7 năm 1943.

Nửa sau năm 1943 và toàn bộ năm 1944, “Razyarenniy” làm nhiệm vụ hộ tống và tuần tiễu, tham gia chiến dịch tấn công Petsamo – Kirkines. Ngày 23 tháng 1 năm 1945, cùng với tàu khu trục “Razumniy” hộ tống đoàn tàu vận tải tới Liinakhamari. Lúc 12 giờ 20 phút, với sự hỗ trợ của thiết bị định vị sóng âm (sonar) đã phát hiện tàu ngầm địch. Hai tàu khu trục bắt đầu truy đuổi nó, tuy nhiên lúc 12 giờ 50 phút, mạn tàu “Razyarenniy” trúng ngư lôi (sau đó đã phát hiện rằng đó là ngư lôi thủy âm tự dẫn bắn do tàu ngầm Đức U-293 phóng). Phần mạn tàu tới khung số 205 thực tế đã bị vỡ, chỉ còn các tấm lát. Đám cháy xuất hiện. Thủy thủ đoàn hy sinh 38 người và 17 người bị thương.

Những nỗ lực kết nối tàu đang bị thương nặng tới tàu kéo ban đầu không thành công – phần mạn tàu đã cản trở sự di chuyển, còn dây kéo bị đứt. Gần 20 giờ 00 phút, mạn tàu bị vỡ và chìm xuống đáy biển. Thời tiết trong ngày hôm đó tốt, và phần còn lại của “Razyrenniy” được kéo thành công về Pechenga. Sau đó, lại được kéo về Murmansk. Việc khôi phục tàu khu trục hoàn thành năm 1946, trong đó, phần mạn tàu được “chuyển giao” từ tàu khu trục “Stremitelniy” đã bị đắm.

“Ryanniy”, “Rezybiy”, “Razyasiy”, “Recordniy”, “Rezkiy”, “Rastropniy”, “Retiviy”, “Reshiteniy” (số 2), “Revnoctniy”, “Redkiy”

(http://i1129.photobucket.com/albums/m509/daibangden_T80UD/recodr-anshan.jpg)

Tàu khu trục "Recordniy" ("Anshan" trong HQ Trung Quốc)

Tàu “Số 7” đầu tiên của Hạm đội Thái Bình Dương là “Reshitelniy”. Khi gần như được hoàn thành với việc lắp vũ khí, tàu tiếp tục được kéo trên tàu thủy văn “Okhotsk” từ Komsomol na Amur tới Vladivostok để tiếp tục các thí nghiệm nghiệm thu. Mùng 8 tháng 11 năm 1938, tàu khu trục đã vướng phải bão mạnh, đã bị sóng đánh vào đá ở 90 dặm cách bến cảng Soviet và bị vỡ làm ba phần. Việc khôi phục lại tàu là không thể. Hai năm sau đó, tên gọi “Reshitelniy” đã được đặt cho một tàu cùng lớp khác “Pospeshniy”.

Như vậy, tàu “Số 7” đầu tiên ở Viễn Đông là “Ryaniy” – là tàu duy nhất, gia nhập biên chế năm 1939. Tổng cộng tới 22 tháng 6 năm 1941, trong biên chế Hạm đội Thái Bình Dượng có 5 “Số 7” thay cho dự kiến là 13. Sự thật là phần lớn bộ phận các tàu khu trục đã được đóng hoàn chỉnh nốt cho đến cuối năm, còn năm 1942 – hai tàu cuối cùng. Cần biết rằng, sự cung cấp từ trung ương tới thời điểm này gần như chấm dứt, các nhà máy đóng tàu đã cho thấy sự sáng tạo kỳ diệu. Do đó, để trang bị cho “Rezkiy”, các thiết bị ngư lôi đã được lấy trong các phòng học thuộc trường trung cấp và đào tạo thủy thủy của Hạm đội Thái Bình Dương, nơi chúng được sử dụng như các học cụ.

(http://i1129.photobucket.com/albums/m509/daibangden_T80UD/petiviy-taiwan.jpg)
"Retiviy" - "Taiyuan" (Taiwan) trong HQ Trung Quốc

“Revnoctniy” rời Vladivostok trong thành phần Đoàn thám hiểm nhiệm vụ đặc biệt EON số 18, nhưng ngày 18 tháng 7 năm 1942 ở eo biển Tatar, trong khi cố gắng vượt qua tàu thủy “Ternei” đã đâm phải tàu này. Không có thương vong nhưng thương tích của tàu khu trục rất nặng. Phần mũi thân theo chiều dài gần 10 mét đã bị cắt nghiêng ở 15 độ bên phải. Khi đó, “Revnostniy” được kéo tới cảng Soviet và đưa lên ụ, và sau đó, toàn bộ mũi tàu bị hỏng được cắt đi và chế tạo lại. Công việc này kéo dài 10 ngày đêm. Để rút ngắn thời gian này, phần cuối bộ phận mũi tàu được quyết định chế tạo từ ba phân đoạn dọc. Bộ phận thân dưới rãnh mớn nước được lắp trên rãnh, còn hai phân đoạn dưới – trên âu boong tàu và trên bờ. Sau đó, toàn bộ ba phân đoạn này được lắp cố định vào phần thân không bị hỏng của tàu. Và đúng ngày thứ 10 sau tai nạn, “Revnoctniy” đã rời khỏi ụ. Tuy nhiên, việc đuổi theo Đoàn EON-18 đã trở nên không thực tế và tàu vẫn ở lại Thái Bình Dương.

Tháng 8 năm 1945, trong các hoạt động quân sự chống Nhật Bản, các “Số 7” đã không tham gia tích cực. Chúng đã bảo vệ các tuyến giao thông liên lạc nội bộ, hộ tống các tàu vạn tải, bảo đảm cung cấp vận chuyển bộ đội đổ bộ tới Maoka (nay là Kholmsk) ở Sakhalin. Không có thương tích và thiết hại trên càu tàu khu trục này.

Sự phục vụ sau chiến tranh

(http://i1129.photobucket.com/albums/m509/daibangden_T80UD/petibiy-taiwan.jpg)
"Retiviy" ("Hăng hái")

Sau khi kết thúc Chiến tranh Vệ quốc vĩ đại, các tàu “Số 7” được giữ lại trong lớp tàu khu trục trong khoảng thời gian 15 – 20 năm. Trong thời gian này, chúng được nâng cấp: xuất hiện các đài ra đa định vị nội địa (do đó, các cột buồm được làm ba chân), đài thủy âm, các thiết bị ngư lôi mới. Pháo 76mm được tháo đi, còn pháo 37mm tự động 1 nòng được thay bằng V-11 (4x2 trên tất cả các tàu). Hình dáng bên ngoài tàu có một số thay đổi: đài chỉ huy, bộ phận thượng tầng được làm lại, trên các ống khói lắp lá chắn. Lượng choán nước tiêu chuẩn sau khi nâng cấp tăng lên 1900 tấn, tốc độ vì thế giảm 34 – 35 hải lý tương ứng.

Giữa những năm 50, khi Hải quân Liên Xô đã tiếp nhận các tàu khu trục mới, các “Số 7” được chuyển lớp thành tàu thí nghiệm, huấn luyện và các tàu hỗ trợ có nhiệm vụ khác nhau. “Gremyasiy”, “Grozniy” và “Razyarenniy” trong những năm 1955 – 1957 đã tham gia các cuộc thí nghiệm hạt nhân ở vùng Đất Mới.

(http://i1129.photobucket.com/albums/m509/daibangden_T80UD/recodr-anshan.jpg)
"Recordniy" - "Anshan" trong HQ Trung Quốc

Phục vụ lâu nhất trong Hải quân Liên Xô là “Razumniy” và “Rastropniy”, được cải tạo thành các mục tiêu nổi và loại khỏi biên chế Hải quân năm 1963 – 1965.

Nhưng kỷ lục thời gian phục vụ phải kể đến các tàu khu trục “Recordniy”, “Reshitelniy” (tàu số 2), “Retiviy” và “Rezkiy” trong những năm 1954 – 1955 được bán cho Trung Quốc và được đổi tên thành những thành phố thuộc Mãn Châu Lý tương ứng là “Anshan”, “Chanchun”, “Tszilin” và “Fushun”. Trong những năm 1971 – 1974, cũng được nâng cấp, trong đó, các thiết bị ngư lôi của chúng được thay bằng các thiết bị tên lửa chống tàu ghép đôi “Haiin-2” (đồng thời cũng gọi là “Feilun-2” được giới thiệu là sự sao chép P-15 của Liên Xô). Như vậy đã xuất hiện các tàu “Số 7” mang vũ khí có điều khiển duy nhất được duy trì trong biên chế tác chiến tới những năm 80. Giá trí của chúng không lớn, nhưng theo các thông tin, chúng được khai thác sử dụng gần 50 năm và trong Hải quân Liên Xô, có thể thời gian phục vụ của chúng không ít hơn các tàu “Fletcher” và “Giring” của Mỹ.

Thiết kế 7U – Tàu khu trục phóng lôi

(http://i1129.photobucket.com/albums/m509/daibangden_T80UD/7usoobrazi.jpg)

"Soobrazitelniy" ("Sáng láng")

Tổng quan

Theo kiến trúc, tàu khu trục được giới thiệu là tàu hai boong với boong mũi và sống đuôi tàu ngắn, có tỷ lệ lớn giữa chiều dài và chiều rộng. Boong trên kéo dọc theo chiều dài tàu, boong dưới – chỉ ở trên các phần cuối thân tàu, sau các giới hạn của các buồng máy và nồi hơi.

Thân tàu

Sự khác biệt chính của tàu khu trục Thiết kế 7U với dòng trước nó – bố cục của các buồng máy – nồi hơi. Khi đó, trên tàu xuất hiện bốn nồi hơi và thiết bị tạo năng lượng được chia thành hai nhóm, mỗi nhóm trong số đó gồm 2 nồi hơi và cụm tuabin chính. Tương ứng với đó, tàu khu trục có hai ống khói. Tất cả những sự thay đổi khác hầu như không có.

Thân tàu trong nguyên tắc, giữ lại của lớp “Số 7”, nhưng giữa các khung 58 và 159 được tái bố trí lại một cách căn bản. Vách ngăn chống thấm nước ở mũi của buồng nồi hơi thứ nhất đã được đẩy lên ba khung: từ khung số 61 tới 58. Đồng thời, trên ba khung này (1,5 mét) bố trí lại thượng tầng mũi cùng trạm chỉ huy – điều phối và pháo 130mm.

Các nồi hơi nước của dòng “Số 7” theo các kích thướng không giảm vào bên trong thân và tăng lên trên boong chính khoảng 2 mét, vì thế, thiết kế mới của thiết bị động cơ tuabin “ăn” một thể tích lớn các thượng tầng trung tâm. Thượng tầng trung tâm cũng được làm lại. Cụ thể, khoang bếp được chuyển từ trên các thiết bị pháo 76mm tới mũi và bố trí cao hơn boong tàu, trong khu vực các khung số 80 và 90, ngay sau ống khói thứ nhất. Trong trước ống khói thứ hai xuất hiện các phân xưởng cơ học với khả năng hoạt động không tồi.

Các đường viên quanh thân và thiết kế đồng dạng với “Số 7”. Thiết kế của tổ hợp – cơ bản là dọc, tới mũi từ khung sôs 44 tới mạn tàu từ khung số 173 – ngang. Chiều cao phần thành tàu trên mặt nước tới boong trên – 1,9 mét, tới boong mũi – 4,9 mét. Boong trên kéo liên tục theo toàn bộ chiều dài thân, boong dưới – chỉ ở các phần sau. Vật liệu thân tàu: thép dày 5 – 10mm. Phần lớn bộ phận được gắn bằng phương pháp tán đinh, dải tôn mép, bộ phận của boong trên và hàng loạt các thành phần khác có thiết kế hàn.

Trang bị

Pháo chính của tàu “7U” vẫn giữ như của lớp trước. Bao gồm 4 pháo 130mm B-12-2s với chiều dài nòng gấp 50 lần cỡ nòng. Tương ứng với bản vẽ thiết kế đã được chấp nhận trên các thượng tầng, để bảo vệ khẩu đội và thiết bị pháo phải có tấm chắn đạn, tuy nhiên trong quá trình đóng tàu, lá chắn không được lắp, thay vào đó là một tấm chắn nhẹ lắp trực tiếp trên các lá chắn pháo. Các góc bắn của cặp pháo mũi là 0 đến 140 độ tới mỗi bên thành tàu, các pháo số 3 và 4 – tương ứng với từ 55 đến 180 và 40 đến 180 độ tới mỗi thành tàu. Cơ số đạn – 150 viên trên nòng, còn khả năng vận tải (trong hầm), tàu có thể mang 185 viên đạn trên nòng trong tổng số 740 đầu đạn và liều phóng. Việc tiếp đạn được thực hiện bằng tay, cung cấp đạn – máy đẩy khí nén.

Pháo phòng không của 7U có một số thay đổi rõ ràng. Cặp pháo 76mm đa năng 34-K được bố trí ở mạn tàu. Xuất hiện pháo bán tự động 21-K 45mm thứ 3: khi đó, toàn bộ ba pháo phòng không cỡ nhỏ được bố trí ở khu vực đằng sau ống khói đầu tiên. Số súng máy 12,7mm DShK tăng gấp đôi – hai súng máy ở đài gần đài chỉ huy trên được tăng cường thêm hai khẩu ở phần mặt cắt boong mũi. Từ tháng 7 năm 1941, trên các tàu khu trục bắt đầu lắp bổ sung các pháo tự động 37mm 70 – K trên thượng tầng ở khu vực ống khói thứ hai, sau đó, các pháo 45mm hiệu quả thấp đã được chúng thay thế. Tháng 5 năm 1942, trên “Silniy” đã lắp 2 pháo 20mm “Erlicon” và một súng máy 12,7mm 4 nòng “Vikkers”. Tới cuối chiến tranh, các tàu khu trục thuộc Hạm đội Baltic (trong đó có “Silniy”, “Stoykiy”, “Slavniy”, “Storozheboy”, “Strogiy”, “Stroyniy”) đã tiếp nhận pháo tự động 76mm 34-K thứ ba (trên thượng tầng). Tới năm 1943, khả năng phòng không mạnh nhất thuộc các tàu trong Hạm đội Biển Đen “Sposobniy”, và “Soobrazitelniy” – có 2 pháo 76mm 43-K, 7 pháo tự động 37mm 70 – K, 4 đại liên 12,7mm DShK và 2 cặp súng 12,7mm “Colt – Browning” với sự làm nguội nòng bằng nước.

Trang bị ngư lôi của “7U” gồm có hai thiết bị ba ống phóng 1-N 533mm được lắp góc nghiêng 7 độ. Trong sự khác biệt với thiết bị 39-Yu đẩy bằng thuốc súng trên “Số 7”, 1-N là hệ thổng bắn phức hợp – thuốc súng và khí nén. Tốc độ bay của ngư lôi: 15 – 16 m/s, cho phép tăng cường một cách đáng kể phạm vi bắn (dạng hình quạt). Như thiết bị 1-N trên “Soobrazitelniy” có góc bắn 45 – 135 độ. Ngoài ra, trong thiết kế của thiết bị ngư lôi có áp dụng hàng loạt biện pháp tiên tiến để tăng cường gấp đôi độ dẫn bắn chính xác tới mục tiêu.

Trang bị rải mìn và chống ngầm của tàu khu trục “Storozhevoy” thực tế không có sự khác biệt so với lớp tàu trước. Trên các rãnh của boong trên có thể tiếp nhận bố trí 58 mìn KB-3 hoặc 62 mìn kiểu năm 1926 hoặc 96 mìn mẫu năm 1912 (trong khả năng mang theo). Tổ hợp bom chìm tiêu chuẩn – 10 bom lớn B-1 và 20 bom nhỏ M-1. Các bom lớn được giữ trực tiếp trong ống phóng bom ở mạn tàu; các bom nhỏ - 12 trong hầm và 8 – trên bệ ở thượng tầng. Việc tiếp nhận các ống phóng bom chỉ có thể sử dụng với sóng biển cấp 3. Trong thời chiến, tàu khu trục nhận thêm 2 ống phóng bom BMB-1, có khả năng bắn các loại bom B-1 tới 110 mét.

Trang bị chống mìn bao gồm 4 tấm chắn K-1 (trong đó 2 tấm dự trữ). Trong những ngày đầu chiến tranh, “7U) được lắp thêm các cuộn dây khử từ của Học viện Vật lý – kỹ thuật Leningrad.

Hệ thống điều khiển hỏa lực của pháo chính – “Mina” được chế tạo ở xưởng “Elektropribor” (Leningrad) cho các tàu thuộc thiết kế 7. Thành phần chính của nó là hệ thống điều khiển bắn tập trung TsAS-2 – thiết bị tính toán – giải quyết (“máy vi tính” cơ khí), dựa trên cơ sở các dự liệu do xa từ các trạm thông tin và góc tọa độ liên tục, tốc độ và góc vòng của mục tiêu, đồng thời cung cấp các góc dẫn bắn tầm – hướng đầy đủ cho pháo. TsAS-2 được xem là thiết bị kích thước nhỏ. Trên thực tế, khả năng của nó bị hạn chế do độ chính xác thấp của la bàn con quay “Kurs”, mà từ đó, các thông tin về hành trình của tàu được tự động đưa tới hệ thống.

Thông tin về mục tiêu được đưa tới hệ thống điều khiển hỏa lực từ các máy đo xa của trạm chỉ huy – do xa KDP2-4 (ký hiệu của xưởng B-12), và thiết bị nhìn đêm 1-N. Hệ thống “Mina” cho phép phân phối hỏa lực của nhóm pháp mũi và mạn tàu, đồng thời tấn công các mục tiêu trên biển bị che khuất. Ngoài ra, nó còn bảo đảm việc bắn ngư lôi. Trên một số 7U (ví dụ như “Sposobniy” và “Soobrazitelniy”) được lắp thêm hệ thống tự hiệu chỉnh để ngắm bắn các mục tiêu trên bờ. Hệ thống điều khiển hàng hải “Soyuz-7U” được lắp ngay trước chiến tranh – vào tháng 6 năm 1941 trên tàu khu trục “Sposobniy” thuộc Hạm đội Biển Đen. Hệ thống bao gồm thiết bị pháo phòng không tự động hiện đại “Soyuz” (theo nguyên tắc hoạt động tương đồng với TsAS-2, nhưng để tấn công mục tiêu trên không), trực kế con quay “Gazon” và trạm quan sát ổn định SVP-1. Mặc dù hệ thống hoạt động trong một mặt phẳng và hiệu quả thấp trong việc chống lại các máy bay ném bom bổ nhào, nó vẫn tăng cường một cách đáng kể khả năng phòng không của tàu. Năm 1942, “Soyuz-7U” (SVP-1 được thay bằng SVP-29) được lắp thêm trên hai tàu khu trục thuộc Hạm đội Biển Đen – “Sposobniy” và “Strogiy” thuộc Hạm đội Baltic.

Các thiết bị và hệ thống hỗ trợ

Mạng điện của tàu khu trục là nguồn điện một chiều với hiệu điện thế 110 – 115 V. Điện được sản xuất từ hai máy phát điện PG-3 công suất 100kW và hai máy phát điện diezen trên cơ sở máy diezen “Ruston” công suất 50kW. Đối với mạng điện chiếu sáng xách tay và chổi thông các nồi hơi sử dụng dòng điện xoay chiều được sản xuất từ hai thiết bị hạ thế KPN-85 với công suất đầu vào 5kW. Để cho đèn tín hiệu có pin ắc quy điện thế 24V.

Các tàu khu trục được trang bị hệ thống chữa cháy với một đường ống đơn và ống dẫn tới boong dưới và thượng tầng. Hệ thống cung cấp gồm 2 bơm chữa cháy với công suất 45 tấn/giờ và cột nước 16kg/cm2. Đồng thời, có máy bơm động cơ với công suất 50 tấn/giờ, 5 thiết bị gây bọt và hệ thống chữa cháy cá nhân “Minimaks”. Để dập dầu sử dụng thiết bị bơm chữa cháy riêng, áp chế hơi nước phát ra từ nồi hơi dưới đáy nồi và bất kỳ thùng nhiên liệu nào.

Hầm đạn được trang bị hệ thống dẫn nước và lụt. Cả hai hệ thống được kết nối với đường ống chữa cháy.

Hệ thống thoát nước được trang bị máy bơm động cơ và 9 máy bơm phun, trong đó 5 máy có khả năng phun 80 tấn/ giờ, 2 máy – 30 tấn/giờ, 2 máy – 10 tấn/giờ.

Hầm đạn được trang bị hệ thống dẫn nước và lụt. Cả hai hệ thống được kết nối với đường ống chữa cháy.

Hệ thống thoát nước được trang bị máy bơm động cơ và 9 máy bơm phun, trong đó 5 máy có khả năng phun 80 tấn/ giờ, 2 máy – 30 tấn/giờ, 2 máy – 10 tấn/giờ.

Bánh lái – một xà nửa cân bằng được lắp trên mặt phẳng xuyên tâm. Thiết bị dẫn động bánh lái (chân vịt) – điện và tay. Sự điều khiển được thực hiện từ trạm điều khiển chính và dự bị và bảng hoa tiêu, trường hợp khẩn cấp – khoang tay lái.

Thiết bị mỏ neo gồm hai tời điện, 2 mỏ neo Hakk và một neo hãm ở mạn tàu. Khối lượng mỗi mỏ neo – 1,5 tấn, chiều dài xích: 200 mét. Khối lượng neo hãm – 350kg, tốc độ kéo neo: 0,2m/s.

Trên tàu khu trục lắp một đèn chiến đấu 60cm và hai đèn tín hiệu 35cm.

Theo đặc điểm của tàu được trang bị một xuồng chỉ huy loại “Limusin”, một thuyền động cơ buồm 10 chèo.

Các thiết bị tải hàng: hai trụ sà lúp sức nâng 2,5 tấn, 4 cần cẩu 0,85 tấn, hai xà dạng tấm 2,7 tấn và một xà nhỏ 0,6 tấn cùng 1 thang nâng 0,65 tấn.

Các khí tài phát hiện mục tiêu, hàng hải (dẫn đường) và thông tin liên lạc

Trong quá trình chiến tranh, các tàu khu trục thiết kế “Số 7” được lắp: các đài ra đa định vị kiểu 291 (Anh) và “Gyuis” của nội địa. Trên một bộ phận các tàu lắp đài ra đa định vị điều khiển hỏa lực kiểu 284. Anten của ra đá 291 được bố trí trên đỉnh cột buồm, ra đa 284 – trên nóc trạm chỉ huy – điều phối.

Trang bị thủy âm gồm đài định hướng âm “Mars” và các máy dò âm liên lạc dưới nước “Arktur”. Trong quá trình chiến tranh, trên các tàu bắt đầu được lắp các bộ định vị bằng sóng âm “Drakon-128s” (“Asdik”).

Các tàu khu trục được trang bị hai máy đo xa quang học DM-4, một máy DM-3, ZD-1 cho phòng không và 2 ống ngắm lập thể BST.

Các thiết bị hoa tiêu: la bàn con quay “Kurs-1”, 4 la bàn từ ZMI 127mm, vận tốc (hành trình kế) GO, máy đo sâu bằng tín hiệu đôi, vận tốc kế cơ học ZMI. Thiết bị vô tuyến: máy phát vô tuyến điện “Shkval-M”, “Bukhta”, “Briz”, máy thu “Reid”, hai máy phát “Metel” và “Dozor”, một máy thu 45-PK-1. Ra đa định hướng “Gradus-K”.

Khả năng đi biển và tính cơ động

Khả năng hoạt động trên biển của các tàu khu trục lớp “Storozhevoy” là kém hơn so với các tàu tiền nhiệm của nó: khi di chuyển, mũi của thượng tầng bị vùi mạnh trong sóng.

Khả năng cơ động của lớp tàu tiền nhiệm vẫn được duy trì và được đánh giá đạt yêu cầu. “Sposobniy” khi vị trí của bánh lái 15 độ có tốc độ 35 hải lý, khả năng quay 180 độ trong 2 phút 10 giây, chạy trên tốc độ 20,5 hải lý – trong khoảng 5 phút 10 giây.

Thông tin lịch sử

Sự xuất hiện các tàu khu trục thiết kế 7U của Liên Xô liên quan đến sự kiện xảy ra ở ngoài khơi (xa bờ) bờ biển Tây Ban Nha.

Ngày 13 tháng 5 năm 1937, tàu khu trục phóng lôi “Hunter” đang làm nhiệm vụ tuần tra gần cảng Almeria. Tàu thực hiện nhiệm vụ quan sát hoạt động của các bên tham chiến – khi đó ở Tây Ban Nha đang có nội chiến. Khi đó tàu khu trục Anh đang đậu tại chỗ; dưới màn hơi nước là nồi hơi số 1, số 3 – trong trạng thái sẵn sàng được 15 phút. Lúc 14 giờ 15 phút, một tiếng nổ mạnh bất ngờ phát ra. Tàu bị chấn động mạnh, nồi hơi nước số 1 bị vỡ với cùng bệ và bị ném ra phía trước gần thành bên phải. Hai buồng nồi hơi, hầm mũi, kho đạn, bộ phận các thùng nhiên liệu hầu như bị chìm rất nhanh. Tàu khu trục bắt đầu nghiêng về thành bên phải, sau đó đã phải nhận gần 900 tấn nước, dựng thẳng, nhưng phần mũi và mạn tàu vẫn nổi tương ứng 5,65 mét và mạn tàu 3,36 mét. “Hunter” mất khả năng tự di chuyển nhưng vẫn nổi và nhanh chóng được tàu tuần dương “Aretuza” kéo về Gibralta. Sau 85 ngày sửa chữa, tàu đã rời khỏi Malta, nơi nó được khôi phục hoàn toàn để ra khơi.

Trong thời gian đó, “Hunter” được xem là tàu khu trục lớp “N” (“H) mới nhất (được hạ thủy tháng 2 năm 1936). Bộ Tư lệnh Hải quân đã nghiên cứu rất kỹ thương tích của tàu khu trục và đánh giá thiết kế của nó là tích cực. Mặc dù sức mạnh của vụ nổ tiếp xúc (thân tàu ở khu vực khung số 60 đã xuyên thủng từ thành trái sang phải) và bị đắm 5 khoang, “Hunter” vẫn giữ được khả năng nổi và những sự ổn định cần thiết (độ cao tâm nghiêng bằng 0,45 mét). Độ chắc chắn của thân tàu và các vách ngăn ngang hầu như đạt yêu cầu. Sự xuất hiện của boong dưới chống thấm nước ở khu vực khung 27 đến 60 là yếu tố quyết định dẫn đến việc hạn chế nước tràn mạnh vào tàu. Sự chê trách chỉ nhắm vào sự đề kháng không đủ mạnh của các máy móc và thiết bị. Tuy nhiên, ở Liên Xô, đã có những kết luận hoàn toàn khác về sự kiện đã xảy ra.

Bốn tháng sau tai nạn của “Hunter”, tháng 8, ở Moskva đã diễn ra hội nghị của Ủy ban Quốc phòng nhằm xem xét toàn bộ các tàu khu trục thiết kế số 7 đã được đóng. Trong hội nghị có sự tham gia của I.V.Stalin. Khả năng mất lái của tàu với sự bố trí trên một hàng dọc các thiết bị nồi hơi – tuabin trong kết quả trúng một viên đạn, mìn hoặc ngư lôi duy nhất đã được xác nhận là không cho phép. Còn thiết kế 7, có cùng sơ đồ thiết kế thiết bị năng lượng được gọi là “phá hoại”.

Đề xuất về việc thiết kế (làm) lại thiết bị năng lượng của “Số 7” được chuẩn bị theo sự phối hợp của Phòng thiết kế trung ương số 17 và Phòng thiết kế mang tên A.A.Zhdanov. Tháng 10 năm 1937, Ủy ban đặc biệt bao gồm đại diện các Ủy viên nhân dân (dân ủy) Quốc phòng, công nghiệp quốc phòng và công nghiệp nặng đã xem xét chúng, sau đó, thời hạn cấp tháng thiết kế 7U – “nâng cấp” đã được đặt ra cho các công trình sư. Thiết kế sơ bộ được chế tạo trong sự cấp bách dưới sự chỉ đạo của Tổng công trình sư Phòng thiết kế mang tên Zhdanov – O.F.Yakob; trong thời gian 1 năm sau, phía yêu cầu đã nhận được tài liệu kỹ thuật đầy đủ. Thiết kế cuối cùng được phía Hải quân duyệt ngày 29 tháng 8 năm 1938.

Trong thời gian đó, rõ ràng rằng chương trình đóng các tàu khu trục đã bị bãi bỏ. Phó Dân ủy công nghiệp quốc phòng I.F.Tevosyan đã thành công trong việc thuyết phục Tổng bí thư về việc chế tạo lại “Số 7” theo thiết kế “7U” sẽ kéo dài thời gian giao các tàu cho Hải quân – trong các điều kiện chiến tranh đang đến gần, việc này rất nguy hiểm. Stalin đã đồng ý với đề nghị việc hoàn thành đóng 29 tàu khu trục theo thiết kế 7 và chỉ có 18 tàu được đóng lại theo thiết kế 7U. Sáu (6) tàu được đóng sau cùng nằm trong tình trạng sẵn sàng chuẩn bị thấp, đã được quyết định tháo dỡ.

Trong thời gian 1938 và đầu năm 1939, 18 thân tàu “Số 7” đang nằm trên các âu tàu ở Leningrad, trong các xưởng mang tên A.A.Zhdanov (số 190), mang tên S.Ordzhonikidze (số 189) và xưởng mang tên 61 chiến sĩ Công xa (số 200) ở Nikolaev đã được khởi công lại theo thiết kế 7U. Trong đó, các thân tàu các thân tàu đóng gần xong đã có hàng loạt các thiết kế mới – cơ bản là khu vực các buồng máy – nồi hơi. Ban đầu, toàn bộ các tàu khu trục ở khu vực Viễn Đông được kế hoạch khởi công lại nhưng các công việc ở Vladivostok và Komsomol na Amur do cơ sở sản xuất yếu là một phần dẫn đến kế hoạch bị chấm dứt. Kết quả là “7U” chỉ gia nhập biên chế hai Hạm đội Biển Đen và Baltic.

Tàu khu trục “7U” đầu tiên là “Storozhevoy”. Các thí nghiệm cấp xưởng của “Storozhevoy” tháng 10 năm 1939 đã mang đến kết quả không tích cực: trong thời gian quay đầu (rẽ), tàu đột nhiên bị nghiêng mạnh – xuất hiện sự nguy hiểm về độ ổn định. Sự nghiêng gấp đã chỉ ra rằng chiều cao tâm nghiêng tổng cộng là 39 cm thay cho 50cm. Đồng thời, sự quá tải đáng kể của tàu khu trục so với thiết kế cũng được phát hiện. Để xác định nguyên nhân của tình trạng phức tạp này và khôi phục các nhược điểm của loạt tàu đang được đóng, một Ủy ban liên ngành với các Dân ủy Hải quân và công nghiệp đóng tàu đã được lập ra.

Việc nghiên cứu kỹ lưỡng các phần tử trên các tàu đã được đóng và hạ thủy đã chỉ ra rằng sự quá tải được gom lại do một vài nguyên nhân: yêu cầu về kỷ luật kỹ thuật khi đóng đã không được chú trọng, khối lượng của nhiều hệ thống và máy móc trong khi đóng không tương xứng, nhiều sự thay đổi, được đưa vào bản vẽ trong khi quá trình đóng tàu đã diễn ra. Tháng 5 năm 1940, kinh nghiệm khai thác sử dụng tổng hợp các tàu “Số 7” đầu tiên đã được Dân ủy Hải quân N.G.Kuznetsov trong báo cáo của mình cho Stalin đã ghi nhận sự đơn giản hóa thân tàu một cách quá mức đã dẫn đến sự chắc chắn không đủ tin cậy. Một ủy ban khẩn cấp dưới sự chủ nhiệm của V.I.Pershin đã đề nghị tăng cường tổ của boong, boong mũi và thành tàu. Tất nhiên, điều này sẽ làm tăng sự quá tải.

Việc nghiên cứu về sự ổn định của các tàu khu trục thiết kế “Số 7” và “7U” được tiến hành dưới sự chỉ đạo của Giáo sư Học viện Hải quân – Chuẩn Đô đốc V.G.Vlasov.

Các kết quả thu được là đáng thất vọng. Như trong bản báo cáo chi tiết của tàu khu trục “Serditiy” (“Dữ dội”), lượng choán nước tiêu chuẩn là 1686 tấn và độ cao tâm nghiêng – 63cm. Trong văn bản tiếp nhận các thí nghiệm cấp xưởng năm 1940 – tương ứng là 1735 tấn và 52cm. Còn theo các kết quả của sự nghiêng trong cùng năm – 1835 và 39cm. Vlasov đã đề nghị lắp trong bụng (hầm) các tàu đồ dằn rắn (ballat rắn) để tăng cường độ ổn định, nhưng đồng thời làm tăng tải trọng và độ mớn nước. Các đại diện của Phòng Thiết kế trung ương số 17 đã phủ nhận đề xuất này và tính toán việc tiếp nhận vừa đủ ballat lỏng trong các thùng nhiên liệu thay cho nhiên liệu tiêu thụ. Tháng 10 năm 1940, khi mà Ủy ban dưới sự chủ nhiệm của A.A.Zhdanov đã lựa chọn phương án thứ nhất. Từ tháng 3 năm 1941 đến tháng 7 năm 1942, trên các tàu khu trục “Serditiy”, “Slavniy”, “Strogiy”, “Stoikiy” và “Sposobniy” đã lắp 120 tấn ballat (đồ dằn), trên “Stroiniy” – 126 tấn, “Strashniy” – 119 tấn, “Soversheniy” và “Svobodniy” – 116 tấn, “Svirepniy” – 110 tấn, “Silniy” – 89 tấn.

Những công việc này, đồng thời việc khắc phục nhiều lỗi được phát hiện đã kéo dài thời gian hoàn thành các thí nghiệm hơn 1 năm. “Strozhevoy” đã được Ủy ban Thường vụ tiếp nhận chỉ vào tháng 10 năm 1940, còn chính thức gia nhập biên chế Hạm đội Baltic sau đó 6 tháng – 12 tháng 4 năm 1941.

Tổng cộng tới đầu Chiến tranh Vệ quốc vĩ đại, các nhà máy đóng tàu đã kịp đóng cho phía nhận hàng một nửa số “7U” – 8 cho Hạm đội Baltic và 1 cho Hạm đội Biển Đen. Số tàu còn lại (9 tàu) được đóng và thí nghiệm một cách khẩn trướng trong các điều kiện chiến tranh.

Những tàu “Số 7” còn “sống” qua chiến tranh đã mất đi vai trò của chúng một cách nhanh chóng. Từ cuối những năm 40, các tàu khu trục mới thuộc Thiết kế 30K đã gia nhập biên chế Hải quân và sau đó, nhiều tàu trong số chúng đã chuyển thành Thiết kế 30-bis. Mặc dù chúng không đáp ứng hoàn toàn các yêu cầu hiện tại, nhưng vẫn vượt trội hoàn toàn các thiết kế “Số 7” của những năm 30 theo mọi tham số. Dòng tàu 30-bis trở thành các tàu “thế hệ thứ hai” của Hải quân. Thậm chí với sự tính toán nâng cấp cơ bản, chúng đã phục vụ trong vai trò đơn vị chiến đấu đến nửa sau những năm 50.

Tàu đầu tiên trong số các tàu thuộc thiết kế “7U” được đưa vào sửa chữa toàn diện là “Soobrazitelniy” – đã có sự phục vụ cường độ cao trong những năm chiến tranh. Năm 1947, tàu quay trở lại biên chế với cơ cấu trang bị phòng không mới: không có pháo 76mm, nhưng với 8 pháo 37mm 70-K và 6 súng máy đồng trục 12,7mm “Colt – Browning”. Từ năm 1947, các tàu khu trục của Hạm đội Baltic được hiện đại hóa. Trên đó lắp các cột buồm ba chân, đài ra đa định vị nội địa, toàn bộ pháo 76mm và 37mm được thay bằng 4 thiết bị pháo đôi 37mm V-11. Đáng chú ý rằng việc sửa chữa và hiện đại hóa “Số 7”đã kéo dài thời gian phục vụ. Như “Silniy” hoạt động thêm 6 năm, trên “Strashniy” – 6,5 và “Slavniy” – 8 năm.

Phục vụ trong biên chế chiến đấu lâu nhất là “Phó Đô đốc Drozd” và “Slavniy” – tới những năm 1960. Các tàu có “tuổi thọ” lâu nhất là “Soobrazitelniy”, “Strogiy” và “Stroiniy”: chúng phục vụ đến giữa những năm 50 và được tái trang bị theo Thiết kế 32 thành các tàu cứu nạn và chỉ bị tháo dỡ vào những năm 1964 – 1966.

Sự xuất hiện của vũ khí tên lửa hạt nhân trong những năm 50 đã thay đổi tận gốc về chiến lược và chiến thuật Hải quân. Bộ Tư lệnh Hải quân đã tính toán sự hợp lý cần thiết có trong biên chế mỗi hạm đội một tàu đặc biệt tốc độ cao, có khả năng hỗ trợ hiệu quả các tàu chiến, chịu được tác động của vũ khí hủy diệt hàng loạt. Việc đóng các tàu này được yêu cầu đưa lên hàng đầu, vì thế chúng được quyết định đóng dựa trên cơ sở các tàu chiến cũ. Trong số các tàu cũ, nổi bật có “7U”. Như vậy đã dẫn đến sự xuất hiện của Thiết kế 32, được cho là sự nâng cấp sâu của các tàu khu trục phóng ngư lôi trong việc chuyển hóa thành tàu cứu hộ - khử phóng xạ.

Theo phương án, tàu cứu nạn thuộc Thiết kế 32 sẽ thực hiện các cuộc trinh sát phóng xạ, hóa học và vi sinh học trong khu vực tiếp nhận vũ khí hạt nhân hoặc hủy diệt hàng loạt, để kéo các tàu bị hỏng (gồm cả các tàu tuần dương hạng nhẹ) từ khu vực bị nhiễm trùng (nhiễm xạ), giúp (hỗ trợ) thủy thủ đoàn của các tàu bị nhiễm xạ trong việc dập lửa và cung cấp nước, thực hiện việc khử phóng xạ, khử khí và khử trùng các buồng trong, thực hiện việc cứu thương binh. Ngoài ra, dự kiến khả năng tiến hành các công việc của thợ lặn cạnh thành tàu bị thương. Thiết kế 32 còn có khả năng hỗ trợ thủy thủ đoàn của tàu ngầm bị đắm: các buồng thông gió, bị chìm sâu trong nước với áp suất cao, các khí tài tái sinh và các dụng cụ cứu nạn cá nhân, bảo đảm việc di tản người từ các buồng với độ sâu không lớn với sự hỗ trợ của các thiết bị cứu nạn.

“Soobrazitelniy” được cải tạo thành Thiết kế 32 thuộc Hạm đội Biển Đen. Tàu được đưa vào sửa chữa cơ bản ở xưởng số 497 (Sevastopol – hiện nay là số 201) mang tên S.Ordzhokindze trong tháng 12 năm 1951; việc đóng lại thành tàu cứu nạn sau đó không lâu. Tàu khi trục đã bị tháo vũ khí: các thiết bị ngư lôi, pháo trước được thay bằng hai thiết bị pháo đôi 57mm Zis-31BS với thước ngắm tự động AMZ-57-2. Đài điều khiển truyền động được mở rộng, lắp thêm quạt gió. Cột buồm ba chân; trên đó bố trí các anten của đài ra đa định vị nội địa. Trên boong tàu và tường của các thượng tầng đã được thay đổi cơ bản, lắp các thiết bị đặc biệt khác nhau – bình dành cho khí nén, buồng nén, tời, cuộn dành cho dây cáp, các thiết bị để thả thợ lặn. Chiều dài thân tàu tăng lên 0,8 mét và vì lắp các thiết bị bảo vệ xích mở mũi tàu TsOK-2 và độ nghiêng sau sống đuôi cho mỏ neo mạn tàu Hall khối lượng 1500kg.

Trong quá trình sửa chữa “Soobrazitelniy”, xuất hiện tên gọi SDK-11 (tàu cứu nạn – khử xạ), nhưng sau đó, lớp tàu mới không được chế tạo một cách chính thức, còn tàu được phân loại vào lớp tàu cứu nạn. Kết quả là, tàu khu trục được mang tới các thí nghiệm cấp quốc gia ngày 17 tháng 8 năm 1958 dưới tên gọi SS-16 (CC-16). Các văn bản tiếp nhận được ký ở Sevastopol ngày 30 tháng 9. Việc tiếp tục sửa chữa và trang bị lại kéo dài 6 năm, 10 tháng và 4 ngày – nhiều hơn 4 tháng so với thời gian dự kiến. Ở Baltic, theo Thiết kế 32, “Stroiniy” được trang bị lại (SKD-10, sau đó là SS-17) và “Strogiy” (SDK-13 – SS-18). Tàu sau cùng sau khi được nâng cấp sẽ theo đường biển Trắng – Baltic tới Hạm đội Phương Bắc. Theo đó, “Strogiy” trở thành tàu “7U” duy nhất hoạt động ngoài hai Hạm đội Biển Đen và Baltic.

Các tàu Thiết kế 32 phục vụ theo chức năng của chúng không lâu. Năm 1963, chúng được cải tạo thành các tàu mục tiêu hoặc mục tiêu nổi để thí nghiệm tên lửa. Tàu cuối cùng thuộc lớp “7U” bị loại khỏi biên chế năm 1965 và bị tháo dỡ lấy kim loại năm 1966 – 1968 ở Inkerman.

Sự tiếp nhận chiến đấu

Tàu khu trục 7U thứ hai thuộc Hạm đội Biển Đen “Soobrazitelniy” vào cuối năm 1940 đã rời Sevastopol tới các thí nghiệm cấp quốc gia. Mùng 10 tháng 5 năm 1941, “Soobrazitelniy” được Ủy ban quốc gia tiếp nhận. Mùng 7 tháng 11, tàu được Hải quân tiếp nhận và chính thức gia nhập Hạm đội Biển Đen.

Chiến dịch quân sự đầu tiên của tàu khu trục là cuộc đột kích một cách không thành công tới Kontstantsa. Mục đích của chiến dịch là phá hủy các kho dầu và trinh sát sự phòng thủ của căn cứ Hải quân Rumani. Ban đầu, “Soobrazitelniy” cùng với các tàu khu trục “Smyshleniy” và tàu chỉ huy “Kharcov” nằm trong cụm xung kích, nhưng sau đó, đội tàu đã được tái biên chế: cả hai tàu “7U” nằm trong nhóm hỗ trợ, được dẫn đầu bởi tàu khu trục “Voroshilov”. Hai tàu chỉ huy “Moskva” và “Kharcov” có nhiệm vụ đột kích trực tiếp bằng pháo binh.

Chiều 25 tháng 6, đội tàu đã rời Sevastopol. Trong đêm tối, các tàu của nhóm hỗ trợ đã không tìm được nhau, và chỉ tới bình minh, “Soobrazitelniy” mới đuổi kịp tàu tuần dương chỉ huy. Hành trình sau đó của chiến dịch đã chuyển thành một thảm họa. Lúc 5 giờ 21 phút, 20 phút sau khi khai hỏa bắn phá bờ biển, tàu chỉ huy “Moskva” đã bị nổ và đắm – tàu vướng phải bãi mìn của địch. Nỗ lực cứu hộ trên mặt nước của các thủy thủ tàu “Kharcov” đã gặp phải hỏa lực trên bờ của Rumani và tàu bị thương nghiêm trọng. Tốc độ của tàu hạ xuống 6 hải lý, và chỉ có sự may mắn ngẫu nhiên mới chạy khỏi khu vực nguy hiểm, thoát khỏi đạn bắn thẳng và bom của địch.

Lúc 7 giờ 26 phút, “Soobrazitelniy” đã tham gia bảo vệ tàu “Kharcov” đang quay về. Các tàu đã đánh trả cuộc không kích, bắn rơi máy bay duy ném bom duy nhất của địch, vào lục 8 giờ 30 phút, từ thành bên trái, trên góc quay 45 độ đã phát hiện ra dấu hiệu của ngư lôi. “Soobrazitelniy” đã triển khai đánh trả dữ dội, đi ngang trên nhưng vị trí được cho là có tàu ngầm địch, thả loạt bom chìm – 4 bom lớn, 8 bom nhỏ. Các quả bom lớn đã thả xuống độ sâu từ 25 đến 75 mét, bom nhỏ - 15 mét. Trong thời gia các vụ nổ đã xác định ngay lập tức đuôi tàu ngầm, sau đó, trên mặt nước xuất hiện các bọt không khí và vết dầu loang. Rõ ràng, trong thời điểm đó, về phía địch trên biển Đen chỉ có duy nhất một tàu ngầm của Rumani – “Delfinul” – nhưng nó đang nằm ở vị trí đủ xa với Konstantsa. Vì vậy, có thể khẳng định với xác suất tin cậy cao rằng nạn nhân của “Soobrazitelniy” là tàu ngầm S-206 của Liên Xô dưới sự chỉ huy của thuyền trưởng S.A.Karakov đã được đưa tới mặt trận gần bờ biển Rumani và đang quay về (cần lưu ý rằng, trong qua trình chiến dịch, việc phát hiện dấu hiệu ngư lôi không chỉ một lần: lúc 5 giờ 20 phút, các thủy thủ đã nhìn thấy chúng từ “Moskva”, lúc 6 giờ 43 phút – từ “Kharcov”. Chỉ huy của S-206 đã không được cảnh báo về cuộc đột kích trước đó tới Konstantsa, và gần như thực tế là tàu đã rơi vào cuộc tấn công của đồng đội – nhầm lẫn là quân Rumani. Có một tài liệu khác, mà theo đó, “Moskva” không bị chìm do mìn, mà là từ ngư lôi của S-206 mặc dù việc này rất đáng nghi ngờ. Tất cả có vẻ như nguyên nhân S-206 bị đánh chìm do “Soobrazitelniy” gây ra là rất thấp.

Lúc 13 giờ 15 phút, lực lượng phòng không trên tàu đã đánh lùi cuộc không kích cuối cùng, bắn rơi máy bay duy nhất. Buổi chiều, các tàu đã quay về Sevastopil. Tổng cộng trong ngày 26 tháng 7, “Soobrazitelniy” đã bắn 10 đạn 76mm và 21 đạn 45mm, đồng thời 80 viên đạn 12,7mm và 12 bom chìm.

Trong thời gian tháng 7 – 8, tàu khu trục có nhiệm vụ chính là hộ tống các đoàn tàu vận tải.

Ngày 29 tháng 8, “Soobraziteniy” đã hộ đống các tàu vận tải “Dnepr” và “Chapaev” từ Feodosia tới Sevastopol. Lúc 19 giờ 05 phút, gần mũi đất Ai-Todor, đội tàu đã bị hai máy bay địch tấn công – một máy bay ném bom và một máy bay phóng ngư lôi. Tàu khu trục đã khai hỏa bằng toàn bộ các loại vũ khí trên tàu, trong đó có pháo 130mm. Việc phòng không đã có kết quả tốt mặc dù “Dnepr” bị thương nhẹ do bom nổ gần.

Đêm 31 tháng 8, “Soobrazitelniy” và “Dnepr” đã tới Odessa. Tới thời điểm đó , các trận đánh đã diễn ra gần thành phố và bến cảng đã bị pháo binh địch bắn phá. Trong thời gian ba ngày, tàu khu trục đã yểm trợ hỏa lực cho các đơn vị bộ đội Liên Xô, thực hiện 13 lần bắn phá các mục tiêu trên bờ. Ban ngày, hỏa lực được bắn với sự hỗ trợ của đài hiệu chỉnh, còn với cuộc tấn công lúc hoàn hôn – bắn diện với việc sử dụng TsAS-2, hoạt động tự động. Để không làm lộ vị trí bắn cho kẻ thù, tàu khu trục đã thực hiện việc thay đổi trận địa và phun màn khói một cách thường xuyên. “Soobrazitelniy” đã vài lần cố gắng tấn công các máy bay “Luftaffe”, nhưng mỗi lần, tàu lại phải tránh bom. Đặc biệt nguy hiểm là cuộc không kích mùng 2 tháng 9. Lúc 10 giờ 43 phút, hai “Junkers-87” với hình thức bổ nhào vòng tròn đã ném tới tàu khu trục 8 quả bom, một trong số đó đã phát nổ ở cự ly 8 – 10 mét từ thành tàu – không gây ra thiệt hại. Khi quay về từ trận địa hỏa lực, “Soobrazitelniy” đã nhanh chóng chạy vào cửa cảng Odessa, mà theo đó, cũng có thể tấn công khá hiệu quả các đại đội pháo binh (trên bờ) của Rumani. Chỉ huy tàu khu trục đã thực hiện một nhiệm vụ không đơn giản: mở màn khói dày và đi trong màn khói để vào cảng ở tốc độ 25 hải lý. Để không va vào chỗ buộc tàu, mỏ neo đã được thả khẩn cấp. Sự nguy hiểm này có thể hiểu được – “Soobrazitelniy” đã thoát khỏi việc bị trúng bom và neo đậu an toàn trên cảng. Ban đêm, tàu rời cảng tới Feodaosia.

Tổng cộng trong khoảng ba ngày, tàu đã bắn về phía địch 364 đạn pháo 130mm, 80 đạn 76mm và 327 đạn 45mm, đồng thời 390 viên đạn 12,7mm. Theo thông tin từ mặt trận chuyển về, hiệu quả hỏa lực của tàu là đủ cao, vì vậy thủy thủ đoàn tàu khu trục đã được tuyên dương bởi Hội đồng quân sự khu vực phòng thủ Odessa.

Mùng 6 – 7 tháng 9, “Soobrazitelniy” đã hộ tống các tàu vận tải “Armenia”, “Gruzia” và “Ukraina” từ Feodosia tới Sevastopol. Sau sự hy sinh của “Bystriy”, các tàu khu trục đã phải để phòng các loại mìn thủy âm của địch, vì vậy, từ vịnh Kamysho tới Sevastopol, đã tiến hành kéo để không phát ra tiếng ồn từ các chân vịt. Đây là chiến dịch tác chiến thứ 18 của “Soobrazitelniy”.

Ngày 23 tháng 9, tàu khu trục hộ tống tàu vận tải, tiếp tục từ Sevastopol tới Tendra. Buổi chiều, S.S.Vorkov đã nhận mệnh lệnh đi tới hỗ trợ tàu khu trục “Besposadniy”. Tàu khu trục này bị thương nặng do máy bay Đức và được kéo từ Odessa tới Sevastopol bằng tàu cứu nạn SP-14. Buổi sáng hôm sau, “Soobrazitelniy” đã tới khu vực quy định. Do gặp bão nhẹ, SP-14 không nằm ở trạng thái sẵn sàng làm nhiệm vụ. Dây cáp kéo từ “Besposadniy” đã được móc vào “Soobrazitelniy”. Tuy nhiên, mũi của “Số 7” đã bị hỏng chỉ còn treo trên tấm bọc ngoài, cản sở rất lớn sự di chuyển. Rõ ràng rằng, nó cần được cắt bỏ hơn là ở trong trạng thái treo. Vorkow đã đề nghị chọc thủng các tấm kim loại bằng đạn nổ, nhưng chỉ huy của “Besposadniy” – thuyền trưởng – trung úy G.P.Negod đã không chấp nhận phương án này. Cuối cùng, bộ phận gây cản trở đã được cắt bằng tay, và “Soobrazitelniy” đã di chuyển trên biển cùng tàu bị thương với tốc độ 7 – 8 hải lý. Một vài lần, trên các tàu, máy bay địch bay qua nhưng không ném bom. Sáng 25 tháng 9, các tàu đã tới gần Evpartoria và sau vài giờ đã thả neo ở vịnh Sevastopol.

Thời điểm rất căng thẳng đối với thủy thủ đoàn “Soobrazitelniy” là vào tháng 11 năm 1941. Trong chế độ chuẩn bị sẵn sàng cho chiến dịch thứ 35, khi đó, tàu cùng với “Cposobniy” thực hiện việc vận chuyển khẩn cấp từ Taman tới Sevastopol 500 quân đổ bộ. Trong sương mù dày đặc, khi tầm nhìn tổng cộng 1 – 3kvt, các tàu khu trục đang đi với tốc độ 32 hải lý trên cự ly các nhau 1-2kvt. Khó khăn hơn là việc hộ tống tới Bosfor các tàu chở dầu “Avanesov”, “Tuapse”, “Sakhalin” và tàu phá băng “Mykoya”. Ngày 26 tháng 11, đội tàu đã rời Batumi dười sự hộ tống của tàu chỉ huy “Tashkent” và tàu khu trục “Soobrazitelniy” và “Sposobniy”. Trong ngày hôm sau, thời tiết trở nên xấu đi, còn tiếp đó một trận bão dữ dội đã bùng lên. Sức gió lên cấp 10, sóng – cấp 8,9. Sự tụ tuyết khi đó đã làm tầm nhìn giảm xuống 0. Thành tàu “Soobrazitelniy” là 55 độ, còn trong buồng hoa tiêu, toàn bộ dụng cụ bị thổi bay khỏi bàn. Các con sóng đã làm gãy các mối cố định và cuốn ra biển thuyền con, kính chắn thành bên trái và một số bom chìm.

Tàu đã thực hiện nhiệm vụ đặt ra trước mặt tới giới hạn các khả năng của nó. Ngày 29 tháng 11, tàu quay lại Tuapse với đầy đủ nhiên liệu dự trữ - vì vậy, tàu đã được thả neo. Bằng cách này, khi đó đã thu hút được sự chú ý vào các nhược điểm thiết kế của tàu khu trục 7U: các lỗ trong các tấm gần đáy của các thùng nhiên liệu không được bố trí gần đáy mà cao hơn một chút. Kết quả là trên đáy thùng nhiên liệu có lượng dầu dự trữ tích tụ, không thể tiếp nhận máy bơm. Đó là lỗi thiết kế và không có nó, khối lượng nhiên liệu đã được giảm đi khoảng 20 tấn.

Ngày 25 tháng 12, chiến dịch đổ bộ Kerchensko – Feodoskiy đã bắt đầu. “Soobrazitelniy” nhận nhiệm vụ cơ động nhất trong chiến dịch. Ngày 29 – 30 tháng 12, tàu đã hộ tống từ Tuapsa tới Feodosia các tàu vận tải “Kursk”, “Fabritsius” và “Kracnogvardeets”. Đến ngày hôm sau, thuyền trưởng cấp 1 N.E.Basistiy đã kéo lá cờ chỉ huy chiến dịch trên tàu khu trục. Trời đã hửng nắng, các cuộc tấn công liên tục của không quân Hít le bắt đầu” trong thời gian 1 ngày, “Soobrazitelniy” đã khai hỏa 5 lần vào các máy bay địch. Lúc 14 giờ 46 phút tàu đã bắn pháo chính vào sân bay bằng 20 viên đạn. Hỏa lực bắn từ khoảng cách 168,5 kvt. Buổi chiều, tàu khu trục bắn thêm 102 quả đạn pháo 130mm theo đường Feodosia – Krech, nơi, theo các thông tin trinh sát, tập trung số lượng lớn các đơn bị quân Đức.

Ngày đầu tiên của năm mới – 1942, “Soobrazitelniy” đã bắn 5 viên đạn từ pháo chính. Cùng thời gian đó, thời tiết đã xấu đi. Băng và gió mạnh làm cho tàu bị đóng băng nặng. Công việc nặng nhọc để phá băng trở nên vô ích. Tới chiều ngày hôm sau, sức gió đạt tới cấp 8, còn nhiệt độ giảm xuống -15 độ; do đó, lớp băng trên boong trên dày 25cm. Mặc dù vậy, tàu vẫn giữ được an toàn và thực hiện thêm một vài lần bắn phá lên bờ. Mùng 3 tháng 1, các máy bay Luftwaffe hai lần ném bom tàu, nhưng toàn bộ 6 quả bom được ném xuống đều rơi cách xa tàu 30 – 40 mét so với thành tàu và không gây thiệt hại. Đến thời điểm đó, trên tàu còn tổng cộng 80 tấn nhiên liệu, và bắt buộc H.E.Basistiy phải chuyển bộ tham mưu của mình tới tàu khu trục “Boykiy”. “Soobrazitelniy” được tiếp nhận các thùng nhiên liệu 70 tấn nước tải trọng dằn và rời tới Hovorossiysk.

Trong bốn ngày đã qua đó, tàu khu trục đã bắn về phía địch cả trên không lẫn trên bộ 283 đạn 130mm, 144 đạn 76mm và 146 đạn 45mm cùng 330 đạn 12,7mm. Còn tổng cộng trong năm 1941, tàu đã ra khơi chiến đấu 43 lần, hộ tống 44 tàu vận tải, đi qua 13 874 dặm với 1108 tiếng di chuyển.

Từ mùng 6 đến mùng 9 tháng 1 năm 1942, “Soobrazitelniy” đã hộ tống tàu vận tải “Kuban” từ Novorosiysk tới Feodasia và “Shakhter” – theo hướng ngược lại. Khoảng thời gian này, tàu khu trục và các tàu được hộ tống nhiều lần hứng chịu các cuộc không kích, trong đó 10 lần bom được ném xuống từ máy bay nhưng không gây thiệt hại. Các vũ khí phòng không của “Soobrazitelniy” đã bắn vào các máy bay ném bom 67 phát đạn 76mm, 100 đạn 45mm và 240 đạn 12,7mm.

Ngày 15 tháng 1, tàu một lần nữa tham gia chiến dịch đổ bộ - lần này là ở Sudak. Tiếp nhận trên thành tàu tới Novorossiysk là 241 chiến sĩ thuộc trung đoàn bộ binh sơn chiến số 266, tàu đến muộn vào buổi chiều và đổ bộ đội lên vịnh Noviy Svet. Sáng 16 tháng 1, “Soobrazitelniy” rời vịnh để tới Novorossiysk. Còn sau ba ngày đêm, tàu đã thả neo ở Feodasia và khai hỏa pháo 130mm vào các đơn vị Đức đang tấn công. Ngày 19 và 23 tháng 1 – các chiến dịch mới tời bờ biển Krưm, bắn phá các công sự ở Feodasia, yểm trợ cho cuộc đổ bộ mới vào Sudak.

Mùa đông năm 1941/1942, đã có những hiện tượng bất thường. Gió bão, sóng, băng giá đã là trầm trọng thêm tình trạng nặng nề của Hạm đội Biển Đen. Cơn bão ngày 22 tháng 1 quét qua vịnh Novorossiysk đã làm hỏng 10 tàu thuyền đang đỗ. Chỉ huy “Soobrazitelniy” trong thời gian này đã định hướng và đưa tàu khu trục của mình ra ngoài vịnh, cho phép tránh được những rắc rối và thiệt hại. Nhưng trong chiến dịch ngày 21 tháng 2, gần như ngay sau khi hoàn thành việc sửa chữa – bảo trì, tàu đã ra khơi. Dưới sóng đánh cấp 8, boong ở khu vực khung số 23 – 26 đã bị cong, cột chống bị uống cong, xuất hiện các vết nứt trên các tấm lát sàn tàu. Trên vỏ bọc ngoài ở khung số 35 – 36 xuất hiện vết gãy. Qua các cửa bị biến dạng và nắp cửa, và các cửa mạn boong mũi, nước bắt đầu tràn vào tàu. Một số thiết bị đã được tháo và ném xuống biển. Các vết nứt trên lá chắn pháo 130mm số 1 và số 4 đã hình thành, bệ trái của máy thả bom đã bị cong, cửa kính bị phá vỡ. Cuối cùng, trong độ nghiêng mạnh về thành bên trái, trụ cột buồm đã bị gãy và đổ. Tàu khu trục giảm tốc độ còn 12 hải lý và quay lại căn cứ.

Việc sửa chữa kết thúc một cách khó nhọc. Sau đó, “Soobrazitelniy” lại lao vào các thử thách mới. Mùng 6 tháng 3, tàu mang tên thành tàu 170 Hồng quân và khoảng 15 giờ 00 đã rời Tuapsa tới Sevastopol. Đêm mùng 7, thời tiết thay đổi một cách đột ngột. Lúc 4 giờ, gió tăng lên cấp 7, biển động cấp 6. Từ các cú đánh của các ngọn sóng giao nhau, trên mặt lát của boong mũi và các vành đai trước của lớp bọc xuất hiện các vết nứt, các mối liên kết cố định đã trở nên yếu đi và nước bắt đầu tràn vào. Tấm lát ở khu vực khung số 35 – 36 một lần nữa bị đứt tung; trên tấm lát ngoài giữa khung số 32 và 46 với hai thành hình thành các vết lõm. Trên mặt lát giữa vỏ của ống khói thứ nhất và đài chỉ huy xuất hiện các viết nứt ngang dài 0,8 mét; ở khu vực khung số 94 – 96 – ba vết nứt 0,3 mét. 14 cửa mạn tàu, 8 cửa chống tràn nước và 5 nắp cửa đã bị biến dạng và mất độ kín. Khoảng 300 tấn nước đã tràn vào các buồng trong. Lúc 4 giờ 10 phút, nước đã làm gãy giá cố định các quả bom chìm và 4 bom B-1 đã trôi qua thành tàu xuống biển.

“Soobrazitelniy” đã tới Sevastopol trong trình trạng này. Gần ngọn hải đăng Hersoness, tàu bị ba máy bay ném bom của địch tấn công. Rất nhanh chóng, quanh tàu xuất hiện hàng loạt đạn nổ - do hỏa lực pháo binh Đức bắn từ Welbeka (Velbeka). Tàu khu trục đã thả màn khói và đột phá tới vịnh Bắc, để từ đó tới Odessa, trên vận tốc tối đa có thể. Mặc dù trong thời gian bị tấn công, tàu đã bị thêm những vết thương nhưng đã thực hiện việc di chuyển mạo hiểm một cách thành công. Nằm ở Sevastopol, tàu đã thoát khỏi các cuộc tấn công và sau đó trở về Kavkaz an toàn cùng với tàu tuần dương cũ “Komintern” và tàu vận tải “Kuban”.

Sau khi được sửa chữa khẩn cấp, “Soobrazitelniy” lại lao vào chiến trận. Ngày 23 tháng 5, quân Đức với lực lượng mới đã tổ chức cuộc tiến công Sevastopol, các đơn vị Hồng Quân đang ở lại bán đảo Kerchen. Các đơn vị đồn trú ở pháo đài bị bao vây cần bổ sung đạn dược, thực phẩm một cách khẩn cấp. Sự tăng viện cho những người phòng thủ chỉ có thể là Hải quân.

Chiều 25 tháng 3, từ Batumi, đội tàu với biên chế: tàu tuần dương “Voroshilov” và tàu khu trục “Soobrazitelniy” và “Sposobniy” đã lên đường. Trên các tàu được điều tới Sevastopol có 3017 bộ đội thuộc lữ đoàn Hải quân đánh bộ số 9, 33 pháo chiến trường (dã pháo), 27 giá súng máy, một số lượng lớn đạn dược.

Chiều 25 tháng 3, từ Batumi, đội tàu với biên chế: tàu tuần dương “Voroshilov” và tàu khu trục “Soobrazitelniy” và “Sposobniy” đã lên đường. Trên các tàu được điều tới Sevastopol có 3017 bộ đội thuộc lữ đoàn Hải quân đánh bộ số 9, 33 pháo chiến trường (dã pháo), 27 giá súng máy, một số lượng lớn đạn dược.

Lúc 19 giờ 31 phút ngày 27 tháng 5, khi còn vài giờ hành trình nữa là tới Sevastopol, từ trên “Soobraziteniy” đã phát hiện máy bay Đức và hỏa lực bắn chặn được bắn lên không chậm trễ. Bom đã được ném xuống, rơi cách tàu 70 mét và máy bay địch chạy mất. Nhưng nửa giờ sau, địch lại xuất hiện một lần nữa. Các máy bay ném bom và máy bay phóng ngư lôi với cường độ không lớn đã tiến hành các cuộc tấn công vào đoàn tàu tới đêm muộn. Cuộc không kích cuối cùng được thực hiện khi các tàu Liên Xô đang ở gần cửa vào vịnh Bắc: các “Heinkel” đã phóng ngư lôi xuống gần bờ cạnh bảo tàng Hersoness. Nhưng không quả ngư lôi nào của Đức trúng đích.

Ở gần Sevastopol là nguy hiểm, vì vậy, việc đưa bộ đội và vũ khí lên bờ chỉ tiến hành trong thời gian tổng cộng 30 phút. Trên tàu tiếp nhận những người di tản. Trong đó, “Soobrazitelniy” nhận 301 thương binh và 456 tù binh. Trong cùng đêm đó, các tàu đã nhổ neo quay về Batumi.

Tới buổi sáng, các cuộc không kích xuất hiện trở lại. Lúc 8 giờ 17 phút, “Soobrazitelniy” cự ly 50kvt đã khai hỏa và chiếc máy bay duy nhất đang bay ở độ cao 2000 mét. Các quả bom ném xuống từ chiếc máy bay này không gây ra thiệt hại. Đặc biệt nguy hiểm là cuộc không kích sau đó, bắt đầu lúc 11 giờ 43 phút. Bảy máy bay phóng lôi và 3 máy bay ném bom đã áp sát các tàu Liên Xô, phân thành 3 nhóm và tấn công một cách đồng loạt từ các hướng khác nhau. Mục tiêu chính của chúng là “Soobrazitelniy”.

Tàu khu trục đã sử dụng mọi loại vũ khí. Pháo 130mm đã bắn bằng đạn nổ từ xa theo các máy bay phóng lôi khi chúng hạ thấp độ cao còn 5 – 10 mét để thả ngư lôi. Một trong số các máy bay địch đã bị bắn trúng, nó bốc khói và lao xuống nước. Bằng cách vòng đột ngột, “Soobrazitelniy” đã tránh được 6 ngư lôi và 8 bom địch thả xuống. Quân Đức đã phải rút lui mà không có kết quả. Sự kiện này của Chiến tranh Vệ quốc vĩ đại đã trở thành một trong những ví dụ điển hình trong các hoạt động của chỉ huy và thủy thủ đoàn trên tàu khi đánh trả cuộc tấn công đường không quy mô lớn.

Tổng cộng trong 27 và 28 tháng 5, “Soobrazitelniy” đã bắn 36 đạn 130mm, 121 đạn 76mm, 212 đạn 45mm và 500 đạn 12,7mm.

Việc di chuyển thường xuyên giữa các căn cứ cho tàu khu trục đã trở thành “thói quen” công việc hàng ngày. Sáng sớm ngày 27 tháng 6, tàu tới Novorossiysk từ Poti. Trên tàu có khoảng 1000 tấn hàng hóa khác nhau, bao gồm các đạn 305mm xếp chồng trên boong, được sử dụng cho các đại đội pháo số 35 thuộc Sevastopol. Sau khi tiếp nhiên liệu, “Soobrazitelniy” sẽ đột phá vào thành phố - pháo đài đang bị bao vây. Nhưng lúc 6 giờ 40, việc tiếp dầu bị gián đoạn: có mệnh lệnh tàu phải ra khơi không chậm trễ để gặp tàu chỉ huy “Tashkent” đang bị thương nặng.

Quay về từ Sevastopol, tàu đã gặp “Tashkent” ở 26 dặm cách bờ biển. Tiếp nhận khoảng 100 tấn nước và mũi tàu bị chúi về hướng boong trên, việc tàu chỉ huy còn nổi là một phép lạ. Còn trên thành tàu đang có 3000 người. “Soobrazitelniy” đã tới gần thành bên phải tàu bị thương và nhận từ “Tashkent” 1975 thương binh và dân thường di tản. Tàu khu trục không thể tiếp nhận hơn nữa: sự ổn định của tàu đã tới giới hạn nguy hiểm. May mắn thay, ở gần đó, tàu nhỏ và tàu khu trục “Bditelniy” đã đến. “Soobrazitelniy” đã quay lại Novorossysk. Việc vận tải kỷ lục của “Số 7” số lượng hàng hóa đã thành công, nếu không tính thời điểm neo đâu: do hành khách lên bờ, tàu khu trục bị nghiêng 15 độ về bên trái. Sự nguy hiểm xuất hiện trên boong do đạn 12 inch bị trượt xuống thành tàu, nhưng tất cả đều kết thúc êm đẹp.

Sau 5 ngày, “Soobrazitelniy” đã trở thành nhân chứng của một trong nhưng bị kịch lớn nhất trong Hạm đội Biển Đen. Mùng 2 tháng 7 năm 1942, Novorossysk đã chịu cuộc không kích mạnh. 64 “Junkers-88” cùng khoảng gần 50 máy bay khu trục đã xuất hiện một cách đột ngột sau những đám mây và ném vào cảng khoảng 170 quả bom. Tổng cộng trong 4 giờ, tàu chỉ huy “Taskent”, tàu khu trục “Bditelniy”, tàu vận tải quân y “Ukraina” và một số tàu nhỏ khác đã bị phá hủy. Nhiều tàu bị thương. “Soobrazitelniy” một lần nữa gặp may: ở thời điểm của cuộc tấn công, các loại vụ khí phòng không trên tàu đã khai hỏa không chậm trễ vào máy bay địch. Có lẽ, chỉ có tàu khu trục này thoát khỏi trúng đạn trực tiếp mặc dù vẫn bị ảnh hưởng từ các vụ nổ gần tàu. Đặc biệt nguy hiểm là bom 500kg của địch đã rơi vào đường sắt dẫn tới gần thành tàu. Boong mũi bị phủ bởi hàng mét đất và bụi, còn đường ray bị xoắn và vướng vào mũi tàu ghì vào thành tàu. Các la bàn và toàn bộ thiết bị hàng hải bị hỏng do chấn động mạnh.

Ngay sau cuộc tấn công, Tư lệnh Hạm đội – Thống chế L.A.Bladimirsky đã tới “Soobrazitelniy” và ra lệnh rời khỏi căn cứ ngay lập tức vì người Đức có thể tấn công lại. Trên tàu chở các thiết bị cần thiết và móc đường ray loại lớn. Đi trên biển không có la bàn, việc định hướng thực hiện theo viền bờ biển; đến chiều, tàu đã tới Tuapsa an toàn.

Sau khi sửa chữa (tháng 7 – 8 ), “Soobrazitelniy” hai lần di chuyển tới vịnh Tsemess để bắn phá các trận địa của địch trong khu vực các trạm Naberdzhaev, Krasno – Medvedev, Berkhne – Bakansk và Nizhne – Bakansk. Mùng 1 tháng 9, tàu khu trục đã bắn 151 đạn pháo 130mm, mùng 2 tháng 9 – 194. Việc bắn tiến hành theo diện với việc sử dụng thiết bị điều khiển hỏa lực TsAS-2.

Đêm mùng 4 tháng 10 “Soobrazitelniy” và “Boykiy” đã thực hiện đột kích tới Yanta, nơi, theo các thông tin trinh sát, là chỗ tập trung tàu và các phương tiện nổi mà trên đó, Đức sẽ chuyển các đơn vị từ Sevastopol tới Kerch. Các tàu khu trục đã bắn theo diện tích 4x4kvt mà không có sự hiệu chỉnh từ tầm xa 110 – 116kvt. Các đại đội pháo bờ biển của Đức đáp trả vào tàu Liên Xô từ trên bờ. Để đánh lạc hướng địch, chỉ huy “Boykiy” đã ra lệnh thả xuống nước chuỗi đạn Golmsa. Trong đêm tối, địch đã thấy định rằng đó là ánh lửa lấp lánh trên tàu và đã bắn đạn liên tiếp vào mục tiêu giả. Lúc 23 giờ 45 phút, “Soobrazitelniy” đã phát hiện hình dáng của tàu đang tiến tới gần và đã bắn 3 viên đạn 76mm, sau đó con tàu này đã quay lại và biến mất.

Tổng cộng, ở khu vực cảng Yanta, “Soobrazitelniy” đã bắn 203 đạn 130mm, “Boykiy” – 97. Đáng tiếc, kết quả bắn do không được hiệu chỉnh nên không cao. Thông tin từ du kích về việc bắn chìm tàu ngầm ở Yanta không được khẳng định.

Trong tháng 11, “Soobrazitelniy” đã trải qua thời điểm không tốt đẹp: trong thời gian di chuyển tới khu vực Poti, các ống trong nồi hơi đã bị nổ và trong buồng nồi hơi bị ngập nước nóng. 5 người đã thiệt mạng do bỏng từ các buồng máy.

Cuối tháng 11 năm 1942, Bộ Tư lệnh Hạm đội Biển Đen đã có kế hoạch lập chiến dịch tập kích quy mô lớn lên bờ biển Rumani. Mục tiêu này đã lôi kéo vào: tàu tuần dương “Voroshilov”, tàu chỉ huy “Kharcov”, tàu khu trục “Soobrazitelniy” (đội thứ nhất), “Besposadniy” và “Boykiy” (đội thứ hai). Tàu tuần dương phải phá hủy bên cảng Supin, tàu chỉ huy – bắn phá bờ biển các quần đảo Fidonisi, nơi sân bay và tàu có thể ở đó, “Soobrazitelniy” nhận nhiệm vụ bảo vệ tàu tuần dường, còn khi tới gần Fidonisi sẽ tiêu diệt đài ra đa bờ biển. Đội tàu thứ hai nhận nhiệm vụ bắn phá bến cảng Mangalia.

Đội tàu đầu tiên dưới sự chỉ huy của Phó Đô đốc L.A.Bladimirsky đã rời Batumi ngày 29 tháng 11. Rạng sáng mùng 1 tháng 12, các tàu đã tới gần Fidonisi và lúc 7 giờ 47 phút đã bắn phá vào ngọn hải đăng. “Soobrazitelniy”, di chuyển với tốc độ 9 hải lý, bắn phá từ cự ly 30,5kvt, “Kharcov” – từ 39kvt, “Voroshilov” – pháo chính từ 40kvt. Những vụ nổ liên tiếp và hỗn loạn từ các cỡ đạn khác nhau thực tế đã loại bỏ khả năng hiệu chỉnh hỏa lực. Tổng cộng có hơn 300 viên đạn (chỉ riêng “Soobrazitelniy” đã bắn 196 đạn 130mm và 11 đạn 76mm), nhưng ngọn hải đăng, theo mọi sự quan sát, vẫn không bị phá hủy.

Cùng tiếng gầm của đại bác, lúc 8 giờ 05 phút ở tấm chắn bên phải “Soobrazitelniy” đã thấy mìn và đang trôi cách thành tàu 7 – 8 mét. Bãi mìn trong khu vực này đối với các thủy thủ Liên Xô là sự bất ngờ lớn. Vorkov nhanh chóng thông báo cho chỉ huy, tàu khu trục đã quay lái và rời khỏi khu vực khẩn cấp. Nhưng đã muộn. Bên thành “Voroshilov”đã có 2 vụ nổ mạnh. Chiến dịch không thành công: bây giờ, nhiệm vụ chính là cấp cứu tàu tuần dương.

May mắn là thủy thủ đoàn của “Voroshilov” nhanh chóng cứu tàu không bị đắm và khôi phục khả năng di chuyển một cách thành công. “Soobrazitelniy” đã hộ tống tàu tuần dương tới bờ biển Kavkaz, hai lần tấn công các máy bay địch xuất hiện, trong đó có cả đạn pháo chính (12 đạn 130mm và 3 đạn 76mm). Mùng 2 tháng 12, tàu tuần dương đã gặp tàu phóng lôi trên biển và cùng với tàu này tới Poti, còn “Soobrazitelniy” và “Kharcov” đã di chuyển tới Batumi. Quá trính di chuyển của tàu khu trục tới Fidonisi đã hoàn thành với một nồi hơi (nồi thứ 2 mang tính hỗ trợ); trong khoảng 30 giờ đã đi qua 429 dặm và tiêu thụ 141 tấn nhiên liệu. “Soobrazitelniy” đã quay về với 2 nồi hơi trên tốc độ 20 – 26 hải lý. Trong khoảng 28 tiếng, tàu đã đi qua 593 dặm và tốn 195 tấn dầu.

Đêm 12 tháng 12, tàu một lần nữa hướng đến bờ biển Rumani – nhiệm vụ của tàu là yểm trợ các tàu quét mìn trên tuyến liên lạc của kẻ thù. Trong ngày hôm sau, “Mina” và BTS-412 đã tham chiến với các tàu vận tải Rumani, nhưng đáng tiếc là ở xa khu vực tuần tra của “Soobrazitelniy”. Sau 2 ngày, toàn bộ các tàu đã quay về căn cứ. Trong chiến dịch này, “Soobrazitelniy” đã đi qua 604 dặm và tiêu thụ 170 tấn nhiên liệu. Từ 26 đến 29 tháng 12, tàu một lần nữa ở trong bộ phận phía tây Hạm đội Biển Đen và hoạt động trên tuyến liên lạc của địch.

Tổng cộng trong năm 1942, tàu khu trục đã hoàn thành 102 lần ra khởi, đi qua 27 693 dặm và 1530 giờ hành trình.

Trong nửa đầu năm sau, tàu thường xuyên được sử dụng cho việc di chuyển giữa các căn cứ. Từ 31 tháng 1 đến mùng 4 tháng 2 năm 1943, tàu đã hai lần rời khu vực Novorossysk để yểm trợ hỏa lực cho các đơn vị bộ đội. Trong lần quay về sau chiến dịch thứ hai, tàu đã bị bão mạnh. Sóng cấp 6 đã làm vỡ nắp cửa ra vào và một số buồng và nước ngay lập tức tràn vào. Dòng chảy được hình thành và tràn vào trong hầm đạn pháo 130mm đầu tiên. Khi tới căn cứ, trên lớp vỏ bọc thân tàu xuất hiện 14 vết nứt, một vài vết trong đó dài tới nửa mét.

Ngày 26 tháng 2, “Soobrazitelniy” đã rời Tuapsa tới Genlendzhik cùng 1057 bộ đội và 10 tấn hàng hóa, khi quay lại mang theo 600 người bị thương.

Mùng 2 tháng 3 năm 1943, theo mệnh lệnh của Dân ủy Hải quân, tàu khu trục “Soobrazitelniy” được nhận danh hiệu Cận vệ.

Tới thời điểm đó, tàu khu trục đã đi qua 50 000 dặm mà không có sự sửa chữa triệt để. Đương nhiên là việc này khong thể không dẫn tới những sự hỏng hóc nghiêm trọng trong máy móc. Cường độ sử dụng tàu được giảm mạnh, “Soobrazitelniy” không còn tham gia trực tiếp trong các chiến dịch chiến đấu. Trong năm 1943, tàu đã đi qua 7804 đặm, trong năm 1944 – 3215 và năm 1945 – 3198. Có lẽ, nhiệm vụ đáng chú ý nhất của “Soobrazitelniy” trong hai năm cuối của chiến tranh là tham gia bảo đảm an toàn cho Hội nghị Yanta trong tháng 2 năm 1945: nhiệm vụ tuần tra vinh dự nhất – phía Nam Livadia được giao cho tàu khu trục Cận vệ.

Tổng cộng trong những năm Chiến tranh Vệ quốc vĩ đại, “Soobrazitelniy” đã hoàn thành 218 lần ra khơi, trải qua 63 785 đặm trong 361 ngày di chuyển, hộ tống 53 (theo tài liệu khác – 59) tàu vận tảu, vận chuyển gần 13 000 binh lính và người di tản, thực hiện 52 lần bắn phá bờ biển và gần 100 máy bay, tàu đã bắn 2863 đạn pháo 130mm (trong đó có 108 viên vào máy bay), 1215 đạn 76mm, 1623 đạn 45mm và 478 đạn 37mm. Kết quả chiến đấu của tàu khu trục: 5 (theo các tài liệu khác) – 7 máy bay ném bom đã bị bắn rơi, bao gồm cả việc phối hợp bắn rơi máy bay với các tàu khác. Thiệt hại về nhân sự trong thủy thủ đoàn tổng cộng 5 người – hy sinh do bị bỏng từ hơi nước của nồi hơi.

“Smưshlennưi”

Là tàu đầu tiên thuộc Thiết kế 7U trong Hạm đội Biển Đen. Từ ngày ngày đầu chiến tranh đã tham gia tích cực vào các hoạt động quân sự. Ngày 25 tháng 6 năm 1941, cùng với “Soobrazitelnưi” nằm trong biên chế nhóm tàu yểm trợ và ra khơi theo hướng tới Konstantsa. Tuy nhiên, khi di chuyển theo luồng lạch giữa các bãi mìn, “Smưshlennưi” (“Sáng dạ”) đã bị mắc cạn do thành tàu chạm vào đất và phải ở lại. Tàu chỉ gặp tàu tuần dương “Voroshilov” vào ngày hôm sau, lúc 7 giơ 25 phút, khi tàu chỉ huy đang quay về căn cứ.

Trong tháng 8 – 10, tàu khu trục tham gia phòng thủ Odessa, hộ tống các tàu vận tải, bắn phá các đơn vị địch. Trong quá trình di tản các đồn biên phòng Odessa ngày 16 tháng 10, “Smưslenưi” và “Boikyi” nằm trong số những tàu chiến cuối cùng rời cảng.

Sau đó – phòng thủ Sevastopol, các hành trình giữa căn cứ chính của Hạm đội và bờ biển Kavkaz. Ngày 28 tháng 11, từ mặt trận tới khu vực đất mũi Fiolent, tàu đã bắn vào các đơn vị Đức với 120 viên đạn 130mm. Trong tháng 12, tàu yểm trợ cuộc đổ bộ tới Feodosia, một lần nữa bắn vào quân địch dưới Sevastopol.

Mùng 5 tháng 1 năm 1942, ở Evparoria, quân đổ bộ từ các tàu nhỏ đã đánh bật quân Đức ra khỏi phía nam thành phố. Giai đoạn 2 của cuộc đổ bộ, “Smưslennưi” được đưa đến, Nhưng khi đến cảng Evatoria với tiểu đoàn Hải quân đánh bộ, tàu khu trục đã không thực hiện được nhiệm vụ chiến đấu do bão và hỏa lực mạnh từ bờ biển. Tàu đã quay về Sevastopol.

Trong thời gian chiến dịch tới đêm 21 tháng 2, “Smưslenưi” đã gặp bão lớn. Sóng biển lên cấp 8 trong khi sóng ngắn không bình thường (30 – 35 mét). Tàu khu trục đã bị nhiều thương tích: xuất hiện các vết nứt trên tấm lát ngoài, các khớp nối cố định mất kín, gãy một khung. Mùng 5 tháng 3, tàu quay về từ Kerch sau khi hộ tống các tàu vận tải, “Smưslenưi” do lỗi trong tính toán hải trình đã vướng phải bãi mìn của Liên Xô gần đất mũi Zheleznưi Rog và bị gãy. Vụ nổ xảy ra ở khu vực buồng nồi hơi số 1 và số 2, và gần như bị ngay lập tức bị tràn nước. Tàu đã thả neo và gọi giúp đỡ.

Ngày hôm sau, các tàu chỉ huy “Kharcov” và “Tashkent”, tàu nhỏ và tàu quét mìn đã tới khu vực tai nạn. Sau nửa ngày, bãi mìn đã được quét thành một đường lạch, “Smưslenưi” theo đường đi của mình đã rời tới vùng nước sạch. Thiết bị năng lượng thứ hai đã làm việc và cho phép tàu đạt tốc độ di chuyển 8 hải lý.

Tuy nhiên, lúc 20 giờ 17 phút, chỉ huy đã báo cáo rằng, tàu không nghe được tiếng chân vịt và không thể tự di chuyển được hơn nữa. Lúc 0 giờ 49 phút mùng 7 tháng 3, nồi hơi nước thứ ba trên “Smưslenưi” đã cạn – tàu không còn năng lượng và sự chiếu sáng.

Trong thời gian đó, thời tiết trở xấu: gió cấp 6, sóng cấp 5 đánh mạnh vào cuộn dây cáp kéo của “Kharcov”. Tàu chỉ huy bị rung lắc mạnh và nỗ lực kéo tàu khu trục của “Kharcov” đã không thành công. Để đối phó với nước tràn vào tàu chỉ có sự hỗ trợ của các máy bơm tày và các thiết bị cứu nạn khẩn cấp là rất phức tạp, và đến sáng, thêm hai máy của buồng nồi hơi số ba trên “Smưslenưi” bị đắm; nước bắt đầu tràn vào phòng số 4 (của thủy thủ). Lúc 8 giờ đúng, tàu bị đổ nghiêng sang thành bên phải, gồm các các thuyền cứu nạn nhỏ, một thuyền bị rơi vào thành tàu. Sau đó 6 phút, tàu khu trục đã dốc mạn tàu xuống dưới, sau đó là ba vụ nổ mảnh – do các quả bom chìm gây ra. Những thủy thủ còn lại đang bơi trên mặt nước đã hy sinh do tác động của vụ nổ (sự xung kích cơ học). Các tàu lân cận chỉ kịp cứu tổng cộng hai người. Cùng với “Smưslenưi” còn có thuyền trưởng duy nhất của tàu – thuyền trưởng hạng 3 V.M.Shegula – Tikhomirov hy sinh.

“Sposobnưi”

Tàu khu trục đã trải qua các thí nghiệm neo đầu đến tháng 1 năm 1941, đã bị thương do băng (lớp lót trên thành bên phải giữa khung số 76 và 170), khi được tàu phá băng kéo ra khỏi bãi cạn. Sau khi sửa chữa ỏ Odessa, tàu chỉ tới Sevastopol vào mùng 1 tháng 3 đến tiến hành các thí nghiệm cấp xưởng. Ngày 13 tháng 3, các thí nghiệp cấp Nhà nước được bắt đầu. Sau 2 ngày, tàu chính thức vào biên chế hạm đội. Tới thời điểm đó, tàu đã di chuyển được 3385 dặm.

Trong hai tháng phục vụ đầu tiên “Sposobnưi” (“Tài năng”) được sử dụng chủ yếu trong vai trò hộ tống các tàu vận tải, đồng thời thủy thủ đoàn tham gia huấn luyện chiến đấu, làm chủ kỹ thuật. Quá trình chiến đấu của tàu bắt đầu ở Odessa, nơi tàu ở đó từ mùng 4 đến 11 tháng 9. Trong thời gian này, tàu đã bắn vào các đơn vị địch và máy bay bằng 77 đạn 130mm, 64 đạn 76mm, 135 đạn 45mm, và 357 viên đạn 12,7mm.

Đến cuối năm 1941, tàu khu trục liên tục di chuyển qua lại giữa Sevastopol và các bến cảng Kavkaz – hộ tống các tàu vận tải và bản thân tàu cũng vận chuyển bộ đội. Ngày 27 tháng 11, tàu rơi vào bão cấp 8 và bị hàng loạt vết thương (các viết nứt xuất hiện trên vỏ nồi hơi và trên tấm lót boong trên ở khu vực khung số 180, vỡ các khối liên kết góc, ống thông gió bị vỡ nát…). Trong tháng 12, “Sposobnưi” tham gia tích cực bắn phá các trận địa Đức ở Sevastopol. Ví dụ như từ mùng 4 đến 8 tháng 12, tàu đã bắn 292 đạn 130mm, 23 – 24 tháng 12 – 329 đạn 130mm. Việc bắn tiến hành theo diện rộng, và theo các mục tiêu cụ thể với sự hiệu chỉnh hỏa lực theo vô tuyến.

Từ 29 tháng 12 đến mùng 5 tháng 1 năm 1942, “Sposobnưi” đã hộ tống các tàu vận tải, nhiều lần đánh trả các cuộc không kích của địch. Tàu không bị thương, các tàu được bảo vệ cũng không bị thiệt hại.

Đêm mùng 6 tháng 1, tàu khu trục đã đổ bộ vào vịnh Novưi Svet 217 lính đổ bộ được đưa tới từ Novorossyisk. Mặc dù gặp sóng mạnh và gió bão, chiến dịch đã diễn ra thành công. Yểm trợ đổ bộ, “Sposobnưi” bắn phá các trận địa của địch bằng 95 đạn 130mm. Trong quá trình chiến dịch, các máy bay “Lufftaffe” đã tấn công tàu. Các quả bom được ném xuống rơi cách tàu 30 – 50 mét nhưng không gây ra thiệt hại, nếu không tính thiết bị la bàn bị hỏng (do chấn động thân tàu).

Mùng 8 tháng 1, tàu mang trên thành 300 bộ đội đổ bộ và lúc 18 giờ 10 phút từ Novorossiysk tới Feodosia. Nhưng sau 55 phút, trên hướng vuông góc với đất mũi Mưskhako, đã xuất hiên vụ nổ lớn. Phần mũi tàu khu trục tới khung số 41 bị vênh lên 70 độ, sau đó bị gãy và đắm. Cùng với phần mũi, 106 người hy sinh – 20 người trong thủy thủ đoàn và 86 lính đổ bộ. “Sposobnưi” di chuyển với tốc độ 24 hải lý, tiếp tục bơi theo quán tính; áp lực của nước đã phá hủy vách ngăn chống thấm nước trên khung số 41, và toàn bộ các buồng tới khung số 58 đã bị chìm ngay lập tức. Trên tàu không có ánh sáng.

Nguyên nhân thảm kịch được xác định do mìn trong bãi mìn phòng thủ của Liên Xô. Có lẽ, chỉ có sự gần căn cứ mới cho phép cứu hộ tàu. Mặc dù các nồi hơn và tuabin của tàu còn đầy đủ (việc di chuyển lùi được thực hiện vài phút sau vụ nổ), gió và sóng đã gây khó khăn cho việc di chuyển về phía trước bằng mạn tàu. Chỉ sau nửa đêm, tàu bị thương “Sposobniy” mới được kéo về Novorossiysk bằng tàu khu trục “Nezamozhnik”.

Kết quả kiểm tra không tốt đẹp. Phần mũi cùng với pháo 130mm đầu tiên bị mất, tổ hợp thân đến khung số 48 bị phá hủy toàn toàn. Ở khu vực số 179 – 181 và 190 – 191 trên toàn bộ boong hình thành các vết lõm lớn. Trên thân tàu xuất hiện nhiều vết nứt. Sự liên kết hướng tâm của chân vịt bị gãy. Chân vịt bên cháy bi mất một bộ phận lớn ở mũi và mất hai cánh.

Việc sửa chữa được bắt đầu thực hiện ở Novorossysk. Mùng 10 tháng 4, lúc 12 giờ 35 phút, 8 máy bay ném bom Đức đã tấn công tàu. Một quả bom trung vào đập chắn sóng và gây ra vụ nổ cách thành bên phải “Sposobnưi” 5 mét, thêm 3 quả bom khác nổ trên mặt nước cách thành bên trái 25 – 30 mét. Các mảnh bom, đâm thủng thân tàu và thượng tầng lỗ chỗ theo đúng nghĩa. Gần pháo 130mm thứ ba, 4 quả đạn trái phá nằm trong miếng đệm bị kích nổ, gây ra đám cháy. Thực thế là toàn bộ khí tài và thiết bị vô tuyến bị hỏng, đường ống bị cắt đứt, máy phát điện diezen bị hỏng. 41 người trên thành tàu bị thiệt mạng và 45 người khác bị thương.

Ngày 22 tháng 4, “Nezamozhnik” đã kéo tàu khu trục bị thương nặng tới Tuapsa. Việc kéo được thực hiện bằng mạn tàu với tốc độ 8 – 9 hải lý.

Để sửa chữa “Sposobnưi”, tàu được đưa đến xưởng 201 – di tản từ Sevastopol. Ngày 24 tháng 5, trên tàu bắt đầu làm bộ phận mũi mới. Nhưng công việc bị cản trở bởi cuộc tân công của người Đức lên Kavkaz. Xưởng một lần nữa được cơ cấu lại, còn tàu khu trục được kéo bằng tàu cứu nạn “Merkuriy” từ mùng 9 đến 12 tháng 8 tới Poti. Mùng 7 tháng 9, trên tàu “Altai”, bộ phận mũi tàu đã được chuẩn bị hoàn chỉnh được mang tới đó.

Việc nối thân “Sposobnưi” với bộ phận mới được hoàn thành vào cuối tháng. Ngày 29 tháng 12, tàu rời khỏi ụ. Việc sửa chữa hoàn toàn kết thúc trong tháng 5 năm 1943.

Trong quá trình khôi phục, vũ khí phòng không và chống ngầm của tàu khu trục được nâng cấp một cách đáng kể. Pháo 37mm tự động 70–K thay thế pháo bán tự động 21-K 45mm; thêm hai pháo 70-K được lắp bổ sung trên thượng tầng giữa (cùng với đó là các tấm chắn dự trực được chuyển tới khu vực khung số 80 – 85 trên chỗ của thợ máy, còn các thợ máy – tới khu vực bếp). Trên thượng tầng mạn tàu bố trí hai súng máy nòng đôi cỡ lớn “Colt – Browing”, trên thượng tầng: 2 ống phóng bom BMB-1. Thay cho máy đo (tìm phương) độ ồn là máy thủy âm định vị của Anh “Asdic” (“Drakon-128S”); buồng cho thiết bị thủy âm được lắp trên đài chỉ huy phía trên, bên trái trạm chỉ huy – điều phối. Theo bản vẽ thiết kế của Phòng thiết kế Trung ương số 17, việc cố định thân tàu vào mũi được thực hiện ở khung số 175 – 187 gần sống đuôi. Ngoài ra, ở khu vực khung số 26 – 27 theo thành bên trái làm nắp cửa cho việc thoát hiểm từ buồng chỉ huy trong trường hợp khẩn cấp.

Thời gian hè – thu năm 1943, “Sposobnưi” bảo đảm việc di chuyển của các tàu vận tải và tàu chiến giữa các căn cứ, hộ tống tàu tuần dương “Kracnưi Kavkaz”, ngày 26 tháng 8, cùng với “Soobrazitelnưi” và “Boikyi” rời Batumi đến bờ biển địch để rải mìn, nhưng ra đến biển đã bị máy bay trinh sát của Đức phát hiện, sau đó, chiến dịch bị hủy bỏ và các tàu quay về căn cứ.

Mùng 5 tháng 10, “Sposbonưi” cùng “Besposadnưi” và tàu chỉ huy “Kharcov” đã ra khơi trong chiến dịch cuối cùng của mình. Nhiệm vụ của đội tàu là tấn cống các căng cứ phòng thủ bến cảng Fodasia và Yanta, đồng thời tiêu diệt các tàu đổ bộ ở đó.

Máy bay trinh sát Đức đã phát hiện các tàu Liên Xô thậm chí ở Tuapsa, và kẻ thù đã nhanh chóng đoán ra ý đồ chiến dịch. Trên hành trình tới Feodasia, lúc 5 giờ 30 phút mùng 6 tháng 12, các tàu ngư lôi của địch – “Shellbota” S-28, S-42 và S-45 đã tấn công đội tàu. Các tàu khu trục Liên Xô đã tránh được các ngư lôi phóng ra và bắn bằng mọi loại hỏa lực. Một viên đạn 37mm (có thể là từ “Sposobnưi” đã bắn trúng S-45, nhưng tàu Đức vẫn kịp chạy thoát dưới sự yểm trợ của các đội pháo bờ biển. Nhận ra rằng, việc bảo đảm bí mật của chiến dịch đã không thành công, Negoda đã quyết định không pháo kích Feodosia và hạn chế bắn phá Yanta, nơi “Kharcov” đang đi tới. Quay về hướng nam, “Sposobnưi” và “Besposadnưi” ở khu vực đất mũi Metan đã gặp thêm hai tàu phóng ngư lôi của địch: S-51 và S-52. Hai bên đã phát hiện ra nhau một cách hoàn toàn bất ngờ: quân Đức đang diễn tập và đi đến bờ biển mà trước đó, các tàu của Liên Xô chưa đến.

Lúc 7 giờ 15 phút, tàu chỉ huy “Kharcov” đã tới gần tàu khu trục khi đang trên đường trở về sau cuộc bắn phá Yanta, và đội tàu với toàn bộ các tàu trong biên chế đã quay lại về căn cứ. Nhưng lúc gần 9 giờ đúng, khi trên các tàu đã xuất hiện chuỗi vòng tròn bao vây bởi các máy bay khu trục, nhóm xung kích đầu tiên đã xuất hện – 8 máy bay ném bom bổ nhào “Junkers-87” và 4 máy bay khu trục. Người Đức mất 2 máy bay, nhưng “Kharcov” bị thương nặng. “Sposobnưi” đã phải kéo tàu chỉ huy. Đội tàu, còn nằm cách bờ biển Kavkaz 90km, hiện tại chỉ có thể di chuyển với tốc độ không quá 8 hải lý.

Cuộc không kích thứ hai làm tình hình trở nên tồi tệ hơn: “Besstrashnưi” bị thương nặng. Mặc dù tới thời điểm đó, các tàu Liên Xô có sự yểm trợ của 10 máy bay tiêm kích nhưng việc ngăn chặn cuộc tấn công của 14 “Junkers” đã không thành công. Tốc độ di chuyển của đội tàu giảm xuống một nửa: “Sposobnưi” kéo lần lượt hai tàu không có khả năng di chuyển “Kharcov” và “Besstrashnưi”. Chỉ gần 14 giờ, trên tàu chỉ huy mới có một nồi hơi hoạt động trở lại và khôi phục khả năng di chuyển. Nhưng 10 phút sau, cuộc tấn công lần thứ ba với 5 máy bay ném bom bổ nhào dưới sự yểm trợ của 1 tá “Messershmitt”. Trúng 4 quả bom nổ trực tiếp, “Besstrasnưi” bị đắm ngay lập tức. “Sposobnưi” cũng bị thương: một quả bom nổ cách thành bên phải 5 – 6 mét, quả bom thứ hai: 9 – 10 mét thành bên trái. Do các chấn động mạnh, nồi hơi và tuabin bị hỏng. Tàu khu trục chỉ có thể khôi phục khả năng di chuyển sau đó nửa tiếng.

Cuộc không kích thứ 4 đã trở thành sự tận số cho “Kharcov”: lúc 15 giờ 37 phút, tàu đã chìm dưới nước. “Sposobnưi” trong thời gian hai giờ đã tiến hành cứu nạn thủy thủ đoàn của các tàu bị đắm, trong khi vẫn phải hứng chịu cuộc không kích cuối cùng – mạnh nhất. 25 “Junkers-87” đã tấn công tàu khu trục từ các hướng khác nhau. Tàu khu trục đã trúng trực tiếp ba quả bom 250kg: ở buồng máy số 1 và cabin thủy thủ đoàn ở khu vực khung số 18 và 41. 20 phút sau khi cuộc tấn công bắt đầu, “Sposobnưi” bị đắm với độ vênh ở mũi và độ nghiêng 3 độ về thành bên phải.

“Sovershennưi”

Tàu khu trục “Sovershennưi” (“Hoàn hảo”) sau khi hạ thủy từ âu tàu của xưởng số 200 đã được đưa đến xưởng số 201 ở Sevastopol để hoàn thành nốt việc đóng tàu. Tới ngày 22 tháng 6 năm 1941, tàu ở trạng thái hoàn thiện 90%. Trong tháng 9, các thí nghiệm nghiệm thu được bắt đầu.

Ngày 30 tháng 9, “Sovershennưi” rời tới khu vực hải đăng Hersonessk để tiến hành các thí nghiệm bơi. Tới ngày này, dự kiến sẽ thực hiện việc ký biên bản tiếp nhận. Tàu khu trục đạt tốc độ 36 hải lý một cách dễ dàng, toàn bộ máy móc hoạt động tốt, nhưng vào 16 giờ 42 phút, một vụ nổ lớn bất ngờ vang lên – đây là mìn trong bãi mìn phòng thủ của Liên Xô – tàu nghiêng tới vạch mớn nước. Vụ nổ xảy ra ở theo thành bên phải ở khu vực khung số 77 – 91, khi tàu đang ở cự ly 2,5 dặm cách bờ.

Từ chấn động lớn của vụ nổ, nhiều người trong số các thủy thủ, chuyên gia của xưởng đang ở boong trên đã bị hất tới thành tàu. “Sovershennưi” bắt đầu xoay vòng sang bên phải, trôi theo quán tính gần nửa dặm và dừng lại với độ nghiêng 5 – 6 độ tới thành bên trái và độ vênh 1,5 mét theo hướng mũi tàu.

Ở vị trí của vụ nổ, boong trên bị phồng lên nửa mét, vỏ nồi hơi của ống khói thứ nhất bị nổ văng ra hai bên thành. Toàn bộ thiết bị của buồng máy thứ nhất và nồi hơi thứ 2 bị phá hủy: nồi hơi số 2 bị vỡ từ bệ, còn tuabin thấp áp của tổ hợp bánh răng tuabin chính bị đội lên cùng bệ và cong về bên trái. Trạm năng lượng và cung cấp thiết bị bảo đảm sự sống bị phá hủy. Trên toàn bộ tàu, ánh sáng phụt tắt, không có tín hiệu hoạt động của đèn chiếu sáng khẩn cấp ngoại trừ buồng máy số 2.

Trong buồng nồi hơi số hai đã xuất hiện đám cháy – không thể dập tắt và buồng bị chìm nhanh chóng, không thể ném vào đó các bình axit cacbonic – nơi dầu nổi cháy trên bề mặt trong thời gian hai tiếng.

Thiết bị tuabin khí thứ hai không bị hỏng, nhưng van cách ly không đóng được, và hơi nước từ các nồi hơi ở mạn tàu đã thoát qua đường ống vỡ của buồng máy số 1 trong vài phút. Theo nguyên nhân tương tự, nước đã thoát khỏi nồi hơi nguồn.

Các buồng nồi hơi số 1 và 2 cùng buồng máy số 1 đã bị ngập nước trong vài phút. Nước bắt đầu tràn vào buồng nồi hơi số 3 qua vách ngăn bị hỏng ở khung số 109, ở buồng số 4 – qua vách ngăn mũi, các vòng trục của hệ thống trục và “van tự động” của máy bơm nước. Ngoài ra, do sự vỡ các mối liên kết cố định ở khung số 177 (ở đó, hình thành các vết lồi), đã mở ra dòng chảy tới cabin số 3, hầm chứa số 4, hầm chứa hóa chất. Tổng cộng, hàng nghìn tấn nước đã tràn lên “Sovershennưi”, việc xả chúng trở nên phức tạp do trên tàu không có điện.

Khoảng 20 phút sau vụ nổ, ở thành tàu khu trục xuất hiện các tàu phóng ngư lôi, sau đó là tàu kéo “Doob”, còn sau 18 giờ 30 phút – tàu cứu nạn “Shakhter” và “Merkuryi”. Các tàu này đã được tiến hành để đẩy nước ra khỏi các khoang bị ngập. Do lo ngại nguy hiểm rằng “Sovershennưi” có thể bị đắm do mất khả năng nổi, ban đêm tàu được kéo về khu vực nước nông ở vịnh Kazach. Sáng mùng 1 tháng 10, tàu kéo SP-14 đã đếm đó, mang theo phà cầu phao 85 tấn. Hai phà đã được gắn vào thân tàu khu trục, sau đó kéo tàu bị thương tới Sevastopol. Mùng 2 tháng 10, “Sovershennưi” được đưa lên ụ nổi, còn sau khi bít kín các vết thủng tạm thời, tàu được đưa tới ụ khô của xưởng số 201.

Ngày 12 tháng 11, Sevastopol đã phải chịu cuộc không kích ác liệt. 28 máy bay ném bom bổ nhào đã tấn công tàu tuần dương “Chervona Ukraina” và “Sovershennưi” đang ở trên ụ. Một quả bom trúng vào vỏ của buồng nồi hơi số 9, xuyên qua nồi hơi và đáy, đồng thời phát nổ dưới sống đuôi ở khu vực khung số 122, thân tàu bị phá hủy nặng nề. Quả bom thứ hai nổ cách thành bên trái 8 mét, ở khu vực khung số 127, tấm bọc ngoài bị mảnh bom xuyên thủng và xuất hiện đám cháy: trong các thùng nhiên liệu của tàu khu trục, khi đó vẫn còn dầu. Bộ phận mạn tàu bị bốc cháy, còn trong thùng nhiên liệu ở khung số 186 – 205 đã xảy ra vụ nổ hơi dầu. Các quả bom đã làm hỏng cửa ụ tàu, và ụ bằng đầu bị ngập nước. Phần mũi tàu bắt đầu nổi lên và tàu khu trục bị vỡ ở khu vực các buồng nồi hơi số 2 và buồng máy số 1: ở đây, thân tàu trước đó đã bị làm yếu do vụ nổ mìn. “Sovershennưi” tụt xuống từ sống đường rãnh và nằm trên đáy ụ với độ nghiêng 25 độ về thành bên trái.

Thời gian hoàn thiện việc đóng tàu trên thực tế là phá hủy tàu, sau vài ngày, hai quả đạn của địch đã trúng: 1 – boong mũi, 2 – vào thượng tầng gần chỗ đặt pháo 130mm số 3.

Đầu tháng 12, “Sovershennưi” đã tháo vũ khí: từ tàu, các pháo 130mm được tháo bỏ và trang bị cho đại đội số 111 trên đồi Malakhov.

Ụ tàu khô với tàu nằm trên đó khi sửa chữa được tái tạo lại, và ngày 20 tháng 2 năm 1942, ụ được xả nước. “Sovershennưi”, có vẻ như đang nằm trong tình trạng tuyệt vọng mặc dù đã có quyết định khôi phục lại nó. Tập thể xưởng số 210 đã hoàn thành một kỳ tích khi đó: trong 2 tháng đã khôi phục lại thân tàu từ đống kim loại phế liệu. Vào đầu tháng 5, tàu được đưa khỏi ụ và mang đến vịnh Korabel để đóng nốt.

Nhưng việc đóng nốt không hoàn thành. Trong tháng 6, bên cạnh thành tầu khu trục có vào quả bom nổ, còn một quả (khối lượng khoảng 50kg) đã rơi trung vào buồng nồi hơi số 4. Cuối cùng, ngày 15 tháng 6, gần thành bên phải trong khu vực buồng nồi hơi số 3, một quả đạn do pháo binh Đức khi đó đang phong tỏa vịnh đã phát nổ, tạo thành chỗ thủng diện tích 3m2. Tàu bị tràn nước. Việc tháo nước với sự hỗ trợ của hai tàu nổi gần đó không thành công, và “Sovershennưi” đã bị đắm. Trên mặt nươc chỉ còn có thượng tầng mũi.

Sau chiến tranh, ngày 28 tháng 10 năm 1945, tàu khu trục được trục vớt và tháo dỡ lấy kim loại.

“Svobodnưi”

Được đóng tại xưởng số 200 ở Nikolaev, đến ngày 22 tháng 6 năm 1941, tàu ở trạng thái chuẩn bị kỹ thuật 83,8%. Chưa kịp kết thúc các thí nghiệm hoạt động, tàu khu trục đã được được tới Sevastopol để đóng nốt trong tháng 8. Việc cải tạo và hoàn thiện gắn liền với các trục trặc liên quan tới hoạt động của một số bộ phận máy móc chưa đạt yêu cầu.

Việc tiếp nhận “Svobodnưi” (“Tự do”) diễn ra ngày mùng 2 tháng 1 năm 1942, còn sau đó 1 tuần, tàu được biên chế chính thức vào thành phần Hạm đội Biển Đen.

Trong 2 tháng 1 và 2, tàu khu trục làm nhiệm vụ hộ tống, thực hiện việc yểm trợ hỏa lực cho bộ đội Hồng Quân dưới Sevastopol. Đêm 16 tháng 3, bắn phá các trận địa địch ở bờ biển vịnh Feodosia. Sau đó, thực hiện các nhiệm vụ vận tải giữa căn cứ chính và các bến cảng thuộc Kavkaz. Một trong những chiến dịch đáng chú ý nhất là vào ngày 27 – 28 tháng 5, khi “Svobodnưi” và tàu tuần dương “Voroshilov” vận chuyển từ Batumi tới Sevastopol các chiến xi thuộc Lữ đoàn Hải quân đánh bộ số 9. Các tàu đã đánh trả thành công các cuộc tấn công của máy bay địch, không bị thiệt hai, tiêu diệt 2 tàu ngư lôi “Heinkel-111”. Một trong số chúng bị tiêu diệt bằng hỏa lực từ pháo 130mm.

Mùng 9 tháng 6, tàu khu trục hộ tống tàu vận tải “Abkhazia” từ Novorossiysk tới Sevastopol. Buổi chiều, các tàu đã hứng chịu cuộc tấn công của 12 máy bay phóng ngư lôi kéo dài liên tục gần 2 tiếng. Quân Đức đã ném xuống 24 quả ngư lôi, nhưng không quả đạn nào trúng mục tiêu. Cuộc tập kích đã bị đẩy lùi một cách thành công, và đêm mùng 10 tháng 6, các tàu đã thả neo gần cầu cảng số 3 tới vịnh Bắc. Lúc 4 giờ 30 phút, “Sovbodnưi” đã kết thúc việc dỡ đạn dược cung cấp và bằng màn khói, tàu nhận lệnh tiến hành bắn phá các đội phòng thủ bờ của địch, chiếm lĩnh vị trí gần xưởng ngư lôi. Còn sau đó vài phút, trên vịnh xuất hiện các “Junkers” và “Heinkel”. Ban đầu, “Svobodnưi” đã gặp may mắn: 5 cuộc tập kích, lặp lại sau nhau 10 – 15 phút, không gây hại cho tàu, mặc dù mỗi lần, máy bay địch ném về phía tàu 12 – 15 quả bom.

Lúc 6 giờ 40 phút, việc sử dụng màn khói trên vịnh Bắc được quyết định dừng lại: dưới sự che phủ của chúng, các xe tăng Đức đang cố gắng chọc thủng tuyến phòng thủ trên hướng Bắc. Cùng với đó, “Svobodnưi” đã di chuyển tới vị trí an toàn hơn – vịnh Korabel và thả neo thành bên trái gần công xưởng pháo binh.

Lúc 8 giờ đúng, các cuộc không kích mới lại tiếp tục. Thay cho các He-111 là các máy bay ném bom bổ nhào J-87. Những quả bom đầu tiên khá chính xác: rơi cách tàu khu trục 8 – 15 mét. Trên “Svobodnưi” đã xuất hiện những thiệt hại về nhân mạng đầu tiên từ các mảnh bom (mảnh nổ). Khoảng 10 giờ 30 phút, một số quả bom đã nổ cách mạn tàu 5 – 7 mét. Trên tấm bọc thân tàu xuất hiện nhiều vết thủng và lõm, các khối thuốc khói bốc cháy. Sau đó, gần thành bên phải xuất hiện vài vụ nổ nữa, số lượng mảnh bom gây sát thương liên tục tăng lên.

Thảm họa thực sự cho “Svobodnưi” là cuộc không kích lúc 13 giờ 15 phút. Trên tàu khu trục xuất hiện đồng thời 27 “Junkers”: 15 bay từ mũi và 12 bay từ mạn tàu. Súng phòng không khai hỏa, nhưng đã muộn: tàu bị trúng 9 quả bom trực tiếp khối lượng từ 100 đến 250kg. Một quả bom trúng vào lá chắn của pháo 130mm số 2, hai quả trúng đài chỉ huy lái (buồng lái), một quả - khu vực tuabin số 1, một – buồng máy số 2, 2 - ở đài chỉ huy mạn tàu và 2 quả - bộ phận mạn tàu. Tàu bị phá hủy hoàn toàn, cùng với đó là dầu cháy, sau đó, đạn pháo phòng không nổ tung. Thủy thủ đoàn hy sinh 67 người, nhiều người bị thương, trong đó có chỉ huy tàu – thuyền trưởng hạng 3 P.I.Shevchenko. Trong trường hợp này, mệnh lệnh đúng đắn duy nhất là: bỏ tàu. Ngay sau khi thủy thủ đoàn di tản, các ngư lôi ở ống phóng số 1 đã phát nổ nhanh chóng, sau đó, còn 2 vụ nổ nữa do đạn dưới hầm mạn tàu. “Svobodnưi” nghiêng so với mặt đất 50 độ về thành bên phải. Thượng tầng mũi tàu còn trên mặt nước và cháy trong suốt 3 ngày.

Tàu khu trục được trục vớt và xả kim loại năm 1953.

Hạm đội Baltic

“Storozhevoi”

Tàu đầu tiên thuộc Thiết kế 7U. Được tiếp nhận bởi Ủy ban Nhà nước mùng 6 tháng 10 năm 1940, nhưng chỉ được kéo cờ và đưa vào biên chế Hạm đội Cờ đỏ Baltic một cách chính thức vào 12 tháng 4 năm sau.

Ngày 14 tháng 6, đội tàu nhẹ của Hạm đội được chuyển từ Tallinn tới Ust-Dvinsk. Và “Storozhevoi” (“Tuần tra”) nằm trong thành phần sư đoàn tàu khu trục số 2.

Trong những ngày Chiến tranh Vệ quốc vĩ đại đầu tiên, tàu khu trục làm nhiệm vụ rải các bãi mìn phòng thủ. Tàu đã thực hiện thành công nhiệm vụ đầu tiên ngày 24 tháng 6 ở eo biển Irben. Lần ra khơi làm nhiệm vụ thứ hai – chiều 26 tháng 6. “Storozhevoi” ra khơi cùng các tàu khu trục “Stoikyi”, “Serdytưi” và “Engels” với tốc độ 16 hải lý. Trong khi bơi, các nồi hơi số 2 và 4 hoạt động, hai nồi hơi còn lại – nhiệm vụ hỗ trợ. Trên boong có 75 mìn neo (?).

Ngày 27 tháng 6, lúc 2 giờ 27 phút, “Storozhevoi” bất ngờ chịu cuộc tấn công của 5 tàu ngư lôi “Shellbot” thuộc phân hạm đội Krismarin số 3. Một trong số các quả ngư lôi được phóng ra đã trúng thành bên trái khu vực khung số 46 – 58. Do chấn động của lực nổ, đã xảy ra sự kích nổ các hầm pháo mũi tàu. Toàn bộ phần mũi tàu khu trục tới khung số 58 với thượng tầng mũi và cột buồm bị gãy và nhanh chóng bị chìm. Buồng nồi hơi đầu tiên và ống khói trước bị biến dạng thành phế liệu. Chỉ huy – thuyền trưởng cấp 4 I.F.Lomakin và 84 người trong thủy thủ đoàn đã hy sinh. Trong lúc đó, các tàu khác của Liên Xô không phát hiện ra: trong khoảng thời gian dài, “Storozhevoi” giống như một tàu ngầm đang phóng ngư lôi.

Bộ phận mạn tàu còn nổi. Các tuabin và 3 nồi hơi nước duy trì được khả năng hoạt động. Các thủy thủ đã tham gia một cách mạnh mẽ nhằm giành giật lại sự sống cho tàu; hy vọng cứu tàu đã xuất hiện. Lúc 16.00, “Storozhevoi” – đúng hơn là phần còn lại của tàu – được kết nối và kéo về bởi tàu khu trục “Engels”, sau đó, các tàu khác cũng tới. Một số phần bị hỏng của tàu ban đầu được kéo về Tallin, sau đó – tới Kronshtadt. Mùng 7 tháng 7, tàu được kéo với ụ Trekh của các tàu khu trục, nơi đó, trong những tháng sau đã cắt bỏ ống khói và các cấu trúc kim loại bị vỡ, vá các chỗ thủng, cố định lại vách ngăn ở khung số 72. Ngày 20 tháng 11, “Storozhevoi” di chuyển tới Leningrad. Việc khôi phục tàu diễn ra trong các điều kiện bi bao vây là không thực tế, và tàu thường xuyên trong trạng thái bảo quản đến tháng 8 năm 1942. Trong thời gian này, tàu khu trục đã nhận thêm nhiều thương tích: ngày 24 tháng 5, ở khu vực vỏ nồi hơi của ống khói thứ hai đã trúng đạn 6 – 8 inch của Đức. Kết quả là hai quạt tuabin của nồi hơi, máy nén hơi nước, một số ống nước nóng và các trang bị khác bị hỏng, các vết thủng trên vỏ bọc và các vách ngăn xuất hiện.

Tuy nhiên, bất chất tất cả, “Storozhevoi” đã quay lại biên chế. Mùng 9 tháng 8, tàu được đưa tới xưởng số 189. Thiết kế khôi phục thực hiện rất bất thường. Việc làm mũi tàu một lần nữa không thực hiện được: trong điều kiện Leningrad bị bao vây, không đủ thép tấm, không có pháo 130mm B-13. Do đó, các thân tàu khu trục thiết kế 30 đang có sẵn. Do đó, xuất hiện ý tượng mượn bộ phận mũi tàu lớp khác lắp vào “Storozhevoi”.

Sự thật là sử dụng một bộ phận thân được chuẩn bị sẵn cuối cùng không thành công, vì thể, phần mũi tàu được quyết định đóng mới, tận dụng tối đã các vật thành phần có sẵn và thiết kế thân tàu. Vì thế, sống đuôi thẳng đứng, khung sườn, tấm lát sàn và vỏ bọc theo boong dưới được tháo ra với tàu khu trục “Organizovannưi” (S-311) ở xưởng số 189. Từ xưởng số 190, gửi đến sống mũi tàu, mỏ neo, thiết kế kim loại của thân và bộ phận thượng tầng, vành cứng dưới tháp pháo B-2LM và các thành phần khác. Do chiều rộng của tàu thuộc Thiết kế 30 lớn hơn, khung sườn ở khu vực số 56 – 72 có một số thay đổi, để có thể lắp khớp với các phần khác.

Bộ phận mũi tàu được đóng trên ụ nhỏ của xưởng số 189 trong 2,5 tháng, còn mùng 9 tháng 10 năm 1942, tàu được hạ thủy. Trong thời gian 2 tuần sau đó, nó được đưa lên ụ nổi, nối với thân “Storozhevoi”. Từ 25 tháng 10 đến tháng 5 năm 1943, việc sửa chữa nổi của tàu được tiếp tục. Mặc dù nhiều vấn đề thường xuyên xuất hiện, toàn bộ công việc đã được hoàn thành, và mùng 10 tháng 9, sau khi thực hiện việc chạy thử, thiết kế 7U/39 “Storozhevoi” đã trở lại biên chế. Thay cho 2 pháo B-13 ở mũi là thiết bị pháo đôi 130mm B-2LM (cơ số đạn tổng – 744 viên), thay cho pháo 45mm là 6 pháo tự động 70 – K (cơ số đạn: 9000 viên); các trang bị khác (2 thiết bị ngư lôi 1-N, 2 pháo 76mm 34-K và 4 súng máy DShK) được giữ nguyên. Tàu được bổ sung đài ra đa định vị kiểu 291 của Anh. Chiều dài của thân (phần dài nhất) tăng lên đến 113,5 mét, lượng mớn nước: gần 4,18 mét, chiều rộng không đổi. Lượng choán nước tiêu chuẩn: 1892 tấn, lượng choán nước hoàn toàn: 2453 tấn. Công suất và tốc độ hoạt động trong các điều kiện thời chiến không được tính đến.

Việc tham gia vào các hoạt động chiến đấu của tàu khu trục được khôi phục chỉ hạn chế trong việc bắn phá các trận địa địch gần Leningrad.

“Stoikiy” (từ 13 tháng 2 năm 1943 – “Phó Đô đốc Drozd”)

Được tiếp nhận bởi Ủy ban Nhà nước ngày 18 tháng 10 năm 1940, nhưng trong thời gian nửa năm nằm ở căn cứ Hải quân Tallin, nơi khắc phục các lỗi trong quá trình thí nghiệm và tổ chức thủy thủ đoàn. Tàu chính thức gia nhập thành phần đội tàu hạng nhẹ thuộc Hạm đội Cờ Đỏ Baltic ngày 12 tháng 4 năm 1941. Đến đầu Chiến tranh Vệ quốc vĩ đại, “Stoikyi” (“Bất khuất”) đã hoạt động 9180 dặm.

Ngày 22 tháng 6, tàu khu trục đang ở Uct – Dvinsk và từ những ngày đầu chiến tranh đã tham gia tích cực vào các hoạt động chiến đấu của Hạm đội. Trong thời gian 1 tuần, tàu thực hiện một số vụ rải mìn ở eo biển Irbensk, 4 lần khai hỏa tấn công máy bay địch (bắn 4 phát đạn 130mm, 97 đạn 76mm và 73 đạn 45mm), ba lần đánh trả các tàu ngư lôi của Đức. Đặc biệt nguy hiểm là cuộc tấn công ngày 27 tháng 6. “Stoikyi” đang làm nhiệm vụ với toàn bộ số lượng mìn trên boong, khi trên vòng quay 50 độ ở 8 – 10kvt, tàu phát hiện ra màn khói trắng. Sau vài phút, sau màn khói bay ra hai “Shellbot”. Tàu khu trục tăng tốc độ tối đa và nhanh chóng quặt gấp về bên trái. Quả ngư lôi đầu tiên không trúng đích, khi tránh quả ngư lôi thứ hai, chân vịt đang nghiêng về thành bên trái so với trục (26 độ), còn tuabin hoạt động ở tôc độ khẩn cấp (trên 400 vòng/phút). Việc cơ động đã thành công, mặc dù tàu đang ở trong ranh giới sống – chết trong gang tấc: ngư lôi đã trượt trên khoảng cách dưới một mét từ thành bên phải. “Stoikyi
quay lại hành trình trước đó. Các tàu ngư lôi chạy thoát; hỏa lực tấn công không khai hỏa vì chỉnh thước ngắm khi đang quay đầu là không thể. Hai cuộc tấn công của “Shellbot” ngày 26 và 29 tháng 6 đều bị đẩy lùi bằng pháo: hai lần, người Đức đều không chịu được hỏa lực pháo 130mm và phải rút lui.

Ngày 30 tháng 6, sư đoàn tàu khu trục hạng nhẹ số 2 đã chuyển tới Tallin, “Stoikyi” làm nhiệm vụ bảo vệ tàu tuần dương “Kirov”; khi tới eo biển Moonzund, một tàu nhỏ đã được thả xuống từ tàu khu trục,. Nhiệm vụ khi đó theo các tài liệu là “thực hiện việc thăm dò thả các loại bom chìm nhỏ xuống các khu vực nghi ngờ xuất hiện tàu ngầm địch”.

Ngày 12 tháng 7, “Stoikyi” ở eo biển Moonzund đã va phải đất bởi chân vịt bên phải, các cách chân vịt bị thương và hỏng trục. Để sửa chữa, tàu được đưa tới Kronshtadt, các công việc trên ụ tàu được tiến hành từ mùng 7 đến 20 tháng 8. Trục chân vịt bên phải được thay khác, lấy từ “Storozhevưi”. Tàu khu trục được lắp đài thủy âm “Ultrafon”, 2 pháo 37mm tự động 70-K, lắp thêm 2 ống phóng bom BMB-1.

Ngày 22 và 23 tháng 8, tàu khu trục mang trên thành 75 mìn phòng thủ, cùng với tàu rải mìn “Marti” ra khơi tới quần đảo Hogland, tuy nhiên do gặp bão lớn, nhiệm vụ rải mìn không thành công và tàu quay về căn cứ.

Từ mùng 8 đến 27 tháng 8, “Stoikyi” cùng với “Silnưi” yểm trợ cho các đơn vị bộ độ ở bờ biển vịnh Vưbor. Tàu khu trục đã bắn 490 viên đạn 130mm vào các trận địa địch và thêm 60 viên vào các tàu vận tải ở khu vực Tranzun. Đáng tiếc, việc bắn phá bờ biển không được hiệu chỉnh và hiệu quả được xác nhận là thấp. Báo cáo về việc bắn chìm tàu vận tải địch bằng pháo trên tàu không được xác nhận.

Đầu tháng 9, trên “Stoikyi” đã thay các cuộn khử từ tạm thời (được lắp thêm trong tháng 7 ở Tallin) bằng hệ thống mới. Đêm 14 tháng 9, tàu khu trục đã rải 64 quả mìn ở khu vực dải đá ngầm Vigrund.

Từ 15 tháng 9 đến 21 tháng 10, tàu ở Leningrad và tham gia tích cực vào việc phòng thủ thành phố. Trong thời gian này, tàu đã bắn 54 đạn pháo chính, 54 đạn nổ. Nhiều lần, hệ thống phòng không trên tàu đã khai hỏa bắn trả máy bay địch, tiêu thụ 12 đạn 130mm, gần 250 đạn 76mm, hơn 100 viên đạn 45mm, 78 đạn 37mm và 440 đạn 12,7mm.

Một vài lần, tàu khu trục sử dụng trạm hiệu chỉnh, bắn phá các công sự phòng thủ. Mùng 6 tháng 10, trong thời gian một trong số các trận đấu pháo, đạn pháo 210mm của Đức bắn nẩy ra khỏi bức tường trên bờ (“Stoikyi” nằm ở bến dân sự Gutuev), đã xuyên qua hai thành tàu ở khu vực khung số 41 và nổ dưới nước. Việc trung đạn đã trở nên nguy hiểm – đạn xuyên qua hai hầm đạn pháo 130mm và 45mm số 2 và số 4. Trong hầm số 2, đạn đã xuyên thủng giá đỡ với đạn 12,7mm, và gây cháy, sau đó phát nổ, phá vỡ vách ngăn ở khung số 51 và giãn nở lên boong trên theo toàn bộ chiều rộng. May mắn là sự kích nổ cơ số đạn còn lại không xảy ra, còn nước nhanh chóng tràn vào ngập hai kho đạn qua lỗ thủng của vách ngăn nước. Vụ cháy phát triển nhanh lên phòng thủy thủ và gây ra thiệt hại nhân sự cho thủy thủ đoàn. Trong thời gian 6 phút, tàu khu trục đã phải nhổ neo từ khu vực đang bắn (sự thật là rời bến tàu và chân vịt bị hỏng). Việc sửa chữa được thực hiện ở xưởng số 189; thiệt hại của thủy thủ đoàn – 9 người bị thương.

(http://cB9.upanh.com/20.704.27608268.iFI0/danxuyen.jpg)
Hình vẽ đạn 210mm của Đức bắn xuyên qua 2 thành tàu

Đêm mùng 1 tháng 11, “Stoikyi” cùng với tùa khu trục “Slavnưi” (“Vinh quang”) và tàu rải mìn “Marti”, một vài tày quét mìn và thợ lặn đã rời Kronshtadt tới bán đảo Hanko. Cuộc hành quân diễn ra trong các điều kiện thời tiết nặng nề, tầm nhìn khó khăn và phải sử dụng tấm chắn. “Stoikyi” thoát khỏi vụ nổ mình một cách kỳ diệu: chỉ có sự cung cấp hơi nước khẩn cấp tới các tuabin và chuyển bánh lái mới cho phép tàu tránh khỏi “lưỡi hái thần chết”. Sáng mùng 2 tháng 11, các tàu đã tới khu vực đỗ tàu của pháo đài đang bị bao vây. Pháo binh địch bắn vào các tàu liên tục: các tàu khu trục phải cơ động một cách thường xuyên để không rơi vào tầm bắn của địch, di chuyển từ vị trí này tới vị trí khác. Buổi chiều, “Stoikyi” đã tiếp nhận lên thành tàu 500 bộ đội đồn trú và đưa họ về Kronshtadt an toàn.

Lần hành quân thứ hai tới Hanko đã kết thúc không thành công do bão mạnh và tuyết: đội các tàu, trong đó có “Stoikyi” đã quay trở lại Hogland. Sau đó, trong thời gian vài ngày, tàu khu trục đã tham gia sơ tán các đơn vị trên quần đảo này.

Ngày 29 tháng 11, “Stoikyi” cùng với “Slavnưi”, các tàu quét mình, tàu nhỏ và tàu thủy chạy điện tuabin “Iosif Stalin” một lần nữa quay lại Hanko. Cuộc hành quân trở nên phức tạp do tình trạng kỹ thuật xấu của máy móc trên tàu. Nồi hơi của tàu do lâu không được làm sạch trở nên hóa mặn mạnh, còn va đập làm cong trục phải vòng bi. Tới biển, “Stoikyi” đã bị trôi và phải thay vòng bi mới – hoạt động này được thực hiện bởi sức người của thủy thủ đoàn và mất 16 phút.

Dưới hỏa lực của địch, tàu khu trục đã mang được hàng nghìn chiến sĩ với đầy đầy đủ trang bị và quay trở lại căn cứ. Mùng 5 tháng 12, tàu nằm vuông góc với ngọn hải đăng Seivisto, khi đó từ bờ biển, pháo của địch đã khai hỏa. Tình hình trở nên phức tạp do tàu nằm giữa các lớp băng dày 12 – 15cm và không thể cơ động (đội tàu đi sau tàu phá băng với tốc độ “rùa bò”). Tàu khu trục đã bắn trả bằng đạn pháo chính với 68 viên đạn, sau đó, đại bác của kẻ thù im lặng.

Tàu đã quay về Leningrad an toàn, và mùng 9 tháng 12, “Stoikyi” được đưa vào xưởng số 194 để sửa chữa.

Trong các cuộc hành quân tới Hanko và Hoglan, tàu khu trục đã nhiều lần đánh trả các cuộc không kích của địch, thả bom chìm trên khác khu vực mà ở đó, có thể đã quan sát được kính tiềm vọng của tàu ngầm.

Tổng cộng trong chiến dịch năm 1941, “Stoikyi” đã đi 7530 dặm, trong đó 4055 dặm sau 22 tháng 6. Tàu đã rải 280 mìn và thiết bị bảo vệ mìn, thả 124 bom chìm, bắn hơn 1200 viên đạn pháo chính, vận chuyển 1500 chiến sĩ biên phòng ở Hanko.

Sự thật, đó là việc phục vụ của tàu đã kết thúc. Đến năm 1944, tàu không ra khơi mà đỗ ở Neva và Nevka Lớn. Trong năm 1942, tàu thực hiện 3 vụ bắn phá, bắn tổng cộng 54 đạn nổ, trong năm 1954 – 6 lần (trong đó, 5 lần huấn luyện, chỉ có một lần tác chiến) với 94 viên đạn. Lần tham gia đánh trả máy bay địch cuối cùng của tàu khu trục là trong ngày tàu được nhận danh hiệu Cận vệ - khi đó, súng máy hạng nặng trên tàu đã bắn rơi 1 máy bay ném bom của Đức.

“Silnưi”

Được tiếp nhận bởi Ủy ban Nhà nước ngày 31 tháng 10 năm 1940, chính thức biên chế vào lực lượng hạng nhẹ thuộc Hạm đội Cờ đỏ Baltic ngày 12 tháng 4 năm 1941. Cùng với “Stoikyi”, “Storozhevoi” và “Serditưi”, ngày 14 tháng rời Tallin tới Ust-Dvinsk.

Trong những ngày đầu chiến tranh, tàu làm nhiệm vụ rải mìn ở eo biển Irbensk, ngày 27 – 28 tháng 6, hộ tống tàu tuần dương Kirov, đánh trả các cuộc không kích.

Sáng mùng 6 tháng 7, đội tàu trong đó có “Silnưi” ("Mạnh mẽ"), “Serditưi”, “Engels”” và tàu tuần tiễu “Tucha” đã ra khơi làm nhiệm vụ khẩn cấp. Trên boong của “Silnưi” có 70 mìn chướng ngại vật. Khi vào đến eo biển Irbensk lúc 12 giờ 29 phút, từ “Serditưi” theo hướng nhìn thẳng, phát hiện các cột buồm và sau đó, là hình dáng ba tàu chiến địch. Chỉ huy tiểu đoàn các tàu khu trục – thuyền trưởng hạng 2 G.S.Abashvilo khi đó đang ở trên “Serditưi” đã ra lệnh cho 2 “7U” tăng tốc độ lên 23 hải lý và thực hiện vòng quay 227 độ để đối mặt địch; “Engels” và “Tucha” ở phía sau.

Lúc 13 giờ 9 phút, từ khoảng cách 112kvt, địch khai hỏa, sau 3 phút, “Serditưi” bắn trả và 13 giờ 16 phút – “Silnưi”. Đạn của tàu Đức lúc đầu bắn có độ chính xác thấp, các tàu khu trục Liên Xô cũng vậy, theo thông báo điều khiển hỏa lực của các chỉ huy bộ phận chiến đấu số 2, từ loạt đạn thứ 2 và 3 đã chính xác hơn, xuất hiện các đám cháy và tiếng nổ trên các tàu Đức. Trong thời gian chiến đấu này, việc để mìn trên boong tàu có thể gây nguy hiểm, và chỉ huy “Silnưi” – thuyền trưởng hạng 3 S.S.Komarov đã ra lệnh vứt chúng qua thành tàu. Nhưng việc giải phóng khối hàng hóa nguy hiểm này đã không thực hiện kịp: lúc 13 giờ 19 phút, đạn pháo 105mm đã rơi trúng mạn tàu khu trục. Vụ nổ đã làm hy sinh 4 thủy thủ và 7 người khác bị thương, pháo 130mm bị hỏng, thùng với hỗn hợp tạo màn khói bị vỡ. Nhưng nguy cơ chính tiềm ẩn ở chỗ mảnh đạn đã xuyên thủng thân một quả mìn neo, và gây cháy. Các thủy thủ ở gần đó đã tỏ ra không hề lúng túng và đã vứt quả mình bị cháy ra khỏi thành tàu.

“Silnưi” đã đổi hướng gấp và thả màn khói, 2 phút sau, “Serditưi” cũng làm như vậy. Tới thời điểm này, khoảng cách với địch còn 87 – 88kvt và các tàu Liên Xô đã quyết định rời khỏi cự ly nguy hiểm. “Silnưi” hoàn thành việc rải mìn lúc 13 giờ 35 phút, nhưng vào lúc 14 giờ 45 phút, các tàu khu trục nhận lệnh từ đài chỉ huy trên tàu tuần tiễu “Tucha” của chỉ huy đội tàu – thuyền trưởng hạng 1 V.E.Khoroshkin quay lại về hướng đông nam, truy đuổi và tiêu diệt địch. Nhưng việc truy tìm địch không thành không và các tàu nhận lệnh quay về căn cứ. Trong trận này, “Silnưi” đã bắn 33 đạn pháo 130mm.

Sau trận đánh, đã phát hiện ra rằng, các đối thủ của các tàu Liên Xô là tàu cung cấp (hậu cần) MRS-11 và các tàu quét mìn M-23 và M-32 (theo một số tài liệu, M-23 không tham chiến), có dàn 7 pháo 105mm trên thành (3 trên MRS-11 và 2 trên các tàu quét mìn). Theo tài liệu phía Đức, họ đã bắn 198 đạn 105mm, một viên trúng đích (vào “Silnưi”), còn phía các tàu Đức, không ghi nhận sự thiệt hại nào và đi tới khu vực Ust – Dvinsk đã bị chiếm đóng thuận lợi.

Trong tháng 7, “Silnưi” đã hoàn thành thêm vài lần hành quân tới vịnh Moonzund và Rizh (Riga), nhưng tới khu vực dải đá ngầm Norvein, các chân vịt đã va phải đất (hoặc xác tàu đắm) và rời tới Kronshtadt để sửa chữa. Như trong trường hợp của “Stoikyi”, trên tàu đã được lắp bổ sung 2 pháo tự động 37mm 70-K. Ngày 23 tháng 8, tàu khu trục rời ụ, còn sau đó 2 ngày, tàu đã cùng với “Stoikyi” bắn phá các trận địa địch bên bờ bịnh Bưborg. Trong khoảng 3 ngày, tàu đã bắn hơn 500 viên đạn 130mm.

Đầu tháng 9, “Silnưi” tham gia rải mìn chướng ngại vật ở vịnh Phần Lan. Trong 5 lần ra khởi, tàu đã rải 196 quả mìn và 130 thiết bị phòng vệ cho mìn. Ngày 15 tháng 9, tàu khu trục đã tới Oraniebaum, từ đó, với sự hỗ trợ của trạm hiệu chỉnh đã bắn vào các đơn vị Hít le đang tấn công. Đến 20 tháng 9, tàu đã bắn 500 đạn pháo chính, nhưng do hỏa lực tăng cường vác các cuộc không kích trong khi cảng Orniebaum không được phòng thủ, tàu đã buộc phải rút về Kronshtadt.

Ngày 21 tháng 9, Kronshtadt đã hứng chịu cuộc không kích dữ dội với sự tham gia của 180 máy bay ném bom Luftaffe. Lúc 13 giờ 15 phút, 9 “Junkers” đã bắt đầu bổ nhào tới “Silnưi”. Một máy bay bị hạ bởi hỏa lực phòng không, nhưng vẫn bị trúng bom: một quả bom 100kg đã rơi vào thượng tầng mạn tàu ở khu vực khung số 159 – 166; thêm một vài vụ nổ cách tàu 10 – 15 mét, các mảnh vỡ bắn ra. Bộ phận mạn tàu bị tổn thương nghiệm trọng và bốc cháy. Thủy thủ đoàn 7 người thiệt mạng và 27 người bị thương.

Để tránh vụ nổ hầm đạn số 3, 4, 5 và 7 cho tàu không bị đắm, việc dập lửa đã được tiến hành. Buổi chiều, tàu khu trục đã rời bến đỗ tới cảng và thả neo cạnh tường xưởng Morsk. Tháng 10, “Silnưi” bằng một động cơ đã tới Leningrad và đưa vào sửa chữa cơ bản trên xưởng Baltic.

Ngày 12 tháng 12, tàu khu trục một lần nữa chịu tổn thất: trong thời gian bắn phá khu vực xưởng, một quả đạn gần 5 inch đã trúng tàu. Vụ nổ ở khung số 173 là 2 người thiệt mạng và 7 người bị thương, pháo 130mm số 4 bị hỏng, dây cáp bị đứt, gây tê liệt boong tàu và bộ phận thượng tầng mạn tàu.

Việc sửa chữa “Silnưi” kết thúc ngày 30 tháng 12, nhưng sự phục vụ tiếp theo đến cuối chiến tranh chỉ diễn ra ở Leningrad và Kronshtadt. Tháng 4 năm 1942, tàu khu trục bị thương tròng thời gian bắn phá cấp tập, nhưng nhanh chóng được sửa chữa. Ngày 24 tháng 4, hỏa lực pháo 37mm của tàu đã bắn rơi 1 máy bay Đức trên khu vực xưởng Admiral.

Đêm 25 tháng 7, tàu khu trục tới Kronshtadt. Ở đó, thay cho pháo 45mm, tàu lắp thêm 2 pháo tự động 37mm (hiện tại, trang bị phòng không của tàu có 2 pháo 76mm 34-K, 4 pháo 37mm 70 – K, 2 pháo 20mm “Erlicon”, 1 súng máy 12,7mm 4 nòng “Vikkers” và 4 súng máy 12,7mm “DShK). Trong thời gian nửa sau năm 1942 và toàn bộ năm 1943, “Silnưi” không tham chiến.

Tháng 1 năm 1944, pháo trên tàu đã yểm trợ cho chiến dịch Krasnosel – Ropshin (bắn gần 400 đạn 130mm). Còn mùng 10 tháng 7, “Silnưi”. Còn mùng 10 tháng 6, “Silnưi” bắn những loạt đạn cuối cùng: ở Kronshtadt, với sự hỗ trợ của trạm chỉ huy quân đoàn đã bắn phá trận địa quân Phần Lan trên eo đất Karelia. Từ tháng 11 năm 1944 đến cuối chiến tranh, tàu được sửa chữa ở xưởng Baltic.

“Serditưi”

Được tiếp nhận bởi Ủy ban nhà nước ngày 15 tháng 10 năm 1940, gia nhập biên chế lực lượng tàu hạng nhẹ Hạm đội Cờ đỏ Baltic ngày 12 tháng 4 năm 1941 (cùng với “Storozhevoi”, “Stoikyi” và “Silnưi”.

Trong những ngày đầu chiến tranh, tàu hoạt động ở sát sườn tiểu đoàn 2, tham gia các nhiệm vụ rải mìn. Mùng 6 tháng 7 năm 1941, trong thời gian tham chiến ở eo biển Ibersk, tàu đã bắn 115 viên đạn 130mm.

Đêm 18 tháng 7, “Serditưi” (“Giận dữ”) dưới lá cờ của chỉ huy lực lượng tàu hạng nhẹ - Chuẩn Đô đốc V.P.Drozd, cùng với “Stereguusyi”, đã yểm trợ nhiệm vụ rải mìn do các tàu “Tucha” và “Sneg” thực hiện. Gần 14 giờ 00, “Serditưi” đã quay lại chỗ đỗ tàu Kyubassr, nhưng nhận được thông tin về việc phát hiện đoàn tàu vận tải địch có máy từ Không quân, và quay trở lại hành trình. Tàu đã đi với tốc độ 20 hải lý, để có thể đuổi kịp tàu đang quay lại từ Moonzund “Steregusyi”.

Do không có sự hiệp đồng tốt trong hoạt động của Hải quân và Không quân Hải quân, cả hai tàu khu trục đã phải chịu cuộc tấn công của chính các máy bay Liên Xô. Nhưng nếu lúc 15 giờ 31 phút, 8 quả bom ném vào “Steregusyi” không gây thiệt hại thì 4 quả bom từ máy bay SB đã nổ gầm thành tàu “Serditưi”. Các mảnh vỡ xuyên thủng thành, làm một nồi hơi bị hỏng, hai máy đo xa ở trạm chỉ huy – điều phối, làm một người thiệt mạng và ba thủy thủ khác bị thương.

Từ 16 giờ 40 đến 17 giờ 13 phút, trận chiến với các tàu vận tải và tàu chiến địch chỉ có “Steregusyi”. “Serditưi” tham gia với tàu khu trục bạn lúc 17 giờ 24 phút, khi đó, địch đã ở khuất tầm nhìn. Hành trình quay trở về của các tàu Liên Xô gắn liền với nhiều cuộc không kích của máy bay địch. Chỉ riêng “Serditưi” đã bị ném 104 quả bom, nhưng không có thiệt hại nào xảy ra.

Nhưng ngày hôm sau, may mắn đã không đến với tàu khu trục. Ngày 19 tháng 6, “Serditưi” đang thả neo ở bãi đỗ “Helterma gần quần đảo Dago. Lúc 19 giờ 10 phút, trên tàu bất ngờ xuất hiện 4 “Junkers-88” bổ nhào. Tàu kịp thời khai hỏa, để tộc độ chậm và di chuyển rời cảng, nhưng đã muộn. Một quả bom rơi trúng trạm chỉ huy – điều phối, xuyên thủng đài chỉ huy, boong mũi, boong trên và nổ ở boong người ở số 2 ở khu vực khung số 52 – 55. Vụ nổ đã phá hủy buồng nồi hơi số 1, do chấn động, cầu chì và đèn chiếu sáng khẩn cấp tự động tắt, dó đó, bóng tối tràn ngập trong các buồng.

Quả bom số 2 nổ cạnh thành bên tría, do đó, vỏ bọc ngoài giữa khung số 50 và 58 hình thành vết thủng diện tích 4x5 mét. Áp lực của nước đánh vào thành đã đẩy dầu từ các thùng nhiên liệu tràn ra và bốc cháy, đám cháy nhanh chóng lan ra toàn bộ thượng tầng mũi tàu và hai buồng nồi hơi đầu tiên.

Thủy thủ đoàn đã cố gắng cứu tàu (đặc biệt là hầm đạn pháo 130mm ở mạn tàu bị ngập nước), nhưng việc không có điện đã không cho cơ hội thành công, do đó, đã xảy ra vụ nổ đạn ở phía đuôi tàu và bom chìm trong ống phóng bom. Toàn bộ mạn tàu từ khung số 180 bị phá hủy hoàn toàn, tàu khu trục nghiêng về thành bên phải – do độ sâu không lớn nên phần thành bên trái còn trên mặt nước. Sau cuộc không kích, “Serditưi” còn nổi thêm 1 giờ 10 phút. Thủy thủ đoàn của tàu khu trục bị đắm được chuyển qua các tàu khu trục “Steregusyi” và “Gordưi”.

Năm 1949 – 1952, phần còn lại của “Serditưi” được trục vớt theo từng phần và kéo về Tallin để xả kim loại.

“Slavnưi”

Được tiếp nhận bởi Ủy ban nhà nước ngày 31 tháng 5 năm 1941, gia nhập tiểu đoàn tàu khu trục số 5 Hạm đội Cờ đỏ Baltic ngày 19 tháng 6. Căn cứ tại Kronshtadt.

Bắt đầu chiến tranh, tàu khu trục ra biển – gần bán đảo Hanko. Ngày 27 và 29 tháng 6, tàu hai lần ra khơi làm nhiệm vụ rải mìn, mùng 1 tháng 7, cùng với “Svierpưi” hộ tống tàu khu trục “Oktiabrskaia Revolyusia” (“Cách mạng tháng Mười”) trong khi tàu di chuyển từ Tallin tới Kronshtadt. Trong quá trình thực hiện các chiến dịch này, “Slavnưi” 4 lần phát hiện các tàu ngầm, thực hiện việc ném và bắn đạn chìm của tàu.

Đến 16 tháng 7, tàu ở Kronshtadt, từ 18 tháng 7 đến 28 tháng 8 - ở Tallin. Tàu tham gia một cách tích cực vào việc phòng thủ căn cứ chính của Hạm đội, thường xuyên tiến hành bắn phá các mục tiêu trên bờ và đánh trả các cuộc không kích. Trong thời gian này, các pháo thủ của tàu khu trục đã bắn 416 đạn pháo 130mm, 153 đạn pháo 76mm, 228 đạn 45mm và hơn 1000 đạn 12,7mm. Trong khi đánh trả một trong số các cuộc không kích, tàu có thể thực hiện trong thời gian kỷ lục – 17 phút. Mặc dù vậy, “Slavnưi” đã nhiều lần phục vụ vai trò là mục tiêu cho máy bay Đức và các loại pháo bao vây, chỉ có một lần (26 tháng 8 ), tàu bị thương không nặng bởi bom nổ gầm.

Chiều 28 tháng 8, tàu trong thành phần đội tàu bảo vệ rời Tallin tới Kronshtadt. Gần đất mũi Keri lúc 18 giờ và 18 giờ 32 phút, đội tàu đã hai lần hững chịu cuộc tấn công của các máy bay Đức. Tàu khu trục đã sử dụng hỏa lực phòng không hạng nặng, buộc các “Junkers” phải né tránh và rút lui, không thả được bom. Lúc 18 giờ 47 phút, tàu bắn 39 viên đạn pháo chính vào vị trí có vẻ như là các tàu phóng lôi Đức – ở thời điểm đó đã khuất tầm nhìn (rõ ràng, đó là các tàu Liên Xô vì theo các tài liệu công khai ở nước ngoài, cuộc tấn công của các tàu Đức và Phần Lan vào các tàu Liên Xô ở thời điểm đó không xảy ra).

Lúc 20 giờ 23 phút, ở bộ phận quét mìn thành bên phải tàu đã có vụ nổ mìn, còn lúc 21 giờ 35 phút, quả mìn thứ hai. Hai vụ nổ xảy ra ở khoảng cách 10 – 15 mét từ thành bên phải – ban đầu – đối diện với ụ pháo trung tâm, sau đó - ở khu vực buồng nồi hơi số 1. Lớp vỏ bọc ngoài ở nhiều vị trí bị lõm vào bên trong, qua các mối liên kết bị vỡ, nước bắt đầu tràn vào (nhanh chóng ngập buồng của đài chỉ huy – điều phối, hầm pháo số 2 và 6, các thùng nhiên liệu giữa hai đáy của buồng nồi hơi số 1). Do chấn động mạnh, 2 máy đo xa 4 mét đã bị hỏng, các cơ chế dẫn bắn góc tầm của một pháo 76mm và 1 pháo 45mm bị hỏng, nhiều thiết bị hỗ trợ và hầu hết các khí tài dẫn đường bằng điện không hoạt động (bị kẹt). “Slavnưi” phải neo lại và khởi động một lần nữa theo hành trình lúc 6 giờ ngày hôm sau. Tàu chỉ tới Kronshtadt vào chiều 29 tháng 8, trên đường đi, tàu còn chịu thêm ba cuộc không kích nữa. Số lượng đạn dược tàu đã bắn: 140 đạn 76mm, 166 đạn 45mm và 744 đạn 12,7mm.

Ngày 21 tháng 9, chỉ sau khi vừa được sửa chữa, “Slavnưi” đã tới bến Kronshtadt trong trạng thái sẵn sàng số 1. Sau tín hiệu báo động đường không, tàu đã rút neo và bắt đầu cơ động tới vị trí báo động, để cho phép tránh được các lại bom ném vào tàu từ các “Junkers”. Trong thời gian cuộc không kích thứ 2 có cường độ mạnh hơn, một quả bom đã phát nổ ở khu vực gần, gây nguy hiểm (10 – 15 mét) so với thành bên trái trong khu vực buồng nồi hơi số 2. Các mảnh bom đã làm thủng đường ống dẫn hơn nước, kết quả là gây thương vong cho 3 người (1 người thiệt mạng vì bỏng); thêm 3 người nữa bị thương do mảnh đạn.

Các cuộc không kích vào Kronshtadt được tiếp tục đến mùng 4 tháng 10. Trong thời gian đó, “Slavnưi” đã bắn 556 đạn 76mm, 825 đạn 45mm, đồng thời 1905 đạn 12,7mm. Kết quả - bắn rơi 1 máy bay địch. Tàu không bị thương do bom, nhưng ngày mùng 2 tháng 10, tàu bị thương bởi các mảnh nổ của pháo tầm xa trên mặt nước.

Trong thời gian tháng 10, tàu khu trục ở các bến đỗ phía Bắc và Kronshtadt Lớn, từ đó, tàu thực hiện 33 vụ bắn phá vào các đơn vị quân Đức đang ở gần Leningrad (bắn 409 đạn pháo chính).

Mùng 1 tháng 11, “Slavnưi” cùng với “Stoikyi” và “Marti: hoàn thành chuyến hành quân tới Hanko, nơi tiếp nhận trên thành tàu 657 người với vũ khí và đồ dùng cá nhân; mùng 4 tháng 11, tàu tới Leingrad. Trong khi trở về, pháo chính trên tàu đã bắn chìm tàu săn ngầm MO-112 đang quay về từ Hanko do nhầm lẫn là tàu phóng lôi của Phần Lan.

Ngày 11 tháng 11, tàu khu trục gần Kronshtadt, chân vịt bên trái tàu đã bị hỏng do vướng phải lưới chống ngầm. Sau đó tàu hộ tống các tàu vận tải tới Hotland, còn 29 tháng 11, “Slavnưi” (“Vinh quang”) quay lại Hanko lần thư hai. Trên tàu chở 856 bộ đội, dưới hỏa lực của địch, tàu quay về căn cứ. Đêm mùng 3 tháng 12, tàu thủy chạy điện “Iosif Stalin” đi cùng với “Slavnưi”, đã bị vướng và nổ bởi 2 quả mìn; tàu khu trục đã cố gắng hỗ trợ tàu điện, tuy nhiên, một vụ nổ mới đã phá vỡ mũi tàu và gây ra vết thương trên tàu kéo. Lúc 8 giờ 15 phút, “Slavnưi” ở trong tình trạng khẩn cấp: do vụ nổ, các chuỗi dây xích Galli gần tàu đã mắc vào bánh lái. Việc máy trên tàu chỉ bảo đảm điều khiển tàu với tốc độ 3 – 4 hải lý. Một vào lần, tàu nằm trong tầm pháo bờ biển của địch và 2 lần vướng vào băng. Chỉ vào buổi chiều mùng 5 tháng 12, cuộc hành trình khó khăn mới hoàn thành, tàu khu trục đã thả neo ở Kronshtadt. Ngày 16 tháng 12, tàu tới Lenigrad, nơi nhanh chóng được đưa vào sửa chữa ở xưởng số 196.

Tổng cộng trong nửa năm chiến tranh, “Slavnưi” đã đi qua 3707 dặm trong 67 ngày hành quân, bắn 966 đạn 130mm và 1003 đạn 76mm.

Trong năm 1942 và 1943, tàu khu trục không tham gia trực tiếp trong các hoạt động quân sự, ngoại trừ việc đánh trả một số cuộc không kích. Trong tháng 5 năm 1942, tàu đã tới Kronshtadt. Ngày 25 tháng 10, nóc tàu đã trúng 1 quả đạn 8 inch, làm bị thương boong mũi. Đầu tháng 11, tàu quay về Leningrad, nơi tàu ở đó trong toàn bộ các năm còn lại. Mùng 1 tháng 5 năm 1943, 1 quả đạn pháo của Đức đã bắn trúng thượng tầng tới khu vực buồng nồi hơi thứ 3, gây thương tích, làm 7 người hy sinh và 5 người bị thương. Trong quá trình sửa chữa, tàu khu trục đã được lắp thêm đài thủy âm “Asdik”.

Trong năm 1942 – 1943, các pháo thủ trên “Slavnưi” chỉ tiến hành huấn luyện bắn (bắn 100 viên đạn 130mm). Lần cuối cùng tàu bắn vào quân địch là mùng 10 tháng 6 năm 1944 trong thời gian chiến dịch tấn công Bưborg.

“Surovưi”

Được tiếp nhận ngày 31 tháng 5 năm 1941, nằm trong biên chế tiểu đoàn tàu khu trục số 5 thuộc Hạm đội Cờ đỏ Baltic ngày 18 tháng 6.

Đầu chiến tranh, tàu đóng căn cứ ở Kronshtadt, sau đó tới Tallin ngày 23 tháng 7, “Surovưi” (“Nghiêm khắc”) thực hiện nhiệm vụ yểm trợ hỏa lực cho tập đoàn quân số 8 trên bờ vịnh Narvsk – đây là chiến dịch được được đánh giá là thành công nhất của việc sử dụng pháo binh trên tàu để bắn vào bờ biển. Chiến dịch được lên kế hoạch một cách tỉ mỷ, hệ thống thông tin liên lạc với đài hiệu chỉnh được xử lý tốt. Tàu khu trục được yểm trợ từ trên không bởi các máy bay tiêm kích; việc chống ngầm được giai cho hai tàu săn ngầm. Kết quả là hỏa lực pháo 130mm (186 viên) đã mang lại hiệu quả: theo các thông tin trinh sát, đã phá hủy các công trình phòng ngự và giao thông hào với lực lượng bộ binh địch, phá hủy 5 súng cối và một vài công trình bằng gỗ. Trong tháng 8, “Surovưi” cùng với “Statnưi” đã hoàn thành hai chiến dịch tập kích ở vịnh Riga. Trên “Surovưi” đã giữ lá cờ chỉ huy lực lượng tàu hạng nhẹ của Chuẩn Đô đốc V.P.Drozd. Mùng 6 tháng 8, tàu khu trục đã bắn phá trận địa phòng thủ bờ biển của địch ở Salatsgriva (bắn 60 đạn nổ 130mm), mùng 8 tháng 8 – đỗ ở Royal (bắn 24 đạn pháo 130mm). Trong khi quay về, tàu hai lần tránh được các đợt tấn công từ máy bay địch.

Ngày 21 tháng 8, các tàu khu trục “Surovưi” và “Artem” đã rời vịnh Riga để truy đuổi đoàn tàu hộ tống được trinh sát không quân phát hiện. Lúc 11 giờ 39 phút, kẻ thù đã bị tìm ra, và sau 13 phút, các tàu Liên Xô khai hỏa. Quân Đức đáp trả bằng pháo 105mm, sau đó, các máy bay Đức và pháo bờ biển của địch tiến hành yểm trợ. Trận chiến kéo dài nửa giờ; trong thời gian này, “Surovưi” đã bắn 145 đạn pháo 130mm, “Artem” – 110 đạn 102mm. Báo cáo của các thuyền trưởng về việc bắn chìm hai tàu vận tải không được khẳng định, mặc dù chúng, theo quan sát được là bị thương. Đổi lại, các tàu Liên Xô vẫn nguyên vẹn, mặt dù các máy bay ném bom đã ném vào 2 tàu gần 80 quả bom.

Trong thời gian hành quân từ Tallin tới Kronshtadt (28 – 30 tháng 8 ), “Surovưi” đã bị thương do nổ mìn trên các tấm lá chắn; từ mùng 3 đến 23 tháng 9, tàu được sửa chữa ở xưởng Baltic thuộc Leningrad. Sau đó, tới cuối tháng 10, tàu tham gia bắn phá các trận địa địch – bắt đầu từ vị trí đỗ tàu ở Kronshtadt, sau đó, từ Neva.

Mùng 3 tháng 11, tàu khu trục cùng với “Smetlivưi”, các tàu nhỏ và tàu quét mìn rời Kronshtadt tới Hanko. Trong khi quay trở về, “Smetlivưi” đã bị trúng mìn và bị đắm. Các tàu còn lại troeer về Kronshtadt và Leningrad an toàn. Các tàu đã đưa tới Hanko 1200 Hồng quân – những người bảo vệ pháo đài.

Trong lần hành quân cuối cùng, tàu khu trục ra khơi ngày 13 tháng 11. Đội tàu, trong biên chế có “Surovưi”, “Gordưi”, tàu rải mìn “Ural”, 4 tàu quét mìn, 6 xuồng máy và tàu ngầm L-2 được lệnh phải phá vây để tới Hanko, thực hiện việc di tản các đơn vị đồn trú còn lại. Sau nửa đêm, ở khu vực mũi đất Yumind, các tàu đã lọt vào bãi mìn dày đặc. Trên các tấn chắn, mìn bắt đầu nổ. Lúc 1 giờ đúng ngày 14 tháng 11, tàu quét mìn T-206 bị nổ mìn và chìm, tàu hỗ trợ MO-310 cũng đồng thời vấp mìn và hy sinh. Tàu quét mìn T-217 đã tắt máy và di chuyển trong bóng đêm tới “Surovưi”. Thân tàu khu trục đã nhận một lỗ thủng dài gần 4 mét giữa khung số 30 và 38, trong khi ở thời điểm đó, tàu quét mìn hầu như không bị thiệt hại.

Tàu khu trục đã dừng lại, lỗ thủng ở cao hơn vạch mớn nước đã được vá lại tạm thời. Nhưng tàu đã di chuyển một cách khó khăn, vào lúc 1 giờ 8 phút, trên bộ phận quét mìn của tấm chắn cách thân 4-5 mét, một quả mìn đã nổ. “Surovưi” bị đánh rất mạnh, nhiều người trên tàu bị hất tới khu vực nước đóng băng, trong nhiều phòng, điện bị tắt. Thân tàu bị biến dạng mạnh, ở khu vực khung số 172 – 190, hình thành các vết lồi lớn, do đó, dẫn tới các trục chính bị kẹt. Qua các vết nối bị vỡ của tấm lát ngoài tới nồi hơi số 2, và buồng máy số 1 và buồng nồi hơi số 3, đồng thời các buồng mạn tàu, nước tràn vào. Máy bơm động cơ, quạt tuabin và các trang bị khác bị hỏng. Tàu khu trục bị biến dạng ở mạn tàu và nghiêng về thành bên trái 8 độ.

Thủy thủ đoàn nhanh chóng tham gia đấu tranh giành giật sự sống cho tàu. Đám cháy bùng ra ở buồng nồi hơi thứ 2 đã được dập tắt thành công, nâng áp xuất ở nồi hơi số 4, khởi động động cơ tuabin và động cơ diezen ở buồng máy sô 2, tuy nhiên, các tuabin không quay và cơ hội khôi phục khả năng di chuyển không thành công. Cùng thời điểm này, các bơm hoạt động không thể đáp ứng việc bơm nước trước việc nước tràn vào tàu quá mạnh: lúc 5 giờ đúng, độ nghiêng lên 12 độ. Bằng tính toán, chỉ huy tàu – thuyền trưởng hạng 2 M.T.Ustinov đã ra lệnh cho thủy thủ đoàn bỏ tàu. Lúc 5 giờ 21 phút, thủy thủ đoàn đã di chuyển sang tàu quét mìn. Sau vụ nổ của hai quả bom chìm, ở boong dành cho thủy thủ số 2 và dưới mũi bộ phận phóng ngư lôi, “Surovưi” đã chìm xuống nước.

“Smelưi”

Được tiếp nhận vào biên chế vào thành phần tiểu đoàn tàu khu trục số 5 đồng thời với “Surovưi”. Trong thời gian tháng đầu tiên của chiến tranh, tàu tham gia phòng thủ vịnh Riga và các quần đảo Moonzund. Ngày 23 tháng 7 năm 1941, ở khu vực lạch nước sâu Kasscarsk, “Smelưi” đã bị va chân vịt vào đất, do đó, tâm trục trái bị hỏng, còn tốc độ tàu trong các lần đi biển sau đó bị hạn chế ở 14 hải lý.

Đêm 27 tháng 7, tàu khu trục đang yểm trợ việc rải mìn với tàu rải mìn “Surop”, tàu tuần tra “Burya” và tàu quét mìn “Fugas” ở phía nam eo biển Ibersk. Lúc 1 giờ 45 phút, gần thành phải “Smelưi” (“Gan dạ”) ở khu vực khung số 50, một quả mìn đã phát nổ. Bộ phận mũi tàu bị các vết thương nặng, boong mũi tới khung số 50 bị con và chúi xuống nước, pháo 130mm số 1 và số 2 bị chúi xuống dưới. Thượng tầng mũi và ống khói đầu tiên bị lệch về phía trước, nồi hơi số 2 bị vỡ từ móng. Qua các vết vỡ ở tấm vỏ bọc ngoài, nước tràn vào trong các buồng.

Sau 10 – 15 hút, bộ phận lớn thủy thủ đoàn đã được đưa sang tàu quét mìn ở gần, trên tàu bị thương chỉ còn 7 sĩ quan và 10 thủy thủ, những người phải ở lại để đảm bảo việc kéo tàu. Tuy nhiên, việc kéo tàu ra khỏi chỗ va chạm đã không thành công: bộ phận mũi tàu bị gãy trên mặt đất. Hơn nửa giờ, tàu tuần tra “Burya” đã cố gắng kéo tàu ra khỏi chỗ tai nạn, nhưng sự xuất hiện của máy bay địch – được cho là nhìn thấy qua kính tiềm vọng của tàu ngầm đã bắt buộc phải chấm dứt mọi ý tưởng cứu tàu. Những người còn lại trên tàu đã hy sinh cùng “Smelưi”. Tàu khu trục đã bị nổ bởi một quả ngư lôi phóng ra từ tàu phóng lôi số 73. Sau vụ nổ ở khu vực ống khói số 2, “Smelưi” đã chìm sau 15 – 20 phút.

Nguyên nhân chìm tàu trong thời gian rất lâu được cho rằng không phải mìn mà bị tàu ngầm tấn công.

“Svirepưi”

Đầu Chiến tranh Vệ quốc vĩ đại, tàu khu trục đã trải qua các thí nghiệm nghiệm thu với thời gian được rút ngắn khẩn cấp. Biên bản tiếp nhận được ký ngày 22 tháng 6 năm 1941, chính thứ gia nhập biên chế tiểu đoàn 4 tàu khu trục phóng lôi thuộc Hạm đội Cờ đỏ Baltic ngày 18 tháng 7, mặc dù thực tế, tàu tham gia vào các hoạt động chiến đấu sớm hơn, từ những ngày đầu chiến tranh.

Vào mùng 1-2 tháng 7, “Svirepưi” (“Hung dữ”) đã bảo đảm việc di chuyển từ Tallin tới Kronshtadt của tàu chủ lực “Cách mạng tháng Mười”. Từ 12 đến 19 tháng 7, tàu hoạt động trong vịnh Riga và Moonzund, nhiều lần hứng chịu các cuộc không kích (8 lần trong ngày), nhưng không bị thương tích nghiêm trọng. Pháo phòng không trên tàu đã bắn 360 đạn 76mm, chừng đó đạn 45mm và hơn 800 đạn 12,7mm. Ngoài ra, “Svirepưi” đã bắn pháo chính: bằng đạn chìm (22 viên ngày 14 tháng 7) vào tàu ngầm và đạn nổ vào các trận địa địch (18 tháng 7, khi yểm trợ cuộc đổ bộ tới quần đảo Virts.

Ngày 20 tháng 7, tàu từ Tallin tới Moonzund, các tàu phóng ngư lôi Đức đã cố gắng tấn công “Svirepưi”, nhưng hỏa lực pháo chính (14 viên) đã buộc các “Shellbot” phải thả màn khói và rút lui.

Sau khi được đưa vào ụ, “Svirepưi” đã tham gia tích cực phòng thủ căn cứ chính của Hạm đội, bắn 25 đạn pháo chính vào các đơn vị địch đang tấn công.

Trong thời gian chiến dịch hành quân Tallin, tàu đã gặp may: tàu đã di chuyển dưới bom, đạn pháo bờ biển, qua các bãi mìn. Thương tích duy nhất là việc hỏng tạm thời thiết bị dẫn động điện của bánh lái – do chấn động của thân tàu vì các quả bom nổ gần làm vỡ van thiết bị phun khói DA-2, buồng lái bị ngập khói, làm đứt dây động cơ điện… Đám cháy được dập tắt, sau đó, tàu khu trục một thời gian phải kéo tàu “Gordưi” bị thương. Trong khi đánh trả cuộc không kích, tàu đã bắn 529 đạn 76mm, 627 đạn 45mm và 2822 đạn 12,7mm. Lúc 23 giờ 00 ngày 29 tháng 8, tàu thả neo ở chỗ đỗ tàu Kronshtadt Lớn.

Trong thời gian tháng 9, “Svirepưi” đã 13 lần bắn pháo 130mm vào các đơn vị Hitle, nhiều lần đánh trả các cuộc không kích. Số lượng lớn máy bay ném bom tấn công Kronshtadt ngày 21 – 23 tháng 9 không gây thiệt hại cho tàu, nhưng mùng 1 tháng 10, tàu bị trúng đạn 8 inch. Kết quả của vụ nổ, xuất hiện ở thượng tầng mạn tàu khu vực số 159 – 169 đã làm hỏng 1 pháo 76mm, thiết bị ngư lôi, hàng loạt phòng cũng bị phá hủy. 5 người hy sinh và 3 người bị thương. Việc sửa chữa căn bản dành cho tương lai, và mùng 4 tháng 10, tàu khu trục một lần nữa thực hiện việc bắn phá. Trong thời gian nửa tháng sau đó, tàu đã 51 lần bắn phá trận địa địch.

Từ 23 tháng 11 đến mùng 6 tháng 12, “Svirepưi” đã hoàn thành 3 cuộc hành quân tới Hogland và yểm trở cuộc thám hiểm, thực hiện cứu hộ tàu vận tải bị tai nạn “Iosif Stalin”. Hai lần rơi vào dưới tầm pháo bờ biển nhưng không bị thương. Ngày 12 tháng 12, tàu di chuyển từ Kronshtadt tới Leningrad và đầu năm mới được đưa vào sửa chữa ở xưởng số 189.

Tổng cộng trong toàn năm 1941, tàu khu trục đã bơi 3002 dặm, thực hiện 103 vụ bắn phá các mục tiêu trên bờ biển, bắn 1072 đạn 130mm, 1061 đạn 76mm và 1118 đạn 45mm, đồng thời 3622 đạn 12,7mm, thả 18 bom chìm.

Sau đó, cường độ sử dụng tàu được giảm mạnh. Trong các năm 1942 – 1943, tàu nằm ở Leningrad, chỉ tham gia đánh trả các cuộc không kích. Pháo chính của tàu trong 2 năm đã thực hiện 13 lần bắn – trong đó, 12 lần huấn luyện và 1 lần chiến đấu (tháng 2 năm 1943, bắn 120 viên đạn 130mm). Trong toàn bộ thời gian đó, tàu khu trục chỉ nhận những vết thương không nặng do 3 quả bom nổ gần, rơi vào ngày mùng 4 tháng 4 năm 1942 ở 3,5 – 8 mét cách thành bên trái ở khu vực khung số 160 – 170.

Trong tháng 1 năm 1944, “Svirepưi”, tham gia tích cực vào các cuộc yểm trợ bằng pháo cho các đợt tấn công của Hồng quân ở Leningrad. Đây là những loạt bắn cuối cùng của “Svirepưi”.

“Skorưi”

Tới thời điểm đầu Chiến tranh Vệ quốc vĩ đại, tàu đang tiến hành các thí nghiệm, chương trình thí nghiệm được rút ngắn khẩn cấp. Tàu được nhận cờ và tiếp nhận ngày 18 tháng 7 năm 1941, chính thức biên chế vào Hạm đội Cờ đỏ Baltic mùng 1 tháng 8.

Trong thời gian phục vụ không lâu, “Skorưi” (“Nhanh chóng”) đã tham gia phòng thủ Tallin. Ngày 26 tháng 8, khi đang ở bến của căn cứ chính, tàu bị trúng đạn 150mm bắn thẳng, boong trên ở khu vực khung 291 bị vỡ. Mặc dù boong trên có vết thủng 1,5x2,5 mét, máy móc của tàu không bị ảnh hưởng, tàu vẫn duy trì an toàn.

Trong thời gian chiến dịch Tallin bi thảm, tàu khu trục trong đội tàu chiến. Ở khu vực đất mũi Yumind, tàu nhận lệnh việc ra khơi kéo tàu chỉ huy “Minsk” bị thương. Nhưng lúc 22 giờ 15 phít ngày 28 tháng 8, khi tiếp cận gần “Minsk”, “Skorưi” đã bị vướng mìn khi đi lùi. Vụ nổ xảy ra gần buồng máy số 2, thân tàu ở khu vực ở khung số 137 – 159 bị vỡ thành 2 phần và chỉ được liên kết bằng tấm lát của boong trên và trục chân vịt bên phải. Buồng động cơ số 2 bị tràn nước ngay lập tức, thiết bị ngư lôi cùng các ngư lôi bị hất ra ngoài thành tàu. Thủy thủ đoàn thực tế không kịp hành động: 3 – 4 phút sau vụ nổ, tàu hoàn toàn mất khả năng nổi, bộ phận mạn tàu chỉ còn nổi lên thành bên phải, được kéo theo sau bộ phận mũi tàu. Sau 3 phút nữa, bộ phận mũi tàu gần như thẳng đứng, sống đuôi tàu quay ngược lên trên và chìm xuống nước. Cùng với tàu khu trục bị đắm, thuyền trưởng hạng 3 A.N.Baladin hy sinh.

“Strashnưi”

Trong tháng 6 năm 1941, đã trải qua các thí nghiệm cấp quốc gia, biên bản tiếp nhận được ký ngày 22 tháng 6. Trong tháng 7, biên chế vào tiểu đoàn tàu khu trục số 4 cùng với “Svirepưi”, đóng căn cứ ở Tallin.

Tham gia các chiến dịch ở vịnh Riga và Moonzund. Ngày 13 tháng 7 bị máy bay địch tấn công, kết quả là các quả bom nổ gần đã làm tàu bị thương (2 nồi hơi và động cơ tuabin tạm thời bị hỏng). Sang ngày hôm sau, khi đang ở quần đảo Runkhnu, đã bắn rơi 2 máy bay địch. Ngày 15 tháng 7, có các cuộc không kích mới. Vũ khí phòng không của “Strashnưi” đã bắn rơi thêm một “Junkers” nhưng trong khi đó, tàu đã có thiệt hại: 7 người hy sinh và 22 người bị thương. Ngoài ra, do mảnh bom, kho đạn số 4 bị cháy; chỉ có nỗ lực mạnh mẽ của thủy thủ đoàn mới dập tắt thành công ngọn lửa.

Tàu khu trục cần sửa chữa, tàu được đưa tới Tallin, nhưng lúc 4 giờ 51 phút, ở 5 dặm cách đất mũi Parki, tàu đã trúng mìn. Vụ nổ xảy ra ở thành bên phải ở khu vực khung số 15. Bộ phận mũi tàu tới khung số 41 bị phá hủy hoàn toàn, bị đứt rời và chỉ được giữ trên các tấm bọc ngoài. Trên mạn tàu ở khu vực số 175 – 188 đã hình thành các vết lõm theo toàn bộ chu vi mặt cắt ngang của thân tàu. Các khoang mũi tới khung số 58 bị ngập nước, dòng chảy mạnh hình thành và tràn vào hầm số 7 và trong thùng dưới buồng lái. Trong hầm đạn số 4 đã có đám cháy nhỏ. 11 người hy sinh và 7 người bị thương.

Cần khắc phục sự biến dạng xảy ra trên 2 hầm đạn ở mạn tàu và thùng nhiên liệu thành bên phải trên khung số 165 – 175. Sau đó, “Strashnưi” (“Khung khiếp”) đã quay lại và gần hai giờ trong trạng thái di chuyển lùi, có độ nghiêng 11 độ và sự biến dạng ở mũi tàu gần 3 mét. Sau đó, tàu được kéo đến Tallin. Ngày 21 tháng 7 – tới Kronshtadt. Ngày 23 tháng 9, tàu khu trục đã được sửa chữa ở xưởng Baltic. Vụ nổ đã phá hủy thân tàu tới khung số 40 và phải làm lại mới, còn bộ phận mỏ neo và pháo 130mm ở mũi được tháo từ tàu bị chìm “Steregusevo” ở Kronshtadt. Ngày 15 tháng 4 năm 1942, việc khôi phục “Strashnưi” đã hoàn thành và tàu quay lại biên chế.

Đến cuối chiến tranh, tàu không ra khơi, nhưng tham gia tích cực vào việc bắn phá trận địa địch ở Leningrad; chỉ trong năm 1944, tàu đã bắn 229 đạn pháo 130mm.

“Statnưi”

Trong tháng 6 năm 1941, tàu đã trải qua các thí nghiệm, được tiếp nhận bởi Ủy ban Nhà nước và mùng 9 tháng 7 được biên chế vào Hạm đội Cờ đỏ Baltic. Trong tháng 8, cùng với “Surovoi” hoạt động ở vịnh Riga, đối diện với các trận địa trên bờ của địch. Mùng 6 tháng 8, tàu đã bắn vào đại đội pháo của Đức gần làng Ainazh (bắn 111 đạn pháo 130mm), còn mùng 8 tháng 8, tàu đã bắn vào nhà ga xe lửa và bến tàu thuộc khu vực dân cư Mersrags (bắn 72 đạn 130mm). Cả hai lần, “Statnưi” (“Oai vệ”) đều nằm trong tầm pháo phòng thủ bờ biển của địch, nhưng không có thương vong.

Ngày 18 tháng 8, tàu khu trục đang đỗ ở bến Rogekiyl ở vịnh Moonzund. Lúc 10 giờ 10 phút, tàu bị không kích, tàu đã nhổ neo và bắt đầu cơ động ra cửa vịnh, nhưng sau 15 phút đá bị trúng mìn của Đức. Tàu bị thương nặng: bộ phận mũi tàu đến khung số 40 bị vỡ, nổi trên nước khoảng 10 phút, sau đó bị ngập nước. Các buồng ở mũi và buồng nồi hơi số 1 bị ngập nước gần như ngay lập tức: thủy thủ đoàn đã bỏ buồng nồi hơi số 2 và buồng máy số 1, không đóng nắp các cửa ra, do đó, chúng cũng bị ngập nước trong 1,5 – 2 phút – do sự biến dạng mạnh ở khu vực mặt cắt ngang cửa. Sóng quét qua boong trên. Nỗ lực cho tàu đi lùi không thành công, và “Statnưi” mắc bộ phận mũi trên mặt đất (độ sâu ở đây là 7 – 8 mét).

Lúc 12 giờ đúng, tàu cứu nạn “Saturn” đã tới gần “Statnưi” và cố gắng bơm nước khỏi các phòng bị ngập, nhưng do cuộc không kích mới đã buộc các hoạt động cứu hộ phải dừng lại tới khi đêm xuống.

Sau đó, trong thời gian 3,5 ngày, các nỗ lực cứu tàu khu trục được tiến hành. Trong đêm, các bơm trên tàu đã đẩy được nước ra khỏi các buồng, nhưng ban ngày, khi tàu cứu nạn tới lại bắt buộc phải rút lui do áp lực của các cuộc không kích, nước lại tràn vào. Tình trạng thời tiết trở nên xấu đi: tới chiều 19 tháng 8, lực gió đạt cấp 6, còn sau đó 2 ngày, lên thành bão cấp 11. Trong ngày thứ 5 sau vụ nổ, lúc 14 giờ 00 ngày 22 tháng 8, tàu bị nghiêng về thành bên trái và chìm.

“Storyi” và “Stroinưi”

Hai tàu “7U” cuối cùng của xưởng mang tên A.A.Zhdanov vào thời điểm đầu chiến tranh đang ở trạng thái đóng nốt: “Stroinưi” đã được đưa vào chạy thí nghiệm, còn “Strogyi” đã kết thúc việc lắp tuabin và trục dẫn động. Khối lượng công việc của xưởng, sau đó trong tình trạng Leningrad bị bao vây không cho phép hoàn thành công việc. Mặc dù vậy, ngày 30 tháng 8 năm 1941, cả hai tàu chưa được đóng hoàn thiện đã được cắm cờ, và tháng 9 đã đủ điều kiện tiếp nhận vào Hải quân.

Sự thật là, tới thời điểm đó, thủy thủ đoàn của 2 tàu này đã có kinh nghiệm chiến đấu. Các xạ thủ phòng không của “Strogyi” (“Nghiêm khắc”) đã lần đầu khai hỏa ngày mùng 2 tháng 8 bằng pháo 45mm, đánh trả cuộc tấn công của 12 máy bay ném bom, còn từ 30 tháng 8, đã bắt đầu sử dụng pháo 130mm trên cả hai tàu. Trong thời gian tháng 9, “Strogyi”, được kéo tới trận địa hỏa lực ở khu vực rừng công viên Neva, đã thực hiện loạt bắn phá 118 viên đạn vào các đơn vị Hitle và bắn rơi 1 máy bay (bằng sung máy cỡ lớn). “Stroinưi” (“Gọn ghẽ”) đã thực hiện việc di chuyển của mình (trên tàu chỉ có một động cơ tuabin hoạt động) tới xưởng Ust – Izhorsk, từ đó, đồng thời bắn phá quân địch. Sau đó, “Strogyi” đã chuyển căn cứ tới trận địa mới ở đầu nguồn (thượng lưu) Neva.

Hai tàu cuối cùng cũng được đóng hoàn thiện ngày 15 tháng 9 năm 1942. Sự thực là các thí nghiệm chạy và nghiệp thu trong các điều kiện bị bao vây không thể thực hiện được. Đến cuối chiến tranh, hai tàu còn ở trên sông Neva, tham gia tích cực trong việc yểm trợ hỏa lực cho các đơn vị Hồng quân và các đơn vị phòng thủ. “Strogyi” trong thời gian bị bao vây đã bắn về phía địch 4669 đạn pháo 130mm, “Stroinưi” trong một ngày 15 tháng 1 năm 1944 – 330 viên đạn.

Sau khi kết thúc chiến tranh, từ tháng 8 đến tháng 10 năm 1945, các tàu khu trục đã trải qua các thí nghiệm với chương trình đầy đủ và chính thức được biên chế vào Hạm đội Cờ đỏ Baltic.

Thiết kế số 1 – các tàu khu trục chỉ huy lớp “Leningrad”

(http://i1129.photobucket.com/albums/m509/daibangden_T80UD/moskva.jpg)

Tàu khu trục Moskva

Tổng quan

Thân tàu có thiết kế đinh tán được thực hiện từ thép hợp kim hóa mangan với chỗ đứt (nứt) của độ lưu động là 40kg/mm2. Sau đó, thực tế đã chỉ ra rằng, vật liệu này lộ ra khuynh hướng nứt. Giáp bọc thép bảo vệ các thành tàu và boong của tàu chỉ huy không có, độ dày các tấm khung thân tàu: 12mm.

Đối với các thượng tầng trên, thép mangan được tiếp nhận. Trong các cấu trúc riêng (trên tấm vỏ bọc cách nhiệt, các van thông gió), sử dụng hợp kim nhôm – đura và giáp nhôm. Ở bộ phận dưới mặt nước, thân tàu được mạ kẽm.

Các kích thước chính của thân tàu: chiều dài nhất theo lý thuyết: 127,5 mét (giữa các đường vuông góc – 122,0 mét), chiều rộng theo mặt cắt ngang giữa – 11,7 mét. Lượng choán nước tới sống cùng độ sâu – 3,5 mét. Chiều cao thành tàu: 6,45 mét. Đường viền mạn tàu được tiếp nhận theo hình dạng sống đuôi của thuyền con (ca nô). Việc không có giá đỡ của các trục được thay bằng các thiết bị có tên gọi “quần”.

Hệ thống động lực của thân tàu được bố trí: ở phần giữa tàu – dọc, ở mũi tàu và mạn tàu – ngang. Mặt phẳng tiếp nối bộ phận mũi - ở vị trí cuối của boong mũi (khung 75), mạn tàu – vách ngăn mạn tàu của buồng động cơ tuabin số 2 (khung 185). Tổng cộng có 250 khung và các tấm chèn 0,5 mét.

Thân tàu được phân chia bởi các vách ngăn nằm ngang tới boong trên, chạy theo các khung 10, 25, 40, 59, 75, 95, 115, 141, 161, 185, 199, 213, 221 và 234, thành 15 buồng không thấm (kín) nước. Theo tính toán, việc bị ngập nước trong 2 buồng bất kỳ, trong số đó có 2 buồng gần nhau, không thể dẫn tới việc tàu bị phá hủy (chìm).

Giữa các khung số 16 và 75 bố trí các thùng nhiên liệu, dàu và nước uống, ở khu vực giữa khung số 16 và 185 có đáy đôi.

Các tàu chỉ huy sơn theo truyền thống được tiếp nhận cho các tàu chiến của Hải quân Liên Xô. Các dụng cụ chuyên dụng (mỏ neo, xích mỏ neo, các tời đứng, cột cáp…) được sơn màu đen, boong trên – màu chì. Các tàu chỉ huy trên Biển Đen có màu sơn sáng hơn so với ở biển Baltic, boong làm bằng gỗ, gỗ tếch.

Trang bị

Các tàu chỉ huy Thiết kế 1 được trang bị pháo B-13 dòng thứ nhất (“Leningrad”) và thứ hai (“Moskva” và “Kharcov”). Sự dẫn bắn tập trung của chúng được bảo đảm bằng hệ thống các khí tài điều khiển bắn “Mina”.

Tầm bắn xa nhất theo góc tầm của B-13 – 139,4 kvt. Tốc độ bắn với sự tiếp đạn cơ khí – 8 viên/phút, bằng tay – 6 viên/phút. Cơ số đạn tiêu chuẩn – 750 viên (nổ mảnh, xuyên giáp, lựu đạn nổ từ xa khối lượng 33,5kg, đạn chìm khối lượng 33,14kg và đạn vạch sang khối lượng 34,5kg).

Theo thiết kế được phê duyệt, vũ khí phòng không của tàu chỉ huy “Leningrad” gồm 2 pháo đa năng lắp trên boong 76,2mm 34-K, 2 pháo bán tự động 45mm 21-K và 4 súng đại lien 12,7mm DK.

Pháo 76,2mm 34-K với lá chắn chống đạn dày 13mm bố trí ở boong của thượng tần mạn tàu. Góc bắn hướng – 5 đến 85 độ, còn góc bắn tầm của hai pháo – từ 20 đến 180 độ theo hai thành tàu. Tầm bắn góc tầm xa nhất: 14,6km, độ cao: 9,5km. Việc tiếp đạn được thực hiện bằng máy hoặc tay. Tốc độ bắn – 20 viên/phút. Cơ số đạn tiêu chuẩn – 350 viên trên pháo và đạn dự trữ (theo các hầm) – 846. Hai đệm đỡ đạn đầu tiên bố trí 24 viên đạn và 2 đệm sau – 4.

Pháo phòng không bán tự động 21-K được bố trí trên boong thượng tầng mũi theo thành tàu và bảo đảm việc tấn công các mục tiêu trên không từ góc 360 độ theo mũi tàu. Các thiế bị mày không có lá chắn đạn và các khí tài dẫn bắn cơ khí.

Hai trong số 4 pháo 37mm 70-K trang bị cho “Leningrad” trong thời gian sửa chữa căn bản trong năm 1943 được bố trí theo thành tàu trên thượng tầng mũi, còn 2 pháo khác được bố trì theo thành trên boong mũi. Tốc độ bắn – 180 viên/phút. Cơ số đạn tiêu chuẩn – 1500 viên trên pháo tự động, trên đệm đầu tiên – 1250 viên.

Cũng trong thời gian sửa chữa căn bản, trên boong tàu chỉ huy Leningrad ở mạn tàu lắp một pháo 2 nòng 76,2mm 81-K và pháo đôi 37mm bán tự động S-30. Góc bắn của 81-K – từ 40 đến 180 độ theo 2 thành tàu và S-30 – từ 15 đến 180 độ theo 2 thành tàu. Cơ số đạn S-30 – 2000 viên. Dưới hầm, các đạn phòng không được bố trí trong các hầm bổ sung.

Trên Biển Đen, các tàu chỉ huy “Kharcov” và “Moskva” được trang bị 6 pháo 37mm tự động 70-K; 4 được lắp như trên “Leningrad”, còn 2 – theo thành, trên các ụ gần ống khói thứ hai.

Trong thời gian chiến tranh, trên “Leningrad”, pháo 21-K trước đó được thay bằng 4 súng máy DK. Chúng được lắp trên các ụ đa năng theo thành tàu trên boong mũi và thượng tầng mạn tàu. Các súng máy bảo đảm tầm bắn theo thước ngắm tới 3500 mét và tốc độ bắn thực tế 125 viên/phút.

Việc điều khiển bắn các vũ khí phòng không trên các tàu khu trục được thực hiện theo cách “hỗ trợ tập trung”, các số liệu đo được từ buồng máy đo xa với tầm đo xa 3 mét. Trang bị này được mua từ Italia, nhưng khi đưa vào thực tế tỏ ra không thuận lợi. Nhiệm vụ duy nhất của buồng máy đo xa là xác định độ nghiêng xa tới mục tiêu trên không, nhưng chính buồng lại không có hệ thống ổn định, trong đó sự kết hợp với thiết bị dẫn bắn bằng tay và chất lượng thấp của máy đo xa do hãng “Galileo” chế tạo dẫn tới việc bám bắt mục tiêu trên không khi lắc rất kém, còn lỗi đo xa thì rất lớn.

Tới đầu chiến tranh, các thiết bị điều khiển hỏa lực pháo phòng không chưa có trên các tàu chỉ huy. Chỉ có một tàu “Kharcov” – được tiếp nhận trang bị hệ thống điều khiển hỏa lực phòng không trên tàu theo mẫu Italia.

Trang bị ngư lôi gồm có 2 thiết bị (khối) được lắp ở phía sau với 4 ống phóng ngư lôi 533mm N-7 với hệ thống dẫn bắn và các ngư lôi khí hơi ba chế độ kiểu 53-38, 53-83 và 53-39.

Toàn bộ 4 ống của thiết bị N-7 được cố định chặt trên nền. Sơ tốc của ngư lôi gần 12m/s, bị hạn chế góc bắn (trên các góc bắn vòng theo góc nhọn xuất hiện sự nguy hiểm, rằng ngư lôi có thể mắc bởi bộ phận đuôi ngoài boong). Cơ chế dãn bắn góc tầm được bố trí ở buồng bên và có thiết bị dẫn động điện hoặc tay. Thiết bị hãm ngư lôi được sử dụng khi hạ lực phóng để giải phóng ngư lôi khỏi móc hãm đồng thời khi bị tắc hoặc trong huấn luyện bắn, có 2 bộ hãm được thiết kế để tiếp nhận hai mẫu ngư lôi.

Tốc độ quay của thiết bị - 6 độ/giây, góc bắn (từ góc vuông) – 30 độ. Tổ hợp ngư lôi – 16 quả - 4 quả mỗi bên thành và 8 ngư lôi dự trữ.

Trải dọc theo các ranh trên boong tàu có thể bố trí 84 mìn mẫu năm 1926 hoặc 68 mìn KB.

Để quét mìn, tàu sử dụng các tấm chắn – phòng vệ kiểu K-1. Các tấm chắn được lắp ở mũi tàu, khi tàu chạy tốc độ 14 – 22 hải lý, chúng có thể quét mìn ở phạm vi 70 mét (35 mét tính từ mỗi bên thành).

Để chống lại tàu ngầm, hai bên mạn tàu bố trí ống phóng bom chống ngầm BMB-1 và các máy thả bom; cơ số - 20 bom chìm lớn B-1 và 32 bom chìm nhỏ M-1.

Các tàu chỉ huy đượctrang bị 3 tổ hợp phun khói DA số 1 (dòng phun khói bằng dầu) với sự xả khí qua các ống khói có sản lượng 50kg/phút, một tổ hợp DA số 2 ở mạn tàu (dòng phun khói – hỗn hợp C-4 – closunfua) và mìn khói MDSh (12 quả). Việc phòng thủ hóa học được bảo đảm bằng các thiết bị quạt thông lọc thông gió, bộ lọc FP-300 (8 bộ) và thiết bị chống hơi ga cá nhân cho thủy thủ đoàn.

Thiết bị động lực

Thiết bị năng lượng chính của các tàu khu trục bao gồm ba nồi hơi nước và ba tổ hợp tuabin răng cư hai thân phản lực chủ động chính công suất chung 66 000 sức ngựa (48 600kW), theo tính toán đảm bảo tốc độ bơi 40 hải lý. Trong các thí nghiệm, một tổ hợp tuabin răng cưa (TZA) của tàu đầu tiên có công suất 26 280 sức ngựa với 460 vòng/phun, các tuabin cao áp 11 370 sức ngựa, 3590 vòng/phút, tuabin thấp áp 14 910 sức ngựa với 2790 vòng/phút và các tuabin di chuyển lùi – 10 650 sức ngựa với 360 vòng/phút.

Hiệu suất của ba nồi hơi nước tua bin chính dạng hình tam giác với sự bố trí thiết bị quá nhiệt hơi nước về một bên – 417 tấn/h. Các tham số của hơi nước được sản xuất bằng thiết bị quá nhiệt hơi nước: 1335 độ C và áp suất 21,5kg/cm2. Bề mặt đốt nóng của nồi hơi: 1582m2, sản lượng hơi nước: 135 tấn/h.

Sự sưởi ấm các nồi hơi sản lượng cao (417 tấn/h) – hai mặt với 14 máy phun trên mỗi bên. CÁc nồi hơi – rèn liền.

Tổ hợp tubin răng cưa của tàu chỉ huy – hai thân, còn bánh răng truyền động – ba bánh. Để giảm khối lượng của tổ hợp đã cố gắng tiếp nhận sự truyền động bánh răng hàn, tuy nhiên, thiết kế đơn giản hóa này không tin cậy. Và trong các thí nghiệm trên “Leningrad” năm 1936, nó đã bị vỡ, và được thay bằng phương pháp đúc, nhưng khối lượng lớn hơn.

Trữ lượng nhiên liệu tiêu chuẩn – 210 tấn, khi tàu hoạt động ở tốc độ 40 hải lý liên tục trong 25 giờ, bảo đảm tầm bơi xa 873 dặm. Trữ lượng đầy đủ - 600 tấn, lớn nhất – 613,5 tấn.

Trang thiết bị điện gồm hai máy phát điện và hai máy phát diezel dự trữ có tổng công suất 160kW. Các máy phát điện được bố trí trong cá buồng máy, máy phát diesel – trong các buồng đặc biết và buồng nồi hơi.

Các hệ thống hàng hải và trang bị hỗ trợ

Toàn bộ các trang thiết bị của tàu, hoa tiêu, dẫn đường, thông tin liên lạc và hỗ trợ được trang bị hỗn hợp: sản xuất nội địa và đặt mua ở nước ngoài.

Thiết bị mỏ neo – 2 mỏ neo hãm hệ thống Holl và 1 neo dừng. Khối lượng mỗi neo (bên trái và phải) trên “Leningrad” – 1860kg, còn khối lượng neo dừng – 250kg. Neo hãm bên trái của “Kharcov” và “Moskva” – 1250kg, còn bên phải – 1500kg. Chiều dài xích mỏ neo – 186 mét (“Leningrad”) và 225 mét (“Kharcov”, “Moskva”). Các tời mũi và mạn của các tàu chỉ huy – hơi nước, một boong; tời máy – dạng 2 trụ, đôi, ngang, công suất 62 sức ngựa (“Leningrad”) và 48 sức ngựa (“Kharcov” và “Moskva”). Các máy tời bảo đảm tốc độ kéo xích tời 12 – 15 mét/phút.

Các khí tài hỗ trợ của tàu: 1 xuồng động cơ khối lượng 2,5 tấn có sức tải 1,5 tấn với động cơ ZIS-5; 1 xuồng động cơ khối lượng 2,4 tấn có sức tải 2,8 tấn với động cơ ZIS-5; ba xuồng nhỏ 6 mái chèo; 2 xuồng nhỏ 2 mái chèo (hoặc 1 xuồng 4 mái chèo).

Các tàu chỉ huy có một bánh lái nửa trục, lắp trong mặt phẳng hướng tâm đằng sau bánh lái giữa. Thiết bị truyền động của bánh lái – hệ thống David, máy lái hơi nước. Sự điều khiển bánh lái được thực hiện trong buồng dẫn động hoặc cầu dẫn động (thủy lực hoặc thanh gạt), từ buồng điều khiển mạn tàu (thiết bị truyền động thanh gạt) và từ buồng lái (tay lái).

Trang bị hoa tiêu (phụ thuộc vào thiết kế): la bàn con quay “Kurs” (hoặc GU-M-1, mẫu 1), la bàn từ 127mm, đồng thời la bàn 75mm của thuyền, hành trình kế GO hiệu số 3 (mẫu 1 hoặc 2), hành trình kế dạng “Gauss”, máy đo sâu EL ZShP, hành trình kế cơ khí hiệu “Thomson” hiệu số IV và các máy đo sâu bằng tay.

Các la bàn từ được lắp trên hộp la bàn cao (la bàn chính), trên hộp la bàn thấp (la bàn hành trình) trên tấm đặt trên bàn (là bàn tay). Năm 1941, để chống lại các loại mìn từ trường, trên các tàu đã lắp các cuộn dây khử từ, các thiết bị điều hòa đặc biệt được chế tạo đề bù lại hoạt động của la bàn từ.

Trong thiết bị liên lạc đài phát vô tuyến tầm xa và tầm gần, sử dụng “Shtorm-M”, “Bukhta”, “Briz”, còn máy thu – “Metel” (2 đài), 45-PK-1, “Vikhr” và “Dozor” (2 đài). Máy phát chính “Shtorm-M” bảo đảm tầm xa thông tin liên lạc với bước song không dài – 600 dặm, còn bước sóng ngắn – 3000. Để xử lý thông tin, sử dụng máy thu – phát vô tuyến “Reid”; trong trường hợp thực hiện chiến dịch đổ bộ - đài vô tuyến 6-PK và thiết vị điện thoại dã chiến kiểu UNA-F-31 và cáp dã chiến. Từ các thiết bị thủy âm, việc thông tin liên lạc và quan sát có máy đo tiếng ồn và các khí tài liên lạc dưới nước kiểu “Artur”. Trên “Kharcov”, trong thời gian chiến tranh lắp máy tìm phương vô tuyến RB-38. Trong nhiệm vụ thông tin liên lạc đặc biệt, sử dụng thiết bị ASS-S.

Đến gần cuối chiến tranh, trên tàu chỉ huy “Leningrad” đã lắp đài ra đa định vị phát hiện mục tiêu 291 và SF. Những đài đầu tiên có thể phát hiện mục tiêu trên không ở độ cao 3000 mét và tầm xa 41km, còn các tàu nổ (khu trục, tuần dương) – tầm xa 13 – 16km.

Dành cho việc liên lạc và quan sát bằng mắt thường hoặc đèn tín hiệu: các đèn pha 90cm của hãng “Galileo”, đèn tín hiệu 45cm, đèn hệ thống Semenov, đèn ắc quy “Rater”, ống nhòm, ống ngắm lập thể, súng ngắn Verri, các cờ tính hiệu, pháo sáng.

Các thiết bị cần cẩu nâng hạ: cần trục dành cho xuồng máy (tải trọng 1000kg), cho các xuồng (1800 – 2000kg), cho xuồng 6 mái chèo, xà tấm chắn tải trọng 400kg, xà tháo lắp để vận chuyển đầu đạn ngư lôi tải trọng 300kg, mũi tên gần cột buồm chính để nâng và hạ máy bay tải trọng 1500kg (“Leningrad”) và 2700kg (“Kharcov”) với tốc độ nâng 1,5 – 9 mét/phút.

Thông tin lịch sử

Đến cuối những năm 1930, ở nước ngoài đã hình thành phân lớp trung gian của các tàu pháo – ngư lôi tốc độ nhanh và không bọc thép – tàu chỉ huy. Tàu có vai trò áp chế các tàu khu trục phóng lôi của địch, bảo đảm khả năng bảo vệ các tàu khác khỏi ngư lôi của địch, dẫn dắt các tàu khu trục trong đội khi tấn công. Ngoài ra, những tàu này có thể tiếp nhận tham gia trinh sát chiến thuật và rải mìn, đồng thời sử dụng vũ khí ngư lôi.

Việc chế tạo các tàu chỉ huy đầu tiên ở Liên Xô bắt đầu vào năm 1925. Tháng 3 năm đó, Cục Tham mưu Hải quân công nông đỏ (?) đã đặt ra yêu cầu và thành phần của tàu khu trục mới cỡ lớn – “tàu phóng lôi”: lượng choán nước gần 4000 tấn, 2 thiết bị ngư lôi 3 ống phóng đường kính 533 (hoặc 584)mm, 4 pháo 180mm, 2 pháo 102 hoặc 127mm, 100 mìn (thủy lôi), 20 bom chìm và 3 đèn pha. Tốc độ tối đa: 40 hải lý, tầm bơi xa với tốc độ hành trình 26 hải lý – 3000 dặm. Lượng mớn nước – dưới 4,88 mét. Dự kiến có sự xuất hiện đồng thời của các thiết bị nâng và hạ thủy phi cơ dạng “tiêm kích”, thậm chí là máy phóng. Kế hoạch ban đầu dự kiến đóng 8 – 12 tàu loại này.

Mặc dù đã được phê duyệt ngày 26 tháng 11 năm 1926 về “Chương trình đóng tàu cho lực lượng Hải quân Hồng quân công nông từ năm 1926 – 1932” đầu tiên của Liên Xô, các tàu cỡ lớn mới trong giai đoạn đầu tiên không được lên kế hoạch, việc thiết kế sơ bộ của các phiên bản tàu tương lai không dừng lại. Tháng 5 năm 1928, văn bản mới được phê duyệt và tháng 9, thiết kế sơ bộ tàu khu trục phóng lôi mới với tốc độ 40 hải lý, lượng choán nước 2100 tấn, trang bị 5 pháo 130mm và 4 pháo 37mm, 4 súng máy phòng không và 2 thiết bị ngư lôi 3 ống phóng đã được đề xuất. Thiết kế không nhận được sự đồng thuận của lãnh đạo Hải quân, nhưng trên đó đã nhận thấy rõ rang các yếu tố kỹ - chiến thuật của dòng tàu chỉ huy tương lai lớp “Leningrad”. Mùng 1 tháng 11, đã văn bản giai đoạn sau đã được phê duyệt, còn tháng 3 năm 1929, dưới sự chỉ đạo của giáo viên Học viện hải quân – nhà đóng tàu nổi tiếng Yu.A.Shomanskyi đã bắt đầu thiết kế sơ bộ tàu chỉ huy.

Năm 1929, Hội đồng quân sự cách mạng Liên Xô đã tiếp nhận quyết định về việc bắt đầu đóng 3 tàu khu trục cho Hạm đội Biển Đen, sau đó là 3 tàu cho Hạm đội Baltic. Tháng 2 năm 1930, lãnh đạo Hải quân công nông đỏ đã tán thành phiên bản thiết kế sơ bộ đầu tiên của tàu khu trục – “tàu phóng lôi” – sau khi qua thiết kế đã nhận số 1. Theo thiết kế, tàu không bọc thép tốc độ cao với lượng choán nước 2250 tấn và tốc độ tối đa hơn 40,5 hải lý phải có hiệu quả hỏa lực pháo mạnh (5 pháo 130mm, 2 pháo phòng không 76mm tầm xa, 4 pháo phòng không 37mm và 2 súng máy 12,7mm cận chiến), đồng thời 2 thiết bị ngư lôi 4 ống phóng 533mm, 20 bom chìm và 80 mìn chướng ngại vật mẫu năm 1926.

Ngày 22 tháng 2 năm 1932, Ủy ban Lao động và Quốc phòng đã tiếp nhận mệnh lệnh “Về việc xây dựng lực lượng Hải quân của Hồng quân năm 192”, trong đó, ra lệnh khởi công ba tàu khu trục phóng lôi Thiết kế 1 với tốc độ tiếp nhận chúng vào biên chế vào cuối năm 1933. Hai trong số chúng, nhận tên gọi “Moskva” và “Kharco”, được khởi công vào tháng 10 ở xưởng mang tên A. Marti ở Nikolaev, còn một tàu – “Leningrad” – tháng 11 ở xưởng đóng tàu phía Bắc thuộc Leningrad. Sau đó, tiếp nhận quyết định khởi công them 7 tàu nữa: 3 cho biển Đen, cho Baltic và Viễn Đông – mỗi nơi 2 tàu.

Trong thời gian đóng các tàu đã chuyển chúng sang lớp tàu mới – tàu chỉ huy. Việc chuyển loại các tàu sang cấp độ mới là một sự gượng gạo, bởi vì theo các yếu tố kỹ - chiến thuật, chúng tương đương với những tàu khu trục mới nhất của nước ngoài. Cũng trong thời gian này, theo so sánh với “tàu mới” (với toàn bộ vẫn còn trong biên chế), các tàu chỉ huy mới của Hải quân Liên Xô đang sản xuất gây ấn tượng mạnh mẽ hơn về mọi mặt so với các tàu cùng lớp.

Thiết kế tổng thể của tàu chỉ huy tương lai được thực hiện từ tháng 9 năm 1930 ở phòng thiết kế dưới sự chỉ đạo của V.A.Nikitin. Người chịu trách nhiệm thực hiện các công việc thiết kế là P.O.Trakhtenberg; thiết bị máy – nồi hơi do phòng cơ khí dưới sự chỉ đạo của A.V.Speranskyi thiết kế. Việc giám sát thiết kế từ phía Hải quân được giao cho nhân viên nghiệm thu cao cấp về thuộc bộ phận đóng tàu A.E.Tsukshvert.

Thân tàu chỉ huy khác nhau ở các đường viên sắc và đều, sống mũi thẳng có độ nghiêng 15 độ theo chiều dọc. Tỷ lệ chiều dài và rộng (10,9), vượt quá giá trị được tiếp nhận dành cho “tàu mới”.

Bản vẽ lý thuyết được tối ưu hóa theo các kết quả thí nghiệm của hàng chục mẫu ở khu vực thí nghiệm. Kết quả từ yêu cầu đạt được tốc độ như nhiệm vụ được giao được tiếp nhận bằng việc chế tạo khẩn cấp mạn tàu. Do đó trục chân vịt được đưa ra ngoài qua phần dô của ống bao trục (gọi là “quần dài”) và không có giá đỡ truyền thống. Quyết định này, cũng như sự lựa chọn đường viền thân, xét về tổng thể khi đó, có vẻ như thành công.

Do sự gián đoạn lâu dài trong thiết kế tàu nổi lớn, các công trình sư của các tàu chỉ huy, để thận trọng, đã khởi công trữ lượng lớn theo tải trọng khối lượng để đảm bảo trong khi đóng sẽ không vượt quá lượng choán nước theo thiết kế.

Để đạt tốc độ cao, yêu cầu chế tạo thiết bị động cơ mạnh, tin cậy với các chỉ số riêng về khối lượng và kích thước thấp.

Về phiên bản cuối cùng được tiếp nhận với việc lắp ống khói hơi nước ba buồng với ba nồi hơi tuabin ống nước chính dạng hình tam giác với sản lượng theo mỗi nồi 135 tấn/giờ và tổng công suất 66 000 sức ngựa. Để tăng tính sống còn cho các tàu khu trục, dự kiến bố trí theo hang dọc thiết bị năng lượng chính trong 5 buồng ở bộ phận giữa thân tàu. Các nồi hơi chính được thiết kế dưới sự chỉ đạo của E.E.Papkovich, giám sát thiết kế tổ hợp tuabin răng cưa chính – B.S.Frumkin.

Sau đó, thực tế đã chỉ ra rằng, việc tiếp nhận áp suất hơi nước quá nhiệt 21-27kg/cm2 trên các tàu chỉ huy đã dẫn tới việc gia tăng quá mạnh sự ăn mòn ô xy của nồi hơi và cánh quạt tuabin, làm trầm trọng hơn vấn đề khai thách sử dụng các nồi hơi (đặc biệt là thiết bị quá nhiệt hơi nước) trong thời gian không hoạt động kéo dài. Ngoài ra, do việc xử lý không hoàn toàn thiết kế và quá trình đốt nóng đã xảy ra việc hạn chế tải lượng nhiên liệu của nồi hơi. Việc này dẫn đến sự lưu thông nước không bền vững trong khi tăng cường hoàn toàn các nồi hơi bao gồm 28 máy phun để đạt được tốc độ tối đa nhanh nhất, có thể dân đến việc quá tải và hỏng các ống của nồi hơi.

Việc chế tạo pháo chính là vấn đề quan trọng. Đơn đặt thiết kế mẫu thí nghiệm pháo 130mm với chiều dài nòng gấp 45 lần cỡ nòng, nhận tên gọi B-13 được giao cho xưởng “Bolshevik” mùng 8 tháng 12 năm 1930. Ngày 19 tháng 5 năm 1932, phía Hải quân đã đưa ra them các yêu cầu kỹ - chiến thuật bổ sung, tương đương với chiều dài nòng tăng gấp 50 lần cỡ nòng, khóa nòng dạng nêm được thay thế bằng pit tong và nạp đạn đằng sau.

Các thí nghiệm cấp xưởng đầu tiên của mẫu thí nghiệm B-13 trong tình trạng chưa đủ hoàn toàn tổ hợp được tiến hành vào tháng 4 – 5 năm 1943, trong đó, có sự vội vàng theo chương trình được rút gọn. Trong quá trình thí nghiệm, xuất hiện hàng loạt các nhược điểm: máy đẩy không được hoàn chỉn, tốc độ bắn thấp (10 viên/phút), tuổi thọ thấp (150 – 200 viên), thiết bị tự động phức tạp và thường xuyên bị hỏng. Pháo được trả về xưởng. Thậm chí, trong các thí nghiệm được lặp lại trong tháng 4 năm 1935, pháo vẫn còn ở trong tình trạng không hoàn thiện: không có lá chắn, hệ thống phun thông dụng (tản khói)…. Ngoài ra, pháo nặng hơn ở đầu nòng, không cân bằng khi lắp trên khung. Trong khi bắn, xuất hiện vấn đề rằng máy đẩy không hoạt động (không phản ứng) theo các yêu cầu kỹ thuật, vì hoạt động của nó phụ thuộc vào chiều dài nòng pháo.

Bộ Tư lệnh Hải quân đã đốc thúc việc đưa các tàu khu trục vào biên chế, vì vậy, mặc dù trên mình vẫn còn nhiều nhược điểm, thiết bị phẫn được tiếp nhận vào trang bị và năm 1935 đã được đưa vào sản xuất hàng loạt. Trong số 12 hệ thống pháo B-13 đầu tiên, dù chưa hoàn thiện nhưng vẫn được xưởng “Bolshevik” chuyển giao cho Hải quân trong cùng năm, 5 thiết bị được hạ thủy cùng tàu đầu tiên – “Leningrad”. Chúng được tiếp tục hoàn thiện một cách trực tiếp trên tàu, cho đến mà hè năm 1936.

Tuy nhiên sau đó, các pháo B-13 được chuyển giao cho Hải quân có vẻ như là “kẻ phá hoại”, hàng loạt các lỗi thiết kế đã được loại bỏ. Kết quả là việc gia nhập biên chế của hệ thống có hiệu quả trung bình này bị dừng lại trong 4 năm, dẫn đến sự chậm trễ trong việc gia nhập biên chế của dòng tàu chỉ huy đầu tiên đến năm 1938.

B-13 đã đáp ứng đầy đủ các yêu cầu về hệ thống pháo hạm của thời kỳ đó chỉ sau khi được hoàn thiện lại một cách nghiêm túc. Bấy giờ, trong các kích thước và khối lượng nhỏ, pháo đảm bảo sơ tốc đầu nòng của đạn cao, tầm xa (đối với cỡ nòng, nòng và đạn pháo) và độ chính xác tối đa, tốc độ bắn tốt, độ trơn của nòng pháo và tuổi thọ cao, còn việc đơn giản hóa đáng kể thiết kế làm tăng độ tin cậy của vũ khí. Giải pháp thành công (tiếp nhận rãnh xoắn sâu, các chất giảm nhạy…) cho phép tăng cường tuổi thọ nòng pháp lên 1000 viên.

Trang bị phòng không trên các tàu chỉ huy được thiết kế ở xưởng lắp ráp xe máy số 8 mang tên M.I.Kalinin. Tháng 9 năm 1932, Cục Kỹ thuật Hải quân đã duyệt nhiệm vụ thiết kế pháo phòng không 76mm lắp trên tàu. Dựa trên cơ sở lấy pháo phòng không bán tự động 3-K trên gầm bánh hơi dành cho Phòng không Lục quân, được sản xuất theo sự tiếp nhận công nghệ trong năm 1930 từ hãng “Reinmetall” (Đức). Xưởng “Bolshevik” đã thiết kế và lắp bệ, trên đó lắp bộ phận quay của pháo 3-K. Tháng 3 năm 1934 đã tiến hành thí nghiệm pháo lắp trên tàu và đã không thành công: việc bắn theo góc tầm trong các điều kiện rung lắc là không thể.

Sau khi hoàn thiện ở xưởng số 8, việc sản xuất hàng loạt loại pháo này được bắt đầu và nhận tên gọi 34-K.

Việc chế tạo mẫu thí nghiệm chỉ hoàn thành vào đâu năm 1936. Từ mùng 5 đến 25 tháng 3, đã diễn ra các thí nghiệm trên trường bắn, còn tháng 6 – trên tàu. Thiết bị 34-K được tiếp nhận vào trang bị, nhưng đến thời điểm đó, nó không đáp ứng được các yêu cầu cao hơn, đặc biệt là tốc độ bắn (do nạp đạn bằng tay). Cũng có thể nói như vậy về pháo bán tự động 45mm 21-K. Pháo tự động hiện đại hơn có thể giải quyết vấn đề, nhưng chúng chỉ xuất hiện trên các tàu chỉ huy sau khi được nâng cấp trong quá trình chiến tranh.

Thêm một vấn đề quan trọng nữa là việc chế tạo các khí tài điều khiển bắn. Do thiếu cơ sở sản xuất khí tài điều khiển bắn hiện đại trong nước đã dẫn đến việc đặt mua các thiết bị này từ hãng “Galileo” (Italia) trong năm 1931 cho các tàu lớp “Leningrad”. Năm 1933, 3 tổ hợp khí tài đã được giao cho Liên Xô. Yếu tố cơ bản của hệ thống Italia là chế độ bắn tự động tập trung hoặc gọi theo người Ý là “trung tâm”, cho phép xác định các tham số di chuyển của mục tiêu.

Cùng với đó là máy đo xa, được sản xuất ở hãng “Galileo”, có những lỗi nghiêm trọng: bệ nhỏ, kích thước lớn, số lượng các hệ thống tự động nhiều, tăng sự phức tạp và chất lượng không cao. Mặc dù các khí tài điều khiển bắn này được đặt hàng cho các tàu chỉ huy, tuy nhiên, theo kích thước và độ phức tạp, chúng đã nhanh chóng được lắp cho các tàu tuần dương vì vậy, chúng cần được hoàn thiện lại.

Hệ thống “trung tâm” đặt mua từ Ý đã phục vụ cho mục đích chính là thiết kế và chế tạo hệ thống bắn tự động kích thước nhỏ nội địa “Molnia” bởi các chuyên gia xưởng “Elektropribor” (“Leningrad”). Sự hạn chế về kích thước và trọng lượng đã buộc các công trình sư phải bắt tay vào việc đơn giản hóa và rút ngắn số lượng thao tác thực hiện. Cơ sở của hệ thống – thiết bị tự động TsAS-2 được thiết kế năm 1936. Ngoài điều khiển hỏa lực pháo chính, nó có hệ thống điều chỉnh góc ngắm ngư lôi, được tiếp nhận trong vai trò thiết bị tự động bắn ngư lôi. Cùng với việc thiết kế hệ thống tự động là việc chế tạo hệ thống các khí tài để dẫn bắn hỏa lực trong các điều kiện tầm nhìn tồi. Những công việc này do M.A.Zarnitekyi (pháo chính) và S.F.Farmakovskyi (vũ khí phòng không) lãnh đạo.

Việc chế tạo hệ thống tự động nội địa đã muộn và nó chỉ được lắp trên các tàu chỉ huy dòng thứ hai. Tàu đầu tiên “Leningrad” đã được lắp hoàn chỉnh khí tài điều khiển hỏa lực trên cơ sở hệ thống “Galileo”, trong đó bao gồm pháo chính “trung tâm”, pháo hỗ trợ “trung tâm”, dẫn bắn mục tiêu góc tầm, trạm đo xa – chỉ huy (KDP) và buồng máy đo xa mạn tàu.

KDP-4 (trạm đo xa – chỉ huy) cho các tàu chỉ huy được thiết kế ở Phòng thiết kế thuộc xưởng “Bolshevik”. Nó được giới thiệu là trang bị bọc thép có khả năng quay, trong đó bố trí thiết bị máy ngắm dẫn bắn trung tâm BMTs-2, 2 máy đo xa lập thể quang học 4 mét DM-4 và các khí tài khác. Do trong khí tài điều khiển bắn không có trực kế con quay, sự ổn định quỹ đạo bay của viên đạn được thực hiện bằng tay từ trạm đo xa – chỉ huy theo đường trục của trục dọc thiết bị pháo.

Thiết bị ngư lôi 4 ống phóng N-7 đặc biệt dành cho các tàu chỉ huy lớp “Leningrad”, được thiết kế ở Phòng Thiết kế thuộc xưởng mang tên Karl Mark (trước đây là Lessner) trên cơ sở thiết kế thiết bị dẫn bắn ngư lôi 3 ống phóng cho tàu khu trục lớp “Novik” được tiếp nhận vào trang bị năm 1913.

Tới thời điểm đóng nốt các tàu chỉ huy, trong các khí tài điều khiển bắn ngư lôi chỉ có hệ thống Geisler kiểu GAK-1 và GAK-2 do xưởng “Elektropribor” (“Leningrad”) chế tạo. Các hệ thống này không đáp ứng được yêu cầu hiện đại. Năm 1934, Viện mìn (thủy lôi) – ngư lôi cùng với xưởng “Elektropribor” đã bắt đầu thiết kế hệ thống các khí tài điều khiển bắn ngư lôi, và chỉ được tiếp nhận vào trang bị năm 1937 dưới mã số “Mina” thứ tự số 1. Vì thế, trên các tàu chỉ huy lớp “Leningrad” đã tiến hành lắp các khí tài điều khiển bắn ngư lôi của hệ thống “Galileo” (Italia). Trong hệ thống, dự kiến có chuỗi bắn ngư lôi – bảo đảm việc phóng ngư lôi theo loạt với tốc độ giữa các lần bắn được thay đổi bằng khí tài chuyên dụng (bộ xung) trong giới hạn 0,5 – 3 giây.

Việc tăng cường trang bị vũ khí hàng không khi đó cũng được tính đến, các công trình sư ban đầu đự định trang bị cho các tàu khu trục loại thủy phi cơ với cánh gập – được thả xuống nước theo phương pháp bắn. Loại máy bay được xác định: hai phiên bản – Ju-20 hoặc SPL (máy bay dành cho tàu ngầm lớp “K”). Việc trang bị thủy phi cơ trên các tàu khu trục đã bị loại bỏ trong quá trình đóng tàu, nhưng các thiết bị để lắp máy bay và máy bắn để nâng và hạ máy bay xuống nước vẫn được giữ lại.

Mệnh lệnh về khởi công các tàu thuộc thiết kế số 1 chưa được phê duyệt được ký ngày mùng 1 tháng 12 năm 1930, tuy nhiên, các mẫu vũ khí mới cho chúng còn chưa được chế tạo, và việc khởi công tàu chỉ huy bị hoãn lại, Thiết kế cuối cùng của tàu khu trục chỉ được duyệt trong tháng 5, bản vẽ lý thuyết – tháng 11 năm 1932.

Các xưởng đóng tàu trong thời gian này có sự chuẩn bị tốt nhất được lựa chọn để đóng tàu: xưởng số 190 mang tên Zhdanov ở Baltic và xưởng 198 mang tên Marti ở biển Đen. Đồng thời thu hút tập thể các xưởng đóng tàu: Leningradskyi Izhorskyi (thép, vật phẩmcán), “Bolshevik” (pháo), xưởng kim loại Leningrad mang tên I.V.Stalin (thiết bị lắp pháo), các xưởng Baltic và Kharcov (tuabin).

Việc khởi công các tàu chỉ huy “Moskva” và “Kharcov” được tiến hành ngày 29 tháng 10 năm 1932 ở Nikolaev. “Lenigrad” – mùng 5 tháng 11 cùng năm ở xưởng đóng tàu Bắc. Việc đóng tàu ở Baltic diễn ra nhanh hơn so với biển Đen và “Leningrad” trở thành tàu đầu tiên của lớp.

“Leningrad” (số xưởng đóng tàu S-450) được hạ thủy ngày 17 tháng 11 năm 1933, nhưng đã bị sự cố. Thực tế đến thời điểm đó, tàu chỉ có thân, thiết bị năng lượng và các hệ thống, máy moc riêng. Trang bị, hệ thống điều khiển hỏa lực pháo còn chưa được thiết kế hoặc đang thí nghiệm. Kết quả là tàu được đưa vào đóng tiếp trong trạng thái nổi tới năm 1938.

Sự thật, các thí nghiệm của tàu khu trục được bắt đầu sớm hơn, vào mùa thu năm 1936. Sauk hi lắp thiết bị và hệ thống gần thành xưởng, các thí nghiệp bơi và cấp xưởng của “Leningrad” được trình lên Ủy ban Nhà nước. Trong các thí nghiệp chuyển động đầu tiên, trong khi công suất lên 61 000 sức ngựa, trong lượng choán nước tiêu chuẩn, tàu dễ dàng lên tốc độ 40 hải lý. Tuy nhiên, khi ở tốc độ này, đã xuất hiện sự biến dạng trên mạn tàu 1,5 mét. Khi tăng cường sản lượng nồi hơi và tốc độ lên 42 hải lý, nhưng các vết biến dạng tăng lên 2 mét. Để cân bằng tàu khi di chuyển, ở thùng nhiên liệu mũi tàu có gần 35 tấn nước biển. Sau đó, các vết biến dạng giam đi, con tốc độ tàu tăng lên 0,5 hải lý. Việc khắc phục đã thành công và trong các thí nghiệm sau, với lượng choán nước 2225 tấn, công suất 67 250 sức ngựa, “Leningrad” đã đạt tốc độ 43 hải lý. Trong sự tăng cường sản lượng nồi hơi, công suất động cơ có thể tăng thêm 4 – 5 000 sức ngựa.

Cùng với đó, là việc xuất hiện trong chế độ di chuyển với vận tốc tối đa, mạn tàu bị chìm dưới dưới thấp hơn boong (khi độ biến dạng ở mạn tàu là 1,5 mét), còn mũi tàu bị vênh lên một cách nguy hiểm, tạo thành tình huống khẩn cấp và không cho phép các hệ thống vũ khí hoạt động hiệu quả. Trong chế độ tốc độ trung bình, bánh lái tàu rất khó điều khiển và tốc độ thấp, gần như không vận hành được.

Sau khi lắp pháo chính đã có các cuộc bắn kiểm tra trên một thành. Các thí nghiệm đã chỉ ra rằng thân tàu rất yếu, trong đó, nghiêm trọng hơn cả là khả năng không thể hoạt động của toàn bộ pháo một cách đồng thời. Ứng lực nguy hiểm, xuất hiện trong khu vực nối tiếp của boong mũi với thân tàu, đã tạo thành sự nguy hiểm gãy, vỡ tàu làm đôi trong trước hợp động năng của ứng lực gia tăng ví dụ như nổ mìn, trúng đạn hoặc thậm chí là bão lớn. Cần thiết phải gia cố thân tàu. Ngoài ra, độ ổn định của tàu cũng bị chỉ trích, còn khả năng nổi phụ thấp dẫn đến bất kỳ thiệt hại nào ở phần thân dưới nước cũng dẫn đến tai họa.

Tốc độ cao được xem là một sư ngạc nhiên. Khi đó, sau chu kỳ thí nghiệm đầu tiên, tàu khu trục đã được đưa lên ụ, thì phát hiện rằng tất cả 3 chân vịt đều bị biến dạng một cách nguy hiểm. Mép các cánh chân vịt bị ăn mòn bởi các rãnh rộng 15mm và sâu 20 – 25mm. Các chuyên gia Liên Xô lần đầu tiên đụng phải sự xuất hiện của hiện tượng này.

Các nghiên cứu trong phòng thí nghiệm chỉ ra rằng khi tăng tốc độ vượt rào cản tốc độ 36 hải lý, thiết kế của chân vịt bị phá vỡ. Khi phân tích hiện tượng này, các chuyên gia thủy lực đã đi đến kết luận rằng sự phá hủy các chân vịt có thể do kết quả của sự thay đổi khả năng cố định các trục và hình dạng cấu thành mạn tàu.

Chủ nhiệm Ủy ban tiếp nhận Nhà nước – Tư lệnh hạng 1 A.I.Vekman trong báo cáo của mình về tàu chỉ huy “Leningrad” đã cho biết khả năng chiến đấu và chất lượng khai thác sử dụng tốt của tàu. Cùng với đó, trong tài liệ cũng chỉ ra một số lỗi thiết kế, xuất hiện trong các thí nghiệm. Đặc biệt đáng chú ý là việc không có giáp che phủ đài chỉ huy khỏi hỏa lực đường không, hỏa lực phòng không không đủ mạnh và không có khả năng bắn pháo phòng không trên một bên thành, dẫn đến việc suy giảm hiệu quả phòng không tầm thấp một cách rõ ràng.

Sau khi chính thức được bàn giao cho Hải quân vào mùng 5 tháng 12 năm 1936, đến tháng 7 năm 1938, tàu lại được đưa vào xưởng để đóng nốt – khắc phục những số lượng sự biến dạng đáng kể, được phát hiển ra trong những cuộc hành quân đầu tiên trên biển.

Trong khi “Leningrad” đang nằm trên ụ xưởng tàu biển Kronshtadt, nhóm các cộng tác viên thuộc Viện Vật lý – kỹ thuật Leningrad đã tận dụng trường hợp này, vào tháng 6 năm 1937 đã tiến hành hàng loạt các thí nghiệm về đo từ trường của thân tàu lớn như tàu chỉ huy. Các kết quả của thí nghiệm này được thực hiện lần đầu tiên trên thế giới đã có kết quả rất tích cực. Ngày 17 tháng 2 năm 1938, theo mệnh lệnh của Dân ủy Hải quân, Ủy ban về thực hiện các thí nghiệm thiết bị đặc biệt để chống loại các loại mìn không tiếp xúc và ngư lôi được thành lập ở Viện Vật lý – kỹ thuật Leningrad. Theo các số liệu đo được trên “Leningrad”, đồng thời thiết kế hệ thống thuộc Viện Vật lý kỹ thuật cũng được phát triển, thực hiện nhiệm vụ khử từ cho tàu. Nhược điểm thiết kế được Hội đồng Khoa học kỹ thuật Hải quân chỉ ra rằng hệ thống không dự kiến đến khả năng bù trừ sự thay đổi môi trường từ quanh tàu, còn cuộn khử từ được bảo vệ bằng vỏ kim loại được đắt ngoài thân tàu. Việc khắc phục những nhược điểm được chỉ ra diễn ra sau đó, trong những năm 40.

Các tàu chỉ huy của biển Đen được hạ thủy trong năm 1934: “Kharcov” (số xưởng S-224) – mùng 9 tháng 9, còn “Moskva” (S223) – 30 tháng 10. Thời gian dài, chúng được đưa vào đóng nốt trong xưởng Nikolaev, sau đó với sự xác định công việc khó khăn, được kéo từ Nikolaev tới Bug và bằng đường biển tới Sevastopol – trên cơ sở bàn giao của xưởng số 201.

Các tàu chỉ huy của Hạm đội Biển Đen bắt đầu các thí nghiệm gần như đồng thời với “Leningrad” ở Baltic, nhưng chúng đã bị trì hoãn tới tháng 8 – 11 năm 1938. “Moskva” với lượng choán nước 2330 tấn trong thời gian thí nghiệm trên biển Đen vào tháng 4 năm 1938 đã đạt tốc độ kỷ lục 43,57 hải lý khi sóng biển cấp 3. Trong khi đó, công suất động cơ – 77 725 sức ngựa. Trong thời gian các thí nghiệm đã đo được lưu lượng nước ngưng tiêu tốn, cho phép xác định hệ số hiệu quả hoạt động của thiết bị tuabin răng cưa – 78%. Hệ số hoạt động hiệu quả cao trên tốc độ tối đa được giải thích bằng yêu cầu tăng tính tiết kiệm trên tốc độ thấp kể cả khi không di chuyển và xuất hiện khả năng làm đơn giản hóa thiết kế tuabin.

Tàu chỉ huy sau – “Minsk” được khởi công mùng 5 tháng 10 năm 1934 (số hiệu S-471) theo thiết kế số 1 ở xưởng số 190 sau khi “Leningrad” được hạ thủy, nhưng được hoàn thành dựa trên thiết kế mới số 38.

Lịch sử tham gia chiến đấu

“Leningrad”

Với sự bắt đầu cuộc chiến tranh Liên Xô – Phần Lan vào tháng 11 năm 1939, “Leningrad” nằm trong biên chế cụm các tàu khu trục thuộc Hạm đội Baltic. Từ mùng 10 tháng 12 năm 1939 đến mùng 2 tháng 1 năm 1940, tàu chỉ huy đã hoàn thành 2 cuộc hành quân ra khơi để bắn phá các cụm phòng thủ bờ biển trên các quần đảo Tiurinsari và Saapenia. Do tầm quan sát không tốt nên việc thực hiện nhiệm vụ được giao không thành công. Thế nhưng thân tàu, do hoạt động trong băng đá của vịnh Phần Lan đã bị biến dạng nghiêm trọng. Một vài vết lõm thân tàu có độ cao 2 mét và chiều rộng 6 mét. Do bị nén mạnh, trên nhiều vị trí hình thành các vết nứt ở vỏ bọc ngoài và thùng nhiên liệu. Trong tình trạng này, tàu chỉ huy được đưa vào sửa chữa.

Bắt đầu Chiến tranh Vệ quốc vĩ đại, “Leningrad” neo đậu ở Tallin từ 23 tháng 6 đến mùng 3 tháng 7 năm 1941 và đã được sử dụng cho việc rải mìn trên tuyến Hanko – Osmussar. Tàu đã rải được gần 400 mìn chướng ngại vật.

Toàn bộ các tàu lớn, trong đó có “Leningrad”, từ 22 tháng 8 đã nằm trong hệ thống phòng thủ thành phố với vai trò lực lượng yểm trợ pháo binh. Ngày hôm sau, các pháo của tàu chỉ huy được cơ động trên tốc độ cao tới chỗ đỗ tàu Tallin để tránh máy bay, áp chế hỏa lực của một vài đại đội phòng thủ và lực lượng dự bị của địch bị phân tán. Ngày 24 tháng 8, hỏa lực từ “Leningrad” và tàu tuần dương “Kirov” đã phá hủy một phà vượt sông ở khu vực đất mũi Yưgisu qua sông Keila-Yưgi, tiêu diệt và làm bị thương 20 xe tăng địch.

Khi đó, rõ ràng không thể giữ được Tallin, Tư lệnh Hạm đội đã ra mệnh lệnh ngày 28 tháng 8 bắt đầu di tản bộ đội và chuyển lực lượng Hải quân tới Kronshtadt. Toàn bộ các tàu được chia thành một vài nhóm; tàu chỉ huy “Leningrad” nằm trong nhóm thứ nhất để yểm trợ phía sau tàu tuần dương “Kirov”.

Việc di chuyển được tiến hành qua nhiều bãi mìn dày đặc. Khi bóng đêm xuống, khi đột phá qua các bãi mìn, tàu khu trục “Yakob Sverdlov”, đi bên trái “Kirov”, Tư lệnh Hạm đội V.F.Tributs đã ra lệnh cho “Leningrad” chiếm lĩnh vị trí của tàu khu trục hy sinh. Nhưng trong khi tàu chỉ huy cố gắng thực hiện mệnh lệnh trong đêm tối, tấm chắn của tàu đã bị vướng mìn. Tình trạng đáng sợ bao trùm lên tất cả. Không thể cơ động trong tình trạng này, chỉ huy tàu đã ra lệnh tháo bỏ tấm chắn và “Leningrad” bơi lùi ra khỏi vùng nguy hiểm. Ở thời điểm lắp tấm chắn mới vào tàu chỉ huy đã ở tình trạng khó di chuyển, từ đất mũi Yumind, hỏa lực phòng thủ bờ biển của địch bắn tới. Các pháo thủ “Leningrad” đã đáp trả tức khắc và buộc chúng phải im lặng.

Lúc 21 giờ 40 phút, “Leningrad” đã nhận được thông báo radio về vụ nổ mìn của tàu chỉ huy “Minsk” và nó đã đi tới để hỗ trợ “Minsk”. Sáng sớm 29 tháng 8, tàu đã tời khu vực tàu “Minsk” bị thương, kết quả của vụ nổ làm toàn bộ khí tài dẫn đường bị hỏng. Lúc bình minh, hai tàu chỉ huy tiếp tục di chuyển – tàu trước “Leningrad” và “Minsk” đi sau. Trên đường đi, bên cạnh “Leningrad” phát hiện 3 quả thủy lôi và các pháo 45mm đã phá hủy chúng.

Trên đường đi hai tàu cũng nhiều lần tiến hành đánh trả và đẩy lùi các cuộc tấn công của máy bay địch. Để không bị nguy hiểm, “Lenigrad” đã quyết định tăng tốc độ từ 12 lên 27 hải lý. Ngày 29 tháng 8, lúc 17 giờ 05 phút, “Leningrad” đã thả neo ở chỗ đỗ tàu Kronshtadt lớn.

Trong những ngày đầu tháng 9, tàu chỉ huy đã tham gia việc rải các trận địa mìn với hơn 80 quả trong hai bãi mìn chướng ngại vật. Ngày 17 tháng 9, tàu được biên chế vào hệ thống phòng thủ thành phố.

Từ 19 tháng 9, các cuộc không kích quy mô lớn của không quân địch vào Kronshtadt và tàu, được bắt đầu. Ngày 21 tháng 9, lợi dụng thời tiết xấu, các phi công Đức bằng một số cụm máy bay lớn với tổng số 180 chiếc đã tấn công các tàu Liên Xô. “Leningrad” đã không bị trúng bon và gia nhập nhóm tàu phía Tâu, bố trí ở cảng Torgovoi hỗ trợ cho các bộ phận thuộc các tập đoàn quân số 8 và 42.

Ngày 22 tháng 9, “Leningrad” đang ở trận địa trên vịnh Lesnoi thuộc cảng Torgovoi, trong thời gian bắn phá, thân tàu bị thương cùng máy móc và một số khí tài khác do vụ nổ từ một trong số các quả đạn Đức bắn từ bờ biển. Tàu chỉ huy đã di chuyển sang chỗ khác, tới quần đảo Kanonersk. Nhưng ngày 12 tháng 10, trong thời gian đang tiến hành pháo kích vào quân địch, một trong số các quả đạn của quân Đức đã bắn trúng tàu, quả khác nổ gần thành tàu. Quả đạn 8 inch đầu tiên đã bắn thủng thân tàu, sau lỗ thủng, nước tràn vào thùng nhiên liệu và thùng nước ngọt. Từ các mảnh của quả đạn khác, trên boong xuất hiện các đám cháy của thuốc súng – đang được chuẩn bị cho pháo 130mm. Lửa đã được dập tắt nhanh chóng. Ngày 14 tháng 10, “Leningrad” đã được đưa đi sửa chữa ở xưởng “Sudomekh”.

Cũng trong thời gian này, đã có quyết định di tản các đơn vị đồn trú trên bán đảo Hanko. Việc di tản, được tính toán theo một vài giai đoạn, bắt đầu từ 23 tháng 10. Mùng 2 tháng 11, đồng thời cũng là lúc sửa chữa xong, “Leningrad” được đưa vào đội tàu số 2 dưới sự chỉ huy của Chuẩn Đô đốc M.Z.Moskalenko.

Lần phá vây đầu tiên đến Hanko mùng 9 tháng 11 đã kết thúc không có kết quả - do tình trạng thời tiết biển phức tạp (gió giật mạnh, sóng cao và mây thấp), đội tàu đã quay lại khu vực đất mũi Rodsher gần Hogland.

Ngày 11 tháng 11, lúc hoàng hôn xuống, đội tàu một lần nữa ra khơi đến Hanko. Các tàu quét mình làm nhiệm vụ mở đường khó khăn. Thời tiết thậm chí còn xấu đi: gió bắc bên sườn gia tăng mạnh, sóng cao hơn, tầm nhìn suy giảm. So gió và sóng, các tàu quét mìn không thể đi theo hàng ngũ và thực tế là di chuyển theo hàng một. Vành đai di chuyển bị thu hẹp còn 60 mét. Điều này gần như phủ nhận toàn bộ các nỗ lực bảo đảm việc chống mìn cho các tàu đi sau tàu quét mìn.

Đến phía Bắc từ đất mũi Yuminda, từ đây đến Hanko còn 65 dặm, các tàu đã đi vào bãi mìn – trong các lưới quét, mìn đã nổ. Các tàu di chuyển về phía trước, tách khỏi tàu chỉ huy và tàu vận tải “Zhdanov”, không hướng những sự chú ý vào các vụ nổ. Lúc 22 giờ 30 phút, ở tấm chắn bảo vệ bên trái “Leningrad”, từ giới hạn trên khoảng cách 10 mét cách boong, mìn đã nổ. Tàu không bị chấn thương đáng kể và tiếp tục di chuyển. Tuy nhiên, sau nửa đêm, lúc 0 giờ 23 phút, cũng ở tấm chắn bên trái cách boong 5 mét, đã có thêm 1 quả mìn phát nổ.

Đến lúc này, vết thương tích đã trở thành nghiêm trọng. Tuabin bên trái bị hỏng, trên lớp bọc thân tàu (trên buồng máy, ụ pháo trung tâm và 4 hầm pháo) đã xuất hiện các vết nứt, nước tràn vào bảy thùng chứa dàu, hành trình kế và la bàn con quay bị hỏng.

Tàu phải bơm nước ra một cách khó khăn. Nhiên liệu tràn qua các lỗ thủng. Theo thuyền trưởng G.M.Gorbachev, tàu không thể tự di chuyển. Tàu chỉ huy phải thả neo, để khắc phục các vết thương trong buồng máy. Cùng với tàu chỉ huy còn có tàu vận tải “Zhdanov” và 3 tàu nhỏ lớp MO.

Lúc 1 giờ 01 phút, Gorbachev đã thông báo cho chỉ huy đội tàu: “Hai lần bị trúng mìn. Vết thủng ở buồng nồi hơi đầu tiên, buồng thực phẩm, ở trung tâm và các la bàn. Tàu không thể tự di chuyển, cần sự hỗ trợ. Đang neo đậu.” Theo chỉ huy Hạm đội, hành động của chỉ huy tàu được đánh giá là không chính xác.

Từ bức điện vô tuyến nhận được từ tàu chỉ huy, Moskalenko khi đó đang ở trên tàu khu trục các Hanko 55 hải lý, đã ra lệnh cho toàn bộ đội tàu di chuyển ngược trở lại để hỗ trợ tàu bị thương. Lúc 2 giờ 04 phút, các tàu đã quay trở lại. Các sự kiện tiếp theo đã phát triển rất bi thảm. hau tàu quét mìn đang đi tới chỗ tàu “Leningrad” bị thương, do các vụ mìn nổ, chỉ còn lưới. Ở thời điểm đó, hai tàu đã bị mất phương hướng và không thể tìm thấy tàu chỉ huy.

Không thấy thông báo từ Moskalenko và không đợi các tàu khác đến cứu, Gorbachev đã quyết định tự quay về Hogland. Ông đã cho thủy thủ đoàn nhổ neo, nhưng do tàu chỉ huy chỉ còn các khí tài dẫn đường, mệnh lệnh di chuyển cho thuyền trưởng “Zhdanov” là đầu tiên. Đến 5 giờ sáng, tàu vận tải đã bị trúng mìn và chìm sau đó 8 phút. Toàn bộ thủy thủy đoàn, trừ 1 người đã được các tàu săn ngầm cứu. Nhận ra rằng hiện tai, tự di chuyển qua các bãi mìn là không thể, Gorbachev một lần nữa ra lệnh thả neo. Tàu quét mìn T-211 do xác định được vị trí của “Leningrad” theo vụ nổ đã nhanh chóng đi tới và trở thành tàu chỉ huy, kéo tàu bị thương tới Hogland. Trên đường đi, trong các lưới quét gần T-211, 3 quả mìn đã nổ và 1 quả, trên tấm bảo vệ của tàu chỉ huy. Đến giữa ngày 12 tháng 11, đội tàu một lần nữa trở về thả neo ở Hoglan, trên bãi đỗ tàu phía Bắc. Ở đây, tàu chỉ huy được tiếp 100 tấn dầu, và trong cùng ngày, “Lenigrad” và tàu khu trục “Stoikyi” nhận quyết định tới Kronshtadt.

Tháng 5 năm 1942, “Leningrad” nằm trong hệ thống pháo binh phòng thủ thành phố, tiến hành chiến lĩnh các hỏa điểm khác nhau trên Neva và bắn phá trận địa địch.

Trong toàn bộ năm 1943, tàu theo kế hoạch dược vạch ra bởi Tư lệnh lực lượng phòng thủ bờ thuộc Hạm đội Baltic – Phó Đô đốc I.I.Grenov, đã tham gia các cuộc pháo kích quy mô lớn vào các cứ điểm đề kháng của địch trong khu vực tấn công của tập đoàn quân số 55.

Tháng 1 năm 1944, pháo trên tàu, đã chiếm lĩnh trận địa hỏa lực ở Neva nhỏ gần cầu Stroitel, đã tham gia tích cực vào việc phá vây. Mùng 10 tháng 6, tàu tham gia cuộc pháo kích mạnh vào trận địa địch trong khu vực hoạt động của tập đoàn quân 21 thuộc Phương diện quân Leningrad. Đến cuối chiến tranh, “Leningrad” ở lại Kronshtadt, không ra khơi để tránh sự nguy hiểm do mìn.

“Moskva”

Khi chiến tranh, “Moskva” đang đóng ở Sevastopol. Ngày 25 tháng 6 năm 1941, theo mệnh lệnh của Dân ủy Hải quân, Hạm đội Biển Đen đã bắt đầu thực hiện chiến dịch tấn công đột kích vào Konstants – bến cảng và căn cứ chính của Hải quân Rumani. Theo kế hoạch, nhóm các tàu xung kích ở khoảng cách tối đa phải khai hỏa bắn phá bờ biển và đi tới khu vực Konstants để thăm dò lực lượng pháo binh phòng thủ ở căn cứ địch, có thể phá hủy các công trình bến cảng, thiết bị đường sắt, khu vực chứa dầu. Nhóm các tàu yểm trợ bảo đảm cho cuộc tập kích. Đồng thời, nhóm máy bay xung kích sẽ tấn công các sân bay và nhà kho bảo vệ dầu. Yếu tố bất ngời của cuộc tấn công được lên kế hoạch và bảo đảm bằng việc triển khai các lực lượng nhanh chóng.

Lúc đấu, tàu chỉ huy “Moskva” nằm trong nhóm tàu yểm trợ (tàu tuần dương “Voroshilov – tàu chính). Trong nhóm xung kích có tàu chỉ huy “Kharcov” và các tàu khu trục “Smưslenưi” và “Soobrazitelnưi”.

Tuy nhiên, khi rời khỏi Sevastopol, nhóm xung kích đã dừng lại và tái tổ chức: trong biên chế của nhóm có “Moskva”, còn các tàu khu trục đưa về nhóm yểm trợ. Chỉ vào lúc 9 giờ sáng, các tàu chỉ huy “Kharcov” và “Moskva” mới có thể rời khỏi căn cứ và sự trì hoãn này đóng vai chính dẫn đến tai họa. Trên hướng vuông góc với ngọn hải đăng Hersoness, 2 tàu chỉ huy đã tháo các tấm chắn và với tốc độ 28 hải lý trên đường vòng 315 độ tới Odessa (để đánh lừa trinh sát không quân địch). Khi đêm xuống, lúc 21 giờ 15 phút, các tàu chỉ huy thay đổi lộ trình và hướng tới Konstants.

Lúc 1 giờ 47 phút ngày 26 tháng 6, các tàu đã tới gần khu vực nguy hiểm trong khu vực rải mìn, tốc độ giảm xuống 24 hải lý, các tấm chắn – bảo vệ được lắp. Việc sử dụng các tấm chắn này, theo chỉ dẫn, đã hạn chế tốc độ của tàu xuống 21 hải lý. Tuy nhiên, các tàu chỉ huy đã đến khu vực quy định muộn hơn kế hoạch và bắt buộc phải di chuyển với tốc độ cao hơn.

Do tăng tốc độ, lúc 4 giờ 26 phút, “Moskva” đã đến địch, bị mất tấm chắn bên phải ở 23 dặm cách Konstants (theo tính toán, trên thực tế - ở 2-3 dặm gần hơn – trong các bãi mìn chướng ngại vật S-9 của Rumani). Do lúc 4 giờ 58 phút, tàu “Kharcov” đã đến và cũng mất tấm chắn bên phải, theo mệnh lệnh của chỉ huy nhóm xung kích Romanov, “Moskva” chiếm vị trí đầu tiên.

Đúng thời gian quy định – 5 giờ - cả hai tàu chỉ huy đã quay về 221 độ và tăng tốc 26 hải lý. Sau hai phút, các tàu đã đến chỗ ngoặt tới khu vực chiến đấu và tăng tốc lên 28 hải lý.

Tàu chỉ huy “Moskva” đã khai hỏa bằng pháo chính với ba loạt bắn. “Kharcov” với 5 khẩu pháo bắn với tốc độ 10 giây. Hỏa lực không được hiệu chỉnh, nhưng sau những loạt bắn đầu tiên, trên bờ đã xuất hiện ngọn lửa của đám cháy lớn trong khu vực chứa các thùng dầu.

Lúc 5 giờ 4 phút, hỏa lực trên bờ bắn trả vào các tàu chỉ huy nhưng không chính xác do tầm quan sát kém. Vào lúc đó, trên biển có 2 tàu khu trục Rumani là “Redgina Maria” và “Mereshti” đang làm nhiệm vụ tuần tiễu. Các tàu khu trục Rumani di chuyển chậm về hướng bắc, còn loạt bắn của chúng bắn vào các tàu chỉ huy theo hỏa lực trên bờ không tới nơi.

Lúc 5 giờ 06 phút, trên tàu chỉ huy đầu tiên ghi nhận các loạt pháo bờ 280mm “Tirpits”. Loạt đầu tiên bay cách 10 kvt so với “Moskva”, loạt thứ hai – cách 5 kvt, còn loạt đạn thứ 3 – cách 1 – 1,5kvt. Tín hiệu rút lui đã được truyền tới “Moskva’ từ tàu chỉ huy “Kharcov”.

“Moskva” ngừng bắn lúc 5 giờ 12 phút và phun màn khói, nhanh chóng quay mũi tàu rút lui. Hành trình đến mép phía nam bãi chướng ngại vật, trong tầm hỏa lực địch. Cho rằng hỏa lực pháo nguy hiểm hơn các bãi mìn, thuyền trưởng A.B.Tukhov đã ra lệnh tăng tốc độ lên 30 hải lý và thoát khỏi khu vực nguy hiểm bằng cách di chuyển hình dích dắc chống pháo địch. Khi cơ động, tấm chắn bên trái bị mất. Theo rẽ nước của “Moskva”, tàu “Kharcov” cũng di chuyển theo hình dích dắc để chống pháo.

Lúc 5 giờ 20 phút, cả hai tàu nhận được dấu vết của hai ngư lôi, đang lao trực tiếp tới “Moskva”. Từ “Kharcov” truyền tới “Moskva” mệnh lệnh “Buki” (“Tốc độ cao”). Đi vòng thẳng”. Nhưng sau đó 1 phút, ở thời điểm tránh khỏi ngư lôi, bên phải “Moskva” đã dựng lên một cột nước, lửa và khói cao hơi 13 mét (cao hơn cột buồm). Tàu mất khả năng di chuyển. Pháo phòng không tiếp tục bắn trả sự xuất hiện của máy bay địch.

Ngay sau vụ nổ, tấm bọc ngoài và đệm trên thân tàu ở khu vực buồng nồi hơi số 1 và 2 bên trái thành tàu đã bị vỡ. Tàu đang di chuyển với tốc độ 30 hải lý đã bị vỡ gần mặt cắt của boong mũi. Phần mũi ở khu vực buồng nồi hơi số 1 bị gãy (cùng vị trí với khớp nối), nước tràn qua các vết nứt vào mạn tàu. Tấm bọc thành bên phải bộ phận mũi chưa bị đứt, nhưng nhanh chóng bị chìm với sự nghiêng tới thành trái, có thể nhìn thấy sống đuôi bên. Đài chỉ huy, ống khói thứ nhất, cột buồm mũi bị chìm trong nước.

Bộ phận mũi – có độ biến dạng ử vũi và nghiêng 10 độ về thành bên phải, bị hút vào nước cùng mạn tàu. Tàu không di chuyển được, nhưng máy vẫn hoạt động và trân bên trái vẫn quay trong không khí một thời gian.

Các diễn biến tiếp theo trên tàu phát triển rất nhanh. Ngay sau vụ nổ, ánh sáng trên tàu bị tắt. Chỉ huy nhóm khẩn cấp ở mũi tàu – Hạ sỹ kỹ sư N.T.Nikolaev đã thấy tia lửa mạnh khi nổ và ra lệnh dập tắt đám cháy. Tuy nhiên, thời gian không còn và những người chạy ra từ các buồng ngập nước và bộ phận mũi tàu bị chìm nhanh chóng chạy dọc theo thành tàu lên boong.

Hai phút sau vụ nổ, phần cuối mũi của thân tàu bị vỡ và chìm nhanh chóng. Phần mạn tàu còn nổi trên mặt biển và mọi người còn trên các buồng tác chiến. Từ chỗ bị thương do vụ nổ, ống khói mạn tàu phun lên khói trắng. Buồng máy thứ nhất đã nằm dưới nước; áp suất hơi nước nhanh chóng tụt xuống. Chỉ huy bộ phận chiến đấu số 5 kỹ sư – V.M.Golubov ra lệnh chặn sự dâng nước tới vách ngăn mũi của buồng máy thứ nhất – trùng lặp với lệnh của nhóm cứu hộ mạn tàu – thượng cấp M.A.Lukin. Từ buồng nồi hơi số 3, Golubov đã báo cáo rằng không có nước trong nồi hơi và đám cháy đã được dập.

Bộ phận mạn tàu bị chìm nhanh chóng, và trợ lý thuyền trưởng của tàu – Thượng sỹ L.I.Privalenlov đã ra lệnh cho thủy thủ đoàn: “Bỏ tàu”. Golubov đã ra mệnh lệnh thả thuyền còn, ném ra ngoài thành tàu các tấm đệm và giường và ra lệnh cho các trạm chiến đấu: “Tất cả lên trên”. Thời gian tắt máy và quạt tua bin không còn. Thủy thủ đoàn “Moskva” đã kịp rời khỏi con tàu đang đắm. Sự biến dạng ở bộ phận mũi lên 40 độ, còn tàu dựng thẳng, chìm xuống nước 8 – 10 phút sau vụ nổ.

Trên mặt nước vẫn còn phao cứu nạn, đệm, thiết bị cứu nạn, bom khói và thuyền cá nhân, trên đó gồm 17 người. Tàu chỉ huy “Kharcov” đã tới, đỗ cách 200 mét và bắt đầu tiến hành công tác cứu nạn thủy thủ đoàn “Moskva”. Nhưng do hỏa lực pháo và máy bay tấn công, tàu buộc phải từ bỏ nỗ lực này. Đến chiều, 14 tàu Rumani và các thủy phi cơ đã vớt được 69 người (7 sỹ quan, 62 thủy thủ).

Có một vài giả thiết về việc “Moskva” bị đắm. Một trong số đó, là tàu khi đang cơ động tới bãi mìn chướng ngại vật S-10 của Rumani đã bị trúng mìn và nổ. Trong nguồn khác, tàu bị trúng ngư lôi của tàu ngầm S-206 của Liên Xô. Thuyền trưởng tàu ngầm – I.A.Karakai – không biết về các hoạt động của chiến dịch bắn phá Kronstants, đã nhận định các tàu Liên Xô là tàu Rumani và đã phóng loạt 2 quả ngư lôi.

“Kharcov”

Khi chiến tranh bắt đầu, “Kharcov” đang ở Sevastopol.

Ngày 23 tháng 6, tàu chỉ huy trong đội tàu tham gia đảm bảo việc rải mìn, còn 24 tháng 6, cùng với tiểu đoàn tàu khu trục số 3 trực thuộc đội tàu hạng nhẹ đã ra khơi để yểm trợ bờ biển Krưm khỏi cuộc tập kích của các tàu khu trục Rumani.

Ngày 25 tháng 6, “Kharcov” (tàu chính trong thành phần nhóm các tàu xung kích), lúc 20 giờ 10 phút với chỉ huy nhóm xung kích – thuyền trưởng hạng 2 Romanov trên tàu đã rời Sevastopol để thực hiện vụ đột kích vào Konstants.

Sáng sớm 26 tháng 6, sau khi đảo lái về hành trình quy định và tăng tốc độ tới điểm giao nhau với bãi mìn chướng ngại vật của Rumani, “Kharcov” đã mất tấm chắn. Sau khi rời đến điều quay đầu 55 độ vào khu vực chiến đấu, từ khoảng cách 130kvt, tàu khai hỏa pháo chính. Loạt đạn đầu tiên được bắn một cách có chủ đích với tầm xa cách bờ 3kvt, để định hướng chính xác của hỏa lực nhờ tiếng sóng do tầm nhìn thẳng tồi bởi sương mù và khói. Hiệu chỉnh lại khả năng dẫn bắn, loạt đạn thứ 2 đã xuất hiện đám cháy. Tàu chỉ huy đã bắn tổng cộng 5 loạt đạn, mỗi loạt cách nhau 10 giây. Trên bờ, các đám cháy bùng lên. Trong khoảng 10 phút, hai tàu chỉ huy đã bắn 35 loạt đạn với 350 viên đạn 130mm.

Sau loạt đạn bắn trả của pháo địch, lúc 5 giờ 10 phút, chỉ huy nhóm xung kích đã ra lệnh: “Bắt đầu rút lui. Khói”, một luồng khói trắng từ thành bên trái đã phun lên. “Kharcov” đã di chuyển vào hành trình rút lui và tăng tốc độ 30 hải lý, theo vểt rẽ nước của tàu chỉ huy “Moskva” bằng đường dích dắc để chống pháo địch, cố gắng không tách ra khỏi màn khói của tàu chính.

Sau đó, như chúng ta đã biết, thảm họa đã xảy ra. Một vụ nổ lớn đã làm gãy đôi “Moskva”, còn bên cạnh “Kharcov” đã bắt đầu xuát hiện tiếng nổ từ pháo bờ biển 280mm “Tirpits”. Đồng thời, các máy bay tiêm kích Rumani cũng tấn công tàu. Nỗ lực cứu hộ tàu “Moskva” đang bị thương phải dừng lại và tàu rút lui không chậm trễ.

Lúc 5 giờ 28 phút, tàu bị bắn trúng. Một viên đạn nổ cách mũi tàu 10 mét về bên phải, tạo thành một sự xung kích động thủy lực mạnh vào thân tàu, còn dòng nước từ vụ nổ đánh lên đài chỉ huy. Quả đạn thứ 2 rơi sau mạn tàu. Tàu đã giảm tốc độ 20 hải lý đã giảm tốc độ đột ngột xuống 6 hải lý: do sự phá hủy vòng tuần hoàn nước vì quá tốc, ống nước nóng trong nồi hơi số 1 đã bị nứt.

Lúc 5 giờ 36 phút, nồi hơi số 1 bị hỏng hoàn toàn; tải trọng của nó đã dồn lên nồi hơi số 2 và số 3. Trong cùng thời điểm đó, nó các quả đạn nổ gần, trong buồng nồi hơi số 3 đã hỏng máy điều chỉnh quạt tuabin, và tốc độ “Kharcov” còn giảm xuống thấp hơn. Các cuộc không kích vẫn tiếp tục với 2 máy bay ném bom: 1 quả bom rơi cách mũi tàu 3kvt, quả thứ hai – gần mạn tàu.

Tình hình nặng nề bắt buộc chỉ huy nhóm xung kích gửi điện vô tuyến tới tàu tuần dương chỉ huy: “Các thùng dầu bị bắn phá, cần có sự hỗ trợ”. Tàu khu trục “Soobrazitelnưi” trong nhóm đã hỗ trợ tàu chỉ huy. Lúc 5 giờ 50 phút, Romanov bắt buộc phải phải gửi “Voroshilov” bức điện yêu cầu hỗ trợ thứ hai.

Cuối cùng, “Kharcov” đã thoát khỏi đạn pháo địch. Nhưng không quân đối phương vẫn thực hiện các cuộc không kích cấp tập với 2 máy bay ném bom và 1 trong số đó đã bị pháo phòng không bắn rơi. Lúc 5 giờ 58 phút, trong nồi hơi số 2, 3 ống khói đã xuất hiện các tia nứt nhỏ, và tốc độ tàu một lần nữa giảm xuống còn 5 – 6 hải lý. Sự di chuyển của tàu chỉ đảm bảo bằng nồi hơi số 3. Với việc vận hành quạt tuabin của nồi hơi số 3 ở boong phải, tốc độ tàu đã tăng lên 14 hải lý. Gần 6 giờ sáng, chỉ huy bộ phận chiến đấu số 5 đã ra lệnh hãm các không khói và khôi phục một cách chậm rãi hoạt động của nồi hơi số 1.

Công việc tương tự thường được thực hiện trong nồi hơi được làm nguội, nhưng trong các điều kiện này, việc sửa chữa được tiến hành trong điều kiện nồi hơi nóng. Công việc hãm ống khói của đường ống bên phải được thực hiện trong vòng 5 phút, còn từ đường ống nước – 8 phút. Kết quả là việc sử chữa nồi hơi bên phải tiến hành trong một tiếng rưỡi thay vì 10 – 16 phút. Lúc này, “Kharcov” có thể di chuyển với tốc độ cao.

Lúc 6 giờ 30 phút, khi công việc sử chữa đang tiến hành, cuộc không kích mới của địch xuất hiện. Tàu chỉ huy đã chuyển hướng sang trái và các quả bom rơi ra sau mạn tàu.

Lúc 6 giờ 43 phút, quạt tuabin của nồi hơi số 3 thành bên trái bị hỏng, tốc độ tàu một lần nữa giảm xuống còn 5 hải lý. Trong thời gian này, “Kharcov” chịu cuộc tấn công của tàu ngầm không xác định. Tín hiệu phát hiện bên phải theo hướng góc 70 độ ở 25 – 30kvt có bóng không khí và sau đó là ngư lôi đang lao tới tàu chỉ huy. Sự việc diễn biến khẩn trương và ngư lôi lao tới hướng cuộn dây cáp sau mạn tàu. Đối phó lại, các pháo thủ của tàu đã bắn vào vị trí nghi là tàu ngầm bằng các loại đạn chìm.

Đúng 7 giờ sáng, từ tàu khu trục “Soobrazitelnưi” – đang đi tới để cứu tàu bị thương đã phát hiện dấu vết quả ngư lôi số 2 theo góc quay 50 độ từ thành bên phải. Tàu khu trục đã quay lại về bên phải và ngư lôi lao qua thành bên trái. Sau 5 phút, tàu khu trục phát hiện dấu vết ngư lôi thứ 3 lao dọc theo thành bên phải tàu khu trục và hướng tới “Kharcov”. “Soobrazitelnưi” đã phát tín hiệu báo động và vòng sang phải. Tàu khu trụ đã di chuyển lên khu vực nghi ngờ xuất phát ngư lôi và thả xuống 2 loạt bom chìm. Tàu (có lẽ là S-206) đã bị đánh chìm (việc chìm S-206 có thời gian được xác định là di các tàu khu trục “Naluka” và 2 tàu phóng lôi của Rumani tấn công một tàu ngầm không xác định khi đang gần Konstants. Ngoài ra, đầu tháng 7, ở khu vực Konstants có ghi nhận một vụ nổ lớn ở bãi mìn chướng ngại vật), còn “Kharcov” và tàu khu trục “Soobrazitelnưi” đã thoát khỏi các máy bay ném bom và di chuyển về Sevastopol.

8 giờ 14 phút, nồi hơi số 1 trên tàu chỉ huy được khởi động, tàu bằng 2 nồi hơi đạt tốc độ 26 hải lý. Đến trưa, đến bảo vệ “Kharcov”, tàu khu trục “Smưslennưi” đã được điều đến tăng cường. Một tiếng sau tất cả 3 tàu đã chịu cuộc tấn công cuối cũng của máy bay ném bom địch kéo dài trong 20 phút. Cuộc không kích kết thúc không có kết quả: ở thời điểm ném bom trượt “Kharcov”, 2 tàu khu trục đã thực hiện sự quay vòng đột ngột và bom rơi không trúng đích. Sau đó các tàu tiếp tục di chuyển, thay đổi hải trình và tốc độ. Lúc 21 giờ 30 phút đã đến Sevastopol.

Các sự kiện chiến tranh không mang lại thời gian nghỉ ngơi. Để sửa chữa căn bản, “Kharcov” một lần nữa được đưa lên ụ. Vào 20 tháng 7, tàu cùng với tàu khu trục “Bodrưi” đã rời khu vực quần đảo Fidonisi để hỗ trợ cuộc rút lui của phân hạm đội Dunai từ cửa sông Duna tới Odessa.

Trong thời gian phòng thủ Sevastopol, “Kharcov” đã hoàn thành các hành trình vận chuyển đnaj dược, yểm trợ hoạt động cho các đơn vị lục quân. Tổng cộng trong thời kỳ từ 25 tháng 8 đến mùng 8 tháng 9, tàu chỉ huy đã 66 lần khai hỏa vào trận địa địch. Ngày 15 tháng 9, tàu bảo đảm việc di chuyển của 18 tàu với các đơn vị bộ đội di tản từ Odessa tới Sevatopol.

Ngày 31 tháng 10, tàu chỉ huy “Kharcov” rời Novorossiysk và mùng 1 tháng 11, lúc bình minh đã tới Sevastopol. Ban ngày, trong cuộc tấn công cấp tập của không quân địch, trên thùng theo mũi và thành bên trái nổ khoảng 10 quả bom nhưng không gây ra thiệt hại. Nhưng sau sự kiện này, đội tàu đã đóng căn cứ trên các bến cảng Kavkaz, “Kharcov” rời về Novorossiysk.

Từ tháng 11 năm 1941 đến tháng 2 năm 1942, tàu chỉ huy được sử dụng để vận chuyển quân số bổ sung và đạn dược tới căn cứ chính. Ngoài ra, tàu còn tham gia bắn phá khu vực bờ biển bị địch chiếm đóng.

Mùng 5 tháng 12, sau khi dỡ hàng ở Sevastopol, “Kharcov” đang đỗ ở vịnh, thực hiện các cuộc pháo kích vào bộ binh địch ở khu vực làng Aksu. Khi địch phản pháo, đạn đã bắn trúng tấm lá chắn của pháo thứ nhất trên tàu. Kết quả là pháo bị hỏng, các mảnh đạn gây thiệt hại cho thượng tầng, buồng sỹ quan, thước ngắm của pháo số 2. Chỉ huy căn cứ đã quyết định sửa chữa tàu bằng chính sức của mình – tàu được kéo tới vịnh Korabel và đưa tới xưởng pháo binh. Trong thời gian sửa chữa, thậm chí tàu còn tiếp tục bắn phá từ pháo ở mạn tàu.

Ngày 21 tháng 12, trong khi tới Sevastopol, “Kharcov” chịu cuộc không kích của các máy bay ném bom, còn trong khi hành quân tới gần cửa xưởng tàu nằm trong tầm pháo phòng thủ bờ của địch. Để tránh khỏi thước ngắm, tàu khu chỉ huy không có khả năng di chuyển từ các luồng lạch, cơ động bằng cách thay đổi đường đi gấp. Trên tốc độ 12 hải lý, dưới hỏa lực phòng thủ hạng nặng, tàu chạy vụt vào cổng xưởng và đỗ một cách khéo léo gần xưởng pháo binh mà không bị vết thương nào.

Sau đó, “Kharcov” đã pháo kích lực lượng dự bị của địch, đang đóng trong khu vực nhà ga Mekenizeva Gorư, gần đồn biên phòng số 1 ở Belbek và Duvan. Trong 2 ngày đêm tàu ở căn cứ chính (đến 23 tháng 12), tàu đã bắn 618 viên đạn 130mm.

Đêm từ 28 đến 29 tháng 1 năm 1942, “Kharcov”, cùng với các đơn vị, đạn dược và thực phẩm trên thành, tàu đã phá vây để tới Sevastopol. Ngày 30 tháng 1, mùng 1 và 2 tháng 2 trước khi rời đến Novorossiysk, “Kharcov” một lần nữa bắn phá các trận địa của địch, còn trong khi di chuyển đến bờ biển Kharcov mùng 4 tháng 2, tàu chỉ huy đã bắn phá các trận địa của địch ở Krưm. Đêm từ 27 đến 28 tháng 2, tàu chỉ huy trong thành phần đội tàu hạng nhẹ đã ra khơi bắn phá các đơn vị Đức ở Feodosia.

Mùng 6 tháng 3, “Kharcov” đang đảm nhận vai trò chính trong việc vận chuyển quân số bổ sung, đạn dược và thực phẩm tới Novorossiysk, nhận mệnh lệnh ra khơi khẩn cấp để hỗ trợ cho tàu khu trục “Smưslenưi” bị trúng mìn gần khu vực đất mũi Zheleznưi Rog (eo biển Kerchen). Ở thời điểm tàu hành quân, tàu khu trục bị thương nặng bằng khả năng của mình đã rời khỏi bãi mìn phòng thủ. “Kharcov” dẫn đầu đội tàu tời khỏi Novorossiysk. Tuy nhiên ban đêm, do gió mạnh và sóng lớn, tàu khu trục không thể điều khiển được, và “Kharcov” đã cố thử kéo. “Smưshlenưi” đã bị sóng đánh lật. Từ tàu khu trục bị lật, các quả bom chìm rơi ra và nổ ở khu vực nguy hiểm gần tàu chỉ huy. Do sự xung kích thủy lực mạnh, trên tàu chỉ huy, một số máy móc và khí tài bị hỏng: la bàn từ bay ra từ hộp la bàn, bộ lặp từ la bàn con quay bị vỡ cánh bên trái.

Hơn 2 tiếng sau, “Kharcov” đã cơ động tới vị trí tàu khu trục bị đắm nhưng chỉ có thể cứu được 2 thủy thủ. Trong chỗ quay mũi, tàu trúng sóng cấp 10. Khối lượng lớn nước tràn lên boong mũi, tạo thành các vết nứt. Nước dâng dựng thẳng trên boong tới buồng sỹ quan và uốn thành vòng cung. Việc thay đổi hành trình được thực hiện, thay vì đến Novorossiysk tới Poti theo hướng sóng do việc di chuyển ngược sóng là nguy hiểm.

Ở Poti đã tiến hành việc sửa chữa căn bản – rút nước khỏi các phòng, uốn thẳng các trụ, khôi phục vết thương boong trên của boong mũi, làm thẳng cửa cửa hầm, cửa ra vào và đệm mở cửa. Trong ngày hôm sau, tàu chỉ huy đã rời về căn cứ chính, tiếp nhận ở đó bộ đội tăng cường, đạn dược và thực phẩm. Mùng 8 và 9 tháng 3, “Kharcov” đã bắn nhau với địch và trúng 2 viên pháo.

Các ngày 24, 27, 31 tháng 3 và mùng 6 tháng 4, “Kharcov” cùng với các tàu khác và tàu vận tải vận chuyển từ bờ biển Kavkaz tới Sevastopol hàng hóa, pháo và phương tiện kỹ thuật khác. Tàu nhiều lần bắn phá vào trận địa địch, đồng thời hứng chịu các cuộc bắn trả và không kích của quân Đức.

Tháng 4 năm 1942, là thời điểm rất khó khăn với “Kharcov”. Từ mùng 9 đến 15 tháng 5, vào ban đêm, tàu rời Poti tới vịnh Feodosia và tới bờ eo biển Kerchen để pháo kích các đơn vị địch. Ngày 18 tháng 5, trong khi di chuyển từ Novorossiysk tới Sevastopol, “Kharcov” bị không quân địch tấn công. Xạ thủ phòng không trên tàu đã bắn rơi 2 máy bay, nhưng do bom nổ gần, tàu mất lái. Trong bộ phận lớn của bánh lái bên trái mất tấm vỏ bọc, còn chân vịt bên phải bị vỡ nắp chụp.

Ngày 17 tháng 6, tàu chỉ huy với các đơn vị đã tiến hành cuộc hành quân quen thuộc, hành trình tới thành phố - pháo đài đang bị bao vây. Với mục đích ngụy trang hoạt động, lúc đầu, tàu đi về hướng nam, như là về phía cảng Kavkaz. Bình minh ngày 18 tháng 6, “Kharcov” quay lại Sevastopol và ở đó phải chịu cuộc không kích mạnh của địch. Trong trận ném bom thứ 22, lúc 6 giờ 50 phút, một quả bom đã nổ dưới mạn tàu chỉ huy. Trong buồng nồi hơi số 3 đã xuất hiện đám cháy, hầm số 5 ngập nước, do nước tràn lên thành tàu trong các nồi hơi, độ thấm muối tăng lên. Máy đầu tiên ngừng hoạt động, trong thùng dầu phát hiện có sự tăng độ muối, pháo chính số 3 và 4 bị hỏng. Đám cháy được dập tắt thành công. Độ mặn được khắc phục bằng việc các đường ống bị nứt trong tủ lạnh chính. Trong khoang lái, đã khắc phục được sự hỏng hóc của tay lái thủy lực. Sau khi các mối liên kết ở hầm đạn pháo số 5 được hàn lại, việc rút nước bắt đầu. Theo mệnh của Tổng tham mưu trưởng, thuyền trưởng tàu chỉ huy ra lệnh cho tàu hướng về Poti dưới sự yểm trợ của tàu chỉ huy “Tashkent”.

Mùng 2 tháng 8, lúc 17 giờ 18 phút, tàu chỉ huy “Kharcov” và tàu khu trục “Molotov” rời Tuapsa, có nhiệm vụ thực hiện chiến dịch tập kích cảng Feodosia và vịnh Dvuyakor. Lúc 0 giờ 59 phút, tàu chỉ huy khai hỏa vào các mục tiêu và trong 5 phút đã bắn 59 viên đạn 130mm. Lúc 1 giờ 13 phút, hai tàu bị địch phát hiện và đã quay mũi tàu rút lui. Các máy bay phóng ngư lôi của Đức và tàu ngư lôi Italia MAS-568 và MAS-573 bắt đầu đuổi theo. Khi tấn công tàu ngư lôi, tàu chỉ huy đã bắn trúng nó bằng loạt đạn thứ hai và tránh được ngư lôi phóng từ tàu. Nhưng tàu tuần dương “Molotov” không có được may mắn đó: tàu bị trúng ngư lôi, vụ nổ làm rách 20 mét mạn tàu cùng với bánh lái. May mắn là tàu tuần dương không bị mất lái và tiếp tục di chuyển với tốc độ 14 hải lý. Tàu chỉ huy đã hộ tống “Molotov” tới Poti. Trong chiến dịch này, hai tàu đã 10 lần đánh trả cuộc tấn công của các tàu ngư lôi và số lượng tương tự các cuộc không kích. Bắn tổng cộng 868 đạn phòng không, bắn rơi 1 máy bay (cùng với tàu tuần dương) và làm bị thương một chiếc khác.

Trong thời gian cuộc tấn công của địch vào tháng 9 tới Novorossyisk và Tuapsa, “Kharcov” nhiều lần được sử dụng để yểm trợ cho lục quân. Sáng mùng 1 tháng 9, trong thành phần đội tàu ra khởi để bắn phá bờ biển Krưm, còn trên đường quay về lúc 22 giờ 30 phút, khi đang cơ động tới vịnh Tsemes, từ khoảng cách 100kbt đã bắn phá cụm lính và khí tài kỹ thuật của địch đang tấn công Novorossiyks. Sự thật, kết quả không như trông đợi – việc bắn theo diện từ khoảng cách lớn (13km). Trong đêm từ mùng 2 đến mùng 3 tháng 9, “Kharcov” thả neo ở bãi đỗ tàu, pháo kích nhà ga Krasnomedvedkovskaia. Trong lần này, kết quả thu được thành công hơn. Địch đã bị thiệt hại đáng kể về nhân lực và kỹ thuật – 6 xe tăng, 14 pháo và 22 xe ô tô, khoảng 1 tiều đoàn địch bị tiêu diệt. Trong 2 đêm này, tàu chỉ huy đã bắn 399 viên đạn.

Ngày 14 tháng 10, quân địch khởi động lại cuộc tấn công mạnh vào Bắc Kavkaz. Trong thời điểm quan trọng này, để phá vỡ vòng vây của địch ở khu vực Novorossiysk, “Kharcov” và các tàu khu trục thuộc Hạm đội Biển Đen trong 5 ngày của tháng 10 đã vận chuyển từ Poti tới Tuapsa 3 lữ đoàn bộ binh Cận vệ - tổng cộng gần 10 000 người với trang bị. Sau đó, ngày 21 và 22 tháng 10 đã được sử dụng để vận chuyện bộ đội tới Tuapsa, đồng thời yểm trợ hỏa lực cho các đơn vị ở Novorossiysk.

Trong giai đoạn thu – động năm 1942, “Kharcov” trong biên chế đội tàu nổi thực hiện ba cuộc tập kích vào tuyến giao thông liên lạc của địch gần phía tây biển Đen. Như ngày 29 tháng 11 – 2 tháng 12, tàu chỉ huy trong biên chế đội tàu đã thực hiện cuộc tập kích vào quần đảo Fidonisi. Ngày 19 tháng 12, tàu tham gia cuộc pháo kích trong đêm vào Yanta. Trong cuộc hành quân tới trận địa hỏa lực ngày 20 tháng 12, lúc 1 giờ 20 phút, tầm quan sát trong khu vực này khoảng 2 – 3 dặm, không nhìn thấy bờ biển. Tàu chỉ huy đã giảm tốc độ xuống 9 hải lý với sự tính toán khai hỏa vào bến cảng từ cự ly 112kbt. Xác định vị trí của mình, “Kharcov” tiếp tục bắn phá theo phương pháp “mục tiêu không nhìn thấy” theo diện và sử dụng việc bắn pháo tự động tập trung. Sau 9 phút, tàu đã bắn 154 viên đạn nổ mảnh 130mm. Các đại đội pháo phòng thủ bờ của Đức khai hỏa bắn trả chậm hơn. Lúc 16 giờ 30 phút, “Kharcov” quay về Batumi.

Đêm từ mùng 3 đến mùng 4 tháng 2 năm 1943, tàu chỉ huy “Kharcov” trong biên chế đội tàu rời Batumi tới khu vực Nam Ozereika – Stanichka để yểm trợ cho cuộc đổ bộ, Chiến dịch tương tự được tàu chỉ huy thực hiện vào đêm 14 tháng 2.

Trong thời gian mùa hè năm 1943, “Kharcov” nhiều lần được sử dụng trong các chiến dịch bắn phá trận địa địch ở Krưm và tập kích tuyến giao thông liên lạc của địch ở eo biển Kerch.

Mục tiêu của chiến dịch ngày mùng 6 tháng 10 là tiêu diệt các trang bị dành cho đổ bộ của quân Đức đang quay về từ Kerch, đồng thời bắn phá các cảng Feodosia và Yanta. Để thực hiện nhiệm vụ được giao, tàu chỉ huy “Kharcov”, các tàu khu trục “Besposadnưi” và “Sposobnưi”, 8 tàu phóng ngư lôi và không quân của Hạm đội đã được huy động.

Mùng 5 tháng 10, khi đêm xuống, lúc 20 giờ 30 phút, các tàu rời Tuapsa. Khoảng 1 tiếng đêm mùng 6 tháng 10, “Kharcov” bắt đầu di chuyển tới Yanta theo mệnh lệnh của chỉ huy đội tàu. Lúc 20 giờ 30 phút, trên tàu phát hiện máy bay trinh sát của địch, tin tức được báo cáo cho chỉ huy đội tàu G.P.Negoda. Luc 5 giờ 4 phút, máy bay trinh sát thả bom sáng.

Tàu đã thay đổi hành trình nhưng không thể che giấu được hướng di chuyển thực tế bởi vì các trạm ra đa định vị của địch đã phát hiện ra.

Lúc 6 giờ 30 phút, từ cự ly 70kbt, tàu bắt đầu bắn vào Yanta. Trong 16 phút, tàu đã bắn gần 104 đạn 130mm mà không hiệu chỉnh. Sau đó, dọc theo bờ biển, tàu chỉ huy đã bắn 32 viên đạn vào Alushta nhưng toàn bộ số đạn đều không bay tới mục tiêu. Theo các tài liệu của Đức, kết quả vụ bắn phá ở Yanta là một số ngôi nhà bị hỏng, dân thường thương vong như không có thiệt hại cho binh lính. Đáp trả lại tàu chỉ huy, 3 phát 75mm thuộc đại đội 1 tiểu đoàn 101 đã khai hỏa, sau đó là 6 pháo 155mm của đại đội 1, tiểu đoàn 772. Lúc 7 giờ 15 phút, “Kharcov” cơ động dưới hỏa lục phòng ngự của địch và rút lui về vị trí phối hợp với các tàu khu trục đang trỏ về với vòng quay 110 độ và tốc độ 24 hải lý.

Lúc 8 giờ 10 phút, phía trên đội tàu xuất hiện 3 máy bay tiêm kích của Liên Xô đã bắn hạ máy bay trinh sát Đức, các phi công từ máy bay đã nhảy dù. Các tàu chiến đã dững lại 20 phút để trục với các phi công lên thành tàu. Việc này đã thu hút sự chú ý của đội trực ban. Và khi các tàu bắt đầu rút lui với tốc độ 28 hải lý, 8 máy bay ném bom bổ nhào Ju-87 dưới sự yểm trợ của 2 Me109 đã xuất hiện. Mặc dù các tàu Liên Xô đã bắn rơi 1 “Junkers” và 1 tiêm kích, các máy bay khác đã bay về hướng mặt trời và thả xuống phía tàu chỉ huy 2 quả bom 250kg.

Một trong số đó đã trúng boong trên ỏ khu vực khung số 135 và xuyên thủng thân tàu, phát nổ dưới sống đuôi. Quả khác trung vào buồng nồi hơi số 1 và số 2. Chúng làm cho buồng máy bị ngập, nước tràn chậm qua các vách ngăn bị hỏng trên khung số 141 ở buồng nồi hơi thứ 3. Do đó, từ buồng động lực chính, chỉ còn tổ hợp tuabin răng cưa trong buồng máy số 2 và 3 còn hoạt động, áp suất trong đó giảm xuống còn 5kg/cm2. Do xung động, máy bơm động cơ trong buồng máy số 2 , động cơ phát điện diesel số 2, quạt tuabin số 6 đã bị hỏng. Vụ nổ đẩy ra ngoài thành tàu 1 pháo phòng không tự động 37mm, 2 súng máy phòng không bị hỏng. Tàu khu trục mất lái, nghiêng 9 độ về thành bên phải, mũi tàu biến dạng gần 3 mét. Trong tình trạng này, “Sposobnưi” được ra lệnh tới kéo “Kharcov” về phía trước.

Lúc này, lữ đoàn đang di chuyển ở 90 dặm cách bờ biển Kavkaz, gần hướng tây Tuapsa với tốc độ 6 hải lý. Có thể đây là là do việc lấy thêm thủy thủ đoàn lên tàu khu trục từ tàu đã bị đắm. Lệnh thả neo được chỉ huy Hạm đội đưa ra. Nhưng lữ đoàn không nhận được lệnh và tiếp tục di chuyển. Lúc 11 giờ 50 phút, trên các tàu xuất hiện 14 máy bay ném bom bổ nhào Ju87. Hai trong số chúng tấn công “Kharcov” và “Sposobnưi”, số còn lại – “Besposadnưi”. Và mặc dù tới thời điểm đó, có sự xuất hiện của 9 máy bay tiêm kích Liên Xô, nhưng cũng không thể đẩy lùi cuộc tấn công của máy bay Đức. “Kharcov” không nhận thêm những vết thương mới, nhưng “Kharcov” đã bị trúng bom, buồng máy bị phá hủy, còn bom nổ gần làm “Sposobnưi” xuất hiện những vết nứt ở các mối liên kết.

Sau đó, chỉ huy đội tàu đã ra lệnh cho “Sposobnưi” luân phiên kéo “Kharcov” và “Besposadnưi:. Lúc 14 giờ, nồi hơi thứ 3 trên tàu chỉ huy hoạt động trở lại và tàu có thể di chuyển với tốc độ 10 hải lý bằng một máy. Nhưng sau đó 10 phút, các tàu lại chịu cuộc không kích của cụm 20 – 25 “Junkers”. Kết quả là lúc 14 giờ 25 phút, “Besposadnưi” bị chìm.

Trong thời điểm đó, “Kharcov” bị trúng 2 quả bom trực tiếp ở boong mũi, một số quả bom nổ cạnh tàu. Toàn bộ các buồng mũi tàu đến khung số 75 bị ngập nước, do chấn động mạnh của thân tàu, các hệ thống máy móc còn lại dưới các nồi hơi bị hỏng, tàu chỉ huy bị chìm theo hướng mũi với độ nghiêng về thành bên phải. Mọi nỗ lực cứu tàu đều không kịp và lúc 15 giờ 37 phút, sau thời điểm bắn loạt đạn pháo 130mm và 1 pháo phòng không tự động, “Kharcov” chìm xuống nước.

Thiết kế 38 – các tàu chỉ huy thuộc lớp tàu khu trục phóng ngư lôi “Minsk”

Tổng quan

Sự khác biệt về thiết kế của các tàu chỉ huy Thiết kế 38 với các tàu Thiết kế sô 1 gồm có đường bao mạn tàu hoàn toàn lớn hơn và trong bệ đỡ của trục bánh lái. Thượng tầng mũi cao hơn. Đài chỉ huy ở mũi tàu, vành đai bao quanh ống khói thứ hai và thượng tầng mạn tàu chịu một số sự thay đổi.

Trong trang bị them pháo 76mm 34-K thứ 3 bố trí trên boong ở mạn tàu theo mặt phẳng xuyên tâm. Do sự thay đổi này, thiết kế pháo của các thượng tầng và góc bắn của pháo chính có sự thay đổi.

Trong thời gian chiến tranh, trên các tàu chỉ huy “Baku” và “Tbilisi” lắp bổ sung đài ra đa định vị điều khiển hỏa lực kiểu 284, được chuyển giao cho Liên Xô vào năm 1944 theo Hiệp ước Lend – Liza. Chúng có thể kiểm soát hỏa lực khi bắn vào bờ ở tầm xa 45km.

Trên các tàu chỉ huy “Minsk” và “Tbilisi” lắp thêm các sung máy DShK – số lượng là 6: 4 súng ở thượng tầng mũi và 2 ở vành bao gần ống khói thứ hai.

Năm 1942, “Minsk” được sửa chữa và trang bị hệ thống các khí tài điều khiển hỏa lực hải quân mẫu “Soyuz” với trực kế con quay “Gazon”. Trên tàu chỉ huy “Baku” năm 1943 thí nghiệm hệ thống các khí tài điều khiển hỏa lực pháo binh hiện đại hơn và năm sau được tiếp nhận vào trang bị. Góc dẫn bắn hoàn toàn của pháo với sự tính toán vị trí của tàu trong hệ thống tự động được xác định theo độ bay cao của mục tiêu trên không và véc tơ tốc độ của nó.

Toàn bộ các tàu chỉ huy Thiết kế 38 trong thời gian chiến tranh được trang bị các thiết bị tìm phương vô tuyến cho tàu nội địa “Gradus-K” được thiết kế năm 1937.

Khối lượng mỏ neo (bên phải và trái): 1750kg trong khi chiều dài dây xích mỏ neo 187 mét (“Minsk”) và 208 mét ở “Baku” và “Tbilisi”.

Thông tin lịch sử

Sau các thí nghiệm sơ bộ của tàu chỉ huy thuộc Thiết kế số 1 đầu tiên là thời điểm thích hợp để quyết định thiết kế lại mạn tàu, cho nó có đường bao đầy đủ hơn, đồng thời tiến hành hàng loạt sự thay đổi khác. Trong đó, đã tính toán giảm sự biến dạng ở mạn tàu và tăng tốc độ di chuyển. Thiết kế mới cũng được thiết kế ở Phòng thiết kế đóng tàu đặc biệt, và năm 1935, tàu nhận số hiệu 38. Mạn tàu là sống đuôi, ống bao các trục chân vịt thay thế cho giá đỡ thường. Thượng tầng mũi và đài chỉ huy chịu sự thay đổi. Ngoài ra, lắp bổ sung pháo 76mm 34-K thứ ba và súng máy cỡ lớn DK thay cho DShK.

Tương ứng với Thiết kế 38, các tàu chỉ huy “Minsk”, “Baku” và “Tbilisi” được lắp khí tài điều khiển hỏa lực pháo chính kiểu “Mina” với hệ thống điều khiển tập trung TsAS-2, đồng thời khí tài KDP-4 (B-12), VMTs-2 và thiết bị nhìn đêm 1-N. Hai tàu cuối cùng được nhận các hệ thống điều khiển hỏa lực “Mech” do xưởng số 212 chế tạo. Trong sự khác biệt với “Mina”, nó bảo đảm bắn ngư lôi “cấp tập” từ 2 thiết bị ngư lôi 4 ống phóng cố định. Hệ thống “Mech” cho phép thực hiện việc xác định các phần tử di động của mục tiêu, lựa chọn khả năng cơ động của tàu mình để chiếm lĩnh vị trí bắn loạt, lựa chọn góc bắn dể dẫn bắn ngư lôi và truyền tải mệnh lệnh “bắn loạt” từ đài chỉ huy của tàu.

Tàu chỉ huy “Minsk” được khởi công mùng 5 tháng 10 năm 1934 (số hiệu của xưởng S-471) sau khi hạ thủy “Leningrad” thiết kế số 1 trên âu tàu thuộc xưởng số 190 – được thiết kế bổ sung theo thiết kế 38 mới.

Ngành công nghiệp chưa trải qua chiến tranh cùng công nghệ mới đã ảnh hưởng tới tốc độ đóng tàu. Ví dụ, thậm chí vấn đề nhỏ, nhưng trở thành quan trọng như hộp van khí cho các máy móc hỗ trợ, được làm 46 lần, mà chưa nhận được tiêu bản thuận lợi cho việc khai thác sử dụng. Đơn vị nhận thường xuyên bị muộn, thời hạn hạ thủy tàu luôn bị lùi lại. Cuối cùng, mùng 6 tháng 11 năm 1935, với sự có mặt của đoàn đại biểu thủ đô Belarus nhận đỡ đầu cho tàu, “Minsk” mới rời khỏi âu tàu.

Việc đóng nổi được tiến hành gần thành xưởng và trở nên khó khăn hơn là thời gian trên cạn. Để tăng tốc độ chuyển giao tàu, đã diễn ra huấn luyện thủy thủ đoàn trong khi đang đóng nốt. Cuối năm 1937, cuối cùng, toàn bộ máy móc và hầu hết các ống dẫn nước đã được lắp và đưa tàu vào thí nghiệm. Tháng 4 năm sau, thủy thủ đoàn đã chuyển sang sống trên tàu, còn mùng 9 tháng 5 năm 1938, tàu chỉ huy lần đầu tiên đã rời thành xưởng và hướng ra biến để tiến hành các thí nghiệm vận động.

Các tàu khu trục của dòng thứ hai – “Kiev” và “Tiflis” - được khởi công ngày 15 tháng 1 năm 1935 tại xưởng mang tên A.Marti ở Nikolaev đã được bắt đầu theo thiết kế 38 mới, sau đó được khởi công lại và đóng nốt trong xưởng đóng tàu mới ở xưởng bên bờ trái song Amur. Do xưởng chỉ mới được xây xong nên dự kiến các phân đoạn của than tàu được đóng ở Nikolaev, sau đó theo đường sắt đưa về phía đông. Bởi vì các phân xưởng của xưởng này còn chưa hoàn thiện, nên gần các ụ tàu đã tổ chức các phân nhánh đóng tàu thuộc xưởng mang tên A.Marti để tiếp nhận và chuẩn bị các phân đoạn này cho các tàu chỉ huy.

Các thiết kế than tàu từ Nikolaev đã được chuyển theo đường thủy năm 1935. Các phân đoạn, khối lượng lên đến 10 tấn và các thiết bị riêng được vận chuyển theo đường sắt tới nhà ga Pokroka (gần Khabarovsk), nơi có các cơ sở trung chuyển . Nền đường sắt được đặt trên bệ chắn song dài được lắp ở bờ bên trái sông Amur. Các trang bị và thiết kế đã được chuẩn bị được vận chuyển tới xà lan bằng cần cẩu và đưa theo đường thủy tới Komsomolsk – như là xây dựng thành phố.

Tàu chỉ huy “Kiev” nhận tên gọi S-267, được khởi công (khởi công lại) ngày mùng 10 tháng 3 năm 1936. Sự hình thành thân tàu, thực tế là lắp các phân đoạn đã được chuẩn bị ở Nikolaev. Sau đó, vào tháng 8 năm 1936, “Tiflis” được khởi công dưới số hiệu S-268. Việc chỉ đạo các công việc này được giao cho K.F.Terletskyi – có nhiều kinh nghiệm về tổ chức đóng tàu ở Leningrad, Vladivostok và Khabarosk.

Để đẩy nhanh tốc độ đóng tàu chỉ huy “Kiev”, kỹ sư chính của xưởng số 199 (từ 1937 gọi là xưởng Amur) P.G.Goinkins đã đề xuất công nghệ mới – lắp ráp trên các âu tàu ngang với sự lắp ghép máy móc và trục truyền động trên các ụ. Tuy nhiên việc này sẽ kéo dài công việc trên âu tàu. Mặc dù các công việc trên buồng nồi hơi thứ ba và buồng máy thứ hai chưa kết thúc, việc hạ thủy tàu vẫn diễn ra ngày 25 tháng 7 năm 1938. Trong ngày đó, tàu chỉ huy nhận tên gọi mới “Ordzhonikide”. Việc đóng nổi được lên kế hoạch thực hiện ở Vladivostok, để làm việc đó, trên khu vực xưởng số 202 (trước đó là “Dalzavod”) đã chuẩn bị khẩn trương cơ sở bàn giao.

Do các công việc ở buồng nồi hơi thứ 3 và buồng máy thứ 2 còn chưa hoàn thành nên ngày 27 tháng 9, tàu chỉ huy “Ordzhonikide”được kéo tới Nikolaev na (trên) Amura, sau đó tới Cảng Soviet bằng đường biển. Tàu tới Vladivostok ngày 25 tháng 10 năm 1938, tháng 5 năm 1939, tàu đã chuẩn bị tiến hành các thí nghiệm.

Việc đóng tàu chỉ huy “Tiflis” diễn ra chậm hơn. Tàu chỉ được hạ thủy ngày 24 tháng 7 năm 1939. Sau khi hạ thủy, tàu chỉ huy được đổi tên thành “Tbilisi” đã nằm trong tình trạng đóng nốt gần thành xưởng; sau đó, tàu được đưa vào tới bể chứa của hồ Silin vào mùa đông, được phân bố trong khu vực xưởng. Và trong trường hợp này, việc hạ thủy đã trở nên quá sớm – xưởng cần thiết phải giải phóng vị trí âu tàu để dành chỗ đóng các tàu mới. Ngay đến mùa xuân năm 1940, trên tàu chỉ huy, đã có phần trăm tỷ lệ chuẩn bị hoàn thiện cao đã được đưa vào các thí nghiệm và tháng 5, “Tbilisi” được kéo tới Vladivostoc. Việc này cho phép bắt đầu các thí nghiệm chuyển động cấp xưởng ngay lập tức. Việc tăng tốc độ đóng “Tbilisi” đã tác động đến giá thành của tàu – 41,5 triệu rúp, trong khi vào thời gian đó, “Ordzhonikidze” – 33,2 triệu rúp.

Trong số các tàu chỉ huy thuộc Thiết kế 38, tàu đầu tiên được đưa vào thí nghiệm nghiệm thu vào mùa xuân năm 1938 là “Minsk”. Do có đường bao mạn tàu hoàn toàn và sự xuất hiện của các giá đỡ trục bánh lái thường, vấn đề xâm thực (? - кавитация) đã được giải quyết, nhưng tốc độ tối đa của tàu bị giảm 3,5 hải lý và công suất tổng của động cơ 66 000 sức ngựa, hầu như không đạt được tốc độ 40 hải lý. Chỉ có tăng cường nồi hơi và máy móc mới đưa cong suất thiết bị năng lượng lên 68 000 sức ngựa – khi đó mới đạt tốc độ thiết kế 40 hải lý. Tầm bơi xa của tàu chỉ huy được xác định tới 820 dặm.

Có thể thấy rằng, “Minsk” được thừa hương từ “Leningrad” toàn bộ các nhược điểm về chất lượng cơ động và tốc độ: điều khiển kém ở tốc độ trung bình và thấp, sự đảo lắc từ thành này sang thành bên kia dưới sức đánh của song. Ngoài ra, mặc dù đã tăng cường sự liên kết, vấn đề về độ ổn định cuối cùng không được giải quyết, còn trang bị phòng không của tàu khu trục đối với lượng choán nước của tàu là không đủ.

Năm 1938, khi “Minsk” còn chưa được đưa vào biên chế đã xảy ra tình trạng khẩn cấp. Tàu với các mỏ neo đập vào mạn tàu gây vỡ do bão khi đang đỗ cạnh tàu tuần dương “Kirov”. Thân tàu bị thương và chân vịt được mang về sửa chữa ở ụ tàu Kronshtadt.

Thí nghiệm bàn giao chính thức mất 88 ngày đêm. Mùng 10 tháng 11 năm 1938, tàu chỉ huy “Minsk” được bàn giao cho Hải quân, còn 23 tháng 2 (theo các tài liệu khác – 15 tháng 2), tàu được đưa vào biên chế Hải quân một cách trang trọng.

Tàu chỉ huy “Ordzhonikidze” được đưa vào thí nghiệm trong tháng 5 năm 1939. Trong quá trình chạy, tàu đạt tốc độ trung bình 40,7 hải lý và tốc độ tối đa 41,6 hải lý. Tầm bơi xa ở tốc độ tối đa – 892 dặm (theo tốc độ lý thuyết – 850 dặm). Các tính năng kỹ thuật thực tế cao hơn so với tàu “Minsk” cùng lớp.

Sự thật, mặc dù mạn tàu “Ordozhonikidze” được thiết kế với mục tiêu giảm sự xâm thực, việc chống lại sự xuất hiện khó chịu này đã không thành công. Mặc dù các bánh lái chân vịt và trục được thiết kế chuẩn theo bản vẽ, sự xâm thực xuất hiện trong 360 vòng/phút. Do đó, tàu chỉ huy đã 2 lần được đưa lên ụ tàu.

Ngày 27 tháng 12 năm 1939, “Ordzhonikizde” được tiếp nhận vào biên chế Hải quân, khi đó tên tàu được đổi thành “Sergo Ordzhonikidze”.

Sau khi tiến hành các thí nghiệm bổ sung vào mùng 6 tháng 5 năm 1940, tàu chỉ huy được biên chế trong Tiểu đoàn tàu khu trục số 1 thuộc Hạm đội Thái Bình Dương. Ngày 25 tháng 9 cùng năm, tàu được đổi tên thành “Baku”.

Mùa xuân năm 1940, tàu chỉ huy “Tbilisi” được kéo từ hồ Silin về Vladivostok. Mùa thu năm đó, tàu tiếp nhận các thí nghiệm mà trong đó chỉ ra tốc độ hoàn toàn của tàu là 40,5 hải lý, còn tốc độ tối đa – 41,8 hải lý. Ngày 11 tháng 12, tàu được biên chế vào thành phần Hạm đội Thái Bình Dương.

Tham gia chiến đấu

“Minsk”

Trước ngưỡng cửa chiến tranh với Phần Lan, ngày 15 tháng 11, theo mệnh lệnh của Tư lệnh Hạm đội Baltic, “Minsk” được đưa khẩn cấp từ Tallin tới Kronshtatd và mùng 5 tháng 12 đã có mặt trong đội tàu đặc biệt thuộc Hạm đội Cờ đỏ Baltics có nhiệm vụ chiếm lĩnh vịnh Phần Lan.

Chiều mùng 10 tháng 12, tàu chỉ huy trong biên chế đội tàu đã rời căn cứ để trinh sát các hỏa điểm trên quần đảo Berka. Khi hành quân, các đơn vị bờ biển Phần Lan đã bắn vào đội tàu. Viên đạn đầu tiên rơi cách “Minsk” về phía trước 40 mét; viên đạn thứ 2 – sau mạn tàu. Tàu chỉ huy ngay lập tức khai hỏa đáp trả. Phát hiện các hỏa điểm của địch và bắn vào chúng một số đạn pháo chính (pháo 130mm), tàu quay về căn cứ.

Từ 18 tháng 12 đến mùng 3 tháng 1, mặc dù điều kiện thời tiết phức tạp (bão cấp 7), “Minsk” đã ra khơi tới quần đảo Berka, Pukkino và Sarenpia để bắn phá các đội pháo phòng thủ bờ biển. Tuy nhiên, tình trạng đóng băng nặng đã buộc chỉ huy ra lệnh ngừng các chiến dịch này và tàu quay về cảng Libava không bị đóng băng.

Khi chiến tranh đến, “Minsk” đang ở Tallin. “Minsk” nằm trong đội tàu được thành lập để rải mìn chướng ngại vật trên cửa sông vịnh Phần Lan. Tàu được trang bị các khí tài khử từ tạm thời, còn từ 23 tháng 6, tàu một vài lần ra khơi rải mìn trên tuyến Hanko – Osmussar. Mùng 3 tháng 7, tàu chỉ huy rải mìn ở phía tây quần đảo Naissar.

Ngày 23 tháng 8, theo yêu cầu của chỉ huy mặt trận lục quân, tàu chỉ huy bằng hỏa lực của mình đã áp chế các đơn vị phòng thủ bờ của địch trong khu vực Tallin. Sáng 27 tháng 8, tàu chỉ huy một lần nữa bắn vào bờ. Trên bờ, các loạt đạn đáp trả bắn lại. Một trong số các viên đạn đã trung mạn tàu “Minsk”, làm bị thương một pháo 130mm. Mặc dù vậy, trong thời gian vài giờ, vết thương đã được khắc phục.

Theo mệnh lệnh di tản các tàu khu trục khỏi Tallin tới Kronshtadt, “Minsk” nằm trong nhóm thứ 2 – nhóm yểm trợ. Gần 7 giờ sang ngày 28 tháng 8, trên các tàu thuộc nhóm yểm trợ cho Tham mưu trưởng Hạm đội Cờ đỏ Baltic – Chuẩn đô đốc Yu.A.Panteleev.

Trong cả này, “Minsk” đã bắn phá các đội phòng thủ bờ biển đơn lẻ của Đức. Cuối cùng, lúc 17 giờ 5 phút, đội tàu yểm trợ đã bắt đầu di chuyển với tốc độ 12 hải lý. Tàu khu trục đã di chuyển với các tấm chắn. Khi “Minsk” đi qua quần đảo Aegn, các đội phòng thủ ở đây đã nổ súng, còn lúc 19 giờ, trên trời xuất hiện máy bay địch. Đồng thời, từ phía bắc xuất hiện loạt các tàu phóng ngư lôi được dẫn đường bởi hỏa lực pháo binh.

Sau 19 giờ, từ thành bên trái tàu chỉ huy trong thời gian 1 giờ đã có 12 quả mìn trôi đến nhưng tàu đã tránh thành công. Lúc 21 giờ 40 phút, ở điểm tọa độ 59 độ 51 phút 6 giây vĩ độ bắc và 25 độ 58 phút kinh độ đông, “Minsk” đang bơi với tốc độ 14 hải lý đã bị trúng mìn.

Nhờ các tấm chắn, mìn nổ cách thành phải tàu 12 mét trong khu vực khung 60 – 70. Một khối lượng nước lớn tràn lên tàu, làm gãy các thượng tầng trên boong. Trên thân tàu hình thành các lỗ thủng diện tích 2,5m2, thân tàu cũng bị biến dạng mạnh. Các máy móc ngừng hoạt động, bánh lái bị kẹt. điện thoại của nhóm cụm điều khiển, tay lái thủy lực, khí tài hoa tiêu, đèn báo động bị hỏng. La bàn định hướng từ tình bị võ, la bàn con quay bị hỏng. Qua các lỗ thủng và vết chia cắt do kết quả vụ nổ phá vỡ các mối liên kết toàn bộ các buồng cho người ở boong dưới bị ngập nước: các máy làm lạnh, hầm pháo số 1, 2, 3 và 4, thùng đụng thức năn, phòng la bàn, khi chưa đồ khô và thùng dầu ở khu vực khung số 16 – 95. Qua các lỗ không kín, của hầm pháo và phòng la bàn con quay, nước bắt đầu tràn vào các buồng thủy thủ số 1 và 2 và tới buồng nồi hơi số 1. Xuất hiện độ nghiêng về thành bên phải và mũi tàu biến dạng.

Thủy thủ đoàn với nỗ lực lớn đã khắc phục việc tràn nước vào hầm pháo số 1 và số 4. Với sự hỗ trợ của ăng ten tạm thời đã thành công trong việc truyền điện vô tuyến cho chỉ huy Hạm đội đang ở trên “Kirov”: “Bị trúng mìn. 600 tấn nước đã tràn vào tàu. Hiện tại chưa cần sự hỗ trợ”. Độ nghiêng của tàu nhanh chóng được chấm dứt. Tàu chỉ huy được dựng thẳng lên một chút và sửa lại mũi tàu. Nhưng các vết thương của máy móc do vụ nổ không thể khắc phục thành công. Bánh lái không hoạt động, còn tàu với sự nỗ lực lớn đã trở lại vị trí cân bằng. Sự điều khiển bánh lái được chuyển tới đài chỉ huy dự bị ở mạn tàu. Máy móc không hoạt động và tàu bắt đầu trôi tới bãi mìn.

Trong bóng đêm, mất lái, với việc các khí tài hoa tiêu bị hỏng, việc trôi vào bãi mìn là rất nguy hiểm. Quyết định kéo tàu được tiến hành với tàu khu trục “Skorưi” duy nhất còn bên cạnh. Nhưng không may, khi tàu khu trục vào khu vực kéo cũng bị vướng mìn và bị đắm ngay lập tức. Từ “Minsk” đã thả các xuồng con để cứu các thủy thủ trên tàu bị đắm. Tổng cộng hơn 100 người đã được đưa lên thành tàu. Để không bị tiếp tục trôi vào bãi mìn, tàu chỉ huy đã thả neo.

Lúc 2 giờ đêm ngày 29 tháng 8, trên tàu khu trục đã có thể khởi động máy, ánh sáng được khôi phục và thoát nước từ hầm pháo số 2 và số 4. Từ hầm pháo số 3 bị ngập nước, nhân sự trong bộ phận chiến đấu số hai được đưa lên khu vực chứa đạn phòng không. Bên phải thành tàu đã lắp tấm chắn mới. Theo “Leningrad”, “Minsk” rút neo và di chuyển theo vạch rẽ nước với trang bị dẫn đường bị hỏng. Hai tàu di chuyển với tốc độ 12 – 15 hải lý. Các cuộc không kích bắt đầu xuất hiện: các quả bom rơi cách 2 tàu từ 10 đến 20 mét. Việc cơ động với các tấm chắn là rất khó khăn. Lúc 10 giờ 10 phút, một trong số các quả bom đã rơi giữa các tàu. “Minsk” đã hứng chịu “mưa” mảnh bom.

Hai tàu chỉ huy đã tránh được việc trúng bom trực tiếp và ngày 29 tháng 8, lúc 17 giờ 16 phút, “Minsk” đã thả neo ở bãi đỗ tàu Kronshtadt Lớn.

Ngày 23 tháng 9, tàu chỉ huy “Minsk” đang được sửa chữa đã bị trúng hai quả bom khối lượng 50kg ở mạn tàu: một quả nổ trên thượng tầng mạn tàu; quả thứ 2 – xuyên qua boong – vào trong tàu. Thêm một quả bom nữa rơi gần thành trái tàu ở khu vực buồng nồi hơi thứ 3; vụ nổ của nó làm nồi hơi bị thương. Một bộ phận các buồng bị ngập nước. Tàu nghiêng 8 độ về thành bên trái. Các mảnh đạn đã gây chấn thương cho thủy thủ đoàn.

Trôi dạt theo chỗ đỗ tàu, tàu bị mắc mạn tàu ở vùng nước nông gần bờ. Công việc đấu tranh cứu tàu bắt đầu. Tuy nhiên, sự tổ chức éo kém trên tàu chỉ huy và sự mệt mỏi của thủy thủy đoàn đã kéo dài công việc đến chiều. Theo đó, các vết thủng được và lại và bớm nước ra. Tàu bị thương được kéo đến cảng Voenoi thuộc Kronshtadt, gần khu vực thành phía nam. Máy của tàu chỉ huy không hoạt động, còn với nỗ lục lớn chỉ thoát nước một số buồng.. Dưới các vết thủng có các miếng keo dán, nhưng lúc 21 giờ 30 phút, do mất khả năng nổi và ổn định, “Minsk” bị đứt dây buộc, rơi treent hành và chìm ở độ sâu 8,5 mét và 5 mét cách thành cảng với độ nghiêng 40 độ.

Quan sát con tàu bị đắm, xuất hiện nhiều thiệt hại lớn ở các thượng tầng mạn tàu và vỏ nồi hơi. Thương tích ở nồi hơi nước, các thùng nhiên liệu, trong ống dẫn hơi nước, trong đường ống dẫn nước chính. Các buồng máy hầu như không thiệt hại, các tuabin chính và máy móc hỗ trợ vẫn nguyên vẹn. Đánh giá tình trạng con tàu, Tư lệnh Hạm đội Cờ đỏ Baltic đã quyết định trục vớt lên để khôi phục và đưa vào biên chế.

Ngày 25 tháng 8, tàu chỉ huy được trục vớt, sau đó đưa đến xưởng “Ba tàu khu trục” ở xưởng tàu biển Kronshtadt.

Mùng 5 tháng 11 năm 1942, sau các thí nghiệm chạy thử đến hải đăng Shepelev, tàu chỉ huy một lần nữa được tiếp nhận vào biên chế Hải quân.

Đêm mùng 9 tháng 11, “Minsk” cùng với các tàu khu trục “Slavnưi” và “Grozyasyi” đã rời Kronshtadt. Các tàu được hỗ trợ bởi 11 tàu thả khói và phi đội máy bay yểm trợ đường không. Việc di chuyển đồng thời được đảm bảo bằng pháo 12 inch của tàu chủ lực bị thương “Marat” và các đồn ở Kronshtadt có nhiệm vụ áp chế các hỏa điểm của địch. Các đèn pha mạnh được bật từ Kronshtadt song song với cửa mở ra biển để cản trở thước ngắm pháo địch.

Sự thật, băng đã cản trở các tàu vượt qua đến khu vực các tàu chỉ huy đang di chuyển, và các tàu đã đi mà không có màn khói ngụy trang. Tàu khu trục “Slavnưi” đi đầu, không gây sự chú ý.. “Minsk” đã bị địch phát hiện. Bị chiếu sáng bởi các tia đèn pha, tàu chỉ huy bị bắn bằng các loạt đạn vạch sáng và đạn nổ. Băng làm cản trở việc cơ động, nhưng nhờ sự thay đổi tốc độ đột ngột, tàu đã thoát khỏi tầm đạn trực xạ. Vào đêm muộn, tàu đã vào sông Neva và thả neo gần pháo đài Petropavlovsk. Đi vào Neva Lớn, tàu chỉ huy đỗ gần xưởng “Động cơ diesel của Nga” để khắc phục các lỗi được phát hiện trong quá trình thí nghiệm. Ở đây, trên tàu đã thay lớp cách điện, các khí tài hoa tiêu và la bàn con quay, thiết bị radio, khôi phục nồi hơi thứ 3. Cuối cùng, ngày 22 tháng 6 năm 1943, tàu chỉ huy “Minsk” một lần nữa được đưa vào đơn vị tàu chiến thuộc Hạm đội Baltic.

Ngày 19 tháng 7, tàu đã lần đầu tiên sau khi nhận lá cờ Hạm đội đã pháo kích địch từ những khẩu pháo mới B-13-2S. Trong ngày 30 tháng 7, “Minsk” đã chiếm lĩnh trận địa hỏa lực gần khu vực Nevskyi. Tư đó, tàu bắn phá các trận địa địch ở khu vực Kolpino, Yểm trở hỏa lực cho các bộ phận thuộc phương diện quân Lenigrad.

“Baku”

(http://i1129.photobucket.com/albums/m509/daibangden_T80UD/baku.jpg)

Tháng 5 năm 1952, Đại bản doanh tối cao đã ra quyết định đưa một số tàu chiến hiện đại từ Thái Bình Dương đến Hạm đội Phương Bắc. Trong thành phần cụm tàu này có tàu chỉ huy “Baku”.

Mùng 10 tháng 10, ở eo biển Yugorsk Shar, các tàu thuộc Hạm đội Bắc đã gặp cụm tàu. Không có những biến cố đặc biệt, các tàu đã đi tới quần đảo Kildin, nơi ngày 14 tháng 10, Tư lệnh Hạm đội Bắc A.G.Golovko đã gặp cụm tàu.

Sau khi các tàu đã đến, bằng mệnh lệnh của Tư lệnh Hạm đội, từ 20 tháng 10 năm 1942, trong biên chế Hạm đội Bắc thành lập lữ đoàn tàu khu trục, bao gồm 3 tiểu đoàn tàu khu trục. “Baku” nằm trong tiểu đoàn 1. Ngày 17 tháng 11, để tăng cường việc hộ tống khẩn cấp đoàn tàu vận tải của đồng minh QP-15, “Baku” và tàu khu trục “Sokrushitelnưi” đã được huy động. Trong điều kiện bão cực mạnh vào sáng sớm ngày 20 tháng 11, băng dày đặc và tầm nhìn bằng không, các tàu bảo vệ và đoàn hộ tống đã bị mất lên lạc do mất tìm nhiên. Theo sự chấp nhận của thủy thủ đoàn tàu vận tải, “Baku” và “Sokrushitelnưi”, không đi đến điểm hẹn mà quay trở về căn cứ.

Bão rất mạnh, song đánh cấp 10 và trên tàu chỉ huy, boong đã bị uốn cong, xuất hiện các vết nứt trên boong mũi, nắp cửa và vỏ bọc quạt bị vỡ, độ kín của thân bị mất, toàn bộ các buồng mũi tàu theo khung số 29 bị ngập nước, nước tràn tới các buồng nồi hơi số 2 và 3; chỉ còn nồi hơi số 1 hoạt động. Tình trạng tàu rất nguy kịch: tàu chỉ huy bị 160 tấn nước tràn vào, sự biến dạng ở mũi tàu tăng lên, độ nghiêng bên thành lên 40 độ. Thủy thủ đoàn đã đấu tranh trong tuyệt vọng để tàu không bị chìm.

Cũng ở thời gian này, song đánh gần “Sokrushitelnưi” theo khung số 173 đã làm vỡ mạn tàu, làm mạn tàu nhanh chóng bị ngập nước. Tàu chỉ huy đã được lệnh đi tới hỗ trợ cho tàu bị nạn. Tuy nhiên, do tầm nhìn tồi, mọi cố gắng tìm kiếm tàu khu trục của “Baku” đã không thành công. Và chính tàu chỉ huy cũng nằm trong tình trạng khó khăn, không đủ nhiên liệu. Tư lệnh Hạm đội đã quyết định cho tàu trở về căn cứ. Trong thời gian vài ngày chiến đấu liên tục giành giật sự sống, thủy thủ đoàn tàu chỉ huy đã có thể cứu tàu khỏi thảm họa. Ngày 22 tháng 11, “Baku” đã tự về đến căn cứ để sửa chữa khẩn cấp.

Ngày 20 tháng 1, tàu chỉ huy “Baku” và tàu khu trục “Razumnưi” được đưa đến để truy đuổi đoàn tàu vận tải của địch xuất phát từ Tromso (2 tàu vận tải, 1 tàu khu trục, 1 tàu tuần tra, 1 tàu quét mìn). Các tàu Liên Xô đã di chuyển theo vạch rẽ nước trên tầm xa 25 dặm từ bờ với tốc độ trung bình 20 hải lý. Lúc 22 giờ 40 phút, các tàu đã quay về gần bờ và sau đó 35 phút, theo góc phương vị 270 độ (trên hướng vuông góc với thành phố Varde của Na Uy gần đất mũi Makkar) trên cự ly 70kbt đã phát hiện đoàn tàu địch. Tăng tốc lên 28 hải lý, “Baku” và “Razumnưi” đã bắt đầu tấn công.

Khi cách tàu vận tải đầu tiên 26kbt, tàu chỉ huy đã phóng vào nó 4 ngư lôi và khai hỏa pháo 130mm, “Razumnưi” bắn vào tàu thứ hai. Theo các tài liệu Liên Xô, một trong số các quả ngư lôi phóng từ tàu chỉ huy đã trúng tàu vận tải và nó bắt đầu chìm. Theo tài liệu khác, bị thương do đạn pháo, và va chạm vào đá gần bờ biển (theo các tài liệu được công bố sau này đội tàu Liên Xô có va chạm với tàu quét mìn “Skagerrak” đang di chuyển đến khu vực yểm trợ các tàu quét mìn M-303, M-322 và các tàu chống ngầm Ụ-1104 và Ụ-1105. Đoàn tàu Đức không có thiệt hại). Các tàu bảo vệ của Đức đã bắn vào các tàu Liên Xô, đồng thời, hỏa lực bờ biển của địch cũng bắt đầu khai hỏa. Tàu chỉ huy và tàu khu trục đã đổi hướng rút lui. Không giảm tốc độ, hai tàu đã tời khu vực trận đánh va hướng về căn cứ. Tàu chỉ huy không có thiệt hại.

Trong tháng 2 – 3, “Baku” đã hộ tống các tàu vận tải của đồng minh, tham gia các chiến dịch tập kích tuyến giao thông liên lạc của địch. Trong chiến dịch mùa hè năm 1943, tàu trong biên chế đội tàu hộ vệ, đảm bảo tuyến liên lạc. Ngày 18 – 20 và 29 tháng 6, tàu chỉ huy đã hộ tống tàu phá băng di chuyển từ Sevastopol tới biển Kavkaz. Chiến dịch cuối cùng trong năm 1943 là khi tàu chỉ huy cùng các tàu khu trục trong các này 16 – 18 tháng 11 đảm bảo yểm trợ đoàn tàu vận tải AB-55 từ Murmansk đến Archangelsk.

Sau những cuộc hành quân khó khăn này, tàu được đưa vào sửa chữa để gia cố thân tàu. Sau đó, “Baku” đã hoàn thành cuộc hộ tống đoàn tàu BD-1 từ biển Trắng đến Dikson và tuyến di chuyển của đoàn AB-15, đồng thời bảo đảm thông tin liên lạc khi yểm trợ đoàn KB-14 từ Archangelsk đến vịnh Kolsk trong tháng 7 – 8 năm 1944. Ngày 26 tháng 10, tàu chỉ huy đã tham gia trong cuộc bắn phá của các tàu nổi thuộc Hạm đội Bắc vào cảng Varde. Pháo bắn theo thông tin của ra đa định vị một cách tập trung. Các tàu đã bắn 597 viên đạn. Trên bến cảng xuất hiện đám cháy và những tiếng nổ lớn. Ngày 28 tháng 10, tàu chỉ huy đã hộ tống đoàn JW-61, mùng 8 tháng 12 – JW-62.

Trong các ngày 1-2, 3-5, 7-9 và 16 tháng 1 năm 1945, “Baku” đã bảo vệ đoàn tàu vận tải và các tàu bị thương.

Thiết kế 956 “Sarưch” – tàu khu trục lớp “Sovremenưi”

(http://i1129.photobucket.com/albums/m509/daibangden_T80UD/covremenui.jpg)
Tàu khu trục "Sovremenưi"

Nhiệm vụ của các tàu khu trục phóng ngư lôi thiết kế 956 – yểm trợ hỏa lực cho hải quân đánh bộ, phòng không, chống tàu (tàu phóng lôi loại nhỏ) và chống ngầm cho các tàu chiến và tàu vận tải, tiêu diệt các tàu nổi, tàu chiến loại nhỏ và khí tài đổ bộ của địch.

Theo kiến trúc – thiết kế, tàu khu trục có sự phát triển thượng tầng vừa phải. Thâm tàu có sự kéo dài boong mũi, với chiều cao mạn tàu dạng chữ S tới bộ phận mũi, để bảo đảm boong tàu không bị ngập, và để đảm bảo mọi góc bắn cho thiết bị pháo ở mũi. Hệ số kéo dài thân tàu – 8,7. Nhờ thân “ngắn”, các tàu trong Thiết kế có khả năng cơ động tốt trên song. Diện tích mặt hứng gió gần 1700m2.

Nhờ sự hỗ trợ của 15 vách ngăn chính không thấm nước, thân tàu được chia thành 16 buồng không thấm nước. Trên tàu có 6 boong: boong của boong mũi, boong trên, boong thứ 2 và thứ 3, sàn số 1 và 2 (sàn cuối chuyển tới lớp lát của đáy thứ hai). Thiết kế cơ bản của thân tàu, đồng thời các bệ máy và mối liên kết được làm từ hợp kim thấp. Trong bộ phận trên mặt nước của thân tàu ở khác khu vực tích tụ sự dẫn điện (điện áp) nhiều nhất có các tấm thép với sự tăng cường giới độ lưu thông. Ở mạn tàu từ buồng máy – nồi hơi ở mạn tàu bố trí 2 vách ngăn dọc, bảo đảm tăng cường độ rắn ở phần cuối mạn tàu.

(http://i1129.photobucket.com/albums/m509/daibangden_T80UD/boevoi1.jpg)
"Boevoi"

Sự phát triển thượng tầng một cách vừa phải gồm 2 khối – mũi, kết thúc ở cột buồm hình tháp cùng khối mạn tàu thấp với ống khói và hang ga di động, trên đó lắp cột buồm chính. Các thượng tầng được chế tạo từ hợp kim nhôm – magie. Bằng sự tán đinh, chúng liên kết với các cấu trục của boong trên và boong của boong mũi.

Việc sử dụng kiến trúc này cho phép áp dụng trên tất các các boong thiết kế rãnh mớn nước song song, đơn giản hóa một cách thực tế việc lắp trang bị và vũ khí trở nên khả thi hơn. Theo toàn bộ chiều dài của thân tàu, các khung để tăng cường độ vững chắc ở những nơi có thể dễ gãy vỡ, thành trên mặt nước với khả năng dễ gãy vỡ gấp đôi, trên các boong chính và boong thứ hai, đồng thời giảm khả năng phát hiện của các loại ra đa định vị, cũng như tăng cường thể tích bên trong. Các đường bao được tối ưu hóa với tính toán đảm bảo không bị tràn nước, giảm khả năng cản trở của nước, ở rãnh dưới sống mũi bố trí ăng ten của tổ hợp thủy âm.

Lượng choán nước của tàu khu trục: tiêu chuẩn – 6500 tấn; hoàn toàn - 7940 tấn; lớn nhất (với nhiên liệu) – 8480. Các kích thước chính – 156,5x17,19x96 mét (145x16,8 theo thiết kế vạch mớn nước). Độ mớn nước – 5,96 mét, khung giới hạn của độ mớn nước với rãnh dưới sống mũi tàu (khi lượng choán nước lớn nhất) – 8,2 mét.

Trang bị phòng không

(http://i1129.photobucket.com/albums/m509/daibangden_T80UD/boevoi2.jpg)
"Boevoi"

Trang bị phòng không trên các tàu Thiết kế 956 được giới thiệu là tổ hợp tên lửa phòng không đa kênh M-22 “Uragan” (bắt đầu tư tàu thứ 14, trên tàu lắp tổ hợp tên lửa phòng không “Uragan – Tornado”). Tổ hợp được sử dụng để bảo vệ tàu và các tàu đi cùng khỏi các khí tài tấn công hiện đại và bao gồm các thiết bị phóng trên 2 dầm đơn, một trong số đó nằm ở mũi trên thượng tầng boong mũi, còn thiết bị thứ 2 – trên thượng tầng mạn tàu, sau bãi cất – hạ cánh. Tổng cơ số đạn của 2 tổ hợp gồm 48 tên lửa 9M38M1, được chứa trong 2 hầm trên vành quay (mỗi vành 24 tên lửa). Hệ thống điều khiển của tổ hợp tên lửa phòng không gồm có 2 đèn vô tuyến chiếu xạ mục tiêu và tổ hợp tính toán. Mục tiêu chiếu xạ có thể là các tàu nổi.

Tổ hợp tên lửa phòng không “Uragan” có khả năng bắn đồng thời 4-6 mục tiêu trên không trên độ cao từ 10 đến 15 000 mét và tầm bắn từ 3 đến 25km (tổ hợp “Uragan – Tornado” tầm tiêu diệt mục tiêu tăng lên 70km, còn tầm thấp tối đa giảm xuống 5 mét). Khối lượng tổ hợp tên lửa phòng không – 96 tấn, trong đó hệ thống điều khiển trên tàu – 36 tấn, thiết bị phóng – 60 tấn). Tốc độ bắn – 1 lần phóng: 6-12 giây. Xác suất tiêu diệt mục tiêu bằng loạt phóng 2 tên lửa: 0,81-0,96, xác xuất tiêu diệt tên lửa có cánh – 0,43-0,86.

Trang bị pháo

(http://i1129.photobucket.com/albums/m509/daibangden_T80UD/bezuprecnui.jpg)
"Bezuprechnưi"

Các tàu khu trục Thiết kế 956 được trang bị tổ hợp pháo trong đó có 2 thiết bị pháo 2 nòng AK-130 cỡ nòng 130mm với hệ thống điều khiển đa kênh MR-184 (“Lev-218”) gồm đài ra đa định vị 2 mặt phẳng MR-184, máy quan trắc vô tuyến, máy đo xa laze và máy tính kỹ thuật số; khí tàu quang học của tháp pháo, tổ hợp tiếp đạn cơ khí và các khí tài bám bắt. Khối lượng thiết bị pháo – 98 tấn, khối lượng hệ thống điều khiển “Lev-218” – 12 tấn, khối lượng hầm cơ khí – 40 tấn; đạn – 32kg; khối lượng đạn + liều phóng: 53kg. Sơ tốc đạn: 850m/s. Tốc độ bắn của 1 thiết bị pháo – từ 20 đến 90 viên/phút; tầm bắn tối đa – 24,1km. Cơ số đạn trên nòng pháo – 500 viên, trong đó, 180 viên thường xuyên trong trạng thái bắn tự động.

Các máy truyền tải và nạp đạn cho phép hỏa lực pháo tận dụng toàn bộ cơ số đạn mà không cần nạp đạn bằng tay. Trong hệ thống điều khiển sử dụng trạm quan trắc đặc biệt, bảo đảm sự dẫn bắn hỏa lưc hiệu quả vào các mục tiêu trên bờ. Các khả năng của đài ra đa định vị “Lev” không cho phép hoạt động bằng các thiết bị pháo từ một hệ thống điều khiển đồng thời trên 2 thành tàu (chỉ khi trên các cự ly gần, có thể sử dụng thước ngắm của máy quan trắc vô tuyến).

Các loại pháo phòng không bắn nhanh được sử dụng để tự vệ cho tàu khỏi tên lửa có cánh trong khu vực phòng không tầm thấp được giới thiệu là 2 cụm pháo phòng không 30mm của tổ hợp AK-630M (mỗi tổ hợp 1 bên thành). Trong thành phần mỗi cụm pháo có 2 thiết bị pháo 6 nòng và 1 hệ thống điều khiển “Vưmpel”. Tầm bắn hiệu quả - 4km, tốc độ bắn – 4000 viên/phút, tổng khối lượng đạn – 16 000 viên. Việc dẫn bắn AK-630 được thực hiện từ xa với đài ra đa định vị “Vuwmpel”, hoặc từ cột quan trắc.

Trên khu vực boong mũi, trước thiết bị phòng không “Uragan” ở mũi trên tàu có lắp cặp đôi pháo hiệu 45mm 21-KM.

(http://i1129.photobucket.com/albums/m509/daibangden_T80UD/okrulen.jpg)
"Okrưlennưi"

Trang bị chống ngầm và chống mìn

Để chống lại các tàu ngầm, ở phần giữa thân tàu trên boong trên lắp 2 thiết bị ngư lôi 2 ống phóng 533mm bố trí theo thành DTA-53. Đạn ngư lôi SET-53M, sau đó được thay bằng SET-65 và USET-80. Trong thành phần trang bị chống ngầm của các tàu khu trục đồng thời có 2 máy phóng bom phản lực RBU-1000 với tầm bắn 1000 mét và tổng cơ số 48 bom chìm phản lực với đầu đạn nổ 99kg. Các máy phóng bom phản lực được bố trí ở mạn tàu, trên thượng tầng (trong khu vực bãi cất – hạ cánh). Nhiệm vụ của RBU-1000 là tiêu diệt các tàu ngầm ở khu vực gần trên độ sâu thấp, đồng thời tiêu diệt các loại ngư lôi đang hướng đến tàu. Các tàu thuộc Thiết kế 956 được trang bị các rãnh rải mìn phổ biến và có thể tiếp nhận trên thành tàu 22 mìn chướng ngại vật kiểu PM-1, PM-1, UDM.

Trang bị hàng không

Trên các tàu có hang ga di động làm từ hợp kim nhôm, trong đó có thể bố trí tạm thời 1 trực thăng Ka-27. Bãi đáp trực thăng được bố trí gần giữa thân tàu (sau thượng tầng mạn tàu). Nhờ nó, khi hạ cánh trên boong tàu, độ rung lắc của trực thăng được giảm đi rất nhiều. Các hệ thống bắt buộc hạ cánh của trực thăng trên tàu không có. Theo nhiệm vụ, có thể bố trí trực thăng săn ngầm trong phạm vi phòng không của tàu, hoặc trực thăng trinh sát bằng ra đa định vị để cung cấp sự chỉ thị mục tiêu cho tổ hợp chống ngầm. Nhiên liệu dự trữ cho trực thăng (dầu hỏa) – 5 tấn. Trữ lượng nhiên liệu máy bay đảm bảo cung cấp việc tiếp liệu cho 2 trực thăng.

(http://i1129.photobucket.com/albums/m509/daibangden_T80UD/okrulen1.jpg)
"Okrưlennưi"

Trang bị kỹ thuật vô tuyến

Trên các tàu Thiết kế 956 lắp các đài ra đa định vị chiếu sáng tình trạng trên không và trên mặt nước phạm vị centimet MR-710 “Fregat-M” (từ tàu số 1 đến tàu số 3), MR-710M-1 “Fregat-M2” (trên các tàu số 4 và 5). Các đài này thậm chí trong tình trạng bị nhiễu nặng có thể thực hiện các nhiệm vụ sau:

+ thực hiện việc chiếu sáng (làm rõ) tình trạng trên không và trên mặt nước

+ phát hiện các mục tiêu trên không, trong đó có mục tiêu kích thước nhỏ

+ phát hiện các mục tiêu nổi

+ bảo đảm khả năng liên lạc bộ đàm

Sự chỉ thị mục tiêu tầm xa được thực hiện trên tầm xa 200km với sự hỗ trợ của hệ thống “Most”, có 4 đài ra đa định vị thụ động 4 phạm vi phát hiện và chỉ thị mục tiêu KRS-27, đài kỹ thuật vô tuyến (xử lý thông tin từ các trạm quan sát đường không và bảo đảm kết nối tọa độ) và hệ thống trao đổi thông tin. Trong khí tài chỉ thị thông tin cho tổ hợp trang bị chống tàu sử dụng tổ hợp “Mineral”, được trang bị nhưn kênh ra đa định vị chủ động với khả năng phát hiện mục tiêu nổi tầm xa bằng kênh ra đa định vị thụ động. Có kênh thu sự chỉ thị mục tiêu từ trực thăng và máy bay.

(http://i1129.photobucket.com/albums/m509/daibangden_T80UD/osmotritel1.jpg)
"Osmotritelnưi"

Để phát hiện tàu ngầm và ngư lôi, trên các tàu lắp đài thủy âm MG-335S “Platina-S” với ăng tên trong mũ chụp rãnh mũi. Từ tàu thứ 6 được lắp MG-335MS “Platina-MS” với hệ thống điều khiển chống tàu ngầm “Purga”. Tầm xa phát hiện mục tiêu ngầm đảm bảo: 1-2km, tầm xa tối đa có thể (trong các điều kiện thủy âm bình thường): 10 – 15km. Để phát hiện biệt kích ngầm, trên tác tàu khu trục lắp các đài đặc biệt MG-17.

Hệ thống thông tin chiến đấu không có. Toàn bộ các thông tin liên quan tới việc kết nối thông tin được giải quyết bằng bản đồ nâng cấp “Sapfir-U”.

Trong thành phần khí tài chống tác chiến điện tử bao gồm thiết bị trinh sát kỹ thuật vô tuyến MP-401, tổ hợp rải nhiễu điện vô tuyến tích cực MP-407. Các khí tài rải mồi bẫy thụ động được giới thiệu là tổ hợp PK-2M với 2 thiết bị phóng 2 nòng 140mm ZiF-121 và bằng hệ thống “Smeta”. Từ tàu số 9 lắp bổ sung thêm tổ hợp rải mồi bẫy PK-10M với 3 thiết bị phóng 10 nòng 122mm, đồng thời các khí tài bổ sung phát hiện – áp chế tích cực và thụ động – khí tài chống tác chiến điện tử và khí tài trinh sát kỹ thuật vô tuyến MP-401 “Sprint-401S”.

(http://i1129.photobucket.com/albums/m509/daibangden_T80UD/osmotritel.jpg)
"Osmotritelnưi"

Trang bị hoa tiêu

Trong thành phần trang bị hoa tiêu có: la bàn con quay “Kurs-10A”, vận tốc kế IEL-1, máy vẽ hành trình tự động AP-4-956, máy đo tiếng ồn NELL-M2, các hệ thống dẫn đường KPF-3K và KPI-7F (từ các hệ thống “Marshrut”, “Loran”, “Tropik”…), máy tìm phương vô tuyến “Rumb”, hệ thống dẫn đường vũ trụ ADK-3M, “Parus”, “Tsikada”, la bàn từ KM-145-4 và các đài ra đa định vị dẫn đường MP-212 (với ba trạm ăng ten).

Thiết bị năng lượng

Thiết bị năng lượng chính của Thiết kế 956 gồm có 2 tổ hợp nồi hơi tuabin bố trí thành tuyến GTZA-674 với tổng công suất 100 000 sức ngựa, một trong số đó bố trí ở buồng máy mũi, còn nồi hơi khác - ở buồng máy mạn tàu. Tổ hợp tuabin răng cưa được trang bị hệ thống điều khiển tự động hóa với sự điều khiển tần số quay, bảo đảm hỗ trợ tần số quay theo quy định khi thay đổi chế độ hoạt động của các tổ hợp. Trong buồng máy mũi tàu bố trí 2 nồi hơi và tuabin bên phải, trong buồng máy mạn tàu – 2 nồi hơi và tua bin bên trái (trục bánh lái của tuabin ngắn hơn). Bộ giảm tốc với tỷ lệ số 1:17 mang lại cho trục tốc độ quay 300 vòng/phút.

Trên 6 tàu đầu tiên lắp 6 nồi hơi cao áp KVN-98/64, sản xuất 98 tấn hơi nước/giờ với áp suất 64kg lực/cm2. Bắt đầu từ tàu thứ 7 (“Stoikyi”) lắp các nồi hơi hiện đại và tin cậy hơn KVG-3 với nước được lưu thông tự nhiên (khả năng sản xuất hơi nước của mỗi nồi hơi – 115 tấn hơi nước/giờ khi nhiệt độ từ 460 đến 475 độ C. Năng lượng khí thải được sử dụng đển đốt cháy không khí trong bình giữ nhiệt và để dẫn động cho máy nén khí khỏi tổ hợp bơm tuabin (tua bin khí không lớn), đốt cháy không khí ở buồng đốt. Lượng dư của không khí cho các nồi hơi được điều tiết bởi tuabin nhỏ bổ sung hoặc được cắt qua van điều tiết.

(http://i1129.photobucket.com/albums/m509/daibangden_T80UD/onlich.jpg)
"Otlichnưi"

Việc cung cấp nước lọc được thực hiện qua bộ phận tiết kiệm chất đốt của nồi hơi, từ đo, nước được đưa vào ống nước bố trí sau màn chắn được kết nối với các ống tụ nước và hơi nước. Việc tạo thành hơi nước được thực hiện trong hàng loạt các màn chắn và ống đối lưu. Sau đó hơi nước được đưa tới máy quá nhiệt rồi qua tuabin. Trong thành phần hệ thống nước ngưng – nước lọc có các máy lọc ion để làm sạch và mềm nước.

Trên các tàu Thiết kế 956 đồng thời lắp các nồi hơi bổ sung với khả năng sản xuất hơi nước 14 tấn/giờ.

Thiết bị hai trục với hai chân vịt có độ ồn thấp được cố định cho phép các tàu khu trục đạt tốc độ hoàn toàn 32 hải lý và tốc độ tối đa – 33,4 hải lý.Với nhiên liệu dự trữ tiêu chuẩn – 1740 tấn dầu, tầm bơi xa trên tốc độ tối đa- 1345 dặm biển, còn tốc độ tuần tra – 18,4 (hải lý) tăng lên 3920 dặm biển (4500 dặm với nhiên liệu quá tải).

Trong thành phần thiết bị năng lượng điện (tổng công suất 4900kW) gồm có: 2 máy phát tuabin hơi nước AK-1V công suất 1250kW/máy và 4 máy phát điện diesel dự bị với công suất 600kW/máy, bảo đảm toàn bộ yêu cầu sử dụng điện 3 pha tần số 50Hz và hiệu điện thế 400V.

Thiết bị bánh lái gồm các máy điện thủy lực và bánh lái bán trục diện tích 14m2. Các chân vịt – 5 cánh, quay từ phải sang trái.

(http://i1129.photobucket.com/albums/m509/daibangden_T80UD/otlich1.jpg)
"Otlichnưi"

Các thiết bị hỗ trợ

Thiết bị thuyền con gồm có tàu nhỏ chỉ huy Thiết kế 1390, tàu Thiết kế 338M và một xuồng nhỏ 6 mái chèo. Hai thiết bị vận chuyển hàng hóa “Struna” được lắp theo thành tàu ở khu vực khung cắt ngang giữa thành dành cho việc vận chuyển nhiên liệu, nước và hàng hóa khô. Có khả năng tiếp nhận hàng chất lỏng từ mũi và từ mạn tàu bằng phương pháp truyền thống khi kéo trên cự ly hơn 200 mét.

Khả năng cơ động trên biển

Khả năng cơ động trên biển của các tàu khu trục Thiết kế 956 – không hạn chế. Trong điều kiện thường, việc sử dụng vũ khí có thể trong sóng biển cấp 5, độ lắc bên thành 15 độ và độ lắc sống đuôi 5 độ. Việc giảm độ nghiêng và giới hạn lắc trên tốc độ 6 hải lý được thực hiện bằng máy chống rung với hai cột bánh lái được điều khiển có hiệu quả cao. Nhờ các bánh lái hỗ trợ này, các tàu thuộc Thiết kế có thể đậu an toàn trong bất kỳ điều kiện nào và có khả năng di chuyển tốc độ khẩn cấp 3 hải lý trong trường hợp động cơ chính bị hỏng. Trong chế độ chiến đấu, các tàu có khả năng hoạt động trên biển khi sóng cấp 6 trên tốc độ 24 hải lý. Chiều cao của sóng theo giới hạn thiết kế của tàu – 12 mét.

Các tàu khu trục Thiết kế 956 trong bất kỳ tình trạng nào của biển có thể hoạt động một cách an toàn, hỗ trợ việc di chuyển và có khả năng điều khiển tốt, cho phép các tàu khu trục cơ động trong các hướng khác nhau của gió và sóng không giới hạn.

(http://i1129.photobucket.com/albums/m509/daibangden_T80UD/sovremen.jpg)
"Sovremennưi"

Khả năng sống còn

Khả năng sống còn của các tàu khu trục Thiết kế 956 được đảm bảo bằng việc tách các kết cấu thép trong thân tàu tới các vị khu vực vị trí chống cháy của các hầm pháo, buồng gây nổ nguy hiểm và các buồng thiết bị năng lượng. Trong thành phần các thiết bị chữa cháy tại chỗ có:

+ hệ thống chống cháy với đường ống vòng cới các nhánh tới khu vực cần thiết và 7 bơm

+ hệ thống chữa cháy hóa học, chữa cháy bằng bọt với các thiết bị dập lửa khu vực, máy phun nước trong các buồng và máy tưới của các vách ngăn (bố trí trong các buồng động cơ)

+ hệ thống chữa cháy nhanh trong các hầm đạn, hệ thống làm ngập hầm chứa đạn dưới rãnh mớn nước

Ngoài các hệ thống chữa cháy, trên các tàu còn có:

+ hệ thống rải balat (tải trọng rằn) của các thùng nhiên liệu khi giải quyết vấn đề chống ngập

+ các hệ thống thoát nước, tiêu nước và trung chuyển nước

+ hệ thống bảo vệ nước đồng nhất để rửa sạch các bề mặt bên trong tàu trong điều kiện lây nhiễm từ bên ngoài

+ hệ thống làm sạch nước trong khoang bằng cách đẩy qua máy phân li sản lượng 2,5 mét khối/giờ với sự đốt cặn từ các sản phẩm cặn không phải dầu hỏa trong nồi hơi bổ sung.

Việc bảo vệ kết cấu trên tàu không có. Việc bọc thép chống mảnh đạn chỉ xuất hiện ở tháp pháo 130mm và thiết bị bóng tên lửa chống tàu “Moskit”.

Cũng như toàn bộ các tàu thế hệ thứ 3, các tàu khu trục Thiết kế 956 không có hệ thống bảo vệ ra đa của pháo. Số lượng lớn các ăng ten của ra đa định vị bố trí trên tàu ở trên thành tàu và thượng tầng khi bơi bằng, do sự phản xạ với bề mặt phẳng của biển mang lại sự cộng hưởng từ đáng kể.

(http://i1129.photobucket.com/albums/m509/daibangden_T80UD/otchayann.jpg)
"Otchayannưi"

Khu vực dành cho thủy thủ đoàn (khu vực có người ở)

Thủy thủ đoàn của tàu trong điều kiện thời bình gồm 269 người, trong đó có 25 sỹ quan và 48 chuẩn úy Hải quân. Trong thời chiến, thủy thủ đoàn tăng lên 358 người.

Trên tàu có 22 buồng 1 và 2 người ở cho các sỹ quan (38 chỗ), các chuẩn úy Hải quân được bố trí trong các buồng 2 và 4 người ở (tổng cộng 48 chỗ). Toàn bộ các buồng của sỹ quan và chuẩn úy có diện tích giống nhau – 10m2. Chỉ huy sống trong buồm riêng bố trí cạch buồng của thuyền trưởng; phòng chỉ huy có phòng và công trình phụ riêng. Thủy thủ được bố trí trong 16 buồng theo 10 – 25 người/buồng (tổng cộng 310 chỗ). Diện tích cho mỗi cá nhân – 3,03m2/người.

Nhà ăn của các sỹ quan ở “buồng lớn” bố trí trên thượng tầng dưới buồng truyền động, các chuẩn úy trong “buồng nhỏ” dưới bãi đáp trực thăng. Các thủy thủ - trong 3 nhà ăn bố trí ở các buồng lân cận.

(http://i1129.photobucket.com/albums/m509/daibangden_T80UD/sovremen2.jpg)
"Sovremennưi"

Toàn bộ buồng cho người ở được trang bị máy vô tuyến điện. Trên tàu có thư viện, rạp chiếu phim, phòng thể thao, để tắm trong mùa hè có các bể bơi khác nhau. Trong trang bị của tàu có hệ thống truyền hình cáp tiêu chuẩn. Buồng y tế gồm có phòng phẫu thuật (mổ), buồng điều trị ngoại trú, sát trùng, trạm quân ý trên 4 địa điểm và phòng cách ly ở hai nơi. Ngoài ra, trên tàu có buồng vệ sinh: giặt, là, tắm hơi (bể), các buồng chứa thiết bị gia dụng ở mũi và mạn tàu, trong mỗi buồng đó có nhà vệ sinh và chỗ rửa mặt. Các sỹ quan và chuẩn úy sử dụng nhà vệ sinh riêng. Việc tắm rửa của thủy thủ đoàn trong buồng tắm, chuẩn úy – buồng tắm riêng, sỹ quan – buồng tắm hơi.

Các buồng ở và sinh hoạt, các trạm và hầm đạn được trang bị hệ thống điều hòa không khí, bảo đảm điều kiện sống trên tàu, sinh hoạt và làm việc của thủy thủ đoàn trong nhiệt độ ngoài trời từ - 25 đến 34 độ.

Dự trữ lương thực, thực phẩm được bảo quản trong 6 kho (cho dầu, cá, mỡ, thực phẩm đông lạnh, đồ biển và rau qua cho các đồ khô) trữ lượng 150m3, trong đó được duy trì ở chế độ nhiệt độ cần thiết từ -18 độ cho thực phẩm đông lạnh và 10 độ cho đồ khô. Nước ngọt trên tàu được tính toán trong 3 ngày. Nước ngọt được lưu trữ trong ba bể chứa thể tích 106m3. Việc bổ sung nước ngọt được thực hiện trong thiết bị máy cất nước sản lượng 25 tấn/giờ. Thời gian bảo quan thực phẩm – 30 ngày.

Để thu nhặt rác và chất thải trên các bến đỗ tạm (sau đó được mang tới các khu vực tiêu hủy), các tàu khu trục Thiết kế 956 trang bị 5 thùng thể tích 50m3.

(http://i1129.photobucket.com/albums/m509/daibangden_T80UD/sovremen4.jpg)
"Sovremennưi"

Thông tin lịch sử

Trong những năm 70 của thế kỷ XX, trong Hải quân Liên Xô, thời gian phục vụ của các tàu khu trục được trang bị thiết bị pháo 130mm B-2LM và SM-2-1 đã gần hết hạn, còn số lượng các tàu này trong biên chế hạm đội đã bị giảm xuống. Những hoàn cảnh này, yêu cầu việc chế tạo lớp tàu khu trục mới sau Thiết kế 30-bis và 56, đồng thời có hàng loạt trang bị pháo và tên lửa mới mạnh hơn, khi nằm trong biên chế cụm tàu, có khả năng áp chế các mục tiêu trên bộ, tiêu diệt các tàu nổi của địch và vũ khí tấn công đường không, đồng thời thực hiện việc bảo vệ tuyến giao thông liên lạc trên biển.

Tàu phải đáp ứng các yêu cầu đề ra, trong kế hoạch thiết kế và “Chương trình đóng tàu và thuyền trong năm 1971 – 1980”, được thông qua trong tháng 9 năm 1969. Trong nhiệm vụ chiến thuật – chiến dịch dự kiến, các hoạt động của tàu trên cơ sở phối hợp với các đơn vị đổ bộ và đảm nhiệm việc áp chế các mục tiêu nhỏ trên bộ, đồng thời các công trình phòng thủ chống đổ bộ, sự tập trung sinh lực và phương tiện kỹ thuật của địch; yểm trợ hỏa lực, phòng thủ đường không và chống tàu cho lực lượng hải quân đánh bộ ở khu vực đổ quân và trên tuyến vận chuyển trên biển; tiêu diệt các tàu nổi và các khí tài đổ quân – đổ bộ của địch. Pháo chính của tàu dự kiến – 130mm.

Vật liệu để thiết kế tàu đã được chuẩn bị trong tháng 6 năm 1967, khi mà Phòng thiết kế “Arsenal” đã được giao nhiệm vụ chế tạo pháo đơn tự động 130mm (một nòng), nơi nó nhận số hiệu của xưởng ZIF-92 (tên gọi theo Hải quân A-217). Thời gian ngắt quãng (nghỉ) kéo dài vừa đủ trong thiết kế thiết bị pháo không thể không nói đến – các thí nghiệm trong năm 1974, pháo thí nghiệm không đạt được yêu cầu bắn 60 viên/phút (thực tế là 45 viên), khối lượng pháo vượt quá yêu cầu 10 tấn, vì thế, các đại diện của Bộ Tư lệnh Hải quân đã quyết định tiếp nhận việc thiết kế trên cơ sở pháo thí nghiệm loại pháo cỡ lớn tự động 2 nòng có tốc độ bắn “tự động: 90 viên/phút. Kết quả là thiết bị pháo ZIF-94 (A-218) đã xuất hiện với cỡ nòng 130mm, sau đó, nó nhận tên gọi AK-130, và được quyết định lắp lên các tàu mới.

(http://i1129.photobucket.com/albums/m509/daibangden_T80UD/sovremen1.jpg)
"Sovremennưi"

Nhiệm vụ kỹ - chiến thuật trong thiết kế “tàu yểm trợ hỏa lực đổ bộ” của Hải quân đã giao cho Phòng Nghiên cứu thiết kế Phương Bắc năm 1971. Do dự kiến dựa trên nguyên mẫu của tàu khu trục Thiết kế 56, số cho Thiết kế mới là 956, như là sự thừa kế chuyển sang thế hệ thứ ba. Theo yêu cầu, Thiết kế được mã hóa theo tên gọi của loài chim ăn thịt – “Sarưch”. Ban đầu, việc thiết kế được tiến hành dưới sự chỉ đạo của V.F.Anikiev, từ năm 1975, tổng công trình sư là I.I.Rubis. Trong thiết kế cấu trúc bên ngoài, Công trình sự V.A.Konoplev, người xác định bố cục tổng thể của Thiết kế 956 đóng vai trò chính. Giám sát viên chính từ Hải quân lúc đầu là Thuyền trưởng cấp 2 V.G.Basov, sau đó là Thuyền trưởng cấp 1 I.M.Stetsyura.

Khu vực nền để bố trí vũ khí được lựa chọn từ Thiết kế 56 với các yêu cầu, rằng lượng choán nước của tàu mới không quá 4000 tấn (với tên lửa – 5000 tấn), còn tốc độ phải đạt 34 hải lý. Thực tế, sự phác thảo đại cương về tàu đã được chuẩn bị, đầu tiên, Phòng thiết kế Phương Bắc đã thực hiện các thí nghiệm tàu khu trục 3 tháp pháo (Thiết kế 57), còn thứ hai, các công việc thiết kế nâng cấp các tàu khu trục Thiết kế 56U với việc lắp 4 tên lửa chống tàu “Termit” đã hoàn thành. Vấn đề còn lại chỉ là lắp trên thân thiết kế 56 hay 57A các pháo 130mm mới (ban đầu là 3 tháp pháo 1 nòng), 4 “Termit”, pháo bắn nhanh AK-630, một hay hai thiết bị phóng bom phản lực RBU và tàu sẽ sẵn sang. Đài thủy âm “Titan-2” (với khả năng thay thế mạnh hơn), đài ra đa định vị phát hiện mọi loại mục tiêu “Angara” hay “Topaz”.

Nhưng các pháo 130mm mới đã cũ – pháo 2 nòng xuất hiện nhiều vấn đề. Trong số 3 đài ra đa định vị “Lev” được thiết kế để sử dụng cho pháo 1 nòng đã bị “cắt” và thiết kế pháo 1 nòng nhanh chóng bị loại bỏ. Ngoài ra, để tiết kiệm khối lượng của thiết bị năng lượng (400 tấn) và tăng cường các tính năng chiến đấu và chiến thuật của tàu,việc thiết kế được quyết định tiếp tục với thiết bị tuabin khí.

(http://i1129.photobucket.com/albums/m509/daibangden_T80UD/stoiky.jpg)
"Stoikyi"

Trong thời gian này, Mỹ đã bắt đầu trang bị cho Hải quân của mình và đồng minh các tên lửa chống tàu “Harpoon”. Để trả lời, trên thiết kế mới đã lắp tổ hợp tên lửa phòng không tự vệ “Osa” thay cho pháo tự động AK-630. Do lượng choán nước ban đầu lớn hơn dự kiến, còn tốc độ thấp hơn nên đã có quyết định tiếp tục chế tạo tàu không có trực thăng, chỉ có 2 pháo nhưng sau đó có sự xuất hiện của tổ hợp phòng không mới “Uragan” – đã trải qua các thí nghiệm trên tàu chống ngầm loại lớn “Povorodnưi”. Sau đó, lượng choán nước nước tăng lên hoàn toàn do thay cho 4 “Termit” là việc bố trí 8 tên lửa 3M80 “Moskit”. Để cho tàu trở thành đa năng và có giá thành vừa phải, câu hỏi phát sinh là về trang bị chống ngầm. Bởi vì tàu phải bảo đảm không chỉ việc yểm trợ đổ bộ mà còn bảo vệ quá trình di chuyển. Đài thủy âm “Platina” đã được lắp thay cho ăng ten lai thay đổi độ sâu được để dành cho bãi đáp trực thăng, với khả năng đỗ của trực thăng, không cần hang ga. Thiết bị ngư lôi đã xuất hiện.

Việc thiết kế tàu diễn ra khó khăn, với cân nhắc thay đổi nhiệm vụ, chiến thuật và xuất hiện các loại vũ khí mới trên biển. Hàng nghìn công trình sư đã tính toán từ phương án này đến phương án khác, tính toán các kế hoạch và lập các tài liệu cần thiết để đệ trình lên lãnh đạo cấp cao. Phiên bản này đến phiên bản kia đã bị đưa vào thùng rác, còn triển vọng về thiết kế tàu mới trở nên không rõ ràng. Đã qua các dòng Thiết kế 1134B, thiết kế 1164 được phê duyệt, Thiết kế 1155 cũng được phê chuẩn – toàn bộ các tàu này có thể sử dụng trong nhiệm vụ hỗ trợ bảo đảm yểm trợ đổ bộ - câu hỏi được đặt ra theo quy luật về sự hợp lý trong chế tạo thêm một lớp tàu nữa, về nhiệm vụ hẹp hơn nhưng gần với các thông số kỹ chiến thuật của các tàu chống ngầm cỡ lớn.

Nhưng tất cả đã bị thay đổi – trong cuộc họp khẩn cấp của Phòng thiết kế Phương Bắc đầu năm 1973, S.G.Gorshkov đã ra lệnh thiết kế, nhưng với thiết bị nồi hơi tuabin. Những lập luận của ông đã dẫn đến việc lắp thiết bị tuabin khí cho Hải quân Liên Xô, không thể bảo đảm bằng các tuabin trong toàn bộ chương trình đóng các tàu mới, còn việc giải thể xưởng tuabin hơi nước ở xưởng Kirov là phi lý. Ngoài ra, trong trường hợp gặp khó khăn với nhiên liệu diezen trong Hải quân, các tàu thường xuyên sẽ sử dụng dầu mazut hoặc thậm chỉ cả dầu thô.

(http://i1129.photobucket.com/albums/m509/daibangden_T80UD/bezuprech.jpg)
"Bezuprechnưi"

Các tua bin hơi nước có thể cung cấp, theo so sánh với các thiết bị tuabin khí đang có, mặc dù khối lượng lớn hơn, nhưng đồng thời công suất cũng tăng lên – trong trường hợp phiên bản với các tuabin khí có công suất hơn 90 000 sức ngựa, và giải phóng khối lượng khói lớn. Trong nguyên tắc, các vấn đề đặc biệt không xuất hiện – tăng cường tính năng của thiết bị nồ hơi trên cơ sở bơm tăng áp không khí tới buồng đốt của nồi hơi với sự tận dụng độ ấm trong tuabin tăng áp được xử lý trên Thiết kế 1134A. Nhưng đã gặp phải trên thiết bị nồi hơi tuabin trong các bước tăng cường và nâng cấp tiếp theo, còn các nồi hơi được chế tạo thẳng dòng. Đồng thời với thiết bị tuabin nồi hơi, Bộ Tư lệnh đã quyết định tăng cường lượng choán nước của tàu đang được thiết kế lên 1000 tấn.

Hệ thống xử lý nước của các tàu khu trục Thiết kế 956 đóng vai trò sống còn trong việc kéo dài thời gian phục vụ của toàn bộ tàu trong Thiết kế. Các nồi hơi mới trong thiết bị tuabin nồi hơi yêu cầu chất lượng nước lọc một cách đặc biệt theo sự chứa ô xy. Nhưng hệ thống nước lọc vẫn còn “mở” (tiếp xuc với không khí trong khí quyển), vì thể, hệ thống xử lý nước theo dự kiến của các công trình sư không bảo đảm yêu cầu chất lượng nước, và dẫn đến việc các nồi hơi sẽ bị hỏng nhanh chóng. Các tàu khu trục với các nồi hơi không hoạt động đã được đưa vào sửa chữa. Kinh nghiệm khai thách sử dụng nặng nhọc các tàu với nồi hơi áp suất cao đã chỉ ra rằng Hải quân để chuyển các nồi hơi này cần kỹ thuật và tổ chức sản xuất nhỏ.

(http://i1129.photobucket.com/albums/m509/daibangden_T80UD/bezuprech1.jpg)
"Bezuprechnưi"

Do cơ sở này, đã tiến hành lấy thân tàu chống ngầm loại lớn Thiết kế 1134A. “Moskit” và “Yragan”, pháo 130mm và pháo tự động 30mm, trực thăng, các thiết bị ngư lôi và thiết bị phóng bom chìm từ các thiết kế trước, đài thủy âm mới “Polinom” bị loại bỏ. Tốc độ giảm xuống 33 hải lý.

Việc thiết kế được thúc đẩy và Thiết kế 956 cuối cùng từ tàu yểm trợ đổ bộ đã trở thành tàu khu trục đa năng do chương trình chế tạo thế hệ tàu khu trục mới ở Mỹ - lớp DD964 “Rumond D.Spruance” – lớp tàu đa năng đầu tiên của Hải quân Mỹ (tàu đầu tiên khởi công năm 1972).

Để đóng các tàu khu trục mới ở xưởng đóng tàu Leningrad mang tên A.A.Zhdanov, ở Phòng thiết kế đã xây dựng “Các vị trí cơ bản về kỹ thuật và tổ chức đóng tàu”. Tàu được chia thành 9 khu vực đóng và 9 khối đóng. Việc đóng tàu được tiến hành tuần tự trên ba khu vực.

Tháng 8 năm 1973, việc thiết kế kỹ thuật đã được bảo vệ trước Cục trưởng Cục đóng tàu Hải quân. Năm 1974, theo sự hiệu chỉnh thiết kế kỹ thuật đã được phê duyệt, việc thiết kế các tài liệu đã được bắt đầu, còn năm 1976, bắt đầu khởi công tàu đầu tiên (khi đó dự định đóng 32 tàu).

Việc khởi công tàu đầu tiên – “Sovremennưi” vào mùng 3 tháng 3 năm 1976. Việc chế tạo thân tàu được thực hiện trên khu vực đầu tiên của âu tàu mở, còn trên hai nhà triền đóng thực hiện việc đóng tải và lắp ráp các nồi hơi hơi nước, các máy móc chính và hỗ trợ, thiết bị ổn định độ lặc và các trang bị kích thước lớn; lắp thượng tầng, kéo dây cáp, phân chia các phòng…. Thân tàu được dồn lại theo cách lă[s các khối từ khu vực khởi công (các buồng máy – nồi hơi) tới mũi và mạn tàu. Khối lượng giới hạn của khối đáy là 50 tấn, còn khác khối bên – 35 tấn. Thiết kế được dự kiến sử dụng phương pháp lắp ráp các tổ hợp máy. Các công việc lắp ráp bằng điện được tiến hành một cách tuần tự theo các khu vực đóng, theo cách gọi là công nghệ tự động – khu vực. Việc hạ thủy “Sovremennưi” được tiến hành với sự hỗ trợ của ụ nổi trong xưởng ngày 18 tháng 11 năm 1978 khi khả năng hoàn thiện gần 70%. Các thí nghiệm cấp quốc gia được tiến hành trong khu vực Baltyisk và Liepai từ 16 tháng 11 đến 25 tháng 12 năm 1980. Việc ký biên bản tiếp nhận vào ngày 24 tháng 12 năm 1980, đồng thời, đó không có nghĩa là tàu đã được đưa vào biên chế Hải quân Liên Xô bởi vì việc lắp và thí nghiệm pháo AK-130 cùng các thiết bị phóng tên lửa phòng không ZS-90 (thuộc tổ hợp “Uragan”) với tổ hợp tên lửa “Moskit” chưa hoàn thành. Các khí tàu tiếp nhận và vận chuyển hàng hóa khi di chuyển chưa trải qua thí nghiệm; một số hệ thống trang bị kỹ thuật vô tuyến yêu cầu thí nghiệm. Chỉ vào tháng 8 năm 1982, khi toàn bộ các loại vũ khí đã được trang bị và các thí nghiệm được tiến hành đầy đủ theo chương trình, “Sovremennưi” mới được đưa vào biên chế Hải quân, thực tế là đồng thời với tàu khu trục đầu tiên trong Thiết kế 956 lớp “Otchayannưi” (“Táo bạo”).

(http://i1129.photobucket.com/albums/m509/daibangden_T80UD/boe.jpg)
"Boevoi"

Lịch sử chiến đấu

(http://i1129.photobucket.com/albums/m509/daibangden_T80UD/boe2.jpg)
"Boevoi"

Trong số 14 tàu khu trục Thiết kế 956 được bàn giao cho Hải quân đến mùng 8 tháng 12 năm 1991, 8 tàu (“Sovremennưi””, “Otchayannưi”, “Otlichnưi”, “Bezuprechnưi”, “Okruwlionnưi”, “Gremyasyi”, “Ractoropnưi” và “Bezyderzhnưi””) đã nằm trong biến chế lữ đoàn tàu khu trục thứ 56 thuộc Hạm đội Biển Bắc Hải quân Liên Xô, 6 tàu khác (“Osmotritelnưi”, “Boevoi”, “Stoikyi”, “Bưstrưi”, “Burnưi”, “Bezboyazennưi”) nằm trong biên chế các lữ đoàn khác thuộc Hạm đội Thái Bình Dương (chủ yếu trong biến chế lữ đoàn tàu tên lửa số 175).

Trong thời gian phục vụ trong Hải quân Liên Xô, các tàu khu trục Thiết kê 956 được tiếp nhận tham gia tích cực trong phần lớn thời gian trực chiến và các cuộc tập trận của Hải quân như “Okean-83”, “Atlantika-84”, “Zapolyare-84”, “Eskadra-84”, “Monkada-85”….. Các tàu đã thực hiện việc giám sát các cuộc tập trận của Hải quân NATO ở biển Na Uy và Địa Trung Hải, theo dõi các cụm tàu chiến và tàu sân bay của Mỹ và Anh. Ngoài nhiệm vụ chiến đấu, các tàu khu trục Thiết kế 956 còn thực hiện nhiệm vù thời bình bằng các chuyến viếng thawmg chính thức và hữu nghị tới các bến cảng của hàng loạt quốc gia: Algieri, Việt Nam, Cộng hòa dân chủ Đức, Hy Lạp, Ai Cập, Ấn Độ, Trung Quốc, Cuba, Libia, Siry, Mỹ, Cộng hòa Liên Bang Đức, Nam Tư, các nước Châu Phi… dưới lá cờ Hải quân Liên Xô.

(http://i1129.photobucket.com/albums/m509/daibangden_T80UD/boe3.jpg)
"Boevoi"

Việc Liên Xô tan rã đã ảnh hưởng trầm trọng (rút ngắn 20 lần) các đơn đặt mua của Nhà nước cho Hải quân, bao gồm cả việc đóng các tàu mới cũng như sửa chữa các tàu đang ở trong biên chế. Việc không có tài chính đã ảnh hưởng tới các tàu Thiết kế 956: việc đóng các tàu mới bị dừng lại (chỉ hoàn thiện nốt các tàu đã được khởi công), còn việc sửa chửa căn bản và trung tu các tàu đã được đóng bị hoãn lại hoặc hầu như không được thực hiện. Vấn đề này, đồng thời với các vấn đề về khai thác sử dụng thiết bị nồi hơi tuabin đã dẫn tới số lượng lớn các tàu Thiết kế 956 chỉ phục vụ trong biên chế ít hơn 10 năm, mặc dù thời gian tính toán dự kiến là trên 20 năm. Như vậy, tổng cộng 5 năm khai thác sử dụng tàu khu trục “Stoikyi”, “Okrưlionnưi” – 6 năm, “Bezyderzhnưi” và “Osmotritelnưi” – 7 năm, “Bezuprechnưi” và “Gremyasyi” – 8 năm, “Bưstrưi” và “Bezboyazennưi” – 9 năm. Tổng cộng, đến năm 2002, trong số 17 tàu khu trục được đóng cho Hải quân Liên Xô và Nga, trong biên chế thực tế chỉ còn 5 tàu: “Boevoi”, “Burnưi”, “Bespokoinưi”, “Nastoichivưi” và “Besstrashnưi”, các tàu còn lại hoặc bị tháo dỡ lấy kim loại hoặc đưa vào lực lượng dự bị hoặc bảo trì.

Sau năm 1991, việc khai thách sử dụng các tàu khu trục 956 bị rút ngắn lại nhiều lần và trong biên chế Hải quân Nga, các tàu này đã tham gia một vài lần ra khơi phục vụ chiến đấu. Tháng 12 năm 1995 – tháng 3 năm 1996, tàu khu trục “Besstrashnưi” trong biên chế đội tàu (Tàu tuần dương hạng nặng chở máy bay “Admiral Kuznetsov”, tàu ngầm nguyên tử “Volk”, tàu tuần tra “Pưlkyi”, 3 tàu chở dầu và 2 tàu kéo cứu nạ) làm nhiệm vụ trực chiến ở biển Địa Trung Hải và Đại Tây Dương với cuộc viếng thăm các bến cảng Tunidi, Siry và Malta.

(http://i1129.photobucket.com/albums/m509/daibangden_T80UD/sov1.jpg)
"Sovremennưi"

Từ 17 tháng 2 đến 30 tháng 4 năm 1977, tàu khu trục “Nastoichivưi” trong biên chế Hạm đội Baltic dưới sự chỉ huy của Chuẩn Đô đốc V.N.Apanovich đã hoàn thành cuộc hành quân tới phía nam Đại Tây Dương và Ấn Độ Dương theo hành trình Baltic – Abu-Dabi – Saimonstaun – Keiptaun – Baltic. Việc các tàu tham gia triển lãm vũ khí quốc tế ở Abu-Dabi đã mang lại khả năng ký kết các hợp đồng mua bán 2 tàu khu trục Thiết kế 956-E.

(http://i1129.photobucket.com/albums/m509/daibangden_T80UD/sov.jpg)
"Sovremennưi"

Tháng 9 – 10 năm 2004, tàu khu trục “Admiral Ushakov” (“Besstrashnưi”) trong biên chế đội tàu (Tàu tuần dương hạng nặng chở máy bay “Admiral Kuznetsov”, tàu tuần dương tên lửa “Piot Đại đế”, tàu tên lửa “Marshal Ustinov”, 2 tàu chống ngầm loại lớn, tàu chở dầu và 2 tàu kéo) đã tham gia tập trận ở biển Bắc và Đông Bắc Đại Tây Dương.

Các tàu chủ lực lớp “Sevastopol”

(http://i1129.photobucket.com/albums/m509/daibangden_T80UD/sevastopol.jpg)

Bốn tàu trong lớp:

+ “Poltava” đổi tên thành “Mikhail Frunze”

+ “Gangut” đổ tên thành “Cách mạng tháng Mười”

+ “Petropavlovsk” đổi tên thành “Marat”

+ “Sevastopol” đổi tên thành “Công xã Pari”.

Các tàu chủ lực lớp “Sevastopol” có thân tàu dạng “pháo hạm” với diện tích phần thành tàu trên mặt nước được thu hẹp tối đa và sống mũi có hình dạng của tàu phá băng. Chiều dài của thân tàu giữa các đường vuông góc – 180,1 mét, chiều dài nhất – 181,2 mét; chiều rộng với giáp – 26,89 mét. Lượng choán nước tiêu chuẩn theo thiết kế cuối cùng – 23 288 tấn, còn thực thực tế, lượng choán nước hoàn toàn cho các tàu khác nhau trong lớp trên các thí nghiệm từ 24 8000 đến 25 946 tấn; lượng mớn nước của các tàu dao động từ 8, 99 đến 9,29 mét. Chiều cao tâm nghiêng thiết kế của tàu – 1,76 mét.

Phần cấu trúc cơ bản của khung thân tàu có dạng rầm sống đuôi hình hộp với chiều cao 2 mét và 150 khung bố trí với các miếng chèn giữa 1200 mét. Để đóng thân tàu đã tiếp nhận ba loạt thép: thép đóng tàu thông dụng, thép tăng cường sức chịu lực và thép có sức chịu lực cao, có giới hạn chịu lực một cách tương ứng với 42,63 và 72kg lực/mm2 và giới hạn kéo căng hơn 20, 18 và 16 %. Các tàu chủ lực có 3 boong, mặt nghiêng của boong dưới từ vào mép dưới của đai bọc thép chính. Không gian bên trong thân tàu được chia thành 13 khoang ngang và 2 khoang dọc, cách thành tàu 3,4 mét và bởi các vách ngăn chống thấm nước.

(http://i1129.photobucket.com/albums/m509/daibangden_T80UD/1-2.jpg)

Bộ phận mũi của thân tàu có thiết bị tời, buồng máy diesel nhỏ, buồng sinh hoạt của thủy thủ, hạ sỹ quan và bể tắm. Các buồng động cơ chính và hầm pháo được bố trí ở giữa thân tàu từ tháp pháo thứ nhất đến thứ 4. Trạm trung tâm mũi tàu nàm dưới buồng chiến đấu ở mũi trên boong thứ ba. Trong bộ phận mạn tàu bố trí các buồng cho sỹ quan, buồng lái, buồng động cơ diesel lớn, trạm trung tâm mạn tàu và buồng vô tuyến điện. Số các thượng tầng được bố trí ở mức tối thiểu – trên boong trên thực tế chỉ có các tháp pháo, 2 ống khói, 2 cột buồm và 2 buồng chiến đấu với thượng tầng nhỏ, gọn trong khu vực mũi tàu.

Ống khói mũi tàu nằm ở khung 50 ½, Đường kính: 4,32 mét, chiều cao so với mặt boong – 14,6 mét. Ống khói mạn tàu có đường kính 5,60 mét và cùng chiều cao như ống khói mũi ở cách ống khói mũi 29,4 mét trên khung số 75.

Cột buồm nằm ở khung 461 ½ , cột buồm chính – khung số 1081 ½. Khoảng cách giữa các cột buồm – 74,4 mét. Các cột buồm bố trí trên boong trên cao tương ứng 40,4 và 32,6 mét. Chiều cao của cột buồm so với mặt boong – 23,6 mét, cột buồm chính – 8,7 mét.

Bọc thép và chống mìn (thủy lôi)

(http://i1129.photobucket.com/albums/m509/daibangden_T80UD/thapphao.jpg)

Các tàu chủ lực lớp “Sevastopol” có một số điểm không điển hình về bọc thép của tàu chủ lực: giáp được phủ gần như toàn bộ phần nổ, ngoại trừ bộ phận không lớn trên mạn tàu.

Vành đai giáp chính, che phủ hầm tháp pháo và thiết bị năng lượng của tàu, có chiều cao 5,06 mét, trong đó, độ cao vạch mớn nước theo thiết kế là 3,06 mét, nhưng do sự quá tải của các tàu, lượng mớn nước thực tế cao hơn, đai thép ở dưới nước gần 1 mét. Trong khu vực thành tàu, độ dài 116,5 mét, đai chính có độ dày 225m, phần mút kéo dài từ mũi tàu đến gần hết mạn tàu có độ dày 125 mm. Vành đai trên có chiều cao 2,26 mét và kéo dài từ tường chắn đạn của tháp pháo thứ 4 đến mũi tàu, giữa tường chắn đạn mũi tàu và mạn tàu có độ dày 125mm. Trong mút mũi tàu, độ dày còn 75mm, trong khu vực mạn tàu, mút vành đai trên không có. Các tấm thép được cố định mà không có đệm với sự hỗ trợ của chốt trên đường viền rắn, được liên kết với tổ hợp động lực của thân tàu. Đai chính của bộ phận dưới kéo dài tới nhanh đặc biệt dựa trên khối lượng. Tường chắn đạn bọc thép mũi tàu dàu 50mm, ở giữa thân tàu tới bệ súng của tháp pháo thứ nhất dày 50mm trong bộ phận dưới và dày 125mm trong phần trên. Kết cấu tương tự là tường chắn đạn mạn tàu dày 125mm, kéo dài tới bệ súng của tháp pháo thứ 4 dày từ 100 đến 200 mét. Ngoài các vành đai bọc thép dưới, thân tàu còn được bọc thép dọc ở các vách ngăn chống đạn xếp thẳng, bao gồm toàn bộ chiều đài thân tàu tới các vách ngăn bọc thép dọc trên khoảng cách 3, 4 mét từ thành tàu và được sử dụng để bảo vệ các buồng bên trong khỏi mảnh đạnh xuyên qua các vành đai bọc thép chính và đai trên. Giữa các boong dưới và giữa có các vách ngăn dày 50mm, còn giữa boong giữa và boong trên – 37,5mm.

Bọc thép ngang thân tàu gồm ba boong bọc thép. Boong trên có độ dày 37,5mm, che phủ thành và mút mũi tàu; trong mút mạn tàu độ dày còn 6mm. Boong giữa trên thành có độ dàu 25mm trong bộ phận giữa thân và 19mm – trong không gian giữa các thành và vách ngăn bọc thép dọc. Trong mút mũi tàu nó có độ dàu 25mm theo toàn bộ chiều rộng tàu, còn trong mút mạn tàu = 19mm. Boong dưới ở khu vực thành dày 12mm, nhưng trong khoảng không giữa các boong, nó có độ dày 50mm giáp nghiêng, nằm trên lớp thép 12mm. Trong mút mạn tàu, boong dưới nằm ngang theo toàn bộ chiều rộng thân tàu dày 25mm.

(http://i1129.photobucket.com/albums/m509/daibangden_T80UD/thapphaopoltava.jpg)

Bộ phận quay của tháp pháo chính có độ dày thành trước và bên: 203mm, khi đó, thành phía sau có vai trò như đối trọng với tấm thép dày 305mm. Nóc và đáy bộ phận cố định dày 76mm. Bộ phận tháp pháo cố định (bệ súng) dày 150mm trên boong trên và thấp hơn nó, bộ phận của bệ súng kéo dài đến boong giữa dày 75mm. Ngoại trừ khu vực rìa tháp pháo, các bệ súng đều có tường chắn đạn bọc thép. Bộ phận đầu bệ súng của tháp pháo thứ nhất dày 125mm, còn gần tháp pháo thứ 4, độ dày của bộ phận này là 200mm (theo một số tài liệu – 125mm). Các hầm chống mìn có đai giáp dày 125mm và vách ngăn dọc 50mm, khi đó, cũng nhưng các lỗ châu mai của pháo chỉ có các lá chắn chống mảnh đạn. Ngoài ra, hầm tránh đạn được bố trí các vách ngăn bọc thép ngang dày 19 và 24mm.

Việc bọc thép thành buồng chiến đầu – 250mm, theo các tài liệu khác nhau – 100 hoặc 200mm, đồng thời bỏ thép bảo vệ bánh lái – 70mm. Các vỏ của ống khói dàu 75mm trong khu vực nền và 22mm ở bộ phận còn lại. Ngoài ra, buồng lái được bảo vệ riêng, gồm các tấm thép dày 30 đến 125mm.

Tàu không có hệ thống chống mìn đặc biệt, vai trò chống mìn chỉ là đáy đôi và than tàu kéo dài đến vành đai của giáp chính với vách ngăn dọc dày 9mm thép chịu lực tăng cường. Khi đưa vào biên chế, tàu chủ lực được trang bị các lưới chống ngư lôi, có sự hỗ trợ của 32 trục quay trên thành tàu, nhưng đến năm 1915, chúng được tháo đi do không đáp ứng được yêu cầu chống ngư lôi.

Trang bị pháo

Pháo chính trên các tàu chủ lực là 12 khẩu pháo rãnh xoắn 12 inch do xưởng Obukhov chế tạo, bố trí trong bốn tháp pháo ba nòng (thời Liên Xô nhận tên gọi MK-3-12).

Tháp pháo được bố trí trên các bệ hình trụ. Bên trong mỗi bệ bố trí các bệ quay hình nón. Trên mặt trên của nó có các tháp pháo riêng với giá pháo bên trong. Bệ quay hình nón tỳ vào các hình cầu, lăn theo đường tròn của bệ pháo. Dưới bệ quay có ống tiếp đạn. Tháp pháo được giữ bằng con lăn lò xo di chuyển theo thành, bố trí giữa bệ và bộ phận hình trụ của ống tiếp đạn. Trong bộ phận dưới, toàn bộ cấu trúc quay hướng về trục khớp khuyên, đi vào ổ trục nằm trên đáy chồng lên nhau của bệ pháo.

Đường kính pháo – 304,8mm chiều dài nòng gấp 52 lần cỡ nòng/15 850, khối lượng 50,7 tấn. Khóa nòng – pít tông do hãng “Vikkers” chế tạo”. Pháo có thể tích phần nạp đạn 224,6 m3 và được tính toán áp suất trong nàng pháo 2400kg/cm2, cho phép bắn đạn mẫu năm 1911 với sơ tốc đầu nòng 762m/s.

(http://i1129.photobucket.com/albums/m509/daibangden_T80UD/danphao.jpg)

Sự bố trí các tháp pháo – tuyến dọc, góc bắn: 0 đến 155 độ với pháo mũi: 25 đến 155 độ cho tháp pháo thứ hai và thứ ba; 25…. 180 độ cho tháp pháo mạn tàu. Bằng cách này, toàn bộ 12 pháo có thể bắn ở góc vuông -65 đến 65 đọ, nhưng phạm vi bắn ở mũi và mạn tàu chỉ dành cho 3 pháo. Góc tầm từ -5 đến 25 độ. Trên “Sevastopol”, trong quá trình hiện đại hóa trong khoảng 1933 – 1938, góc tầm cực đại tăng lên 40 độ. Việc dẫn bắn pháo được tiến hành với sự hỗ trợ của động cơ điện (cò điện) với tốc độ quay thường hoạt động qua các bộ điều khiển tốc độ thủy cơ khí được biết đến dưới tên gọi “khớp Zenni” – 1 bộ 30 sức ngựa để quay 3 tháp pháo và 12 sức ngựa để dẫn bắn góc tầm. Tốc độ dẫn bắn góc tầm tối đa: 3,2 độ/giây, góc hướng: 4 độ/giây. Trên “Sevastopol”, trong quá trình nâng cấp, tốc độ bắn góc hướng tăng lên 6 độ/giây. Đồng thời, trên thiết bị có lắp bộ phận truyền động bằng tay, khi có sự hỗ trợ này có thể bảo đảm dẫn bắn góc tầm 0,5 độ/giây, để làm việc này, yêu cầu sức của 12 người. Bắn góc hướng, pháo có thể bắn riêng hoặc bắn đôi, bắn ba.

(http://i1129.photobucket.com/albums/m509/daibangden_T80UD/phaodautau.jpg)

Cơ số đạn pháo chính – 100 viên trên nòng pháo và bố trí trong 4 hầm dưới tháp pháo, được phân chia trên 2 bộ phận cho việc bảo vệ đạn và liều phóng riêng. Hầm các tháp pháo mũi và mạn tàu không chứa toàn toàn bộ cơ số đạn, vì thế, 1 bộ phận đạn pháo được bố trí trong hầm dự bị, từ đó, chúng được đưa tới các hầm chính với sự hỗ trợ của palăng bằng tay. Trong các hầm tự động để nhiệt độ thường xuyên 15 – 25 độ C với sự hỗ trợ của máy làm lạnh không khí thuộc hệ thống Vestigauz-Leblan. Trong chủng loại đạn có đạn xuyên giáp, đạn khoan bê tông, đạn nổ và phá mảnh, đòng thời lõi đạn gang pha thép phục vụ cho việc bắn tập.

Đạn được nạp để bắn bao gồm đầu đạn và 2 nửa đạn. Đạn và phần nửa đạn từ hầm bên phải, với sự hỗ trợ của máy nạp đạn ở dưới, được đưa tới buồng vận chuyển, từ đó, cũng với sự hỗ trợ của máy nâng trên, chúng được đưa trực tiếp tới pháo. Việc nạp đạn có thể thực hiện trong các góc cao từ - 5 đến 15 độ. Các máy nâng (cần cẩu) và thiết bị nạp đạn có thiết bị dẫn đồng điện, đồng thời hệ thống nạp đạn bằng tay độc lập, yêu cầu sức của 4 người. Tốc độ bắn lý thuyết của pháo: 1,8 viên/phút. Tốc độ bắn thực tế phụ thuộc vào sự huấn luyện của khẩu đội, có thể 1,5 đến 2 viên/phút. Trên “Sevastopol” khi nâng cấp đã lắp hệ thống nạp đạn mới với góc cố định 6 độ, tăng tốc độ bắn lý thuyết lên 2,2 viên/phút, cái giá phải trả là phải loại bỏ hệ thống nạp đạn phụ bằng tay.

Pháo chống mình cỡ lớn có 16 pháo rãnh xoắn của hãng “Vikkers”. Pháo được bố trí và lắp ghép thành 2 khối 8 khẩu, bố trí trong các hầm ở boong giữa được hình thành bằng thành tàu và vách ngăn dọc. Trong mỗi hầm, phân bố thanh xà ngang bọc thép để lắp 2 pháo trên đó. Pháo quay trên bệ được cố định vững chắc với lá chắn hình tròn (hình nhẫn) boc thép chống mảnh đạn phủ trên lỗ châu mai và quay cùng pháo.

Pháo có nòng được gia cố với chiều dài nòng gấp 52 lần cỡ nòng/6240mm và khóa nòng pít tông của hệ thống “Vikkers”. Tốc độ bắn 7 viên/phút. Phạm vi bắn từ 120 đến 130 độ với các thiết bị khác nhau và bằng cách này có thể bắn mục tiêu ở bất kỳ góc nào và có thể bắn ít nhất bằng 4 pháo trong số đó. Pháo được bố rí trên các ụ cho phép dẫn bắn theo góc tầm trong giới hạn từ -10 đến 20 độ. Tốc độ bắn góc hướng 6-8 độ/giây, góc tầm 3,5 độ/giây. Việc nạp đạn – đạn với liều phóng riêng, trong cơ số đạn có đạn nổ, phá mảnh và đạn vạch sách, đồng thời đạn “lặn”, được sử dụng để chống tàu ngầm. Cơ số đạn chống mình – 250 viên trên nòng, sau này được tăng lên 300.

(http://i1129.photobucket.com/albums/m509/daibangden_T80UD/phaopetrpavlov.jpg)

Các tàu chủ lực được trang bị hệ thống điều khiển hỏa lực kiểu Heusler có vai trò chính trong điều khiển hỏa lực chống mìn. Tầm xa tới mục tiêu được xác định với sự hỗ trợ của 1 trong 2 máy đo xa lập thể với bệ 6 mét – bệ cơ sở bố trí trên đài chỉ huy của buồng chiến đấu hoặc dự bị lắp trên nóc buồng chiến đấu mạn tàu. Các chỉ số của máy đo xa được đo bằng thiết bị đo xa bằng chu kỳ 3-5 giây và được truyền theo điện thoại tới trạm trung tâm. Góc vòng của mục tiêu được xác định bằng sự quan trắc dẫn bắn tập trung và đồng thời được truyền tới trạm trung tâm bằng điện thoại. Sự tính toán các thông số bắn được thực hiện bằng tay ở buồng trung tâm, nơi có các sỹ quan pháo binh giàu kinh nghiệm chịu trách nhiệm dẫn bắn pháo chính. Ở đó, các thông số của máy đo xa được đưa tới khí tàu đã định của thước ngắm – thiết bị tính toán cơ học, xử lý khoảng cách hiện tại, được hiệu chỉnh bởi hoa tiêu lâu năm tiến hành sự hiệu chỉnh với tính toán thay đổi vị trí mục tiêu trong thời gian đạn bay tương ứng với vòng quay và tốc độ tàu địch. Sau đó, thông tin này được đưa tới đài điều khiển hỏa lực, truyền tới góc quay của pháo. Trong các thông số vòng quay bằng tay được đưa vào hiệu chỉnh, được tính toán góc ngắm đón trong thời gian đạn bay, gió bên, độ nghiêng của đạn khi quay, kết quả là sự hiệu chỉnh góc quay đã được chuẩn bị gọi là đầu ngắm (thước ngắm).

Các dữ liệu theo góc nâng pháo được truyền bằng đường dây tới trạm dẫn bắn của mỗi pháo trên tàu chủ lực và được biểu hiện trên đồng hồ chỉ thị bắn của pháo thủ. Các dữ liệu góc bắn hiện tại và thước ngắm được truyền tải tới khí tài tiếp nhận của tháp pháo, nới đồng thời được biểu hiện trên đồng hồ quay, được tính toán đồng thời sự hiệu chỉnh khoảng cách giữa sự quan trắc của sự ngắm bắn tập trung và tháp pháo (trên 100 mét cho tháp pháo thứ 4). Sau đó dành cho các pháo thủ trong tháp pháo chỉ còn các chỉ số góc bắn thực và góc quay trên đồng hồ và thực hiện việc khai hỏa. Khí tài xác định góc nghiêng tự động khóa mạch điện của mọi tháp pháo theo sự hướng tới góc nghiêng 0 độ. Các cơ chế dẫn bắn đồng thời trang bị khóa an toàn, tự động khóa mạch không bắn khi góc nâng dưới – 5 độ. Ngoài ra, chế độ cơ bản, mỗi tháp pháo có thể tự quan trắc mục tiêu, đồng thời bắn trong chế độ tự động. Khi đó, các dữ liệu được xác định với sự hỗ trợ của các khí tài thước ngắm tháp pháo và được tính toán theo các bản dẫn bắn bởi chỉ huy tháp pháo. Bằng hình thức tương tự có thể điều khiển hỏa lực pháo chống mìn, ngoài ra, mỗi pháo 120mm có thể tự bắn dưới sự điều khiển của chỉ huy riêng.

(http://i1129.photobucket.com/albums/m509/daibangden_T80UD/phaopontava.jpg)

Tương ứng với dự án, dự kiến lắp trên mỗi tàu chủ lực vũ khí phòng không: 8 pháo 75mm, 4 pháo 47mm và 3 pháo 63,5mm. Tuy nhiên, do không đủ các loại vũ khí này, thực tế, theo tình trạng lúc gia nhập biên chế, trên “Gangut” và “Petropavlovsk” lắp 2 pháo 63,5mm với cơ số đạn 200 viên trên nòng và 1 pháo 47mm, còn trên “Sevastopol” và “Poltava” – 2 pháo 75mm với cơ số đạn 200 viên trên nòng và 1 pháo 47mm.

Trang bị ngư lôi của các tàu chủ lực gồm có 4 thiết bị ngư lôi 450mm cố định trên thành với cơ số 3 ngư lôi trên mỗi thiết bị. Các thiết bị ngư lôi được sử dụng trên tàu chủ lực chỉ để phòng ngự trong trường hợp khẩn cấp, khi pháo bị loại khỏi vòng chiến. Cơ số đạn gồm có các ngư lôi hơi nước kiểu 4-12 (mẫu năm 1912), có khối lượng đầu đạn 100kg và tầm xa 2km tới tốc độ 43 hải lý, hoặc 6km với tốc độ 28km.

(http://i1129.photobucket.com/albums/m509/daibangden_T80UD/tip-sevastopol.jpg)

Sau khi kết thúc nâng cấp năm 1931, “Marat” nhận trang bị máy bay, gồm 1 thủy phi cơ trinh sát KR-1. Máy bay được giữ trên nóc tháp pháo thứ 3, việc cất và hạ cánh của thủy phi cơ được thực hiện trên mặt nước, trên khu vực buồng mạn tàu bố trí một cần cẩu để nâng và thả máy bay xuống nước. Trang bị tương tự, chỉ khác ở cần cẩu khói lượng nâng 20 tấn được tiếp nhận sau khi nâng cấp “Cách mạng tháng Mười” năm 1931 – 1934. Trang bị máy bay mạnh hơn được tiếp nhận ở “Công xã Pari” trên nóc tháp pháo thứ ba – trong năm 1930 được lắp máy phóng khí nén 3-K đển khởi động 2 thủy phi cơ KR-1 trên thành, tuy nhiên, năm 1933, máy phóng đã được tháp bỏ mặc dù máy bay và cần cẩu để thả xuống nước vẫn được giữ lại trên tàu đến năm 1940.

Thiết bị năng lượng

(http://i1129.photobucket.com/albums/m509/daibangden_T80UD/phaosevastopol.jpg)

Các tàu chủ lực được trang bị thiết bị động lực tuabin hơi nước. Trên các tàu có 4 buồng nồi hơi, trong đó bố trí 25 nồi hơi nước ống dẫn hệ thống Yaroow. Buồng nòi hơi đầu tiên nằm ở khung thứ 40 và 46. Trong đó bố trí 3 nồi hơi nhỏ. Buồng nồi hơi thứ hai, bố trí 6 nồi hơi nằm giữa khung 46 và 57. Buồng nồi hơi thứ 3 và 4 có 8 nồi hơn, bố trí ở các khung 64 – 75 và 75 – 86.

Diện tích bề mặt đốt nóng của ba nồi hơi trong buồng đầu tiên là 311,9m2. Chúng được sử dụng chỉ để hoạt động bằng nhiên liệu lỏng, các nồi hơi khác có nguồn nhiên liệu hỗn hợp và diện tích bề mặt đốt 375,6m2. Nhiên liệu cho các nồi hơi là than, khi khởi động tiếp nhận dầu đốt. Việc tăng cường hoạt động của các nồi hơi được thực hiện bằng việc đốt dầu mazut, phun vào trong không gian buồng đốt bằng các vòi phun Tornikrofta. Trữ lượng nhiên liệu trên thành gồm có 816 tấn than và 200 tấn dầu, đầy đủ - 1500 và 700 tấn tương ứng.

Các hệ thống động lực chính được bố trí trong ba buồng máy gồm 10 tuabin hơi nước của hệ thống Parsons, hoạt động trên 4 trục. Trong các buồng bên thành bố trí 2 tuabin cao áp, di chuyển tiến và lùi, hoạt động trên 1 trục. Trong buồng trung tâm có 2 trục giữa với mỗi ba tuabin hoạt động trên mỗi trục: cao áp di chuyển tiến, thấp áp di chuyển tiến và thấp áp di chuyển lùi. Sau buồng động cơ bố trí các buồng làm mát chính, trong đó bố trí các bơm lưu thông và 2 máy làm nước ngưng với tổng diện tích bề mặt làm mát 1951m2. Áp suất khởi động trong các tuabin 11,3 atm. Công suất thiết kế tối đa của thiết bị động lực – 32 000 sức ngựa với 280 vòng/phút trong công suất thường và 42 000 sức ngựa với 300 vòng/phút trong chế độ tăng cường. Trong thực tế, công suất đạt được lớn hơn như ở “Poltava” trong khi thí nghiệm năm 1915 đạt được 52 000 sức ngựa khi quay 320 vòng/phút.

Nguồn điện được lấy từ 2 máy phát diesel và 4 máy phát tuabun công suất 320kW mỗi máy. Điện thế 1 chiều 225V. Trong các điều kiện chiến tranh chúng cung cấp cho toàn bộ các hệ thống và khí tài, đảm bảo thông tin liên lạc, dẫn bắn, điều khiển tàu đồng thời 2 – 3 khí tài chiếu sáng.

(http://i1129.photobucket.com/albums/m509/daibangden_T80UD/tip-sevastopol33817.jpg)

Việc di chuyển của tàu được bảo đảm bằng 4 chân vịt 3 cánh, đường kính mỗi cánh 3,28 mét với khoảng cách mỗi cánh 3,05 mét. Bề mặt quay của chân vịt giữa nằm ở khu vực khung 139 và gồm ở khoảng cách 3,05 mét từ mặt phẳng hướng tâm và 2,44 mét từ mép sống đuôi. Mép các chân vịt bố trí trên khung 132 và cách mặt phẳng hướng tâm và sống đuôi tương ứng 6,40 và 3,05 mét.

Tàu được điều khiển bằng hai tay lái: diện tích tay lái lớn 28,3m2 và tay lái nhỏ 13,5m2. Thời gian di chuyển bánh lái lớn từ vị trí giữa tới thành (35 độ) mất 30 giây. Bán kính vòng tròn 239 mét với độ nghiêng 3,4 độ. Vòng lớn nhất khi đảo lái bất ngờ không quá 10 độ.

Các hệ thống trên tàu

Tàu được trang bị các hệ thống thoát nước, tiêu nước, chữa cháy, đồng thời hệ thống cân bằng độ nghiêng và độ chênh mớn nước, đồng thời hệ thống tưới nước và làm ngập hầm pháo.

Hệ thống tiêu nước gồm 9 bơm chữa cháy trong hầm hệ thống Vartington có sản lượng mỗi bơm 75 tấn/giờ. Một bơm được bố trí trong các buồng nồi hơi và tuabin mà 1 – trong 2 buồng làm lạnh. Việc điều khiển van của các bơm này nằm cạnh các bơm.

Hệ thống thoát nước gồm có 14 bơm tuabun thủy lực của hệ thống kỹ sư – cơ khí Ilin có sản lượng 500 tấn/giờ, được bố trí trong các buồng quan trọng khác nhau trong hầm. Mỗi bơm bơm nước từ buồng của nó, nhưng trong trường hợp cần thiết có thể bơm nước từ các buồng bên cạnh.

Việc điều khiển các bơm thoát nước và van của hệ thống xả được thực hiện từ boong trên; ngoại trừ các van sau cùng.

Hệ thống chữa cháy, ngoài những thiết bị đã đề cập, 9 bơm chữa cháy dưới hầm, đồng thời gồm có 2 bơm ly tâm có sản lượng 150 tấn/giờ. Đường ống chữa cháy là hình vòng tròn và bố trí dưới boong dưới, được nâng lên gần mép các tháp pháo dưới boong giữa. Đường ống có dây nối trong các buồng nồi hơi và tuabin, các buồng làm lạnh. Đường kính đường ống: 150mm. Các bơm được kết nối với đường ống trong sự hỗ trợ của các đường ống ngang đường kính 75mm. Từ các bơm, các đầu ra được nối với 76 van chữa cháy ở trên và dưới. Ngoài trường hợp sử dụng khi có đám cháy, hệ thống chữa cháy được sử dụng để làm sạch nước thải và ống dẫn chất thải, để phun cho hệ thống tiêu nước khi cần rửa nước bẩn từ phòng tắm và buồng giặt.

Thông tin lịch sử

(http://i1129.photobucket.com/albums/m509/daibangden_T80UD/tip-sevastopol33870.jpg)

Tháng 4 năm 1907, Hoàng đế Nikolai II (Đệ nhị) đã tán thành một trong số 4 phương án do Bộ Tham mưu Hải quân đề xuất về chương trình đóng tàu, mục đích là bổ sung cho thiệt hại trong quá trình chiến tranh Nga – Nhật của Hạm đội Baltic. Trong các giới hạn của phiên bản được chỉ định, dự kiến sẽ bắt đầu đóng 4 tàu lớp “Drednought” (lớp tàu chủ lực).

Từ các cuộc họp và cân nhắc đã thấy sự cần thiết bổ sung cho Hạm đội Nga những con tàu tốt nhất của lớp này. Bộ trưởng Hải quân Nga – Thống chế I.M.Dikov vào mùa hè năm 1907 đã tiếp nhận quyết định về tổ chức tiến hành cuộc thi thiết kế quy mô lớn cấp quốc tế. Bằng sự tiếp nhận quyết định này, thời kỳ 1 năm rưỡi để hiểu về cuộc chiến tranh đã qua, nhìn lại quan điểm về chiến thuật chiến tranh tàu khu trục và yêu cầu về sử dụng tàu cho trận chiến này, đồng thời các các cố gắng không mang lại kết quả của các chuyên gia Ủy ban kỹ thuật Hải quân trong việc tự thiết kế tàu chủ lực hiện đại.

Vào đầu những năm 1906, phòng nghiên cứu thuộc Bộ Tổng Tham mưu Hải quân đã tiến hành thực hiện câu hỏi về hướng hiện đại hóa tàu chiến giữa các sỹ quan và Đô đốc. Các quan điển của người trả lời theo nhiều câu hỏi theo kết quả thu được là mâu thuẫn. Toàn bộ những người tham gia trả lời câu hỏi đề nhận thấy các yếu tố kỹ thuật quan trọng nhất về trang bị, giáp, tốc độ, tầm bơi xa một cách thống nhất. Đồng thời, là lượng choán nước, công suất máy, dự trữ nhiên liệu, theo ý kiến của họ, chỉ được xác định bằng các khả năng kỹ thuật bảo đảm chức năng của tàu như hệ thống chiến đấu (“tàu trong trận chiến sẽ phải đối phó với pháo và tốc độ của địch, mà không phải với lượng choán nước hay công suất động cơ (sức ngựa) của nó”).

Nhiệm vụ không kém phần quan trọng gắn liền với khả năng của tàu là duy trì độ vững chắc trong bất kỳ trường hợp bị thương hoặc bị phá hủy bên ngoài phụ thuộc vào khả năng bơi còn lại (“tàu không bị lật dẫn tới chìm”).

Trong thời gian này, trong các Hạm đội trên thế giới tiếp tục hiện đại hóa các tàu bọc thép theo những hướng sau:

(http://i1129.photobucket.com/albums/m509/daibangden_T80UD/tip-sevastopol33849.jpg)

+ tiến hành chuyển đổi thành hai hệ thống pháo: pháo chính từ 280mm và cao hơn, pháo chống mìn từ 76 đến 52mm;

+ tăng cường số lượng pháo chính và phạm vi hỏa lực của chúng bằng cách giảm thể tích buồng và thượng tầng; phạm vi bắn một cách tối đa có thể của số pháo chống mìn theo các hướng;

+ hoàn thiện cơ số đạn pháo;

+ phủ đến mức cao nhất có thể bằng giáp trên diện tích nổi của thành tàu, tăng cường bọc thép của boong và các thiết kế bên trong;

+ các câu hỏi tăng cường tính sống còn và độ vững chắc được giải quyết, trong số đó theo hướng áp dụng các vách ngăn thành chống tràn nước với sự bảo đảm của việc hút nước từ buồng bị hỏng tới buồng của thành chữa cháy;

+ loại bỏ taran (dụng cụ hình dạng cái rìu, búa ở mũi tàu);

+ động cơ chính của tàu là tuabin hơi nước, trong động cơ hỗ trợ bắt đầu sử dụng các máy diesel;

+ hoàn thiện các nồi hơi theo hương tăng cường sản lượng hơi nước và áp suất làm việc với sự chuyển đổi sang nhiên liệu lỏng;

+ bắt đầu tiếp nhận thép với độ vững chắc cao hơn, đồng thời rút ngắn việc sử dụng gỗ và các vật liệu dễ cháy đến mức tối đa.

Toàn bộ các phương pháp này cho phép chế tạo các tàu bọc thép với cấp độ chiến đấu mới, một trong số đó là tàu chiến Anh “Dreadnought”.

(http://i1129.photobucket.com/albums/m509/daibangden_T80UD/tip-sevastopol29107.jpg)

Tháng 4 năm 1906, Bộ trưởng Hải quân – Phó Đô đốc A.A.Birilev dưới quyền chủ tịch của Ủy ban nội vụ quốc gia đã tổ chức cuộc họp đặc biệt. Đến cuối tháng sau, hội nghị đã xác định được với các yêu cầu chiến thuật tổng thể cho tàu chiến bọc thép tương lai (từ năm 1907 - tàu chủ lực). Lượng choán nước dự kiến 19 000 – 20 000 tấn, tốc độ: hơn 21 hải lý; trang bị pháo phải lớn hơn 8 pháo 305mm và 20 pháo 120mm; độ dày vành đai giáp theo vạch mớn nước được thay đổi từ 127mm ở bộ phận cuối tàu đến 203mm ở bộ phận giữa.

Dựa trên cơ sở yêu cầu chiến thuật được đặt ra bởi hội nghị đặc biệt, ủy ban kỹ thuật đã thiết kế 10 phiên bản sơ khai, thực tế là theo hai hướng: thứ nhất – với tốc độ 22 hải lý và trang bị 8 pháo 305mm; thứ hai – với 10 pháo và tốc độ 21 hải lý.

Để chọn ra phương án tốt nhất, hội nghị đặc biệt cần có ủy ban đặc biệt dưới sự lãnh đạo của Thiếu tướng S.K.Ratnik. Ủy ban, đã không dành sự ưu tiên cho bất kỳ phương án nào, hướng lựa chọn là “Các vị trí cơ bản, phải được tiếp nhận để trình lãnh đạo cho việc chọn ra thiết kế cuối cùng”. Theo hướng của mình, tài liệu này trở thành nhiệm vụ kỹ - chiến thuật trong thiết kế tàu chủ lục mới. Trong đó xác định rằng khi chiều dài quy định của thân tàu 153mm, sẽ cố gắng bố trí pháo chính trong 5 tháp pháo 2 nòng mà không có sự bố trí theo nhiều bậc của tháp pháo cuối cùng trên bong trên. Bố cụ này được ủy ban của Ratkin tính toán rằng có thể thực hiện chỉ trong sơ đồ hình thoi của việc bố trí pháo chính, mà không cần đến sự mở rộng thân tàu “nhân tạo”.

Theo nhiệm vụ kỹ thuật được nhắc tới đã thiết kế một số thiết kế phác thảo. Sự quan tấm lớn nhất được giới thiệu là các thiết kế phác thảo với sự bố trí tháp pháo và hầm của pháo chống mìn được giới thiệu bởi xưởng “Vikkers” của Anh, và được thiết kế dưới sự chỉ đạo của kỹ sư đóng tàu của cảng Saint Peterburg D.V.Skvortsov với “Bộ Tư lệnh Hải quân mới” trong xưởng Admiralteisikyi. Sự khác biệt của các thiết kế chỉ là giới hạn không đang kể về độ dày giáp của tháp pháo và thành nổi. Do mong muốn đóng tàu bằng nội lực của ngành công nghiệp, hội nghị đặc biệt của Birilev nghiêng về phiên bản “đóng tàu mới

(http://i1129.photobucket.com/albums/m509/daibangden_T80UD/tip-sevastopol28870.jpg)

Với sự có mặt của Bộ trưởng Hải quân mới I.M.Dikov, Bộ Tổng tham mưu Hải quân đã tăng cường công việc thiết kế các nhiệm vụ chiến lược của Hạm đội Baltic, hình thành các yêu cầu của tàu chiến đấu và xây dựng chương trình đóng tàu. Tháng 3 năm 1907, Bộ tham mưu đã đệ trình cho Nikolai II bản báo cáo dưới tên gọi “Cơ sở chiến lược cho kế hoạch chiến tranh trên biển”, còn trong tháng sau – những thiết kế sơ bộ đã được nhắc đến ở mức cao hơn trong chương trình đóng tàu tương lai.

Bộ tham mưu Hải quân đã tổ chức và yêu cầu cho tàu chiến tương lai. Nhiệm vụ là trở thành “sự di chuyển trên chiến trường trong thành phần các đội tàu và các trận đánh theo tuyến trên các cự ly khác nhau”. Khi đó, các tàu chủ lực phải có “sự phát triển lớn nhất có thể các khí tài tấn công và phòng thủ”. Trong số các tính năng chiến thuật, gồm có yêu cầu về việc giảm diện tích bề măt hình dạng dễ bị bắn cháy, trong đó có chiều cao của thành tàu nổi (tuy nhiên không ảnh hưởng đến khả năng cơ động); phân bố pháo chính cũng như pháo chống mìn, bảo đảm mỗi loại pháo có khả năng bắn vòng tròn với tuổi thọ cao nhất của thiết bị pháo. Để cho pháo chính, phải sử dụng pháo 305mm với chiều dài gấp 50 lần cỡ nòng hoặc lớn hơn, với pháo chống mình – không dưới 14 pháo 120mm, trong đó, dự định bao gồm cả việc tấn công bảo vệ các tàu khu trục trong tiểu đoàn.

Trên kinh nghiệm của cuộc chiến tranh Nga – Nhật, đã làm thay đổi đến gốc rễ trong Hải quân Nga và quan điểm yêu cầu bọc thép cho tàu chiến. Trước đó, mục tiêu bọc thép là bảo vệ hầm pháo, nồi hơi và máy. Nhưng cuộc chiến tranh, hiệu quả sử dụng đã chấm dứt bởi các loại đạn hạng nặng của Nhật. Trong thời gian đó, khoảng thời gian các hoạt động chiến tranh, không có trường hợp đạn xuyên giáp của Nhật xuyên qua giáp thành tàu hoặc tháp pháo với sự kích nổ đạn sau đó và là hỏng thiết bị năng lượng. Nguyên nhân tàu bọc thép bị phá hủy là: sự phá của đạn nổ trên cấu trúc bọc thép yếu hoặc không bọc thép; nổ các tấm thép khi trúng đạn lần thứ 2; gỗ dễ bắt lửa, việc dập lửa yêu cầu cung cấp nước, giảm do sự tích tụ trên cấp độ cao, độ vững chắc của tàu. Kinh nghiệm từ trận “Đối Mã”, đã tính rằng sự cần thiết kéo dài toàn bộ chiều dài thân tàu và phủ thành tàu trong khu vực vạch mớn nươc bằng các đai bọc thép, cản trở khả năng xuyên của đạn xuyên giáp và bảo vệ khả năng bơi, đồng thời tiến hành bọc thép dày cho bộ phận nổi trên thành tàu để chống đạn nổ. Trong thời gian này, việc thiết kế các yêu cầu chiến thuật của vành đai giáp dưới vòng bao ngoài, theo ý kiến của Bộ Tham mưu Hải quân, cần bọc thép dày 305mm, giáp của vỏ bọc ngoài đến boong trên phải dày 152mm.

(http://i1129.photobucket.com/albums/m509/daibangden_T80UD/tip-sevastopol33850.jpg)

Thiết bị động cơ chính mà bộ tham mưu dự định trang bị bằng các tuabin và nồi hơi ống khói lớn có sản lượng cao, khi đó, tốc độ di chuyển trước hết phải trên 21 hải lý.

Trên cơ sở các yêu cầu này, Ủy ban kỹ thuật hải quân vào giữa tháng 5 năm 1907 đã xác định với các yếu tố kỹ - chiến thuật cơ bản và trình chúng cho Bộ trưởng Hải quân phê duyệt, sau đó, trong thời gian nửa năm, việc làm rõ, bổ sung và đồng thuận các thông số khác nhau được tiếp tục.

Như vậy, cỡ nòng pháo chống mìn được đổi từ 120mm xuống 102mm, như để bảo đảm tốc độ bắn vừa đủ lớn, khi tham gia chống tàu phóng ngư lôi, lực lượng phá hoại. Sau đó, tại phiên họp chung của Ủy ban kỹ thuật Hải quân và Bộ Tham mưu Hải quân, một lần nữa đã quay lại phương án pháo 120mm. Cũng trong cuộc họp này. Dựa trên độ sâu thật của các luồng lạch và chỗ đỗ tàu, đồng thời độ sâu của kênh đào Sue trong tương lai, đã xác định được độ mớn nước của tàu: 8,4 mét ở lượng choán nước tiêu chuẩn và 8,8 đến 9,2 mét – độ sâu hoàn toàn.

Tháng 9 năm 1907, các thành viên của Hội đồng Hải quân đã trình bày đề xuất của mình. Họ đã nhận thấy việc cần thiết tăng tầm bắn của pháo chính lên 100kb.

Tháng 12 năm 1907, đã tiến hành phê duyệt phiên bản cuối cùng của các điều kiện kỹ thuật trên thiết kế tàu. Đáng chí ý rằng trong thời gian nửa năm làm rõ các yêu cầu kỹ - chiến thuật đã tiến hành tăng cường trang bị pháo bằng kết quả tăng cường lượng choán nước và giảm độ dày giáp. Trong phương án cuối cùng, số lượng pháo 305mm là 12, còn pháo 120mm – 16. Xuất hiện ý tưởng về bố trí pháo chính trong các tháp pháo ba nòng với lắp chúng theo tuyến dọc nối tiếp.

(http://i1129.photobucket.com/albums/m509/daibangden_T80UD/tip-sevastopol33853.jpg)

Một cách chắc chắn rằng, bằng việc tiếp nhận quyết định này có khả năng là kết quả của cuộc họp trong các bức tường thuộc Học viện Hải quân. Theo ý kiến của những người tham gia trong cuộc họp của các chuyên viên Hải quân, từ các tàu đội tàu chủ lực yêu cầu đầu tiên là bảo đảm khả năng tập trung hỏa lực tối đa ở tốc độ cơ động cao nhất có thể, cho phép thay đổi một cách hiệu quả hơn cự ly tới kẻ thù và chuyển mục tiêu trong góc vòng, đảm bảo việc sử dụng toàn bộ pháo chính.

Việc thực hiện nhiệm vụ này, theo sự thuyết phục sâu sắc của những người tham gia trong cuộc họp của các sĩ quan, chỉ có khả năng trang bị cho các tàu sơ đồ bố trí pháo theo tuyết, cho phép có góc bắn rộng với mọi pháo. Thực tế là sự bố trí sơ đồ hình bình hành của tháp pháo đã được xem xét trước đó bởi Ủy ban của S.K.Ratnika như là sự bố trí cơ bản, mang lại góc bắn lớn tới thành đối diện. Sự bố trí theo tuyến – bậc hoặc nhóm cho phép bắn pháo bằng 2 tháp pháo cùng lúc, nhưng mặt khác, làm giảm góc bắn của các tháp pháo dưới. Còn bố trí theo tuyến, thì việc bố trí tháp pháo trong mặt phẳng xuyên tâm mang lại cho toàn bộ pháo khả năng góc bắn lớn nhất từ mọi thành tàu.

Trong những ngày cuối cùng của năm 1907, Tổng cục đóng tàu và trang bị (GUKiS) từ mệnh lệnh của lãnh đạo Bộ Hải quân, các xưởng hàng đầu của Nga và công ty nước ngoài đã giới thiệu trong cuộc thi đua các thiết kế phác họa tốt nhất của tàu khu trục. Cùng với các lời giới thiệu được gửi đến và trong hơn 30 tài liệu khác nhau về nhiệm vụ kỹ - chiến thuật trong việc thiết kế sơ bộ, đồng thời các điều kiện tiến hành cuộc thi đua. Tương đương với chúng, tập đoàn đã dành chiến thắng trong cuộc thi đua đã có thể ký kết với Bộ Hải quân hợp đồng về thiết kế bản vẽ kỹ thuật, sau đó là các tài liệu thiết kế, gồm bản vẽ - cần thiết trực tiếp để đóng tàu. Việc đóng 3 tàu chủ lực được dự kiến bằng nội lực với sự cộng tác kỹ thuật tối đa của hãng chiến thắng. Tổng cộng tham gia cuộc đua có 6 xưởng nội địa và 21 xí nghiệp nước ngoài. Một số kỹ sư đóng tàu cũng đã tuyên bố muốn tham gia cuộc đua.

Đến cuối cuộc thi đua, các mẫu thí nghiệm được kéo tới bể thí nghiệm để tiến hành kiểm tra tàu chủ lực khi lượng choán nước 23 000 tấn và công suất tuabin 32 000 sức ngựa, tốc độ: 21,75 hải lý, khi tăng cường công xuất tuabin lên 45 000 sức ngựa, tốc độ tàu đạt 24 hải lý.

(http://i1129.photobucket.com/albums/m509/daibangden_T80UD/tip-sevastopol33854.jpg)

Đến thời gian quy định, ngày 28 tháng 2 năm 1980, đã có 18 đơn vị dự tuyển với 51 thiết kế gửi lên Bộ Hải quân được xem xét một cách riêng rẽ bởi Bộ Tham mưu Hải quân và Ủy ban kỹ thuật Hải quân. Ngụ ý của việc này là trong Bộ tham mưu sẽ nghiên cứu quan điểm chiến thuật của thiết kế, còn trong ủy ban – về mặt kỹ thuật. Tuy nhiên, trong bên tham mưu đã loại bỏ nhiệm vụ kỹ chiến thuật của cuộc thi, dựa trên các yêu cầu kỹ thuật của mình cho tàu chủ lực, đã hình thành 11 tiêu chí, tương ứng với đó là việc ưu tiên lựa chọn các thiết kế phù hợp.

Như vậy, chỉ có các phương án tàu chủ lực được bố trí pháo chính theo tuyến được xem xét.Theo sự bố trí pháo chống mìn được ưu tiên phương án có số lượng pháo lớn hơn, bắn trực xạ từ mũi hoặc mạn với góc bắn 90 độ. Theo bọc thép, ưu tiêu tàu có diện tích bọc thép trên thành lớn. Theo đánh giá, tàu tốt nhất là trên đó, vách ngăn dọc xa hơn từ thành tàu, còn trừ những hốc góc dọc thành thông thường, co các hốc vuông góc thân tàu được sử dụng trong thời gian trận đánh. Thiết bị năng lượng chính ưu tiên thiết kế bố trí các buồng tuabin và nồi hơi.

Tiêu chí thứ 11 của trong Bộ Tham mưu hình thành trên cơ sở: “vị trí chung, sự ưu tiên phải cho thiết kế nào, trong đó có hiệu quả nhất khi lượng choán nước lớn nhất”, theo đó, tính toàn cần thiết hiệu quả sử dụng cao nhất với chi phí thấp nhất. Nhưng tiêu chí này có thể chấp nhất với hiệu quả cao nhất trong sự tiêu tốn cho phép, hoặc hiệu quả đã đề ra với sự tiêu phí thấp nhất.

Trong Ủy ban kỹ thuật Hải quân, các phương án thiết kế được giới thiệu trong từng phòng (động cơ, pháo, mìn) chỉ được xem xét theo yếu tố “đạt yêu cầu”. Nguyên tắc đánh giá chung các phương phá là sự kết hợp nhiều tiêu chí của bên Tham mưu. Tuy nhiên, phòng pháo, xem xét các góc bắn, số lượng đạn và sự thuận lợi trong tiếp đạn, đã phân chia theo ba thiết kế tốt nhất không chỉ với việc bố trí pháo theo tuyến dọc mà còn tuyến – tầng.

(http://i1129.photobucket.com/albums/m509/daibangden_T80UD/tip-sevastopol33856.jpg)

Trong Ủy ban kỹ thuật Hải quân, các phương án thiết kế được giới thiệu trong từng phòng (động cơ, pháo, mìn) chỉ được xem xét theo yếu tố “đạt yêu cầu”. Nguyên tắc đánh giá chung các phương phá là sự kết hợp nhiều tiêu chí của bên Tham mưu. Tuy nhiên, phòng pháo, xem xét các góc bắn, số lượng đạn và sự thuận lợi trong tiếp đạn, đã phân chia theo ba thiết kế tốt nhất không chỉ với việc bố trí pháo theo tuyến dọc mà còn tuyến – tầng.

Tiếng nói quyết định trong sự lựa chọn của Ủy ban kỹ thuật Hải quân của người chiến thắng “của mình” còn được giữ lại sau phòng đóng tàu, còn chắc chắn, sau khi lãnh đạo phòng này từ tháng 1 năm 1908, A.N.Krưlov theo nguyên tắc, sẽ đánh giá các thiết kế.

Những đổi mới đầu tiên của Viện sĩ tương lai gồm có thay đổi phương pháp tìm kiếm bởi vì Krưlov đặt mục tiêu không tìm kiếm phương án tốt nhất trong tất cả các phương án mà là phương án đáp ứng một cách đầy đủ các yêu cầu nhiệm vụ trong thiết kế.

Sự đổi mới thứ hai của ông là trong phương pháp so sánh các tham số. A.N.Krưlov đặt ra trong nhiệm vụ thiết kế toàn bộ các yêu cầu với 150 tiêu chí, mỗi tiêu chí trong đó theo mức độ quan trọng của chúng được thể hiện bằng số điểm đánh giá. Sau đó, được đưa trực tiếp vào nghiên cứu các thiết kế. Cho một trong 150 tham số của phương án được xem xét, nó sẽ thiết lập hệ số điều chỉnh, xác định mức độ tương ứng của thông số thiết kế dựa trên nhiệm vụ đã đề ra trong thiết kế. Các điểm đánh giá các tiêu chí của nhiệm vụ thiết kế sẽ được nhân lên tương ứng với hệ số điều chỉnh và tổng hợp các phương án thiết kế. A.N.Krưlov đã hệ thống hóa các thiết kế tương ứng với nhiệm vụ ban đầu.

Kết quả là phòng đóng tàu và sau đó là Ủy ban kỹ thuật Hải quân trong mục tiêu chung, theo tổng số điểm lớn nhất được chọn đã công nhận thiết kế tốt nhất được giới thiệu bởi công ty Đức “Blom und Foss”. Sau đó, là các thiết kế của xưởng Baltic và hãng Italia “Ansaldo” – phương án thiết kế thứ 10 của kỹ sư Kuniberti.

Thực tế, xưởng “Blom und Foss” đã giới thiệu thiết kế cơ sở và theo nó là 10 phương án bố trí pháo và động cơ khác nhau. Thiết kế khác biệt bởi độ rộng tương đối thấp, đặc điểm của tàu chủ lực trong Hải quân Đức. Điểm nổi trội của thiết kế: loại bỏ gần hết hầm chứa ở đáy thứ hai; thể tích các buồng bên thành lớn; xuất hiện các hốc vuông góc. Nhược điểm, theo đánh giá của Bộ Tham mưu là việc tiếp nhận trong hàng loạt các phương án sự bố trí theo tuyến các buồng máy và nồi hơi.

Xưởng Baltic đã giới thiệu 2 phương án, khác nhau ở chỗ bố trí nồi hơn tuabin. Cả hai thiết kế, được thiết kế dưới sự chỉ đạo của I.G.Bubnov, khác nhau ở sự hợp lý theo sự cân nhắc độ vững chắc khi thiết kế thân tàu. Những nhược điểm của thiết kế thuộc xưởng Baltic, theo Bộ tham mưu là việc bố trí các tháp pháo theo tuyến – cấp bậc.

Thiết kế của V.Kuberti nổi bật hơn ở lượng choán nước thấp còn tổng số thân tàu (38,1%) được đánh là là thấp nhất trong số các thân tàu trong cuộc thi. Điều này, đồng thời với hệ số chung (0,51) theo ý kiến của Ủy ban kỹ thuật Hải quân là đạt yêu cầu về độ vững chắc của thân tàu trong thiết kế. Thiết bị năng lượng bố trí theo bậc được tiếp nhận trong bố cục khác thường, có ưu và nhược điểm riêng. Đồng thời, buồng máy thuộc Ủy ban kỹ thuật cũng đòi hỏi khả năng đạt công suất theo yêu cầu do khối lượng thấp của các bộ máy. Các nhược điểm khác của thiết kế là sự xuất hiện của taran ở mũi tàu và sự bố trí pháo chống mìn làm mất khả năng bắn trực xạ từ mũi và mạn tàu.

Tuy nhiên, thiết kế của V.Kuberti được Tham mưu trưởng Hải quân đánh giá là tốt nhất, Vị trí thứ 2 theo Bộ tham mưu là một trong các phương án bố trí thiết bị năng lượng dạng bậc của xưởng “Blom und Foss”, vị trí thứ 3 – thiết kế được giới thiệu bởi Đại tá L.L.Koromaldi dưới phương châm “Viễn Đông”. Trong thiết kế này, khi lượng choán nước 20 830 tấn không lớn, các tháp pháo chính được bố trí cách đều theo chiều dài, còn pháo chống mìn được lắp ngầm trong 100mm đai giáp trên, bố trí còn các hầm riêng. Các nhược điểm chính của thiết kế là giáp yếu, không có các hốc vuông góc và không giải quyết được câu hỏi về bố trí và bố cục thiết bị năng lượng.

Thiết kế của xưởng Baltic với sự phân bố theo cấp buồng máy và nồi hơi theo khả năng chiến đấu. Theo “phân cấp” của Bộ Tham mưu ở vị trí thứ 9. Phương án cũng với sự bố trí theo tuyến nồi hơi và tuabin trong bộ tham mưu hầu như không được đánh giá.

Trong thời gian mùa hè năm 1908, đã có một số cuộc họp chung giữa Bộ Tham mưu Hải quân và Ủy ban kỹ thuật Hải quân được diễn ra dưới sự chủ trì của Bộ trưởng nhằm tìm kiếm người chiến thắng. Sự lựa chọn thực tế được tiến hành giữa 4 thiết kế - xưởng Baltic, hãng “Blom und Foss”, kỹ sự Kuniberty và “Viễn Đông”. Mỗi thiết kế trong cấp độ khác nhau yêu cầu làm rõ và hoàn thiện.

(http://i1129.photobucket.com/albums/m509/daibangden_T80UD/tip-sevastopol33848.jpg)

(http://i1129.photobucket.com/albums/m509/daibangden_T80UD/tip-sevastopol33851.jpg)

“Viễn Đông” đã bị loại từ vòng đầu – tất cả, một cách rõ ràng rằng tác giả, không có sự hỗ trợ từ bất kỳ xí nghiệp đóng tàu nào, không thể thực hiện được thiết kế sơ bộ của mình tới giai đoạn thiết kế kỹ thuật. Sau đó, theo sự xem xét, thiết kế của kỹ sư V.Kuniberti cũng bị loại do không thuyết phục được Ủy ban kỹ thuật Hải quân trong khả năng đạt được công suất yêu cầu của động cơ với khối lượng máy của chúng, còn phòng đóng tàu cho rằng, họ không đánh giá thấp khối lượng thân tàu.

Đến cuối tháng 8, xưởng Baltic đã thiết kế phương án mới (đề án số 3) với việc bố trí tháp pháo ba nòng theo tuyến dọc và xuất hiện các hốc vuông góc. Có 4 biến thể của phương án này, với một số sự khác biết về bố cục các buồng bên trong.

Sự chú ý lớn nhất được giới thiệu ở phiên bản thứ 3, được nghiên cứu trong cuộc họp chung mùng 9 tháng 8. Dikov đã đánh giá và xem xét đây là phiên bản có khả năng phục vụ cơ sở cho việc phát triển các thiết kế kỹ thuật tiếp theo. Nhưng thiết kế này theo hướng phát triển mới, được thực hiện sau khi tiến hành cuộc đuoa chính thức. Vì thế, mặc dù thiết kế của hãng “Blom und Foss” ở hình dạng cuối cùng đồng thời với kết quả của các cuộc đàm phán và hoàn thiện sung và lắp ráp, phần lớn các ý kiến đều đánh giá cao.

Nhưng các câu hỏi kỹ thuật đã bị gián đoạn không mong đợi vì chính trị - các chính khác của Chính phủ Pháp với đã phản ứng việc Nga sử dụng tiền của Pháp để đặt hàng Đức đóng 4 tàu chủ lực và trở thành sự cung cấp tài chính cho kẻ thù tiềm năng của mình. Kết quả là Bộ trưởng Hải quân Dikov đã phải trả tiền bồi thường cho sự hợp tác với hãng “Blom und Foss”.

(http://i1129.photobucket.com/albums/m509/daibangden_T80UD/tip-sevastopol33852.jpg)

Như vậy, bằng mục tiêu chính của mình – chế tạo tàu chủ lực mạnh nhất thế giới – những người tổ chức cuộc thi đua đã không thành công. Nguyên nhân bao gồm không mà chắc chắn không chỉ là sự phức tạp trong quan hệ quốc tế nhưng sự ràng buộc của các hiệp ước mà như chính ý kiến của Bộ trưởng Hải quân – đóng tàu theo thiết kế tốt nhất của thế giới, nhưng công nghiệp của Nga khi đó không đáp ứng được. Các thành viên trong Bộ Tham mưu Hải quân yêu cầu có thể nhanh chóng nhận được 4 tàu chủ lực hiện đại và chỉ có thể thực hiện đặt mua ở nước ngoài. Các nhà đóng tàu trong Ủy ban kỹ thuật Hải quân, trước mắt, trước hết là Chủ tịch Ủy ban vào năm 1908 A.N.Krưlov, đã bày tỏ nguyện vọng đóng tàu bằng các kỹ sư và nguồn lực trong nước với sự hỗ trợ thấp nhất từ nước ngoài. Việc này, thứ hai sẽ là một quãng đường dài vì không có kinh nghiệm và những nhược điểm của ngành công nghiệp không thể ngay lập tức tiến hành đóng tàu chủ lực hiện đại, cho phép trong tương lai sẽ chuyển đổi việc cung cấp các tàu đúng yêu cầu theo thời gian.

Đầu năm 1908, rõ ràng rằng vì triển vọng đóng tàu trên xưởng Nga chứ không phải trên các nơi phát triển thiết kế, phần lớn các xưởng đóng tàu nước ngoài đã không xuất hiện và tham gia tích cực. Không có hy vọng trong trường hợp chiến thắng nhận được những ưu đãi dành cho các đơn đặt hàng đóng tàu trực tiếp, họ hoặc rút lui khỏi cuộc đua, hoặc giới thiệu các thiết kế đã có trước đó (cũ), nhưng không đáp ứng được yêu cầu của cuộc đua thiết kế, hoặc là không đủ chi tiết dưới các yêu cầu của cuộc đua.

Mùa thu năm 1908, việc chậm chạp trong việc đóng tàu chủ lực đã ở mức báo động. Thực tế, Bộ Hải quân chỉ có thiết kế sơ bộ của xưởng Baltic – vốn yêu cầu hoàn thiện tiếp không chỉ vì nó không đáp ứng được các điều kiện cuộc đua mà còn do chính các điều kiện này, trong thời gian kéo dài nửa năm, đã trở nên lạc hậu.

Cuối tháng 10 năm 1908, Bộ Tham mưu Hải quân đã đặt ra yêu cầu mới cho tàu: tăng cường tốc độ cao nhất lên 23 hải lý; tăng cường giáp đai dưới từ 200 lên 230mm, còn đai trên từ 100 lên 125mm; một lần nữa thay đổi kích cỡ pháo chống mìn từ 120 xuống 102mm; thay nồi hơi Belvia bằng việc lắp nồi hơi hiện đại hơn, nhằm cung cấp khả năng tăng cường hoạt động của động cơ; để bảo đảm tốc độ tuần tra bằng việc sử dụng động cơ dizel.

Nửa năm sau, ở xưởng Baltic đã có sự thiết kế kỹ thuật. Nhưng trước hết, vẫn tiếp tục đổi vũ khí, máy, khí tài. Đề xuất của Bộ Tham mưu Hải quân về lắp pháo chống mình 102mm không được tiếp nhận, vì vậy, tới thời điểm đó, xưởng Obukhovskyi đã tiến hành sản xuất pháo 120mm nạp đạn phía sau.

(http://i1129.photobucket.com/albums/m509/daibangden_T80UD/tip-sevastopol33858.jpg)

Công việc khó khăn là với pháo chính. Cuối năm 1908, xưởng Obukhov đã kết thúc các thí nghiệm pháo 305mm có nòng dài gấp 52 lần cỡ nòng, nhưng việc chế tạo các tháp pháo ở xưởng Metall đã bị kéo dài, vì vậy các thông số chính xác về thiết kế của chúng, xưởng Baltic chỉ nhận được sau khi khởi công tàu. Song song với đó là hoàn thiện cơ số đạn: xuất hiện đạn mẫu năm 1911, đã bắt buộc trong quá trình đóng tàu phải xác định sự hiệu chỉnh trong việc bố trí và kích thước các hầm pháo.

Thiết kế thiết bị năng lượng của tàu được chế tạo có sự hỗ trợ của công ty Anh “John Brown”. Câu hỏi về sử dụng khi tốc độ tuần tra trên động cơ diesel trong vai trò thiết bị dẫn động chân vịt đã được mất ý nghĩa: trong các điều kiện sóng 200 mét, sự cong thân tàu không mang lại khả năng đảm bảo sự liên kết các trục bằng động cơ dizel và tuabin được ghép bằng các khớp nối. Phương án bố trí tuabin giữa các buồng nồi hơi lại làm tăng lượng choán nước lên 200 tấn khi chế tạo hệ thống trụng dẫn động dài. Vì thế, thiết bị năng phương phải bố trí theo tuyến, còn để tăng tuổi thọ của đồng cơ cần phân chia thành hai bộ phận độc lập được bố trí trong các hành lang riêng. Để đạt được tốc độ yêu cầu 23 hải lý, dự kiến khả năng chỉ tăng cường chế độ làm việc, loại trừ việc tăng cường diện tích các lưới dạng vỉ, tăng cường áp suất lúc đầu của hơi nước, đồng thời tần số quay của tuabin và chân vịt.

Mùng 9 tháng 4 năm 1909, trong phòng kỹ thuật xưởng Baltic, I.G.Bybnov với tập thể của mình dưới sự giám sát của A.N.Krưlov đã thiết kế đề án kỹ thuật. Trong tháng 4 và 5, bản vẽ, trong đó có thiết kế (đề án) lý thuyết, đã được xem xét và phê duyệt bởi các chuyên gia Ủy ban kỹ thuật Hải quân. Trong nửa sau tháng 5, mặc dù có những đề nghị bất ngờ từ tập đoàn “John Brown” thay đổi đường bao thân, và kéo theo việc thiết kế lại đáng kể đề án, Bộ trưởng Hải quân mới S.A.Voevodsyi theo yêu cầu cấp bách của Krưlov đã tiếp nhận quyết dịnh về viêc bắt đầu nhanh chóng việc đóng các tàu chủ lực đầu tiên.

Việc bắt đầu đóng tàu được thực hiện bằng việc ưu tiên quá trình tái tổ chức và tái trang bị các xí nghiệp hàng đầu thuộc Bộ Hải quân. Trong đó có: các xưởng đóng tàu Baltic và Admiral, đồng thời chuẩ bị cho tàu chủ lực pháo của xưởng Obukhov và giáp của xưởng Izhor.

(http://i1129.photobucket.com/albums/m509/daibangden_T80UD/tip-sevastopol33859.jpg)

Sự bão hòa của các tàu khu trục tương lai bởi độ phức tạp cho thời gian đó bởi trang bị các hệ thống yêu cầu các tổ chức rộng lớn, chưa từng có trước đó trong lịch sử ngành công nghiệp nội địa, các hệ thống tập thể các sự cung cấp tập thể giữa số lượng lớn các xí nghiệp của chính phủ Nga và tư nhân. Liên doanh “Prodamet” và xưởng Kulebak cung cấp thép đóng tàu; tháp pháo – các xưởng Metall và Pulitov; máy nâng và các hệ thống hầm làm lạnh (mát) bằng không khí – xưởng “G.A.Lessner”; trang bị điện – xưởng “Dyuflon, Konstantinovich và K”, “Simmens và Shukkert”, “Volta”, “Tổng công ty điện”; điện thoại và các khí tài điều khiển bắn – các xưởng Geisler và Ericson; thiết bị neo và bánh lái – xưởng “Sormovo” Nizhnigorod; xưởng Nga – Pháp chuẩn bị việc đóng ở xưởng Admiral các tuabin hơi nước của tàu chủ lực, nồi hơi, các máy hỗ trợ theo các tài liệu thiết kế của xưởng Baltic, được sản suất theo thứ tự là trang bị năng lượng cho các tàu chủ lực tự đóng.

Đến ngày mùng 3 tháng 6 năm 1909, trên xưởng Baltic đã diễn ra lễ kỷ niệm hạ thủy các tàu chủ lực “Sevastopol và “Petropavlovsk”, còn ở Admiral – “Gangut” và “Poltava”.

Theo sự chỉ đạo của chủ tịch Ủy ban kỹ thuật Hải quân, trong mục đích đẩy nhanh thành lập các tài liệu thiết kế, các kỹ sư và nhân viên vẽ kỹ thuật của xưởng Admiral đã làm việc với các cộng tác viên của phòng thiết kế xưởng Baltic, cùng với đó là các bản vẽ cho toàn bộ 4 tàu chủ lực được hình thành. Đến tháng 1 năm 1910, việc thiết kế bản vẽ thân tàu cơ bản đã kết thúc.

Việc đóng tàu dự kiến tiến hành trong thời gian 38 tháng, kết thúc vào tháng 8 năm 1912. Nhưng ngày từ đầu, thép đã làm chậm các công việc. Thời kỳ đóng tàu trên ụ (cạn) thực tế được bắt đầu vào tháng 9 năm 1909 và kéo dài gần 2 năm. Nguyên nhân gồm có việc không đủ khối lượng tài chính, đã dẫn đến làm chậm các thỏa thuận cung cấp máy, giáp, vũ khí, trang bị và sau đó không thể chỉ ra thời hạn thực hiện các công việc hoàn thiện.

(http://i1129.photobucket.com/albums/m509/daibangden_T80UD/tip-sevastopol33857.jpg)

Một trong những hậu quả của thất bại thảm hại mà Nga nhận được trong chiến tranh với Nhật là sự thay đổi tình hình chính trị - xã hội ở đất nước. Trong số các cải cách là thành lập ra cơ quan bầu cử lập pháp - Duma Quốc gia. Các ứng cử viên Duma, trong đó có các luật sư có kinh nghiệm, những chủ ngân hàng và công nghiệp nổi tiếng và có ảnh hưởng đã tác động tiêu cực tới vấn đề tự chủ về tài chính được thực hiện bởi lãnh đạo Bộ Hải quân khi sử dụng chúng để xây dựng Hải quân. Trên cơ sở này, các thành viên của Duma Quốc gia trong các văn bản pháp luật của mình rút ngắn một số lượng đáng kể tài chính theo như yêu cầu của Bộ.

Theo nguyên nhân này, đến mùng 1 tháng 1 năm 1911, việc đóng các tàu chủ lực chỉ thực hiện được hơn 1 phần 10 khối lượng công việc cần thiết để hoàn thành tàu chủ lực. Tới thời điểm đó, sự chuẩn bị trên cạn 4 thân tàu không có giáp và trang bị theo khối lượng các chi tiết đang nằm ở đó cho các tàu khác nhau trong giới hạn từ 36 đến 45 % khối lượng thiết kế “sạch” của thân tàu. Như vậy, do không có đủ tài chính, việc chế tạo các tàu có thể kéo rất dài, mất đi toàn bộ ý nghĩa của việc đóng chúng.

Trong tình trạng phức tạp nhất vào năm 1911, để “yên lòng” các đại biểu Duma, Hội đồng bộ trưởng Nga đã cho nghỉ hưu hàng loạt quan chức của cơ quan Hải quân, gồm cả bộ trưởng Hải quân phó Đô đốc S.A.Voevodskyi, đồng thời rà soát Ủy bản tài chỉnh quốc gia thuộc Bộ tài chính và tái cơ cấu hàng loạt bộ. Ví dụ như ủy ban kỹ thuật Hải quân, đang tham gặp vấn đề kỹ thuật đóng tàu và Tổng cục đóng tàu và trang bị, cần phải chịu trách nhiệm về các câu hỏi tổ chức – tài chính đã đươc hợp nhất thành một tổ chức – Tổng cục đóng tàu (GUK).

Trong các lĩnh vực khác, kết quả thực hiện bởi Hội đồng bộ trưởng, các biện pháo tiếp nhận phần lớn thành viên Duma quốc gia với mục tiêu thiết lập điều luật về phân bố tài chinh cho việc đóng tàu chủ lực. Việc phân bố tài chính và thời gian cung cấp chúng cho phép tiến hành đóng các tàu chủ lực vào năm 1914. Sau sự chấp thuận của Nikolai II, tháng 5 năm 1911, luật về tài chính cho tốc độ lắp thân tàu đã tăng lên mạnh mẽ.

(http://i1129.photobucket.com/albums/m509/daibangden_T80UD/tip-sevastopol33860.jpg)

Vào mùa đông năm 1911, công việc thí nghiệm các buồng trên mặt nước được tiến hành và tiếp tục đến mùa hè – thí nghiệm khả năng không thấm nước. Sau đó tàu đã được hạ thủy một cách vội vàng.

Khối lượng thân được hạ thủy là 8000 tấn. Tới thời điểm đó, thân tàu đã được lắp trục và chân vịt; lắp van cửa; lắp 10% các hệ thống của tàu, thực tế đã lắp boong tàu bọc thép hoàn toàn.

Ngày 16 tháng 6 năm 1911, ở xưởng Baltic đã kỷ niệm hạ thủy tàu chủ lực “Sevastopol” – tàu đầu tiên.

Sau đó, ngày 27 tháng 6 và 27 tháng 8, đã diễn ra lễ hạ thủy các tàu “Poltava” và “Petropavlosk”. Tàu cuối cùng “Gangut” được hạ thủy từ ụ tàu ở xưởng Admiral ngày 24 tháng 9.

Sau khi hạ thủy, các công việc trực tiếp trên các tàu này thực tế đã bị dừng lại. Nguyên nhân là không thu gom đủ từ các xưởng đóng tàu những vật liệu cần thiết để lắp trang bị, máy và vũ khí trên tàu chủ lực.

Trong mục tiêu hợp lý hóa sự kiểm soát hệ thống quản lý, đẩy nhanh tiến độ cần thiết cho tàu chủ lực bằng nguyên vật liệu và kiểm tra chất lược của chúng, Bộ Hải quân trong việc bổ sung thêm 2 năm đến thời điểm đó bằng các nhà đóng tàu và giám sát đóng tàu, đã thành lập ủy ban giám sát đóng tàu – tiền thân của Hội đồng nghiệm thu quân sự. Trong thành phần ủy ban có khoảng 40 sỹ quan Hải quân: thợ máy, pháo thủ, thợ điện và phụ trách bắn ngư lôi (ngư lôi viên); người lãnh đạo là thuyền trưởng cấp 1 V.A.Kanin.

(http://i1129.photobucket.com/albums/m509/daibangden_T80UD/tip-sevastopol33861.jpg)

Thực tế, các công việc hoàn thiện được bắt đầu nửa năm sau khi hạ thủy. Trong thời gian năm 1912, các công việc chủ yếu ở trên thân tàu: lắp các đai giáp chính bên thành tàu; trang bị các bản vẽ thiết kế lại một cách khẩn trương do tiếp nhận đạn pháo 305mm mẫu mới năm 1911, hầm pháo; tạo thành và khoét các lỗ dưới tháp pháo.

Khối lượng công việc hoàn thiện chủ yếu diễn ra năm 1913. Trong thời kỳ nay, toàn bộ các công việc trên thân tàu đã kết thúc, trong đó: giáp được lắp; lớp gỗ của boong trên được đặt lên; ống khói, cột buồm, buồng chiến đấu, đài chỉ huy được lắp. Trên tàu đã lắp các trang bị của thiết bị năng lượng. Nửa đầu năm 1914, đã đánh dấu việc kết thúc lắp trang bị, hệ thống, thiết bị bằng việc lắp tháp pháo 305mm và chuẩn bị đưa tàu vào thí nghiệm.

Giữa năm 1914, cùng với sự bắt đầu của Chiến tranh Thế giới thứ nhất, buồng cơ khí thuộc Tổng cục đóng tàu đã quyết định rút ngắn một số khối lượng thí nghiệm thiết bị năng lượng. Chương trình mới dự kiến tiếp tục được bắt đầu ở thời gian thí nghiệm neo đậu; đầu tiên là kiếm tra và lắp ráp theo đúng thời hạn nồi hơi, tuabin, máy, sau đó, trước tiên là thời kỳ thí nghiệm sơ bộ, trong thời gian này, tổ máy được huấn luyện sử dụng nôi hơi và tubin trong các tốc độ di chuyển khác nhau, đồng thời kiểm tra khả năng hoạt động của động cơ. Giai đoạn sau là kiểm tra sự hoạt động trong thí nghiệm 6 giờ liên tục – ban đầu với tốc độ 13, sau đó là 18 hải lý, với công việc tương ứng, ban đầu chỉ là tốc độ tuần dương, sau đó là các tuabin chính. Giai đoạn thí nghiệm vận động khác biệt căn bản so với dự kiến. Ban đầu, dự định đạt được và duy trì trong thời gian 4 tiếng tốc độ thiết kế 23 hải lý, để làm được việc này, yêu cầu nồi hơi trong chế độ tăng cường khai thác sử dụng với khối lượng đốt nhiên liệu hỗn hợp. Hiện tại, từ các cuộc kiếm trả tăng cường thí nghiệm trong mục đích tiết kiệm thiết bị năng lượng đã tiếp nhận quyết định chỉ xác định tốc độ lớn nhất đạt được từ mỗi tàu chủ lực trong điều kiện đốt nhiên liệu bình thường.

Chương trình thí nghiệm mới đã được duyệt bởi I.K.Grigorovich và khả năng, dựa trên tình hình chiến tranh thực tế, rút ngắm thời gian tiến hành giai đoạn thí nghiệm cuối cùng.

(http://i1129.photobucket.com/albums/m509/daibangden_T80UD/tip-sevastopol33863.jpg)

Theo mức độ sẵn sang cho các thí nghiệm chuyển động, các tàu chủ lực được đưa đến Kronshtadt. Đầu tiên là kết thúc với sự tiếp nhận công việc của thiết bị năng lượng tên “Sevastopol”. Ngày 27 tháng 9, tổ máy của tàu này trong thời gian ba tiếng, trong các điều không chấp nhận sự tăng cường chế độ hoạt động, đã đạt được công suất 32 950 sức ngựa khi tần số quay của tuabin chính 260 vòng/phút, vượt 950 sức ngựa so với công suất thiết kế. Tốc độ khi đó là 19 hải lý, lượng choán nước 25 300 tấn, lượng mớn nước – 9,14 mét.

Qua ngày hôm sau, các thí nghiệm chạy của “Gangut” đã bắt đầu. Đến thời điểm tuabin chính đạt tần số vòng quay 250 vòng/phút đã xuất hiện sự quá nhiệt cao áp trong tuabin bên phải. Do các hoạt động không trôi chảy sau đó, các tuabin đã bị hỏng và việc thí nghiệm phải dừng lại; sau đó, cuối tháng 10, “Gangut” khi rời khỏi cảng đã làm rách mạn tàu “Poltava”.

Các thí nghiệm động lực của “Poltava” diễn ra ngày 24 tháng 11 năm 1914. Do không có kinh nghiệm, tổ máy không đạt được khối lượng hơi nước cần thiết, đưa tổng công suất của tuabin chỉ ở 19 8000 sức ngựa, còn tốc độ 17 hải lý.

Ngày 20 tháng 12 năm 1914, là giai đoạn thí nghiệm cuối cùng của “Petropavlovsk” – đến thời điểm thí nghiệm có lượng choán nước 25 000 tấn và lượng mớn nước 9,04 mét. Trong chế độ hoạt động bình thường của nồi hơi và tuabin, tàu chủ lực đạt tốc độ 21 hải lý với công suất động cơ 38 872 sức ngựa.

Trong thời gian 2 ngày sau đó, cac thí nghiệm của “Gangut” đã kết thúc (lượng choán nước: 25 946 tấn, lượng mớn nước: 9,29 mét. Tàu có tốc độ 20,3 hải lý khi công suất tuabin – 34 927 sức ngựa.

(http://i1129.photobucket.com/albums/m509/daibangden_T80UD/tip-sevastopol33865.jpg)

Chỉ một năm sau khi tiến hành các thí nghiệm chuyển động của các tàu khu trục, chúng được đưa vào biên chế hạm đội Baltic và đã phát hiện rằng, công suất các tuabin chính của tàu vượt trội so với thiết kế, còn bản thân chúng có khả năng đạt các tốc độ lớn hơn so với thiết kế.

Ngày 21 tháng 11 năm 1915, “Poltava” sau khi thực hiện làm sạch thân tàu và thay thế chân vịt, đã rời Kronshtadt tới Helsingfors. Ở sự chuyển chế độ hoạt động của động cơ tổng đạt đến công suất tăng cường. Khi lượng choán nước 24 800 tấn và lượng mớn nước 8,99 mét, công suất vượt 10 000 sức ngựa so với thiết kế dự kiến với công suất tối đa 42 000 tấn, do kết quả này, tốc độ tối đa đạt 24,1 hải lý.

Tàu chủ lực “Sevastopol”, “Petropavlovsk”, “Poltava” và “Gangut” sau khi hoàn thành các thí nghiệm vận động được đưa vào lữ đoàn tàu chủ lực số 1 thuộc Hạm đội Baltic và đóng căn cứ ở Helsingfors. Trong các hoạt động chiến đấu trong Chiến tranh Thế giới thứ nhất, chúng thực tế không tham gia. Chỉ có 2 lần chúng rời khỏi vịnh Phần Lan để yểm trợ hoạt động rải mìn, trong đó, cuộc hành quân của “Sevastopol” và “Gangut” tới eo biển Irben tháng 8 năm 1915, cả hai tàu đã bị mắc cạn. “Sevastopol” bị thương nghiêm trọng (bị hỏng đáy từ sống mũi tàu đến tháp pháo thứ hai, bị 350 tấn nước tràn vào).

Tháng 3 năm 1918, toàn bộ 4 tàu chủ lực trong tình trạng băng đá nặng nề đã di chuyển tới Kronshtadt. Tháng 10 năm 1918, “Poltava” và “Gangut” bị loại khỏi biên chế và đưa vào bảo trì dài hạn; ngày 24 tháng 11 năm 1919, “Poltava” bị cháy và số phận của con tàu được quyết định. Mặc dù đã có nhiều kế hoạch khôi phục, “Poltva” vẫn không được đưa lại vào biên chế. Năm 1941, thân tàu khu trục cũ, được đổi tên thành “Frunze” mùng 7 tháng 1 năm 1926 đã bị mang đi xả kim loại.

(http://i1129.photobucket.com/albums/m509/daibangden_T80UD/tip-sevastopol33855.jpg)

“Petropavlovsk” ngày 31 tháng 5 năm 1919 đã tiếp nhận tham gia vào cuộc hải chiến không có kết quả với các tàu khu trục Anh (đây là trận đụng độ duy nhất với tàu địch đối với suốt chiều dài lịch sử phục vụ của các tàu chủ lực), còn từ 13 đến 15 tháng 6 năm 1919, đã bắn phá bằng pháo chính vào đồn quân nổi dậy “Krasnaya gorka” và “Seraya losad” (“Đồi đỏ” và “Ngựa xám”). Trong thời gian cuộc nổi loạn ở Kronshtadt tháng 3 năm 1921, các tàu và các đơn vị pháo bờ biển gia nhập phe đối kháng với những người Bolshevik, trong đó có “Petropavlosk” và “Sevastopol” và một lần nữa đấu súng với đồn “Kracno Flotskiy” (“Hạm đội Đỏ”) và bị trúng vài phát đạn. Sau khi cuộc bạo loạn bị trấn áp, “Petropavlovsk” đổi tên thành “Marat”, còn “Sevastopol” – “Chiến sĩ Công xã Pari”. “Gangut” được bảo dưỡng dài hạn đến tháng 4 năm 1925, ngày 27 tháng 6 năm 1925, tài đổi tên thành “Cách mạng tháng 10”.

Năm 1925, “Marat” trong vai trò dẫn đầu lực lượng Hải quân Baltic đã hoàn thành cuộc hành quân tới vịnh Kiel. Các tàu chủ lực được sửa chữa và nâng cấp: “Chiến sĩ Công xã Pari” trong thời gian 1922 – 1923, 1924 – 1925 và 1928 – 1929, “Marat” – 1928 – 1931, “Cách mạng tháng Mười” – 1925 – 1926 và 1931 – 1934. Cuối năm 1929, “Chiến sĩ Công xã Pari”đã chuyển qua biên chế trong Hạm đội Biển Đen (tới Sevastopol ngày 18 tháng 1 năm 1930). Trong thời di chuyển, tàu đã bị hỏng nặng vì bão lớn. Năm 1933 – 1938, tàu được sửa chữa triệt để ở Sevastopol.

“Marat” ngày 28 tháng 11 năm 1950 đã được phân loại lại thành tàu huấn luyện cố định và đổi tên thành “Volkhov”. Bị xẻ kim loại năm 1952. “Cách mạng tháng Mười” và “Sevastopol” ngày 24 tháng 7 năm 1954 được chuyển loại tàu huấn luyện, còn 17 tháng 2 năm 1956 bị loại ra khỏi biên chế Hải quân và tháo dỡ lấy kim loại.

Lịch sử chiến đấu

Trong thời gian chiến tranh Liên Xô – Phần Lan, “Marat” và “Cách mạng tháng Mười” đã tham gia bắn phá các công sự phòng thủ bờ biển quần đảo Berka (tháng 12 năm 1939).

Chiến tranh Vệ quốc vĩ đại

(http://i1129.photobucket.com/albums/m509/daibangden_T80UD/tip-sevastopol33862.jpg)

“Marat” ngày 22 tháng 6 năm 1941 đang ở Kronshtadt, từ mùng 4 tháng 9 năm 1941 đã được sử dụng để bắn phá trận địa bộ binh địch gần Leningrad. Từ 14 đến 16 tháng 9, tàu bị trúng 24 viên đạn pháo địch, nhưng thương tích không nghiêm trọng. Ngày 16 tháng 9 năm 1941, “Marat” bị trúng 2 quả bom (15 người hy sinh, 30 người bị thương, 1 pháo 120mm bị hỏng). Trong quá cuộc không kích cường độ mạnh ở Kronshtatd ngày 23 tháng 9, tàu chủ lực bị trúng bom 1000kg, kích nổ đạn trong tháp pháo chính thứ nhất. “Marat” nổi trên mặt nước, thực tế là bị vỡ làm đôi. 325 người hy sinh gồm cả thuyền trưởng. Tàu chủ lực không được khôi phục và sau đó được sử dụng trong vai trò ụ pháo nổi cố định; bộ phận mạn tàu một lần nữa khai hỏa bằng tháp pháo thứ 3 và thứ 4. Bộ phận lớn của các pháo 120mm từ tàu được tháo ra và đưa tới mặt đất cho Lục quân.

Mùng 3 tháng 11 năm 1942, tháp pháo thứ hai được đưa lại mặt trận bảo vệ từ các góc mũi, bảo đảm bằng các vách ngăn ngang bổ sung trên khung số 57 và được gia cố bằng bê tông.

“Cách mạng tháng Mười” ngày 22 tháng 6 năm 1941 đang ở Tallin, mùng 1 tháng 7 năm 1941, chuyển căn cứ tới Kronshtadt (đây là cách duy nhất để tàu chủ lực của Hạm đội Baltic ra khơi trong toàn bộ cuộc chiến tranh). Từ mùng 6 tháng 9 năm 1941, đã tham gia tích cực trong các trận bắn phá trận địa bộ binh địch gần Leningrad. Ngày 21 tháng 9 năm 1941, tàu chủ lực đã phải hứng chịu cuộc tấn công của các máy bay ném bom Đức, đã bị trúng ba quả bom vào bộ phận mũi tàu. Ngày 23 tháng 9 và 27 tháng 9 năm 1941 bị ba quả bom trực tiếp; ngoài ra, hàng loạt các vết thương do bom nổ gần. Tàu chủ lực bị thiệt hại nặng: tháp pháo thứ 2 bị hỏng, tháp pháo thứ ba bị thương, boong mũi bị phá hủy nặng nề.

Tháng 10 năm 1941, “Cách mạng tháng Mười” bị trúng 7 quả đạn, sau đo, tàu chủ lực di chuyển từ Kronshtadt tới Leningrad, tới thành xưởng Baltic. Tuy nhiên, các đơn vị pháo bờ biển của địch tiếp tục bắn vào tàu: từ tháng 12 năm 1941 đến tháng 10 năm 1943, tàu chủ lực bị trúng hơn 10 quả đạn. Ngoài ra, ngày 24 tháng 4 năm 1942, hàng loạt vết thương trên “Cách mạng tháng Mười” xuất hiện do bom nổ gần. Tàu chủ lực cũng thường xuyên bắn phá vào trận địa địch cho đến tháng 1 năm 1944.

“Chiến sĩ Công xã Pari” ngày 22 tháng 6 năm 1941 đang ở Sevastopol, mùng 1 tháng 11 năm 1941 đã tới Poti. Tàu đã hoàn thành 2 cuộc hành quân tới Sevastopol đang bị bao vây, nới nó đã bắn vào trận địa địch (28 tháng 11 và 29 tháng 12 năm 1941). Trong tháng 1 đến tháng 3 năm 1942, tàu chủ lực đã 5 lần ra khơi tới bờ biển Krưm để yểm trợ bằng pháo cho chiến dịch đổ bộ Krech-Feodosia. Trong tháng 3-4 năm 1942, tàu được sửa chữa ở Poti, thay thế nòng pháo chính, nhưng không tham gia thêm hoạt động chiến đấu nào. Ngày 31 tháng 4 năm 1943, “Chiến sĩ Công xã Pari” được khôi phục lại tên gọi “Sevastopol”. Trong tháng 9 năm 1943, các pháo 120mm đã tháo khỏi tàu và lắp trên các trận địa phòng thủ bờ gần Novorossiysk. Mùng 5 tháng 11 năm 1944, tàu đã quay trở lại giải phóng Sevastopol.

Đề án tàu ngầm nguyên tử 627 “Kit”

(http://i1129.photobucket.com/albums/m509/daibangden_T80UD/pl627.jpg)

Kinh nghiệm trong Chiến tranh Thế giới thứ hai đã chỉ ra rằng kết quả phát triển lực lượng chống ngầm và các tàu ngầm được trang bị các khí tài ra đa định vị có thể hoạt động một cách hiệu quả chỉ khi dưới mặt nước. Khi đó, chúng phải có khả năng đạt tốc độ dưới nước cao (trên 20 hải lý), cho phép chiếm vị trí thuận lợi khi tấn công và rút lui khỏi khu vực kiểm soát của tàu ngầm địch. Theo tính toán, với khả năng hạn chế (do sự tăng kích thước khối lượng không hợp lý) của các thiết bị năng lượng, đã ảnh hưởng tới việc sử dụng tàu ngầm. Vì thế, các công trình sư tàu ngầm đã bắt đầu tìm kiếm hoạt động sử dụng các động cơ nhiệt kiểu mới.

Trong những năm đầu sau chiến tranh, trong các cường quốc Hải quân hàng đầu sau khi Đức đầu hàng, với việc sử dụng kinh nghiệm và các chuyên gia của nước này đã kiểm tra hàng loạt thí nghiệm với các thiết bị động cơ tuabin khí hơi (PGTU) hoạt động trên sự tích tụ peroxit của hidro (động cơ Walter). Tuy nhên, độ tin cậy khai thác sử dụng thấp của loại động cơ này, sự tiêu thụ đáng kế lượng peroxit hidro trong tốc độ lớn đã hạn chế tuổi thọ của động năng lượng của động cơ này đã là tiền đề sự ưu tiên sử dụng một cách nguyên tắc các thiết bị năng lượng mới – nguyên tử (AEU). Không phục thuộc vào áp suất không khí, động cơ năng lượng nguyên tử cho phép khi hạn chế về khích thước khối lượng nhận được công suất tổng lớn và đảm bảo sự di chuyển của tàu ngầm trong vị trí dưới nước với tốc độ cao trong thời gian kéo dài. Không một loại thiết bị năng lượng nào khác của tàu ngầm có thể đạt được hiệu quả làm việc như vậy.

Ở Mỹ, chương trình chế tạo các tàu ngầm nguyên tử (APL) được phát triển trong tháng 12 năm 1945, còn năm sau, các công việc này được đẩy nhanh tiến độ. Vào năm 1948, thiết kế động cơ năng lượng nguyên tử đã kết thúc, và ngày 14 tháng 6 năm 1952, trên xưởng “Electric Boat Dvigin” của hãng “General Dinamic Korporeishn” thành phố Groton (thủ phủ Konnencticut) đã khởi công tàu ngầm nguyên tử đầu tiên trên thế giới “Nautilus”. Tháng 9 năm 1955 – 9 năm sau khi bắt đầu đóng, nó đã có mặt trong Hải quân Mỹ.

Cùng với thời kỳ này, với việc chế tạo tàu ngầm nguyên tử cũng được bắt đầu ở Liên Xô. Mùng 9 tháng 9 năm 1952, theo Mệnh lệnh của Hội đồng Bộ Trưởng Liên Xô, theo đó, ở Moskva đã thành lập 2 nhóm chuyên gia: một – để thực hiện viêc thiết kế đề án tàu ngầm nguyên tử; nhóm khác – để thiết kế các thiết bị năng lượng của tàu ngầm. Chỉ đạo nhóm đầu tiên là Vladimir Nikolaevich Peregudov, làm việc trong thời kỳ này với tư cách phó viện trưởng Viện Nghiên cứu khoa học số 45 theo công nghiệp đóng tàu. Nhóm nghiên cứu động cơ được dẫn đầu bởi Nikolao Antonovic Dollezhal, sau đó là viện sỹ Viện Hàn lâm khoa học Liên Xô. Chỉ đạo khoa học các công việc chế tạo động cơ năng lượng nguyên tử và tàu ngầm nguyên tử được giao cho viện trưởng Viện năng lượng nguyên tử Liên Xô – Viện sĩ Anatoli Petrovich Aleksandrov. Nhìn chung, nhưng không hoàn toàn sự chỉ đạo tập thể về chế tạo tàu ngầm được giao cho một trong số những người khởi xướng chế tạo tàu ngầm nguyên tử - phó chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng Vyacheslav Aleksandrovich Malưshev.

Đứng đầu nhóm thiết kế tàu ngầm nguyên tử là V.N.Peregudov là một kỹ sư đóng tàu giàu kinh nghiệm. Là sỹ quan Hải quân hàng đầu, thuyền trưởng cấp 1, ông có kinh nghiệm lớn trong các tổ chức nghiên cứu khoa học và thiết kế thuộc Hải quân và công nghiệp đóng tàu. Năm 1941 – 1947, ông đã làm việc trong phòng thiết kế hàng đầu về tàu ngầm thời gian đó – Phòng Thiết kế Trung ương số 18 trong chức vụ trưởng phòng, sau đó là tổng công trình sự của các tàu ngầm Đề án 608 và 613. Trong nhóm của mình, V.N.Peregudov đã làm việc với các chuyên gia có trình độ cao trước đây. Xương sống của nhóm gồm phó tổng công trình sư tàu ngầm Đề án 611 V.P.Funikov (Phòng Thiết kế Trung ương số 18), đã trở thành cánh tay phải của Peregudov, trưởng phòng Thiết kế Trung ương số 18 A.V.Bazilievich và N.V.Anuchin, người chịu trách nhiệm giám sát các câu hỏi thiết kế chung, bố cục chung của tàu và hệ thống trên tàu, phó tổng công trình sư tàu ngầm Đề án 617 V.P.Goryachev (Phòng thiết kế số 143), chịu trách nhiệm về trang bị điện tử và vô tuyến của tàu ngầm, trưởng phòng Thiết kế số 143 P.D.Degtiarev, chịu trách nhiệm về thiết bị năng lượng chính, trưởng phòng Viện nghiên cứu khoa học Trung ương số 45.

B.K.Razletov, người đứng đầu việc phát triển các câu hỏi về độ vững chắc và thiết kế thân tàu. Thành phần của nhóm thường xuyên được tăng cường và tới thời điểm kết thúc nghiên cứu lên đến 35 người.

Các hoạt động của nhóm các nhà thiết kế tàu ngầm nguyên tử và thiết bị năng lượng đã tiến hành song song và thực hiện tìm kiếm các tính năng. Theo tính toán, đây là công việc đặc biệt bí mật, phạm vi thu hút các chuyên gia rất hạn chế. Thậm chí, các chuyên gia Hải quân đến thời điểm đó không được tham gia thực hiện thiết kế và lựa chọn các yêu cầu liên quan tới các phần tử kỹ chiến thuật (TTE) của tàu ngầm nguyên tử.

Đến tháng 3 năm 1953, nhóm làm việc của V.N.Peregudov đã hoàn thành nghiên cứu tàu ngầm nguyên tử trong phạm vi Đề án sơ khai.

Theo tính toàn của các nhà thiết kế, tàu được sử dụng để tấn công khu vực ven biển của địch (các căn cứ Hải quân, bến cảng…). Để thực hiện nhiệm vụ này, tàu ngầm dự kiến được trang bị ngư lôi T-15 (đường kính 1550mm, chiều dài gần 24 mét) với đầu đạn hạt nhân. Sự lựa chọn loại vũ khí này được giải thích bởi sự thiếu vắng các tên lửa đạn đạo cơ sở của Hải quân khi đó.

Vũ khí truyền thống – các ngư lôi 533mm – gồm có trong thành phần trang bị tự vệ.

Theo hình dáng và các phần tử kỹ - chiến thuật, phiên bản tàu ngầm nguyên tử được thiết kế một cách thực tế khác với các tàu ngầm trang bị động cơ điện – diesel (DEPL). Tàu ngầm nguyên tử đầu tiên phải có tốc độ 25 hải lý mà với nó, tàu có thể di chuyển lâu dài dưới nước. Tổng cộng thời gian lặn kéo dài là 50 – 60 ngày. Độ lặn sâu của tàu ngầm nguyên tử nội địa đầu tiên theo so sánh với các tàu ngầm nước ngoài của thời kỳ Chiến tranh Thế giới thứ hai tăng lên gấp đôi. Tàu ngầm nguyên tử dự kiến được trang bị thiết bị năng lượng hai trục. Không bình thường trong thời điểm đó là hình dáng điếu xì gà của thân tàu với bộ phận mũi hình elip được đề ra bởi vì yêu cầu bố trí thiết bị ngư lôi mũi cho các ngư lôi T-15, đồng thời đảm bảo giảm lực cản của nước khi di chuyển ở vị trí dưới nước.

Cùng với đó, các giải pháp kỹ thuật theo tàu ngầm nguyên tử đầu tiên đã giữ lại những dấu ấn của các hướng truyền thống có đặc điểm của tàu ngầm điện – diesel, một trong số đó – Đề án 611 – tiếp nhận trong vai trò nguyên mẫu. Đặc biệt, duy trì bố cục nguyên tắc của tàu, hệ thống năng lượng điện được xây dựng trong sự tiếp nhận dòng điện một chiều, sử dụng bộ phận thống nhất trang thiết bị.

Việc phát triển quy môt lớn thiết kế thí nghiệm tàu ngầm nguyên tử nhận số hiệu “627”, được giao cho Phòng thiết kế đặc biệt Leningrad số 143 (SKV-143), được chế tạo năm 1948 cho thiết kế tốc độ tàu ngầm với các thiết bị năng lượng mới. Trong những năm 1948 – 1953, ở Phòng thiết kế đặc biệt số 143 đã thực hiện các công việc về tàu ngầm với thiết bị năng lượng tuabin khí hơi của Đề án 617. Trưởng phòng Thiết kế đặc biệt số 143 và tổng công trình sư tàu ngầm nguyên tử Đề án 627 “Cá voi” là V.N.Peregudov. Thực tế, toàn bộ các chuyên gia nhóm tổ hợp đang làm việc ở Moskva đồng thời được đưa đến Phòng thiết kế số 143, nơi họ đóng vai trò lãnh đạo các hướng làm việc tương ứng.

Từ tháng 3 năm 1953 đến tháng 5 năm 1954, tập thể Phòng thí nghiệm số 143 đã phát triển thiết kế sơ khai và kỹ thuật của tàu ngầm nguyên tử. Các tổ chức công nghiệp thiết kế và nghiên cứu khoa học hàng đầu về đóng tàu, Công nghiệp hạng trung và các ngành đã thực hiện tổ hợp các công việc thiết kế - thí nghiệm và thí nghiệm theo xử lý các giải pháp kỹ thuật, chế tạo trang thiết bị, vũ khí và các vật liệu thiết kế. Thực tế, có sự hỗ trợ lớn của Viện sĩ A.P.Aleksandrov – lãnh đạo khoa học của Đề án cho các nhà thiết kế. Hầu như hàng tuần, ông đến Leningrad, nới các cuộc họp phân tích với các thiết kế tàu ngầm nguyên tử và các nhà thiết kế của trang bị được xác định bằng giải pháp quyết định nhiều vấn đề khác nhau và đa dạng, vốn không thể tránh khỏi trong công việc mới. Bằng các nỗ lực tổng thể đã thành công trong việc vượt qua những vấn đề khoa học – kỹ thuật nghiêm trọng, nhiều trong số đó về nguyên tắc về chức năng phù hợp cho việc đóng tàu ngầm.

Nhiệm vụ quan trọng là thiết kế thiết bị năng lượng nguyên tử và tổ hợp trang bị liên quan với nó. Việc thiết kế thiết bị năng lượng nguyên tử được tiến hành dưới sự chỉ đạo của Viện năng lượng nguyên tử AN Liên Xô. Thiết bị sản xuất hơi nước được thiết kế ở Viện Nghiên cứu khoa học số 8 thuộc Bộ xe máy hạng trung dưới sự chỉ đạo của N.A.Dollezhal. Cùng với Viện Nghiên cứu khoa học số 8, Phòng Thiết kế đặc biệt lắp ráp nồi hơi thuộc xưởng Baltic mang tên S.Ordzhonikidze đã làm việc dưới sự chế tạo máy phát tuabin hơi nước (Tổng công trình sư G.A.Gansanov), còn Phòng thiết kế đặc biệt thuộc xưởng Kirov (Leningrad – OKB-LKZ) – các bơm của của mạch đầu tiên (Tổng công trình sư N.M.Sinev). Việc thiết kế thiết bị tuabin hơi nước được thực hiện ở Phòng Thiết kế đặc biệt thuộc xưởng Kirov (Tổng công trình sư M.A.Kazak) với sự tham gia của các chuyên gia năng lượng của Phòng Thiết kế số 143 do G.A.Voronhich lãnh đạo.

Sự tăng cường độ lặn sâu của tàu ngầm yêu cầu việc chế tạo thép mới có độ cứng mới AK-25 và vật liệu hàn cho nó. Chúng được thiết kế ở Viện Nghiên cứu khoa học số 48 về công nghiệp đóng tàu (Viện trưởng G.N.Kopưrin). Từ các vật liệu mới đã chế tạo các khoang thí nghiệm và đưa chúng tới các thí nghiệm động lực và tĩnh lực học.

Việc phát triển các câu hỏi về đảm bảo độ vững chắc và các thí nghiệm do các chuyên gia của Viện Nghiên cứu khoa học số 45 về đóng tàu (viện trưởng V.I.Pershin). Ở đó cũng đồng thời thực hiện các công việc làm giảm độ rung của máy và tiếng ồn của tàu ngầm.

Việc xử lý thủy động lực của tàu ngầm nguyên tử có hình dáng thân phi truyền thống, ngăn cách các buồng và cánh đuôi ở mạn tàu được thực hiện song song bởi các chuyên gia Viện Nghiên cứu khoa học số 45 và Viện thủy động lực Trung ương (TsAGI) thuộc công nghiệp hàng không (chỉ đạo công việc K.K.Fedyaevskyi).

Vấn đề lớn là việc bảo đảm điều kiện sống cho thủy thủ đoàn tàu ngầm nguyên tử trong các điều kiện sinh hoạt lâu dài trong các buồng kín, không có sự lưu thông không khí, trong các điều kiện tương tác hoạt động của thiết bị năng lượng nguyên tử và trang bị khác. Hệ thống tổ hợp điều hòa không khí và quạt gió đã được chế tạo, bảo đảm sự hỗ trợ các tham số về độ ẩm thuận lợi của không khí, các thiết bị đặc biệt, bảo đảm sự hỗ trợ của thành phần khí tối ưu, các khí tài kiểm tra phóng xạ của tàu và trang bị khác. Việc kiểm tra trang bị được chế tạo và các điều kiện có người ở được tiến hành đặc biệt ở tàu ngầm D-2 được trang bị lại. Trong thời gian 50 ngày trên thành tàu ngầm, bằng các thiết bị thí nghiệm đã kiếm tra sự sống và làm việc của thủy thủ đoàn một cách thành công trong điều kiện không có sự lưu thông không khí.

Trang thiết bị điện khác nhau được thiết kế và chế tạo ở xưởng “Elektrosila” (Leningrad).

Tổ hợp công việc lớn trong việc chế tạo vũ khí tấn công của tàu ngầm nguyên tử - ngư lôi T-15, tuy nhiên, vấn đề đạt được độ bắn chính xác và hiệu quả tiếp nhận cần thiết vẫn không được giải quyết đến cùng.

Tháng 7 năm 1954, liên quan đến việc chế tạo tàu ngầm nguyên tử, lần đầu tiên đã thu hút các chuyên gia Hải quân. Nhóm chuyên gia Hải quân đã đánh giá trong kết luận của mình về vấn đề hiệu qua sử dụng tàu trong mục đích cơ bản. Thực tế, để tấn công, tàu ngầm nguyên tử yêu cầu tiếp cận mục tiêu ở cự ly dưới 40km, làm lộ vị trí của mình dưới các vật định hướng trên bờ với sự hỗ trợ của đài ra đa định vị sau khi bắn. Theo tính toán, việc không thể duy trì sự bí mật trong khả năng hoạt động của tàu ngầm ở các khu vực gần bờ biển kể thù trong các điều kiện vấp phải lực lượng chống ngầm, các chuyên gia Hải quân đã làm báo cáo về sự không hợp lý trong thành phần trang bị vũ khí của tàu ngầm nguyên tử thí nghiệm.

Ngoài ra, trong kết luận của nhóm chuyên gia đã đánh giá tốc độ không đủ lớn, việc tiếp nhận vũ khí tự vệ (2 thiết bị phóng ngư lôi với 2 ngư lôi 533mm) và hàng loạt các nhược điểm. Kết quả của cuộc thẩm định là đã tiếp nhận quyết định về hiệu chỉnh thiết kế kỹ thuật và được Phòng Thiết kế đặc biệt số 143 thực hiện vào giữa năm 1955.

Trong phương án sau cùng, tàu ngầm nguyên tử Đề án 627, ngư lôi T-15 đã bị loại khỏi thành phần vũ khí, còn thay cho nó là 8 thiết bị ngư lôi 533mm với cơ số 20 đạn ngư lôi. Được nhận trang bị ngư lôi mạnh, tàu ngầm nguyên tử nội địa đầu tiên, hiện tại, được sử dụng để chống lại các tàu chiến và tàu vận tải của địch trên các đại dương và các tuyến giao thông trên biển xa.

Sau khi hiệu chỉnh thiết kế kỹ thuật, tàu ngầm nguyên tử vẫn duy trì các đặc điểm cơ bản của thiết kế trước: cấu trúc hai thân, thân kéo dài (tỷ lệ chiều dài – rộng: 13,3) với sự kéo dài (gần nửa chiều dài) miếng đệm hình trụ và mặt cắt ngang, gần tròn, dạng elip của bộ phận cuối mũi tàu và đường bao “dẹt” ở thân tàu, đảm bảo sự bố trí thiết bị năng lượng hai trục. Đường bao bảo vệ khu vực có người ở của thân nhẹ, che chắn buồng và cửa ra vào, đã mang lại cho tàu ngầm nguyên tử điểm đăc biệt có tên gọi “danh thiếp” của các tàu ngầm được thiết kế ở Phòng Thiết kế đặc biệt số 134.

Thân chắc chắn của tàu ngầm được chia thành 9 khoang. Theo nhiệm vụ chức năng, các khoang mũi tàu đồng dạng với tàu ngầm điện – diesel:

1 – Ngư lôi ở mũi tàu

2 - Buồng bộ tích lũy

3 – Buồng của trạm (đài chỉ huy) trung tâm

4 – Buồng trang bị hỗ trợ

Thiết bị năng lượng nguyên tử gồm 2 lò phản ứng với các máy phát điện hơi nước và một số các tổ hợp tuabin răng cưa được bố trí trong các buồng số V (lò phản ứng) và VI (tuabin). Các lò phản ứng của thiết bị sản xuất hơi nước hiệu VM-A – dạng (làm mát) bằng nước được lắp ngay sau nhau trong mặt phẳng hướng tâm của tàu, còn lò phản ứng hơi nước được bố trí bên cạnh chúng (trên thành trái – máy phát điện hơi nước của lò phản ứng ở mũi, bên phải – lò phản ứng mạn tàu). Các buồng thiết bị năng lượng nguyên tử trang bị bằng các thiết bị phòng vệ sinh học – trong sự kết hợp đặc biệt với các biện pháp thiết kế phải đảm bảo khả năng an toàn trước phóng xạ trên tàu. Hệ thống bố trí của thiết bị năng lượng nguyên tử được tiếp nhận ở giữa theo chiều dài bộ phận thân tàu đã đơn giản độ chênh mớn nước của tàu ngầm và cho phép phân chia mũi và mạn tàu khỏi các buồng chiếm vị trí của buồng động cơ, trong đó bố trí phòng ở của thủy thủ đoàn và các trạm chiến đấu.

Trong buồng số VII – buồng điện lực, bố trí các động cơ điện bánh lái hỗ trợ, đảm bảo khả năng di chuyển với tốc độ 8 hải lý, trong buồng VIII và IX - buồng cho người ở và trang bị các hệ thống của tàu.

Sự hợp lý của bố cục các khoang đạt được bằng việc xử lý bố trí trang bị trên các mô hình ngoài trời, được thực hiện để thí nghiệm cho toàn bộ các phòng của tàu ngầm.

Tàu ngầm nguyên tử Đề án 627 được trang bị các khí tài đủ hiện đại cho việc quan sát, thông tin liên lạc và dẫn đường, bộ phận lớn đã được khai thác trên tàu ngầm điện – diesel Đề án 611 và 613.

Trang bị thủy âm gồm có đài thủy âm (GAS) “Arktika”, đảm bảo khả năng phát hiện mục tiêu và xác định các tọa độ của chúng trong các chế độ tìm phương theo tiếng ồn. Đài thủy âm phát hiện các tín hiệu thủy âm và liên lạc âm thành ngầm “Svet”, đài tìm phương tiếng ồn “Mars-16KP” và đài thủy âm phát hiện chướng ngại vật dưới nước “Luch”. Đặc biệt, đài thủy âm “Arktika” trên tàu ngầm nguyên tử Đề án 627 có (là) sự bố trí ăng ten trong bộ phận mũi bảo vệ buồng, đồng thời, xuất hiện sự theo dõi tự động mục tiêu có tiếng ồn tăng cường chất lượng xử lý thông tin để bắn ngư lôi.

Trong thành phần trang bị ra đa định vị có đài phát hiện mục tiêu nổi và điều khiển bắn ngư lôi “Prizma” và đài phát hiện ra đa định vị đang hoạt động “Nakat”.

Các khí tài thông tin liên lạc gồm có tổ hợp máy thu và phát, tương tự với thiết bị được lắp trên tàu ngầm điện – diesel Đề án 611 và 613. Chúng đảm bảo sự thu điện vô tuyến, được truyền tải từ các trạm chỉ huy trên bờ (BKP), trong đó có dải bước sóng dài trên độ sâu thấp, đồng thời thông tin hai mặt (chiều) trong các dải sóng dài và ngắn với trạm chỉ huy trên bờ, với các tàu chiến và máy bay của Hải quân.

Trang bị hoa tiêu bố sung bằng tổ hợp dẫn đường được thiết kế đặc biệt “Pluton”, đảm bảo định hướng và sử dụng vũ khí ngư lôi khi bơi trong giới hạn 80 độ bắc và vĩ độ nam.

Trang bị ngư lôi của tàu ngầm nguyên tử Đề án 627 có khả năng chiến đấu cao. Lần đầu tiên trong thực tế Liên Xô, việc bắn ngư lôi được đảm bảo ở độ sâu 100 mét. Với tàu ngầm có thể sử dụng toàn bộ các kiểu ngư lôi. Việc thiết lập thông tin bắn cho chúng được thực hiện bởi hệ thống tự động “Toryi”.

Để đảm bảo khả năng dẫn đường cho tàu, lần đầu tiên đã sử dụng sự điều khiển tự động theo vòng và độ sâu với sự hỗ trợ của máy ổn định “Kurs” và “Strela”, sau đó đã chứng minh rất hữu ích, đặc biệt là khi tàu ngầm di chuyển trong tốc độ cao.

Trong các mục đích tăng cường giảm tiếng ồn, sử dụng các máy có tính chất giảm rung, trang bị cơ bản được giảm chấn (sóc), tiếp nhận sự chống rung, lắp các chân vịt bánh lái độ ồn thấp… Kết quả là độ ồn dưới nước của tàu ngầm nguyên tử Đề án 627 khi di chuyển với tốc độ trung bình trong độ sâu tiềm vọng thấm hơn so với tàu ngầm nguyên tử các Đề án 611 và 613.

Với quan điểm hiện đại, có thể xem xét tiếp nhận tổ hợp các biện pháp chống thủy âm như là không đủ để tạo tiếng ồn cho tàu ngầm và tính toán rằng theo các tính năng thủy âm, lần đầu tiên các tàu ngầm nguyên tử Liên Xô thấp hơn của Mỹ. Nhưng đến giai đoạn này, vấn đề giảm độ ồn còn không được dự kiến cho các Đề án tàu ngầm đầu tiên và không đủ biện pháp được thiết kế và thể hiện (áp dụng) trong thực tế chế tạo các máy móc giảm tiếng ồn và thiết kế tàu. Khi chế tạo tàu ngầm nguyên tử đầu tiên, việc ưu tiên hàng đầu là làm cho nó độc lập với không khí, tương ứng với đó là bảo vệ an toàn cho tàu khỏi sự phát hiện của các đài ra đa định vị. Nếu xem xét thiết kế từ các quan điểm này, thì khối lượng các biện pháp áp dụng để giảm tiếng ồn của tàu ngầm có thể xem xét đầy đủ.

Đồng thời, ở thành phố Obinsk đã chế tao nguyên mẫu của thiết bị năng lượng nguyên tử mà đầu năm 1956 đã được nạp năng lượng điện.

Biểu đồ làm việc được vạch ra một cách chặt chẽ cho thời hạn quy định đưa tàu ngầm nguyên tử đầu tiên của Liên Xô vào biên chế, chương trình chế tạo được đưa lên cấp quốc già và thường xuyên được chính phủ và lãnh đạo chính trị hàng đầu quốc gia kiểm tra. Cùng với đó là tiếp nhận thời gian gấp rút thực hiện các công việc cũng có mặt tiêu cực – trên tàu đã xuất hiện nhiều vấn đề về việc kiểm tra trang bị, nhiều điểm yếu xuất hiện đã được khắc phục trực tiếp trong quá trình đóng, còn sau đó là khai thác sử dụng.

Buổi lễ khởi công long trọng tàu ngầm nguyên tử thí nghiệm Đề án 627 diễn ra ngày 24 tháng 9 năm 1955. Việc đóng tàu được tiến hành một cách mạnh mẽ và đến tháng 8 năm 1957, đã kết thúc thành công việc lắp trang bị cơ bản. Mùng 9 tháng 8 cùng năm, tàu ngầm đã được hạ thủy. Đặc biệt, việc này được thực hiện bằng phương pháo hạ (thả) nghiêng.

Tháng 9 năm 1957, bắt đầu thí nghiệm neo đậu của tàu ngầm nguyên tử, trong quá trình này, sự chú ý chính tập trung vào thiết bị năng lượng nguyên tử. Ngày 14 tháng 9, đã tiến hành kiếm tra các lò phản ứng với báo cáo về cấp độ công suất được kiểm soát của chúng ở mức tối thiểu.

Trong quá trình thí nghiệm neo đậu đã xuất hiện hàng loạt lỗi trong hoạt động của các máy, hệ thống và thiết bị. Trang bị lỗi đã được thay thế vào hoàn thiện hàng loạt thiết kế. Như, đặc biệt là việc loại trừ xự xâm thực của bơm tuần hoàn của các bộ tụ điện chính yêu cầu chuẩn bị và lắp trên bộ phận dưới nước của tàu ngầm nguyên tử đang ở trên mặt nước, các hầm dẫn nước đặc biệt.

Trước khi khởi động các khu vực hoạt động của lò phản ứng trên tàu đã xuất hiện bối cảnh phóng xạ được tăng cường. Nguyên nhân, đã được chỉ ra, gồm có trong việc sử dụng để chiến sáng thang chia độ các khí tài sơn phát quang, chứa yếu tố phóng xạ. Sau đó đã phải loại bỏ loại sơn này từ nhiều khí tài, và sau đó từ đó loại bỏ ra không chỉ trong ngành đóng tàu ngầm mà còn các ngành kỹ thuật khác.

Trong quá trình các thí nghiệm, thủy thủ đoàn đã làm chủ được tàu và thiết bị năng lượng của nó. Các phân đội chiến đấu và phục vụ được chỉ huy bởi các sỹ quan trẻ. Việc huấn luyện và học tập của các thành viên thuộc bộ phận chiến đấu điện cơ phục vụ cho thiết bị năng lượng nguyên tử, đã diễn ra trên học cụ ngoài trời ở Obinsk dưới sự hướng dẫn trực tiếp của Viện sĩ A.P.Aleksandrov.

Thuyền trưởng đầu tiên của tàu ngầm nguyên tử Đề án 627, nhận số hiệu chiến thuật K-3 (tàu tuần dương – 3) là thuyền trưởng tàu ngầm có kinh nghiệm hạng 1 Leonid Gavrilovich Osipenko. Trợ lý lâu năm của thuyền trưởng là thuyền trưởng hạng 2 Lev Mikhailovich Zhiltsov, còn chỉ huy bộ phận tác chiến cơ điện – thuyền trưởng – kỹ sư hạng 2 Boris Petrovic Akylov.

Đầy tháng 7 năm 1958, K-3 đã được trình bày trước Ủy ban nhà nước dưới sự chủ nhiệm của Phó Đô đốc V.N.Ivanov để tiến hành cách thí nghiệm động lực – diễn ra trên biển Trắng từ mùng 3 tháng 7 đến mùng 1 tháng 12.

Mùng 4 tháng 7 năm 1958, lúc 10 giờ 3 phút, lần đầu tiên trong lịch sử Hải quân Liên Xô đã có sự xuất hiện tàu ngầm chạy bằng năng lượng nguyên tử. Nhiệm vụ đầu tiên – kiểm tra khả năng hoạt động của thiết bị năng lượng nguyên tử và trang bị cơ bản của tàu ngầm nguyên tử - thủy thủ đoàn đã thực hiện một cách thành công. Lịch sử đã bước sang trang mới bằng sự hoạt động của hạm đội nguyên tử.

Trong thời gian thí nghiệm động lực, thiết bị năng lượng nguyên tử đã phải chứng tỏ khả năng hoạt động trong các điều kiện thực của biển khơi, trong đó khi rung, lắc, nghiêng, chòng chành, đồng thời khi lặp ở độ sâu giới hạn. Thiết bị năng lượng nguyên tử đã được kiểm soát tốt có sự tin cậy trong hoạt động.

Trong thời kỳ các thí nghiệm về động lực, K-3 đã hoàn thành 5 lần ra biển, trong quá trình này, thực tế, đã khẳng định được các phần tử kỹ chiến thuật cơ bản đã đề ra trong thiết kế. Trong “Văn bản của Ủy ban nhà nước về các thí nghiệm động lực…” đã đánh giá rằng việc chế tạo lần đầu tiên ở Liên Xô tàu ngầm nguyên tử là thành công khoa học kỹ thuật lớn nhất trong lĩnh vực đóng tàu ngầm. Theo so sánh với các tàu ngầm điện – diesel đang có, tàu ngầm nguyên tử có tốc độ dưới nước cao hơn 1,5-2 lần và có thể bơi 25 – 30 000 dặm trên thực tế mà không bị giới hạn bởi tốc độ.

Như vậy, tàu ngầm nguyên tử được chế tạo theo tầm bơi xa gấp 60 – 75 lần vượt trội so với tàu ngầm điện – diesel – có tầm bơi xa gần 400 dặm.

Theo hàng loạt các phần tử kỹ - chiến thuật, tàu ngầm nguyên tử thí nghiệm đề án 627 đã vượt trội tàu ngầm “Nautilus” cùng lớp của nước ngoài (Mỹ).

Việc áp dụng năng lượng nguyên tử trong ngành đóng tàu ngầm có ý nghĩa thay đổi căn bản chất lượng tác chiến của tàu ngầm. Từ những tàu ngầm “lặn” đã chuyển thành những tàu ngầm thực sự, có khả năng hoạt động độc lập với không khí và không phải nổi lên bề mặt nước. Con đường mới trên nguyên tắc đã được mở ra về việc nâng cao chất lượng khả năng chiến đấu của tàu ngầm trong ưu tiên hàng đầu là sự bí mật. Kết quả của việc chuyển sang năng lượng nguyên tử là việc chế tạo vũ khí tên lửa, sự tiến bộ của các khí tài quan sát vô tuyến điện và thông tin liên lạc cuối những năm 50 – đầu 60 đã tạo thành các điều kiện cho việc ra đời tàu ngầm một lớp tàu chiến đấu mới sau thời kỳ khủng hoảng đã được chỉ ra trong cuối Chiến tranh Thế giới sau sự tăng cường số lượng và chất lượng của lực lượng chống ngầm.

Cùng với đó, các thí nghiệm tàu ngầm nguyên tử K-3 chỉ ra rằng kỹ thuật mới chưa được xử lý và tin cậy hoàn toàn. Như thường xuyên với các hệ thống kỹ thuật mới, nó phải trải qua thời kỳ “bệnh trẻ em”. Vấn đề chính của các tàu ngầm nguyên tử Liên Xô đầu tiên là bảo đảm sự sinh hoạt cho thủy thủ đoàn và đảm bảo sự hoạt động tin cậy của thiết bị năng lượng máy phát điện hơi nước nguyên tử. Thực tế, sau vài trăm giờ làm việc, trong các bó tuabin của các máy phát điện hơi nước đã tạo thành các vết không kín (nứt), gây ra trong đó sự tăng cường chất phóng xạ.

Điểm đáng chú ý là trên thiết bị năng lượng nguyên tử nguyên mẫu trên mặt đất, vấn đề này không xuất hiện.

Yêu cầu đặt ra cần xác định và khắc phục các nguyên nhân của sự xuất hiện này (các vết nứt) cho các nhà khoa học và công trình sư. Kết quả là thiết kế máy phát điện tuabin đã được thay đổi, chọn các vật liệu mới và hiện đại hóa hệ thống xử lý nước cho thiết bị sản xuất hơi nước.

Vấn đề này và các vấn đề khác đã được giải quyết trong quá trình khai thác sử dụng thí nghiệm tàu ngầm nguyên tử K-3 để đưa tàu vào Hải quân theo quyết định của Chỉnh phủ Liên Xô và tháng 1 năm 1959. Đến thời kỳ này, đã sản xuất được các trang bị mới, hiện đại hóa nhiều máy móc và thiết bị, mang lại các thay đổi trong cấu trúc tàu và thành phần các khí tài kỹ thuật, đã áp dụng trong những lần thí nghiệm đầu tiên về sự quá tải ở khu vực hoạt động trong các lò phản ứng.

Do việc chế tạo tàu ngầm nguyên tử đầu tiên đã được kéo theo sự tham gia của nhiều công trình sư, kỹ sư và công nhân tham gia trong thiết kế và đóng tàu. Năm 1959, Tổng công trình sư của tàu ngầm nguyên tử Đề án 627 V.N.Peregudov đã nhận giải thưởng Anh hung Lao động Xã hội chủi nghĩa. Tập thể Phòng thí nghiệm đặc biệt số 143 và xưởng 402 được trao tặng Huân chương Lenin. Nhóm những người tham gia công việc, có sự đóng góp lớn được nhận giải thưởng Lenin.

Việc chế tạo tàu ngầm nguyên tử nội địa đầu tiên đã thu hút sự tham gia của gần 135 xí nghiệp và tổ chức của mọi quốc gia, trong đó có 20 phòng thiết kế, 35 viện nghiên cứu – khoa học và gần 80 xưởng – nhà cung cấp thiết bị. Tổng cộng trong 6 năm, đã giải quyết thành công nhiệm vụ kỹ thuật phức tạp nhất, tương đướng với việc chế tạo các tàu vũ trụ đầu tiên.

Sau khi hoàn thành khai thách sử dụng thí nghiệm, việc xử lý thiết kế và máy móc trong giữa năm 1962, K-3 đã được chuẩn bị một cách đặc biệt để thực hiện chuyến hành quân đầu tiên trong lịch sử tàu ngầm Liên Xô tới cực Bắc. Tàu được gia cố các phòng bảo vệ và thân nhẹ, lắp các đài thủy âm đặc biệt, thiết bị dẫn đường và hệ thống truyền hình dưới nước.

Ngày 11 tháng 7, tàu ngầm nguyên tử đã rời căn cứ và nhanh chóng lao tới mép những tảng băng. Ngày 15 tháng 7, K-3 lần đầu tiên đã tới vùng cực ở 84 mét độ vĩ bắc và cắm lá quốc kỳ của Liên bang Xô Viết trên băng đá.

Ngày 17 tháng 7 năm 1962, tàu ngầm nguyên tử đã đến cực Bắc. Lúc 7 giờ sáng, tàu lần đầu tiên tiến tới vị trí địa lý trong vị trí dưới nước. Tuy nhiên, việc nổi do băng đá dày đặc, lớp băng dày 12 mét đã không thành công. Tàu quay lại điểm cực Bắc trong hành trình quay về khoảng gần 10 giờ sáng.

Trong những ngày cuối cùng, K-3 tiếp tục vơi dưới các lớp đá vùng cực và một vài lần nổi lên để quan trắc và thông tin liên lạc, trong đó, trong lỗ nước trên băng có kích thước vượt trội đáng kể chiều dài tàu ngầm nguyên tử. Trong thời gian hành quân vượt qua 3115 dặm, trong đó khoảng 1300 dặm dưới băng. Tàu bơi với tốc độ trung bình gần 15 hải lý dưới độ sâu 15 – 120 mét.

Ngày 21 tháng 7 năm 1962, K-3 sau cuộc hành quân đã nhanh chóng được đặt tên là “Đoàn viên thanh niên cộng sản Lenin” đã nổi tiếng khắp thế giới và trở về Iokanga. Tàu đã gặp các thành viên lãnh đạo Chính phủ do Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng Liên Xô N.S.Khrusev dẫn đầu. Ngay trên bến tàu, toàn bộ thành viên thủy thủ đoàn và đội ngũ các nhà khoa học tham gia vào cuộc hành quân được tặng giải thưởng của Nhà nước một cách trực tiếp. Cho chỉ huy cuộc hành quân – Chuẩn Đô đốc A.I.Petelin, thuyền trưởng tàu ngầm – thuyền trưởng hạng 2 L.M.Zhiltsov và cho chỉ huy bộ phận tác chiến cơ điện – thuyền trưởng hạng 2 R.A.Timofeev được trao tặng danh hiệu Anh hùng Liên Xô.

Với sự tính toán kinh nghiệm thiết kế tàu ngầm nguyên tử đầu tiên, ngày 22 tháng 10 năm 1955, Hội đồng Bộ Trưởng đã tiếp nhận mệnh lệnh chế tạo hàng loạt tàu ngầm nguyên tử Đề án 627A. Thiết kế các tàu ngầm này, khác với tàu ngầm nguyên tử thí nghiệm, được tiến hành dưới sự giám sát của các chuyên gia Hải quân, có tính toán đến đề xuất và ý kiến của họ.

Trong thiết kế hàng hoạt, tàu ngầm nguyên tử duy trì các giải pháp kỹ thuật cơ bản, trang bị, thiết bị năng lượng chính và vũ khí, được tháo ra từ tàu ngầm nguyên tử Đề án 627. Cùng với đó, trên các tàu dã thực hiện các biện pháp tăng cường tính sống còn của tàu ngầm, độ tin cậy của trang bị, thay đổi thành phần trang bị hoa tiêu…

Mùa xuân năm 1956, tại Phòng Thiết kế đặc biệt số 143, đã chế tạo thiết kế kỹ thuật, còn mùa thu đã hoàn thành bản vẽ thi công và tài liệu khai thác sử dụng. Theo các phần tử kỹ - chiến thuật của tàu ngầm Đề án 627A mới, thực tế không khác so với tàu ngầm thí nghiệm.

Tháng 8 năm 1956, ở xưởng số 402 đã khởi công tàu ngầm nguyên tử Đề án 627 đầu tiên, nhận tên gọi K-5. Tháng 9 năm 1958, tàu được hạ thủy, còn cuối năm 1959, K-5 dưới sự chỉ huy của thuyền trưởng hạng 2 V.S.Salova đã vào các thí nghiệm cấp Nhà nước. Sau khi hoàn thành các thí nghiệm, ngày 27 tháng 12 năm 1959, tàu ngầm nguyên tử đầu tiên trong loạt đã được tiếp nhận vào biên chế Hải quân thông qua Ủy ban nghiệm thu Quốc gia.

Trong quá trình thí nghiệm, công suất thiết bị động cơ bị hạn chế ở 80% tiêu chuẩn. Khi đó, lần đầu tiên trong hạm đội tàu ngầm Liên Xô, đã đạt đến tốc độ đường dài dưới nước 28 hải lý.

Tổng cộng, trong thời gian từ năm 1956 đến 1964, ở xưởng số 402 đã đóng 12 tàu ngầm nguyên tử. Trong quá trình đóng loạt, đã tiếp tục xử lý các thiết kế thiết bị năng lượng nguyên tử và tàu. Độ tin cậy của máy phát điện hơi nước đã được tăng cường một cách thực tế, thay một số trang bị, hệ thống điều khiển ngư lôi được lắp, trang bị vô tuyến điện được hoàn thiện. Để chế tạo các điều kiện hoạt động tốt hơn cho ăng ten đài thủy âm “Arkita” đã chuyển buồng chứa tới bộ phận sống mũi của phần cuối mũi tàu, ở đó, đã hình thành đầu vào các đường bao vòng tròn.

Trên các thiết bị ngư lôi bố trí ăng ten của đài tìm phương đo tiếng ồn mới MG-10.

Loạt tàu ngầm được trang bị các khí tài mới, đơn giản việc điều khiển tàu trên tốc độ cao.

Sau K-3 và loạt tàu ngầm đầu tiên thuộc Đề án 627A được hiện đại hóa theo cùng hướng giống nhau.

Sau khi gia nhập biên chế, các tàu ngầm nguyên tử Đề án 627A đã bắt đầu sự phát triển mạnh. Trong Hạm đội Biển Bắc đã thành lập các lữ đoàn tàu ngầm nguyên tử. Tong các điều kiện khí hậu và hàng hải khắc nghiệt của cực đã tiến hành các thí nghiệm và kiểm tra chất lượng các tàu ngầm nguyên tử, xử lý việc tiếp nhận chúng trong chiến đấu.

Đầu những năm 60, các vấn đề cơ bản về đảm bảo độ tin cậy trong khai thác sử dụng tàu ngầm nguyên tử và các thiết bị năng lượng của chúng đã được giải quyết thành công. Đồng thời, tiến hành thẩm định cán bộ cho tàu ngầm nguyên tử. Việc này cho phép hoàn thành hàng loạt các chuyến hành quân đường dài, trong đó có các chuyến đi dưới băng đá, chỉ có thể hoàn thành bởi độ tin cậy cao của thủy thủ đoàn trong các tàu.

Tháng 9 năm 1963, tàu ngầm K-115 dưới sự chỉ huy của thuyền trưởng hạng 2 R.Dubiagi (cấp cao hơn là thuyền trưởng hạng 1 V.Kichev) đã hoàn thành cuộc di chuyển từ biển Baren tới Thái Bình Dương. Cuộc hành quân đã trải qua dưới lớp băng của Bắc Băng Dương. Tàu ngầm nguyên tử đã thực hiện hàng loạt các lần nổi – trong đó có tới trạm nổi “Bắc Cực số 12”.

Một năm sau cuộc hành quân của K-3, trong nửa sau năm 1963, tàu ngầm K-181 dưới sự chỉ huy của thuyền trưởng hạng 2 Yu.A.Sưsoev đã hoàn thành chuyến thám hiểm vùng cực và ngày 29 tháng 9 đã nổi lên chính xác tại vị trí địa lý của cực Bắc. Tới lớp băng, đã cắm lá cờ Hải quân Liên Xô và trở thành tàu Hải quân đầu tiên trong thời bình được trao tặng Huân chương Cờ đỏ.

Đồng thời, đã tiến hành kiếm tra khả năng sử dụng tàu ngầm nguyên tử trong các điều kiện nhiệt đới. Năm 1963, K-133 đã thực hiện cuộc hành quân tới khu vực xích đạo Đại Tây Dương. Trong tháng 2 – 3 năm 1966, tàu ngầm này dưới sự chỉ huy của thuyền trưởng cấp 2 L.N.Stoliarov đã tham gian nhóm tàu bơi vòng quanh thế giới. Khi đó, tàu ngầm ở vị trí dưới mặt nước đã vượt qua gần 20 000 dặm trong 54 giờ.

Đáng tiếc, trong quá trình phục vụ, tàu ngầm nguyên tử Đề án 627A không tránh khỏi những mất mát. Mùng 8 tháng 4 năm 1970, trên thành tàu K-8 đang đỗ ở khu vực tây nam các quần đảo Ảnh đã xuất hiện đám cháy. Do tác động của khí độc các bon, 30 thủy thủ đã hy sinh. Qua các vết thủng, nước tràn vào thân tàu. Mặc dù đã tiếp nhận các biện pháp cứu họ, đêm từ 11 đến 12 tháng 4 năm 1970, trong các điều kiện bão cấp 8, tàu ngầm nguyên tử bị chìm. Trong tàu khi đó, có thuyền trưởng cấp 2 V.B.Bessonov và 21 thành viên thủy thủ đoàn, đến phút cuối cùng vẫn đấu tranh giành sự sống cho tàu và đã hy sinh. Sau đó, V.B.Bessonov được tặng danh hiệu Anh hùng Liên Xô.

Năm 1956, đã tiếp nhận quyết định về chế tạo trên cơ sở tàu ngầm nguyên tử Đề án 627A “tàu ngầm thí nghiệm với vũ khí phản lực”.

Loại tàu ngầm nguyên tử tên lửa này – Đề án P-627A – được sử dụng để tiến hành các các cuộc tấn công bằng đạn bay (tên gọi khi đó của tên lửa có cánh) với đầu đạn hạt nhân vào các công trình của địch bố trí sâu trong lãnh thổ và trên bờ. Do đó, một lần nữa, như phiên bản ban đầu của tàu ngầm nguyên tử thí nghiệm Đề án 627, đã tiến hành thí nghiệm chế tài tàu ngầm nguyên tử để giải quyết các nhiệm vụ chiến lược.

Tàu ngầm nguyên tử Đề án P-627A được trang bị tổ hợp đạn – bay P-20 với tầm bắn xa gấp vài lần so với các tên lửa đạn đạo được chế tạo trong thời kỳ đó cho tàu ngầm.

(http://i1129.photobucket.com/albums/m509/daibangden_T80UD/627.jpg)

(Một số chú thích liên quan

+ Tàu ngầm Đề án 608 được phát triển trong những năm 1942 – 1944, là sự phát triển tàu ngầm nguyên tử có lượng choán nước trung bình lớp “S”. Việc đóng tàu theo các Đề án 608 không được thực hiện. Tàu ngầm Đề án 613 là sự phát triển của Đề án 608 với các tính toán kinh nghiệm trong Chiến tranh Thế giới thứ hai. Đây là số lượng tàu ngầm Liên Xô được đóng nhiều hơn cả. Liên Xô đã đóng 215 tàu ngầm này cho Hải quân Liên Xô và nước ngoài. Theo các tài liệu của Liên Xô, số tàu này được đóng cho Trung Quốc.

+ Tàu ngầm Đề án 617 – dòng tàu ngầm lớn được đóng sau chiến tranh.

+ Tàu ngầm Đề an 617 – tàu ngầm thí nghiệm với động cơ tuabin khí hơi (1 tàu được đóng)

+ Những lần bắn tên lửa đạn đạo đầu tiên với tàu ngầm động cơ điện – diesel thí nghiệm diễn ra ở Liên Xô trong tháng 9 năm 1955. Năm 1959, tàu ngầm tên lửa điện – diesel đầu tiên Đề án 629 đã được đóng đặc biệt và gia nhập biên chế. Các tàu ngầm này được trang bị tên lửa đạn đạo với cơ chế phóng trên mặt nước.).

Cùng với đó, đạn – bay dễ bị thương tổn (bắn hạ) đối với các khí tài phòng không của địch. Nhà thiết kế chính của tổ hợp tên lửa là Phòng thiết kế số 240 Minaviaprom với người đứng đầu là Tổng công trình sư S.V.Ilyushin.

Đạn – bay được bố trí trong thùng vững chắc (đường kính 4,6 mét, chiều dài gần 25 mét) trên boong của thượng tầng đằng sau thành của mui tàu. Việc phóng tên lửa có cánh được tiến hành trên mặt nước. Đối với xe (giá) chuyển với đạn – bay được đẩy từ thùng đến bệ, sau đó được lắp với góc nâng 16 độ và được cố định trên thùng. Sau khi khởi động, bệ được hạ xuống, xe đẩy được thu về tới thùng và đóng nắp. Sau đo, tàu ngầm một lần nữa lặn xuống nước. Thời gian trên mặt nước được tính toán gần 6,5 phút.

Sau khi thực hiện thiết kế kỹ thuật trong Phòng thiết kế đặc biệt tới cuối năm 1957, trong đầu năm sau, các công trình sư đã bắt đầu bản vẽ thi công. Người phụ trách công việc là V.N.Peregudov, còn năm 1959, tổng công trình sư Đề án P-627A là Trưởng phòng thiết kế đặc biệt số 143 G.Ya.Svetaev.

Việc xây dựng tàu ngầm Đề án P-627A đồng thời được dự kiến tiến hành ở xưởng số 402 (Severodvinsk). Tháng 3 năm 1957, không đợi thiết kế kỹ thuật hoàn thiện, xưởng đã bắt đầu đặt mua vật liệu cho tàu mới và bắt đầu đóng.

Tuy nhiên, nhanh chóng sau đó, đã xảy ra sự thay đổi quan điểm của Bộ Tư lệnh Hải quân và lãnh đạo đất nước theo khả năng chiến đấu của vũ khí tên lửa. Sự ưu tiên đã dành cho tên lửa đạn đạo đã được nâng cấp mạnh trong tỷ lệ tầm xa và độ chính xác. Đầu năm 1960, tổ hợp tên lửa P-20 đã bị coi là không có triển vọng và các công việc đóng tàu ngầm tên lửa Đề án P-627A đã bị dừng lại. Tới thời điểm này, thân tàu đã ở trong tình trạng hoàn thành cơ bản và bắt đầu các công việc lắp ghép.

Những nỗ lực nâng cấp, sửa đổi tàu ngầm nguyên tử với sự tăng cường trang bị ngư lôi (PT-627A) đã được thực hiện. Nhưng kết quả là đã nhận quyết định không hoàn thiện tàu ngầm, còn máy móc và trang bị của nó được sử dụng khi đóng tàu ngầm cuối cùng trong dòng thuộc Đề án 627A – K-50.

Việc chế tạo các tàu ngầm nguyên tử thế hệ đầu tiên trong thời gian ngắn chưa từng có là sự đảm bảo khả năng phòng thủ của quốc gia. Chúng với vinh dự mang cờ Hải quân Liên Xô tới mọi đại dương. Cùng với K-3 và các chị em của nó – tàu ngầm hiện đại hóa Đề án 627A đã trải qua chặng đường vinh quang, đã viết một trang tươi sáng trong lịch sử Hải quân Liên Xô.

Ngày nay, thời hạn phục vụ của các tàu ngầm nguyên tử đầu tiên trong Hải quân đã kết thúc. Năm 1991, tàu ngầm hạt nhân “Đoàn viên thanh niên cộng sản Lenin” đã ngừng hoạt động. Tàu đã trở thành đài kỷ niệm lịch sử kỹ thuật và được giữ lại như một thành tự trong ngành đóng tàu quốc gia trong vai trò bảo tàng trưng bày. Dự án kỷ niệm này đã được đặt ở Phòng lắp ráp xe máy “Malakhit” (Sanit Peterburg).

Các tàu ngầm nguyên tử thuộc Đề án 627 (627A)

Nơi đóng: xưởng số 142 thành phố Molotovsk (nay là Severodvinsk). Các tàu ngầm được đóng trong giai đoạn từ tháng 9 năm 1955 đến tháng 12 năm 1963.

Tổng cộng 13 tàu ngầm được đóng.

Hạm độ Phương Bắc (9 tàu ngầm)

K-3 “Đoàn viên thanh niên Lenin” đơn đặt hàng số 254.

Khởi công: 24 tháng 9 năm 1955

Hạ thủy: mùng 9 tháng 8 năm 1957

Gia nhập biên chế: mùng 1 tháng 7 năm 1958

Thông tin lịch sử

Trong giai đoạn từ năm 1962 đến 1965, có các chỗ nứt khác nhau trong thiết bị năng lượng tuabin khí hơi. Tàu ngầm được kéo đến Severodvinsk, ở đó, năm 1965, khoang lò phản ứng với nhiên liệu hạt nhân không được tháo ra (số 285) đã được cắt và chôn ở vịnh Abrosimov gần quần đảo Đất Mới. Sau đo, lò phản ứng mới được lắp. Tháng 9 năm 1967, đã xảy ra hỏa hoạn, kết quả là 39 người hy sinh. Tàu ngầm nguyên tử K-3 đầu tiên được tái thiết lại thành bảo tàng. Thiết kế được Phòng thiết kế “Malakhit” thực hiện

K-5 (đơn đặt hàng số 260)

Khởi công –

Hạ thủy –

Gia nhập biên chế: 17 tháng 8 năm 1960

Thông tin lịch sử

Khoang lò phản ứng được cắt và thay mới.

K-8 đơn đặt hàng số 261

Khởi công –

Hạ thủy –

Gia nhập biên chế: 31 tháng 8 năm 1960

Thông tin lịch sử

Ngày 13 tháng 10 năm 1960 ở biển Baren đã xảy ra hỏa hoạn bù áp, dẫn đến rò rỉ chất phóng xạ. Mùng 8 tháng 4 năm 1970, kết quả của vụ cháy làm tàu ngầm nguyên tử chìm ở vịnh Biscay gần bờ biển Tây Ban Nha.

K-11 đơn đặt hàng số 285

Khởi công –

Hạ thủy –

Gia nhập biên chế: 23 tháng 12 năm 1961

Thông tin lịch sử

Mùng 7 tháng 2 năm 1965, trong thời gian tiếp nhiên liệu ở thành phố Severodvinsk đã xảy ra sự cố dẫn đến xuất hiện đám cháy. Khoang lò phản ứng bị cắt và chôn ở biển Karsk. Sau đó được lắp thiết bị lò phản ứng mới.

K-21 đơn đặt hàng số 284

Khởi công -

Hạ thủy –

Gia nhập biên chế: ngày 23 tháng 12 năm 1961

K-181 đơn đặt hàng số 287

Khởi công –

Hạ thủy –

Gia nhập biên chế: 16 tháng 10 năm 1962

K-152 đơn đặt hàng (không ghi số)

Khởi công -

Hạ thủy –

Gia nhập biên chế: mùng 4 tháng 11 năm 1963

K-50 đơn đặt hàng số 290

Khởi công –

Hạ thủy –

Gia nhập biên chế: 20 tháng 12 năm 1963

K-52 đơn đặt hàng số 283

Khởi công –

Hạ thủy –

Gia nhập biên chế: 23 tháng 12 năm 1963.

Các công trình sư của tàu ngầm nguyên tử

Tổng công trình sư: V.N.Peregudov (Phòng Thiết kế đặc biệt số 143).

Phụ trách khoa học: A.P.Aleksandrov (Viện sĩ Viện năng lượng nguyên tử, giữ vai trò chỉ đạo các đề tài nguyên tử trong mọi Đề án tàu ngầm nguyên tử sau).

Tổng công trình sư thiết bị nguyên tử: N.A.Dollezhal (Viện sĩ Viện nghiên cứu khoa học Khimash).

Thiết bị tuabin hơi nước: M.A.Kazak (xưởng Kirov).

Các lò phản ứng

V.D.Maksimenko (xưởng luyện kim Gorki)

I.I.Afrikantov (Phòng thiết kế thí nghiệm lắp ráp xe máy Gorki)

Yu.I.Koshkin (Phòng thiết kế thí nghiệm lắp ráp xe máy Gorki)

Trang bị điện

A.V.Mozalevskyi (“Elektrosila”)

Vô tuyến điện

N.A.Charin (Viện nghiên cứu số 49)

Trang bị hàng hải

E.I.Eller (Viện nghiên cứu khoa học về biển số 1)

Hệ thống thủy âm

E.I.Aldưshkin (Viện nghiên cứu khoa học số 3)

Sự hoàn nhiệt không khí

V.S.Shpak (Viện Quốc gia hóa học thực hành)

Kim loại (luyện kim)

G.I.Kopưrin (Viện luyện kim và hàn)

V.A.Gorưnin (Viện luyện kim và hàn)

Kiến trúc của tàu

K.K.Fedaevskyi (UAGI-?)

V.I.Pershin (Viện nghiên cứu khoa học số 45)

Vũ khí hạt nhân

A.M.Borushko (Viện Nghiên cứu khoa học số 400).

Đề án 651/651-K – tàu ngầm điện – diesel trang bị tên lửa có cánh (lớp Juliett – NATO)

(http://i1129.photobucket.com/albums/m509/daibangden_T80UD/Juliett-US-Navy-Photo.jpg)

Các biến thể:

+ Đề án 651 – Đề án dòng tàu ngầm nội địa đầu tiên chạy bằng diesel – điện được đóng đặc biệt (năm 1963)

+ Đề án 651-K – biến thể tàu ngầm điện – diesel trang bị tên lửa đạn đạo với tổ hợp chỉ thị mục tiêu vũ trụ “Kasatka-B” (năm 1965)

+ Đề án 651-E – tàu ngầm thí nghiệm được trang bị thiết bị năng lượng nguyên tử hỗ trợ (năm 1985).

Trong những năm 1960, sự tăng cường các lực lượng tàu ngầm Liên Xô nhằm chống lại các tàu nổi và xuống máy của địch, được thực hiện không thỉ bằng cách chế tạo các tàu ngầm nguyên tử, trang bị tên lửa chống tàu (tàu ngầm nguyên tử mang tên lửa có cánh Đề án 675), mà còn các tàu ngầm điện – diesel tên lửa. Thiết kế phác thảo của Đề án 651 là tàu ngầm điện – diesel loại lớn với trang bị tên lửa và nguồn điện ắc quy thép – bạc được phát triển trên cơ sở các Mệnh lệnh của Hội đồng Bộ trưởng số 1149-592 và số 1190-610 trong các ngày 17 và 25 tháng 8 năm 1956 và các nhiệm vụ kỹ - chiến thuật của Hải quân, được phê chuẩn ngày 28 tháng 1 năm 1957. Tàu ngầm Đề án 651 phải được trang bị các tên lửa có cánh P-5 để tấn công theo diện rộng và tên lửa chống tàu tự dẫn đường P-6 (cả hai được thiết kế tại Phòng Thiết kế thí nghiệm số 52). Tháng 5 năm 1968, đề án phác thảo thiết kế theo nhiệm vụ này đã được phê chuẩn và trên cơ sở của nó, thiết kế (đồ án) kỹ thuật được phát triển, và được phê chuẩn trong tháng 1 năm 1959.

Đề án được phát triển ở Phòng Thiết kế Trung ương kỹ thuật Hải quân “Rubin” dưới sự chỉ đạo của Tổng công trình sư A.S.Kassatsier và cấp phó K.Z.Saravaiskyi, F.A.Sharova và S.E.Lipelis, còn giám sát viên chính từ phía Hải quân là thuyền trưởng hạng 2 I.A.Kotsyubin. Việc phát triển bản vẽ thi công và các tàu liệu kỹ thuật được bắt đầu trong quý 1 năm 1959 và kết thúc trong quý 1 năm 1960. Việc kiếm tra sự bố trí toàn bộ trang bị trên tàu ngầm và thủy thủ đoàn được tiến hành trên mô hình ngoài trời. Các khoang số 1, 2 và 3 được chế tạo ở xưởng số 196; Khoang 4 và 5 – xưởng số 194; Khoang 6, 7 và 8 – trên xưởng đóng tàu Baltic. Sau đó, theo mệnh lệnh của lãnh đạo của Bộ công nghiệp đóng tàu, toàn bộ các tài liệu kỹ thuật theo Đề án 651 được chuyển về Phòng thiết kế Trung ương số 112 thuộc Bộ công nghiệp đóng tàu.

Tàu ngầm Đề án 651 cũng như toàn bộ tàu ngầm Liên Xô trong thời gian đó có hai thân với sự phát triển kết cấu tương ngăn của mui tàu chắc và thượng tầng. Thân tàu vững chắc được tạo thành từ hình trụ đường kính 6900mm và 2 hình nón cụt trong phần cuối. Thân tàu được chia thành 7 khoang bằng các vách ngăn chống tràn nước phẳng ngang. Toàn bộ các vách ngăn được tính toán chịu được áp suất thí nghiệm 10kg lực/kv.cm từ 2 mặt. Các khung được lắp ở trong và ngoài thân tàu vững chắc. Để nâng và xếp các hệ thống chính, đã dự kiến khả năng cắt các tấm vật liệu và tổ hợp khung thân tàu với sự hàn nối tiếp các đầu mối. Mui tàu có hình ô van, còn nắp có dạng hình trụ tròn với sự tạo thành các mặt phẳng hướng tâm song song. Tải trọng dằn chính được bố trí trong 14 thùng. Hai trong số chúng số 4 và 11 là thùng trọng tải dằn khẩn cấp phục vụ việc khôi phục khả năng nổi của tàu khi mất độ kín của một thùng tên lửa từ mỗi cặp, còn 6 thúng (số 2, 3, 5, 6, 12 và 13) là thùng trọng tải dằn – nhiên liệu. Toàn bộ các thùng này đều chắc chắn và có van thông (kingston). Các thùng còn lại của trọng tải dằn chính, ngoài thùng số 1 được bố trí ở cuối mũi tàu và có van thông, hoạt động qua ống xả nước. Sự thông gió (thông hơi) của các thùng giữa buồng được chia riêng. Sự kiểm soát các van thông và van thông gió được điều khiển bằng cơ chế thủy lực thực hiện từ xa.

Sự thay thế khối lượng của các tên lửa đã được sản xuất được thực hiện bằng cách tiếp nhận nước trong các thùng đầy, nằm trong khoang số 2 và không gian giữa các thành trong khu vực bố trí các thùng mạn tàu. Nhiên liệu dự trữ tiêu chuẩn được bố trí trong 5 thùng nhiên liệu bên trong thân tàu và trong 6 thùng ngoài thành tàu, 2 trong số đó ở phần cuối (số 6 và 11), còn các thùng khác – trong bộ phận dưới của không gian giữa các thùng. Thiết kế thân tàu bên và bên ngoài được tính toán với yêu cầu phòng thủ chống hạt nhân.

Nỗ lực lớn phát triển thiết kế tổ hợp mạn tàu, phải được đảm bảo tốc độ di chuyển lớn và đồng thời có thể cấp độ tiếng ồn thấp của tàu ngầm.. Những khó khăn này bị làm trầm trọng thêm do tàu ngầm có động cơ điện chân vịt công suất mạnh (6000 sức ngựa), yêu cầu chân vịt có đường kính lớn trong khi tăng cường đường kính chân vịt lại giảm tốc độ tàu ngầm. Bên cạnh đó, các động cơ điện bánh lái phù hợp một cách khó khăn với đường kinh của thân tàu và hạn chế góc phát triển tuyến trục. Sau hàng loạt các thiết kế kiến trúc, phương án đã được lựa chọn, trong đó tiếp nhận việc lắp hướng cho các chân vịt, còn phần cuối của mạn tàu có dạng cấu trúc cho phép giảm thực tế chiều dài tàu ngầm. Các bánh lái được thiết kế để giảm tiếng ồn. Tổ hợp di chuyển được lựa chọn đã mang lại khả năng giảm đường kính của chân vịt đến độ lớn có thể tiếp nhận được và đồng thời tăng cường tốc độ di chuyển tối ưu (tiếng ồn khi đó ít bị tăng lên theo tốc độ).

Toàn bộ thiết kế thân tàu đảm bảo việc lặn đến độ sâu giới hạn, đòng thời các vách ngăn ngang, phẳng của thân tàu được làm từ thép AK-25 với giới hạn 60kg lực/kv.mm. Các thiết kế riêng được làm từ thép AK-27 với giới hạn 52kg lực.kv.mm. Trên 5 tàu ngầm đầu tiên, thân ngoài, các thùng bên ngoài, thiết bị ổn định và rào ngăm mui tàu được làm từ thép ít từ tính 45G17YuZ với giới hạn 40kg lực/kv.mm, trên các kết cấu còn lại sử dụng thép SKhL.

Trong giai đoạn khai thác sử dụng thép 45G17YuZ, các xưởng đóng tàu đã gặp phải những khó khăn rất lớn về kỹ thuật trong phần uốn và cắt thép. Việc này được giải thích rằng các tính chất vật lý của thép – tăng hệ số tuyến tính dẫn nhiệt thấp. Ngoài ra, nó gây khó khăn cho việc xử lý cơ khí. Toàn bộ đã dẫn tới khối lượng lớn công việc để uốn và chỉnh sử thiết kế hàn và sau đó dẫn tới sự tăng các công việc còn lại với chúng.

Thân ngoài của dòng tàu ngầm Đề án 651 được phủ bởi bề mặt chống ra đa định vị không cộng hưởng với các kênh dạng vành loa NPPRK-4D3. Nhưng trên 6 tàu đầu tiên không được phủ bề mặt này, vì đến thời điểm chế tạo chúng, công nghệ này chưa hình thành. Khi lắp màn che, lượng choán nước của tàu ngầm tăng từ 3174m3 lên 3300m3.

Thiết bị năng lượng của tàu ngầm Đề án 651 gồm các phần tử sau:

+ hai động cơ diesel chính 1D43 (xưởng Kolomen), 4 thì, 12 xilanh, với bơm tăng áp tuabin khí tăng áp, với lò phản ứng lắp chìm, không thuận nghịch, công suất 4000 sức ngựa, mỗi tuabin tốc độ quay 440 vòng/phút, và 1 động cơ diesel 1DL42 (đồng thời của xưởng Kolomen), 4 thì, 6 trục với sự tăng áp tuabin khí công suất 1720 sức ngựa khi quay 700 vòng/phút, được ghép đôi máy phát điện của dòng điện 1 chiều PG-142. Trên tàu ngầm được lắp hệ thống kiểm soát tự động từ xa (DAU), được sử dụng để kiểm soát các động cơ diesel, các khớp nổi khí nén – lốp và các van thoát khí và cung cấp không khí tới các động cơ diesel, bao gồm sự phát tín hiệu về các tham số hoạt động của các động cơ diesel và về vị trí của các khớp nối khí nén – lốp. Hệ thống kiểm soát tự động từ xa đồng thời khiểm soát các van thoát khí của thiết bị cho hoạt động của các động cơ diezel dưới nước (RDP) và đảm bảo việc khóa (phong tỏa) các động cơ diezel và động cơ điện lái chính trong sự hoạt động của chúng ở chế độ hoạt động của động cơ diezel dưới nước và bảo vệ các động cơ diezel theo hàng loạt các tham số giới hạn. Ngoài trạm kiểm soát tự động từ xa, các động cơ diezel còn được kiểm soát từ các trạm điều khiển tại chỗ, được bố trí trên mặt mút mũi các động cơ diezel. Hệ thống kiểm soát tự động từ xa làm đơn giản đáng kế sự bảo dưỡng động cơ diezel trong thời gian hoạt động và cho phép điều khiển các động cơ diezel bằng 1 người được bố trí ngoài khoang động cơ diezel. Điểm đặc biệt tiếp theo của thiết bị diezel là các ống thoát khí được làm từ hợp kim titan.

+ hai động cơ điện bánh lái chính PG-141, công suất mỗi động cơ 6000 sức ngựa (khi quay 500 vòng/phút), và 2 động cơ điện ở tốc độ tuần tra PG-140, công suất mỗi động cơ 200 sức ngựa (khi quay 155 vòng/phút).

+ các bình điện ắc quy kẽm – bạc kiểu 30/3, gồm 4 cụm theo 152 phần tử trong mỗi cụm. Cường độ tối đa của dòng điện phóng là 14 000A trong thời gian 1,5 giờ. Dung tích tối đa của chế độ phóng điện kéo dài là 30 000 Ampe- giờ khi dòng điện phóng 250A. Pin có thời gian sử dụng 35 – 40 chu kỳ hoặc 12 – 18 tháng theo thời gian. Để đảm bảo chế độ phóng điện tối đa, ắc quy kẽm- bạc được duy trì làm mát trong nước cất theo chu trình đóng kín. Ngoài ra, phần lớn dung lượng theo so sánh với ắc quy chì, ắc quy kẽm – bạc đạt được, trong trường hợp cần thiết, có thời gian nghỉ trong khi phóng, không cần nạp đầy và không yêu cầu nạp điện trong thời kỳ khai thác sử dụng dài hạn. Ắc quy có hệ thống kiểm soát từ xa trong hoạt động, đơn giản sự bảo trì đáng kể. Năm 1961, do Liên Xô không có số lượng bạc cần thiết, đã nhận quyết định về sự hạn chế tiếp nhận các ắc quy kẽm – bạc cho dòng tàu ngầm Đề án 651, còn sau đó, số lượng tàu ngầm với loại ắc quy giảm xuống 3. Trong các tàu ngầm còn lại lắp ắc quy chì kiểu 69SM-P (sản phẩm số 422) trong số lượng 448 phần tử (theo 112 phần tử trong mỗi nhóm). Cường độ dòng điện phóng tối đa của ắc quy này là 9000A trong thời gian 1 giờ, còn dung lượng tối đa trong chế độ phóng dài là 15 000A – giờ khi dòng điện phóng 250A.

Sự điều khiển các động cơ điện bánh lái được thực hiện với sự hỗ trợ của các lá chắn, có hệ thống làm mát bằng nước và đảm bảo sự đẩy, sự đảo chiều và toàn bộ các chế độ máy phát điện và động cơ dự kiến. Để duy trì độ sạch của nước cất làm mát, phụ thuộc vào sự cách ly của các lá chắn điều khiển động cơ điện bánh lái và các pin ắc quy, trong hệ thống làm mát bằng nước được lắp các máy lọc ion. Các pin ắc quy kẽm – bạc và làm mát bằng nước của lá chắn điều khiển các động cơ điện bánh lái được tiếp nhận trên các tàu ngầm đầu tiên của Liên Xô.

Trang bị chính của tàu ngầm Đề án 651 là tổ hợp tên lửa P-5 và P-6. Các thùng để bảo quản và phóng tên lửa được khóa cặp đôi và được bố trí trong một 1 khối ở mũi, còn khối khác được bố trí ở mạn tàu cách biệt bằng kết cấu tường ngăn ở mui.

Trang bị tên lửa của tàu theo giải pháp hệ thống và cấu tạo đảm bảo khả năng phóng đơn các tên lửa có cánh P-6 hoặc P-5 từ bất kỳ thùng phóng nào, như vậy, có thể thực hiện việc phóng loạt 4 theo thứ tự 4-1 và 3-2. Khi đó, loại trừ khả năng phóng các loại tên lửa khác nhau trong một lần nổi của tàu.

Để khởi động thùng, thùng phóng được nâng lên góc 15 độ. Sự nâng và hãm các thùng được thực hiện bằng bộ truyền động thủy lực. Khi đó, các xi lanh thủy lực được bố trí ngoài thân trong, được kết nối với hệ thống thủy lực tự động, còn các xi lanh thủy lực bố trí trong thân trong được kết nối với hệ thống thủy lực chung của tàu (việc này được thực hiện để ngăn chặn việc tràn nước biển vào hệ thống thủy lực chung của tàu và bảo vệ các hệ thống được hoạt động khỏi sự ăn mòn). Sự khởi động các tên lửa có cánh chỉ có thể trong điều kiện tiếp nhận theo thứ tự lần lượt toàn bộ các thao tác chuẩn bị trước phóng, trong đó theo sự nâng và hãm các thùng và mở toàn bộ nắp. Vì thế, trong các bảng điều khiển dự kiến được khóa, không cho phép thực hiện khi không thực hiện đủ dù chỉ là 1 thao tác. Hệ thống khởi động dự kiến trường hợp đẩy khẩn cấp khi tên lửa không hoạt động với sự hỗ trợ của động cơ đẩy. Tàu ngầm có khả năng lặn sâu trong bất kỳ giai đoạn chuẩn bị trước phóng nào của tên lửa sau khi đóng toàn bộ nắp các thùng phóng hoặc với sự mở của 1 nắp thùng phóng.

Trong mỗi thùng phóng có:

+ hệ thống chữa cháy

+ hệ thống dẫn nước nội bộ

+ hệ thống phân tích khí của không khí trong thùng

+ hệ thống thông gió, thoát nước, làm sạch khí và đảm bảo áp suất không khí

+ hệ thống sưởi ấm

+ hệ thống thoát nước ngoài

+ các khí tài đo nhiệt độ và áp suất

+ các khí tài xác định cấp độ và sự xuất hiện của nước.

Việc bắn các tên lửa có thể được thực hiện chỉ trong vị trí trên mặt nước, khi nâng, hãm các thung phóng và mở nắp, khi tốc độ di chuyển của tàu ngầm là 8 hải lý và tình hình biển với sóng cấp 4. Trong các điều kiện tương tự, có thể thực hiện việc đẩy khẩn cấp tên lửa.

Hệ thống điều khiển của tổ hợp P-6 giải quyết các nhiệm vụ điều khiển bay của tên lửa và dẫn tên lửa tới mục tiêu với sự hỗ trợ của sự quan trắc bằng ra đa định vị, nằm trong các giới hạn về địa lý của vật mang (tên lửa), hoặc ngoài giới hạn. Trong trường hợp phát hiện một số mục tiêu, khả năng tấn công được thực hiện bằng cách bộ chọn truyền tải tới tên lửa có cánh tới mệnh lệnh về sự lựa chọn mục tiêu từ đài ra đa định vị của tàu ngầm.

Việc xác định phương hướng của mục tiêu và tầm xa tới nó cho tên lửa P-6 được tiến hành bằng khí tài cáp của hệ thống “Argumet” theo thông số, nhận được từ các khí tài trinh sát và từ các khí tài hàng hải của tàu ngầm. Ăng ten của hệ thống “Argument” được giới thiệu trong thực tế là thiết kế phẳng, diện tích 10km2 với bề mặt hình cầu 1,5 - 2 mét với nguồn bức xạ mang. Ăng ten này được bố trí trong bộ phận mũi của vách ngăn mui tàu trong cột trụ quay. Trong vị trí không hoạt động, ăng ten được đặt trong vách ngăn của mui bằng một vài thao tác tự động nối tiếp. Còn mũ chụp được lắm trong cùng trụ ở mặt sau của ăng ten, trong trường hợp này là phần đầu của vách ngăn mui. Kết cấu của khí tài quay ăng ten hoạt động một cách tin cậy trong các Đề án tàu ngầm tiếp theo.

Để tiếp nhận sự chỉ thị mục tiêu từ bên ngoài cho tổ hợp tên lửa từ máy bay và trực thăng, tàu ngầm được trang bị hệ thống “Uspekh-U”.

Hệ thống điều khiển tổ hợp P-5: “Sever-A651U” – được sử dụng để điều khiển các tên lửa khi thực hiện cuộc tấn công vào các mục tiêu diện rộng. Để làm được việc này, tầm xa tới mục tiêu và các tham số cơ sở khác được nạp vào tên lửa. Tên lửa trong khi bay được điều khiển bằng thiết bị tự lái và bay trên độ cao gần 400 mét. Khi đó, trong các giới hạn vô tuyến ngang, quỹ đạo của nó được hiệu chỉnh từ thành tàu ngầm. Sau khi vượt qua được cự ly xác định bằng hệ thống quán tính và máy tính toán thời gian, tên lửa bổ nhào xuống mục tiêu từ trên cao. Khi bắn ở tầm xa tối đa (xấp xỉ 500km), xác suất lệch được tính toán gần 3000 mét.

Năm 1966, các tên lửa có cánh P-5 được rút khỏi trang bị của tàu ngầm Đề án 651 và chỉ còn giữ lại tên lửa P-6. Liên quan với các thông tin này, các tàu ngầm được rút khỏi trang bị cũng có liên quan đến tên lửa thuộc tổ hợp P-5.

Trang bị ngư lôi của các tàu ngầm Đề án 651 gồm có 6 thiết bị ngư lôi 533mm ở mũi (không có ngư lôi dự trữ) và 4 thiết bị ngư lôi loại nhỏ 400mm ở cuối mạn tàu (với 8 ngư lôi dự trữ). Các thiết bị ngư lôi 533mm ở mũi được bố trí một cách song song theo mặt phẳng xuyên tâm, ở mạn tàu – dưới góc 3 độ tới mặt phẳng xuyên tâm của tàu ngầm. Thiết bị ngư lôi 533mm đảm bảo khả năng bắn bằng các ngư lôi điện và khí hơi, trong đó có 53-56, 53-67, 53-58 và SET-53 khối lượng 2200kg trên độ sâu gần 100 mét. Các thiết bị ngư lôi đảm bảo bắn các ngư lôi điện MGT-1 và MGT-2 trên các độ sâu 150 mét và các khí tài rải nhiễu “Anabar” trên độ sâu 250 mét. Bắt đầu từ K-156, trên các tàu ngầm đã được lắp khí tài nạp đạn cho các thiết bị ngư lôi 400mm ở mạn tàu. Sự nạp đạn được thực hiện với sự hỗ trợ của các thiết bị truyền động điện với buồng tự động của các bàn trượt sau khi đặt ngư lôi lên các bộ hãm. Thời gian nạp đạn tổng của 4 thiết bị ngư lôi là gần 30 phút.

Trong quá trình đóng tàu ngầm Đề án 651, trên bộ phận của tàu ngầm, trong khoang số 2 được dự kiến lắp các giá để bảo quản ngư lôi 533mm với mục tiêu để trong thời chiến, trong một số điều kiện cần thiết, để có thể tiếp nhận 12 ngư lôi 533mm dự trữ cho các thiết bị ngư lôi ở mũi tàu thay cho 8 ngư lôi 400mm dự bị ở mạn tàu. Trong trường hợp đó, tổng số ngư lôi trên tàu ngầm tăng từ 18 lên 22 ngư lôi. Việc xếp các ngư lôi dự trữ 533mm lên tàu được thực hiện qua các thiết bị ngư lôi và các cửa đặc biệt ở vách ngăn giữa các khoang số 1 và 2. Các ngư lôi dự trữ chỉ được sử dụng để nạp trong 4 thiết bị ngư lôi.

(http://i1129.photobucket.com/albums/m509/daibangden_T80UD/Juliett_class_submarine.jpg)

Các hệ thống chung trên tàu và các khí tài của tầu ngầm Đề án 651 về cơ bản, tương đồng với tàu ngầm Đề án 641, ngoại trừ các điếm sau:

+ đường kính mặt cắt đi qua cột trụ của bơm hơi khẩn cấp trong tải trọng dằn chính do độ dự trữ nổi đã được tăng lên 60mm (trên Đề án 641 là 32mm), trong sự liên quan với đó là sự điều khiển van bơm hơi khẩn cấp bằng tay trở nên khó khăn và được thay bằng van bơm khí nén.

Sau đó, nổi lên vấn đề, rằng sự điều khiển khí nén của van khóa cột đẩy nhanh tốc độ mở van, khi sự lọt qua của không khí tới ống dẫn không được thực thực hiện, không khí sẽ bị đốt nóng và trong trường hợp xuất hiện trong các tường bên trong của các ống sự ngưng đọng dầu, có thể dẫn tới sự nổ hơi dầu (“hiệu quả diezel”). Các trường hợp này đã xảy ra trên các tàu ngầm nguyên tử thế hệ đầu tiên (Đề án 659 và Đề án 675). Trong thông tin liên quan, các van khóa hoạt động mạnh trong các cột bơm khẩn cấp được thay bằng các bơm khí nén với các thiết bị chuyển qua, điều chỉnh tốc độ phát triển áp suất trong ống dẫn của bơm hơi khẩn cấp.

+ Trong hệ thống thủy lực trên tàu, các tay lái điều khiển thủy lực của các bộ phận hoạt động được thay thế bằng các tấm van trượt điện từ, được bố trí gần các bộ phận hoạt động và được điều khiển từ xa từ các bảng điều khiển

+ Được trang bị thiết bị ổn định “Mramor-2” và thiết bị ổn định vòng (máy lái kiểu con quay) “Granit-2”.

(http://i1129.photobucket.com/albums/m509/daibangden_T80UD/Submarine_Juliett_class.jpg)

Các điều kiện khu vực có người ở trên Đề án 651 được tăng cường đáng kể so với tàu ngầm Đề án 641. Toàn bộ thủy thủ đoàn củ tàu được bảo đảm các chỗ ngủ bố trí trong bộ phận mũi tàu, trong cơ sở các khoang số I và II. Toàn bộ biên chế sỹ quan được bố trí trong buồng. Các điều kiện khí hậu và khí của môi trường không khí trong các buồng và các trạm chiến đấu được đảm bảo bằng hệ thống thông và điều hòa không khí tập trung của tàu, hệ thống lọc sinh lý học trong các trạm chiến dấu và trong các vị trí nghỉ ngơi của thủy thủ đoàn… Hệ thống thông không khí của tàu tập trung được phục vụ bởi một quạt gió thổi và một quạt gió thoát khí có công suất mỗi quạt 9500kub.m/giờ và có bộ tăng nhiệt bằng điện và máy làm mát không khí để sưởi và làm mát không khí trong buồng từ không khí bên ngoài.

Ngoài ra, trong các buồng sống và trong các trạm chiến đấu đã lắp các máy làm máy không khí tự động, hoạt động bằng nước ngoài mạn tàu hoặc bằng nước lạnh sinh hoạt, được làm mát bằng hai máy Freon SPKhM-FU-90 công suất mỗi máy 8500kkal/giờ.

Để làm sạch không khí khỏi các loại khí gây hại trong các vị trí khác nhau của tàu đã lắp các máy lọc làm sạch không khí khác nhau. Sự hoàn nhiệt của không khí được thực hiện bằng các thiết bị hoàn nhiệt hai tầng (RDU), trong đó tiếp nhận ống nối phụ gopkalit. Việc thải rác được đảm bảo bằng thiết bị thải rác ở độ lặn sâu 200 mét.

Trên tàu ngầm Đề án 651 được tiếp nhận tổ hợp động cơ trong thành phần của chân vịt độ ồn thấp và được lắp thêm bộ phận định hướng. Các thí nghiệm động lực và thủy âm ngoài trời của tàu ngầm Đề án 651 đã chỉ ra, rằng sự tiếp nhận thiết bị định hướng tăng tốc độ tối đa lên 30-35%, còn hệ số đẩy tăng 15-20%. Sự phân tích các kết quả thí nghiệp cho phép kết luận, rằng sự tiếp nhận tổ hợp động cơ này đã tăng cường tốc độ tối đa gấp đôi so với tàu ngầm không có tổ hợp động cơ. Nhờ sự tiếp nhận sự che phủ bề mặt chống ra đa định vị và giảm tiếng ồn, sự cách âm của các máy từ thân tàu ngầm, tổ hợp động cơ mới và các phương pháp khác, cấp độ ồn của tàu ngầm đã giảm xuống so với các tàu ngầm điện – diezel khác của Liên Xô mặc dù chưa đáp ứng toàn bộ yêu cầu của Hải quân.

Việc đóng và thí nghiệm tàu ngầm Đề án 651 được tiến hành với những khó khăn đáng kể. Trong đó, cơ bản liên quan đến các vấn đề sau:

+ Phát triển các động cơ diezel 1D43. Trên tàu ngầm đầu tiên đã lắp động cơ diezel mà không được sự tiếp nhận của các ủy ban liên ngành. Sau đó, một cách trực tiếp trên tàu ngầm, không chỉ một lần diễn ra các công việc nâng cấp các thiết bị riêng của động cơ diezel và khắc phục các nhược điểm xuất hiện.

+ Nắm vững trong lần đầu tiên tiếp nhận trên các tàu ngầm nội địa ắc quy kẽm – bạc. Trong thông tin liên quan tới độ kín bên trong với sự bắt đầu các thí nghiệm với sự thất bại của các ắc quy riêng. Số lượng ắc quy bị hỏng trong tàu ngầm đầu tiên là 61 bộ trong tổng số 608 bộ, chiếm gần 10%.

+ Việc không có khả năng tiến hành đầy đủ toàn bộ các thí nghiệm trên biển Baltic, do không có độ sâu cần thiết để tiến hành lắn và trường bắn để thí nghiệm vũ khí tên lửa. Việc này yêu cầu di chuyển các tàu ngầm từ Hạm đội Baltic đến biển Bắc với sự di chuyển vòng quanh bán đảo Scandinavia.

+ Các thí nghiệm kéo dài của tổ hợp tên lửa P-6. Các thí nghiệm vũ khí tên lửa được thực hiện trên biển Baren trong thời gian thí nghiệm cấp Nhà nước của tàu ngầm, do việc loại bỏ cuộc thí nghiệm nóng của động cơ chính với sự hoạt động bằng mô hình tên lửa có cánh P-5, đã thành công trong việc thực hiện trên biển Baltic đến thời kỳ tháng 2 – 3 năm 1963 trong thời gian thí nghiệm trong xưởng của tàu. Sau khi tiến hành thí nghiệm các động cơ chính của mỗi tên lửa một cách riêng, còn sau đó là thí nghiệm tổng hợp các động cơ chính của tên lửa trong các thùng số 1 và số 4, bao gồm 2 lần phóng các tên lửa có cánh P-6 – phóng đơn và phóng loạt 2 tên lửa, đồng thời phóng đơn tên lửa có cánh P-5. Việc bắn các tên lửa P-6 được tiến hành vào tàu mục tiêu Đề án 1784 từ thùng phóng số 1 và số 4 theo thứ tự 1-4. Các kết quả bắn tên lửa P-6 được đánh giá là tốt – toàn bộ 3 tên lửa trúng mục tiêu. Lần phóng đơn tên lửa P-5 được thực hiện từ thùng phóng số 2 theo trận địa thuộc trường bắn trên biển, khi đó, tọa độ chính xác trúng mục tiêu không được thiết lập thành công.

Kết quả các thí nghiệm của tổ hợp vũ khí tên lửa P-6 đã được khẳng định, rằng việc bắn đơn các tên lửa P-6 được đảm bảo từ bất kỳ thùng phóng nào của tàu ngầm, còn việc bắn loạt 2 tên lửa P-6 có khả năng từ cá thùng phóng số 1 và 4 theo thứ tự 1-4, còn từ thùng phóng số 2 và 3 theo thứ tự 2-3. Thứ tự khởi động này từ các thùng phóng khi bắn loạt cần thiết các thông tin thấp nhất của sự xuất hiện các động cơ làm việc trong chế độ trước phóng của các động cơ chính trong hoạt động của các động cơ chính trên tên lửa, được khởi động từ các thùng phóng cạnh nhau, đồng thời của tác động của khí phụt (khí thải) của động cơ khởi động và động cơ chính trong hoạt động của các động cơ chính của tên lửa ở các thùng phóng cạnh nhau.

Những sự xuất hiện này đã được chú ý ngay trong những lần phóng tổ hợp tên lửa P-5 đầu tiên. Đặc biệt, khi bắn tên lửa từ tàu ngầm Đề án 659. Trong những thời điểm đầu tiên, có ý kiến rằng, sự hoạt động không chắc chắn của các động cơ tên lửa chính khi bắn loạt bị gây ra bởi sự tăng cường sức phản kháng của các rào thoát khí, hình thức này không thành công. Tuy nhiên các thí nghiệm được tiến hành trong tháng 7 và 8 năm 1960 trên các bệ thí nghiệm 2 thùng phóng đặc biệt đã chỉ ra rằng hình thức đã được lựa chọn và thiết kế của các rào thoát khí không ảnh hưởng quyết định tới hoạt động của động cơ tên lửa chính. Những thí nghiệm này đã cho thấy, rằng các động cơ chính của tên lửa hoạt động, chuẩn bị phóng, bộ phận khí thải hút qua cửa không khí của động cơ chính và khởi động tên lửa, được bắt đầu (khởi động) từ các thùng cạnh nhau, còn liên quan với đó, độ chắc chắn trong hoạt động của động cơ tên lửa sẽ bị mất và tên lửa chuẩn bị khởi động, giảm vòng quay xuống 10 – 15%. Với mục tiêu xác định các phương pháp, cần thiết để đảm bảo cho việc bắn loạt các tên lửa từ 2 hoặc nhiều hơn 2, bệ thí nghiệm 2 thùng phóng được trang bị lại thành bệ phóng tổng hợp 4 thùng phóng, cho phép thay đổi sự bố trí tương quan của bất kỳ 2 thùng phóng gần nhau từ các ống thoát khí trong các giới hạn cho phép bằng các thượng tầng của các tàu ngầm được trang bị tổ hợp tên lửa có cánh P-5 và P-6.

Việc bắn các tên lửa có cánh P-5, P-5D, P-6 và P-7 được tiến hành trên bệ thí nghiệm tổng hợp trong giai đoạn từ năm 1963 đến năm 1964 đã chỉ ra:

+ hình dáng thiết kế của các ống phụt không ảnh hưởng một cách thực tế tới hoạt động của động cơ chính của tên lửa

+ các tia khí thải của động cơ chính và của hệ thống khởi động ảnh hưởng đáng kế đến hoạt động chuẩn bị khởi động của tên lửa, trong đó, cơ bản là do nhiệt độ cao của chúng. Khi vào tới cửa không khí của động cơ chính, các tia khí gây ra vụ nổ dòng không khí và nâng nhiệt độ cho máy nén khí, dẫn đến làm lệch sự nghiêng và thậm chí làm ngừng hoạt động của động cơ chính đang hoạt động trong chế độ “hơi đầy”

+ các tia khí thải của tên lửa được khởi động đồng thời có tác động tới bộ phận mũi của tên lửa, nằm gần thùng phóng, sau thùng phóng với tên lửa đang được khởi động và có thể làm hỏng tên lửa.

Kết quả các thí nghiệm được tiến hành bởi các ủy ban liên nghành và Hải quân dưới sự chủ trì của P.P.Pustưntsev đã đưa kiến nghị theo trình tự khởi động với tàu ngầm trang bị tên lửa có cánh khi bắn loạt, đồng thời theo chế độ hoạt động của động cơ chính trên tên lửa có cánh đang chuẩn bị phóng. Đối với tàu ngầm Đề án 651, khi phóng loạt 4 tên lửa P-6, đã đề nghị cách khởi động tên lửa từ các thùng theo thứ tự 1-4, 2-3 với sự tăng cường đáng kể khoảng cách giữa tên lửa thứ 4 và thứ 2 theo so sánh với khoảng cách phóng tên lửa thứ 1 và 4; 2 và 3 (tương ứng với 6-26-5 giây).

Cùng với đó, hội đồng đã chỉ ra hàng loạt các nhược điểm của tàu, trong đó cơ bản là:

+ pin ắc quy kẽm – bạc loại 30/3 không đủ độ tin cậy đã được lắp trên tàu ngầm đầu tiên, và không có khả năng phóng điện bằng các dòng nhỏ, dẫn tới phức tạp hóa sự điều khiển thiết bị bánh lái và khó khăn trong cơ động

+ không có các khí tài tháo lắp trên thành đồng nhất cho các tên lửa P-5 và P-6. Trong các thiết kế khí tài thực tế tháo lắp cúng được thay đổi khi chuyển từ tổ hợp P-6 sang tổ hợp P-5 (hoặc ngược lại) chiếm thời gian 2-3 ngày (thực tế là sau khi loại trang bị tên lửa P-5, vấn đề này được loại bỏ)

Ủy ban nghiệm thu quốc gia trong kết luận của mình đã đánh giá: “Nhìn chung, tàu ngầm Đề án 651 theo vũ khí, trang bị kỹ thuật vô tuyến, thiết bị năng lượng và các hệ thống trên tàu, máy và các khí tài là tàu hiện đại, vượt trội về các yếu tố kỹ - chiến thuật so với toàn bộ các tàu ngầm điện – diezel đang có mặt và có khả năng thực hiện các nhiệm vụ chiến đấu trong phạm vi rộng hơn.

Năm tàu ngầm đầu tiên với các thân ngoài được chế tạo từ thép ít từ tính, bắt đầu được khai thác sử dụng từ năm 1962. Nhưng vào tháng 9 năm 1966, 1 trong số các tàu ngầm này được phát hiện nhiều lỗi hư hỏng đáng kể của thân ngoài trong các vết nứt trong dạng xuyên hoặc không thông qua bằng các độ dài khác nhau trong khu vực các thùng trọng tải dằn chính. Các công việc nghiên cứu đã được tiến hành và chỉ ra rằng trên toàn bộ các thiết kế thân tàu nhẹ, được chế tạo từ thép từ tính thấp hiệu 45G17YuZ và nằm trong sự tiếp xúc với nước ngoài thành tàu (nước biển), sau 4-5 năm khai thác sử dụng sẽ xuất hiện các vết nứt xuyên và không xuyên.

Trong thông tin liên quan đến tình trạng phức tạp, Hải quân và các cơ quan liên bộ đã tiếp nhận hàng loạt các giải pháp phối hợp, trong sự tương ứng với đó dành cho mỗi Đề án tàu ngầm đã được thiết kế, các tổ hợp công nghệ - thiết kế và biện pháp bảo vệ sự tăng cường ăn mòn cơ học độ vững chắc của các thân nhẹ, còn sau đó là các thùng ngoài được làm từ thép 45G17YuZ. Đồng thời, toàn bộ hàng loạt các tàu liệu hướng dẫn và hướng dẫn theo sự khắc phục các lỗi hỏng đã được thiết lập (sau khi sửa chữa các vị trí hư hỏng, độ lớn của điện thế thuộc trường từ của tàu ngầm, đã được thống kê khi đóng tàu, không được bảo đảm). Các công việc thường xuyên được kết hợp với sửa chữa thường kỳ và nâng cấp tàu ngầm.

Biến thể

(http://i1129.photobucket.com/albums/m509/daibangden_T80UD/651_30.jpg)

Tàu ngầm K-81 được tiếp nhận vào biên chế năm 1965, được đóng nốt theo Đề án 651-K. Tàu được trang bị ăng ten thu và tổ hợp hệ thống chỉ thị mục tiêu từ vũ trụ cho các tên lửa có cánh “Kasatka-B”. Hệ thống này đã trải qua các thí nghiệm trên tàu K-68 cùng dòng trước đó.

Tháng 6 năm 1969, tàu ngầm K-68 được trang bị thêm, trên biển Baren, đã trải qua các thí nghiệm về các nguyên mẫu – thùng của các buồng cứu nạn nổi tương lai cho tàu ngầm. Việc nghiên cứu các khả năng và hướng chế tạo các buồng cứu nạn được bắt đầu ở phòng thiết kế đặc biệt “Malakhit” cùng với Cục cứu nạn khẩn cấp Hải quân năm 1964, khi mà câu hỏi về sự đảm bảo khả năng cứu nạn khẩn cấp khi thực hiện sự lặn sâu của các tàu ngầm đầu tiên lên đến 400 mét và sâu hơn. Các thiết kế kỹ thuật và thi công được thực hiện ở Phòng thiết kế đặc biệt “Malakhit” năm 1967, còn việc đóng 2 thùng được thực hiện ở xưởng “Krasnoe Sormovo” năm 1968.

Năm 1984, ở xưởng “Krasnoe Sormovo” theo tàu ngầm K-68 đã được trang bị lại theo Đề án 651-E. Tàu trong tình trạng thí nghiệm được trang bị thiết bị động lực nguyên tử hỗ trợ kích thước nhỏ VAU-6.

Cuối những năm 1970, một số tàu ngầm Đề án 651 (đồng thời với tàu ngầm nguyên tử tên lửa có cánh Đề án 675) đã được trang bị lại các tên lửa chống tàu P-500 “Bazalt”, mặc dù sự chắc chắn trong thực tế chiến đấu của chúng rất đáng nghi ngờ.

Tình trạng năm 2008

(http://i1129.photobucket.com/albums/m509/daibangden_T80UD/651_02.jpg)

Các tàu ngầm thuộc Đề án này nằm chủ yếu trong biên chế Hạm đội Phương Bắc và được sử dụng chủ yếu ở Địa Trung Hải. Sau đó, chúng được chuyển cho Hạm đội Biển Đen và Baltic. Như vậy, các hoạt động của những tàu tên lửa điện – diezel này trong tình trạng hiện nay chỉ phù hợp với nhiệm vụ chiến đấu trên các khu vực gần và trên các biển kín có thể được che chở một cách an toàn khỏi các lực lượng chống ngầm của đối phương. Ban đầu, toàn bộ các tàu ngầm diezel Đề án 651 được phân loại như tàu tuần dương, nhưng từ tháng 7 năm 1977, chúng được phân loại lại tàu ngầm loại lớn. Ở phương Tây, những tàu ngầm này nhận tên gọi lớp Juliette.

Nói chung, các tàu ngầm Đề án 651 (cũng như Đề án 675) đã hoàn thành sự phát triển của Hải quân Liên Xô về lực lượng tàu ngầm trang bị tên lửa có cánh với khả năng phóng nổi. Từ những năm 1980, chúng bắt đầu được đưa ra biên chế chiến đấu cả Hải quân và những năm 1990 được mang đi tháo dỡ. Trong đó, 2 trong số chúng B-24 và B-77 – được bán cho phương Tây và trở thành các bảo tàng trưng bày.

Trích dẫn từ: meo-u trong 04 Tháng Sáu, 2011, 03:03:12 pm

Trích dẫn từ: daibangden trong 02 Tháng Sáu, 2011, 11:05:48 pm

Tình trạng năm 2008

Bác đại bàng à. Như vậy mấy em này nếu được hiện đại hóa khả năng dẫn bắn tên lửa thì vẫn hữu dụng tại ao nhà mình nhể.

Có thể như vậy ;D. Nhưng Đề án này so với Đề án 636 còn nhiều điểm không bằng, nhất là về tiếng ồn của động cơ khi hoạt động. Trong khi trong tương lai, vấn đề chủ quyền trên biển là vấn đề sống còn và để vươn ra xa hơn thì các tàu ngầm đủ khả năng hoạt động trên khu vực gần bờ hoặc các vùng biển kín là không thích hợp ;D

Tóm tắt lịch sử phục vụ của các tàu ngầm trong Đề án 651/651-K

+ K-156, từ 25 tháng 7 năm 1977 là B-156 (số hiệu của xưởng 552). Khởi công ngày 16 tháng 11 năm 1960 ở xưởng đóng tàu Baltic mang tên S.Opdzhonikidze (xưởng số 189) ở Leningrad; hạ thủy ngày 31 tháng 7 năm 1962; gia nhập biên chế Hải quân mùng 10 tháng 12 năm 1963; năm 1964 được chuyển tới biển Bắc và ghi tên trong biên chế Hạm đội Cờ đỏ Phương Bắc; nằm trong biên chế đội tàu ngầm diezel số 35 thuộc Hạm đội tàu ngầm Cờ đỏ đóng căn cứ ở vịnh Lopatkin Nhỏ (khu vực Murmansk); trong giai đoạn từ 27 tháng 2 năm 1968 đến 19 tháng 11 năm 1969 đã trải qua sự sửa chữa trung cấp ở xưởng sửa chữa đóng tàu số 35 ở Murmansk; tháng 10 năm 1969, trong biên chế Tiểu đoàn được tái tổ chức của đội tàu số 35 thuộc Hải đoàn tàu ngầm Cờ đỏ số 9 đóng căn cứ ở Bidiaevo (khu vực Murmansk); trong thời gian từ 28 tháng 2 năm 1974 đến 30 tháng 11 năm 1978 đã trải qua sửa chữa trung cấp ở xưởng sửa chữa tàu số 10 thuộc vùng Cực; ngày 25 tháng 7 năm 1977 được phân loại lại thành tàu ngầm loại lớn; mùng 1 tháng 11 năm 1979 được đưa ra khỏi biên chế hạm đội trực chiến và bảo quản tại vịnh Ura trong trạng thái neo đậu; mùng 1 tháng 10 năm 1983, gỡ bỏ bảo trì và được đưa trở lại biên chế; ngày 19 tháng 4 năm 1990 bị loại khỏi biên chế chiến đấu của hạm đội và chuyển tới cơ sở khác để tận dụng.

+ K-85, từ 25 tháng 7 năm 1977 là B-124 (số hiệu của xưởng 553). Khởi công ở xưởng đóng tàu Baltic mang tên S.Ordzhonikidze (số 189) ở Leningrad; hạ thủy ngày 31 tháng 1 năm 1963, sau đó được chuyển đến các thí nghiệm kéo dài ở Severodvinsk; ngày 30 tháng 12 năm 1964 gia nhập biên chế Hải quân; ngày 22 tháng 1 năm 1965, ghi tên trong biên chế Hạm đội Cờ đỏ Phương Bắc; nằm trong biên chế đội tàu ngầm diezel số 35 thuộc Hạm đội tàu ngầm Cờ đỏ số 1 đóng ở vịnh Lopatkina Nhỏ (khu vực Murmansk); trong tháng 8 - 10 năm 1966, lần đầu tiên giữa các tàu trong Đề án thực hiện nhiệm vụ phục vụ chiến đấu ở biển Địa Trung Hải; tháng 9-10 năm 1967 trải qua sửa chữa ở xưởng số 35 tại Murmansk với sự thay thế pin ắc quy bằng thiết bị của hệ thống “Lira”; trong nửa sau năm 1968, tiếp nhận tham gia cuộc diễn tập “Phương Bắc”; tháng 8 – 10 năm 1968, thực hiện nhiệm vụ phục vụ chiến đấu ở biển Địa Trung Hải; tháng 10 năm 1969, trong biên chế tiểu đoàn được tái tổ chức số 35 thuộc Hải đoàn tàu ngầm số 9 trong Hạm đội Cờ đỏ Phương Bắc đóng căn cứ ở vịnh Yra thuộc Vidiaevo (khu vực Murmansk); trong giai đoạn từ mùng 9 tháng 4 năm 1971 đến 16 tháng 1 năm 1974 đã qua sửa chữa trung cấp ở xưởng số 35 thuộc Murmansk; ngày 25 tháng 7 năm 1977 được phân loại lại thành tàu ngầm loại lớn; ngày 24 tháng 12 năm 1981 được chuyển cho Hạm đội Cờ đỏ Baltic và di chuyển tới kênh Baltic – Biển Trắng tới Baltic; nằm trong biên chế đội tàu ngầm diezel số 10 thuộc Hải đoàn tàu ngầm số 14 Hạm đội Cờ đỏ Baltic đóng căn cứ ở Liepaia; năm 1983 được mang đi sửa chữa trung cấp ở xưởng sửa chữa số 29 với sự hiện đại hóa (bao gồm trang bị lại các khoang ắc quy cho pin ắc quy axit – chì); ngày mùng 1 tháng 11 năm 1989 bị loại khỏi biên chế chiến đấu, đưa đi bảo trì ở Liepaia trong trạng thái neo đậu; mùng 1 tháng 10 năm 1990 được đội tàu ngầm loại lớn số 58 thuộc Hạm đội hai lần Huân chương Cờ Đỏ Baltic được biên chế lại; ngày 31 tháng 12 năm 1990 được bỏ niêm cất và đưa lại biên chế; ngày 30 tháng 6 năm 1993 bị loại khỏi biên chế chiến đấu của Hạm đội, chuyển cho Học viên để tận dụng và neo đậu ở Liepaia; năm 1994, khi rút khỏi khu vực Lativia của các đơn vị quân đội Nga, tàu ở trong trạng thái nửa đắm; tháng 9 năm 1995 đã được trục vớt và bán cho công ty tư nhân để xẻ kim loại.

+ K-24, từ 25 tháng 7 năm 1977 là B-24 (số hiệu của xưởng 511). Khởi cộng ở xưởng “Krasnoe Sormovo” (số 112) tại Gorki ngày 15 tháng 10 năm 1961; hạ thủy ngày 15 tháng 12 năm 1962; ngày 31 tháng 10 năm 1965 được đưa vào biên chế Hải quân trong biên chế đội tàu ngầm tên lửa đạn đạo số 153 thuộc Hạm đội Biển Đen (trong thời gian các thí nghiệm cấp Nhà nước); ngày 11 tháng 11 năm 1965 được ghi tên vào biên chế Hạm đội Cờ đỏ Phương Bắc, sau đó đã hoàn thành cuộc di chuyển lên phía bắc và vào biên chế đội tàu ngầm số 35 thuộc Hạm đội tàu ngầm Cờ đỏ đóng căn cứ ở vịnh Lopatkina Nhỏ (khu vực Murmansk); tháng 10 năm 1969, trong thành phần tiểu đoàn được tổ chức lại thành tiểu đoàn 35 tàu ngầm diezel thuộc Hải đoàn số 9 Hạm đội Cờ đỏ Phương Bắc đóng căn cứ ở Vidiaevo (khu vực Murmansk); tới giai đoạn từ 28 tháng 2 năm 1970 đến 26 tháng 9 năm 1970 đã trải qua sửa chữa trung cấp ở xưởng sửa chữa đóng tàu số 35 thuộc Murmansk; ngày 25 tháng 7 năm 1977, được phân loại lại thành lớp tàu ngầm loại lớn; ngày 13 tháng 11 năm 1978 đến 23 tháng 4 năm 1981 đã trải qua sửa chữa căn bẳn ở xưởng số 35 (Murmansk); mùng 1 tháng 10 năm 1981 được ghi tên trong Hạm đội hai lân Huân chương Cờ đỏ Baltic và di chuyển đến Baltic theo kênh Baltic – Biển Trắng; vào biên chế đội tàu ngầm diezel số 16 thuộc Hải đoàn số 14 Hạm đội Cờ đỏ Baltic đóng căn cứ ở Liepaia; năm 1985 và 1986 đã thực hiện nhiệm vụ trực chiến trên Địa Trung Hải; mùng 1 tháng 10 năm 1990 được tổ chức lại trong biên chế đội tàu ngầm tên lửa đạn đạo thuộc Hạm đội Cờ Đỏ Baltic; ngày 24 tháng 6 năm 1991 bị đưa ra khỏi biên chế trực chiến của Hải quân; năm 1993, khi rút từ khu vực Latvia của các đơn vị Nga đang được neo đậu ở Liepaia; tháng 7 năm 1994 được Latvia bán cho một công tư nhân của Đan Mạch, được đưa đến Copenhagen (Đan Mạch), nơi được sử dụng cho việc phục vụ tham quan; năm 1998 được bán lại cho một công ty của Đức để thành bảo tàng Hải quân ở cảng Peenemiund (Đức) và ngày 21 tháng 12 năm 1998 đã được chuyển đến cảng Peenemiund; đã được khôi phục và chuẩn bị cho việc phục vụ thăm quan du lịch; tháng 4 năm 1999 được mở cửa trong vai trò bảo tàng Hải quân Trung tâm dưới tên gọi U-461.

+ K-68, từ 25 tháng 7 năm 1977 là B-68, từ 19 tháng 4 năm 1990 là BS-68 (số hiệu của xưởng 512); khởi công ngày 25 tháng 1 năm 1962 ở xưởng “Krasnoe Sormovo” (số 112) tại Gorki; hạ thủy ngày 30 tháng 4 năm 1963; 28 tháng 12 năm 1965, gia nhập biên chế Hải quân trong đội tàu ngầm tên lửa đạn đạo số 153 thuộc Hạm đội Biển Đen (trong thời gian các thí nghiệm cấp nhà nước); tới thời kỳ từ 8 tháng 12 năm 1966 đến 6 tháng 3 năm 1968 sau khi di chuyển tới Baltic đã ở trong biên chế ở căn cứ Hải quân Leningrad; tháng 3 – 4 năm 1968, thực hiện các nhiệm vụ trực chiến ở Địa Trung Hải cùng với các tàu ngầm thuộc đội tàu ngầm tên lửa đạn đạo trong Hạm đội Cờ đỏ Baltic; tháng 4 năm 1968 ghi tên trong thành phần Hạm đội Cờ đỏ Phương Bắc và di chuyển tới biển Bắc; đến giai đoạn tự 8 tháng 4 năm 1968 đến 23 tháng 1 năm 1969 đã ở xưởng số 35 để sửa chữa trung cấp ở Murmansk và trang bị bổ sung; năm 1969 gia nhập biên chế đội tàu ngầm diezel số 35 thuộc Hạm đội tàu ngầm Cờ đỏ số 1 đóng căn cứ ở vịnh Lopakina Nhỏ (Murmansk); mùng 10 đến 25 tháng 6 năm 1969 đảm bảo các thí nghiệm trên biển Baren của các nguyên mẫu xuồng cứu nạn cho tàu ngaamfl tháng 10 năm 1969 trong biên chế được tổ chức lại thành đội tàu ngầm diezel số 35 thuộc Hải đoàn tàu ngầm số 9, Hạm đội Cờ đỏ Phương Bắc đóng căn cứ ở Vidiaevo (Murmansk); ngày 25 tháng 7 năm 1977, được phân loại lại thành tàu ngầm loại lớn; đến giai đoạn từ 25 tháng 9 năm 1979 đến 30 tháng 1 năm 1985 đã được trang bị lại theo Đề án 651-E ở xưởng “Krasnoe Sormovo” ở Gorki với sự lắp thiết bị năng lượng hạt nhân VAU-6; năm 1986, quay trở lại biên chế Hạm đội Cờ đỏ Phương Bắc và được đưa tới biển Bắc cho các thí nghiệm toàn diện của thiết bị năng lượng nguyên tử; nằm trong biên chế đội tàu diezel số 7 thuộc Hạm đội Cờ đỏ Phương Bắc; mùng 3 tháng 7 năm 1992 bị đưa ra khỏi biên chế chiến đấu Hải quân; ghi tên trong biên chế tiểu đoàn tàu ngầm dự bị số 346, sau đó được đưa đến neo đậu ở Vidiaevo (Murmansk); năm 2004 được chuyển tới xưởng “Nerpa” (Murmansk) để tận dụng (tháo dỡ).

+ K-63, từ 25 tháng 7 năm 1977 là B-63 (số hiệu của xưởng 513). Khởi công 25 tháng 4 năm 1962 ở xưởng “Krasnoe Sormovo” (112) tại Gorki; hạ thủy 26 tháng 7 năm 1963; 12 tháng 6 năm 1966 gia nhập biên chế Hải quân trong thành phần đội tàu ngầm tên lửa đạn đạo số 153 (trong các thí nghiệm cấp nhà nước); mùng 9 tháng 7 năm 1966 ghi tên trong biên chế Hạm đội Cờ đỏ Phương Bắc; gia nhập biên chế đội tàu ngầm diezel số 35 thuộc Hạm đội tàu ngầm Cờ đỏ Phương Bắc đóng căn cứ ở vịnh Lopatkina Nhỏ (Murmansk); tháng 7 – 9 năm 1966, hoàn thành cuộc di chuyển giữa các Hạm đội theo đường biển Bắc từ vịnh Engel đến Vladivostok; mùng 8 tháng 10 năm 1966 đã ghi tên trong Hạm đội Cờ đỏ Thái Bình Dương; trong gian đoạn từ 23 tháng 11 năm 1977 đến mùng 7 tháng 12 năm 1972 đã trải qua sửa chữa căn bản ở xưởng “Dalzavod” tại Vladivostok; ngày 25 tháng 7 năm 1977 được phân loại lại thành tàu ngầm loại lớn; trong giai đoạn từ 28 tháng 11 năm 1977 đến mùng 10 tháng 2 năm 1978 đã trải qua sửa chữa trung cấp ở xưởng “Dalzavod” tại Vladivostok; mùng 1 tháng 10 năm 1980 được đưa ra khỏi danh sách dự bị, quay lại biên chế; ngày 31 tháng 12 năm 1988, đưa vào dự bị, bảo trì và một lần nữa ở trạng thái neo đậu ở Yliss Nhỏ; ngày 14 tháng 8 năm 1989, loại khỏi biên chế trực chiến và chuyển giao cho cơ sở khác để tận dụng.

+ K-70, từ 25 tháng 7 năm 1977 là B-270 (số hiệu của xưởng 514). Khởi công ngày 25 tháng 8 năm 1962 ở xưởng “Krasnoe Sormovo” (số 112 – Gorki); hạ thủy mùng 6 tháng 2 năm 1964; ngày 31 tháng 12 năm 1964 được tiếp nhận vào biên chế; ngày 22 tháng 1 năm 1965 có mặt trong biên chế Hạm đội Cờ đỏ Phương Bắc; năm 1965 đã hoàn thành cuộc di chuyển giữa các hạm đội theo đường biển Bắc từ vịnh Engels tới Vladivostok; trong thông tin tin liên quan đến tai nạn trong quá trình di chuyển, tàu đã trú đông ở vịnh Pebek; 15 tháng 3 năm 1965; ghi tên trong biên chế Hạm đội Cờ đỏ Thái Bình Dương; gia nhập biên chế đội tàu ngầm tên lửa đạn đạo thuộc Hải đoàn tàu ngầm số 6 Hạm đội Cờ đỏ Thái Bình Dương; năm 1978, ghi tên trong biên chế đội tàu ngầm diezel số 29 thuộc Hạm đội Cờ đỏ Thái Bình Dương đóng căn cứ ở vịnh Vladimir (khu vực Pakushka); 23-25 tháng 1 năm 1985, tiếp nhận tham gia các cuộc diễn tập phối hợp với các phân hạm đội khu vực gần bờ và sư doàn không quân tiêm kích số 20, đã thực hiện việc phóng mục tiêu và đa bị tiêu diệt thành công bởi cụm tàu xung kích (tàu tuần dương hạng nặng chở máy bay “Novorisyisik”, tàu chống ngầm loại lớn “Tallin”, tàu chống ngầm loại lớn “Tashkent”, tàu tuần tra “Ryianưi”); mùng 2 tháng 2 năm 1988, được đưa đến xưởng “Dalzavod” thuộc Vladivostok để tiến hành sửa chữa trung cấp, nhưng ngày 30 tháng 6 năm 1989 đã bị loại khỏi biên chế Hải quân và được theo thông tin chuyển giao cho đơn vị khác để thực hiện tháo dỡ; năm 1989, được xẻ thành kim loại ở “Dalzavod” thuộc Vladivostok.

+ K-77, từ 25 tháng 7 năm 1977 là B-77 (số hiệu của xưởng 515); khởi công 31 tháng 1 năm 1963 ở xưởng “Krasnoe Sormov” (số 112 – Gorki); hạ thủy ngày 11 tháng 3 năm 1965; tháng 6 năm 1965 hoàn thành cuộc di chuyển bằng đường biển đến thành phố Severomorsk đến căn cứ bàn giao thuộc xưởng “Krasnoe Sormov”; tháng 7 – 9 năm 1965 trải qua các thí nghiệm cấp xưởng và các thí nghiệm về động lực cấp Nhà nước; 31 tháng 10 năm 1965 gia nhập biên chế Hải quân; 19 tháng 11 năm 1965 gia nhập biên chế Hạm đội Cờ đỏ Phương Bắc; ghi tên vào đội tàu ngầm diezel số 35 thuộc Hạm đội tàu ngầm Cờ đỏ số 1 đóng căn cứ ở vịnh Lopatkina Nhỏ (Murmansk); năm 1966, 1968 và 1969 có nhiệm vụ trực chiến và tham gia trong các cuộc diễn tập của Hạm đội Phương Bắc; tháng 9 năm 1969, hoàn thành cuộc di chuyển tới vịnh Yra-Guba (Vidiaevo); tháng 10 năm 1969, trong biên chế tiểu đoàn tàu ngầm diezel số 35 được tổ chức lại thuộc Hải đoàn tàu ngầm số 9 Hạm đội Cờ đỏ Phương Bắc đóng căn cứ ở Vidiaevo (Murmansk); tháng 4-6 năm 1970 đã thực hiện nhiệm vụ trực chiến đầu tiên trên biển Địa Trung Hải, tham gia cuộc tập trận “Okean” (“Đại dương”), thực hiện thành công nhiệm vụ được giao; trong giai đoạn từ 28 tháng 10 năm 1971 đến 23 tháng 1 năm 1973 đã trải qua sửa chữa trung cấp ở xưởng số 35 (Murmansk); trong thời gian năm 1973, làm nhiệm vụ trực chiến và thành công trong các cuộc bắn ngư lôi và tên lửa, tham gia các cuộc tập trận của Hạm đội Phương Bắc; trong thời kỳ từ mùng 3 tháng năm đến 23 tháng 11 năm 1974 đã thực hiện nhiệm vụ chiến đấu lần thứ 2 ở biển Địa Trung Hải trong biên chế Hải đoàn số 5 Hải quân Liên Xô; thực hiện theo dõi tàu sân bay nguyên tử “America” thuộc Hải quân Mỹ cùng với “Forrestal” và “Independence”; trong giai đoạn từ 26 tháng 7 đến mùng 4 tháng 8 năm 1974, trải qua cuộc sửa chữa trong khi hoạt động ở thành phố Aleksandria (Ai Cập); trong giai đoạn từ 20 tháng 12 năm 1975 đến mùng 10 tháng 4 năm 1976, thực hiện nhiệm vụ chiến đấu lần thứ 3 ở trung tâm Đại Tây Dương; từ 14 đến 28 tháng 2 năm 1976 đỗ ỏ cảng Konakri (Ginea) để thực hiện việc bổ sung dự trữ; 30 tháng 3 năm 1976, lúc 1 giờ 30 phút, trên tàu xuất hiện đám cháy ở khoang số 5 trong các nhóm pin ắc quy số 3-4, đám cháy đã được dập tắt nhờ hệ thống chữa cháy, nhưng do sự cung cấp bất thường Freon vào khoang số 7 thay cho khoang số 5, 2 người đã hy sinh và 9 người bị nhiễm độc; trong gian đoạn từ mùng 4 tháng 4 năm 1977 đến 24 tháng 12 năm 1978 đã trải qua sửa chữa trung cấp tại xưởng số 10 ở vùng Cực; ngày 25 tháng 7 năm 1977 được phân loại lại thành tàu ngầm loại lớn; tháng 12 năm 1979 đến 10 tháng 7 năm 1980 thực hiện nhiệm vụ chiến đấu thứ 5 ở biển Địa Trung Hải; 23 tháng 8 năm 1981 do trục trặc, trong khoang số 6 lúc 23 giờ 55 phút đã xuất hiện đám cháy và nhanh chóng được dập tắt; lúc 11 giờ, sự cảnh báo khẩn cấp đã được đưa ra, tàu đã di đến chỗ kiểm tra đến tiến hành điều tra nguyên nhân vụ hỏa hoạn bởi các ủy ban; trong giai đoạn từ 20 tháng 9 năm 1989 đến 19 tháng 5 năm 1991 đã trải qua sửa chữa căn bản ở xưởng số 35 tại Murmansk; tháng 8 năm 1991 đã hoàn thành cuộc di chuyển theo kênh Baltic – biển Trắng từ biển Trắng tới biển Baltic; mùng 6 tháng 9 năm 1991 ghi tên trong Hạm đội hai lần huân chương Cờ đỏ Baltic, gia nhập biên chế đội tàu ngầm tên lửa đạn đạo số 58 đóng căn cứ ở Liepaia; 30 tháng 6 năm 1993 bị đưa ra khỏi danh sách chiến đấu của Hải quân, chuyển cho cơ sở khác trong tình trạng neo đậu ở cảng quân sự thành phố Lieapia; năm 1994 được giữ lại Liepaia khi các đơn vị quân đội Nga rút khỏi Latvia; tháng 7 năm 1994 được Latvia bán cho công ty Phần Lan và được đưa tới Helsinki nơi trở thành quán bar (quán rượu) và nhà hàng cho khách du lịch dưới tên gọi U-484; năm 1997 được công ty Canada thuê 5 năm và đén tháng 1 năm 1998 được đưa đi dưới dạng kéo qua Đại Tây Dương tới vịnh Tampa (bán đảo Florida), ở đó được sử dụng trong mục đích tham quan; năm 2000 được đưa tới Halifaks (Canada) để tháo dỡ bởi hãng “K-19: The Windowmaker” và được sửa lại thành bảo tàng; tháng 8 năm 2002 đã mở cửa đón khách tham quan cùng dưới tên gọi U-484; 17 tháng 4 năm 2007, trong thời gian bão mạnh đã bị thương thân tàu bị đắm gần bến tàu; 17 – 25 tháng 8 các công việc trục vớt đã được chuẩn bị và thực hiện.

+ K-58, từ 25 tháng 7 năm 1977 là B-58 (số hiệu của xưởng 521). Khởi công 15 tháng 7 năm 1963 ở xưởng “Krasnoe Sormovo” (số 112) tại Gorki; hạ thủy 12 tháng 2 năm 1966; 23 tháng 9 năm 1966 được đưa vào biên chế Hải quân và năm 1967 ghi tên trong Hạm đội Cờ đỏ Phương Bắc; nằm trong biên chế đội tàu ngầm diezel số 35 thuộc Hạm đội tàu ngầm Cờ đỏ Phương Bắc đóng căn cứ ở vịnh Lopatkina Nhỏ (Murmansk); tháng 10 năm 1969 nằm trong biên chế tiểu đoàn tàu ngầm số 35 được tổ chức lại thuộc Hải đoàn tàu ngầm số 9 Hạm đội Cờ đỏ Phương Bắc đóng căn cứ ở vịnh Ara thuộc Vidiaevo (Murmansk); trong giai đoạn từ 24 tháng 10 năm 1972 đến mùng 3 tháng 10 năm 1973 đã trải qua sửa chữa trung cấp ở xưởng số 35 (Murmansk); ngày 25 tháng 7 năm 1977 được phân loại lại thành tàu ngầm loại lớn; trong giai đoạn từ 23 tháng 4 năm 1981 đến 29 tháng 4 năm 1982 đã trải qua sửa chữa căn bản ở xưởng số 35; 19 tháng 4 năm 1990 bị đưa ra khỏi biên chế chiến đấu của Hải quân và được bàn giao cho cơ sở khác; năm 1992 bị đắm trong thời gian đỗ neo đậu ở bến tàu trong vịnh Ara (Vidiaevo).

+ K-81, từ 25 tháng 7 năm 1977 là B-81 (số hiệu của xưởng 522). Khởi công ngày 20 tháng 11 năm 1963 ở xưởng “Krasnoe Sormovo” (số 112) ở Gorki; hạ thủy mùng 7 tháng 8 năm 1964; được đóng tiếp theo Đề án 651-K; ngày 14 tháng 12 năm 1965 vào biên chế Hải quân; 27 tháng 12 năm 1965 di chuyển tới biển Bắc và ghi tên trong biên chế Hạm đội Cờ đỏ phương Bắc; gia nhập biên chế đội tàu ngầm diezel Cờ đỏ số 35 đóng căn cứ ở vịnh Lopatkina Nhỏ (Murmansk); trong giai đoạn từ 24 tháng 6 năm 1967 đến 21 tháng 12 năm 1970 đã trải qua sửa chữa trung cấp ở xưởng “Zvedochka” ở Severmorsk; tháng 10 năm 1969, nằm trong biến chế độ tàu ngầm diezel số 35 được tổ chức lại thuộc Hải đoàn tàu ngầm số 9 Hạm đội Cờ đỏ Phương Bắc đóng căn cứ ở vịnh Ura (Vidiaevo – Murmansk); 25 tháng 7 năm 1977, phân loại lại thành tàu ngầm loại lớn; 23 tháng 4 năm 1981 được ghi tên trong Hạm đội hai lần huân chương Cờ đỏ Baltic; tháng 5 năm 1981 hoàn thành cuộc di chuyển từ biển Trắng tới biển Baltic theo kênh biển Trăng –Baltic; gia nhập biên chế đội tàu ngầm diezel số 16 thuộc Hải đoàn tàu ngầm số 14 Hạm đội hai lần Huân chương Cờ đỏ đóng căn cứ ở Liepaia; trong giai đoạn từ năm 1984 đến năm 1987 có nhiệm vụ sẵn sàng chiến đấu và thực hiện các hoạt động chiến dấu, nhiều lần tham gia phóng tên lửa – mục tiêu, đồng thời trong các cuộc huấn luyện của không quân Hải quân ở biển Bắc và Na Uy; mùng 1 tháng 10 năm 1990, biên chế trong đội tàu số 58 được tổ chức lại thành đội tàu ngầm mang tên lửa đạn đạo thuộc Hạm đội Baltic; 19 tháng 4 năm 1990 bị đưa ra khỏi danh sách chiến đấu thuộc Hải quân và đưa cho cơ sở khác để tận dụng; tháng 10 năm 1991, bị đắm ở gần bến tàu số 46.

+ K-73, từ 25 tháng 7 năm 1977 là B-73 (số hiệu của xưởng 523); khởi công mùng 1 tháng 8 năm 1964 ở xưởng “Krasnoe Sormovo” (số 112) tại Gorki; hạ thủy 31 tháng 5 năm 1966; gia nhập biên chế Hải quân 15 tháng 12 năm 1966; 27 tháng 1 năm 1967 ghi tên vào biên chế Hạm đội Cờ đỏ Baltic; gia nhập biên chế đội tàu ngầm diezel số 35 thuộc Hạm đội Cờ đỏ số 1 Hạm đội Cờ đỏ Baltic đóng căn cứ ở vịnh Lopatkina Nhỏ (Murmansk); tháng 6 đến 9 năm 1967 đã hoàn thành cuộc di chuyển giữa các vịnh từ Engels đến Vladivostok theo đường biển Bắc; 14 tháng 10 năm 1967 ghi tên trong biên chế Hạm đội Cờ đỏ Thái Bình Dương; trong giai đoạn từ 16 tháng 2 năm 1973 đến 25 tháng 7 năm 1974 trải qua sửa chữa trung cấp ở xưởng “Dalzavod” ở Vladivostok; 25 tháng 7 năm 1977 được phân loại lại thành tàu ngầm loại lớn; trong giai đoạn từ 23 tháng 4 năm 1981 đến 20 tháng 12 năm 1984 trải qua sửa chữa căn bản ở xưởng “Dalzavod” (Vladivostok); 19 tháng 4 năm 1980 bị loại khỏi biên chế chiến đấu Hải quân và được bàn giao cho cơ sở khác để tận dụng.

(http://i1129.photobucket.com/albums/m509/daibangden_T80UD/651_25.jpg)

+ K-67, từ 25 tháng 7 năm 1977 là B-67 (số hiệu xưởng 524). Khởi công 31 tháng 1 năm 1965 ở xưởng “Krasnoe Sormovo” (số 112) ở Gorki; hạ thủy 29 tháng 10 năm 1966; tháng 5 năm 1967 được vận chuyển theo các hệ thống ngầm dưới nước tới cơ sở đóng nốt của xưởng “Krasnoe Sormovo” tới Severrodvinsk để tiến hành các thí nghiệm bàn giao; 30 tháng 9 năm 1969 gia nhập Hải quân; 13 tháng 10 năm 1967 ghi tên trong biên chế Hạm đội Cờ đỏ Phương Bắc; gia nhập biên chế đội tàu ngầm diezel số 35 thuộc Hạm đội Cờ đỏ Phương Bắc có căn cứ ở vịnh Lopatkina Nhỏ (Murmansk); trong các giai đoạn từ mùng 7 đến 31 tháng 12 năm 1968; mùng 1 đến 6 tháng 3 năm 1969 và mùng 1 tháng 9 đến 31 tháng 12 năm 1970 đã thực hiện các nhiệm vụ chiến đấu ở Địa Trung Hải, nằm ở khu vực xung đội vũ trang tại Ai cấp trong thời gian các hoạt động chiến sự; tháng 10 năm 1969, nằm trong biên chế tiểu đoàn tàu ngầm diezel số 35 được tổ chức lại thuộc Hải đoàn tàu ngầm số 9 Hạm đội Cờ đỏ Phương Bắc đóng căn cứ ở Vidiaevo (Murmansk); trong giai đoạn từ 20 tháng 5 năm 1972 đến 28 tháng 3 năm 1974 đã trải qua sửa chữa trung cấp ở xưởng số 35 tại Murmansk; 25 tháng 7 năm 1977 được phân loại lại thành tàu ngầm loại lớn; tháng 8 năm 1991 theo các hệ thống nước ngầm từ biển Trắng tới biển Azov; 25 tháng 9 năm 1981 ghi danh trong biên chế Hạm đội Cờ đỏ Biển Đen, nằm trong biên chế đội tàu ngầm tên lửa số 155 thuộc đoàn tàu ngầm diezel số 14 Hạm đội Cờ đỏ Biển Đen đóng ở Balaklava; trong thời gian từ 15 tháng 9 năm 1982 đến 30 tháng 6 năm 1990 đã trải qua sự sửa chữa trung cấp ở xưởng chữa tàu mang tên Ordzhonikidze ở Sevastopol; 5 tháng 7 năm 1994 bị loại khỏi biên chế Hải quân và bàn giao cho cơ sở khác để thao dỡ; mùng 1 tháng 12 năm 1994 được tháo dỡ và năm 1995 bị xẻ thành kim loại ở căn cứ “Glavvtorchermeta tại Inkermane (Sevastopol).

(http://i1129.photobucket.com/albums/m509/daibangden_T80UD/651_13.jpg)

+ K-78, từ 25 tháng 7 năm 1977 là B-478 (số hiệu của xưởng 525). Khởi công ở xưởng “Krasnoe Sormovo” (xưởng 112) tại Gorki ngày 25 tháng 7 năm 1965; hạ thủy ngày 30 tháng 3 năm 1967; mùng 1 tháng 11 năm 1967 gia nhập Hải quân; 27 tháng 11 năm 1967 ghi tên trong Hạm đội Cờ đỏ Phương Bắc, gia nhập đội tàu ngầm diezel số 35 thuộc Hạm đội tàu ngầm Cờ đỏ số 1 đóng căn cứ ở Lopatkina Nhỏ (Murmansk); tháng 10 năm 1969 nằm trong biên chế đội tàu ngầm diezel số 35 được tổ chức lại trong Hải đoàn tàu ngầm số 9 Hạm đội Phương Bắc đóng căn cứ ở Vidiaevo (Murmansk); trong giai đoạn từ mùng 3 tháng 9 năm 1974 đến 20 tháng 9 năm 1976 đã trải qua sửa chữa trung cấp ở xưởng số 35 (Murmansk); 25 tháng 7 năm 1977 phân loại lại thành tàu ngầm loại lớn; trong giai đoạn từ mùng 6 tháng 10 năm 1983 đến 30 tháng 1 năm 1985 trải qua sửa chữa căn bản ở xưởng số 35 (Murmansk); tháng 9 năm 1989 theo kênh biển Trắng – Baltic từ biển Trắng đến Baltic; mùng 8 tháng 12 năm 1989 ghi tên trong Hạm đội hai lần huân chương Cờ đỏ Baltic, gia nhập biên ché độ tàu ngầm tên lửa đạn đạo số 58 đóng căn cứ ở Liepaia; 24 tháng 6 năm 1991 bị đưa ra khỏi danh sách Hải quân và chuyển giao cho cơ sở khác; năm 1992, bị đắm ở gần bến tàu và năm 1994 khi các đơn vị Nga rút quân khỏi Latvia đã bị để lại Liepaia; sau đó được trục vớt và bán cho một công ty tư nhân Lativa để xẻ kim loại.

(http://i1129.photobucket.com/albums/m509/daibangden_T80UD/651_27.jpg)

+ K-203, từ 25 tháng 7 năm 1977 là B-203 (số hiệu của xưởng 531). Khởi công ở xưởng “Krasnoe Sormovo” (số 112) ở Gorki ngày 25 tháng 12 năm 1965; hạ thủy ngày 30 tháng 6 năm 1967; mùng 2 tháng 12 năm 1967 gia nhập biên chế Hải quân; 26 tháng 12 năm 1967 ghi tên trong Hạm đội Cờ đỏ Phương Bắc, gia nhập biên chế đội tàu ngầm diezel số 35 thuộc Hạm đội Cờ đỏ số 1 đóng ở vịnh Lopatkina Nhỏ (Murmansk); tháng 10 năm 1969 nằm trong biên chế tiểu đoàn tàu ngầm diezel số 35 được tổ chức lại thuộc Hải đoàn tàu ngầm số 9 Hạm đội Cờ đỏ Phương Bắc và đóng ở Vidiaevo (Murmansk); 25 tháng 7 năm 1977 được phân loại lại thành tàu ngầm loại lớn; mùng 1 tháng 10 năm 1978 loại khỏi biên chế chiến đấu Hải quân, được bảo quản trong trạng thái neo đậu ở vịnh Ura (Vidiaevo); mùng 1 tháng 10 năm 1983 được tháo niêm cất và quay lại biên chế; trong giai đoạn từ 18 tháng 2 năm 1987 đến 20 tháng 9 năm 1989 đã trải qua sửa chữa căn bản ở xưởng số 35; 21 tháng 1 năm 1990 ghi tên trong Hạm đội hai lần huân chương Cờ đỏ Baltic; tháng 5 năm 1990 di chuyển theo kênh biển Trắng – Baltic từ biển Trắng đến biển Baltic; gia nhập biên chế độ tàu ngầm diezel số 16 trong Hải đoàn tàu ngầm số 14 đóng căn cứ ở Liepaia; 1 tháng 10 năm 1990 nằm trong đơn vị tàu ngầm tên lửa đạn đạo được tổ chức lại trong Hạm đội Cờ đỏ Baltic; tháng 7 năm 1991 tham gia cuộc duyên binh nhân ngày Hải quân ở Kalinigrad; trong giai đoạn từ tháng 11 năm 1991 đến tháng 2 năm 1992 đã neo đậu ở Liepaia với sự thay thế pin ắc quy và làm sạch tải trọng dằn trung tâm, sau đó được đưa vào trực chiến, thực hiện hơn 10 lần bắn ngư lôi, đảm bảo sự yểm trợ với các tàu chống ngầm và không quân Hải quân; tháng 7 năm 1992 tham gia cuộc duyệt binh danh dự ngày Hải quân ở Kaliningrad; trong thời gian quay trở lại Lieapaia ở độ sâu 10 mét trong thời điểm phóng điện của pin ắc quy dưới động cơ diezel hoạt động dưới nước, trong khoang số VII đã xuất hiện đám cháy, và nhanh chóng bị dập tắt; 30 tháng 6 năm 1993 bị loại khỏi biên chế chiến đấu và chuyển giao cho cơ sở khác; năm 1994, khi các đơn vị Nga rút khỏi Latvia đã ở lại Liepaia; sau đó được bán lại cho một công ty tư nhân Latvia để tháo kim loại.

(http://i1129.photobucket.com/albums/m509/daibangden_T80UD/651_29.jpg)

+ K-304, từ 25 tháng 7 năm 1977 là B-304 (số hiệu xưởng 532). Khởi công mùng 6 tháng 8 năm 1966 ở xưởng “Krasnoe Sormovo” (số 112) tại Gorki; hạ thủy 24 tháng 11 năm 1967; tháng 5 năm 1968 được vận chuyển theo hệ thống nước ngầm tới xưởng đóng nốt “Krasnoe Sormovo” tới Severodvinsk để tiến hành các thí nghiệm bàn giao; 21 tháng 8 năm 1968 gia nhập biên chế Hải quân; 11 tháng 9 năm 1968 nằm trong biên chế Hạm đội Cờ đỏ Phương Bắc, ghi tên trong biên chế đội tàu ngầm diezel số 35 thuộc Hạm đội tàu ngầm Cờ đỏ số 1 đóng ở Lopatkina Nhỏ (Murmansk); tháng 10 năm 1969, nằm trong biên chế đội tàu ngầm diezel được tổ chức lại thuộc Hải đoàn tàu ngầm số 9 Hạm đội Cờ đỏ Phương Bắc đóng ở vịnh Ura (Vidiaevo); từ 6 tháng 10 đến 31 tháng 12 năm 1969 thực hiện nhiệm vụ chiến đấu ở khu vực Trung Đại Tây Dương; mùng 7 tháng 4 năm 1970 được tặng bằng danh dự kỷ niệm của Trung ương Đảng Cộng sản Liên Xô, của Đoàn chủ tịch Xô Viết tối ca Liên Xô và Hội đồng Bộ trưởng Liên Xô; trong giai đoạn từ 10 tháng 12 năm 1971 đến 11 tháng 6 năm 1972 thực hiện các nhiệm vụ chiến đấu ở Địa Trung Hải với việc ghé qua cảng Aleksandiria (Ai Cập) mùng 1 tháng 4 năm 1972; từ 26 tháng 10 năm 1973 đến 25 tháng 3 năm 1974 một lần nữa thực hiện nhiệm vụ chiến đấu ở Địa Trung Hải; 25 tháng 7 năm 1977 được phân loại lại thành tàu ngầm loại lớn; trong giai đoạn từ 26 tháng 9 năm 1979 đến mùng 9 tháng 3 năm 1982 đã trải qua sửa chữa trung cấp ở xưởng số 35 (Murmansk); từ 20 tháng 10 năm 1982 đến 20 tháng 4 năm 1983 thực hiện nhiệm vụ chiến đấu ở Địa Trung Hải với việc ghé vào cảng Tobruc (Libia); 19 tháng 4 năm 1990 bị loại khỏi danh sách Hải quân và chuyển cho cơ sở khác để thực hiện tháo dỡ, năm 1991 bị xẻ kim loại ở xưởng “Nerpa” (Biuzhnưi).

(http://i1129.photobucket.com/albums/m509/daibangden_T80UD/Peenemuende_museum_16.jpg)

+ K-318, từ 25 tháng 7 năm 1977 là B-318 (số hiệu xưởng 533). Khởi công 29 tháng 3 năm 1967 ở xưởng “Krasnoe Sormovo” (số 112) tại Gorki; hạ thủy 29 tháng 3 năm 1968 và được chuyển theo các hệ thống nước nội bộ tới cơ sở đóng nốt của xưởng “Krasnoe Sormovo” ở Severodvinsk để tiến hành các thí nghiệm bàn giao; 29 tháng 9 năm 1968 gia nhập Hải quân; 21 tháng 10 năm 1968 ghi tên trong Hạm đội Cờ đỏ Phương Bắc trong biên chế đội tàu ngầm diezel số 35 thuộc Hạm đội tàu ngầm Cờ đỏ số 1 đóng căn cứ ở vịnh Lopatkina Nhỏ (Murmansk); 13 tháng 8 đến 12 tháng 11 năm 1969 khi thực hiện các nghiệm vụ chiến đấu ở Địa Trung Hải đã ở trong khu vực xung độ vũ trang ở Ai Cập trong thời gian các hoạt động quân sự; tháng 10 năm 1969, trong biên chế đội tàu ngầm diezel số 35 được tổ chức lại thuộc Hải đoàn tàu ngầm số 9 Hạm đội Cờ đỏ Phương Bắc đóng ở Vidiaevo (Murmansk); 23 tháng 10 năm 1970 đến 10 tháng 2 năm 1971 và 6 tháng 5 đến 31 tháng 7 năm 1972 khi thực hiện nhiệm vụ chiến đấu đã ở Địa Trung Hải trong khu vực xung đột vũ trang đã đỗ ở Ai Cập trong thời gian các hoạt động quân sự; mùng 1 đến 31 tháng 12 năm 1973 khi thực hiện nhiệm vụ chiến đấu ở Địa Trung Hải đã nằm trong khu vực xung đột vũ trang ở Siri trong thời gian các hoạt động quân sự; trong giai đoạn từ 28 thang 2 năm 1974 đến 18 tháng 7 năm 1975 đã trải qua sửa chữa trung cấp ở xưởng số 35 (Murmansk); mùng 6 tháng 9 năm 1976 trong thời gian tiến hành phục vụ chiến đấu ở vị trí dưới nước, trong khoang số 5 đã có vũ nổ hỗn hợp hydro – không khí, tàu nổi lên mặt nước, nguồn hỏa hoạn đã được dập tắt bằng các thiết bị sẵn có trong tay, kết quả của vụ nổ là 117 pin ắc quy của các nhóm pin ắc quy số III và IV và trang bị của khoang số V bị hỏng, 2 người bị bỏng, sau đó, việc thực hiện nhiệm vụ chiến đấu bị ngừng lại và tàu quay lại địa điểm căn cứ; 25 tháng 7 năm 1977, được phân loại lại thành tàu ngầm loại lớn; tháng 10-11 năm 1982 đã được chuyển theo hệ thống nước ngầm từ biển Trắng tới biển Azov; mùng 3 tháng 12 năm 1982, ghi tên trong biên chế Hạm đội Cờ đỏ Biển Đen, nàm trong biên chế đội tàu ngầm tên lửa đạn đạo số 155 thuộc đoàn tàu ngầm diezel Hạm đội Cờ đỏ Biển Đen đóng ở Balaklava; 19 tháng 4 năm 1990 bị loại khỏi biên chế Hải quân và đưa tới cơ sở khác để thực hiện tháo dỡ; mùng 1 tháng 6 năm 1991 bị tháo và để lại vịnh Balaklava; năm 1995 bị xẻ kim loại ở căn cứ Sevastopol “Glavvtorchermeta” tại Inkermane.

Các thông số kỹ thuật chính

(http://i1129.photobucket.com/albums/m509/daibangden_T80UD/U_461_2592x1944.jpg)

Lượng choán nước, tấn:

+ trên mặt nước: 3174

+ dưới nước: 3750

Các kích thước chính, mét:

+ chiều dài nhất (theo vạch mớn nước): 85,9

+ chiều rộng nhất: 9,7

+ lượng mớn nước theo vạch mớn nước: 6,9

Thiết bị năng lượng chính: điện – diezel

+ 2 máy diezel 1D43, tổng công suất, sức ngựa (kW): 8000 (5800)

+ 2 động cơ diezel chính PG-141, tổng công suất, sức ngựa (kW): 12 000 (8820)

+ 2 động cơ diezel chính trong hoạt động tuần tra PG-140, tổng công suất, sức ngựa (kW): 400 (294)

+ 1 máy diezel 1DL42 với máy phát điện PG-142l, công suất, sức ngựa (kW): 1720 (1264)

+ pin ắc quy 30/3 hoặc 60SM-P, số nhóm x số lượng phần tử: 4x152 hoặc 4x112

2 trục, 2 bánh lái chân vịt

Tốc độ, hải lý:

+ hoàn toàn trên mặt nước: 16

+ tốc độ tuần tra trên mặt nước: 8

+ dưới động cơ diezel trên mặt nước –

+ tốc độ hoàn toàn dưới nước: 18,1/14,5

+ tốc độ tuần tra dưới nước: 2,8

Tầm bơi xa, dặm (với tốc độ, hải lý):

+ trên mặt nước: 30 000 (8)

+ dưới động cơ diezel trên mặt nước: 18 000 (7)

+ dưới nước: 810 (2,8)/27,8 (18,1) và 350 (2,8(/14,5 (14,5)

Độ lặn sâu, mét:

+ tiêu chuẩn: 240

+ giới hạn: 300

Thời gian hoạt động: 90 ngày

Thủy thủ đoàn: 78 người (10 sỹ quan)

(http://i1129.photobucket.com/albums/m509/daibangden_T80UD/U_461_2.jpg)

Trang bị vũ khí

Tên lửa tấn công:

+ thiết bị phóng tổ hợp tên lửa chống tàu có cánh P-6 hoặc P-5D hoặc P-500: 4x1

+ tên lửa có cánh 4K88 (SS-N-3B “Sepal”) hoặc tên lửa có cánh P-5D (SS-N-3S “Shaddock”) (sau đó được tháo) hoặc tên lửa chống tàu P-500 “Bazalt” (SS-N-12 “Sandbox”) (được lắp khi nâng cấp): 4

Ngư lôi:

+ thiết bị ngư lôi 533mm: với các ngư lôi 533mm: 53-56, 53-57, 53-58, SET-53: 6 thiết bị ở mũi tàu và 6 ngư lôi hoặc 18 (tăng cường)

+ thiết bị ngư lôi 400mm với các ngư lôi 400mm MGT-1, MGT-2: 4 thiết bị ở mạn tàu với 12 hoặc 4 (tăng cường)

Mìn (thủy lôi)

+ có thể mang theo mìn (thủy lôi) thay cho các ngư lôi: -

Trang bị vô tuyến điện:

Hệ thống kiểm soát thông tin chiến đấu: -

Đài ra đa định vị phát hiện tổng hợp: tổ hợp ra đa định vị RLK-101 (Snoop Slab)

Hệ thống thủy âm:

+ “Arktika-M” (Pike Jaw)

+ MG-10, dẫn đường

+ MG-15

+ MG-13, máy tìm phương định vị thủy âm

+ Máy đo sâu bằng tín hiệu dội: NEL-6

+ Máy đo độ sâu EL-1

Đài ra đa định vị điều khiển hỏa lực

+ 1 x “Argument” (Front Door) để cho tổ hợp tên lửa chống tàu có cánh

+ 1 x “Uspex-U” để chỉ thị mục tiêu cho tổ hợp tên lửa chống tàu có cánh

+ 1 x “Kasatka-B” (Punch Bowl) chỉ thị mục tiêu từ vũ trụ cho tổ hợp tên lửa chống tàu có cánh chỉ đối với Đề án 651-K

Các khí tài tác chiến điện tử

+ “Nakat-M” (Quad Loop D/F)

+ “Van” (Stop Light) tác chiến điện tử

+ ARP-53 với đầu nổi KI-55 ra đa tìm phương vô tuyến

+ R-670 “Volna-K” R-309 ra đa trinh sát vô tuyến

Tổ hợp dẫn đường

+ “Sila N-651”

+ “Lira-P” đạo hàng thiên văn

Tổ hợp thông tin vô tuyến: thiết bị thông tin R-651, R-657, R-609M, 2 đài “Oniks-P”, R-676

Đài ra đa định vị hội thoại: “Nikhrom-M”.

Tàu ngầm nguyên tử với các tên lửa đạn đạo lớp “Leninets” Đề án 667-A “Navaga” (lớp Yankee)

(http://i1129.photobucket.com/albums/m509/daibangden_T80UD/667.jpg)

Các biến thể

+ 667 – thiết kế kỹ thuật đầu tiên với các thiết bị phóng tên lửa đạn đạo của tàu ngầm quay được (không được chế tạo, cuối những năm 1950)

+ 667-A “Navaga” (class Yankee-I) – Đề án cơ sở sản xuất hàng loạt (1967)

+ 667-AU “Nalim” – Đề án sản xuất hàng loạt với tổ hợp D-5U được hiện đại hóa (năm 1972)

+ 667-AM (class Yankee-II) – Đề án được trang bị tổ hợp D-11 với tên lửa đạn đạo cho tàu ngầm nhiên liệu rắn (năm 1976)

+ 667-AT “Grusha” (Yankee Notch) – Đề án sản xuất hàng loạt với sự trang bị lại với thiết bị mang tàu tuần tra “Granat” (năm 1983 đến 1991)

+ 667-M “Andromeda” (Modified Yankee) – tàu ngầm thí nghiệm được trang bị lại thành thiết bị mang tàu tuần tra “Grom” (năm 1982)

+ 667-AK “Akson-1” (Yankee Pod) – tàu ngầm thí nghiệm, được trang bị lại thành thiết bị mang của đài thủy âm mới với tổ hợp anten lai dưới nước (PBA) (năm 1982)

+ 09780 “Akson-2” (Yankee Pod) – tàu ngầm nguyên tử Đề án 667-AK được nâng cấp (năm 1996)

+ 09774 (Yankee Stretch) – tàu ngầm đặc biệt mang tàu ngầm siêu nhỏ.

Năm 1958 ở phòng Thiết kế Trung ương số 18 (nay là Phòng Thiết kế kỹ thuật Hải quân Trung ương “Rubin”) dưới sự chỉ đạo của Tổng công trình sư A.S.Kassatsier đã bắt đầu các công việc chế tạo tàu ngầm nguyên tử mang tên lửa thế hệ thứ hai của Đề án 667. Tàu được dự kiến trang bị tổ hợp D-4 với các tên lửa đạn đạo khởi động dưới nước R-21. Phương án khác là trang bị cho tàu tổ hợp D-6 (sản phẩm “P”, Đề án “Neilon”) với các tên lửa nhiên liệu rắn được thiết kế ở Phòng Thiết kế Leningrad “Arsenal” từ năm 1958. Theo Đề án 677 ban đầu phải mang 8 tên lửa tổ hợp D-4 (hoặc D-6) bố trí trong các thiết bị phóng quay SM-95 được chế tạo ở Phòng thiết kế Trung ương số 34. Các thiết bị phóng đôi được bố trí bên ngoài lớp thân trong, theo thành tàu và trước khi phóng quay 90 độ, dựng thẳng. Việc thiết kế đề án phác thảo và kỹ thuật của tàu ngầm mang tên lửa được hoàn thành năm 1960. Tuy nhiên, thực tế, việc thực hiện thiết kế đã gặp khó khăn do độ phức tạp cao của các thiết bị phóng quay – phải làm việc dưới nước khi tàu ngầm đang di chuyển.

Năm 1961, đã bắt đầu phát triển bố cục mới, trong đó, các tên lửa D-4 và D-6 phải được bố trí trong các hầm thẳng. Tuy nhiên, một cách nhanh chóng các tổ hợp này đã xuất hiện sự thay thế tốt hơn – tên lửa đạn đạo nhiên liệu lỏng một tầng kích thước nhỏ R-27. Các công việc về tên lửa này được bắt đầu khởi xướng ở Phòng thiết kế đặc biệt số 385 dưới sự chỉ đạo của V.P.Makeev. Các kết quả nghiên cứu sơ bộ trong cuối năm 1961 đã được báo cáo cho chỉ huy Hải quân và lãnh đạo quốc gia. Chủ đề đã nhận được sự ủng hộ và ngày 24 tháng 4 năm 1962, đã được tiếp nối bằng Mệnh lệnh của chính phỉ về chế tạo tổ hợp D-5 với tên lửa R-27. Do kết quả của hàng loạt các giải pháp kỹ thuật căn bản của tên lửa đạn đạn mới, đã thành công trong việc “nhét” nó vào hầm theo thể tích thấp hơn 2,5 lần các hầm của tên lửa R-21. Khi đó, R-27 có tầm bắn xa hơn 1180km so với tên lửa cũ. Việc thết kế công nghệ tiếp liệu của các thùng tên lửa bằng các thành phần nhiên liệu với sự cắt sau đó của chúng trong xưởng chế tạo đã trở thành sự đổi mới mang tính cách mạng trong ngành chế tạo tên lửa.

Kết quả sự định hướng lại của Đề án 667 với tổ hợp tên lửa mới đã xuất hiện khả năng bố trí 16 hầm tên lửa ở lớp thân trong dạng thẳng đứng theo 2 hàng (như người Mỹ đã làm ở tàu ngầm nguyên tử mang tên lửa đạn đạo lớp “George Washington”). Tuy vậy, cơ số đạn tên lửa cho 16 thùng phóng đã gây ra những khó khăn, như yếu tố chiều dài của bệ trong tầu ngầm phải được thiết kế theo cách tối ưu như với 16 hầm phóng của tổ hợp P-5. Tổng công trình sư có nhiệm vụ hoàn thiện tàu ngầm nguyên tử đề án 667-A (mã số “Navaga”) được giao cho S.N.Kovalev – người trên thực tế là nhà chế tạo toàn bộ các tàu nguyên tử mang tên lửa chiến lược của Liên Xô, giám sát viên chính từ Hải quân – thuyền trưởng hạng 1 M.S.Fadeev.

Khi chế tạo tàu ngầm Đề án 667-A, sự quan tâm lớn chú ý vào việc hoàn thiện hệ thống thủy – động lực của tàu. Việc thiết kế hình dáng của tàu đã thu hút được nhiều chuyên gia thuộc các trung tâm khoa học chuyên ngành, đồng thời chuyên gia thủy động lực học thuộc Viện thủy – động lực học Trung ương. Việc tăng cường cơ số đạn tên lửa yêu cầu giải quyết hàng loạt các nhiệm vụ mới. Đầu tiên là cần thiết tăng cường một cách mạnh mẽ tốc độ bắn, để kịp thời trong thời gian bắn loạt của tên lửa và di chuyển khỏi khu vực phóng để tránh các lực lượng chống ngầm của đối phương. Việc này phải được tiến hành đồng thời với sự chuẩn bị trước khi phóng của tên lửa khi phóng loạt. Nhiệm vụ có thể được giải quyết chỉ bằng kết quả tính toán tự động hóa toàn bộ các thao tác trước phóng. Tương ứng với những yêu cầu này đối với tàu ngầm Đề án 667-A dưới sự chỉ đạo của tổng công trình sư R.R.Belskyi đã triển khai các công việc chế tạo hệ thống kiểm soát thông tin tự động hóa nội địa đầu tiên “Tucha”. Các dữ liệu đầu tiên cho việc bắt phải được xử lý bằng máy tính điện tử chuyên dụng. Trang bị hàng hải của tàu ngầm mới phải bảo đảm cấp độ bơi và phóng tên lửa trong các vùng cực.

Tàu ngầm nguyên tử Đề án 667-A, cũng như các tàu nguyên tử thế hệ đầu tiên có dạng 2 thân (dự trữ nổi 29%). Phần cuối mũi tàu có dạng ô van. Phần cuối mạn tàu được thiết kế dạng bầu dục. Các bánh lái ngang trước được bố trí trong buồng được ngăn cách. Giải pháp này tương tự như với các tàu ngầm Mỹ được chế tạo có khả năng di chuyển ở độ sâu lớn với tốc độ thấp, đồng thời đơn giản hóa hoạt động của tàu ở độ sâu cần thiết khi bắn loạt tên lửa. Cánh đuôi mạn tàu được thiết kế dạng hình chữ thập.

Phần thân trong với các khung ngoài có mặt cắt hình trụ và đường kính lớn một cách tương đối – 9,4 mét. Thân trong được chế tạo, cơ bản từ thép AK-29 (độ dày – 40mm) và được phân chia thành các vách ngăn kín nước (chịu được áp lực 10kg lực/cm2) và thành 10 khoang:

+ ngư lôi (1)

+ ắc quy và khu người ở (với các khoang cho sỹ quan) (2)

+ khoang bố trí trạm trung tâm, bảng điều khiển thiết bị năng lượng chính (3)

+ tên lửa (4)

+ tên lửa (5)

+ máy phát điện diezel (6)

+ lò phản ứng (7)

+ tuabin (8 )

+ tuabin (9)

+ khoang bố trí các động cơ điện (10)

Các khung của thân trong được chế tạo từ thép hình chữ T theo cách hàn đối xứng, vách ngăn giữa các buồng – thép AK-29 dày 12mm. Thân nhẹ được chế tạo từ thép YuZ.

(http://i1129.photobucket.com/albums/m509/daibangden_T80UD/Submarine_Yankee_I_class.jpg)

Trên tàu lắp khí tài khử từ mạnh, đảm bảo sự ổn định với môi trường từ. Ngoài ra, các phương pháp được tiếp nhận theo sự giảm từ trường của thân nhẹ, các thùng ngoài của thân trong, sự ngăn cách với các thiết bị di động, bánh lái và các bộ phận nhô ra ngoài thân tàu khác. Để giảm điện từ cho tàu, lần đầu tiên tiếp nhận hệ thống trường bù đắp được tạo thành từ cặp mạ điện “bánh lái – thân tàu”.

Thiết bị năng lượng chính có công suất 52 000 sức ngựa, gồm có 2 khối nguyên tử ở thành bên trái và bên phải. Mỗi khối gồm có các lò phản ứng nước VM-2-4 (công suất 89,2 MW), thiết bị tuabin hơi nước OK-700 với tổ hợp tuabin răng cưa TZA-635 và máy phát điện tuabin với bộ phận truyền động tự động. Có các thiết bị năng lượng bổ sung, phục vụ cho việc khởi động và làm mát thiết bị năng lượng chính, trang bị cho tàu ngầm bằng nguồn điện trong trường hợp khẩn cấp, đồng thời bảo đảm trong trường hợp cần thiết di chuyển dưới nước. Trong thành phần thiết bị năng lượng hỗ trợ có 2 máy phát điện diezel 1 chiều DG-460, 2 cụm pin ắc quy axit – chì (112 bộ 48-SM theo mỗi cụm) và 2 động cơ điện bánh lái đảo chiều PG-153 (225kW). Trong ngày tiếp nhận vào trang bị, tàu ngầm nguyên tử tên lửa đạn đạo Đề án 667-A đầu tiên (trên thành tàu có sự có mặt của tổng công trình sư) ở vòng quay tối đa của tuabin đã đạt tốc độ 28,3 hải lý, vượt 3,3 hải lý so với nhiệm vụ đặt ra. Như vậy, theo các thông số động lực, tàu ngầm tên lửa mới thực tế có thể so sánh với các đối thủ tiềm năng trong “cuộc đấu tay đôi dưới nước” – các tàu nguyên tử chống ngầm của Mỹ lớp “Tresher” và “Sterdzhen” (29-30 hải lý).

Hai chân vịt bánh lái có độ ồn thấp hơn so với các tàu ngầm thế hệ trước. Để giảm khả năng bị các thiết bị thủy âm phát hiện, trên bệ dưới của các động cơ chính và bổ sung được phủ một lớp cao su chống rung. Thân trong của tàu ngầm được phủ một lớp cao su cách âm, còn trên thân nhẹ có sự bao phủ cao su chống thủy âm và cách âm không cộng hưởng.

Trên tàu ngầm Đề án 667-A, lần đầu tiên tiếp nhận hệ thống năng lượng điện xoay chiều điện thế 380 V, được cung cấp điện không chỉ từ máy phát điện nguyên tử. Việc này tăng cường độ tin cậy của hệ thống năng lượng điện, tăng cường thời gian hoạt động mà không cần sửa chữa và bảo dưỡng, đồng thời mang lại khả năng truyền tải điện thể để đảm bảo các yêu cầu khác nhau trên tàu.

Tàu ngầm tuần dương nhận hệ thống điều khiển thông tin chiến đấu (BIUS) “Tucha” – hệ thống tự động đa chức năng nội địa đầu tiên cho tàu chiến, đảm bảo sự tiếp nhận vũ khí tên lửa và ngư lôi. Ngoài ra, “Tucha” còn thu nhận và xử lý các thông tin về môi trường (tình trạng) xung quanh, đồng thời giải quyết các nhiệm vụ hàng hải (dẫn đường). Để ngăn chặn bị sụt ở độ sâu lớn, có khả năng dẫn đến tai nạn (như đã được cho rằng việc này là nguyên nhân gây ra tai nạn của tàu ngầm nguyên tử Mỹ “Tresher”), trên tàu ngầm nguyên tử tên lửa đạn đạo Đề án 667-A, lần đầu tiên đã thực hiên lắp hệ thống tổ hợp điều khiển tự động, đảm bảo, chi tiết là sự điều khiển tàu lập trình theo hướng và độ sâu, đồng thời giữ ổn định theo độ sâu khi không di chuyển.

Khí tài thông tin cơ sở của tàu ngầm ở dưới nước là tổ hợp thủy âm “Krech”, phục vụ cho việc chiếu sáng môi trường dưới nước, cung cấp thông tin chỉ thị mục tiêu khi bắn ngư lôi, đồng thời rải mìn (thủy lôi), thông tin và phát hiện các tín hiệu thủy âm của địch. Đài, được thiết kế dưới sự chỉ đạo tổng công trình sư M.M.Magida và làm việc trong các chế độ tiếng vang và sự định hướng âm, có tầm phát hiện mục tiêu từ 1 đến 20km.

Các khí tài thông tin liên lạc gồm có đài ra đa các tần số trung bình, bước sóng ngắn và siêu âm. Tàu được trang bị ăng ten dạng phao tiêu “Pravan”, cho phép tiếp nhận sự chỉ thị mục tiêu và các tín hiệu của hệ thống dẫn đường vệ tinh, ở độ sâu 50 mét. Điểm mới quan trong là sự tiếp nhận (lần đầu tiên trên thế giới trong các tàu ngầm) các khí tài bảo mật thông tin (ZAS), đảm bảo sự số hóa thông tin tự động, được truyền tải theo tuyến “Integral”. Trong thành phần trang bị vô tuyến điện cho máy đáp của đài ra đa định vị “bạn – thù”, “Khrom-KM” (lần đầu được lắp trên tàu ngầm), đài ra đa định vị “Albatros” và đài ra đa định vị tìm kiếm “Zaliv-P”.

Trang bị cơ sở của tàu ngầm nguyên tử Đề án 667-A là 16 tên lửa đạn đạo nhiên liệu lỏng 1 tầng R-27 (số hiệu của Cục pháo binh – tên lửa là 4K10, tên gọi theo hiệp ước hạn chế vũ khí chiến lược là RSM-25, tên gọi theo phương Tây – SS-N-6 “Serb”) với tấm bắn tối đa 2500km, được lắp trong hầm thẳng theo hai hàng phía sau buồng ngăn cách. Khối lượng khởi động của tên lửa là 14,2 tấn, chiều dài – 9,56 mét, đường kính thân – 1,5 mét. Khối lượng đầu đạn 650kg, công suất 1 megaton, độ nghiêng xác suất vòng tròn (sai số) – 1,3km. Các hầm tên lửa cao 10,1 mét và đường kính 1,7 mét, được thiết kế có độ bền đều với thân tàu ngầm, bố trí trong các khoang số 4 và số 5. Để phòng ngừa tai nạn khi dẫn nhiên liệu lỏng tới hầm trong khi tên lửa không được làm kín có hệ thống tưới nước tự động, phân tích khí và hỗ trợ khí hậu vùng nhỏ (vi khí hậu) trong các tham số quy định cho trước.

Việc phóng tên lửa được thực hiện từ các hầm ngập nước chỉ khi tàu ở dưới nước, khi sóng biển cấp 5. Đầu tiên, việc bắn được tiến hành bằng 4 loạt phóng lần lượt 4 tên lửa. Tốc độ giữa mỗi lần phóng là 8 giây: các tính toán đã chỉ ra rằng theo phương pháp bắn tên lửa này, tàu ngầm sẽ nổi lên dẫn và sau khi khởi động tên lửa thứ 4 của loạt, phải rời khỏi “hành lang” khởi động tên lửa cho phép. Sau mỗi loạt phóng, yêu cầu gần 3 phút để đưa lại tàu đến độ sâu quy định (trước phóng). Giữa các loạt thứ 2 và thứ 3 cần khoảng thời gian 25 – 30 phút để bơm nước từ các thùng của khoe hở vòng tròn đến hầm tên lửa, đồng thời cho độ mớn nước của tàu. Tuy nhiên, những lần bắn thật đã xuất hiện khả năng thực hiện loạt phóng 8 tên lửa đầu tiên. Lần đầu tiên trên thế giới, sự phóng loạt này được thực hiện vào 19 tháng 12 năm 1969. Độ lớn phạm vi bắn của tàu ngầm nguyên tử tuần dương Đề án 667-A là 20 độ, chiều rộng (vĩ độ) của điểm khởi động phải không quá 85 độ.

(http://i1129.photobucket.com/albums/m509/daibangden_T80UD/Yankee-class-submarine.jpg)

Trang bị ngư lôi của tàu ngầm gồm 4 thiết bị ngư lôi mũi 533mm, đảm bảo độ sâu tối đa khi bắn 100 mét, đồng thời 2 thiết bị ngư lôi mũi 400mm với độ sâu giới hạn 250 mét. Các thiết bị ngư lôi được trang bị các hệ thống nạp đạn nhanh và điều khiển từ xa bằng điện.

Các tàu ngầm Đề án 667-A trở thành các tàu tên lửa đầu tiên nhận vũ khí tổ hợp tên lửa phòng không mang vác (PZRK) kiểu “Strela-2M”, được sử dụng cho việc tự vệ của tàu ở dưới nước khỏi các máy bay và trực thăng tầm thấp.

(http://i1129.photobucket.com/albums/m509/daibangden_T80UD/667a_avar06.jpg)

Sự chú ý lớn trong tàu ngầm Đề án 667-A tập trung vào các câu hỏi về khu vực sinh hoạt cho thủy thủ đoàn. Trong mỗi khoang được lắp hệ thống tự động điều hòa không khí (trong đó đã thực hiện hàng loạt các phương pháo giảm tiếng ồn trong khoang chiến đấu và khoang có người ở). Toàn bộ thủy thủ đoàn được bố trí trong các khoang hoặc buồng nhỏ. Có buồng dành cho sỹ quan. Lần đầu tiên trong tàu ngầm có bố trí nhà ăn cho cấp trên, có thể nhanh chóng được chuyển thành phòng tập thể thao hoặc phòng chiếu phim. Toàn bộ sự liên lạc trong các buồng người ở được bố trí gọn trong các tấm bảng tháo lắp đặc biệt. Nội thất bên trong của tàu hoàn toàn đảm bảo yêu cầu.

Trong Hạm đội, các tàu tên lửa mới được phân loại là các tàu ngầm tuần dương chiến lược (RPKSN) nhằm nêu bật (làm rõ) sự khác biệt với tàu ngầm nguyên tử tên lửa đạn đạo Đề án 658. Kích thước và sức mạnh của chúng cho phép tạo ấn tượng rất lớn với các thủy thủ, trước đó đã có ấn tượng với các tàu nguyên tử thế hệ thứ nhất và các tàu ngầm diezel. Đối với tàu ngầm mới, các thủy thủ đều đánh giá ở cấp độ cao hơn so với Đề án 658 về sự thuận tiện: nội thất đẹp, đèn sợi đói được thay thế bằng đèn sáng huỳnh quang “hợp mốt”.

Trong Hải quân, các tàu tên lửa mới về bên ngoài giống với các tàu ngầm nguyên tử mang tên lửa đạn đạo cùng lớp “George Washington” – có tên long là “Vanka Washington”. Theo phân loại của Mỹ và NATO, các tàu ngầm này có tên gọi lớp Yankee (Yankee class).

Trích dẫn từ: daibangden trong 12 Tháng Sáu, 2011, 03:26:13 pm

(http://i1129.photobucket.com/albums/m509/daibangden_T80UD/667a_avar06.jpg)

Trong Hạm đội, các tàu tên lửa mới được phân loại là các tàu ngầm tuần dương chiến lược (RPKSN) nhằm nêu bật (làm rõ) sự khác biệt với tàu ngầm nguyên tử tên lửa đạn đạo Đề án 658. Kích thước và sức mạnh của chúng cho phép tạo ấn tượng rất lớn với các thủy thủ, trước đó đã có ấn tượng với các tàu nguyên tử thế hệ thứ nhất và các tàu ngầm diezel. Đối với tàu ngầm mới, các thủy thủ đều đánh giá ở cấp độ cao hơn so với Đề án 658 về sự thuận tiện: nội thất đẹp, đèn sợi đói được thay thế bằng đèn sáng huỳnh quang “hợp mốt”.

Trong Hải quân, các tàu tên lửa mới về bên ngoài giống với các tàu ngầm nguyên tử mang tên lửa đạn đạo cùng lớp “George Washington” – có tên long là “Vanka Washington”. Theo phân loại của Mỹ và NATO, các tàu ngầm này có tên gọi lớp Yankee (Yankee class).

RPK SN/РПК СН: Ракетный подводный крейсер стратегического назначения không còn đơn thuần là tàu ngầm nữa ;) mà đã trở thành Tàu tuần dương ngầm mang tên lửa làm nhiệm vụ chiến lược. Choán nước lớn hơn RPK SN là TRPK SN, tức Tàu tuần dương ngầm hạng nặng mang tên lửa làm nhiệm vụ chiến lược. Choán nước nhỏ hơn RPK SN là PLARB, tức Tàu ngầm nguyên tử mang tên lửa đường đạn.

Biến thể

(http://i1129.photobucket.com/albums/m509/daibangden_T80UD/667a_avar05.jpg)

Bốn tàu ngầm nguyên tử mang tên lửa đạn đạo Đề án 677-A đầu tiên được trang bị tổ hợp đạo hàng “Sigma”, được thiết kế trong những năm 1960 dưới sự chỉ đạo của Tổng công trình sư V.I.Maslevskiy. Từ năm 1972, trên các tàu đã được lắp tổ hợp đạo hàng hiện đại hơn “Tobol” (Tổng công trình sư – O.V.Kisenkov), trong thành phần tổ hợp gồm có hệ thống dẫn đường quán tính (lần đầu tiên ở Liên Xô), hành trình kế thủy âm tuyệt đối, đo tốc độ đáy biển một cách tương đối, đồng thời hệ thống xử lý thông tin trên cơ sở máy tính điện tử kỹ thuật số. Tổ hợp đảm bảo cấp độ bơi trong vùng Bắc cực, đồng thời có khả năng phóng tên lửa trong các vĩ độ rộng đến 85 độ. Khí tài cho phép xác định và duy trì vòng, thực hiện việc đo tốc độ của tàu một cách tương ứng so với nước, tạo sự tính toán các tọa độ địa lý và mang những thông tin cần thiết tới các hệ thống của tàu. Trên các tàu được đóng sau đó, tổ hợp đạo hàng được bổ sung bằng hệ thống dẫn đường vũ trụ “Tsiklon”

Trên các tàu được đóng sau có tổ hợp thông tin liên lạc tự động hóa “Molnia” (năm 1970) hoặc “Molnia-L” (năm 1974), thiết kế dưới sự chỉ đạo của Tổng công trình sư A.A.Leonov. Trong thành phần các tổ hợp có, cụ thể là khí tài thu vô tuyến tự động đầu tiên “Bazalt”, đảm bảo sự thu theo một số kênh, đồng thời khí tài truyền tải thông tin vô tuyến “Skumbria”, cho phép thực hiện việc che giấu sự điều hưởng tự động cho bất kỳ tần số hoạt động nào.

Việc gia nhập Hải quân Mỹ các tên lửa hiện đại “Polaris” A-3 với tầm bắn 4600km, đồng thời sự triển khai trong năm 1966 các chương trình chế tạo tên lửa đạn đạo mới “Poseidon” C-3 với các tính năng cao hơn yêu cầu tiếp nhận các phương pháp đáp trả để tăng cương tiềm lực chiến đấu các tàu ngầm tên lửa Liên Xô. Các công việc được tiến hành theo hướng trang bị cho các tàu ngầm những tên lửa hiện đại hơn, có tầm bắn được tăng cường. Việc chế tạo tổ hợp tên lửa mới để nâng cấp các tàu Đề án 677-A được triển khai ở Phòng thiết kế “Arsenal” (Đề án “5MT”), đã dẫn đến sự chế tạo tổ hợp D-11 với tên lửa đạn đạo cho tàu ngầm nhiên liệu rắn R-31, được trang bị trên tàu ngầm nguyên tử tên lửa K-140 duy nhất thuộc Đề án 667-AM (được trang bị lại trong năm 1971 – 76), theo tên gọi của phương Tây là lớp Yankee II.

Song song với đó, trong Phòng thiết kế cũng đã tiến hành thiết kế nâng cấp tổ hợp D-5U với tên lửa R-27U có tầm bắn được tăng cường lên 3000km. Theo Mệnh lệnh của Chính phủ, nhằm thực hiện nâng cấp tổ hợp tên lửa D-5 được đưa ra mùng 10 tháng 6 năm 1971, còn các lần phóng thử đầu tiên từ thành tàu ngầm được bắt đầu trong năm 1972. Mùng 4 tháng 1 năm 1974, tổ hợp D-5U được tiếp nhận vào biên chế Hải quân. Ngoài việc tăng tầm, tên lửa mới R-27U (tên gọi phương Tây là SS-N-6 Mod2/3) có đầu đạn loại “phát tán” được nâng cấp, trang bị ba khối chiến đấu (đầu đạn con - 3x200Kt) không có hệ thống dẫn bắn quán tính hoặc đầu đạn đơn khối. Cuối năm 1972, sư đoàn số 31 đã nhận tàu ngầm Đề án 667-AU đầu tiên K-245, trang bị tổ hợp tên lửa D-5U. Trong quá trình xử lý tổ hợp trong tháng 9 năm 1972 – tháng 8 năm 1973 đã tiến hành các thí nghiệm tên lửa R-27U. Toàn bộ 16 lần phóng từ thành K-245 đã thành công, trong đó, 2 lần phóng cuối cùng được thực hiện từ khu vực tuần tra chiến đấu vào cuối thời kỳ trực chiến (trên cùng tàu ngầm này đã tiến hành thí nghiệm về tổ hợp đạo hàng “Tobol” với mạng lưới nhân tạo, và để kiểm tra khả năng của nó cuối năm 1972 Tàu ngầm đã thực hiện cuộc hành quân tới khu vực vùng cực). Năm 1972 – 1983, Hải quân đã nhận thêm 8 tàu ngầm tên lửa tuần dương chiến lược (K-219, K-228, K-241, K-4310, K-436, K-444, K-446 và K-451), được nâng cấp và đóng nốt theo Đề án 667-U (số hiệu “Nalim”).

(http://i1129.photobucket.com/albums/m509/daibangden_T80UD/667a_13.jpg)

Tàu ngầm nguyên tử mang tên lửa đạn đạo Đề án 667-A đầu tiên bị loại khỏi biên chế lực lượng hạt nhân chiến lược theo kết quả thỏa thuận Xô – Mỹ trong quá trình cắt giảm trang bị là K-411. Tháng 1 – 4 năm 1978, trên tàu ngầm còn “trẻ” này, đã cắt đi các khoang tên lửa, sau đó được mang đi tận dụng, còn chính tàu ngầm tên lửa tuần dương chiến lược được trang bị lại theo Đề án 09774 thành tàu ngầm nhiệm vụ đặc biệt – chở các tàu ngầm siêu nhỏ và người nhái.

(http://i1129.photobucket.com/albums/m509/daibangden_T80UD/667a_09.jpg)

Trong tầu ngầm đặc biệt theo Đề án 667-AK (số hiệu “Akson-1”), sau đó là Đề án 09780 (số hiệu “Akson-2”) được chuyển đổi thành tàu tên lửa K-403. Trên tàu có hàng loạt các thí nghiệm bố trí thiết bị đặc biệt và tổ hợp thủy âm mạnh với ăng ten lai dài trong mũ chụp ở cánh đuôi.

Tàu ngầm tên lửa tuần dương chiến lược K-420 được nâng cấp trong năm 1981 – 82 theo Đề án 667-M (số hiệu “Andromeda”) dành cho các thí nghiệm tên lửa có cánh chiến lược tốc độ cao “Grom” (“Meteorit-M”) được thiết kế ở Phòng Thiết kế đặc biệt số 52. Năm 1989, các thí nghiệm đã kết thúc không thành công và chương trình được chấm dứt.

Thêm 5 tàu ngầm Đề án 677-A đã được lên kế hoạch trang bị lại theo Đề án 677-AT (số hiệu “Grusha”) thành các tàu ngầm nguyên tử mang ngư lôi cỡ lớn – mang các tên lửa có cánh chiến lược cận âm “Granat” theo hướng bổ sung một khoang với các ngư lôi bên thành. Năm 1982 – 91, theo Đề án này đã trang bị lại 4 tàu ngầm, trong số chúng, đến thời điểm này trong biên chế chỉ còn lại tàu ngầm nguyên tử K-395.

Chương trình đóng tàu

(http://i1129.photobucket.com/albums/m509/daibangden_T80UD/667a_11.jpg)

Việc đóng các tàu ngầm Đề án 6667-A bắt đầu ở Severodvinsk cuối năm 1964 và được tiến hành với tốc độ nhanh một cách không bình thường. Tàu ngầm tuần dương tên lửa chiến lược đầu tiên K-137 được khởi công ở xí nghiệp lắp ráp xe máy phương Bắc (SSZ số 402) mùng 9 tháng 11 năm 1964. Tàu hạ thủy (chính xác hơn là từ âu tàu xuống nước) vào ngày 28 tháng 8 năm 1966. Mùng 1 tháng 9, lúc 14 giờ, K-137 đã lần đầu tiên được tiếp nhận vào Hải quân và bắt đầu các thí nghiệm bàn giao. Mùng 5 tháng 11 năm 1967, đêm trước kỷ niệm 50 năm Cách mạng tháng 10, K-137 đã gia nhập biên chế. Ngày 11 tháng 12, tàu tên lửa mới dưới sự chỉ huy của thuyền trưởng hạng 1 V.L.Berezovskyi đã nằm trong biên chế Sư đoàn số 31 đóng ở vịnh Engels, còn ngày 24 tháng 11, tàu được chuyển đến Sư đoàn mới số 19, trở thành tàu đầu tiên của sư đoàn. Ngày 13 tháng 3 năm 1968, trong trang bị của Hải quân được tiếp nhận tổ hợp tên lửa D-5 với tên lửa R-27.

Hạm đội Phương Bắc bắt đầu được bổ sung nhanh chóng bằng các tàu tên lửa “Severodvinsk” thế hệ thứ hai. Tàu ngầm thứ 2 trong lớp – K-140 – gia nhập biên chế ngày 30 tháng 12 năm 1967. Sau đó lần lượt là các tàu ngầm tuần dương tên lửa chiến lược còn lại (tổng cộng 24 tàu). Ở Komsomolsk – na – Amur, việc đóng tàu ngầm Đề án 677-A bắt đầu muộn hơn. Tàu nguyên tử “Viễn Đông” đầu tiên – K-399 – gia nhập biên chế Hạm đội Cờ đỏ Thái Bình Dương ngày 24 tháng 12 năm 1969. Sau đó tiếp tục đóng các tàu ngầm chiến lược còn lại – tổng cộng 10 chiếc. Các tàu ngầm “Severodvinsk” cuối cùng được đóng tiếp theo Đề án hiện đại hóa 667-AU vứi tổ hợp tên lửa D-5U. Tổng cộng lớp tàu Đề án 667-A (AU), được đóng từ năm 1967 đến 1974 có 34 tàu.

Tình trạng năm 2005

(http://i1129.photobucket.com/albums/m509/daibangden_T80UD/667a_17.jpg)

Trong biên chế Hạm đội Phương Bắc, các tàu Đề án 667-A gia nhập biên chế các sư đoàn số 19 và 31. Sự phục vụ của các tàu nguyên tử mới được bắt đầu không hề thuận lợi. Như trong thời gian cuộc hành quân phục vụ chiến đấu của tàu thứ 2 trong lớp K-140, lò phản ứng thành bên trái tàu đã bị hỏng. Tuy nhiên, tàu ngầm nguyên tử tên lửa chiến lược dưới sự chỉ huy của thuyền trưởng hạng 1 A.P.Matveev đã kịp hoàn thành 47 ngày đêm hành quân, thực hiện cuộc hành quân một cách cục bộ (không hoàn toàn) dưới lớp băng Grenland. Đã có những vị trí và khó khăn khác. Nhưng dần dần, theo phương pháp “hoàn thiện” kỹ thuật và kỹ năng của thủy thủy đoàn, sự tin cậy của các tàu ngầm được tăng lên đáng kể, và chúng có thể thực hiện đầy đủ những chức năng hiếm có trong khả năng thời gian của mình.

Mùa thu năm 1969, K-140 lần đầu tiên trên thế giới đã thực hiện việc phóng loạt 8 tên lửa. Hai tàu tên lửa thuộc sư đoàn số 31 – K-253 và K-395 – trong tháng 4-5 năm 1970 đã được tiếp nhận trong cuộc tập trận lớn “Okean” (“Đại dương”), đồng thời cũng thực hiện các lần phóng tên lửa.

Mùng 8 tháng 1 đến 19 tháng 3 năm 1971, tàu ngầm nguyên tử mang tên lửa đạn đạo dưới sự chỉ huy của thuyền trưởng hạng 1 V.V.Privalov đã hoàn thành cuộc di chuyển phức tạp từ biển Bắc tới Hạm đội Thái Bình Dương mà không nổi lên mặt nước. Cuộc hành quân, trong thời gian từ mùng 3 đến 9 tháng 3 đã thực hiện cuộc tuần tra chiến đấu gần bờ biển Mỹ do Chuẩn Đô đốc V.N.Chernavin chỉ huy.

(http://i1129.photobucket.com/albums/m509/daibangden_T80UD/667a_18.jpg)

Ngày 31 tháng 8, tàu ngầm tên lửa K-411 (chỉ huy - thuyền trưởng hạng 1 S.E.Sobolevskyi, chỉ huy cao cấp (thượng cấp) trên thành tàu Chuẩn Đô đốc G.L.Nevolin) lần đầu tiên được trang bị bằng các khí tài thí nghiệm đặc biệt phát hiện lỗ hổng trên băng và chỗ rò nước, đã đi tới Bắc Cực. Trong thời gian vài giờ, tàu đã cơ động trong việc tìm kiếm các lỗ thủng, tuy nhiên tuy nhiên, trong số 2 chỗ thủng, không chỗ nào thuận lợi để nổi lên và tàu ngầm bắt buộc phải quay xuống lớp băng để chời đợi gặp tàu phá băng. Báo cáo về việc thực hiện nhiệm vụ do sự di chuyển không tốt của sóng vô tuyến nên chỉ được truyền tải thành công tới Bộ Tổng tham mưu qua máy bay Tu-95RTs trên điểm nổi (khi quay lại sau nhiệm vụ, máy bay đã bị rơi khi hạ cánh xuống sân bay Kiplevưi trong điều kiện sương mù dày đặc; toàn bộ phi hành đoàn gồm 12 người đã hy sinh). Năm 1972, cuộc hành quân tới Kamchatka đã được thực hiện thành công dưới lớp băng vùng cực bởi tàu ngầm K-415.

Ban đầu, các tàu ngầm nguyên tử tên lửa chiến lược cũng như các tàu ngầm Đề án 658 trước đó, làm nhiệm vụ trực chiến gần bờ biển phía đông Bắc Mỹ, làm cho chúng dễ bị tổn thương (phát hiện) bởi các lực lượng chống ngầm của Mỹ, gồm có hệ thống thủy âm quan sát dưới nước, các tàu ngầm nguyên tử đặc biệt, các tàu nổi, đồng thời máy bay và trực thăng cất cánh từ tàu thủy. Dần dân, với sự phát triển số lượng của Đề án 677, đã bắt đầu thực hiện sự tuần tra của chúng gần bờ biển Thái Bình Dương của Mỹ.

Vào cuối năm 1972, sư đoàn số 31 đã nhận được tàu ngầm Đề án 677-AU đầu tiên – K-245, trang bị tổ hợp tên lửa D-5U. Trong quá trình xử lý tổ hợp vào tháng 9 năm 1972 và tháng 8 năm 1973 đã tiến hành thí nghiệm tên lửa R-27. Toàn bộ 16 lần phóng từ thành tàu ngầm K-245 đã thành công, trong đó, 2 lần phóng cuối cùng được thực hiện từ tuần tra trực chiến trong giai đoạn cuối thời gian trực chiến. Trên tàu ngầm K-245 đã có các thí nghiệm tổ hợp đạo hàng “Tobol” với hệ thống quán tính. Để kiểm tra khả năng hoạt động của nó vào cuối năm 1972, tàu đã thực hiện cuộc hành quân tới khu vực xích đạo.

Năm 1974, K-444 (Đề án 677-AU) đã thực hiện lần bắn tên lửa mà không nổi lên tới độ sâu của kính tiềm vọng, đồng thời ở vị trí cố định với sự sử dụng máy ổn định độ sâu.

Sự chủ động cao của Hải quân Liên Xô và Mỹ trong thời kỳ “Chiến tranh lạnh” đã không chỉ một lần dẫn đến các vụ va chạm giữa các tàu ngầm, ở vị trí dưới mặt nước và thực hiện các cuộc giám sát bí mật lẫn nhau. Tháng 5 năm 1974, gần căn cứ Hải quân Petropavlovsk, một trong số các tàu ngầm nguyên tử tên lửa đạn đạo Đề án 677-A đang ở độ sâu 65 mét đã va chạm với tàu ngầm nguyên tử ngư lôi “Pentago” (SSN-672 lớp “Sturgeon”). Kết quả là các tàu ngầm Liên Xô và Mỹ đều bị hư hại không đáng kể.

Một tàu ngầm (K-219) đã bị mất trong thời gian làm nhiệm vụ chiến đấu mùng 6 tháng 10 năm 1986 tại 600 dặm cách quần đảo Bermuda. Trên tàu ngầm nguyên tử K-219 dưới sự chỉ huy của thuyền trưởng hạng 2 I.Britanov đang trực chiến ở gần bờ biển phía Đông nước Mỹ, đã bị rò rỉ và sau đó là vụ nổ nhiên liệu tên lửa từ một trong số các quả tên lửa. Sau 15 giờ chiến đấu quả cảm để giành lại sự sống, tàu đã bị chìm cho tràn nước vào thân trong và đám cháy lớn trong các hầm thuộc các khoang số 4 và 5. Tàu đã bị đắm ở độ sâu 5000 mét, mang theo 2 lò phản ứng nguyên tử và 15 tên lửa với đầu đạn hạt nhân. Trong thời gian tai nạn, 2 người hy sinh, trong đó có thủy thủ S.A.Preminin đã tắt lò phản ứng thành bên phải bằng tay và đánh đổi sinh mạng của mình để ngăn chặn thảm họa hạt nhân. S.A.Preminin đã được truy tặng Huân chương Sao đỏ, còn mùng 7 tháng 8 năm 1997, theo Mệnh lệnh của tổng thống Liên bang Nga, đã được trao tăng danh hiệu Anh hùng Liên bang Nga.

(http://i1129.photobucket.com/albums/m509/daibangden_T80UD/k-219.jpg)
Tranh vẽ tàu ngầm K-219 bị chìm

Trong toàn bộ giai đoạn khai thác sử dụng, các tàu ngầm tên lửa Đề án 677-A đã thực thực hiện 590 lần tuần tra chiến đấu.

Cuối những năm 70, kết quả của thỏa thuận giữa Liên Xô và Mỹ về cắt giảm vũ khí chiến lược, các tàu ngầm Đề án 677-A(U) đã bị loại khỏi biên chế lực lượng hạt nhân chiến lược. Năm 1979, để bảo quản (với việc cắt thùng tên lửa) dã loại 2 tàu ngầm Đề án 677-A(U) đầu tiên, sau đó, quá trình này được đẩy nhanh, trong nửa sau năm 1990, trong biên chế Hải quân Nga đã không còn tàu ngầm tên lửa thuộc Đề án này nữa sau khi loại tàu ngầm K-395 thuộc Đề án 667-AT – được trang bị lại thành tàu mang tên lửa có cánh và 2 tàu ngầm đặc biệt.

Lịch sử phục vụ tóm tắt

+ K-26 (số hiệu xưởng 422). Khởi công ngày 30 tháng 12 năm 1965 ở xí nghiệp lắp ráp xe máy phương Bắc tại Severodvinsk; mùng 5 tháng 1 năm 1966 ghi tên trong danh sách tàu Hải quân; hạ thủy 23 tháng 12 năm 1967; gia nhập biên chế mùng 3 tháng 9 năm 1968; 12 tháng 9 năm 1968, đưa vào biên chế Hạm đội Cờ đỏ Phương Bắc; ban đầu được phân loại là tàu ngầm mang tên lửa đạn đạo; 25 tháng 7 năm 1977 được phân loại thành lớp phụ của tàu ngầm tên lửa đạn đạo, mùng 2 tháng 4 năm 1982 – thành tàu ngầm nhiệm vụ đặc biệt; 29 tháng 4 năm 1982 – tàu ngầm loại lớn; từ 21 tháng 12 năm 1972 đến 18 tháng 7 năm 1975 đã trải qua sửa chữa căn bản ở xí nghiệp lắp ráp xe máy phương Bắc; 17 tháng 7 năm 1988 bị loại khỏi biên chế Hải quân với sự bàn giao cho cơ sở khác để tháo dỡ và tận dụng.

+ K-32, từ 21 tháng 6 năm 1986 là KS-32 (số hiệu xưởng 423). Khởi công ngày 23 tháng 4 năm 1966 ở Severodvinsk tại xí nghiệp lắp ráp xe máy phương Bắc; 28 tháng 4 năm 1966 ghi tên vào danh sách tàu Hải quân, hạ thủy ngày 25 tháng 4 năm 1968; gia nhập biên chế 26 tháng 10 năm 1968; 19 tháng 11 năm 1968 đưa vào biên chế Hạm đội Cờ đỏ Phương Bắc; ban đầu phân loại là tàu ngầm tên lửa đạn đạol 26 tháng 7 năm 1977 thành phân lớp tàu ngầm tên lửa đạn đạo; 21 tháng 6 năm 1986 – thành tàu ngầm nhiệm vụ đặc biệt (đặc nhiệm); 27 tháng 2 năm 1987 – tàu ngầm loại lớn; 19 tháng 4 năm 1990 – loại khỏi biên chế Hải quân và đưa đến cơ sở khác để tháo dỡ và tận dụng.

+ K-137 từ 11 tháng 4 năm 1970 là “Leninets” (số hiệu xưởng 420). 17 tháng 9 năm 1963 ghi tên vào danh sách tàu Hải quân; mùng 4 tháng 11 năm 1964 khởi công ở xí nghiệp lắp ráp máy phương Bắc tại Severodvinsk; hạ thủy 11 tháng 9 năm 1966; gia nhập biên chế mùng 6 tháng 11 năm 1967; 27 tháng 11 năm 1967 đưa vào biên chế Hạm đội Cờ đỏ Phương Bắc; ban đầu phân loại là tàu ngầm tên lửa đạn đạo; 25 tháng 7 năm 1977 phân loại lại thành phân lớp tàu ngầm tên lửa đạn đạo; 3 tháng 6 năm 1992 thành tàu ngầm nguyên tử mang tên lửa đạn đạo; từ 24 tháng 10 năm 1972 đến 28 tháng 1 năm 1976 trải qua sửa chữa căn bản ở xí nghiệp lắp ráp xe máy phương Bắc; từ 6 tháng 1 năm 1984 đến 18 tháng 9 năm 1985 được nâng cấp ở đó theo Đề án 677-AU; năm 1989 bị loại khỏi biên chế Hải quân và đưa tới cơ sở khác để tháo dỡ và tận dụng.

+ K-140 (số hiệu xưởng 421). Ghi tên trong danh sách tàu Hải quân 21 tháng 1 năm 1965; 19 tháng 9 năm 1965 khởi công ở xí nghiệp lắp ráp xe máy phương Bắc tại Severodvinsk; hạ thủy 23 tháng 8 năm 1967; 11 tháng 1 năm 1968, được đưa vào biên chế Hạm đội Cờ đỏ Phương Bắc; mùa thu năm 1969, lần đầu tiên trên thế giới thực hiện việc phóng loạt 8 tên lửa; đến 25 tháng 7 năm 1977, được phân loại thành phân lớp tàu ngầm tên lửa đạn đạo; từ 21 tháng 6 năm 1977 đến mùng 2 tháng 2 năm 1978 được nâng cấp ở xí nghiệp lắp ráp xe máy phương Bắc theo Đề án 667-AM; 19 tháng 4 năm 1990, bị loại khỏi biên chế Hải quân và đưa đến cơ sở khác để tháo dỡ và tận dụng.

+ K-207; từ 27 tháng 8 năm 1981 là KS-207 (số hiệu xưởng 400). Mùng 3 tháng 11 năm 1966 ghi tên vào danh sách các tàu Hải quân; khởi công ở xí nghiệp lắp ráp xe máy phương Bắc mùng 4 tháng 11 năm 1966 tại Severodvinsk; hạ thủy 20 tháng 9 năm 1968; gia nhập biên chế 30 tháng 12 năm 1968; mùng 8 tháng 1 năm 1969 đưa vào biên chế Hạm đội Cờ đỏ Phương Bắc; ban đầu là lớp tàu ngầm tên lửa đạn đạo; 25 tháng 7 năm 1977, đổi thành phân lớp tàu ngầm tên lửa đạn đạo; 19 tháng 6 năm 1981 – tàu ngầm đặc nhieemjl 27 tháng 8 năm 1981 – tàu ngầm loại lớn; từ 31 tháng 11 năm 1973 đến 16 tháng 12 năm 1976 đã trải qua sửa chữa căn bản ở xí nghiệp lắp ráp xe máy phương Bắc; 30 tháng 5 năm 1989, bị loại khỏi biên chế Hải quân và chuyển tới cơ sở khác để tháo dỡ và tận dụng.

+ K-210, từ 15 tháng 11 năm 1984 là KS-210 (số hiệu xưởng 401). Mùng 3 tháng 11 năm 1966 ghi tên trong danh sách các tàu Hải quân; ngày 16 tháng 12 năm 1966 được khởi công ở xí nghiệp lắp ráp xe máy phương Bắc ở Severodvinsk; hạ thủy ngày 29 tháng 12 năm 1968; gia nhập biên chế mùng 6 tháng 8 năm 1969; mùng 3 tháng 9 năm 1969 đưa vào biên chế Hạm đội Cờ đỏ Phương Bắc; ban đầu là tàu ngầm tên lửa đạn đạo; 25 tháng 7 năm 1977 là phân lớp tàu ngầm tên lửa đạn đạo; 29 tháng 5 năm 1984 – là tàu ngầm đặc nhiệm; 15 tháng 11 năm 1984 – tàu ngầm loại lớn; 17 tháng 7 năm 1988 bị loại khỏi biên chế Hải quân và bàn giao cho cơ sở khác để tháo dỡ và tận dụng.

+ K-214, từ 17 tháng 3 năm 1989 là KS-214 (số hiệu xưởng 452). Mùng 9 tháng 2 năm 1970 ghi tên vào danh sách các tàu Hải quân; 9 tháng 2 năm 1970, khởi công ở xí nghiệp lắp ráp xe máy phương Bắc tại Severodvinsk; hạ thủy mùng 1 tháng 9 năm 1971; gia nhập biên chế 31 tháng 12 năm 1971; mùng 8 tháng 2 năm 1972 gia nhập biên chế Hạm đội Cờ đỏ Phương Bắc; ban đầu là tàu ngầm tên lửa đạn đạo; 25 tháng 7 năm 1977 thuộc phân lớp tàu ngầm tên lửa đạn đạo; 17 tháng 3 năm 1989 – tàu ngầm đặc nhiệm; mùng 6 tháng 12 năm 1989 – tàu ngầm loại lớn; từ 26 tháng 4 năm 1979 đến 14 tháng 8 năm 1980, được nâng cấp ở xí nghiệp lắp ráp xe máy phương Bắc và 23 tháng 4 năm 1984 – trở thành Đề án 677-AU; 27 tháng 1 năm 1989 được đưa tới xí nghiệp để sửa chữa căn bản nhưng 26 tháng 4 năm 1991 bị loại khỏi biên chế Hải quân và bàn giao cho cơ sở khác để tháo dỡ và tận dụng.

+ K-216 (số hiệu xưởng 424). 28 tháng 6 năm 1966 khởi công ở xí nghiệp lắp ráp xe máy phương Bắc tại Severodvinsk; 29 tháng 8 năm 1966 ghi tên trong danh sách các tàu Hải quân; hạ thủy mùng 6 tháng 8 năm 1968; gia nhập biên chế 27 tháng 12 năm 1968; mùng 8 tháng 1 năm 1969 gia nhập Hạm đội Cờ đỏ Phương Bắc; ban đầu là tàu ngầm tên lửa đạn đạo; 25 tháng 7 năm 1977 là phân lớp tàu ngầm tên lửa đạn đạo; 25 tháng 4 năm 1985 – tàu ngầm đặc nhiệm; 18 tháng 4 năm 1986 – tàu ngầm loại lớn; 17 tháng 7 năm 1988 bị loại khỏi biên chế Hải quân và bàn giao cho cơ sở khác để tháo dỡ và tận dụng.

+ K-219 (số hiệu xưởng 460). Mùng 9 tháng 2 năm 1970 được ghi tên vào danh sách tàu Hải quân; 28 tháng 5 năm 1970 được khởi công ở xí nghiệp lắp ráp xe máy phương Bắc tại Severodvinsk; hạ thủy mùng 8 tháng 10 năm 1971; gia nhập biên chế 31 tháng 12 năm 1971; mùng 8 tháng 2 năm 1972 đưa vào biên chế Hạm đội Cờ đỏ Phương Bắc; đến 25 tháng 7 năm 1977 thành phân lớp tàu ngầm tên lửa đạn đạo; năm 1975, được nâng cấp và 18 tháng 11 năm 1975 tiến hành theo Đề án 677-AU; từ 28 tháng 9 năm 1979 đến 12 tháng 12 năm 1980 trải qua sửa chữa căn bản; mùng 6 tháng 10 năm 1986 khi đang thực hiện nhiệm vụ trực chiến ở Đại Tây Dương đã xảy ra rò rỉ và bốc cháy nhiên liệu tên lửa ở một trong số các hầm, sau 15 giờ đấu tranh giành sự sống, tàu đã bị chìm ở 600 dặm cách các quần đảo Bermuda trên độ sâu 5000 mét; mùng 1 tháng 2 năm 1987 bị loại khỏi biên chế Hải quân và tháo dỡ.

+ K-228 (số hiệu xưởng 461). Mùng 9 tháng 2 năm 1970 ghi tên vào danh sách tàu Hải quân; mùng 4 tháng 9 năm 1970 khởi công ở xí nghiệp lắp ráp xe máy phương Bắc tại Severodvinsk; hạ thủy mùng 3 tháng 5 năm 1972; gia nhập biên chế 30 tháng 9 năm 1972; 31 tháng 10 năm 1972 gia nhập Hạm đội Cờ đỏ Phương Bắc; ban đầu là tàu ngầm tên lửa đạn đạo; 25 tháng 7 năm 1977 thành phân lớp tàu ngầm tên lửa đạn đạo; mùng 3 tháng 6 năm 1992 thành tàu ngầm nguyên tử tên lửa đạn đạo; mùng 6 tháng 1 đến 11 tháng 12 năm 1984 được nâng cấp ở xí nghiệp lắp ráp xe máy phương Bắc theo Đề án 667-AU; mùng 3 tháng 9 năm 1994 bị loại khỏi biên chế Hải quân và đưa cho cơ sở khác để tháo dỡ và tận dụng.

+ K-236 (số hiệu xưởng 153). 30 tháng 5 năm 1969 ghi tên vào danh sách tàu Hải quân; mùng 6 tháng 11 năm 1969 khởi công ở xưởng mang tên Đoàn viên thanh niên Lenin (xưởng Amur) ở Komsomolsk – na – Amur; hạ thủy mùng 4 tháng 8 năm 1970; gia nhập biên chế 27 tháng 12 năm 1970; 17 tháng 1 năm 1971 đưa vào biên chế Hạm đội Cờ đỏ Thái Bình Dương; ban đầu là tàu ngầm tên lửa đạn đạo; 25 tháng 7 năm 1977 là phân lớp tàu ngầm tên lửa đạn đạo; 10 tháng 6 năm 1979 – thành tàu ngầm loại lớn; 23 tháng 11 năm 1979 được đưa đến xưởng “Zvezda” đến cảng Đá Lớn để nâng cấp thành Đề án 667-AU, nhưng mùng 1 tháng 9 năm 1991 đã bị loại khỏi biên chế Hải quân để bàn giao cho cơ sở khác để tháo dỡ và tận dụng.

+ K-241 (số hiệu xưởng 462). 25 tháng 4 năm 1970 ghi tên trong danh sách các tàu Hải quân; 24 tháng 12 năm 1970 được khởi công ở xí nghiệp lắp ráp xe máy phương Bắc tại Severodvinsk; hạ thủy mùng 9 tháng 6 năm 1972; gia nhập biên chế 23 tháng 10 năm 1972; 21 tháng 11 năm 1972 ghi tên vào biên chế Hạm đội Cờ đỏ Phương Bắc; đến 25 tháng 7 năm 1977 trở thành phân lớp tàu ngầm tên lửa đạn đạo; 23 tháng 4 đến 27 tháng 8 năm 1984 được nâng cấp ở xí nghiệp lắp ráp xe máy phương Bắc và 23 tháng 4 năm 1984 thành Đề án 677-AU; 16 tháng 6 năm 1992 bị loại khỏi biên chế Hải quân và bàn giao cho cơ sở khác để tháo dỡ và tận dụng.

+ K-245 (số hiệu xưởng 451). 31 tháng 3 năm 1969 ghi tên vào danh sách tàu Hải quân; 16 tháng 10 năm 1969 khởi công ở xí nghiệp lắp ráp xe máy phương Bắc tại Severodvinsk; hạ thủy mùng 9 tháng 8 năm 1971; gia nhập biên chế 16 tháng 12 năm 1971; 28 tháng 12 năm 1971 ghi danh trong Hạm đội Cờ đỏ Phương Bắc; đến 25 tháng 7 năm 1977 trở thành phân lớp tàu ngầm tên lửa đạn đạo; 24 tháng 11 năm 1972 được tặng Cờ hiệu của Bộ trưởng Quốc phòng Liên Xô “Vì sự quả cảm và dũng cảm nhà binh”; năm 1976 – 1977 được nâng cấp tại xí nghiệp lắp ráp xe máy phương Bắc và mùng 1 tháng 2 năm 1977 trở thành Đề án 677-AU; từ 13 tháng 11 năm 1981 đến 18 tháng 8 năm 1982 trải qua nâng cấp căn bản ở xí nghiệp; 14 tháng 3 năm 1992 bị loại khỏi biên chế Hải quân và bàn giao cho cơ sở khác để tháo dỡ và tận dụng.

+ K-249; từ 15 tháng 11 năm 1984 là KS-249 (số hiệu xưởng 402). Mùng 3 tháng 11 năm 1966 ghi tên vào danh sách tàu Hải quân; 18 tháng 3 năm 1967 khởi công ở xí nghiệp lắp ráp xe máy phương Bắc tại Severodvinsk; hạ thủy 30 tháng 3 năm 1969; gia nhập biên chế 27 tháng 9 năm 1969; 21 tháng 10 năm 1969 biên chế vào Hạm đội Cờ đỏ Phương Bắc; ban đầu là tàu ngầm tên lửa đạn đạo; 25 tháng 7 năm 1977 trở thành phân lớp tàu ngầm tên lửa đạn đạo; 29 tháng 5 năm 1984 – là tàu ngầm đặc nhiệm; 15 tháng 11 năm 1984 – tàu ngầm loại lớn; từ 4 tháng 12 năm 1974 đến năm 1977 đã trải qua sửa chữa căn bản ở xí nghiệp; 16 tháng 10 năm 1984 một lần nữa được đưa vào sửa chữa căn bản, nhưng 17 tháng 7 năm 1988 bị loại khỏi biên chế Hải quân và bàn giao cho cơ sở khác để tháo dỡ và tận dụng.

+ K-252 (số hiệu xưởng 155). Mùng 9 tháng 2 năm 1970 được ghi tên vào danh sách tàu Hải quân; 25 tháng 12 năm 1970 được khởi công ở xưởng mang tên Đoàn viên Thanh niên Lenin (xưởng Amur); hạ thủy 12 tháng 9 năm 1971; gia nhập biên chế 31 tháng 12 năm 1971; mùng 8 tháng 2 năm 1972 được biên chế vào Hạm đội Cờ đỏ Thái Bình Dương; đến 25 tháng 7 năm 1977 thành phân lớp tàu ngầm tên lửa đạn đạo; năm 1975 được nâng cấp ở xưởng “Zvezda” ở cảng Đá Lớn và 18 tháng 11 năm 1975 trở thành Đề án 677-AU; từ 31 tháng 7 năm 1978 đến mùng 7 tháng 6 năm 1979 đã được sửa chữa căn bản cũng ở đó; 17 tháng 3 năm 1989 bị loại khỏi biên chế Hải quân và bàn giao cho cơ sở khác để tháo dỡ và tận dụng. Mùng 1 tháng 9 năm 1994 bị tháo dỡ.

+ K-253 (số hiệu xưởng 414). Mùng 3 tháng 11 năm 1966, ghi tên vào danh sách tàu Hải quân; 26 tháng 6 năm 1967, khởi công ở xí nghiệp lắp ráp xe máy phương Bắc tại Severodvinsk; hạ thủy mùng 5 tháng 6 năm 1969; gia nhập biên chế mùng 1 tháng 11 năm 1969 thuộc biên chế Hạm đội Cờ đỏ Phương Bắc; ban đầu là lớp tàu ngầm tên lửa đạn đạo; 25 tháng 7 năm 1977 là phân lớp tàu ngầm tên lửa đạn đạo; 22 tháng 7 năm 1982 – tàu ngầm loại lớn; 3 tháng 6 năm 1992 – tàu ngầm nguyên tử tên lửa đạn đạo; mùng 3 tháng 5 năm 1982 – nâng cấp theo Đề án 677-AT và từ 17 tháng 5 năm 1984 đến 20 tháng 12 năm 1988 được nâng cấp ở xưởng Đá Lớn; 30 tháng 6 năm 1993 bị loại khỏi biên chế Hải quân và bàn giao cho cơ sở khác để tháo dỡ và tận dụng.

+ K-258 (số hiệu xưởng 156). 25 tháng 4 năm 1970 ghi tên vào danh sách các tàu Hải quân; 30 tháng 3 năm 1971 khởi công ở xưởng mang tên Đoàn viên Thanh niên Lenin (Amur) ở Komsomol – na – Amur; hạ thủy 26 tháng 5 năm 1972; 31 tháng 10 năm 1972 gia nhập biên chế Hạm đội Cờ đỏ Thái Bình Dương; đến 25 tháng 7 năm 1977 trở thành phân lớp tàu ngầm tên lửa đạn đạo; trong thời gian 1974 – 1975 được nâng cấp ở Krasheninnikov và 14 tháng 2 năm 1975 trở thành Đề án 677-AU; từ 23 tháng 11 năm 1979 đến 20 tháng 9 năm 1981 đã trải qua sửa chữa căn bản ở cảng Đá Lớn; 16 tháng 6 năm 1991 bị loại khỏi biên chế Hải quân và bàn giao cho cơ sở khác để tháo dỡ và tận dụng.

+ K-389 (số hiệu xưởng 415). 21 tháng 6 năm 1967 ghi tên vào danh sách tàu Hải quân; 8 tháng 9 năm 1967 được khởi công ở xí nghiệp lắp ráp xe máy phương Bắc tại Severodvinsk; hạ thủy ngày 28 thang 7 năm 1969; gia nhập biên chế 5 tháng 12 năm 1969; 9 tháng 1 năm 1970 thuộc biên chế Hạm đội Cờ đỏ Phương Bắc; ban đầu là tàu ngầm tên lửa đạn đạo; 25 tháng 7 năm 1977 thuộc phân lớp tàu ngầm tên lửa đạn đạo; 18 tháng 4 năm 1985 – tàu ngầm loại lớn; 3 tháng 6 năm 1992 – tàu ngầm nguyên tử tên lửa đạn đạo; từ 24 tháng 6 năm 1988 đến 30 tháng 12 năm 1991 được nâng cấp ở xí nghiệp lắp ráp xe máy “Zvedochka” và 11 tháng 2 năm 1992 trở thành Đề án 677-AT.

+ K-399 (số hiệu xưởng 151). 21 tháng 6 năm 1967 ghi tên vào danh sách các tàu Hải quân; 23 tháng 2 năm 1968 khởi công ở xưởng mang tên Đoàn viên Thanh niên Lenin (xưởng Amur) ở Komsomol – na – Amur; hạ thủy 23 tháng 6 năm 1969; gia nhập biên chế 24 tháng 12 năm 1969; 9 tháng 1 năm 1970 gia nhập biên chế Hạm đội Cờ đỏ Thái Bình Dương; ban đầu là lớp tàu ngầm tên lửa đạn đạo; 25 tháng 7 năm 1977 trở thành phân lớp tàu tên lửa đạo đạo; 27 tháng 10 năm 1980 – tàu ngầm loại lớn; 24 tháng 11 năm 1972 được trao tặng Lá cờ của Bộ Quốc phòng Liên Xô “Vì sự quả cảm và lòng can đảm nhà binh”; từ 25 tháng 2 năm 1974 đến 28 tháng 1 năm 1976 đã trải qua sửa chữa căn bản ở xưởng “Zvezda” ở cảng Đá Lớn; 18 tháng 1 năm 1982 được đưa đến đó nâng cấp theo Đề án 677-AT, nhưng 19 tháng 4 năm 1990 bị loại khỏi biên chế Hải quân và bàn giao cho cơ sở khác để tháo dỡ và tận dụng.

+ K-403, từ 14 tháng 7 năm 1981 là KS-403, từ năm 1998 là “Kazan” (số hiệu xưởng 450). 26 tháng 7 năm 1968 ghi tên trong danh sách các tàu Hải quân; 18 tháng 8 năm 1969 khởi công ở xí nghiệp lắp ráp xe máy phương Bắc tại Severodvinsk; hạ thủy ngày 25 tháng 3 năm 1971; gia nhập biên chế 12 tháng 8 năm 1971; 20 tháng 9 năm 1971 nằm trong biên chế Hạm đội Cờ đỏ phương Bắc; ban đầu thuộc lớp tàu ngầm tên lửa đạn đạo; 25 tháng 7 năm 1977 thuộc phân lớp tàu ngầm tên lửa đạn đạo; 17 tháng 2 năm 1981 trở thành lớp tàu ngầm đặc nhiệm; 16 tháng 8 năm 1981 – tàu ngầm loại lớn; từ 1980 đến 1984 được nâng cấp ở Severodvinsk theo Đề án 677-AK (“Akson-1); từ 1991 đến 23 tháng 10 năm 1996 được nâng cấp ở xưởng “Zvedochka” theo Đề án 09780 (“Akson-2”).

+ K-408 (số hiệu xưởng 416). 21 tháng 6 năm 1967 ghi tên trong danh sách các tàu Hải quân; 20 tháng 1 năm 1968 được khởi công ở xí nghiệp lắp ráp xe máy phương Bắc tại Severodvinsk; hạ thủy ngày 10 tháng 9 năm 1969; gia nhập biên chế ngày 25 tháng 12 năm 1969; 9 tháng 1 năm 1970 ghi danh vào biên chế Hạm đội Cờ đỏ Phương Bắc; ban đầu là lớp tàu tàu ngầm tên lửa đạn đạo; 25 tháng 7 năm 1977 trở thành phân lớp tàu ngầm tên lửa đạn đạo; mùng 3 tháng 10 năm 1984 – tàu ngầm loại lớn; mùng 8 tháng 1 – 19 tháng 3 năm 1971 hoàn thành cuộc hành quân từ Hạm đội Cờ đỏ Phương Bắc đến Hạm đội Cờ đỏ Thái Bình Dương mà không nổi lên và 27 tháng 3 năm 1971 đã có mặt trong biên chế Hạm đội Cờ đỏ Thái Bình Dương; từ 10 tháng 1 tháng 1975 đến 20 tháng 7 năm 1977 đã trải qua sửa chữa căn bản ở xưởng “Zvezda” tại cảng Đá Lớn; 8 tháng 7 năm 1983 được nâng cấp ở đó và 17 tháng 3 năm 1983 trở thành Đề án 667-AT; 17 tháng 7 năm 1988 loại khỏi biên chế Hải quân và bàn giao cho cơ sở khác để tháo dỡ và tận dụng.

+ K-411, từ 29 tháng 4 năm 1982 là KS-411; từ 3 tháng 6 năm 1992 là BS-411 (số hiệu xưởng 430). 21 tháng 6 năm 1967 ghi tên trong danh sách các tàu Hải quân; 25 tháng 5 năm 1968 được khởi công ở xí nghiệp lắp ráp xe máy phương Bắc tại Severodvinsk; hạ thủy ngày 16 tháng 1 năm 1970; gia nhập biên chế ngày 31 tháng 8 năm 1970; 25 tháng 9 năm 1970 ghi danh vào biên chế Hạm đội Cờ đỏ Phương Bắc; ban đầu là lớp tàu tàu ngầm tên lửa đạn đạo; 31 tháng 8 năm 1971 được đưa tới cực Bắc dưới nước; 25 tháng 7 năm 1977 trở thành phân lớp tàu ngầm tên lửa đạn đạo; 3 tháng 4 năm 1979 – tàu ngầm loại lớn; 3 tháng 6 năm 1992 – tàu ngầm nguyên tử loại lớn; 29 tháng 4 năm 1972 được tặng Cờ của BQP Liên Xô “Về sự quả cảm và lòng dũng cảm nhà binh”; từ 20 tháng 10 năm 1983 đến 30 tháng 12 năm 1990 được nâng cấp ở xí nghiệp “Zvezda” theo Đề án 09774.

+ K-415; từ 13 tháng 5 năm 1987 là KS-415 (số hiệu xưởng 442). 26 tháng 7 năm 1968 ghi tên trong danh sách tàu Hải quân; khởi công ở xí nghiệp lắp ráp xe máy Phương Bắc tại Severodvinsk; hạ thủy 26 tháng 9 năm 1970; gia nhập biên chế 30 tháng 12 năm 1970; 16 tháng 1 năm 1971 nằm trong biên chế Hạm đội Cờ đỏ Phương Bắc; năm 1972 đã hoàn thành cuộc hành quân tới Kamchatka dưới lớp băng vùng Cực; ban đầu là tàu ngầm tên lửa đạn đạo; 25 tháng 7 năm 1977 trở thành phân lớp tàu ngầm tên lửa đạn đạo; 13 tháng 5 năm 1987 – tàu ngầm đặc nhiệm; mùng 8 tháng 4 năm 1972 ghi tên trong Hạm đội Cờ đỏ Thái Bình Dương; từ mùng 3 tháng 3 năm 1976 đến 31 tháng 8 năm 1977 đã trải qua sửa chữa căn bản ở xưởng “Zvezda” tại cảng Đá Lớn; mùng 6 tháng 8 năm 1987 một lần nữa quay lại đó để sửa chữa căn bản, nhưng 17 tháng 7 năm 1988 bị loại khỏi biên chế Hải quân và bàn giao cho cơ sở khác để tháo dỡ và tận dụng.

+ K-418 (số hiệu xưởng 431). 12 tháng 1 năm 1968 ghi tên trong danh sách Hải quân; 29 tháng 6 năm 1968 khởi công ở xí nghiệp lắp ráp xe máy phương Bắc tại Severodvinsk; hạ thủy 14 tháng 3 năm 1970; gia nhập biên chế 22 tháng 9 năm 1970; 20 tháng 10 năm 1970 ghi tên vào biên chế Hạm đội Cờ đỏ Phương Bắc; đến 25 tháng 7 năm 1977 trở thành phân lớp tàu ngầm tên lửa đạn đạo; 17 tháng 3 năm 1989 loại khỏi biên chế Hải quân và bàn giao cho cơ sở khác để tháo dỡ và tận dụng.

+ K- 420 (số hiệu xưởng 432). 12 tháng 1 năm 1968 ghi tên vào danh sách các tàu Hải quân; 12 tháng 10 năm 1968 khởi công ở xí nghiệp lắp ráp xe máy phương Bắc tại Severodvinsk; hạ thủy 25 tháng 4 năm 1970; gia nhập biên chế 29 tháng 10 năm 1970; 24 tháng 11 năm 1970 gia nhập biên chế Hạm đội Cờ đỏ Phương Bắc; ban đầu là lớp tàu ngầm tên lửa đạn đạo; 25 tháng 7 năm 1977 thành phân lớp tàu ngầm tên lửa đạn đạo; mùng 8 tháng 8 năm 1979 – một lần nữa trở lại thành lớp tàu ngầm tên lửa đạn đạo; 3 tháng 6 năm 1992 – tàu ngầm tên lửa đạn đạo loại lớn; từ 25 tháng 9 năm 1979 đến năm 1982 được nâng cấp ở xí nghiệp lắp ráp xe máy phương Bắc, thành Đề án 667-M (“Andromeda”); mùng 5 tháng 7 năm 1994, bị loại khỏi biên chế Hải quân và bàn giao cho cơ sở khác để tháo dỡ và tận dụng.

+ K-423 (số hiệu xưởng 440). 12 tháng 1 năm 1968 ghi tên vào danh sách tàu Hải quân; 13 tháng 1 năm 1969 khởi công ở xí nghiệp lắp ráp xe máy phương Bắc tại Severodvinsk; hạ thủy mùng 4 tháng 7 năm 1970; gia nhập biên chế 13 tháng 11 năm 1970; 24 tháng 11 năm 1970 ghi danh trong biên chế Hạm đội Cờ đỏ Phương Bắc; ban đầu là tàu ngầm tên lửa đạn đạo; 25 tháng 7 năm 1977 thành phân lớp tàu ngầm tên lửa đạn đạo; mùng 3 tháng 4 năm 1979 – tàu ngầm loại lớn; mùng 3 tháng 6 năm 1992 – tàu ngầm tên lửa đạn đạo; từ 16 tháng 10 năm 1978 đến 27 tháng 12 năm 1987 được nâng cấp ở xí nghiệp “Zvedochka” và 24 tháng 2 năm 1987 trở thành Đề án 667-AT; mùng 5 tháng 7 năm 1994 bị loại khỏi biên chế Hải quân và bàn giao cho cơ sở khác để tháo dỡ và tận dụng.

+ K-426 (số hiệu xưởng 441). 12 tháng 7 năm 1968 ghi tên vào danh sách tàu Hải quân; 17 tháng 4 năm 1969 khởi công ở xí nghiệp lắp ráp xe máy phương Bắc tại Severodvinsk; hạ thủy 28 tháng 8 năm 1970; gia nhập biên chế 22 tháng 12 năm 1970; 16 tháng 1 năm 1971 gia nhập biên chế Hạm đội Cờ đỏ Phương Bắc; đến 25 tháng 7 năm 1977 là phân lớp tàu ngầm tên lửa đạn đạo 26 tháng 9 đến 24 tháng 12 năm 1979 trải qua sửa chữa căn bản ở xí nghiệp lắp ráp xe máy phương Bắc; 19 tháng 4 năm 1990 bị loại khỏi biên chế Hải quân và bàn giao cho cơ sở khác để tháo dỡ và tận dụng.

+ K-430 (số hiệu xưởng 160). 17 tháng 5 năm 1972 ghi tên vào danh sách tàu Hải quân; 27 tháng 7 năm 1973 được khởi công ở xưởng Đoàn viên Thanh niên Lenin (Amur) tại Komsomol – na – Amur; hạ thủy 28 tháng 7 năm 1974; gia nhập biên chế 25 tháng 12 năm 1974; 28 tháng 1 năm 1975 gia nhập biên chế Hạm đội Cờ đỏ Thái Bình Dương; ban đầu là lớp tàu ngầm tên lửa đạn đạo; 25 tháng 7 năm 1977 trở thành phân lớp tàu ngầm tên lửa; mùng 3 tháng 6 năm 1992 – tàu ngầm tên lửa đạn đạo; từ mùng 9 tháng 3 năm 1982 đến mùng 3 tháng 2 năm 1986 được nâng cấp ở xưởng “Zvezda” tại cảng Đá Lớn theo Đề án 677-AU; 12 tháng 1 năm 1995 bị giải tán và loại khỏi biên chế Hải quân, chuyển giao cho cơ sở khác để tháo dỡ và tận dụng.

+ K- 434 (số hiệu xưởng 152). 12 tháng 7 năm 1968 ghi tên trong danh sách tàu Hải quân; 23 tháng 2 năm 1969 khởi công ở xưởng Đoàn viên Thanh niên Lenin (Amur); hạ thủy 29 tháng 5 năm 1970; gia nhập biên chế 30 tháng 11 năm 1970; 21 tháng 12 năm 1970 biên chế vào Hạm đội Cờ đỏ Thái Bình Dương; dến 25 tháng 7 năm 1977 là phân lớp tàu ngầm tên lửa đạn đạo; 17 tháng 3 năm 1989 bị giải thể và loại khỏi biên chế Hải quân, bàn giao cho cơ sở khác tháo dỡ và tận dụng.

+ K-436 (số hiệu xưởng 159). 17 tháng 2 năm 1972 ghi tên vào danh sách tàu Hải quân; mùng 7 tháng 11 năm 1972 khởi công ở xưởng mang tên Đoàn viên Thanh niên Lenin (Amur) tại Komsomol – na – Amur; hạ thủy 25 tháng 7 năm 1973; gia nhập biên chế mùng 5 tháng 12 năm 1973; mùng 8 tháng 1 năm 1974 gia nhập biên chế Hạm đội Cờ đỏ Thái Bình Dương; đến 25 tháng 7 năm 1977 trở thành phân lớp tàu ngầm tên lửa đạn đạo; từ 20 tháng 3 năm 1981 đến 23 tháng 1 năm 1984 được nâng cấp ở xưởng “Zvezda” tại cảng Đá Lớn theo Đề án 667-AU; 14 tháng 3 năm 1992 bị giải thể và loại khỏi biên chế Hải quân, chuyển giao cho cơ sở khác để tháo dỡ và tận dụng.

+ K-444 (số hiệu xưởng 470). Mùng 5 tháng 2 năm 1971, ghi tên vào danh sách các tàu Hải quân; mùng 8 tháng 4 năm 1971 được khởi công ở xí nghiệp lắp ráp xe máy phương Bắc tại Severodvinsk; hạ thủy mùng 1 tháng 8 năm 1972; gia nhập biên chế 9 tháng 12 năm 1972; 23 tháng 12 năm 1972 nằm trong biên chế Hạm đội Cờ đỏ Phương Bắc; ban đầu là tàu ngầm tên lửa đạn đạo 25 tháng 7 năm 1977 trở thành phân lớp tàu ngầm tên lửa đạn đạo; mùng 3 tháng 6 năm 1992 – tàu ngầm nguyên tử tên lửa đạn đạo; từ 15 tháng 9 năm 1982 đến 14 tháng 3 năm 1992; từ 15 tháng 9 năm 1982 đến 14 tháng 3 năm 1992, được nâng cấp tại xí nghiệp phương Bắc và 23 tháng 4 năm 1984 trở thành Đề án 667-AU; 30 tháng 9 năm 1994 bị tháo vũ khí và loại khỏi biên chế Hải quân và bàn giao cho cơ sở khác để tháo dỡ và tận dụng; mùng 1 tháng 12 năm 1994 bị tháo dỡ; trong năm 1994 – 1995 được đưa tới xưởng “Zvedochka” tại Severodvinsk để xẻ kim loại.

+ K-446 (số hiệu xưởng 157). 5 tháng 2 năm 1971 ghi tên vào danh sách các tàu Hải quân; mùng 7 tháng 11 năm 1971 được khởi công ở xưởng mang tên Đoàn viên Thanh niên Lenin (Amur) tại Komsomol – na – Amur; hạ thủy mùng 8 tháng 8 năm 1972; gia nhập biên chế 30 tháng 12 năm 1972; 22 tháng 1 năm 1973 gia nhập biên chế Hạm đội Cờ đỏ Thái Bình Dương; ban đầu là lớp tàu ngầm tên lửa đạn đạo; 25 tháng 7 năm 1977 trở thành phân lớp tàu tên lửa đạn đạo; 3 tháng 6 năm 1992 – tàu ngầm tên lửa đạn đạo; từ mùng 5 tháng 2 năm 1973 đến mùng 4 tháng 6 năm 1979 được nâng cấp ở xưởng Krasheninnikov và 18 tháng 11 năm 1975 trở thành Đề án 667-AU; từ 28 tháng 4 năm 1980 đến mùng 3 tháng 12 năm 1981 trải qua sửa chữa căn bản ở xưởng “Zvezda” tại cảng Đá Lớn; 17 tháng 3 năm 1993 bị tháo vũ khí và loại khỏi biên chế Hải quân, bàn giao cho cơ sở khác để tháo dỡ và tận dụng.

+ K-451 (số hiệu xưởng 158). Mùng 5 tháng 2 năm 1971 ghi tên vào danh sách các tàu Hải quân; 23 tháng 2 năm 1972 được khởi công ở xưởng mang tên Đoàn viên Thanh niên Lenin (Amur) ở Komsomol – na – Amur; hạ thủy 29 tháng 4 năm 1973; gia nhập biên chế mùng 7 tháng 9 năm 1973; 27 tháng 9 năm 1973 vào biên chế Hạm đội Cờ đỏ Thái Bình Dương; đến 25 tháng 7 năm 1977 trở thành phân lớp tàu tên lửa đạn đạo; từ 20 tháng 3 năm 1981 đến 28 tháng 2 năm 1983 trải qua sửa chữa căn bản ở xưởng “Zvezda” tại cảng Đá Lớn; 16 tháng 6 năm 1991 bị tháo vũ khí và loại khỏi biên chế Hải quân, bàn giao cho cơ sở khác để tháo dỡ và tận dụng.

Trang bị

Tên lửa chiến lược

+ thiết bị phóng tên lửa đạn đạo cho tàu ngầm R-27/R-27U (SS-N-7 mod.1/2/3 “Serb”) thuộc tổ hợp D-5/D-5U: 16

Tên lửa phòng không

+ Thiết bị phóng tên lửa phòng không 9K32M “Strela-2M” (SA-7 “Grail”: 2…4

Ngư lôi

+ Thiết bị ngư lôi 533mm: 4 (mũi tàu)

+ Các ngư lôi 533mm: 12

+ Thiết bị ngư lôi 400mm: 2 (mũi)

+ Các ngư lôi 400mm: 4

Mìn (thủy lôi)

+ Có thể mang mìn thay cho ngư lôi: 24

Trang bị vô tuyến điện

Hệ thống điều khiển (kiểm soát) thông tin chiến đấu: “Tucha”

Đài ra đa định vị phát hiện tổng hợp: “Albators” (Snoop Tray)

Hệ thống thủy âm định vị: hệ thống thủy âm “Kerch” (Shark Teeth; Mouse Roar)

Các khí tài tác chiến điện tử: “Zaliv-P” (“Chernika-1”, “Kalina”, “Panorama-BK”, “Luta”, “Vishnia”, “Vizir-59”, “Veslo”) (Brick Pulp/Group; Park Lamp D/F)

Các khí tài áp chế chống hoạt động của thiết bị thủy âm: 4 x khí tài GPD MG-44

Tổ hợp đạo hàng:

+ “Sigma-667” hoặc “Tobol”

+ Tổ hợp hệ thống dẫn đường từ vũ trụ “Tsiklon-B” (trên các tàu sau cùng)

+ Đài Code Eye

+ Đài INS

Tổ hợp thông tin liên lạc vô tuyến

+ “Molnia-L” (Pert Spring)

+ Ăng ten lai “Paravan” (SDV)

+ Các đài vô tuyến các bước sóng khác nhau (“Dalnost”, “Glubina”, “Akula”, “Buwsstrota”

+ Đài thông tin âm thanh dưới nước

Đài ra đa định vị hội thoại

+ “Khrom-KM”.

(http://i1177.photobucket.com/albums/x343/daibangden_T-80UK/667b_06.jpg)

Các biến thể:

+ 677-B “Murena” (lớp Delta-1) – Đề án cơ sở sản xuất hàng loạt (năm 1972)

+ 677 BD “Murena-M” (lớp Delta-II) – Đề án sản xuất hàng loạt với sự tăng cường số lượng tên lửa đạn đạo cho tàu ngầm lên 16 (năm 1975)

Tổng số lượng tàu đã đóng: 18

Theo kế hoạch đóng tàu chiến trong giai đoạn 1969 – 1980 đã dự kiến chế tạo hệ thống tàu tên lửa hạt nhân chiến lược mạnh mẽ với các vũ khí tầm xa, bổ sung cho các tên lửa đạn đạo liên lục địa có căn cứ trên bộ, trở thành cơ sở của kho tên lửa hạt nhân quốc gia. Quyết định này là phương pháp đáp trả lại việc ở Mỹ đã chế tạo hệ thống thủy âm mạnh, có khả năng phát hiện các tàu ngầm Liên Xô trên các tuyến hành quân, di chuyển. Việc này đã tạo cho lực lượng tàu ngầm Liên Xô vấn đề nghiêm trọng, giải pháp khi đó có thể là giảm tiếng ồn của tàu ngầm nguyên tử mang tên lửa đạn đạo hoặc là thay đổi khu vực tuần tra chiến đấu. Trong các khuôn khổ chương trình đóng tàu chiến, tập trung vào đóng các tàu ngầm nguyên tử mang tên lửa mới, là sự phát triển tiếp sau của các tàu ngầm thế hệ thứ hai thuộc Đề án 677-A.

Sự phát triển các tàu ngầm nguyên tử mang tên lửa chiến lược thế hệ thứ hai được tiến hành, trước tiên là hướng vào sự tăng tầm xa của tên lửa. Tổ hợp tên lửa mới D-9 được thiết kế từ năm 19633 phải có tầm bắn gấp 3 lần so với D-6. Các khả năng lắp lên tàu ngầm tổ hợp đạo hàng không đảm bảo yêu cầu độ chính xác của tên lửa, có hệ thống hệ thống dẫn bắn quán tính truyền thống, Kết quả trong Phòng thiết kế của V.P.Makeev cùng với các lãnh đạo các Viện nghiên cứu khoa học tự động, hiệp hội sản xuất khoa học “Geofizika” và các Viện nghiên cứu khoa học khác đã tiếp nhận quyết định về chế tạo hệ thống hiệu chỉnh hình sao góc phương vị mang theo, cho phép làm chính xác hơn theo dạng các ngôi sao vị trí trong không gian và hiệu chỉnh hướng hoạt động của tên lửa. Sau đó, là sự hiện đại hóa hệ thống điều khiển bắn tên lửa cho phép rút ngắn 5-7 lần thời gian chuẩn bị trước phóng, và đặc biệt, đảm bảo khởi động toàn bộ cơ số đạn trong một giàn phóng.

Do sự kiểm soát các khả năng chiến đấu của tổ hợp tên lửa đã dẫn đến việc tăng khối lượng và kích thước tên lửa. Theo so sánh với R-27, chiều dài của tên lửa đạn đạo mới tăng 40%, đường kính thân – 20%, còn khối lượng khởi động – gấp đôi. Kết quả là để “ép” được tổ hợp mới và thân tàu đã có sẵn, đã phải rút ngắn số hầm tên lửa từ 16 xuống còn 12. Tuy nhiên, như các tính toán đã chỉ ra, sự áp dụng tổ hợp tên lửa D-9 đã tăng hiệu quả của tàu ngầm tuần dương tên lửa Đề án 667 lên 2,5 lần. Nhiệm vụ kỹ - chiến thuật trên tàu ngầm nguyên tử được trang bị tổ hợp D-9 với tên lửa đạn đạo R-29 đã được khẳng định vào năm 1965. Sự thiết kế tàu nhận số Đề án 667-B và số hiệu “Murena”, đã được tiến hành ở Phòng thiết kế Trung ương “Rubin” dưới sự chỉ đạo của Tổng công trình sư S.N.Kovalev.

Các công việc chế tạo tàu tên lửa đã thực hiện với tốc độ khá nhanh, một số thời gian vượt tiến độ chế tạo tàu ngầm tên lửa. Kết quả là các lần phóng thí nghiệm tên lửa đạn đạo đã bắt đầu sau khi tàu đầu tiên được đưa vào biên chế. Tổ hợp tên lửa được tiếp nhận vào trang bị một cách chính thức chỉ vào 12 tháng 3 năm 1974. Trong thành phần của nó gồm có 12 tên lửa nhiên liệu lỏng 2 tầng R-29 (số hiệu của Cục pháo – tên lửa quốc gia 5K75, theo Hiệp ước RSM-40, tên gọi NATO SS-N-8 “Sawfly”) với tầm bắn tối đa đến 7800km. R-29 trở thành tên lửa Hải quân nội địa đầu tiên được trang bị các khí tài vượt qua hệ thống phòng thủ tên lửa của đối phương. Các mục tiêu giả hàng nhẹ trong trạng thái cấu thành được bố trí trong các thùng hình trụ được hàn vào thùng chất đốt của tầng thứ hai.

Cấu trúc của tàu ngầm nguyên tử tên lửa đạn đạo Đề án 677-B “Murena’ (theo tên gọi của NATO là lớp Delta-I) là sự lặp lại hầu hết cấu trúc dòng tàu ngầm Đề án 667-A “Navaga” trước đó. Tàu có hai thân được tăng cường kích thước so với Đề án 677-A về chiều dài của thân trong, được chia thành 10 buồng kín nước. Do chiều dài lớn của các tên lửa, mũ chụp của các hầm phóng cao hơn, còn hình dáng của tàu có dạng “lồi” – dấu hiệu riêng để phân biệt của các tần ngầm Đề án 677-B và các biến thể sau của chúng. Thiết bị năng lượng chính gồm có 2 lò phản ứng nước VM-4B với các thiết bị sản xuất hơi nước OK-700 và 2 tuabin hơi nước với các tổ hợp tuabin răng cưa GTZA-635. Có 2 máy phát điện diezel DG-460 và 2 động cơ hoạt động ở tốc độ tuần tra. Để giảm độ ồn của tàu, đã áp dụng sự khấu hao hai tầng của các máy rung chủ động thuộc thiết bị tuabin hơi nước.

Tàu ngầm tiếp nhận tổ hợp đạo hàng mới “Tobol-B” gồm có khí tài thuộc hệ thống dẫn đường vũ trụ “Tsiklon-B”, đảm bảo cung cấp toàn bộ các thông tin để tiếng hành chuẩn bị và phóng tên lửa.

Các khí tài thông tin liên lạc, trên phần lớn các Đề án tàu ngầm nguyên tử trước đó là những hệ thống khác nhau. Trên tàu mới, lần đầu tiên tích hợp tổ hợp duy nhất “Molnia-L”. Cũng như trên tàu ngầm Đề án 667-A, trên tàu nguyên tử mới, trong bộ phận mũi tàu lắp tổ hợp thủy âm “Kerch”. Tàu có hệ thống điều khiển thông tin chiến đấu mới “Almaz”. Lần đầu tiên trên các tàu ngầm nguyên tử nội địa Đề án 667-B, để điều khiển tên lửa đã tiếp nhận hệ thống máy tính kỹ thuật số tự động trên tàu (KTsVS) “Alfa”, giải quyết nhiệm vụ bắn tên lửa. Toàn bộ tổ cơ số đạn tên lửa của tàu ngầm có thể được bắn trong một loạt. Lần đầu tiên trên thế giới, đối với tàu ngầm tên lửa Đề án 677-B được chế tạo hệ thống bảo vệ tên lửa khỏi các hoạt động không phù hợp, đảm bảo thực hiện việc phóng chỉ sau khi nhận được mệnh lệnh từ Bộ chỉ huy Tối cao. Việc phóng tên lửa có thể được thực hiện từ vị trí dưới mặt nước từ độ sâu 55 mét khi tốc độ tàu 5 hải lý và sóng biển cấp 6 cũng như bắn loạt toàn bộ tên lửa, hay là từng tên lửa. Tên lửa được cho phép bắn từ dưới nước cũng như trên mặt nước, khi tàu đang ở căn cứ (khả năng này được đảm bảo bằng tầm xa của tên lửa). Sự chuẩn bị trước phóng và tự khởi động được thực hiện trong chế độ tự động. Nếu đối với tổ hợp D-5, chiều rộng điểm khởi động bị hạn chế 85 độ, thì D-9 trở thành tổ hợp tên lửa đầu tiên trên thế giới có thể khởi động ở mọi góc rộng.

(http://i1185.photobucket.com/albums/z345/daibangden_T80UK/667b_12.jpg)
Phóng tên lửa đạn đạo tàu ngầm từ căn cứ

Trong bộ phận mũi tàu ngầm bố trí 4 thiết bị ngư lôi 533mm với tổng cơ số đạn 12 ngư lôi hoặc ngư lôi – tên lửa, đồng thời 2 thiết bị ngư lôi 400mm cho các ngư lôi chống ngầm loại nhỏ và các khí tài chống hoạt động thủy âm tự động MG-44.

Tình hình năm 2007

(http://i1185.photobucket.com/albums/z345/daibangden_T80UK/667bd_14.jpg)

Tàu Đề án 667-B đầu tiên – K-279 – gia nhập biên chế năm 1972 trong trang bị của sư đoàn tàu ngầm chiến lược Hạm đội Phương Bắc, đóng căn cứ ở vịnh Engels. Trong cùng năm, đã có quyết định về tổ chức sư đoàn số 41, chỉ trang bị các tàu Đề án 667-B. Năm 1974, đơn vị mới đã đóng căn cứ ở Gremikha, nằm trong biên chế phân hạm đội tàu ngầm số 11. Trong Hạm đội Thái Bình Dương, các tàu nguyên tử Đề án 667-B nằm trong biên chế sư đoàn tàu ngầm chiến lược số 25, đóng căn cứ ở Kamchatka. Cuối những năm 70, một bộ phận các tàu ngầm tuần dương tên lửa chiến lực được chuyển đến căn cứ Pavlovskoe tại Primorie. Khu vực tuần tra chiến đấu của các tàu ngầm “Murena” thuộc Hạm đội phương Bắc được phân bố giữa Greenland và New Zealand – nơi được bảo vệ một cách tin cậy bởi các lực lượng của Hạm đội Phương Bắc. Sự di chuyển từ địa điểm căn cứ tới khu vực tiến hành phục vụ chiến đấu mất 2 đến 3 ngày. Trong Hạm đội Thái Bình Dương, việc phục vụ chiến đấu của các tàu ngầm Đề án 667-B bắt đầu từ năm 1976. Các tàu ngầm phục vụ ở các khu vực nằm ở khoảng cách xa không lớn một cách tương đối so với bờ biển Kamchatka.

Tàu ngầm Đề án 667-B đầu tiên bị loại khỏi Hạm đội Phương Bắc năm 1992. Các tàu còn lại đóng căn cứ ở Hạm đội Cờ đỏ Phương Bắc (8 ở Ostrov) và Hạm đội Cờ đỏ Thái Bình Dương (3 tàu ở Ruwbachi và 6 ở Pavlosvsk). Năm 1994, bắt đầu bắt đầu loại dần các tàu trong biên chế. Cuối nawm1997, chỉ còn các tàu K-447, K-457 (Phương Bắc), K-500 và K-530 (Thái Bình Dương) còn phục vụ trong biên chế.

Lịch sử phục vụ chiến đấu

+ K-279: (số hiệu xưởng). Khởi công 30 tháng 3 năm 1970 ở Severodvinsk, tại xưởng số 402 (xí nghiệp lắp ráp xe máy phương Bắc); hạ thủy 20 tháng 12 năm 1971; gia nhập biên chế 27 tháng 12 năm 1972; gia nhập biên chế Hạm đội Cờ đỏ Phương Bắc; năm 1982 – 1983 trực chiến ở biển Trắng dưới băng trong thời gian toàn bộ mùa đông; năm 1984 khi đang làm nhiệm vụ chiến đấu ở biển Baffin ở độ sâu 197 mét đã va phải tảng băng trôi, bị vỡ ở độ sâu 287 mét, nhưng bằng sức người của thủy thủ đoàn đã cấp cứu kịp thời và nhờ đó quay trở lại căn cứ; trải qua sửa chữa và một lần nữa gia nhập biên chế; năm 1990 bị loại khỏi biên chế chiến đấu và giải thể.

+ K-447: sau đó là “Kiclovodck”: (số hiệu xưởng 311). Khởi công 18 tháng 3 năm 1972 ở Severodvinsk, xưởng số 402; hạ thủy 31 tháng 12 năm 1972; gia nhập biên chế 30 tháng 9 năm 1973; gia nhập biên chế Hạm đội Cờ đỏ Phương Bắc.

+ K-450: (số hiệu xưởng 312). Khởi công 30 tháng 7 năm 1971 ở Severodvinsk, tại xưởng số 402; hạ thủy 15 tháng 4 năm 1973; gia nhập biên chế 29 tháng 12 năm 1973; gia nhập biên chế Hạm đội Cờ đỏ Phương Bắc; năm 1990 bị loại khỏi biên chế chiến đấu và giải thể.

+ K-385: (số hiệu xưởng 324). Khởi công 20 tháng 10 năm 1971 tại Severodvinsk tại xưởng số 402; hạ thủy 18 tháng 6 năm 1973; gia nhập biên chế 30 tháng 12 năm 1973; gia nhập biên chế Hạm đội Cờ đỏ Phương Bắc; năm 1990 bị loại khỏi biên chế chiến đấu và giải thể.

+ K-457: (số hiệu xưởng 325). Khởi công tại Severodvinsk, xưởng số 402 tháng 9 năm 1973; hạ thủy tháng 2 năm 1974; gia nhập biên chế tháng 10 năm 1974; gia nhập biên chế Hạm đội Cờ đỏ Phương Bắc.

+ K-465: (số hiệu xưởng 326). Khởi công 22 tháng 3 năm 1972 tại Severodvinsk ở xưởng số 402; hạ thủy mùng 2 tháng 12 năm 1973; gia nhập biên chế 30 tháng 9 năm 1974; gia nhập Hạm đội Cờ đỏ Phương Bắc; năm 1990 bị loại khỏi biên chế chiến đấu của Hải quân và giải thể.

+ K-336: (số hiệu xưởng 221). Khởi công mùng 6 tháng 3 năm 1974 ở xưởng số 199 tại Komsomol-na-Amur; hạ thủy mùng 8 tháng 6 năm 1974; gia nhập biên chế 30 tháng 12 năm 1974; gia nhập biên chế Hạm đội Cờ đỏ Thái Bình Dương; năm 1990 bị loại khỏi biên chế chiến đấu của Hải quân và giải thể.

+ K-417: (số hiệu xưởng 222). Khởi công mùng 9 tháng 5 năm 1974 ở xưởng số 199 ở Komsomol-na-Amur; hạ thủy mùng 6 tháng 5 năm 1975; gia nhập biên chế 20 tháng 12 năm 1975; gia nhập biên chế Hạm đội Cờ đỏ Thái Bình Dương; năm 1990 bị loại khỏi biên chế chiến đấu và bị giải thể.

+ K-477: (số hiệu xưởng 223). Khởi công mùng 5 tháng 12 năm 1974 ở xưởng số 119 ở Komsomol-na-Amur”; hạ thủy 13 tháng 7 năm 1975; gia nhập biên chế 30 tháng 12 năm 1975; gia nhập biên chế Hạm đội Cờ đỏ Phương Bắc; năm 1990 bị loại khỏi biên chế chiến đấu và giải thể.

+ K-460: (số hiệu xưởng 337). Khởi công mùng 5 tháng 6 năm 1972 ở Severodvinsk, tại xưởng số 402; hạ thủy mùng 7 tháng 2 năm 1974; gia nhập biên chế 20 tháng 9 năm 1974; gia nhập biên chế Hạm đội Cờ đỏ Phương Bắc; năm 1990 bị loại khỏi biên chế chiến đấu và giải thể.

+ K-472: (số hiệu xưởng 338). Khởi công 10 tháng 8 năm 1972 ở Severodvinsk, xưởng số 402; hạ thủy 26 tháng 4 năm 1974; gia nhập biên chế 14 tháng 11 năm 1974; gia nhập biên chế Hạm đội Cờ đỏ Phương Bắc; năm 1990 bị loại khỏi biên chế chiến đấu và giải thể.

+ K-475: (số hiệu xưởng 339). Khởi công 17 tháng 10 năm 1972 ở Severodvinsk, xưởng số 402; hạ thủy 25 tháng 6 năm 1974; gia nhập biên chế 23 tháng 12 năm 1974; gia nhập biên chế Hạm đội Cờ đỏ Phương Bắc; năm 1990 bị loại khỏi biên chế Hải quân và giải thể.

+ K-497: (số hiệu xưởng 244). Khởi công 21 tháng 2 năm 1975 ở xưởng số 199 tại Komsomol-na-Amur; hạ thủy 29 thán 4 năm 1976; gia nhập biên chế 31 tháng 10 năm 1976; gia nhập biên chế Hạm đội Cờ đỏ Thái Bình Dương; năm 1990 bị loại khỏi biên chế chiến đấu và giải thể.

+ K-171: (số hiệu xưởng 340). Khởi công 24 tháng 1 năm 1973 ở Severodvinsk, xưởng số 142; hạ thủy mùng 4 tháng 8 năm 1974; gia nhập biên chế 29 tháng 12 năm 1974; sau khi gia nhập biên chế được đưa tới Viễn Đông và năm 1976 gia nhập biên chế Hạm đội Cờ đỏ Thái Bình Dương; những năm 1990 bị loại khỏi biên chế chiến đấu và giải thể.

+ K-500: (số hiệu xưởng 225). Khởi công 25 tháng 7 năm 1975 ở xưởng số 199 tại Komsomol-na-Amur; hạ thủy 14 tháng 7 năm 1976; gia nhập biên chế 19 tháng 12 năm 1976; gia nhập biên chế Hạm đội Cờ đỏ Thái Bình Dương.

+ K-512: từ 28 tháng 10 năm 1988 đến 15 tháng 2 năm 1992 “70 năm Liên bang Đoàn thanh niên cộng sản Lenin”; hạ thủy 26 tháng 9 năm 1976; gia nhập biên chế tháng 12 năm 1976; gia nhập biên chế Hạm đội Cờ đỏ Thái Bình Dương; trong những năm 90 bị loại khỏi biên chế chiến đấu của Hải quân và bị giải thể.

+ K-523: (số hiệu xưởng 227). Khởi công mùng 1 tháng 7 năm 1976 ở xưởng số 199 tại Komsomol-na-Amur; hạ thủy 26 tháng 9 năm 1976; gia nhập biên chế tháng 12 năm 1976; gia nhập biên chế Hạm đội Cờ đỏ Thái Bình Dương; năm 1990 bị loại khỏi biên chế Hải quân và giải thể.

+ K-530: (số hiệu xưởng 228). Khởi công ở xưởng số 199 tại Komsomol-na-Amur năm 1976; hạ thủy 23 tháng 8 năm 1977l gia nhập biên chế 28 tháng 12 năm 1977; gia nhập biên chế Hạm đội Cờ đỏ Thái Bình Dương.

Trang bị vũ khí

Tên lửa chiến lược

+ thiết bị phóng cho tên lửa đạn đạo bắn từ tàu ngầm R-29/R-29D (SS-N-8/8 mod.2 “Sawfly”) thuộc tổ hợp D-9/D-9D: 12

Tên lửa phòng không

+ thiết bị phóng cho tổ hợp tên lửa phòng không trên tàu 9K310 “Igla-1”/9K38 (SA-14 “Gremlin”/SA-16 “Gimlet”)

Trang bị ngư lôi và ngư lôi – tên lửa

+ thiết bị ngư lôi 533mm: 4 (mũi)

+ các ngư lôi 533mm SET-65, SAET-60, 53-65KM: 12

+ thiết bị ngư lôi 400mm: 2 (mũi)

+ các ngư lôi 400mm SET-40: 4

Trang bị vô tuyến điện tử

Hệ thống điều kiểm soát thông tin chiến đấu: “Almaz-B”

Đài ra đa định vị phát hiện mục tiêu tổng hợp: MRK-50 “Kaskad” (Snoop Tray)

Hệ thống thủy âm: tổ hợp thủy âm MGK-100 “Kerch” (Shark Teeth; Mouser Roar)

Các khí tài chống tác chiến điện tử

+ “Zaliv-P”

+ “Zavesa-P” thiết bị tìm phương vô tuyến (Brick Pulp/Group; Park Lamp D/F)

Các khí tài áp chế thủy âm: 4x khí tài áp chế thủy âm MG-44

Tổ hợp đạo hàng

+ “Tobol-B”

+ Tổ hợp dẫn đường từ vũ trụ “Tsiklon-B”

+ đài “Saiga” (Code Eye)

+ đài INS

Tổ hợp thông tin liên lạc vô tuyến

+ “Molnia-L/LM1” (Pert Spring)

+ các ăng ten lai vòng và phao tiêu (SNCh)

+ đài thông tin liên lạc âm thanh dưới nước

Đài ra đa định vị hội thoại: “Nikhrom-M”.

Đề án 667-BDR “Kalmar” – Lớp Delta-III

(http://i1185.photobucket.com/albums/z345/daibangden_T80UK/667bdr_07.jpg)

Biến thể

+ 667-BDR “Kalmar” (lớp Delta-III) – Đề án sản xuất hàng loạt trên cơ sở Đề án 667-BD với trang bị vũ khí tăng cường (năm 1976)

+ 667-BDRM “Delfin” (lớp Delat-IV) – Đề án được hiện đại hóa trên cơ sở Đề án 667-BDR với tên lửa đạn đạo cho tàu ngầm mới.

Tháng 2 năm 1973, ở Phòng Thiết kế lắp ráp xe máy đã triển khai các công việc về chế tạo tên lửa đạn đạo nhiên liệu lỏng hai tầng mới R-29R, là sự phát triển tiếp sau của R-29. Điểm khác biệt cơ bản với các tên lửa đạn đạo của Hải quân trước đó là đầu đạn chính được tách ra, cho phép tăng số lượng mục tiêu lên nhiều lần và tiêu diệt chúng bằng một loạt tên lửa. Hệ thống dẫn đường quán tính hiện đại hơn với sự hiệu chỉnh hình sao hoàn toàn đảm bảo cho tên lửa mới tăng độ chính xác. Trong quá trình hiện đại hóa sau đó của tổ hợp, độ chính xác còn đường tăng cường hơn, thực thế so sánh được với độ chính xác của các cuộc tấn công hạt nhân bằng máy bay ném bom chiến lược. Điều này cho phép tấn công không chỉ các mục tiêu diện rộng không được bảo vệ mạnh mà còn các mục tiêu nhỏ có khả năng phòng ngự cao bằng tàu ngầm tên lửa, trong đó có các hầm phóng tên lửa đạn đạo liên lục địa trên mặt đất, các trạm chỉ huy được phòng thủ, kho đạn dược…

Để bố trí các tên lửa mới, trong Phòng Thiết kế Trung ương Kỹ thuật Hải quân “Rubin” dưới sự chỉ đạo của Tổng công trình sư S.N.Kovalev (giám sát viên chính từ Hải quân được giao cho Thuyền trưởng hạng 2 S.A.Novoselov) đã bắt đầu thiết kế tàu ngầm tên lửa tuần dương chiến lược Đề án 667-BDR (số hiệu “Kalmar”), đồng thời “Murena-M” phải được trang bị 16 hầm phóng tên lửa. Nhiệm vụ kỹ thuật cho tàu tên lửa mới được hình thành trong năm 1972. Tàu là sự phát triển tiếp theo của Đề án 667-B và 667-BD. Sự quan tâm lớn khi chế tạo tàu nguyên tử mới là tập trung vào hiện đại hóa hệ thống điều khiển bắn: trong sự khác biệt với Đề án 667-BD, toàn bộ tổ hợp tên lửa phải được bắn trong một loạt, tốc độ bắn giữa các tên lửa được giảm xuống.

Thân ngoài của tàu được chia thành 11 khoang không thấm nước. Trong đó, các khoang số 1, 2 và 11 là các khoang trú ẩn (các vách ngăn ngang của chúng được tính toán trên áp suất, tương ứng với độ lặn sâu giới hạn của tàu ngầm. Các biện pháp bổ sung được tiếp nhận nhằm tăng cường khả năng chữa cháy của tàu bằng cách tính toán lắp hệ thống dập lửa hóa học sử dụng Freon. Trong Đề án 677-BDR, các thiết bị đảm bảo cuộc sống của thủy thủ đoàn đã nhận được sự nâng cấp hơn. Đặc biệt trên thành tàu có nhà tắm nắng và phòng thể thao.

Thiết bị năng lượng chính của tàu gồm có 2 lò phản ứng nguyên tử BM-4S và 2 tuabin hơi nước OK-700A. Trên tàu ngầm được tiếp nhận chân vịt mới tiếng ồn thấp với sự tăng cường các tính năng thủy âm. Đồng thời có 2 máy phát điện tuabin TG-3000.

Tàu ngầm tuần dương nhận tổ hợp thủy âm mới “Rubikon” được thiết kế dưới sự chỉ đạo của Tổng công trình sư S.M.Shelekhov, có khả năng hoạt động trong phạm vi hạ âm và có hệ thống phân loại mục tiêu tự động hóa. Tầm xa phát hiện tối đa trong chế độ tìm phương theo tiếng ồn khi có sự hỗ trợ thủy văn học là 200km.

Tổ hợp đạo hàng chính xác hơn “Tobol-M1” (trên các tàu ngầm được đóng sau – “Tobol-M2”) có thời gian bảo trì các tham số đạo hàng giữa hai quan trắc, được tăng lên 2 ngày, nâng cao khả năng ẩn nấp của tàu ngầm tuần dương. Trong thành phần tổ hợp có đài thủy âm dẫn đường “Shmel”, cho phép xác định vị trí của tàu theo hải đăng – máy đáp.

Trên thành tàu ngầm bố trí tổ hợp thông tin liên lạc “Molnia-M”, trong thành phần gồm có hệ thống thông tin liên lạc vũ trụ “Tsunami”.

Tổ hợp tên lửa D-9R gồm có 16 tên lửa đạn đạo R-29R (số hiệu 3M40, theo Hiệp ước – RSM-50, theo phân loại của NATO – SS-N-18 “Stingray”). Hệ thống điều khiển quán tính hình sao với sự hiệu chỉnh hình sao hoàn toàn (theo hướng và tầm) đảm bảo sai số vòng 900 mét. Điểm đặc biệt quan trọng nhất của tổ hợp là sự xuất hiện ba phương án đầu đạn có khả năng thay thế lẫn nhau, khác ở số khối chiến đấu và công suất: tên lửa R-29R (tên NATO – SS-N-18 Mod.1) mang đầu đạn hạt nhân tách rời với 3 khối chiến đấu công suất 0,2Mt và có tầm bắn tối đa 6500km; R-29RL (SS-N-18 Mod.2) được trang bị đầu đạn đơn khối 0,45 Mt, có tầm bắn gần 9000km; R-29RK (SS-N-18 Mod.3) có khả năng mang 7 khối chiến đấu (đầu đạn con) 0,1 Mt, tầm bắn 6500km.

Các thí nghiệm bay của tên lửa R-29R bắt đầu tháng 11 năm 1976 và hoàn thành tháng 10 năm 1978. Ở biển Trắng và biển Barents từ thành tàu ngầm tuần dương tên lửa chiến lược K-4441 đã thực hiện tổng số 22 lần phóng (4 tên lửa được khởi động với đầu đạn đơn khối, 6 – 3 đầu đạn; 12 – 7 đầu đạn). Các tên lửa với 1 và 3 đầu đạn trở thành các phiên bản được trang bị cho tàu ngầm tuần dương.

Dành cho tàu ngầm, đã thiết kế hệ thống bù trừ (bồi thường) các lỗi động lực học (SKDO), đo bằng nhiều giá trị tham số rung của tàu để truyền tải chúng tới tổ hợp tên lửa.

Trang bị ngư lôi của tàu ngầm tương đồng với trang bị của tàu ngầm tuần dương tên lửa chiến lược Đề án 667-BD, gồm có 4 thiết bị ngư lôi 533mm và 2 thiết bị 406mm ở bộ phận mũi của tàu.

Bên ngoài tàu tên lửa Đề án 667-BDR khác về kích thước so với các tàu ngầm này ở “bướu”. Do chiều dài tên lửa lớn hơn, độ cao của hầm ngăn cách cao hơn và tương ứng với đó, lượng choán nước tăng lên. Một số thay đổ về đường bao bên ngoài bộ phận mũi thân tàu, ở đó bố trí cửa vận chuyển ngư lôi. Ở phương Tây, Đề án 667-BDR nhận tên gọi Lớp Delta-III.

Tình trạng đến năm 2007

(http://i1185.photobucket.com/albums/z345/daibangden_T80UK/667bdr_12.jpg)

Sau khi gia nhập biên chế, tàu ngầm tên lửa đạn đạo Đề án 667-BDR được bố trí theo các hạm đội theo cách sau: 5 tàu ở Hạm đội Phương Bắc (2 ở cảng Olenia, 3 ở Engels) và 9 tàu – Hạm đội Thái Bình Dương ở cảng Ruwbachi (Kamchatka).

Trong quá trình thí nghiệm vận động, tàu ngầm đầu tiên K-441 đã trải qua sự đụng chạm với đất đá cứng ở tốc độ cao và độ sâu lớn. Tàu bị thương ở bộ phận mũi thân, tuy nhiên, nhờ hành động quả cảm của thủy thủ đoàn, tàu đã nổi và thoát khỏi thảm họa.

Trong số 5 tàu ngầm tuần dương ở Hạm đội Phương Bắc đã thành lập Tiểu đoàn tàu ngầm chiến lược, đóng căn cứ ở vịnh Engels và vịnh Saida (3 tàu ngầm nguyên tử tên lửa đạn đạo) và ở vịnh Olenia (2). Đầu năm 1990, toàn bộ các tàu được đưa về Engels. Các tàu biển Bắc được sử dụng một cách linh hoạt trong phục vụ chiến đấu, thực hiện tuần tra trên Bắc Đại Tây Dương và khu vực nước của Bắc Băng Dương.

Bắt đầu từ năm 1980, các tàu ngầm Đề án 667-BDR đã thực hiện 7 cuộc hành quân của tàu ngầm tên lửa đạn đạo tuần dương tên lửa chiến lược dưới lớp đá từ biển Bắc đến Viễn Đông. Các tàu đã tham giia trong các cuộc di chuyển xuyên hạm độ, trong giai đoạn cuối của hành trình vùng cực (đặc biệt khi ra khỏi lớp đá ở biển Chukot) đã trải qua những khó khăn đặc biệt. Tới thời điểm đó, toàn bộ thủy thủ đoàn, thường là trong thời gian 2-3 ngày, làm việc một cách thường xuyên tại vị trí của mình. Độ sâu thường xuyên không quá 50 mét. Sự nguy hiểm lớn nhất được đánh giá là sự xuất hiện các tảng băng lớn. Trên các tàu ngầm là băng đá, độ dày từ 11-15 mét. Trong đó, không gian giữa phần vỏ ngoài băng đá và tàu bị rút ngắn xuống còn 3-4 mét trong độ sâu dưới sống tàu tổng cộng là 4-5 mét. Trong các điều kiện tương tự, hệ thông điều khiển tự động hóa đã được tắt và tàu di chuyển với sự điều khiển bằng tay. Những căng thẳng về tinh thần và thể chất của người đã đạt tới giới hạn, đặc biệt lớn là áp lực rơi vào các chỉ huy của tàu.

Mặc dù sự phực tạp và nguy hiểm tăng cao, các cuộc di chuyển dưới lớp đá từ căn cứ này sang căn khác đã thu hút sự chú ý, đồng thời việc bơi trong khu vực liền kề với khu vực lãnh hải Liên bang Nga. Hai tàu ngầm K-455 và K-490 đã tới Hạm đội Thái Bình Dương trong tháng 2 – 3 năm 1979 theo hành trình phía Nam, qua vịnh Drake. Trong quá trình di chuyển đặc biệt đã kiểm tra hiệu quả hoạt động của hệ thống dẫn đường vệ tinh “Shliuz”.

Ngày 23 tháng 5 năm 1981, trong một trong số các trường bắn thuộc Hạm đội Phương Bắc, không xa vịnh Kola đã xảy ra vụ va chạm của tàu ngầm K-211 với tàu ngầm nguyên tử Mỹ lớp “Sterdzhen”. Tàu ngầm Mỹ đã va mui tàu vào mạn tàu K-211, khi đang hoàn thành nhiệm vụ sẵn sàng chiến đấu. Tàu ngầm Mỹ đã không nổi lên trong khu vực va chạm. Nhưng sau đó vài ngàu, ở khu vực căn cứ Hải quân Anh Hole – Loch đã xuất hiện tàu ngầm Mỹ với những vết thương rất rõ ràng ở mui tàu. Tàu ngầm Liên Xô đã nổ và quay về căn cứ. Ở đây, nó được xem xét bởi Ủy ban gồm có các chuyên gia Hải quân, công nghiệp, khoa học và các nhà thiết kế. K-211 được đưa lên âu tàu, ở đó trong khi xem xét đã phát hiện trong 2 thùng mạn tàu thuộc tải trọng dằn chính đã có các lỗ thủng, vết thương của các cánh lái trên chân bịt bên phải và thiết bị ổn định ngang. Trong các thùng bị hỏng thuộc tải trọng dằn đã tìm thấy các bu long với các đầu bí mật, các mẩu kim loại từ mui tàu ngầm Mỹ. Hơn nữa, theo các chi tiết riêng của Ủy ban, đã xác định thành công, rằng sự va chạm diễn ra một cách rõ ràng từ tàu ngầm Mỹ lớp “Sterdzhen”.

Năm 1982, lần đầu tiên trong các điều kiện ban đêm ở vùng cực, K-211 đã hoàn thành cuộc bơi theo chu vi của Bắc Băng Dương. Trong thời gian di chuyển có một không hai dưới băng đá mà K-424 đã được thực hiện vào cuối năm 1985, tàu ngầm đã thực hiện cuộc hành quân 80 ngày trên biển Baffin, trải qua hàng loạt các eo biển vùng cực, trong đó 54 ngày, tàu đã trải qua hành trình dưới lớp đá ở độ sâu hơn 150 mét.

(http://i1185.photobucket.com/albums/z345/daibangden_T80UK/667bdr_16.jpg)

Có thể nói rằng, các tàu ngầm Đề án 667-BDR đã may mắn hơn các tàu ngầm còn lại: phần lớn trong số chúng đã trải qua sửa chữa và nâng cấp một cách thành công đến năm 1991, khi bắt đầu sự sụp đổ của tổ hợp quốc phòng quốc gia. Các tàu nguyên tử còn lại trong lớp sau đó đồng thời trải qua sửa chữa thành công. Vì thế đến năm 2000, các tàu vẫn duy trì được khả năng sẵn sàng chiến đấu cao. Tuy nhiên, trong nửa sau những năm 90, chúng bị loại dần dần, không chỉ vì nguyên nhân kỹ thuật, mà là sự cần thiết trong các thỏa thuận Nga – Mỹ. Năm 1995, K-129 bị loại khỏi biên chế, năm 1996, sau đó lần lượt là K-424 và K-441.

Mùng 7 tháng 6 năm 1995, ở biển Bắc, từ tầu ngầm tên lửa đạn đạo tuần dương chiến lược K-441 đã tiến hành cuộc phóng thí nghiệm tên lửa mang “Volna” được chế tạo trên cơ sở tên lửa đạn đạo của tàu ngầm.

Trong thời gian tập trận mùng 1-2 tháng 10 năm 1999, 2 tàu ngầm tên lửa tuần dương chiến lược trong biên chế Hạm đội Biển Bắc và Thái Bình Dương đã thực hiện trong sự phối hợp chung, 3 lần phóng tên lửa R-29R, đã khởi động từ khu mặt nước biển Barents và Okhot và tiêu diệt mục tiêu giả định trên trường bắn Kura (Kamchatka) và Kanin Nos. Trong đó, lần phóng các tên lửa được tiến hành “theo thời gian vài phút sau khi nhận mệnh lệnh”. Theo lời Tư lệnh Hải quân Nga, Đô đốc Vladimir Kuroedov, những lần phóng này được xem như là “xử lý các tình huống hoạt động của Nga, đáp lại khả năng Mỹ tời khỏi Hiệp ước phòng thủ tên lửa năm 1972 và triển khai sau đó hệ thống phòng thủ tên lửa quốc gia”.

Đến thời gian gần đây, trong biên chế Hải quân Nga còn 11 tàu tên lửa Đề án 667-BDR (3 ở Phương Bắc, 8 ở Thái Bình Dương), nhưng trong số đó chỉ còn 5-6 tàu đủ khả năng chiến đấu một cách thực sự. Đến năm 2006, trong biên chế chỉ còn lại K-44 “Ryazan”, K-496 “Borisoglebsk” (Phương Bắc), đồng thời K-211 “Petropavlovsk-Kamchatka”, K-223 “Podolsk”, K-433 “Thánh Georgi Pebedonosets”, K-506 “Zelenograd” (Thái Bình Dương).

Lịch sử phục vụ

(http://i1185.photobucket.com/albums/z345/daibangden_T80UK/667bdr.jpg)

+ K-441: (số hiệu xưởng 366). Khởi công mùng 7 tháng 5 năm 1975 ở xưởng số 402 tại Severodvinsk; hạ thủy tháng 12 năm 1975; gia nhập biên chế 31 tháng 10 năm 1976; gia nhập Hạm đội Thái Bình Dương; mùng 7 tháng 6 năm 1995, từ tàu đã tiến hành cuộc phóng thí nghiệm tên lửa mang “Volna”; năm 1996 bị loại khỏi biên chế và giải thể.

+ K-424: (số hiệu xưởng 355). Khởi công 30 tháng 1 năm 1975 ở xưởng số 402 tại Severodvinsk; hạ thủy tháng 12 năm 1975; gia nhập biên chế 30 tháng 12 năm 1976; gia nhập Hạm đội Cờ đỏ Phương Bắc cuối năm 1985 hoàn thành chuyến bơi trong vùng cực 80 ngày đêm; năm 1996, bị loại khỏi biên chế và giải thể.

+ K-449: (số hiệu 367). Khởi công 19 tháng 11 năm 1975 tại xưởng số 402 tại Severodvinsk; hạ thủy 29 tháng 7 năm 1976; gia nhập biên chế 30 tháng 12 năm 1976; gia nhập biên chế Hạm đội Cờ đỏ Phương Bắc; tháng 10 năm 1989, hoàn thành cuộc hành quân tới Viễn Đông qua Bắc Băng Dương; biên chế lại vào Hạm đội Cờ đỏ Thái Bình Dương; đầu những năm 2000 bị loại khỏi biên chế và giải thể.

(http://i1185.photobucket.com/albums/z345/daibangden_T80UK/667bdrm_07.jpg)

+ K-455: (số hiệu xưởng 368). Khởi công 16 tháng 10 năm 1976 ở xưởng số 402 tại Severodvinsk; hạ thủy 16 tháng 2 năm 1977; gia nhập biên chế ngày 30 tháng 8 năm 1977; hoàn thành cuộc hành quân xuyên hạm đội tới Viễn Đông theo đường biển Bắc vào đầu năm 1979; gia nhập biên chế Hạm đội Cờ đỏ Thái Bình Dương; đầu những năm 2000 bị loại khỏi biên chế chiến đấu.

+ K-490: (số hiệu xưởng 372). Khởi công mùng 6 tháng 11 năm 1976 ở xưởng số 402 tại Severodvinsk; hạ thủy 21 tháng 3 năm 1977; gia nhập biên chê 30 tháng 10 năm 1977; hoàn thành cuộc hành quân xuyên hạm đội theo đường biển Bắc tới Viễn Đông đầu năm 1979; gia nhập biên chế Hạm đội Cờ đỏ Thái Bình Dương; đầu những năm 2000 bị loại khỏi biên chế chiến đấu.

+ K-487: (số hiệu xưởng 373). Khởi công mùng 9 tháng 12 năm 1976 tại xưởng số 402 tại Severodvinsk; hạ thủy mùng 4 tháng 6 năm 1977; gia nhập biên chế 27 tháng 12 năm 1977; gia nhập biên chế Hạm đội Cờ đỏ Phương Bắc; đầu những năm 2000, bị loại khỏi biên chế Hải quân.

+ K-44: từ mùng 10 tháng 2 năm 1998 là “Ryazan”: (số hiệu xưởng 376). Khởi công 23 tháng 2 năm 1977 tại xưởng số 402 ở Severodvinsak; hạ thủy 19 tháng 8 năm 1977; gia nhập biên chế 17 tháng 4 năm 1978; gia nhập biên chế Hạm đội Cờ đỏ Phương Bắc (*).

+ K-496: từ 11 tháng 1 năm 1999 là “Borisglebsk”: (số hiệu xưởng 392). Khởi công 23 tháng 5 năm 1978 ở xưởng số 402 tại Severodvinsk; hạ thủy 13 tháng 9 năm 1978; gia nhập biên chế 30 tháng 8 năm 1979; gia nhập Hạm đội Cờ đỏ Phương Bắc (*).

+ K-506: từ 15 tháng 9 năm 1998 là “Zelenograd”: (số hiệu xưởng 393). Khởi công tại xưởng số 402, tại Severodvinsk tháng 9 năm 1978; hạ thủy 26 tháng 3 năm 1979; gia nhập biên chế 30 tháng 11 năm 1979; gia nhập biên chế Hạm đội Cờ đỏ Thái Bình Dương (*).

+ K-211: từ 15 tháng 9 năm 1998 là “Petropavlovsk-Kamchatka”: (số hiệu xưởng 394). Khởi công 19 tháng 4 năm 1979 tại xưởng số 402 tại Severodvinsk; hạ thủy 13 tháng 12 năm 1979; gia nhập biên chế 28 tháng 8 năm 1980; gia nhập biên chế Hạm đội Cờ đỏ Thái Bình Dương; năm 1982, hoàn thành chuyến bơi theo chu vi Bắc Băng Dương trong điều kiện ban đêm vùng cực; 23 tháng 5 năm 1981 trong thời gian xử lý các phần tử sẵn sàng chiến đấu ở trường bắn thuộc Hạm đội Phương Bắc cạnh vịnh Kolka đã va chạm với tàu ngầm nguyên tử lớp “Sterdzhen” thuộc Hải quân Mỹ, bị một số hư hỏng và tự quay trở về căn cứ (*).

+ K-223; từ 18 tháng 7 năm 1998 là “Podolsk”: (số hiệu xưởng 395). Khởi công 19 tháng 1 năm 1979 ở xưởng số 402 tại Severodvinsk; hạ thủy 30 tháng 4 năm 1980; gia nhập biên chế 25 tháng 12 năm 1980; gia nhập biên chế Hạm đội Cờ đỏ Thái Bình Dương (*).

+ K-180: (số hiệu xưởng 396). Khởi công 27 tháng 4 năm 1980 tại xưởng số 402 tại Severodvinsk; hạ thủy mùng 8 tháng 11 năm 1980; gia nhập biên chế 25 tháng 8 năm 1981; gia nhập biên chế Hạm đội Cờ đỏ Thái Bình Dương; đầu những năm 2000 bị loại khỏi biên chế và giải thể.

+ K-433: từ 15 tháng 9 năm 1998 là “Thánh Georgi Pobedonosets”: (số hiệu xưởng 397). Khởi công 24 tháng 8 năm 1979 ở xưởng số 402 tại Severodvinsk; hạ thủy 20 tháng 6 năm 1980; gia nhập biên chế 15 tháng 12 năm 1981; gia nhập biên chế Hạm đội Cờ đỏ Thái Bình Dương; năm 1992 được sửa chữa ở xưởng “Zvezda”; năm 2002 bắt đầu được trang bị lại thành tàu ngầm siêu nhỏ; tháng 11 năm 2003; gia nhập biên chế; 30 tháng 9 năm 2005 đã tiến hành phóng tên lửa đạn đạo cho tàu ngầm R-29R theo trường bắn trên biển Trắng (*).

+ K-129: từ 22 tháng 3 năm 1996 là KS-129: (số hiệu xưởng 398). Khởi công mùng 9 tháng 4 năm 1979 ở xưởng số 402 tại Severodvinsk; hạ thủy 15 tháng 4 năm 1981; gia nhập biên chế mùng 5 tháng 11 năm 1981; gia nhập biên chế Hạm đội Cờ đỏ Thái Bình Dương; 11 tháng 11 năm 1989, trong thời gian chuẩn bị sửa chữa giữa cuộc hành quân, tàu đã tời khỏi vịnh Said, đã va chạm với tàu K-241 và sau đó là K-487, trong đó cả 3 tàu đều bị thương ở chân vịt; năm 1996, chuyển lớp thành tàu ngầm thí nghiệm, có thể đã bị loại khỏi biên chế.

(*): các tàu ngầm đang còn trong biên chế.

Lịch sử Quân sự Việt Nam

Thảo luận Lịch sử bảo vệ Tổ quốc => Kiến thức quốc phòng => Tác giả chủ đề:: longtrec trong 21 Tháng Mười Hai, 2009, 02:26:09 am