Lịch sử Quân sự Việt Nam

Trong 2 thập niên gần đây, hàng loạt quốc gia Châu Á và Mĩ La tinh đã chọn mua và trang bị các biến thể máy bay tiêm kích đa năng Su-30 do Tổ hợp công nghiệp hàng không Sukhoi của Liên bang Nga chế tạo như một phần của quá trình hiện đại hóa lực lượng không quân của mình. Có thể nói loại máy bay tiêm kích này đã trở thành lực lượng không quân nòng cốt tham gia bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, ngăn ngừa xung đột và thúc đẩy hợp tác ngoại giao quân sự của nhiều quốc gia và giữa nhóm quốc gia trong khu vực, trong đó có Việt Nam.

Là loại khí tài chiến đấu đường không hiện đại hiện đang và sẽ được trang bị cho Không quân nhân dân Việt Nam, máy bay tiêm kích Su-30 và các vấn đề liên quan đã được đề cập đến trong nhiều tài liệu và bài viết tiếng Việt cũng như tiếng nước ngoài trên sách báo in và mạng internet. Tuy nhiên, hệ thống tri thức liên quan tới máy bay tiêm kích Su-30 đến nay vẫn tỏ ra thiếu tập trung và khó tiếp cận đối với hầu hết các bạn đọc quan tâm tới khía cạnh trang bị vũ khí nói chung, máy bay tiêm kích Su-30 nói riêng. Chính vì vậy, "Chuyên đề tìm hiểu máy bay tiêm kích Su-30" được nhóm tác giả Diễn đàn "Quân sử Việt Nam" lập ra nhằm góp phần hệ thống hóa và tạo kênh tiếp cận cho bạn đọc đối với khối tri thức về loại máy bay tiêm kích này.


Để phục vụ mục đích hệ thống hóa và tạo kênh tiếp cận tri thức liên quan tới máy bay tiêm kích Su-30, Chuyên đề sẽ bao gồm các phần chính sau: Tổng quan về máy bay tiêm kích Su-30; Lịch sử phát triển máy bay tiêm kích Su-30; Phân tích kĩ thuật máy bay tiêm kích Su-30; Trang bị và triển khai máy bay tiêm kích Su-30; và Kết luận một số vấn đề về máy bay tiêm kích Su-30.

Huyphongssi chân thành gửi lời cảm ơn tới thủ trưởng Dongadoan về sự động viên tham gia đóng góp bài tại www.quansuvn.net; lời cảm ơn tới thủ trưởng OldBuff về sự hỗ trợ tư liệu, chỉnh sửa, phản biện kiến thức cũng như việc nhận lời tham gia viết một số phần của Chuyên đề; lời cảm ơn tới thủ trưởng Triumf về sự khích lệ để Chuyên đề có thể khởi động sớm hơn dự kiến; lời cảm ơn tới các tác giả các bài viết và hình ảnh được sử dụng làm tư liệu viết bài cho Chuyên đề; và trên hết là lời cảm ơn tới tất cả thành viên và bạn đọc tại www.quansuvn.net về sự quan tâm theo dõi và cổ vũ cho Chuyên đề.

Huyphongssi

Khái niệm máy bay tiêm kích Su-30

Là phiên bản máy bay tiên phong của nhóm "Ông ba mươi" ("Тридцать" серий) gồm hàng loạt thiết kế máy bay tiêm kích nhiều mục đích phát triển trên cơ sở loại máy bay tiêm kích Su-27 trong giai đoạn cuối Liên xô đầu Liên bang Nga, máy bay tiêm kích Su-30 được xem như một bước chuyển có ý nghĩa quyết định giữa máy bay tiêm kích thế hệ 4 và máy bay tiêm kích thế hệ 4+ của ngành công nghiệp hàng không quân sự Nga, đồng thời ghi dấu điểm gặp nhau giữa các ý tưởng thiết kế loại máy bay chiến đấu nhiều tính năng cho các quân binh chủng có trang bị máy bay tiêm kích trong bối cảnh kiệt quệ ngân sách quốc phòng giai đoạn cuối Liên Xô.

Trước khi đi sâu vào phân loại, nhiệm vụ, nguyên lí thiết kế, học thuyết chỉ đạo và chiến thuật ứng dụng liên quan tới máy bay tiêm kích Su-30, chúng ta cùng tìm hiểu khái niệm máy bay tiêm kích Su-30:

"Máy bay tiêm kích Su-30 là một hệ thống vũ khí tiến công xung kích đường không nhiều mục đích, được phát triển trên cơ sở các biến thể của máy bay tiêm kích Su-27, gồm các tổ hợp vũ khí có điều khiển chính xác và khí tài chiến đấu nhiều tính năng dùng để thực hiện nhiều loại hình nhiệm vụ chiến đấu khác nhau của lực lượng không quân chiến thuật"

Khái niệm máy bay tiêm kích Su-30

Máy bay tiêm kích Su-30 là một hệ thống vũ khí tiến công xung kích đường không nhiều mục đích

Cho dù kế thừa tính năng không chiến mạnh mang yếu tố phòng không của dòng máy bay tiêm kích Su-27, nhưng với tầm bay chiến đấu được mở rộng nhờ khả năng tiếp dầu trên không và khả năng mang cũng như sử dụng các tổ hợp vũ khí tiến công mặt đất có điều khiển chính xác từ tầm xa, máy bay tiêm kích Su-30 được xếp vào nhóm vũ khí tiến công xung kích đường không chống các mục tiêu chiến thuật-chiến dịch và chiến dịch nằm phía sau chiến tuyến của đối phương. Chính vì vậy từ thời điểm Su-30 ra đời dưới thời Liên xô và phát triển dưới thời Liên bang Nga, loại máy bay tiêm kích này bị chế ước mạnh mẽ bởi Hiệp ước Các lực lượng vũ trang thông thường ở châu Âu (Treaty on Conventional Armed Forces in Europe - CFE) mà Liên Xô đã đàm phán tham gia từ cuối những năm 1980 và Liên bang Nga kế thừa từ năm 1992.

Su-30 là loại máy bay tiêm kích xung kích nhiều mục đích (многоцелевой ударный истребитель) phát triển trên cơ sở thiết kế máy bay tiêm kích chiến thuật nhiều mục đích Su-27.


Máy bay tiêm kích xung kích là một thuật ngữ máy bay quân sự mới hình thành từ cuối thập niên 1980, dùng để chỉ dòng máy bay chiến đấu kế thừa các tính năng đối không tầm xa của máy bay tiêm kích chiến thuật thế hệ 4, nhưng được trang bị các tổ hợp vũ khí-khí tài tiên tiến dùng chống mục tiêu mặt đất tương tự chức năng của máy bay tiêm kích bom và có tầm bay nhiệm vụ 2 chiều tương tự máy bay ném bom chiến thuật. Loại máy bay tiêm kích này được hình thành nhằm đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ tập kích đường không để chế áp và vô hiệu lực lượng phòng không không quân, đồng thời làm tê liệt hệ thống chỉ huy-kiểm soát-thông tin-tình báo các cấp được đối phương bố trí nằm sâu phía sau chiến tuyến ngay từ thời điểm phát động tiến công hay phản công. Ngoài ra, loại máy bay tiêm kích này còn được sử dụng vào mục đích kiểm soát và tái kiểm soát không vực chiến trường liên quan nhằm ngăn chặn lực lượng tiếp viện chiến đấu của đối phương tiếp cận hoặc tập hợp lực lượng phản công.

Khái niệm máy bay tiêm kích Su-30

Máy bay tiêm kích Su-30 được phát triển trên cơ sở các biến thể của máy bay tiêm kích Su-27

Máy bay tiêm kích Su-30 được thiết kế trên cơ sở các biến thể máy bay tiêm kích chỉ huy chiến đấu trên không Su-27PU và máy bay tiêm kích chiến thuật Su-27SK của dòng máy bay tiêm kích Su-27 thuộc đề án PFI T-10 của Phòng thiết kế Sukhoi.

Các thiết kế máy bay tiêm kích cơ sở Su-27PU (T-10PU) và Su-27SK (T-10SK) hình thành 2 nhánh máy bay tiêm kích 2 người lái và 1 người lái trong dòng máy bay tiêm kích xung kích Su-30. Trong khi phiên bản 1 người lái của máy bay tiêm kích Su-30 chỉ phục vụ mẫu nâng cấp tính năng cho các biến thể máy bay tiêm kích Su-27 đã được trang bị trong nước hay xuất khẩu như Su-27S, Su-27SK và Su-27SMK, thì các phiên bản 2 người lái của máy bay tiêm kích Su-30 lại rất thành công trên thị trường xuất khẩu vũ khí thế giới và đóng vai trò mẫu thử nghiệm hệ thống quan trọng trong việc hoàn thiện tính năng cho các thế hệ sau của dòng tiêm kích nhiều mục đích cả 1 lẫn 2 người lái trong nhóm "Ông ba mươi" như Su-33, Su-33KUB, Su-35, Su-35UB, Su-35BM và Su-37.

Khái niệm máy bay tiêm kích Su-30

Máy bay tiêm kích Su-30 có các tổ hợp vũ khí có điều khiển chính xác và khí tài chiến đấu nhiều tính năng

Máy bay tiêm kích Su-30 được trang bị hệ thống Khí tài vô tuyến điện tử hàng không (Боpтовое pадиоэлектpонное обоpyдование - БРЭО) nhiều tính năng do máy tính công tác trung tâm kiểm soát, bao gồm: Hệ thống điều khiển hỏa lực/kiểm soát vũ khí, Tổ hợp hoa tiêu-dẫn đường, Tổ hợp khí tài thông tin liên lạc, Tổ hợp khí tài tự vệ, Tổ hợp khí tài kiểm soát, báo nguy và ghi dữ liệu bay, Tổ hợp khí tài điều khiển và phối hợp chiến đấu trên không, v.v. Các hệ thống khí tài nhiều tính năng này được điều khiển và kiểm soát tích hợp, cho phép máy bay tiêm kích Su-30 có thể tác chiến độc lập hoặc trong đội hình biên đội tập kích đường không một cách chủ động, đồng thời tự động tìm kiếm, phát hiện và tiêu diệt các mục tiêu trên không, trên đất liền và trên mặt biển trong mọi điều kiện khí tượng, mọi thời điểm và mọi điều kiện chiến đấu có chế áp và ngụy trang tích cực của đối phương.


Các tổ hợp vũ khí đường không có điều khiển chính xác theo phương thức bám sát tự động hoặc phóng-quên được trang bị cho máy bay tiêm kích Su-30 gồm:

- Các tổ hợp tên lửa không-không điều khiển theo các chế độ dẫn bán chủ động hoặc phóng-quên phục vụ chế áp lực lượng máy bay chặn kích và chỉ huy chặn kích đường không của đối phương như: tổ hợp tên lửa đối không có điều khiển tầm ngắn dẫn hồng ngoại thụ động R-73E; tổ hợp tên lửa đối không có điều khiển tầm trung R-27 với các phiên bản dẫn radar bán chủ động R-27R, dẫn hỗn hợp quán tính-radar bán chủ động R-27ER, dẫn radar thụ động R-27P/EP, dẫn hồng ngoại thụ động R-27T1/ET1; tổ hợp tên lửa đối không có điều khiển tầm trung xa dẫn radar chủ động RVV-AE;

- Các tổ hợp tên lửa không-diện (không đối đất-đối hạm) và bom có điều khiển công kích mục theo đường ngắm thẳng phục vụ chế áp phòng không mặt đất và ngăn chặn tiếp viện khi bay tuần phòng kiểm soát không vực hoặc bay hộ tống không kích như tổ hợp tên lửa điều khiển quang truyền hình Kh-29T; tổ hợp tên lửa dẫn lade bán chủ động Kh-29L, Kh-25LD/ML; tổ hợp đạn pháo tên lửa dẫn lade bán chủ động S-25L/LD; các tổ hợp bom hiệu chỉnh quang truyền hình KAB-500Kr/500-OD và KAB-1500Kr; tổ hợp bom hiệu chỉnh lade bán chủ động KAB-1500L; tổ hợp bom chùm dẫn hồng ngoại thụ động 2 chế độ chống thiết giáp  RBK-500 SPBE-D;

- Các tổ hợp tên lửa không-diện có điều khiển công kích mục tiêu cố định mặt đất, mặt nước ngoài tầm hỏa lực phòng không đối phương để phục vụ tập kích đường không chống hệ thống chỉ huy-kiểm soát-thông tin-tình báo đối phương như: tổ hợp tên lửa điều khiển 2 chế độ hành trình quán tính-quang truyền hình 2 chiều Kh-59ME; tổ hợp tên lửa chống radar dẫn theo nguồn radar thụ động Kh-31P; tổ hợp tên lửa chống hạm dẫn hỗn hợp quán tính-radar chủ động Kh-31A;

Ngoài các tổ hợp vũ khí có điều khiển trên, máy bay tiêm kích Su-30 còn có khả năng sử dụng các tổ hợp bom và pháo phản lực không điều khiển khác nhằm phục vụ công kích mục tiêu mặt đất cố định, chế áp trận địa, hỗ trợ hỏa lực mặt đất và ngăn chặn tiếp viện.

Khái niệm máy bay tiêm kích Su-30

Máy bay tiêm kích Su-30 thực hiện nhiều loại hình nhiệm vụ chiến đấu khác nhau của lực lượng không quân chiến thuật

Lực lượng không quân chiến thuật, còn được gọi dưới các tên Không quân mặt trận hay Không quân tiền tuyến (Фронтовая авиация) ở Liên xô và Liên bang Nga, là lực lượng công kích chủ yếu của không quân trên các chiến trường, có khả năng tác chiến các chiến dịch đường không độc lập, chiến dịch binh chủng hợp thành và chiến dịch phối hợp hỏa lực với nhiệm vụ tiêu diệt lực lượng chiến đấu trên không, trên bộ và trên biển của đối phương trong toàn bộ chiều sâu chiến dịch đường không. Với tính năng thiết kế phục vụ nhiều mục đích chiến đấu đường không, máy bay tiêm kích Su-30 trở thành bộ phận nòng cốt giúp lực lượng không quân chiến thuật hoàn thành các nhiệm vụ được giao.


Nhiệm vụ tiến công xung kích nhằm tiêu diệt và vô hiệu lực lượng chiến đấu trên không và phòng không, hệ thống chỉ huy tham mưu, thông tin truyền thông và tình báo của đối phương ngay từ những giây phút đầu của chiến dịch tấn công, phản công có ý nghĩa quan trọng tới cục diện chiến trường. Đây là nhiệm vụ ưu tiên hàng đầu được giao cho lực lượng máy bay tiêm kích Su-30 đảm trách.

Sau khi thực hiện nhiệm vụ tập kích đường không mở màn chiến dịch, máy bay tiêm kích Su-30 được giao nhiệm vụ bay tuần phòng kiểm soát không vực chiến trường nhằm khống chế, ngăn chặn lực lượng tiếp viện của đối phương, đồng thời tham gia cảnh giới phòng không, hộ tống, trinh sát hay chế áp lực lượng phòng không-không quân đối phương để hỗ trợ các lực lượng chiến đấu trên không, trên bộ và trên biển khác thực hiện nhiệm vụ.

Phân loại máy bay tiêm kích Su-30

Máy bay tiêm kích Su-30 theo tính năng nhiệm vụ thuộc phân loại máy bay tiêm kích xung kích biên chế trong lực lượng không quân nói chung, lực lượng không quân chiến thuật nói riêng. Bản thân máy bay tiêm kích Su-30 cũng được phân loại thành các nhóm nhỏ hơn trên thị trường xuất khẩu vũ khí thế giới, trong đó nổi bật 2 nhóm máy bay tiêm kích Su-30 Đông Á và máy bay tiêm kích Su-30 Nam Á.

Phân loại máy bay tiêm kích Su-30

Phân loại theo chức năng nhiệm vụ

Máy bay tiêm kích xung kích Su-30 là một phân nhóm riêng thuộc nhóm máy bay tiêm kích nhiều mục đích (многоцелевой истребитель), là sự phát triển kết hợp giữa các nhóm máy bay tiêm kích tiền tuyến, máy bay tiêm kích bom và máy bay ném bom mang tên lửa tiền tuyến.


Đặc điểm chiến đấu chung của nhóm máy bay tiêm kích nhiều mục đích là chúng có khả năng không chiến mạnh cả trong lẫn ngoài tầm nhìn, đồng thời tích hợp khả năng công kích mục tiêu mặt đất bằng vũ khí có điều khiển chính xác dựa trên nền tảng hệ thống khí tài vô tuyến điện tử nhiều tính năng. Bên cạnh đó, nhóm máy bay tiêm kích này còn có khả năng tiến hành các hoạt động trinh sát chiến thuật như khí tượng, không ảnh, trinh sát điện tử, v.v bằng các khí tài trinh sát có sẵn hoặc treo ngoài. Tuy nhiên, nhóm máy bay tiêm kích này cũng kế thừa cả nhược điểm vốn có của nhóm máy bay tiêm kích tiền tuyến, máy bay tiêm kích-bom và máy bay ném bom mang tên lửa tiền tuyến trước đó là tầm thực hiện nhiệm vụ chiến đấu bị hạn chế trong chiều sâu chiến thuật-chiến dịch không quá 500 km tính từ sân bay căn cứ, thiếu khả năng bay bám đất phục vụ các chiến dịch tập kích đường không và không có năng lực đối không đủ mạnh để thực hiện đột kích đường không qua lực lượng tiêm kích phòng không chặn kích khi tiến công thọc sâu qua chiến tuyến nhằm chống các mục tiêu chiến dịch-chiến lược trên đất đối phương.

Khắc phục các nhược điểm nêu trên của nhóm máy bay tiêm kích nhiều mục đích, phân nhóm máy bay tiêm kích xung kích nhiều mục đích xuất hiện vào cuối giai đoạn Liên-xô và phát triển mạnh dưới thời Liên bang Nga với sự mở đầu của máy bay tiêm kích Su-30. Phân nhóm máy bay tiêm kích xung kích này được phát triển chủ yếu từ các thiết kế máy bay tiêm kích thế hệ 4 có tính năng không chiến mạnh nhờ sự linh hoạt khí động như trường hợp máy bay tiêm kích Su-27PU, hoặc nhờ hạ tầng khí tài vô tuyến điện tử tiên tiến như trường hợp máy bay tiêm kích Mig-31B. Trong hướng tiếp cận máy bay tiêm kích xung kích hiện tại của Nga, các hệ thống tiêm kích xung kích trong nhóm "Ông ba mươi" được phát triển theo hướng đột kích tầng thấp, trong khi các hệ thống tiêm kích lưỡng nhiệm xuất xứ từ Mig-31 được phát triển theo hướng đột kích trung và cao tầng. Các đề án máy bay tiêm kích thế hệ 5 của Nga nói chung và đề án PAK FA nói riêng thực chất là các đề án phát triển máy bay tiêm kích xung kích mới hoàn toàn từ ý tưởng tới giải pháp kĩ thuật trong lĩnh vực vũ khí hàng không.

Như vậy là trong phân loại máy bay tiêm kích đương đại của Nga, máy bay tiêm kích Su-30 cùng tất cả các biến thể của nó và các máy bay tiêm kích khác trong nhóm "Ông ba mươi" như Su-33, Su-35 và Su-37 thuộc nhóm máy bay tiêm kích xung kích nhiều mục đích có khả năng đột kích đường không tầng thấp ở cả cấp độ chiến thuật, chiến dịch và chiến dịch-chiến lược.

Phân loại máy bay tiêm kích Su-30

Phân loại theo yếu tố địa quân sự của không gian chiến trường phục vụ

Máy bay tiêm kích xung kích Su-30 được phân loại theo yếu tố địa quân sự của không gian chiến trường nơi chúng được khách hàng đưa vào phục vụ các chiến dịch tác chiến đường không phù hợp với học thuyết quân sự hiện hành của họ. Theo cách phân loại này, máy bay tiêm kích Su-30 được phân thành 2 nhóm là nhóm Su-30 Nam Á và nhóm Su-30 Đông Á.


Nhóm Su-30 Nam Á, ngoài các đặc tính chiến đấu theo nhiệm vụ đã nêu của máy bay tiêm kích xung kích Su-30, còn có các đặc tính chiến đấu thiết kế chuyên biệt cho nhiệm vụ chế áp lực lượng máy bay tiêm kích phòng không tham gia chặn kích của đối phương trên không gian chiến trường đất liền. Để giành ưu thế trong các cuộc cận chiến với máy bay tiêm kích phòng không đánh theo chiến thuật phục kích bất ngờ cất cánh từ các sân bay dã chiến phân tán của đối phương, nhóm Su-30 Nam Á được tăng cường hệ thống khí tài cảnh báo phòng vệ khi bị tấn công, nâng cao tính năng cơ động linh hoạt nhờ cánh lái mũi và động cơ lái hướng luồng phụt, đồng thời sử dụng kết hợp các khí tài điện tử do Phương Tây cung cấp.

Nhóm Su-30 Nam Á có hạt nhân là phiên bản Su-30MKI trang bị cho Không quân Ấn Độ, cùng các biến thể Su-30MKM trang bị cho Không quân Malaysia và Su-30MKA trang bị cho Không quân Algeri. Máy bay tiêm kích Su-30MKI là sản phẩm của liên doanh chế tạo máy bay tiêm kích giữa Liên hiệp chế tạo máy bay thành phố Irkutsk (IAPO) của Tổ hợp Sukhoi Nga với Công ty hữu hạn công nghiệp hàng không Ấn Độ (HAL), theo đó phía IAPO cung cấp linh kiện thành phẩm của máy bay và các hệ thống vũ khí, đồng thời cử chuyên gia thực hiện đồng bộ hệ thống giữa trang bị khí tài hàng không của Nga với khí tài điện tử được HAL nhập từ Phương Tây, còn phía HAL thực hiện việc lắp ráp máy bay và hoàn thiện phần mềm điều khiển. Trên cơ sở kết quả thu được từ đề án Su-30MKI, IAPO đã tiếp cận được phương pháp tích hợp các hệ thống khí tài Nga và Phương Tây để từ đó đưa ra các biến thể Su-30MKM và Su-30MKA.


Nhóm Su-30 Đông Á với đại diện là phiên bản Su-30MKK trang bị cho Không quân Quân giải phóng nhân dân Trung Quốc được thiết kế chuyên cho nhiệm vụ chế áp mục tiêu mặt nước và tuần phòng kiểm soát không phận trên biển. Để phục vụ các nhiệm vụ chiến đấu này, nhóm Su-30 Đông Á không chú trọng tính năng cơ động siêu linh hoạt trong cận chiến như nhóm Su-30 Nam Á, nhưng bù lại ở khả năng mang trữ nhiên liệu bay đường dài và được trang bị khí tài thông tin liên lạc và tiếp chuyển tình báo tầm xa.

Máy bay tiêm kích Su-30MKK là sản phẩm hợp tác giữa Liên hiệp chế tạo máy bay thành phố Thanh niên cộng sản bên sông Amur (KnAAPO) thuộc Tổ hợp Sukhoi và Công ty phi cơ Thẩm Dương (SAC) Trung Quốc, theo đó KnAAPO cung cấp toàn bộ linh kiện thành phẩm để SAC lắp ráp hoàn thiện. Hiện Không quân Quân giải phóng nhân dân Trung Quốc được trang bị tổng cộng 76 máy bay tiêm kích xung kích Su-30MKK (hiện đã được nâng cấp lên chuẩn Su-30MK2) chia cho 4 đoàn bay gồm: 19 chiếc biên chế tại Trung đoàn không quân tiêm kích số 9 Sư đoàn không quân số 3 đóng tại sân bay căn cứ Vũ Hồ tỉnh An Huy, 19 chiếc biên chế tại Trung đoàn huấn luyện và thử nghiệm bay Không quân đóng tại sân bay căn cứ Thương Châu tỉnh Hà Bắc, 19 chiếc biên chế tại Trung đoàn không quân tiêm kích 54 Sư đoàn không quân 18 đóng tại sân bay căn cứ Đại Thác Phố thành phố Trường Sa tỉnh Hồ Nam, 19 chiếc biên chế tại Trung đoàn không quân tiêm kích 85 Sư đoàn không quân 29 đóng tại sân bay căn cứ Cù Châu tỉnh Triết Giang.

Nhóm Su-30 Đông Á ngoài hạt nhân là phiên bản Su-30MKK còn có các phiên bản nâng cấp do KnAAPO chế tạo như Su-30MK2 trang bị cho Không quân và Hải quân Trung Quốc, Su-30MK2 trang bị cho Không quân nhân dân Việt Nam và Không quân Indonesia, Su-30MK2V trang bị cho Không quân Venezuela, và sắp tới là Su-30MK3 và Su-30MK3V trang bị cho Hải quân Trung Quốc và Không quân nhân dân Việt Nam.

Định danh máy bay tiêm kích Su-30

Sau khi tiếp cận khái niệm và phân loại máy bay tiêm kích Su-30, chúng ta cùng tìm hiểu vấn đề định danh máy bay tiêm kích Su-30 để nắm được tại sao loại máy bay tiêm kích xung kích này lại được đặt mã trang bị là Su-30 và cách thức đặt mã trang bị cho các biến thể xuất khẩu của nó.

Định danh máy bay tiêm kích Su-30

Mã trang bị Su-30

Các máy bay chiến đấu của Liên xô trước đây cũng như Liên bang Nga hiện nay sau khi hoàn tất giai đoạn thiết kế và thử nghiệm sẽ được đăng kí Mã trang bị (Войсковое обозначение) để chính thức đăng bạ vào hệ thống trang bị vũ khí, khí tài có đủ tiêu chuẩn phục vụ triển khai chiến đấu trong nước hoặc xuất khẩu.

Theo thông lệ định danh máy bay chiến đấu có từ giai đoạn sau Thế chiến 2 ở Liên xô, các máy bay chiến đấu được cấp mã trang bị gồm bộ chữ lấy từ 2 chữ cái đầu tiên của tên phòng thiết kế và bộ số gồm hàng đơn vị, hàng chục và hàng trăm theo thứ tự tăng dần tính lần lượt từ bộ số của loại máy bay chiến đấu được cấp mã trang bị gần nhất của chính phòng thiết kế đó. Riêng bộ số được cấp theo tính năng thiết kế phục vụ mục đích chiến đấu cơ bản ban đầu của máy bay chiến đấu, với bộ số lẻ được cấp cho các loại máy bay tiêm kích, máy bay tiêm kích-bom và máy bay cường kích, trong khi bộ số chẵn được cấp cho các loại máy bay ném bom, máy bay cảnh giới kiêm chỉ huy đường không, máy bay huấn luyện chiến đấu và máy bay vận tải quân sự. Trong cách định danh bộ số máy bay chiến đấu của Liên xô cũng xuất hiện một số ngoại lệ như việc hoán chuyển tính năng từ thiết kế máy bay chiến đấu theo mục đích ban đầu sang mục đích chiến đấu phái sinh bằng cách giữ nguyên bộ số nhưng thêm tiếp vĩ ngữ bộ chữ chỉ mục đích chiến đấu mới sau bộ số, hay như trường hợp máy bay chiến đấu được giản lược tính năng để phục vụ xuất khẩu và viện trợ quân sự sẽ đổi bộ số trong mã trang bị từ lẻ sang chẵn hoặc bằng cách thêm tiếp vĩ ngữ vào sau mã trang bị.


Đối với trường hợp máy bay tiêm kích Su-30, mã trang bị của nó xuất hiện vào năm 1992 sau một nỗ lực kéo dài 4 năm của Tổ hợp Sukhoi nhằm phát triển một loại máy bay tiêm kích nhiều mục đích có chi phí phát triển, trang bị và vận hành thấp để bổ sung và nếu có thể thì thay thế các đề án phát triển tốn kém đương thời như Máy bay 12 (sau này được đặt mã trang bị là máy bay xung kích đa nhiệm Mig-31F/BM) và đề án Máy bay 66 (sau này được đặt mã trang bị là máy bay ném bom mang tên lửa tiền phương Su-34) từ các loại máy bay tiêm kích đang được trang bị để phục vụ nhu cầu của Không quân trong nước, đồng thời phục vụ thị trường xuất khẩu với loại máy bay tiêm kích đa nhiệm phát triển từ máy bay tiêm kích tiền phương Su-27 nhưng giá cả phải chăng chứ không quá đắt như bản xuất khẩu của các loại máy bay xung kích thuộc các đề án Máy bay 12 và 66 như máy bay xung kích Mig-31FE và Su-32. 

(còn tiếp)

Định danh máy bay tiêm kích Su-30

Mã trang bị Su-30

Mã trang bị phản ảnh nhu cầu phát triển vũ khí trong nước

Từ năm 1987, Phòng thiết kế thử nghiệm Sukhoi tiến hành đồng thời 2 đề án phát triển các biến thể của máy bay tiêm kích nhiều mục đích Su-27 dự kiến phục vụ trong lực lượng máy bay tiêm kích đánh chặn thuộc Quân chủng Phòng không (Войска ПВО) Liên xô là: đề án máy bay huấn luyện chiến đấu kiêm tuần phòng phòng không Su-27UBP (Су-27УБП) có mã thiết kế T-10U-4 và đề án máy bay chỉ huy biên đội tiêm kích phòng không Su-27PU (Су-27ПУ) có mã thiết kế T-10PU. Hai đề án này cùng có nhiều điểm chung là được phát triển trên cơ sở mẫu máy bay huấn luyện chiến đấu 2 người lái theo mã chế tạo sản phẩm 10-4 (изделие 10-4) có bổ sung hệ thống cần tiếp nhận dầu trên không, hệ thống chỉ huy vô tuyến tầm xa và bảo đảm điều kiện phục vụ chiến đấu trên không trong thời gian dài cho tổ lái. Với 2 đề án này, Phòng thiết kế thử nghiệm Sukhoi mong muốn đưa ra 2 thiết kế máy bay tiêm kích có khả năng thực hiện từng phần nhiệm vụ phòng không tầm trung xa để bổ trợ cho lực lượng máy bay tiêm kích đánh chặn tuần phòng chiến đấu đối không tầm xa Mig-31B có chi phí trang bị, vận hành rất cao tại thời điểm đó.

Trong quá trình thử nghiệm ý tưởng và nguyên lí thiết kế các phiên bản tiêm kích thuộc 2 đề án vừa nêu trên các mẫu hoán cải T-10-30 (Su-27UBP) và T-10U-2 (Su-27PU), Phòng thiết kế thử nghiệm Sukhoi nhận thấy giai đoạn cuối Liên xô nổi lên 2 xu hướng mâu thuẫn là xu hướng điều chỉnh học thuyết quân sự từ thuần túy răn đe tiến công chiến lược sang kết hợp răn đe tiến công chiến lược với phát triển năng lực răn đe tiến công thông thường, đồng nghĩa với nó là việc phát triển mạnh các hệ thống vũ khí tiến công thông thường có độ chính xác cao, và xu hướng cạn kiệt ngân sách nghiên cứu phát triển và trang bị hệ thống vũ khí chiến thuật mới dẫn tới giảm cầu chi tiêu quốc phòng. Để giải quyết mâu thuẫn giữa 2 xu hướng vừa nêu trong lĩnh vực phát triển hệ thống vũ khí đường không, Phòng thiết kế thử nghiệm Sukhoi đã lựa chọn cách tiếp cận phát triển từng bước một hệ thống máy bay tiêm kích nhiều mục đích nhưng giản tiện tính năng nhằm hạ giá thành thiết kế, thử nghiệm và trang bị. Hệ thống máy bay tiêm kích mới này dùng để dự bị cho đề án phát triển máy bay xung kích tiền phương có mã chế tạo sản phẩm số 66 và mã trang bị dự kiến Su-27IB do chính Phòng thiết kế thử nghiệm Sukhoi đưa ra trước đó, đồng thời cạnh tranh với đề án máy bay xung kích đa nhiệm có mã chế tạo sản phẩm số 12 và mã trang bị dự kiến Mig-31F do Phòng thiết kế thử nghiệm Mikoyan-Guverich triển khai. Với định hướng vừa nêu, Phòng thiết kế thử nghiệm Sukhoi đã quyết định gộp 2 đề án trên thành 1 đề án có mã thiết kế chung là T-10PU và mã chế tạo sản phẩm 10-4PU vào cuối năm 1988. Đề án máy bay tiêm kích hợp nhất này được tái định hướng sang phục vụ nhu cầu của Quân chủng Không quân (Военно-воздушные силы) thay vì chỉ dùng trong Quân chủng Phòng không như dự kiến ban đầu.


Đề án T-10PU hợp nhất kế thừa các tính năng phục vụ mục đích huấn luyện chiến đấu và tuần phòng chiến đấu tầm xa của đề án Su-27UBP, các tính năng phục vụ chỉ huy biên đội và phối hợp chiến đấu trên không của đề án Su-27PU, đồng thời dự kiến tích hợp các tính năng chiến đấu và hệ thống vũ khí khí tài đối đất có điều khiển chính xác nhưng không đòi hỏi phải thiết kế lại toàn bộ khung thân máy bay như đề án Su-27IB. Với định hướng phục vụ lực lượng tiến công xung kích tiền phương của Quân chủng Không quân, mã trang bị Su-30 cho máy bay tiêm kích thuộc đề án T-10PU hợp nhất được Phòng thiết kế thử nghiệm Sukhoi đề xuất và chấp thuận trong tháng 4/1992.

Việc hoàn thiện thiết kế Su-30 được thực hiện theo từng giai đoạn nhằm đảm bảo chuyển đổi toàn diện từ máy bay tiêm kích đa nhiệm đối không tầm trung xa sang máy bay xung kích tiền phương. Ngày 14/4/1992, chiếc máy bay tiêm kích Su-30 giai đoạn 1 chính thức cất cánh thử nghiệm lần đầu tiên tại sân bay Trung tâm thử nghiệm bay mang tên M.M. Gromov. Sau thành công của chuyến bay thử đầu tiên của Su-30, 2 chiếc Su-30 trong lô chế tạo thử nghiệm được bàn giao cho Trung tâm thử nghiệm bay mang tên M.M. Gromov để thử nghiệm khí động và khai thác, 5 chiếc Su-30 thuộc lô tiếp theo của Liên hiệp chế tạo máy bay Irkutsk được giao cho Trung tâm ứng dụng chiến đấu và huấn luyện chuyển loại phi công số 148 thuộc Quân chủng Phòng không (nay là Quân chủng Không quân) Liên bang Nga. Đây cũng là 2 địa chỉ duy nhất tại Liên bang Nga hiện đang khai thác loại máy bay tiêm kích Su-30 thế hệ đầu tiên.

Định danh máy bay tiêm kích Su-30

Mã trang bị Su-30

Mã trang bị phản ảnh bước chuyển đổi chương trình phát triển vũ khí đường không của Liên bang Nga trong giai đoạn đầu thời hậu Xô viết

Việc cấp mã trang bị cho máy bay tiêm kích Su-30 phản ảnh bước chuyển đổi chương trình phát triển vũ khí đường không của Liên bang Nga trong giai đoạn đầu thời hậu Xô viết.

Trong thời kì Liên xô, việc cấp mã trang bị mới cho một loại máy bay chiến đấu được phát triển từ loại máy bay chiến đấu đã được cấp mã trang bị trước đó chỉ được đặt ra khi loại máy bay chiến đấu mới phải có sự thay đổi cơ bản cả về thiết kế lẫn tính năng nhiệm vụ chiến đấu. Các trường hợp cấp mã trang bị mới theo cách này có thể kể tới như máy bay tiêm kích bom Mig-27 là bản cấp mới mã trang bị của máy bay tiêm kích bom Mig-23BM phát triển từ máy bay tiêm kích tiền phương Mig-23, máy bay tiêm kích đánh chặn tuần phòng chiến đấu đối không tầm xa Tu-128 là bản cấp mới mã trang bị của máy bay tiêm kích đánh chặn tầng cao Tu-28 phát triển từ máy bay ném bom tiền phương Tu-98, hay như máy bay tiêm kích đánh chặn tuần phòng chiến đấu đối không tầm xa Mig-31 là bản cấp mới mã trang bị của máy bay tiêm kích đánh chặn Mig-25MP phát triển từ máy bay tiêm kích đánh chặn Mig-25. Đối với các trường hợp nâng cấp, cải tiến máy bay chiến đấu thông thường, mã trang bị của phiên bản nâng cấp chỉ đơn giản cộng thêm tiếp vĩ ngữ phía sau mã trang bị của loại máy bay phục vụ quá trình nâng cấp.

Trong giai đoạn đầu của Liên bang Nga thời hậu Xô viết (trong khoảng thời gian 10 năm sau khi Liên xô tan rã), cách thức đặt mã trang bị cho các chương trình phát triển vũ khí đường không như dưới thời Xô viết đã bị thay đổi theo hướng hết sức dễ dãi. Chỉ trong một thời gian ngắn, rất nhiều mã trang bị máy bay mới đã được cấp cho các phiên bản cải tiến tính năng của loại máy bay chiến đấu cũ chỉ với 1 điều kiện là chúng thuộc lô sản xuất mới hoàn toàn của nước Nga thời hậu Xô viết. Đối với các phiên bản máy bay chiến đấu cải tiến tính năng bằng cách lắp ráp các linh kiện, khí tài cả mới sản xuất lẫn linh kiện, khí tài cũ được chế tạo dưới thời Liên xô nhưng chưa qua sử dụng, hay đổi lắp khí tài mới trên máy bay chiến đấu đang sử dụng khí tài cũ vẫn sử dụng cách định danh mã trang bị kiểu cũ. Ví dụ của cách định mã trang bị kiểu này là việc trang bị máy bay chỉ huy biên đội tiêm kích Su-27PU (còn gọi là Su-30 giai đoạn 1) như trường hợp Việt Nam và Trung Quốc hay nâng cấp máy bay huấn luyện chiến đấu Su-27UBK sang chuẩn Su-27PU chỉ được thực hiện đơn giản bằng cách lắp đặt hệ thống khí tài điều khiển, phân bổ mục tiêu và chỉ huy vô tuyến tầm xa tích hợp trên khung thân máy bay huấn luyện chiến đấu Su-27UB, hoặc trường hợp nâng cấp Su-27UB sang Su-27UBM1 theo chuẩn Su-30KN của Không quân Nga hiện nay.


(còn tiếp)

Máy bay tiêm kích nhiều mục đích Su-35UB được Phòng thiết kế thử nghiệm Sukhoi phát triển từ năm 2000 trên nền tảng khí động của máy bay tiêm kích xung kích Su-30MKK, hệ thống khí tài điện tử hàng không của máy bay tiêm kích xung kích Su-30MKI, cùng hệ thống điều khiển bay và động cơ của đề án máy bay tiêm kích nhiều mục đích Su-37 nhằm phục vụ chào thầu trang bị loại máy bay huấn luyện chiến đấu đi kèm lô máy bay tiêm kích xung kích Su-35 cho Không quân Hàn Quốc. Quá trình thiết kế máy bay tiêm kích Su-35UB được thực hiện trong thời gian chưa tới 8 tháng nhờ sự trợ giúp của phần mềm đồ họa máy tính.


Sau khi bị loại thầu ở Hàn Quốc vào năm 2002, đề án máy bay huấn luyện chiến đấu Su-35UB tiếp tục được Phòng thiết kế thử nghiệm Sukhoi và KnAAPO sử dụng cho đề án nâng cấp máy bay tiêm kích xung kích Su-30M/MK với các biến thể Su-30M2 dự kiến trang bị cho Không quân Nga và Su-30MK3 phục vụ xuất khẩu. Trường hợp nâng cấp các phiên bản máy bay huấn luyện chiến đấu Su-27UB/UBK/PU đã trang bị hay lắp ráp mới từ linh kiện Su-27UB/UBK theo chuẩn Su-30M2 hoặc Su-30MK3, máy bay nâng cấp hay lắp mới sẽ được định danh thành Su-27UBM/PUM.

Định danh máy bay tiêm kích Su-30

Mã trang bị Su-30

Mã trang bị phản ảnh bước chuyển đổi chương trình phát triển vũ khí đường không của Liên bang Nga trong giai đoạn đầu thời hậu Xô viết

(tiếp theo)


Với cách cấp mã trang bị cho máy bay tiêm kích Su-30 và loạt máy bay tiêm kích thuộc nhóm "Ông ba mươi" phát triển từ máy bay tiêm kích Su-27 như đã nêu, chương trình phát triển vũ khí đường không của Liên bang Nga trong giai đoạn đầu thời hậu Xô viết đã phản ảnh rõ rệt những biến chuyển trong mối tương quan cung cầu vũ khí trang bị quốc phòng.

Mã trang bị Su-30 phản ảnh việc chuyển đổi nguồn cung máy bay chiến đấu trong nội bộ ngành công nghiệp hàng không quân sự Liên bang Nga, nguồn cung máy bay chiến đấu giữa Liên bang Nga và các quốc gia độc lập khác thuộc SNG, và nguồn cung máy bay chiến đấu giữa Liên bang Nga với các nước phương Tây trên thị trường máy bay chiến đấu thế giới.

Trước khi Liên xô tan rã, ngành công nghiệp hàng không quân sự Xô viết trực thuộc Bộ công nghiệp quốc phòng quản lý và chủ yếu được phân bổ trên lãnh thổ nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Liên bang Xô viết Nga (Российская Советская Федеративная Социалистическая Республика) với trên 85% tiềm lực nghiên cứu chế tạo máy bay chiến đấu. Năm 1992, các phòng thiết kế và tổ hợp công nghiệp chế tạo máy bay chiến đấu của Liên xô nằm trên lãnh thổ Liên bang Nga được tái tổ chức và thu về dưới sự quản lí của Bộ Công nghiệp quốc phòng Liên bang Nga. Trong quá trình tái tổ chức nội bộ ngành và thiếu đơn đặt hàng thiết kế chế tạo trong giai đoạn hậu Xô viết, các phòng thiết kế cùng các đơn vị chế tạo máy bay chiến đấu trực thuộc đã phải vật lộn để tồn tại và tránh bị sáp nhập vào các đơn vị khác. Trong xu hướng chung đó, một trong những cách sinh tồn mà Phòng thiết kế Sukhoi và tổ hợp chế tạo trực thuộc của nó chọn lựa là tạo ra nhiều thiết kế máy bay chiến đấu nâng cấp tính năng theo mã trang bị mới để vừa chào hàng lô mới, vừa chào gói nâng cấp loại máy bay chiến đấu đã trang bị theo chuẩn mã trang bị mới. Cách làm này vừa tiết kiệm chi phí thiết kế, vừa giảm giá chào trang bị mới hay nâng cấp, đồng thời tăng cường năng lực cạnh tranh bằng việc tung ra nhiều loại máy bay chiến đấu mới có đủ tính năng thay thế loại máy bay chiến đấu đang phát triển của đối thủ truyền thống là Phòng thiết kế Mikoyan cùng tổ hợp chế tạo máy bay trực thuộc. Cùng với máy bay xung kích Su-30, một loạt mã trang bị khác do Phòng thiết kế Sukhoi đưa ra trong giai đoạn này đã được chấp nhận như máy bay cường kích Su-25TM được cấp mã Su-39, máy bay tiêm kích trên hạm Su-27K được cấp mã Su-33, máy bay tiêm kích-ném bom xung kích tiến phương Su-27IB được cấp mã Su-34, máy bay tiêm kích nhiều mục đích Su-27M được cấp mã Su-37 và máy bay tiêm kích nhiều mục đích Su-27M2 được cấp mã Su-35. Quá trình chạy đua cấp mã trang bị mới như vậy cũng diễn ra tương tự đối với các máy bay tiêm kích của Phòng thiết kế Mikoyan thuộc Liên hiệp chế tạo máy bay Moskva MIG.

(còn tiếp)

Định danh máy bay tiêm kích Su-30

Mã trang bị Su-30

Mã trang bị phản ảnh bước chuyển đổi chương trình phát triển vũ khí đường không của Liên bang Nga trong giai đoạn đầu thời hậu Xô viết

(tiếp theo)

Mặc dù là quốc gia kế thừa hầu hết tiềm lực hàng không quân sự của Liên xô, nhưng Liên bang Nga và các phòng thiết kế máy bay chiến đấu của nước này cũng tính tới khả năng bị các cơ sở thiết kế chế tạo máy bay chiến đấu của các nước cộng hoà thuộc Liên xô cũ cạnh tranh trong phân mảng thị trường máy bay chiến đấu hiện đại hoá chế tạo mới và máy bay chiến đấu nâng cấp từ các máy bay chiến đấu được trang bị trước đây và được chia khi Liên xô giải thể vào cuối năm 1991.

Đối với Phòng thiết kế Sukhoi, mã trang bị Su-30 vừa phản ảnh thay đổi trong nội bộ ngành công nghiệp hàng không quân sự Liên bang Nga, vừa phản ảnh cách thức tiếp cận thị trường trong và ngoài khối SNG giai đoạn hậu Xô viết đối với dòng máy bay chiến đấu nâng cấp, phát triển từ máy bay tiêm kích Su-27. Chiến lược đa dạng hoá nhãn hiệu sản phẩm của Tổ hợp Sukhoi không những đem lại thành công trong phân mảng thị trường máy bay chiến đấu nhiều mục đích Su-30 chế tạo mới phục vụ xuất khẩu, mà còn góp phần bảo vệ thành công phân mảng thị trường nâng cấp máy bay huấn luyện chiến đấu Su-27UB/UBK theo chuẩn Su-30 cho các nước trong và ngoài khối SNG.


Thực tiễn chứng minh chiến lược thị trường liên quan tới dòng máy bay tiêm kích Su-30 của Tổ hợp Sukhoi đã tỏ ra hữu hiệu đối với các gói nâng cấp máy bay huấn luyện chiến đấu Su-27UB/UBK trước đối thủ cạnh tranh tới từ nước Cộng hoà Belarus.

Năm 2000, Liên hiệp chế tạo máy bay thành phố Irkutsk (IAPO) thuộc Tổ hợp Sukhoi đã tiến hành thiết kế gói nâng cấp máy bay huấn luyện chiến đấu Su-27UB/UBK theo chuẩn Su-30KN nội địa và Su-30MK xuất khẩu, gọi là máy bay huấn luyện chiến đấu hiện đại hoá Su-27UBM. Năm 2001, cấu hình gói nâng cấp Su-27UBM được IAPO hoàn tất, và mẫu thử nghiệm của loại máy bay hiện đại hoá này đã được trưng bày tại Triển lãm Hàng không quốc tế Moskva MAKS-2009 để chào nâng cấp máy bay tiêm kích Su-27UB/UBK cho lực lượng không quân các nước được trang bị dòng máy bay này.

Trong năm 2004, Bộ Quốc phòng Belarus mời thầu gói nâng cấp 4 chiếc máy bay huấn luyện chiến đấu Su-27UB mà Bộ tư lệnh Phòng không Không quân nước này tiếp nhận từ Tập đoàn Không quân số 26 tại thời điểm Liên xô giải thể. Liên danh nhà thầu gồm Nhà máy sửa chữa máy bay số 558 Baranovitch của Belarus và Phòng thiết kế thử nghiệm Russkaia Avionika của Nga đã thắng thầu với tiêu chí nâng cấp 4 chiếc Su-27UB theo chuẩn Su-30KN của Không quân Nga, gọi là Su-27UBM1, đồng thời mở ra cơ hội xuất khẩu gói nâng cấp Su-27UBM1 để thu ngoại tệ cho chính phủ Belarus. Ngay từ khi biết tới đề án Su-27UBM1, Tổ hợp Sukhoi và Liên hiệp IAPO đã lên tiếng phản đối liên danh nhà thầu Nhà máy 558-Russkaia Avionika vì cho rằng việc nâng cấp máy bay chiến đấu Sukhoi phải được chính Phòng thiết kế Sukhoi thực hiện như được quy định tại hiệp định chuyển giao trang bị khí tài giai đoạn hậu Xô viết, đồng thời việc định danh gói nâng cấp Su-27UBM1 cũng gây nhầm lẫn với gói nâng cấp Su-27UBM do IAPO cung cấp.

Mặc dù bị Tổ hợp Sukhoi phản đối, liên danh nhà thầu Nhà máy 558-Russkaia Avionika vẫn xúc tiến gói thầu, đồng thời đưa chiếc máy bay huấn luyện chiến đấu hiện đại hoá đầu tiên mang mã trang bị Su-27UBM1 của Không quân Belarus ra trưng bày tại Triển lãm vũ khí và khí tài chiến đấu Minsk MILEX-2005 và các triển lãm hàng không trong và ngoài nước sau đó. Trong buổi trình diễn bay diễn ra vào ngày 30/8/2009 tại Triển lãm hàng không Radom Ba Lan, chiếc máy bay huấn luyện chiến đấu hiện đại hoá Su-27UBM1 mang số hiệu 63 của Không quân Belarus đã bị rơi khiến 2 phi công thử nghiệm thiệt mạng. Trong một thông cáo báo chí liên quan tới sự kiện này, Tổ hợp Sukhoi trích lời các chuyên gia nội bộ cho rằng nguyên nhân chính gây ra vụ tai nạn máy bay Su-27UBM1 của Belarus tại Triển lãm Radom là do phía liên danh nhà thầu đã tiến hành nâng cấp bất hợp pháp loại máy bay tiêm kích do Phòng thiết kế Sukhoi.

(còn tiếp)

Tại Triển lãm Hàng không và Vũ trụ quốc tế Moskva MAKS-2007, phía Indonesia và Nga đã kí biên bản ghi nhớ về việc cung cấp gói máy bay tiêm kích gồm 3 chiếc Su-27SKM và 3 chiếc Su-30MK2 với tổng giá trị 355 triệu đô la Mĩ. Theo điều khoản giao hàng của biên bản ghi nhớ trên, 2 chiếc Su-30MK2 được giao trong năm 2008, 1 chiếc Su-30MK2 được giao trong năm 2009 và 3 chiếc Su-27SKM được giao trong năm 2010. Số máy bay đặt hàng theo lô kể trên được bổ sung vào biên chế trang bị hiện có gồm 2 chiếc Su-27SK và 2 chiếc Su-30MKK nhận hồi năm 2003 của Phi đoàn số 11 Không quân Indonesia đóng tại sân bay căn cứ Sultan Hasanuddin ở thành phố Makassar bang Nam Sulawesi nước Cộng hoà Indonesia.


Trước đó, Không quân Indonesia đã từng có ý định trang bị một phi đoàn máy bay tiêm kích Su-30KI trên cơ sở đề án hợp tác với Liên hiệp KnAAPO vào năm 1996 sau khi dừng hợp đồng mua loại máy bay tiêm kích nhiều mục đích F-16A/B lô 15 bản Nâng cấp tính năng (OCU - Operational Capability Upgrade) do các lí do chính trị liên quan tới vấn đề Đông Timor. Tuy nhiên vào năm 1998, do gặp khủng hoảng tài chính tiền tệ Châu Á nên cuối cùng Indonesia đã huỷ kế hoạch trang bị loại máy bay tiêm kích nhiều mục đích Su-30KI từ đề án hợp tác với Liên hiệp KnAAPO.

Su-30KI là máy bay tiêm kích nhiều mục đích một người lái được Liên hiệp KnAAPO phát triển từ máy bay tiêm kích Su-27SK. Tương tự đề án Su-30K do Liên hiệp IAPO giới thiệu cho Không quân Ấn Độ và đề án Su-30MK của KnAAPO giới thiệu cho Không quân Trung Quốc, phía KnAAPO mời phía Indonesia tham gia gói nâng cấp Su-30K giống như cách thức hãng Lockheed Martin của Mĩ thực hiện trong Chương trình cải tiến theo từng cấp độ dùng cho nhiều quốc gia (MSIP - Multinational Staged Improvement Program) dùng cho loại máy bay tiêm kích F-16. Gói Su-30KI có 2 cấp độ phát triển: cấp độ 1 bao gồm việc chế tạo mới Su-30KI trên cơ sở tính năng thiết kế của Su-27SK có thêm hệ thống cần nhận tiếp dầu trên không và khí tài liên lạc, truyền dẫn dữ liệu vô tuyến tầm xa giữa nhóm tiêm kích thực hiện nhiệm vụ tuần phòng đối không cơ bản của loại máy bay tiêm kích Su-30; cấp độ 2 bao gồm việc chế tạo mới và nâng cấp loại Su-30KI cấp độ 1 với tính năng chiến đấu đa nhiệm, có khả năng công kích tất cả các loại mục tiêu trên không, trên mặt đất và mặt nước bằng vũ khí có điều khiển chính xác. Ngày 28/6/1998, mẫu trình diễn tính năng Su-30KI đầu tiên dự kiến tham gia gói hợp tác với Indonesia đã cất cánh thử nghiệm chuyến đầu tại sân bay thử nghiệm nội bộ của Liên hiệp KnAAPO.


Sau khi phía Indonesia từ chối tham gia đề án Su-30KI do gặp vấn đề tài chính, Liên hiệp KnAAPO vẫn duy trì đề án máy bay tiêm kích Su-30 một người lái dưới tên gọi đề án Su-30KM để phục vụ xuất khẩu và làm chuẩn nâng cấp cho các máy bay tiêm kích Su-27S/P trong nước cũng như các máy bay Su-27SK đã xuất khẩu trước đó. Loại Su-27S/P/SK nâng cấp lên chuẩn Su-30KM được gọi chung là Su-27SM/SKM. Trong Triển lãm Hàng không và Hàng hải quốc tế Langkawi LIMA-99 tổ chức tại  Malaysia tháng 11/1999, một chiếc máy bay tiêm kích nhiều mục đích một người lái chuẩn Su-30KM đã được đưa tới trưng bày để chào bán trang bị mới và gói nâng cấp cho các máy bay tiêm kích Su-27SK đã bán cho Việt Nam và Trung Quốc.

Phục hồi sau khủng hoảng tài chính khu vực, Indonesia đã quay trở lại với dòng máy bay tiêm kích của Sukhoi bằng việc đặt mua 2 chiếc Su-27SK và 2 chiếc Su-30MKK vào năm 2003 sau khi đã bỏ lỡ cơ hội tham gia đề án phát triển quan trọng liên quan tới loại máy bay tiêm kích Su-30 một người lái. Hai chiếc Su-27SK đặt mua năm 2003 của Indonesia thực chất được chế tạo theo cấu hình Su-30KM tương ứng với Su-30KI cấp độ 1 và có thể được nâng cấp nhanh chóng theo chuẩn Su-30KI cấp độ 2, gọi là bản nâng cấp Su-27SKM. Đối với lô 3 chiếc Su-27SKM dự kiến giao hàng trong năm nay của Indonesia, chúng được Liên hiệp KnAAPO chế tạo theo cấu hình Su-30KM cấp độ 2 tương ứng tính năng chiến đấu đã giản lược của loại máy bay tiêm kích nhiều mục đích một người lái Su-35BM nội địa trên cơ sở khung thân và một số khí tài chưa qua sử dụng của loại tiêm kích Su-27SK.


Cách làm mới Su-27SKM từ Su-27SK của Sukhoi KnAAPO trong lô hàng cho Indonesia cũng tương tự cách làm mới Mig-29SMT từ Mig-29SM của MiG MAPO trong lô hàng bị Algerie trả lại trước đây. Liệu Indonesia có tìm cớ trả lại hàng cho Sukhoi như Algerie từng làm với hàng của Mig hay không? Xin mời các thủ trưởng và các đồng chí cùng giải đáp :D   

Định danh máy bay tiêm kích Su-30

Mã trang bị Su-30

Mã trang bị phản ảnh bước chuyển đổi chương trình phát triển vũ khí đường không của Liên bang Nga trong giai đoạn đầu thời hậu Xô viết

(tiếp theo)

Mã trang bị Su-30 phản ảnh việc chuyển đổi nguồn cung máy bay chiến đấu giữa Liên bang Nga với các nước phương Tây trên thị trường máy bay chiến đấu thế giới giai đoạn hậu Xô viết.  

Trong giai đoạn Chiến tranh lạnh, thị trường cung cấp máy bay chiến đấu trên thế giới được phân chia theo khối liên minh chính trị quân sự, theo đó các nước và nhóm nước chế tạo máy bay chiến đấu chủ yếu phân chia thị trường xuất khẩu, chuyển giao hay viện trợ máy bay chiến đấu dựa trên mức độ đồng minh thân cận hoặc lôi kéo ý thức hệ.

Đối với Liên xô, ngoài nhu cầu trang bị trong nước thì thị trường chủ yếu của máy bay chiến đấu Xô viết là các nước thành viên Hiệp ước Vác-sa-va (Układ Warszawski), các nước đồng minh ngoài khối ở Trung Cận Đông, các nước theo chế độ xã hội chủ nghĩa và dân chủ nhân dân ở châu Á, châu Phi và châu Mĩ La tinh. Trong thang bậc thị trường trang bị vũ khí khí tài đường không kiểu trên, loại máy bay chiến đấu với những tính năng kĩ chiến thuật tiên tiến nhất được giữ lại trang bị trong nước, trong khi phiên bản giản lược tính năng từ cao tới thấp của chúng được ưu tiên chuyển giao cho các nước đồng minh thân cận trong khối Vác-sa-va, kế đến là xuất khẩu hay viện trợ cho các nước nằm trong chiến lược lôi kéo ý thức hệ tại Trung Cận Đông, rồi cuối cùng mới tới viện trợ quân sự cho các nước theo chế độ xã hội chủ nghĩa và dân chủ nhân dân ở châu Á, châu Phi và châu Mĩ La tinh. Tuy nhiên tính tới khi Liên xô giải thể vào năm 1992, Su-27 và các phiên bản của loại máy bay tiêm kích này vẫn được xem là đồ quốc bảo nên không được phép chuyển giao, viện trợ hay xuất khẩu ra bên ngoài như đối với loại máy bay tiêm kích Mig-29.

Sau khi Liên xô giải thể vào năm 1992, trong bối cảnh cạn kiệt ngân sách quốc phòng phục vụ nghiên cứu phát triển vũ khí và không có đơn đặt hàng chế tạo máy bay tiêm kích trang bị trong nước, Tổ hợp Sukhoi đã tự cứu mình thông qua việc xúc tiến hàng loạt chương trình phát triển thị trường quốc tế nhằm tìm đầu ra cho máy bay tiêm kích Su-27 thành phẩm và mời chào hợp tác phát triển nhiều đề án hiện đại hoá, nâng cấp các phiên bản máy bay tiêm kích phái sinh từ Su-27. Trong bước đường tìm kiếm thị trường xuất khẩu cho dòng máy bay tiêm kích Su-27, Tổ hợp Sukhoi phải cạnh tranh trực tiếp với một đối thủ tới từ trong nước là Tổ hợp MiG với sản phẩm máy bay tiêm kích Mig-29 vốn được tiếp thị từ trước đó khoảng gần một thập niên trên các thị trường máy bay chiến đấu truyền thống của Liên xô, đồng thời cạnh tranh với các loại máy bay chiến đấu thế hệ 4 nổi tiếng của phương Tây như F-15 và F-16 trên các thị trường mới tiếp cận hoặc mới bị mất sau khi Liên xô và khối Đông Âu sụp đổ.


Nếu như không mấy khó khăn để Su-27 vượt qua đối thủ nội địa Mig-29 nhờ tính năng ưu việt hơn trên các thị trường vũ khí quốc tế truyền thống của Nga, thì để tiếp cận rồi chế ngự các thị trường khách hàng truyền thống của F-15 và F-16, Tổ hợp Sukhoi đã phải áp dụng chính chiến lược tiếp cận thị trường trong phân ngạch thị trường của các tập đoàn chế tạo máy bay phương Tây là McDonnell Douglas và General Dynamics (nay thuộc Lockheed Martin). Để phục vụ chiến lược phát triển thị trường quốc tế thời hậu Xô viết của mình, Tổ hợp Sukhoi đã dùng mã định danh Su-30 cho loại máy bay tiêm kích phái sinh từ Su-27 vốn được phát triển trước đó cho nhu cầu của Quân chủng Phòng không, rồi tái định hướng sang phục vụ nhu cầu của Quân chủng Không quân trong nước, nhưng kết cục lại đem tới thành công chủ yếu trong thị trường xuất khẩu máy bay chiến đấu và mang lại nguồn thu ngoại tệ to lớn cho Tổ hợp Sukhoi nói riêng, nước Nga nói chung.

(còn tiếp)

Định danh máy bay tiêm kích Su-30

Mã trang bị Su-30

Mã trang bị phản ảnh bước chuyển đổi chương trình phát triển vũ khí đường không của Liên bang Nga trong giai đoạn đầu thời hậu Xô viết

(tiếp theo)

Việc tìm kiếm thị trường xuất khẩu do thiếu ngân sách phát triển vũ khí cũng như trang bị quốc phòng nội địa của Liên bang Nga trong giai đoạn hậu Xô viết đã làm đảo ngược quy trình truyền thống trong định danh máy bay tiêm kích trang bị trong nước và phục vụ thị trường xuất khẩu của Tổ hợp Sukhoi. Thay vì phát triển hoàn thiện mẫu máy bay tiêm kích phục vụ trang bị trong nước trước, rồi mới đặt mã trang bị cho bản giản lược tính năng phục vụ thị trường xuất khẩu như trường hợp máy bay tiêm kích-ném bom nội địa Su-17M/M2 được định danh máy bay tiêm kích-ném bom xuất khẩu/viện trợ Su-20/22, Tổ hợp Sukhoi đã chuyển mã định danh máy bay tiêm kích Su-30 dự kiến phát triển phục vụ trang bị máy bay xung kích nội địa sang chủ yếu phục vụ xuất khẩu, qua đó rút tỉa kinh nghiệm phát triển sản phẩm và thu thập công nghệ vũ khí đường không phương Tây từ hoạt động hợp tác phát triển các biến thể Su-30 với khách hàng để hoàn thiện các thế hệ máy bay tiêm kích được định danh mới của hãng.


Như vậy có thể thấy việc định danh mã trang bị máy bay xung kích Su-30 phản ảnh quá trình chuyển đổi chiến lược tiếp cận thị trường máy bay chiến đấu từ trong nước sang xuất khẩu. Chiến lược này vừa nhằm thực hiện chức năng chiếm giữ thị trường máy bay tiêm kích thế giới và thu ngoại tệ về cho Tổ hợp Sukhoi trong ngắn hạn, vừa nhằm thực hiện chức năng tìm kiếm phương thức hoàn thiện công nghệ vũ khí đường không tích hợp giữa hệ thống vũ khí Nga với hệ thống vũ khí phương Tây phục vụ quá trình phát triển máy bay tiêm kích trong dài hạn của cả Tổ hợp Sukhoi lẫn ngành công nghiệp hàng không quân sự Liên bang Nga.

(còn tiếp)

Bài xông đất Chuyên đề :)

---



Sương đêm còn chưa tan. Nhưng bên trong căn cứ của C35 thuộc Đoàn Không quân B70, chúng tôi đã bắt gặp không khí khẩn trương của một ngày mới.
 
“C35 là quả đấm thép của Không quân Nhân dân Việt Nam. Cán bộ, chiến sĩ ở đây luôn ý thức và tự hào về điều đó nên đều có tinh thần trách nhiệm rất cao. Trong các đợt diễn tập, chúng tôi luôn đạt 100% khá giỏi, trong đó trên 50% đạt xuất sắc”- C trưởng - thượng tá Bùi Tiến Đức, cũng là một phi công kỳ cựu từng kinh qua nhiều loại máy bay phản lực khác nhau và giờ là ''tay lái lụa” của thế hệ tiêm kích đa năng Su-30, tiếp chúng tôi bằng cái bắt tay rất chặt với lời giới thiệu mộc mạc đầy chất lính. Trong các đợt huấn luyện bắn đạn thật, các chiến sĩ phi công luôn đảm bảo tiêu diệt mục tiêu ngay phát tên lửa đầu tiên.
 

Thượng tá Ngô Vĩnh Phúc, người đã có 24 năm tung hoành trên đôi cánh của Mig-21, Su-22 và giờ là Su- 27/30, đưa chúng tôi ra sân bay để xem buổi huấn luyện.
 
Khi ánh nắng ban mai vừa kịp lan tỏa trên căn cứ không quân mênh mông cũng là lúc những chiếc Sukhoi hiện đại hùng dũng tiến tới đường băng, rồi lần lượt bốc lên giữa bầu trời xanh, mây trắng. Tiếng gầm rú của động cơ vang dội cả một vùng.
 
Buổi sáng hôm ấy, các phi công thao luyện trong chừng một giờ, với các màn phối hợp tác chiến, trong đó có mục bổ nhào ném bom giả định. Giữa “đỉnh” sân bay, từng chiếc Su-30 từ xa nhào xuống và trong chốc lát vụt trở lên theo một đồ thị parabol hoàn hảo.
 

Đại úy Hồ Tuấn Anh, đến từ Đoàn Không quân B72, không giấu được sự hứng khởi trong lần thứ ba ngồi trên đôi cánh của Su-27/30. Lần đầu tiên Tuấn Anh được bay trên bầu trời là vào năm 22 tuổi, với chiếc Yak-52.
 
Giờ đây, sau 8 năm kinh nghiệm bay Mig-21, chàng phi công mới ngoài 30 tuổi với gần 500 giờ bay cùng các đồng đội vào C35 để tập luyện chuyển loại máy bay, từ chiếc Mig-21 kinh điển với bao chiến công hiển hách trong chiến tranh sang dòng máy bay tối tân Su-27/30.
 
Chương trình này nằm trong nỗ lực hiện đại hóa mạnh mẽ của Không quân Nhân dân Việt Nam. ''Cảm giác với một chiếc Sukhoi hiện đại thật tuyệt, khác hẳn khi ngồi trong buồng lái Mig-21. Nhưng dù là Sukhoi tân tiến hay Mig kinh điển thì tình yêu bầu trời, tinh thần trách nhiệm của tôi đều như nhau” - đại úy Tuấn Anh tâm sự.
 
Với đội ngũ phi công được đào tạo bài bản, có tính sẵn sàng cao, Không quân Nhân dân Việt Nam trong tương lai rất gần sẽ chứng kiến một cuộc hiện đại hóa mạnh mẽ.
 
Niềm mơ ước của phi công Việt Nam
 
Bên tô cháo thịt bằm nóng hổi sau chuyến bay, thượng tá Ngô Vĩnh Phúc tranh thủ dặn dò phi công trẻ Tuấn Anh với cả kinh nghiệm của một người đã hơn hai thập niên bay. Bên cạnh sự nghiêm túc trong công việc, người phi công lão luyện vẫn giữ được nét hóm hỉnh:
 
“Bay Su-27/30 là niềm mơ ước của mọi chiến sĩ phi công Việt Nam. Hồi trước làm việc với các chuyên gia Nga, tôi nghe họ đùa thế này: Lâu nay với Mig-21 là các anh mới đi xe đạp, còn giờ đây, với Su-27/30 thì các anh mới thực sự lái máy bay”.
 

Tại phòng trực chiến của C35, thượng tá - chủ nhiệm bay Nguyễn Văn Thuần giới thiệu: ''Chúng tôi túc trực 24/24 giờ với nhiều ca, tinh thần sẵn sàng chiến đấu luôn ở mức cao nhất”. Anh cho biết mỗi khi có hiệu lệnh báo động, chỉ sau vài phút là máy bay với trang bị vũ khí đã vù lên khỏi mặt đất, sẵn sàng khai hỏa tiêu diệt mục tiêu là kẻ địch.
 
Tại đơn vị trực chiến, những chiếc Su-30 với tên lửa đối không, đối đất được gắn sẵn,với nhiên liệu luôn nạp đủ, thượng tá Thuần - người đã có 1.600 giờ bay - cho biết: “Từ sáng sớm, Mọi người đã dậy, nhận bàn giao và rà soát lại toàn bộ hệ thống vũ khí, liên lạc, nhiên liệu, điều khiển để có thể xuất kích bất cứ lúc nào”.
 
Ở cấp báo động cao nhất, chẳng hạn khi có máy bay chở lãnh đạo trong và ngoài nước đi qua khu vực, các phi công luôn ngồi sẵn trong buồng lái để có thể cất cánh trong thời gian sớm nhất nhằm triển khai phương án bảo vệ.
 
Còn với cấp độ báo động nhẹ hơn thì phi công có thể ngồi trong phòng trực chiến nhưng sự sẵn sàng vẫn giữ ở mức cao nhất để lập tức bay lên bầu trời.
 
Thượng tá Thuần say sưa nói về cảm xúc của mình trong những giờ bay huấn luyện, khi từ trên cao nhìn xuống là dải đất Tổ quốc xanh mướt hay những cánh sóng bạc đầu của biển Đông lộng gió.
 
Anh kể mỗi lần chao liệng trên bầu trời Trường Sa, ngắm những hòn đảo nhỏ bé chơi vơi giữa muôn trùng sóng nước, trong anh luôn trào dâng niềm xúc động mãnh liệt về vùng lãnh thổ tiền tiêu của Tổ quốc và lòng càng vững tin hơn khi biết rằng ở dưới kia, những chiến sĩ hải quân đang ngày đêm sẵn sàng chiến đấu để bảo vệ biển đảo quê hương.
 
Chúng tôi chia tay, căn cứ không quân và những người phi công đầy nhiệt huyết khi trời đã về chiều. Trên những tầng mây, từng tốp Su-27/30 vẫn không ngừng chao liệng, oai hùng và dũng mãnh như hình ảnh ngàn đời của đoàn quân đất Việt.

(Nguồn: Đỗ Hùng - Tấn Tú / "Người lao động" Thứ Sáu, 04/02/2011 07:08)

Bài này thực ra là đăng trên báo Thanh Niên xuân Tân Mão, ra ngày 12/1/2011. Báo Người Lao Động chỉ lấy đăng lại thôi.

Chuyện ngoài lề, báo đến tay Ban chỉ huy C35 vào đúng ngày phát hành. Hai khổ chủ "được" nêu trên trong bài phải khao 1 chầu cơm trưa.  :D

Từ một lô hàng Su-30MK2V giảm số lượng của VN, KnAAPO đã độ lại và bán được 4 chiếc Su-30M2 cho Không quân Nga để dùng huấn luyện chuyển loại Su-35S cho phi công. Bản xuất khẩu có tính năng tương ứng Su-30M2 dự kiến cung cấp cho VN cho lô hàng sau là Su-30MK3V. Su-30MK3V có hệ thống khí tài hàng không và tính năng tương ứng với Su-35S.

VN cũng dự kiến đặt mua Su-35S trong thời gian tới.

Vậy thì Su-30MK3V của Việt Nam ta cũng sẽ được trang bị động cơ Al-41F thay vì dùng động cơ Al-31F đúng không bác huyphong ?

Thay động cơ AL-41F không khó nếu có tiền, nhưng thay động cơ cho loại cường kích đánh biển để làm gì hả anh giai? Chờ đặt mua loại tiêm kích đa năng siêu cơ động Su-35MV có gắn động cơ này cho đồng bộ :)

(http://www.knaapo.ru/media/rus/gallery/aircrafts/combat/su-35/su-35_01_big.jpg)

Một số phiên bản của động cơ AL-31F dùng cho máy bay tiêm kích thế hệ 4, 4+ và 5 do Xí nghiệp nhà nước cấp liên bang "Trung tâm Khoa học-chế tạo động cơ tuốc bin khí "Salut" giới thiệu:

(http://military.tomsk.ru/forum/download/file.php?id=12172)

Đọc bài này mới thấy trình độ chuyên môn cao và sự chọn lựa rất hợp lý của các Bác nhà ta cho dòng tiêm kích đa năng - hiện đại này !

Tiếp nữa đi Bác Huyphongssi !

Một số động cơ của Saturn
(http://i390.photobucket.com/albums/oo348/aquasaigon_photos/Vu%20Khi/DongcoSaturn.jpg)

Động cơ NPO Saturn AL-41F1S (117S)
(http://i390.photobucket.com/albums/oo348/aquasaigon_photos/Vu%20Khi/DongcoAL-41F.jpg)

Bản vẽ kỹ thuật của 117S
(http://i390.photobucket.com/albums/oo348/aquasaigon_photos/Vu%20Khi/DongcoP-117S.jpg)

Động cơ Al-41F1S khi tháo ra
(http://i390.photobucket.com/albums/oo348/aquasaigon_photos/Vu%20Khi/DongcoSaturn117SAL-41F.jpg)

Vài dòng về họ động cơ vô địch này của LB Nga
AL-31 là một dòng của động cơ phản lực phát triển cho máy bay tiêm kích đa nhiệm Su-27/32. Nó đã được phát triển bởi Liên Xô cũ và hiện đang được sản xuất bởi NPO Saturn. Nó cung cấp từ 27.000 - 32.000 pound của lực đẩy và là một trong những chìa khóa cho Su-27 hoạt động nổi bật. Bên cạnh phát triển trong lực đẩy, AL-31 đã kết hợp những tiến bộ khác như lực đẩy Vectoring Control (TVC) cung cấp khả năng cơ động cho máy bay Super Su-27/32.
Các 117S (AL-41F1A) là một bản nâng cấp của AL-31F dựa trên AL-41F dự định để sản xuất cho Su-35BM. Nó có một turbine đường kính lớn hơn 3% so với AL-31F. Các chuyến bay đầu tiên của kiểu động cơ này được hoàn thành trong một chiếc Su-35BM ngày 20 tháng 2 năm 2008. Vào ngày 9 tháng 8 năm 2010 công ty UMPO bắt đầu cung cấp động cơ 117S (AL-41F1S) dành cho máy bay chiến đấu Su-35.
Các động cơ NPO Saturn 117S, ban đầu được biết đến như là AL-37FU, là biến thể tinh vi và mạnh mẽ nhất của AL-31F được sản xuất cho đến nay. Nó có tính năng 14.500 kg khi cất cánh với lực đẩy có đốt sau, 8.800 kg của lực đẩy tối đa không đốt sau, lực đẩy Vectoring Control (TVC) hệ thống tăng cường khả năng thao diễn máy bay tương tự như của các động cơ AL-31FP. Nó cũng đáng chú ý là động cơ có khả năng gắn vòi lực đẩy vectơ 3D cho cơ động thêm. Động cơ 117S đã được lựa chọn cho Su-35 và Su-35UB máy bay chiến đấu thế hệ 4 + cũng như các thao diễn Su-37 (AL-37FU). Nó là phiên bản động cơ đối trọng với động cơ YF-120 của GE mà theo đánh giá là nhỉnh hơn và hơn hẳn YF-119 trong cuộc thi động cơ ATF.  
 Các động cơ phản lực 117S giới thiệu một cánh quạt lớn hơn (932mm so với 905mm trong AL-31F) và các hệ thống điều khiển kỹ thuật số mới (FADEC). Tuổi thọ của động cơ 117S là 4.000 giờ bay với thời gian giữa sửa chữa lớn (TBO) tăng 2 lần đến 1.000 giờ bay so với tuổi đời của AL-31F dịch vụ trên 1.500 giờ bay và TBO là 500 giờ. Thời gian cho đại tu đầu tiên là 1.500 giờ bay.
NPO Saturn sản xuất năm động cơ với nguyên mẫu động cơ đầu tiên vào chương trình thử nghiệm tháng 3 năm 2004. Sự phát triển động cơ được tài trợ bởi Sukhoi (40%), NPO Saturn (30%) và UMPO (30%). NPO Saturn và UMPO sẽ chia sẻ khối lượng công việc sản xuất 117S. Việc sản xuất động cơ 117S đầu tiên được vận chuyển đến KnAAPO vào đầu năm 2007 để trải qua chuyến bay thử nghiệm với nguyên mẫu Su-35 đầu tiên.
117S đã được lựa chọn cho thế hệ máy bay tiêm kích Project PAK FA T-50, chuyến bay đầu tiên được lên kế hoạch cho tháng một 2010
Thông số kỹ thuật:
Loại: Động cơ phản lực hai trục đốt hai lần
Chiều dài: 4,990 mm (196 in)
Đường kính: 932 hút gió mm (35,6 in); 1.280 mm (50 in) tối đa bên ngoài
Trọng lượng khô: 1.570 kg (3.500 lb)
Máy nén: 4 quạt và 9 máy nén giai đoạn
Combustors: hình vành khăn
Tuabin: 2 đĩa đơn tua bin
Hiệu xuất
lực đẩy 8.800 kg, 86.3 kN (19.400 £) tối đa không đốt sau, lực đẩy có đốt sau tối đa 14.500 kg, 142kN (£ 31.966)
Tỷ lệ Bypass: 0.59:1
Nhiệt độ hút gió tuabin: 1685 K (1.412 ° C hoặc 2.574 ° F)
Tiêu thụ nhiên liệu: 2.0 Kg/daN·h
Tỉ lệ lực đẩy: 0,67 lb/(lbf·h)
Toàn bộ đốt sau: 1,92 lb/(lbf·h)
Tỉ lệ lực đẩy/trọng lượng: 7.14
Tuổi thọ 4.000 giờ, Thời gian giữa đại tu 1.000 giờ

(GDNV) – Itar-Tass dẫn tuyên bố của Chủ tịch tập đoàn Yrkut của Nga Alexei Phederov cho biết, Nga sẽ ngừng sản xuất máy bay tiêm kích Su-30MK sau 10 năm nữa do nhu cầu sử dụng giảm.

(http://giaoduc.net.vn/images/stories/2011/07/19/su30mk.jpg)

Theo thông tin này, hiện nay nhu cầu sử dụng máy bay tiêm kích Su-30MK ở trong nước rất thấp, chỉ còn hợp đồng cung cấp 28 máy bay và hợp đồng đấu thầu 12 máy bay bay tiêm kích loại này cho Không quân.

Sau khi đóng cửa dây chuyền sản xuất máy bay tiêm kích Su-30MK, Yrkut sẽ tập trung vào sản xuất máy bay dân sự MS-21 và máy bay huấn luyện Yak-130. Do vậy, để đảm bảo cho việc sản xuất các loại máy bay trên, Yrkut sẽ ngừng sản xuất cả loại thuỷ phi cơ Be-200.

Theo ông Phederov, hiện nay tiến trình ngừng sản xuất Be-200 đã được hoàn tất. Tất cả các trang thiết bị cần thiết đã được chuyển tới Liên đoàn sản xuất hàng không Taganrog.

(http://giaoduc.net.vn/images/stories/2011/07/19/su30mk2.jpg)

Mặc dù ngừng sản xuất máy bay tiêm kích Su-30MK ở nhà máy của Yrkut, song máy bay loại này vẫn được tiếp tục sản xuất hàng loạt ở Liên đoàn sản xuất hàng không Komsomol - on – Amur.

Máy bay tiêm kích Su-30MK hiện nay ngoài biên chế trong quân đội Nga còn có trong biên chế tác chiến của quân đội 8 nước khác. Năm 2010 vừa qua, Nga đã ký hợp đồng cung cấp 48 máy bay tiêm kích loại này với Algeria và Việt Nam.

Trong đó, Algeria sẽ nhận 16 máy bay tiêm kích Su-30MKA, Việt Nam sẽ nhận 32 máy bay tiêm kích Su-30MK2. Trước đó, Indonesia cũng đã từng đưa ra tuyên bố sẽ mua 150 máy bay tiêm kích Su-30MK trong 20 năm tới.

(http://giaoduc.net.vn/images/stories/2011/07/19/su30mk1.jpg)

Su-30MK là máy bay tiêm kích đa chức năng được trang bị đầy đủ các loại vũ khí, trang thiết bị kỹ thuật cần thiết để có thể dễ dàng thay đổi chiến thuật tác chiến một cách mau lẹ và linh hoạt, từ tác chiến trên không xuống tác chiến mặt đất.

Đồng thời, máy bay cũng có khả năng thực hiện nhiều nhiệm vụ tác chiến khác nhau trong bất kỳ điều kiện thời tiết, môi trường khắc nghiệt, bất kể ngày hay đêm và khoảng cách không gian.

Nó có thể thực hiện nhiệm vụ chống nhiễu điện tử và cảnh báo sớm trên không, cũng như chỉ thị mục tiêu cho hỏa lực tiêu diệt và chỉ huy các máy bay chiến đấu khác cùng tham chiến trong nhóm.

(http://giaoduc.net.vn/images/stories/2011/07/19/su30mk4.jpg)

Su-30MK có thể dễ dàng thay đổi các động tác khi bay như: xoay tròn một góc 360 độ trong khi đang bay lên hoặc lao xuống trên một mặt phẳng mà không bị mất độ cao, có thể tự động điều chỉnh độ lệch để đảm bảo khả năng kiểm soát bay tại những góc tấn lớn.

Ngoài ra, máy bay tiêm kích loại này còn có khả năng thực hiện nhiệm vụ liên tục trong 4,5 giờ trong phạm vi 3.000 km. Trong khi bay, nếu được tiếp nhiên liệu trên không thì nó có thể duy trì 10 giờ bay nhiệm vụ với tầm bay là 8.000 km trên độ cao hành trình từ 11 đến 13 km.

Hệ thống vũ khí trang bị trên Su-30MK bao gồm có 12 giá treo vũ khí: 2 giá treo ở đầu cánh, 3 giá treo dưới mỗi cánh, 1 giá dưới mỗi động cơ và 2 giá treo tại điểm tiếp giáp giữa động cơ và cánh.

(http://giaoduc.net.vn/images/stories/2011/07/19/su30mk3.jpg)

http://www.youtube.com/watch?v=kUIFcc3wFGQ

Nguồn: giaoduc.net.vn (http://giaoduc.net.vn/giao-duc-quoc-phong/116-khong-quan/8005-nga-s-ngng-sn-xut-may-bay-tiem-kich-su-30mk.html)

Nhân tiện có cái ảnh của nhà máy Irkut đang ráp Su-30

(http://img-fotki.yandex.ru/get/5012/81237179.7e/0_60c97_d07a1266_XL.jpg)
(http://img-fotki.yandex.ru/get/5508/81237179.7e/0_60c96_9bc448dc_XL.jpg)

Sơ lược về các thông số kỹ thuật cơ bản và vũ khí của tiêm kích đa năng Su-35BN. Đây là một biến thể của SU-30 đã được nâng cấp.
Ngoài ra còn có các tình huống chiến đấu giả định.
http://www.youtube.com/watch?v=7hjkDlzOddk

Bạn huyphongssi bỏ rơi nhiều topic quá! >:(

Góp một bài về vận dụng chiến thuật cho máy bay Su-30. Nguồn: Tạp chí Quân sự hiện đại.


 Máy bay chiến đấu Su-30 của không quân Nga là máy bay được cải tiến trên cơ sở của máy bay chiến đấu Su-27, ra đa điều khiển hoả lực, trang bị vũ khí, động cơ máy bay đều có cải tiến tương đối lớn nên có đầy đủ năng lực tác chiến đa năng và tác chiến trên không siêu cơ động, giữ nhiệm vụ chiến thuật cơ bản tác chiến phòng không và công kích đối đất. Không quân Nga còn liên tục tăng cường nghiên cứu vận dụng chiến thuật đối với Su-30, hy vọng nó sẽ phát huy tác dụng là máy bay chiến đấu chủ lực trong chiến tranh cục bộ tương lai.


Tập kích săn lẻ đơn chiếc là kiểu dạng chiến thuật quan trọng của tác chiến trên không trong tương lai.

 Tác chiến trên không trong tương lai so với các cuộc chiến tranh trước đây có xu thế xuất hiện đội hình chiến đấu nhỏ thay thế đội hình chiến đấu dày đặc, thậm chí chuyển thành đơn chiếc máy bay. Biên đội tác chiến lớn không những cất cánh tập hợp chậm, không có lợi cho việc chỉ huy của người chỉ huy trên không đối với máy bay trong biên đội, và cũng tiêu hao tinh lực của phi công, giảm hiệu suất tác chiến trên không. Biên đội nhỏ tương đối bù đắp được thiếu sót của biên đội lớn, có thể nhanh chóng đưa vào chiến đấu, dễ hoạt động cho chiến đấu trên không, có lợi cho việc phát huy tính năng máy bay, dễ phát huy ưu thế độ cao, tốc độ và siêu cơ động của máy bay. Nhưng so với máy bay đơn chiếc, biên đội nhỏ vẫn còn những nhược điểm chí mạng, không thể nào đạt được hiệu quả “bất ngờ, đánh vào chỗ địch không chuẩn bị”.

 Máy bay chiến đấu Su-30 có hệ thống thông tin hoá tiên tiến, tính năng bay siêu cơ động và thiết bị đối kháng điện tử tương đối tốt, nên trong tác chiến trên không, nó hoàn toàn có thể đơn chiếc xuất kích bí mật, công kích bất ngờ và giành thắng lợi kỳ lạ. Đơn chiếc Su-30 sau khi cất cánh, không cần thiết phải tập hợp ở khu vực chờ đợi, mà dùng cách im lặng vô tuyến điện, bay ở tầng siêu thấp, tránh né hoả lực phòng không của địch; và căn cứ vào chỉ lệnh của người chỉ huy mặt đất, trước khi tiếp cận mục tiêu công kích đột nhiên mở máy ra đa tiến hành sục sạo, phát hiện, chặn bắt và tiêu diệt mục tiêu, sau đó nhanh chóng rút khỏi khu vực tác chiến trên không. Chính vì Su-30 có khả năng tác chiến trên không cơ động cự ly gần, tác chiến trên không vượt tầm nhìn và khả năng công kích đối đất cự ly xa, lại có khả năng bảo đảm thông tin, nên quân đội Nga đã đưa cách “săn lẻ đơn chiếc” vào kiểu dạng chiến thuật chủ yếu của Su-30 trong tác chiến trên không tương lai.

 Một ngày tháng 8-2001, tại trường bắn thử nghiệm Grô-xép của trung tâm bay thử nghiệm Chi-ca-lốp của Bộ Quốc phòng Nga, hai chiếc máy bay chiến đấu Su-30 đã lần lượt hoàn thành buổi diễn tập chiến thuật “săn lẻ đơn chiếc”. Chiếc thứ nhất Su-30 đơn chiếc từ độ cao 1500-2000m bay vào trường bắn thử, lần đầu tiên vào tuyến bay chiến đấu, phóng tên lửa không đối không tầm gần R-73 vào chiếc máy bay bia La-17, công kích xong nhanh chóng cơ động quay sang trái, lên cao tới tuyến bay cũ. Lần thứ hai vào tuyến bay chiến đấu, từ độ cao 1500m công kích mục tiêu cố định trên mặt đất bằng bom hàng không có điều khiển KAB-500, sau đó cơ động chống tên lửa lên tới độ cao cũ. Tiếp đó lần thứ ba vào tuyến bay chiến đấu, dùng đạn hoả tiễn hàng không S-8 công kích vào mục tiêu di động trên mặt đất. Sau khi đơn chiếc Su-30 thứ nhất hoàn thành diễn tập chiến thuật “tập kích săn lẻ”, đơn chiếc Su-30 thứ hai bay vào trường bắn thử cũng với độ cao 1500-2000m, lần thứ nhất vào tuyến bay chiến đấu, sử dụng bom hàng không có điều khiển 1 quả KAB-500 và 4 quả KAB-500 công kích mục tiêu mặt đất, độ cao công kích 1500m, sau đó làm động tác cơ động chống tên lửa, bay lên độ cao 2000m lượn vòng, phóng tên lửa không đối không tầm gần R-73 vào máy bay bia.

Công kích vượt tầm nhìn là kiểu dạng chiến thuật đánh đòn phủ đầu có hiệu quả.

 Không quân Nga rất coi trọng máy bay chiến đấu Su-30 vận dụng chiến thuật công kích vượt tầm nhìn. Công kích vượt tầm nhìn là công kích bất ngờ vào mục tiêu ngoài phạm vi nhìn thấy bằng mắt thường. Máy bay chiến đấu Su-30 có thể nhờ vào ra đa giàn khống chế pha có nguồn N-011M lắp trên máy bay hoặc sử dụng tình báo do máy bay cảnh báo sớm A-50, ra đa mặt đất và máy bay trinh sát cung cấp, phát hiện trước địch ở cự ly xa, căn cứ vào phương vị, cự ly, độ cao máy bay địch, nhanh chóng ngắm bắn, sau đó dùng tên lửa không đối không tầm trung R-77 hoặc tên lửa không đối không tầm trung xa R-27 công kích vào mục tiêu, đánh đòn phủ đầu vượt tầm nhìn. Quân đội Nga cho rằng, công kích vượt tầm nhìn không những có thể gây sốc kinh hoàng cho địch, đánh loạn ý đồ chiến thuật của địch, mà còn động viên được ý chí chiến đấu của biên đội chiến thuật, ổn định tinh thần quân đội, đặt cơ sở thắng lợi cho toàn cuộc chiến đấu trên không.

 Tên lửa R-77 có tầm bắn xa nhất 80 km, tốc độ lớn nhất 3 mach, độ cao sử dụng 20 km, quá tải cơ động lớn nhất 35g, hệ thống điều dẫn sử dụng quán tính/ chỉ lệnh, cộng thêm ra đa chủ động giai đoạn cuối. Tên lửa R-27 có tầm bắn xa nhất 170 km, tốc độ lớn nhất 3 mach, độ cao sử dụng 25 km, quá tải cơ động lớn nhất 35g, hệ thống điều dẫn sử dụng quán tính/ chỉ lệnh, cộng thêm ra đa chủ động giai đoạn cuối hoặc tìm mục tiêu bằng hồng ngoại. Máy bay Su-30 khi công kích vượt tầm nhìn bằng tên lửa R-77 và R-27 “bắn và quên”, có thể lập tức công kích vào mục tiêu khác. Như vậy có thể bảo tồn được mình lại nâng cao được hiệu suất chiến đấu trên không.

 Máy bay chiến đấu của địch khi chiến đấu trên không thường dùng chiến thuật chủ động tiến công hoặc tích cực phòng thủ. Chiến thuật chủ động tiến công, chủ yếu là phải chiếm lĩnh trước khu vực có thể công kích của tên lửa tầm trung xa, và ngăn chặn biên đội chiến thuật Su-30 tiến vào khu vực phóng tên lửa tầm trung xa. Thời cơ chiếm lĩnh khu vực có thể công kích rất quan trọng: Nếu chiếm lĩnh quá sớm, có thể bị mất thời gian cơ động vu hồi; nếu chiếm lĩnh quá muộn, rất có thể bị biên đội chiến thuật Su-30 công kích bằng tên lửa đánh đòn phủ đầu.

 Chiến thuật tích cực phòng thủ, là nói kẻ địch tiến hành cơ động để phòng ngừa máy bay chiến đấu Su-30 tiến công bằng tên lửa R-77 hoặc R-27, chuyển bị động thành chủ động.

 Để đối phó với hai loại chiến thuật này của địch, máy bay chiến đấu Su-30 thường lấy liên đội làm biên đội chiến thuật để thực hiện công kích vượt tầm nhìn. Khi máy bay đến khu vực tác chiến trên không thường dùng đội hình chiến đấu dày đặc, trong trường hợp đặc biệt cũng dùng đội hình dãn thưa. Khi tiếp cận khu vực tác chiến trên không, cần tìm cách phát hiện địch trước, dùng hướng bay đối đầu đan chéo để tiếp cận máy bay địch, đề phòng tên lửa R-27 hoặc R-77 ở cự ly phóng cho phép lớn nhất. Nếu công kích vượt tầm nhìn không kết quả, biên đội chiến thuật máy bay Su-30 phải lập tức tiếp cận máy bay địch, dùng tên lửa không đối không tầm gần R-73 hoặc pháo hàng không GSH-301 tác chiến trên không ở cự ly gần với máy bay địch.

Chỉ huy trên không, lĩnh vực mới ứng dụng chiến thuật máy bay chiến đấu.

 Chỉ huy trên không là một kiểu vận dụng của máy bay chiến đấu Su-30 có khác với Su-27. Do được lắp hệ thống chỉ huy kiểm soát AIST, Su-30 có thể được sử dụng làm máy bay chỉ huy trên không, chỉ huy đồng thời 4 chiếc máy bay chiến đấu Su-27 làm nhiệm vụ chiến đấu. Như vậy, Su-30 có năng lực tác chiến đa năng, có thể là “người chiến đấu” cũng có thể là “người chỉ huy”.

 Hệ thống chỉ huy kiểm soát AIST chủ yếu gồm có: Hệ thống dẫn đường trên máy bay, máy tính số hoá, thiết bị thông tin hướng bay thẳng đứng, hệ thống dẫn đường vô tuyến điện cự ly gần, thiết bị trao đổi thông tin máy tính số hoá khí tượng, hệ thống hạn chế tín hiệu và đồng hồ độ cao vô tuyến điện, hệ thống đối kháng điện tử có: Hệ thống cảnh báo chiếu xạ toàn hướng, thiết bị thả bom nhiễu sợi kim loại và thiết bị thả bom nhiễu hồng ngoại; thiết bị truyền tin có điện đài vô tuyến sóng m/dm, điện đài vô tuyến sóng ngắn, hệ thống kiểm tra và cảnh báo trong máy bay, hệ thống ghi thông số bay, hệ thống cảnh báo tình hình khẩn cấp và hệ thống tín hiệu khẩn cấp; hệ thống ghi thị tần có máy ghi thị tần, camêra hiển thị mặt phẳng và máy đo kiểm hệ thống thị tần; và hệ lái tổng hợp, hệ thống dẫn đường vệ tinh, hệ thống nhận biết, hệ thống ăng ten và dây phản hồi, hệ thống điều khiển chỉ lệnh truyền hình...

 Ngày 7-8 tháng 8 năm 2001, tại trường bắn thử Grô-xép, một chiếc máy bay chiến đấu Su-30 của không quân Nga, lần đầu tiên sử dụng hệ thống chỉ huy điều khiến AIST, diễn tập khoa mục truyền  thông tin chỉ thị mục tiêu cho sở chỉ huy trường bắn và máy bay chiến đấu Su-27. Đồng thời Su-30 chỉ huy biên đội 4 chiếc máy bay chiến đấu Su-27 dùng tên lửa không đối không và bom hàng không có điều khiển công kích liên tục vào mục tiêu trên không và mặt đất.

 Ngày 30/8/2001 trong cuộc diễn tập “Hữu nghị chiến đấu-2001” các quốc gia SNG tổ chức ở trường bắn thử Asulúc, một chiếc máy bay chiến đấu Su-30 đã diễn tập chỉ huy máy bay chiến đấu Su-27 về chiến thuật chiến đấu trên không. Đầu tiên chiếc Su-30 bay lên về hướng máy bay địch có thể đến tập kích, rồi bay sát vào rìa phạm vi thám sát của ra đa quân mình, để hiệp đồng với ra đa mặt đất phát hiện máy bay địch. Sau khi ra đa giàn khống chế pha có nguồn N-011M của Su-30 phát hiện máy bay bia La-17 mô phỏng máy bay địch, phi công lập tức dùng hệ thống chỉ huy kiểm soát AIST báo cáo cho sở chỉ huy mặt đất. Sở chỉ huy mặt đất lập tức ra lệnh cho 2 chiếc Su-27 cất cánh chặn đánh. Hai chiếc Su-27 sau khi bay lên cao, được hệ thống chỉ huy điều khiển AIST của Su-30 dẫn đường đã bay vào tuyến bay chiến đấu ở bán cầu sau mục tiêu, khi đến cự ly có hiệu quả của ra đa trên máy bay đã mở máy sục sạo, phát hiện, chặn bắt và truy đuổi mục tiêu, đến cách mục tiêu 5-6 km phóng tên lửa không đối không cự ly gần R-73, sau đó nhanh chóng tách khỏi khu vực tác chiến trên không.

Biên đội hỗn hợp với Mig-31 tiến hành tác chiến phòng không vượt khu vực chiến đấu.

 Do cắt giảm quân số qui mô lớn nên lực lượng phòng không của Nga bị giảm mạnh, kinh phí khó khăn khiến cho ra đa cảnh giới mặt đất lão hoá, nhiều khu vực trên không ở vùng biên giới Nga thành “khu mù” uy hiếp trực tiếp đến lợi ích an ninh quốc gia Nga. Thời kỳ đầu những năm 90, không quân Nga đề ra tư tưởng tác chiến phòng không “khu vực trọng điểm, phòng thủ trọng điểm”, đề ra và đi sâu nghiên cứu tư tưởng “tác chiến phòng không vượt khu vực chiến đấu”, khi khu vực trên không ở biên giới với lực lượng phòng không yếu bị máy bay địch xâm phạm, máy bay chiến đấu của không quân Nga có thể nhờ vào tiếp dầu trên không, bôn tập tầm xa vượt khu vực chiến đấu, công kích máy bay địch xâm nhập khu vực tác chiến trên không. Máy bay Mig-31 được trang bị ra đa sục sạo tầm xa (cự ly thám sát tới 400 km) và tên lửa không đối không tầm xa R-33 có thể công kích vượt tầm nhìn, đánh đòn phủ đầu vào mục tiêu địch. Máy bay chiến đấu 1 chỗ ngồi Su-27 có tính năng cơ động tốt, được trang bị tên lửa không đối không tầm trung gần có thể hộ tống máy bay chiến đấu Mig-31. Nên mới đầu không quân Nga có ý tưởng, tổ chức máy bay chiến đấu 1 chỗ ngồi Su-27 với Mig-31 thành biên đội hỗn hợp, làm nhiệm vụ tác chiến phòng không vượt khu vực chiến đấu. Nhưng kết quả chiến đấu thực tế chứng tỏ, bay thời gian dài làm tiêu hao rất nhiều tinh lực của phi công Su-27 nên khó có hiệu quả sử dụng vũ khí trên máy bay chiến đấu trên không với máy bay địch, thậm chí còn để Mig-31 bị uy hiếp bởi máy bay địch công kích.

 Máy bay chiến đấu Su-30 được cải tiến trên cơ sở máy bay huấn luyện hai chỗ ngồi Su-27 UB, phi công phía trước chủ yếu là lái máy bay và tiến hành tác chiến trên không cự ly gần với máy bay địch. Phi công phía sau chủ yếu làm nhiệm vụ tác chiến tầm trung xa và làm nhiệm dẫn đường khi biên đội hỗn hợp với Mig-31. Su-30 có thể dẫn đường cho Mig-31, lại có thể làm nhiệm vụ hộ tống và khi Mig-31 công kích vượt tầm nhìn không hiệu quả, sẽ công kích vượt tầm nhìn máy bay địch bằng tên lửa không đối không R-77 hoặc R-27; thậm chí sử dụng tên lửa không đối không tầm gần R-73 để chiến đấu cự ly gần với máy bay địch. Biên đội hỗn hợp chiến thuật Su-30. Mig-31 nhờ tiếp dầu trên không có thể bay khoảng 10 giờ đồng hồ, vượt khu vực chiến đấu đánh chặn máy bay địch xâm nhập biên giới Nga. Biên đội hỗn hợp chiến thuật này sẽ là lực lượng trung kiên của không quân Nga tác chiến phòng không vượt khu vực chiến đấu.

 Tháng 7/1998, 4 chiếc Su-30 và 2 chiếc Mig-31 của không quân Nga hợp thành biên đội hỗn hợp chiến thuật, cất cánh từ trung tâm huấn luyện phi công tác chiến Savátxlôikha của không quân Nga, lần đầu tiên diễn tập chiến thuật tác chiến phòng không vượt khu vực chiến đấu. Trong quá trình diễn tập, đã đặt trọng điểm nghiên cứu vào việc sử dụng động cơ và thiết bị điện tử trên máy bay Su-30 trong điều kiện thời gian dài, vấn đề chống mệt mỏi cho phi công và vấn đề tác chiến hiệp đồng dẫn đường trên không, biên đội hỗn hợp với máy bay Mig-31. Lần đầu tiên biên đội hỗn hợp chiến thuật đã hoàn thành diễn tập tiếp dầu trên không với Il-78 và Su-24. Sau khi bay đến trường bắn thử Asilúc của không quân Nga, Su-30 và Mig-31 đã lần lượt dùng tên lửa R-27 và R-33 công kích vào mục tiêu địch.

 Tóm lại, không quân Nga đã nghiên cứu ra chiến thuật thích hợp với máy bay chiến đấu Su-30. Su-30 sẽ liên tục được trang bị cho bộ đội tác chiến, khả năng tác chiến phòng không tổng thể và khả năng tác chiến công kích đối đất trong chiến tranh cục bộ tương lai của máy bay chiến đấu không quân Nga sẽ được nâng cao rất lớn./.

Bây chừ em mới đọc được chỉ đạo này của thủ trưởng. Thời gian này em bận quá, mà viết tiếp các phần ấy thì cần thời gian sắp xếp ý tưởng 1 chút nên em chưa bố trí được.

Về vụ chiến thuật Su-30 thì trước nay Trung tâm chuyển loại 148 ở Nga vẫn là chủ đạo. Không biết trong tài liệu bổ sung chiến thuật cơ bản của tiêm kích bom đã cập nhật chiến thuật săn đơn này vào chưa thủ trưởng ;D

Lịch trình tiếp tục Chuyên đề tìm hiểu máy bay tiêm kích Su-30 được Tổ hợp Sukhoi xây dựng và do Huyphong triển khai trong năm 2012 ;D


Các ngày được bôi đỏ dự kiến sẽ có bài mới :D

Thế thì anh huyphong nợ bài từ mùng 1 đến mùng 9 dương liệu có kế hoạch trả nợ không ạ? :D.Em rất chi là ủng hộ anh tiếp tục các chủ đề dang dở hehe.  :D

Thế tồng chí muốn bù gì nào? Hay bù cho tồng chí twosoul 1 bài làm rõ về chiến thuật Su-30 nhé ;D

Đoạn quote dưới đây trong bài của thủ trưởng VMH trích lại từ Tạp chí Quân sự hiện đại (đúng ra thì là Tạp chí Kiến thức quốc phòng hiện đại của Tờ cờ hai):

 

Bài viết này có vẻ tác giả khai thác tài liệu nghiệp vụ chưa kĩ, nên còn lẫn giữa chiến thuật tiêm kích phòng không và chiến thuật cường kích dành cho Su-30.

Theo mạch văn của cả bài có thể hiểu tác giả chú trọng đề cập tới chiến thuật tiêm kích phòng không ở tầm gần, tầm trung và tầm xa của máy bay tiêm kích phòng không Su-27PU/Su-30. Mấy món này được Trung tâm bay thực hành chiến đấu và huấn luyện chuyển loại phi công số 148 phát triển. Còn về chiến thuật cường kích hay công kích đối đất thì tới thời điểm các sự kiện bắn đạn thật theo nguồn bài viết thì phi công thử nghiệm Nga vẫn chưa biết tới khái niệm “Tập kích săn lẻ đơn chiếc” của Su-30 ;D Chiến thuật này có vẻ riêng có của ta chứ không phải là tiêu chuẩn của VVS Nga 8)

Về phòng không, xuất kích bay đơn làm nhiệm vụ chặn kích trên không chỉ được áp dụng khi bên phòng không có khả năng kiểm soát hoàn toàn không phận của mình, còn bên tấn công có năng lực tấn công yếu và không có lực lượng tiêm kích hộ tống đội hình. Trong trường hợp này, các loại máy bay tiêm kích phòng không mục tiêu kiểu như Mig-21, Mig-23 và Mig-29 được huy động đơn chiếc mới hợp lí. Dùng Su-30 cho kiểu chiến thuật này quả là phí, vì nó là máy bay tiêm kích phòng không khu vực với thế mạnh không chiến vượt tầm nhìn bằng ra đa và tên lửa hàng không có điều khiển tầm trung. Còn nếu không làm chủ trên không tại khu vực phòng không, thì chiến thuật dùng Su-30 đơn lẻ chống lại đội hình tấn công có tiêm kích hộ tống của giặc lại càng bất hợp lí.


Chiến thuật phòng không các biên đội nhỏ bay đôi của Su-27 đánh thọc sườn hiệp đồng với các biên đội bay đôi Mig-31 đánh chính diện vào đội hình tập kích có hộ tống của giặc, hoặc biên đội Su-30 chia sẻ tình huống và mục tiêu trên không với nhau hoặc với Mig-31 để chặn kích đội hình máy bay tập kích của giặc ở tầm xa trong các cuộc không chiến vượt tầm nhìn rồi chuyển sang cận chiến trong tầm nhìn mới là chiến thuật phòng không chủ đạo của họ nhà Su-27 và Su-30.

Về tác chiến đối đất, cho tới thời điểm diễn ra các sự kiện được nêu trong nguồn của bài viết, các chiến thuật cường kích bằng vũ khí chính xác nói chung, chiến thuật “Tập kích săn lẻ đơn chiếc” nói riêng vẫn chưa được phát triển cho Su-30 của KQ Nga. Lí do của việc này là phiên bản máy bay Su-30 có khả năng cường kích bằng vũ khí chính xác cho KQ Nga vẫn đang trong giai đoạn thử nghiệm pha 2 (pha 1 thử nghiệm tính năng bay, pha 2 thử nghiệm tính năng vũ khí khí tài), chưa tới pha 3 xây dựng và thử nghiệm chiến thuật. Các máy bay tiêm kích theo chuẩn Su-30 cường kích gồm Su-30KN và Su-27UBM1 (Su-27UB được nâng cấp theo chuẩn Su-30KN).  


Sự kiện dẫn chứng cho chiến thuật "săn lẻ đơn chiếc” của Su-30 trong bài viết lại không có liên quan chút nào tới thử nghiệm chiến thuật.


Sự kiện này diễn biến như sau: Từ ngày 6 tới 7/8/2001, tại Trường bắn Groshevo của Trung tâm bay thử nghiệm quốc gia số 929 thuộc BQP mang tên V.P.Chkalov gần thành phố Akhtubinsk vùng Astrakhansk đã diễn ra hoạt động trình diễn vũ khí, khí tài hàng không mới kết hợp với bắn nghiệm thu khí tài cải tiến của trên 20 loại máy bay tiêm kích và trực thăng chiến đấu của KQ Nga cho giới chức BQP Nga, đại diện các tổ hợp chế tạo vũ khí hàng không trong nước, đại diện khách hàng và báo giới. Vụ này có sự tham dự của Phòng tùy viên quân sự ĐSQVN tại LB Nga. 2 chiếc máy bay kiểu cường kích Su-30 là Su-30KN số hiệu 302 và Su-27UBM1 số hiệu 20 cũng được mang tới sự kiện này để bắn thử các loại vũ khí hàng không có điều khiển chống mục tiêu trên không, mục tiêu mặt đất và mục tiêu mặt nước (thử nghiệm tại trường bắn hải quân Feodociysk của Hạm đội Biển Đen) gồm tên lửa R-73E, RVV-AE, Kh-29TE, Kh-31A, Kh-31P, Kh-59 và bộ khí tài chỉ huy bắn vô tuyến-quang điện tử SUV-30K. Các bái bắn này chỉ thuần túy trình diễn vũ khí và khí tài, không liên quan tới chiến thuật "săn lẻ đơn chiếc” của Su-30.  

Em mò thấy cái này trên wiki :D Trọng lực trông chả là gì so với Su-30 ;D ;D ;D
http://www.youtube.com/watch?v=V9tl8XBvmIQ
[/quote]

Bác Huyphong cho hỏi chút : trong cái hình trên làm thế nào 1 chiếc Su30 vừa phóng tên lửa lại mở phanh gió thế bác ? Hay là khi phóng tên lửa bắt buộc phải bay chậm lại ? Mà giả sử đúng như thế thì với cái phanh tí teo ấy lại đang ở trên không với tốc độ chắc cũng >1 mach thì chậm lại có bao nhiêu ?

Huyphong đang mắc chút công chuyện nên trả lời ngắn gọn như vầy: tấm khí động trên lưng chiếc Su30 được triển khai để kiểm soát góc chúi khi đồng bộ trục ngắm cho đạn  Kh-29TE chứ không phải để hảm tốc độ máy bay.

Nhân bàn về Su-30KN, Huyphong xin giới thiệu các đoạn clip thể hiện tính năng bay siêu cơ động và phóng thử nghiệm vũ khí của loại tiêm kích này:

Phần clip trích từ phim tài liệu "Những ngôi sao Gidroaviasalon 1996-2006" (Звёзды Гидроавиасалона 1996-2006) do xưởng đồ họa "Những cặp cánh Nga" (Крылья России) thực hiện năm 2006: Su-30KN thực hiện bài trình diễn tính năng bay siêu cơ động trong Triển lãm quốc tế và hội thảo khoa học về thủy phi cơ Gidroaviasalon. Máy bay mang theo 2 đạn Kh-31A dưới cánh và 2 đạn R-77 dưới ống dẫn khí động cơ.

Su-30 của Vn tại căn cứ ... 8) - ảnh Rockerfeller_III

(http://farm8.staticflickr.com/7210/6937375771_77d675a262_b.jpg)

Tiếp mẫu camo mới của Su-30 căn cứ x ở bắc trung bộ theo nguồn tin của các anh Triumf, Rockefeller_III và bebedoll ;D

(http://ttvnol.vcmedia.vn/images/52/su30mk2v_1330503959.jpg)

Chiếc vừa rơi ở KNaAPO không rõ đã được sơn camo này chưa?

Có lẽ chưa bác ạ  ;D

Bác huyphong cho em hỏi dường như toàn bộ su-27 và su-30 của nhà ta đều được sơn màu xanh da trới ở phần thân và sơn trắng ở phần mũi phải không ? Do em thấy mấy chiếc su-30 của Nga, Malayxia hay Indonesia có màu khác với những chiếc su nhà ta.

Lúc trước thì đúng, nhưng giờ không còn đúng nữa vì lô Su-30 mới về được sơn màu khác.

Demo cái skin 6006 cho các bác nghịch chơi
(http://i539.photobucket.com/albums/ff360/SGNHAN/ScreenShot_1512.jpg)

Cho em hỏi là nếu như nâng cấp avionics lên thì cái thiết bị MAWS có thể gắn ở đầu + thân  máy bay giống Su-35 như hình dưới  hay ở Su-30 chỉ gắn ở đuôi chứa dù như J-11B của Trung Quốc vậy ?? Và nhân tiện là cái dấu hỏi màu đỏ mà bọn nước ngoài vẽ lên tấm thứ hai em post về Su-35 ở đuôi là gì thế anh Phong

Forum bị lỗi gì mà em post 2 hình mà sao trên máy em lại hiện 4 hình như dưới là sao thế !!
(http://forum.keypublishing.co.uk/attachment.php?attachmentid=196048&d=1307459359)


P/S : các bác mod cho em hỏi câu trên , đừng bỏ bót vì Su-35 chỉ là bản nâng cấp của gia đình Su-27/30 mà thôi, xin chân thành cám ơn  :D

Nâng cấp loại nào thế tồng chí? Kiểu gắn thiết bị cảnh báo hồng ngoại hay la de như J-11B (bản nhái Su-27SK) chỉ là 1 cách. Su-30MKM của Mã gắn hệ thống cảnh báo theo 1 cách khác.

Cái phần hỏi màu đỏ là ăng ten trả lời 6202R của máy phân biệt địch ta 40R (Parol-M)

Theo mình biết thì SU-35BM có hệ thống RWR/elint system ở phía sau và 2 bên cánh, SU-35BM thêm một rada quét sau để điều khiển tên lửa SARH theo ảnh sau:
(http://huynhphuclinh.files.wordpress.com/2008/08/su35bmdrawx1vx6.jpg)
nguồn: http://vi.wikipedia.org/wiki/Sukhoi_Su-35

Ở chương trình tiêm kích Su-35 và Su-30 rõ ràng là người Nga mới tiến hành lắp đặt thiết bị MAWS chỉ tập trung ở phần đầu máy bay nơi chứa phi công ngay cả đối với máy bay Su-30MKM , rõ ràng là TQ cũng chỉ gắn MAWS ở đuôi chứa dù J-11B, vậy em muốn hỏi là tại sao ở đuôi chứa dù phía sau người Nga không lắp thiết bị này phải chăng vì nhiệt độ của động cơ thải ra sẽ làm sai lệch thông số đo hoặc vị trí này đã bị chiếm mất bởi thiết bị khác ở Su-30MKM và xin hỏi là 2 cách bố trí thiết bị MAWS ở J-11B với Su-35/30MKM cách nào hiệu quả hơn   ??  ;D

Xin mượn lại hình minh họa vị trí MAWS Su-30MKM của @ Russianfan ttvnol

Chú thích:
(http://i729.photobucket.com/albums/ww293/binhbeo78/6337.jpg)

Russianfian tào lao ;D Mấy bộ cảm biến cảnh báo tên lửa phóng tới và cảnh báo bị chiếu lade trên Su-30MKM là hàng của Saab Avitronics Nam phi, nỏ phải Thụy điển.

Muốn lắp cảm biến ở đâu trên máy bay thì cần phải xét vùng cảnh báo dự kiến cho nhiệm vụ chính của máy bay khi đưa vào trang bị, không thể tào lao thấy có nhiều lại bảo nó tốt.

Các Su-30MKK và MK2 là loại đánh biển tầm xa, nên chúng cần cảnh báo khả năng bị tấn công bằng tên lửa hàng không hay phòng không tầm xa có đầu tự dẫn rađa chủ động hoặc bán chủ động. Các Su-30MKI và MKM tối ưu đánh trên đất liền, đánh tập kích tầm thấp và chiếm ưu thế trên không nên cần các hệ thống cảnh báo chống tên lửa tầm gần dẫn thụ động hơn.

J-11B gắn cảm biến cảnh báo tên lửa phóng tới ở mấu đuôi, Su của Nga thì không. Lí do không lắp không phải do Nga sợ ảnh hưởng nhiệt từ luồng phụt từ động cơ (vì các bộ cảm biến này bắt tia phổ UV chứ không phải phổ cận hồng ngoại), mà do góc cảnh báo quá hẹp. MAWS của J-11B chỉ cảnh báo góc tối đa 120 độ ở bán cầu sau máy bay, trong khi MAWS của Su-30MKM cảnh báo góc 270 độ cả bán cầu trước-sau-trên-dưới của máy bay.

- Mà hình như Nga chưa sản xuất được cái thiết bị MAW sử dụng dải quang phổ tia cực tím ( Ultra- violet ) thì phải, em kiếm mãi không ra hay là nó chỉ nằm trong chương trình T-50 không dành cho Su-30/35, anh Phong có thể giới thiệu tên nó của Nga sx được không  ;D

- Anh Phong cho em hỏi là cấu hình vũ khí không chiến hạng nặng mà các máy bay Su-27/30 chỉ mang R-27 làm tên lửa đối không tầm xa mà không mang R-77 phải chăng vì phi đạn R-77 không hiệu quả bằng R-27  ;D

Su-27 SM3 với cấu hình vũ khí không chiến hạng nặng
(http://img193.imageshack.us/img193/7774/su27smfailure2.jpg)

- MAWS quang điện tử của Nga chơi UV nha. Các MAWS quang điện tử của Nga đã được thương mại hóa cho cả Mig-35 và Su-35 và các bản nâng cấp máy bay đời cũ, chứ không phải chờ đến T-50 mới có. Ví dụ thì như đài phát hiện bị tên lửa tấn công NS-OAR cho Mig-35 này chẳng hạn.
(http://lib.rus.ec/i/31/315531/pic_59.jpg)
(http://paralay.com/mig35/optika.jpg)

- Trong các nhiệm vụ phổ biến có khả năng dẫn tới không chiến từ tầm trung tới tầm gần của Su-27/Su-30 thì đạn R-27 các loại phổ biến và hiệu quả hơn đạn R-77.

Anh Phong có thể chỉ ra nguyên lý hoạt động của HUD trên J-11B không và tại sao người Nga không trang bị nó cho Su-27/30 dù rằng Su-30 là máy bay đa năng có thể đánh biển lẫn đất  ? ;D

(http://i132.photobucket.com/albums/q35/flex297/LuoyangHUDJ-11B.jpg)

HUD bản chất là màn kính chuẩn trực dùng cho phi công trong không chiến, không phải cho chuyên đánh đất. Holographic HUD là cách thể hiện ánh xạ 3 chiều địa hình tích hợp trên màn kính chuẩn trực. Công nghệ này chỉ là 1 giải pháp hỗ trợ phi công bên cạnh màn hiển thị tinh thể lỏng HDD trên bảng công tác khi phi công vừa lo đánh đất vừa lo bị chặn kích.

Với Su-27/30 thì Nga xài HUD không kiểu quê kệch học đòi như J-11B của Tq. Khi đánh đất, người Nga đã có màn HDD phục vụ việc này.

Anh Phong cho em hỏi là thuật ngữ " Dielectric panels " tạm dịch bằng Gúc-gô là các tấm điện môi đúng không , tác dụng của chúng là gì? Trên Blog một người TQ nó nói thế này về khác biệt giữa J-11B và Su-27/30 có đúng không ??

" Dielectric panels on the stabilators not seen on any Russian variant "

(http://1.bp.blogspot.com/_kVBwT28EdRI/Swu2EZJCBTI/AAAAAAAAA_4/1NSdpocGLUI/s400/13.jpg)

Cái này em chú thích có đúng tên thiết bị trên phần đuôi J-11B không ?? ;D

(http://i478.photobucket.com/albums/rr142/cusuhao_08/J-11.jpg)

Cuối cùng xin hỏi về chức năng của các xe này ? ;D
(http://77rus.smugmug.com/Military/Lipetsk-Aviation-Center/i-KqL4hTh/0/L/LipetskAviacenter76-L.jpg)

(http://i478.photobucket.com/albums/rr142/cusuhao_08/LipetskAviacenter78-L.jpg)

Nát hết cả tóp này rồi. Anh huyphong giả nhời nốt lần này thôi nhé 8) Lần sau tiồng chí đưa câu hỏi lên tóp hỏi đáp.

"Dielectric panels" là tấm chụp điện môi dùng để đậy các ăng ten thu phát của thiết bị vô tuyến điện tử. J-11B chỉ cơ 2 tấm chụp điện môi ở mép trước cánh đuôi ngang có thể nhìn thấy từ phía mặt dưới. Mặt trên có 2 tấm phản quang để nhận diện. Các loại Su-33 (Su-27KM) và Su-35 (Su-27M2) của Nga đã có tấm kiểu này và bị Tq cóp nhặt rồi về tự sướng tào lao ;D

Sai 1, đúng 1 8) Bên mép sống đuôi là các khối phóng đạn mồi nhiệt và gây nhiễu vô tuyến của tổ hợp gây nhiễu thụ động APP-50. Trên hình có thể thấy cả thảy 32 khối, mỗi khối có 3 đạn = 96 đạn.

Dấu hỏi là ăng ten thu của tổ hợp cảnh báo bị chiếu xạ vô tuyến SPO-15M.

Xe này viết đúng phải là UGZS.MA-131 và được gọi là xe cấp khí ni tơ. Xe này chuyên dùng cấp khí ni tơ cho các bình chứa chất khí trơ ngăn cháy nổ bình nhiên liệu trên máy bay và dùng để ép rút dầu thừa sau mỗi chuyến bay -> vì thế nó trong biên chế đội xe hút nạp dầu 8)

Xe này được gọi là xe khí nén và tên đúng của nó phải là xe UKS-400, nỏ phải VZ-20-350. Xe này cấp khí nén khởi động động cơ tuốc bin phản lực và cấp khí điều hòa cho máy bay khi nằm đất.

Đăng lại bài viết tìm hiểu hoạt động huấn luyện của Su-30MK2 Việt Nam 8)

---


(Tấn Tú/TNO - 15/04/2012 3:55)

18 giờ 50, từ đài chỉ huy, sau khẩu lệnh của thượng tá Ngô Quang Hiền, Tham mưu trưởng Trung đoàn không quân tiêm kích 935, thuộc Sư đoàn không quân 370, các phi công nhanh chóng leo lên máy bay và nổ máy…

Đối với các đơn vị không quân, huấn luyện ban đêm là một nhiệm vụ vô cùng quan trọng và đầy thử thách. Bay đêm, các phi công phải làm việc trong điều kiện tầm nhìn, quan sát địa tiêu, địa hình... hạn chế, dễ bị căng thẳng. Thế nhưng vượt qua những trở ngại đó, các phi công của Trung đoàn 935 luôn hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ để sẵn sàng chiến đấu và chiến thắng trong mọi hoàn cảnh.

Những trận đánh huyền thoại

Sau chuyến bay trinh sát khí tượng của thượng tá Tham mưu trưởng Ngô Quang Hiền và thượng tá phó trung đoàn trưởng quân sự Trần Văn Dũng, tất cả các phi công của đơn vị quây quần quanh bàn ăn, nạp năng lượng đợi giờ xuất kích. Tại đây, chúng tôi được nghe về những chiến công đánh đêm lẫy lừng của các thế hệ phi công đầu tiên của Không quân nhân dân Việt Nam anh hùng.

Chiến công đánh đêm đầu tiên của Không quân Việt Nam là của anh hùng phi công Lâm Văn Lích. Từ 2 cuộc thế chiến, tới chiến tranh Triều Tiên, cho đến thời điểm 1966, chưa một phi công nào làm được chuyện tương tự như ông: bay đêm trên máy bay MIG 17, trong 1 phút bắn rơi 2 máy bay đối phương.

Thời đó, không quân tiêm kích của ta chưa có lực lượng bay đêm. Đánh ban đêm là khó nhất. Ác cái là ở thời điểm đó, máy bay Mỹ đánh cả ngày lẫn đêm. Cho đến đêm 3.2.1966, khi phi công Lâm Văn Lích cất cánh thì điều chưa thể đã thành có thể. Đang bay, ông nghe tiếng nói từ mặt đất: “Chú ý. Phía trước 8 km có địch”. Sau vài vòng đeo bám 2 chiếc máy bay Mỹ, khi chỉ còn cách 600m, ông chọn chiếc đang bay bên trái và nhấn cò súng, những luồng đạn đỏ rực xé màn đêm cắm vào thân máy bay đối phương, nó chao đảo và bùng cháy. Ngay lúc đó, chiếc máy bay còn lại mở hết tốc lực để chạy. Không chần chừ, vừa tăng tốc, ông vừa đưa mục tiêu vào vòng ngắm và siết cò súng một lần nữa, chiếc thứ 2 cháy bùng lên. Cả 2 chiếc ông bắn hạ chỉ trong 1 phút...

Chiến công đánh đêm nổi tiếng kế tiếp là của anh hùng Phạm Tuân. Vào đêm 27.12.1972, sau khi cất cánh trong đêm tối, với sự dẫn đường tài tình của bộ phận mặt đất, ông đã bay xuyên qua đội hình những máy bay bảo vệ để tiếp cận pháo đài bay B52 rồi phóng 2 quả tên lửa, trở thành phi công đầu tiên của Việt Nam hạ gục pháo đài bay B52 của Mỹ. Rồi trong trận chiến lúc 21 giờ 41 ngày 28.12.1972, phi công anh hùng liệt sĩ Vũ Xuân Thiều trên chiếc MIG 21, vượt qua hàng rào máy bay tiêm kích của đối phương, tiếp cận và phát hiện B52. Được lệnh, ông vào công kích. Sau khi bắn 2 quả tên lửa mà B52 chỉ bị thương, ông đã dùng chiếc MIG 21 của mình làm quả đạn pháo thứ 3, lao vào máy bay Mỹ. Chiếc B52 tan xác...


Bay với tình yêu Tổ quốc

Trên đài chỉ huy bay, chúng tôi nghe liên tục, rõ ràng những khẩu lệnh liên lạc của máy bay với mặt đất. Biên đội bay đầu tiên là của 2 tiêm kích mang số 39 và 05. Số 39 do thượng tá trung đoàn trưởng Nguyễn Xuân Tuyến và thượng tá, chính trị viên phi đội 2 Trần Quốc Toản điều khiển. Số 05 do thượng tá chính ủy trung đoàn Trần Trọng Tuyến và thiếu tá phi đội trưởng Đỗ Mạnh Hùng điều khiển. Sau khẩu lệnh cất cánh của chỉ huy bay, 2 chiếc Su 30 MK2 gầm lên dũng mãnh rồi nối đuôi nhau bay vút vào bầu trời đêm, chúng tôi chỉ kịp thấy những luồng lửa cháy đỏ, rực sáng từ đuôi của những chiếc phản lực.

Trở về căn cứ sau gần 60 phút quần đảo trên không, những chiếc tiêm kích Su 30 MK2 nhẹ nhàng đáp xuống đất, nạp thêm nhiên liệu, chuẩn bị cho những chuyến bay kế tiếp. Giữa lúc nghỉ ngơi, chúng tôi gặp các phi công vừa về từ bầu trời đêm và được biết thêm nhiều điều thú vị.

Thiếu tá Đỗ Mạnh Hùng, biên đội trưởng biên đội 1, phi đội 2 cho biết: Bay đêm khó hơn bay ban ngày, các phi công phải tập trung tinh lực nhiều hơn, phải tập luyện nhiều để có thể sử dụng các thiết bị một cách chính xác. Ban đầu cũng ngại, lo nhất là lúc hạ cánh, sợ không xác định được chính xác thời điểm tiếp đất. Thế nhưng khi bay được, bay tốt rồi thì cảm giác rất sướng. Thấy mình trưởng thành hơn, vững vàng hơn khi bước vào buồng lái làm nhiệm vụ…

“Bay đêm thích lắm, thấy mặt đất điện sáng lung linh, những con đường sáng trưng ánh điện, những tòa cao ốc rực rỡ dưới ánh đèn... càng thêm yêu đất nước mình”, thiếu tá Ngô Quốc Tiến, biên đội trưởng phi đội 1 tâm sự. Anh nói: “Là phi công chiến đấu thì phải bay được cả ngày lẫn đêm. Muốn làm được như thế thì phải phấn đấu, nỗ lực rèn luyện thật nhiều để khi cần áp dụng ngay vào nhiệm vụ chiến đấu”.

Lúc chúng tôi hỏi có mệt không khi phải huấn luyện đêm, thượng tá Trần Hải Âu nói rất ngắn: “Phải bay nhiều mới thành thục bay ngày lẫn đêm để sẵn sàng làm nhiệm vụ...”.

Sau khi hoàn thành chuyến bay huấn luyện, thượng tá trung đoàn trưởng Nguyễn Xuân Tuyến cho biết, những năm qua, toàn đơn vị phải làm rất nhiều nhiệm vụ. Ngoài việc chuyển loại cho phi công đến từ các đơn vị khác, nhiệm vụ quan trọng nhất của đơn vị là huấn luyện sẵn sàng chiến đấu cả ngày lẫn đêm với mọi tình huống rồi huấn luyện trên biển... Với cường độ huấn luyện như trên, đơn vị sẵn sàng đáp ứng nhiệm vụ tác chiến trong chiến tranh công nghệ cao.

Bộ ảnh kèm theo bài viết "Xuất kích trong đêm" về Su-30MK2 do Bạch Dương thực hiện trên TNO 8)

---









---

Huyphong sẽ quay lại giải thích về các bức ảnh này tại thời điểm thích hợp ;D

Một Ngày Với Su-30MK2 Máy Bay Tiêm Kích Đa Năng Siêu Âm

http://www.youtube.com/watch?v=z20gvBVxHsg

Bác huyphong cho em hỏi, không chiến trong tầm nhìn là trong khoảng cách bao nhiêu, và không chiến ngoài tầm nhìn là ở khoảng cách bao nhiêu, em tim thông tin thì thấy chỗ bảo 20km, chỗ bảo 15 km.

15 km là dogfight còn trên 30 km là BVR

Cự li không chiến trong tầm nhìn (WVR = Within Visual Range) và ngoài tầm nhìn (BVR = Beyond Visual Range) là cách qui ước không chính thức ở phương Tây khi bàn về chiến thuật và vũ khí chiến đấu đối không.

Tầm nhìn (VR = Visual Range) dùng chỉ cự li quan sát xa nhất bằng mắt thường của phi công chiến đấu đối với mục tiêu là phương tiện bay có kích cỡ máy bay tiêm kích của đối phương. Cự li VR được qui ước là 15 dặm (= 25km), dưới 15 dặm được gọi là WVR, còn ngoài 15 dặm được gọi là BVR.

dogfight thì chắc chỉ dưới 5 km thôi bác, nó là cận chiến đánh quần.

Bác huyphong tiếp tục topic này đi. Bài đang hay quá nhưng bị ngưng giữa chừng.

Theo em được biết hệ thống radar Su-30MK2V nhà ta có tầm quét 400km, khả năng theo dõi đồng thời 15 mục tiêu và tấn công 4 mục tiêu trên không và 6 mục tiêu dưới đất. Qua nhiều lần tìm hiểu thì chỉ hệ thống radar quét mảng pha điện tử bị động (PESA) N011 Bars đáp ứng đủ các thông số này. Nhưng hệ thống này chỉ được  trang bị cho những chiếc Su-30MKI của Ấn Độ và Su-30MKM của Malaysia thôi mà? Vậy có đúng là Su-30MK2V của Việt Nam được trang bị radar này không? Mong các bác giải đáp cho em. :) :) :)

Radar của Su-30MK2V của nhà ta có tầm quét 150km trở lại thôi, Ngoài Su-35 ra ko có chiến cơ nào của Nga có tầm quét 400km cả . ;D

Có mig-31 tầm quét 500km bác ạ, nhưng là với mục tiêu to, còn mục tiêu nhỏ có gần 300km, vẫn kém cái IRbis-E của Su-35 ;D

Cự li quét tối đa của rađa tùy thuộc vào kích cỡ, tính chất và hướng vào của mục tiêu. Theo tài liệu kĩ thuật thì đài rađa của Su-30MK2 hiện có của ta có cự li quét tối đa tới 400km trong 1 chế độ quét nào đó và với 1 số loại mục tiêu gì đó 8)

Bác huyphong cho em hỏi về cái đoạn đỏ, chả nhẽ têm lửa R-77 tự phát ra được nguồn nhiễu hay là bác daibangden sơ suất  trong dịch thuật

Nguyên văn đoạn đó như thế này: "Ngoài ra, tên lửa còn có thể được dẫn theo nguồn nhiễu." Anh daibangden chỉ hơi sơ suất 1 chút thôi.

Bác cho em hỏi thêm một câu hỏi nữa,đó là nếu những tên lửa đối không như R-77 có khả năng nhắm vào nguồn nhiễu thì liệu có kĩ thuật gây nhiễu nào vô hiệu hóa được điều này không bác

Ngắm vào nguồn nhiễu thì khắc phục bằng các biện pháp giả nguồn nhiễu trong và ngoài đội hình biên đội.

Đã sửa lại đoạn dịch sai, cám ơn bạn maxtien và anh huyphong :)

http://www.vnmilitaryhistory.net/index.php/topic,24318.msg370786.html#msg370786

Thế là thế nào vậy bác?

Đúng là Cự li quét tối đa của rađa tùy thuộc vào kích cỡ, tính chất và hướng vào của mục tiêu, cự li quét càng xa thì có thể chủ động trong không chiến. Nhưng trước đây, các chiến đấu cơ của Mỹ chỉ phân biệt rõ là mục tiêu gì trong khoảng cách 60km, còn bây giờ thì không biết thế nào? ;D

Su-27PU (Su-30) số hiệu 8526 chỉ huy biên đội 3 chiếc của Trung đoàn không quân 940 thực hiện bay tuần tiễu, trinh sát cụm đảo phía bắc (Song Tử Tây - Đá Nam) Quần đảo Trường Sa trong sáng ngày 15/6/2012.

4 phi công đứng bên trái thuộc biên đội Su-27 e940 vừa thực hiện chuyến bay công tác Trường Sa (thanhnien.com.vn)
(http://www.thanhnien.com.vn/Pictures20126/Nam/5/phi-cong.jpg)   

Có bác nào giải đáp dùm sự khác biệt giữa các lô Su-30MKI đời đầu bị Ấn trả lại với Su-27PU và Su-30MK2 với

(http://history-guns.net.ru/vvs/pict/su30k-1.jpg)

Lô 18 Su-30 mà Ấn thanh lý cho Nga là loại Su-30K do Nhà máy số 39 thuộc Liên hiệp Irkut chế tạo, được giao cho Ấn trong 2 đợt vào các năm 1997 (8 chiếc) và năm 1999 (10 chiếc). Đây là lô Su có ý nghĩa bước ngoặt cho sự thành công ngày nay của các biến thể Su-30 trên thị trường xuất khẩu máy bay chiến đấu của Nga và cứu sống tập đoàn Sukhoi sau khi Lxô tan rã. Năm 2004, Ấn định nâng cấp lô này theo chuẩn Su-30MKI Mác 3 nhưng sau lại thôi. Tính đến thời điểm hiện tại, lô 18 chiếc Su-30K này đang trong giai đoạn bảo dưỡng, nâng cấp lớn giữa hạn khai thác.

(http://old.nationaldefense.ru/dyn_images/img6279.jpg)

Su-30K là bản xuất khẩu đầu tiên của Su-27PU sau khi nó được đặt mã Su-30. Về hình thức, Su-27PU (bản chế thử 05), Su-30 nội địa (trang bị cho Viện thử nghiệm bay Gromov, Trung tâm thực hành chiến đấu và huấn luyện chuyển loại số 148, Trung đoàn không quân tiêm kích cận vệ số 54) và Su-30K hoàn toàn giống nhau về hình thức và nhiệm vụ. Các máy bay này đều được phát triển từ thiết kế Su-27UB (bánh đơn càng trước, chụp ăng ten vô tuyến trên đuôi đứng dạng vát), nhưng có thêm cần tiếp dầu, đèn pha chiếu cần, bố trí lại thứ tự cặp ống không tốc và đo nhiệt bên mạn trái máy bay (so với thứ tự trên Su-27UB). Sự khác nhau giữa Su-30K với Su-27PU/30 nội địa là ở khí tài ngắm bắn và dẫn đường: Su-30K được trang bị tổ hợp ngắm bắn BARS N-011 Mk1/OLS-30, còn Su-27PU/30 được trang bị tổ hợp ngắm bắn SUV-27. Cùng là cấu hình tiêm kích phòng không, nhưng Su-30K có tính năng khí tài tiên tiến hơn so với Su-27PU/30 nội địa của Nga.

Su-30MK2 là máy bay tiêm kích đa công năng của Tập đoàn Sukhoi nhưng do Liên hiệp KNaAPO phát triển dựa trên cấu hình chiến thuật đa công năng của Su-30MK. Ngoài 1 số khác biệt bên ngoài, thì giữa Su-30MK2 với Su-30K có khác biệt về chủ yếu về tổ hợp ngắm bắn: Su-30MK2 được trang bị tổ hợp ngắm bắn đa nhiệm không/không + không/đất SUV-VEP, trong khi Su-30K vẫn dùng BARS N-011 Mk1/OLS-30 đơn nhiệm mà chưa được nâng cấp theo các gói Bars Mk2 hoặc Mk3 đa nhiệm theo chuẩn Su-30MKI. So về đối không thì Su-30K tốt hơn Su-30MK2: Bars N001/OLS30 của Su-30K cùng lúc bám sát 15 mục tiêu và điều khiển vũ khí công kích 4 mục tiêu, trong khi SUV-VEP của Su-30MK2 chỉ bám sát được 10 mục tiêu và điều khiển vũ khí diệt 1 mục tiêu (diệt 2 mục tiêu xa/gần với loại Su-30MK2V). So về đánh đất/biển bằng vũ khí có điều khiển chính xác thì Su-30MK2 ăn đứt Su-30K.

Lô Su-30K của Ấn mới dùng được hơn chục năm nên tuổi thọ khung vỏ động cơ vẫn khai thác được. Nếu giá cả phải chăng và điều kiện hậu mãi tốt thì ta sang Nga tậu về làm tiêm kích phòng không và chiếm ưu thế trên không vẫn còn tốt chán 8)

"Các máy bay này đều được phát triển từ thiết kế Su-27UB (bánh đơn càng trước, chụp ăng ten vô tuyến trên đuôi đứng dạng vát), nhưng có thêm cần tiếp dầu, đèn pha chiếu cần, bố trí lại thứ tự cặp ống không tốc và đo nhiệt bên mạn trái máy bay (so với thứ tự trên Su-27UB)"
Nhất trí với ý kiến của bạn phongssi. Mình không muốn khơi lại cuộc tranh luận về những chiếc Su-27UB số hiệu 8526-27 mà có một số bạn cứ cho rằng đây là Su-27PU! tất nhiên ai chẳng mong muốn KQ ta được trang bị mb hiện đại, nhưng phải căn cứ vào thực tế (hình ảnh, tài liệu hiện có của nhưng chuyên gia thực sự về hàng không quân sự) mà xét đoán!
Nếu ai đã từng đọc các tài liệu:
 Tiếng Anh:
- Su-27_NXB Midland FRuA 2007_tác giả Gordon;
- Su-27 Flankers. New Generation_Midland RS-02 2001_Gordon

 Tiếng Nga (mình buộc phải dịch tiêu đề sách ra tiếng Anh do bởi font chữ Nga khó lưu):
- Su-27 Fighter_NXB Eksprint 2004_tác giả Moroz,Prikhodchenko,Kolobanov;
- Su-27 Fighter History_Air Fleet 2000_Fomin.
Thì khi đối chiếu, so sánh từ cấu hình máy bay bên trong và biểu hiện ra bên ngoài sẽ thấy rõ, phân biệt được Su-27PU; dòng Su-30MKK, MK2 với dòng Su-30K, Su-30MKI, MKA, MKM).
Chắc chắn hơn cả là khi chúng ta được ngồi vào buồng lái, hay có được tài liệu kỹ thuật của 2 chiếc máy bay này :)

có ai so sánh dùm em điểm vượt trội/hạn chế của su 30 nhà ta với j10, j11 của Trung Quốc không? em cảm ơn trước.

Các bác có thể cung cấp cho em về thông tin chi tiết và hình ảnh của máy bay Su-30KN như lịch sử phát triển, chức năng của máy bay, hệ thống điện tử, khí tài, radar, vũ khí, hình ảnh về buồng lái của Su-30KN được không ạ?

Đề nghị đ/c Huyphong dành thời gian so sánh các điểm khác biệt giữa loạt Su-30 mới ở TX với Su-30 ở BH:
(http://ttvnol.vcmedia.vn/images/56595/002_1340450085.jpg)
(Nguồn: bác panguyenttvnol)

Bác huyphongssi ơi sao bác không viết bài nữa vậy  ???

Có thứ mong chờ nhất là tổ hợp điều khiển vũ khí thì vẫn là SUV-VEP, nhưng là Mk3 chứ không phải Mk2 nha thủ trưởng 8)

Định danh máy bay tiêm kích Su-30

Mã trang bị Su-30

Mã trang bị phản ảnh bước chuyển đổi chương trình phát triển vũ khí đường không của Liên bang Nga trong giai đoạn đầu thời hậu Xô viết

(tiếp theo)

Trong giai đoạn hậu Xô viết, thị trường tiêu thụ máy bay tiêm kích Nga nói chung và Sukhoi nói riêng đã có sự chuyển dịch đáng kể. Nếu như dưới thời Liên xô trước đây, các nước đồng minh trong khối Vác xa va và các nước thế giới thứ ba nằm trên địa bàn chiến lược ở Trung Cận Đông được ưu tiên giới thiệu trang bị các dòng máy bay tiêm kích chủ lực chỉ sau nhu cầu trang bị nội địa. Nhưng trong giai đoạn hậu Xô viết, các nước lớn có tiềm lực kinh tế ở Châu Á như Ấn Độ, Trung Quốc, các nước Mĩ Latinh và khu vực Trung Phi nổi lên trên thị trường tiêu thụ máy bay và chuyển giao kĩ thuật hàng không quân sự của Liên bang Nga và Sukhoi. Nhóm nước sau đã khai thác những khó khăn trong quá trình chuyển đổi cơ cấu kinh tế và công nghiệp quốc phòng của Nga thời hậu Xô viết để tiếp cận công nghệ hàng không quân sự hiện đại nhưng giá rẻ của Sukhoi trong các đề án phát triển máy bay tiêm kích bị đình trệ do thiếu ngân sách, trong đó có các đề án phát triển máy bay tiêm kích tuần phòng phòng không và chỉ huy biên đội Su-30.


Cung cầu gặp nhau khiến Su-30 được phát triển từ đề án máy bay tiêm kích tuần phòng phòng không và chỉ huy biên đội Su-30 cho thị trường nội địa của Liên xô sang đề án máy bay tiến công xung kích tiền phương trang bị vũ khí chính xác cao Su-30MK cho các khách hàng nước ngoài, từ đó tạo tiền đề cho Sukhoi tích luỹ nguồn lực để phát triển tiếp các phiên bản của máy bay tiêm kích Su-27 và máy bay thế hệ sau theo hướng đa nhiệm và tích hợp các công nghệ vũ khí hàng không tiên tiến của thế giới.

(hết phần Định danh máy bay tiêm kích Su-30 (http://www.vnmilitaryhistory.net/index.php/topic,16876.msg240470.html#msg240470))

Bác Huyphong cho em hỏi sao phía trên bác nói là MK3 thì ở dưới bác lại chú thích là MK2V là sao ạ  ???
Với lại theo mấy bài trước của bác MK3 thì tổ hợp điều khiển vũ khí là Bars-M giống MKI chứ ạ, sao SUV-VEP cũng được xếp vào MK3 ạ  ???
Mong bác giải thích giùm em mấy thắc mắc và tiếp tục viết tiếp chuyên đề này, em cảm ơn bác  ;D

Bạn đừng lẫn giữa mác của riêng tổ hợp điều khiển vũ khí với mác máy bay.

Việc định danh Su-30 theo qui tắc thêm tiếp vĩ ngữ ưu tiên như thế này:
- Bản máy bay xuất khẩu thêm đuôi K (Коммерческий = Экспортный)
- Bản máy bay nhiều mục đích thêm đuôi M (Многоцелевой)
- Bản máy bay trang bị gói tổ hợp điều khiển vũ khí, vũ khí, dẫn đường và động cơ theo từng cấp độ (mác) hiện đại gọi theo Mark = Mk., với Mark 1 = Mk.1 là cấp độ cơ sở, các thế hệ sau gọi theo Mark + số thứ tự. Nếu chỉ nâng cấp 1 thứ trong gói tổ hợp thì không tính là 1 cấp độ hiện đại. Khi ghép cụm tiếp vĩ ngữ, trị số Mark được đặt sau tên chính hoặc ghép vào giữa các chữ theo thứ tự ưu tiên vừa nêu.
- Bản máy bay bán cho các nước nào được gọi theo cấp độ hiện đại hóa và thêm chữ viết tắt tên nước mua.

Trên cơ sở qui tắc này, 1 số Su-30 của ta được gọi như sau:
+ Su-30MK2 = Su-30MK Mk.2 được gọi đầy đủ là máy bay tiêm kích Su-30 nhiều mục đích dành cho xuất khẩu thế hệ thứ 2. Su-30MK Mk.1 = Su-30MKK là bản xuất khẩu cho KQTQ, còn Su-30MK Mk.2 = Su-30MKK Mk.2 là bản xuất khẩu cho HQTQ. Vn mua đợt đầu các Su-30MK2 cấu hình cơ bản tương tự loại Su-30MKK Mk.2 được bán cho HQTQ, nhưng có khác biệt về tổ hợp dẫn đường.
+ Su-30MK2V được gọi đầy đủ là máy bay tiêm kích Su-30 nhiều mục đích xuất khẩu cho Vn thế hệ thứ 2. Su-30MK2V trang bị tổ hợp điều khiển vũ khí SUV-VEP Mk.3, trong khi Su-30MK2 là SUV-VEP Mk.2 và Su-30MKK là SUV-VE Mk.1

Em cảm ơn bác  :)
Bác cho em hỏi SUV-VEP Mk3 hơn các Mk trước ở những điểm nào được không ạ  ;D

Hoặc là chờ tới phần về tổ hợp điều khiển vũ khí trong chuyên đề này, hoặc là đặt câu hỏi ở chỗ thích hợp hoangviet0709 nhé 8)

Su-30MK2V số hiệu 8574 đang được chuẩn bị kỹ thuật, sẵn sàng xuất kích bỏ bom, rocket "không khôn":
(http://farm9.staticflickr.com/8436/7953269752_39cb7ceb8c_c.jpg)

Nhiệm vụ của máy bay tiêm kích Su-30

Là một loại vũ khí, trang bị kĩ thuật hiện đại của lực lượng phòng không và không quân chiến thuật, máy bay tiêm kích Su-30 có khả năng thực hiện nhiều loại hình nhiệm vụ chiến đấu khác nhau cả trong thời bình lẫn trong thời chiến. Tùy thuộc lực lượng chiến đấu hoặc quốc gia được trang bị mà các nhiệm vụ cụ thể của loại máy bay tiêm kích này sẽ có mức độ ưu tiên khác nhau.

Các nhiệm vụ của máy bay tiêm kích Su-30 bao gồm:

1. Chiếm ưu thế trên không (Завоевание превосходства в воздухе)
2. Tập kích đường không (Воздушное сражение)
3. Phòng không bảo vệ mục tiêu (Прикрытие объектов)
4. Hộ tống (Сопровождение)
5. Trinh sát (Разведка)
6. Tuần tiễu trên không (Боевой воздушный патруль)
7. Huấn luyện chiến đấu (Боевая подготовка)
  

(còn tiếp)

Nhiệm vụ chiếm ưu thế trên không của máy bay tiêm kích Su-30

Máy bay tiêm kích Su-30 thực hiện nhiệm vụ chiếm ưu thế trên không bằng cách thực hành các trận không chiến và tập kích đường không chống lại lực lượng máy bay tiêm kích địch đang hoạt động trên không và dưới mặt đất nhằm khống chế và làm chủ không phận trên chiến trường hoặc trên lãnh thổ đối phương, tạo điều kiện thuận lợi cho các lực lượng hiệp đồng chiến đấu thuộc không quân, hải quân và lục quân tiến hành thành công các nhiệm vụ tác chiến được giao.

Ưu thế trên không xuất hiện khi lực lượng tác chiến đường không của một bên có vị thế vượt trội trong tương quan so sánh với lực lượng tác chiến đường không của bên đối địch trong không phận trên chiến trường.

Ưu thế trên không được chia làm 3 cấp độ: ưu thế trên không hoàn toàn, ưu thế trên không cục bộ và thế quân bình trên không. Ưu thế trên không hoàn toàn là cấp độ khống chế không phận chiến trường cao nhất, theo đó lực lượng tác chiến đường không của đối phương đã bị vô hiệu hoặc khống chế hoàn toàn, lực lượng tác chiến đường không của ta đã làm chủ không phận và tiến hành yểm trợ các lực lượng hiệp đồng chiến đấu bên ta được an toàn thực hành tác chiến theo nhiệm vụ phân công trong không phận trên chiến trường hoặc trên lãnh thổ đối phương. Ưu thế trên không cục bộ là cấp độ lực lượng tác chiến đường không khống chế không phận chiến trường đối phương trong một phạm vi không gian và thời gian cụ thể khi diễn ra hoạt động tác chiến xác định của các lực lượng chiến đấu bên ta. Thế quân bình trên không là cấp độ khống chế không phận thấp nhất, theo đó lực lượng tác chiến đường không của hai bên ở thế giằng co và không chiếm được ưu thế trên không cục bộ trong không phận trên chiến trường.
  

Thực hiện nhiệm vụ chiếm ưu thế trên không, máy bay tiêm kích Su-30 tiến hành các hình thức tác chiến và chiến thuật nhằm vô hiệu thế trận không quân của đối phương như tiến vào khu vực tác chiến để thực hành các trận không chiến, tập kích đường không và tuần tiễu trực ban trên không trong không phận chiến trường cần chiếm ưu thế trên không.

Tiến vào khu vực tác chiến để thực hành các trận không chiến nhằm tiêu diệt lực lượng máy bay tiêm kích và lực lượng máy bay bảo đảm của đối phương đang hoạt động trong không phận trên chiến trường hoặc trên lãnh thổ đối phương.

Lực lượng máy bay tiêm kích của đối phương hoạt động trong không phận trên chiến trường hoặc trên lãnh thổ đối phương gồm các loại máy bay tiêm kích đánh chặn, máy bay tiêm kích chiếm ưu thế trên không và máy bay tiêm kích nhiều mục đích. Trong tác chiến đối không, đây luôn được xem là lực lượng tác chiến đường không của đối phương có tính năng kĩ chiến thuật hiện đại, lại được sự hỗ trợ của lực lượng máy bay bảo đảm và hệ thống phòng không mặt đất, nên quá trình tổ chức và thực hành cho máy bay tiêm kích Su-30 không chiến tiêu diệt chúng cần phải tạo được yếu tố bất ngờ và thế chiến thuật có lợi để khai thác hiệu quả các hệ thống vũ khí đối không tầm trung như tên lửa đối không tự dẫn ra đa bán chủ động R-27R1/R1E và tự dẫn ra đa chủ động RVV-AE, tên lửa đối không tự dẫn hồng ngoại R-27T1/T1E, cũng như khả năng cơ động siêu linh hoạt kết hợp tên lửa tự dẫn hồng ngoại R-73E và pháo bắn nhanh trong không chiến tầm gần của máy bay. 

Lực lượng máy bay bảo đảm của đối phương gồm các loại máy bay cảnh giới và chỉ huy trên không, máy bay chuyển tiếp chỉ huy, máy bay trinh sát và tác chiến điện tử, máy bay tiếp dầu. Đây là lực lượng máy bay có giá trị lớn trong chỉ huy tác chiến đường không, có tính năng hiện đại và luôn được lực lượng máy bay tiêm kích đông đảo hộ tống, bảo vệ chặt chẽ. Trong tác chiến đối không, lực lượng này luôn là mục tiêu ưu tiên xử lí hàng đầu của máy bay tiêm kích Su-30, với các loại tên lửa đối không tầm xa tự dẫn ra đa chủ động như RVV-BD/L được phóng từ ngoài hàng rào bảo vệ của lực lượng tiêm kích hộ tống của đối phương.

Tiến vào khu vực tác chiến để tập kích đường không tiêu diệt máy bay đối phương đang trú đỗ, chạy đà, xả đà trên mặt đất, phá huỷ đường băng và đường lăn sân bay, các kho chứa dầu máy bay và vũ khí hàng không, trung tâm chỉ huy và trạm ra đa dẫn đường không quân đối phương.

Duy trì tuần tiễu trực ban trên không và phong toả sân bay đối phương trong không phận chiến trường để duy trì ưu thế trên không đã chiếm được.

(Phần tiếp: Nhiệm vụ tập kích đường không của máy bay tiêm kích Su-30)

Nhận diện 1 số loại giá treo bom của Su-30 Vn 8)

2 điểm gắn vũ khí số 9 và 10 dưới ống hút khí động cơ của chiếc Su-30MK2V trên hình được gắn 2 giá treo bom BDZ-USK-A. Loại giá treo này đeo được bom thông thường và bom hiệu chỉnh tới 500kg, hoặc gắn các thùng đạn rốckét, bom chùm KMGU-2 hoặc bệ phóng APU-68UM cho các loại tên lửa đối đất họ Kh-2x

Chiếc Su-30KV (Su-27UBP = Su-27PU = Su-30) số hiệu 8527 này được gắn các vũ khí diễn tập đánh đất như sau: các điểm gắn vũ khí số 3a/b và 4a/b ở 2 bên cánh được gắn các giá treo bom BDZ-USK-B phía dưới đeo các thùng rốckét B-8M; 2 điểm gắn vũ khí số 9 và 10 dưới ống hút khí động cơ được gắn 2 giá treo bom BDZ-USK-B phía dưới đeo 2 bom tập P-50T

Chiếc Su-30MK2V cỏ mía này đeo 2 giá treo nhiều bom loại MBDZ-U6-68 dưới các điểm treo vũ khí số 3 và 4 ở 2 bên cánh khi tập cơ động thoát li mục tiêu sau bài ném bom.

Tiếp tục tìm hiểu về 1 số loại bệ phóng tên lửa sử dụng cho nhiệm vụ chiếm ưu thế trên không và tập kích đường không của Su-30MK2V:


Chiếc Su-30MK2V của e935 trong hình phía trên được gắn các loại bệ phóng tên lửa tính từ chóp cánh vào gồm: bệ phóng P-72 (dưới các điểm treo vũ khí số 5 và 6 dưới 2 bên cánh), bệ phóng AKU-58AE (dưới các điểm treo vũ khí số 11 và 12 dưới 2 bên gốc cánh) và bệ phóng AKU-470 (dưới các điểm treo vũ khí số 9 và 10 dưới ống hút khí động cơ). Các điểm treo vũ khí số 1 và 2 (dưới bụng), số 3, 4, 7 và 8 (dưới 2 cánh và chóp cánh) chưa được gắn bệ phóng, giá đeo bom hoặc thiết bị tác chiến điện tử như thiết kế.

Bệ phóng P-72/APU-73M1 (П-72/АПУ-73М1) dùng cho đạn đối không tự dẫn hồng ngoại tầm ngắn R-73E
(http://vympelmkb.com/MissImages/P-72.jpg)

Bệ phóng AKU-58AE (АКУ-58АЭ) dùng cho các họ đạn Kh-29, Kh-31, Kh-58 và Kh-59
(http://vympelmkb.com/MissImages/AKU-58E.jpg)

Bệ phóng AKU-470 (АКУ-470) dùng cho các họ đạn đối không tự dẫn hồng ngoại hoặc vô tuyến bán chủ động tầm trung R-27
(http://vympelmkb.com/MissImages/AKU-470.jpg)

Nhiệm vụ tập kích đường không của máy bay tiêm kích Su-30

Tập kích đường không là một trong các hình thức tác chiến chủ yếu và quan trọng nhất của máy bay tiêm kích Su-30, trong đó máy bay đơn lẻ hoặc phối hợp trong đội hình biên đội có sử dụng các loại vũ khí đối đất như bom hiệu chỉnh và tự dẫn, đạn tên lửa có điều khiển và tự dẫn, bom thông thường, bom chùm, đạn phản lực và pháo để bí mật và bất ngờ công kích các mục tiêu trên mặt đất và mặt nước của đối phương.
  

Tuỳ theo hướng tác chiến, phương thức hiệp đồng tác chiến với các đơn vị bạn hoặc độc lập tác chiến, cự li từ khu vực tác chiến tới đường chiến tuyến hoặc đường phân giới, máy bay tiêm kích Su-30 thực hiện tập kích đường không theo 2 nhóm nhiệm vụ: tập kích đường không trực tiếp trên tuyến và tập kích đường không vượt tuyến.

(Phần tiếp: Tập kích đường không trực tiếp trên tuyến)

Nhiệm vụ tập kích đường không của máy bay tiêm kích Su-30

Tập kích đường không trực tiếp trên tuyến

Tập kích đường không trực tiếp trên tuyến là việc thực hiện các đòn đột kích không quân qui mô chiến thuật và chiến thuật chiến dịch để yểm hộ hoả lực đường không trực tiếp cho các đơn vị bạn tác chiến trên mặt đất hay trên biển theo một kế hoạch hiệp đồng tác chiến chặt chẽ nhằm tiêu diệt lực lượng chiến đấu mặt đất và mặt nước làm nhiệm vụ tiến công hoặc phòng ngự của đối phương được bố trí trên hướng tác chiến của các lực lượng hiệp đồng.

Để thực hiện nhiệm vụ tập kích đường không trực tiếp trên tuyến, máy bay tiêm kích phải có tính năng đáp ứng được một số yêu cầu nhiệm vụ sau: duy trì tình trạng trực ban trên không trong thời gian tương đối dài trong khi chờ công kích mục tiêu theo lệnh gọi hoặc phương án hiệp đồng tác chiến với đơn vị bạn; mang được nhiều, đa dạng chủng loại và sử dụng hiệu quả các loại vũ khí đối đất và đối hải có điều khiển hoặc không có điều khiển để tấn công chính xác mục tiêu địch được chỉ thị hoặc tự phát hiện theo phương án hiệp đồng; tích hợp các trang thiết bị dẫn đường, thông tin liên lạc và điện tử hàng không tiên tiến để thực hiện các đòn đột kích không quân tầm thấp và phục vụ công tác hiệp đồng binh chủng hoặc độc lập tác chiến đơn chiếc trong khu vực tác chiến bị địch chế áp điện tử và chiếm ưu thế trên không.
  

Máy bay tiêm kích Su-30 mặc dù không được thiết kế chuyên nhiệm như các loại máy bay cường kích Su-25/39, nhưng các tính năng kĩ chiến thuật của nó hoàn toàn đáp ứng các yêu cầu nhiệm vụ tập kích đường không trực tiếp trên tuyến nêu trên.


Đối tượng tác chiến trong nhiệm vụ tập kích đường không trực tiếp trên tuyến của máy bay tiêm kích Su-30 là các trận địa phòng ngự, lực lượng chiến đấu phòng ngự trong công sự hoặc cơ động tiến công, triển khai ngoài công sự của địch, các đơn vị vũ khí, trang bị kĩ thuật tham gia hoặc yểm hộ tiến công, phòng ngự của địch, các sở chỉ huy, trạm thông tin tình báo, đài ra đa, phương tiện chế áp điện tử phục vụ chỉ huy chiến đấu của địch.

(Phần tiếp: Tập kích đường không vượt tuyến)

Nhiệm vụ tập kích đường không của máy bay tiêm kích Su-30

Tập kích đường không vượt tuyến

Tập kích đường không vượt tuyến là việc thực hiện các đòn đột kích không quân đơn lẻ, theo tốp hoặc tập trung, với qui mô từ chiến thuật tới chiến lược nhằm ngăn chặn, làm suy yếu và tiêu diệt các mục tiêu mặt đất, mặt nước giữ chức năng bảo đảm hậu cần, tiếp viện và phục vụ chiến đấu cho lực lượng tác chiến tuyến trước nằm sâu trong hậu phương hay vùng kiểm soát sau chiến tuyến của địch. 
  

Để thực hiện các đòn tập kích đường không vượt tuyến, máy bay tiêm kích Su-30 có tính năng đáp ứng các yêu cầu nhiệm vụ sau: tích hợp các trang thiết bị dẫn đường, thông tin liên lạc và điện tử hàng không tiên tiến để thực hiện các đòn đột kích không quân tốc độ cao ở tầm thấp, đơn lẻ hoặc theo đội hình vượt qua chiến tuyến để nhanh chóng và bí mật tiếp cận khu vực công kích mục tiêu trên đất địch; có lượng dầu liệu mang theo hoặc tiếp nhận trên không đủ để thực hiện các đòn tập kích đường không vào sâu trong hậu phương địch rồi quay về; trang bị vũ khí đối không và thiết bị chế áp điện tử mạnh để tự vệ trong quá trình vào công kích và thoát li mục tiêu; trang bị vũ khí đối đất và đối hải như bom, tên lửa thông thường hoặc tự dẫn tầm xa để công kích các mục tiêu được phòng không địch bảo vệ chặt chẽ.


Đối tượng tác chiến khi thực hiện nhiệm vụ tập kích đường không vượt tuyến của máy bay tiêm kích Su-30 là các mục tiêu phục vụ quân sự như đường xá, cầu cống, sân bay, bến cảng, phương tiện giao thông đường sắt, đường bộ và đường biển, nhà máy công nghiệp quốc phòng, các khu tập kết quân, quân nhu và phương tiện chiến tranh ở tuyến sau của địch.

(Phần tiếp: Phòng không bảo vệ mục tiêu)

Nhiệm vụ phòng không bảo vệ mục tiêu của máy bay tiêm kích Su-30

Nhiệm vụ phòng không bảo vệ mục tiêu của máy bay tiêm kích nói chung và máy bay tiêm kích Su-30 nói riêng là ngăn chặn không để các phương tiện trinh sát và tiến công đường không của địch đánh phá mục tiêu được giao.

Tuỳ theo khu vực và hướng tác chiến, mục tiêu được giao bảo vệ của máy bay tiêm kích Su-30 có thể bao gồm các trận địa phòng ngự, khu vực tập trung binh lực và vũ khí, trang bị kĩ thuật phục vụ tiến công ở tuyến trước, các kho trạm hậu cần vật tư chiến đấu, tuyến đường và phương tiện giao thông, căn cứ hải quân, phòng không và không quân, cơ sở công nghiệp quốc phòng, cơ sở kinh tế chính trị ở tuyến sau.
  

Với các tính năng kĩ chiến thuật tiên tiến, máy bay tiêm kích Su-30 có thể được khai thác linh hoạt cho nhiệm vụ phòng không bảo vệ mục tiêu theo các hình thức tác chiến như trận không chiến, bay bảo đảm chiến đấu và hoạt động chiến đấu thường xuyên; theo hình thức chiến thuật chặn kích và phục kích; theo các phương pháp hoạt động chiến đấu như đánh chặn từ vị trí trực ban trên sân bay hoặc trên không, đánh chặn theo lệnh dẫn đường mặt đất hoặc tự tìm kiếm phát hiện mục tiêu.

(Phần tiếp: Hộ tống)

Su-30M2 số hiệu 10 thuộc Căn cứ không quân số 6972 Không quân Nga tại Krimsk được trưng bày với đầy đủ cơ số vũ khí phòng không bảo vệ mục tiêu: 4 đạn R-27R1E, 2 đạn R-27T1E và 4 đạn R-73 (Max Bryansky/airliners.net)

(http://cdn-www.airliners.net/aviation-photos/middle/8/8/0/2065088.jpg)

Kiến thức thì dù có nhiều máy cũng có lợi .
Nhưng em mong nó rỏ về Su 30MK2 của Việt Nam và Su 30MKK của Trung Quốc , để mội người tiện so sánh và hiểu thêm về máy bay được trang bị trong biến chế nước ta, chứ em thấy diễn đàn toàn nó vũ khí mà nước Nga sử dụng mà ít nhắc đến vũ khí được trang bị của Việt Nam .

Nhiệm vụ hộ tống đường không của máy bay tiêm kích Su-30

Hộ tống đường không là việc điều phái máy bay tiêm kích bay hộ tống đối tượng bay được bảo vệ trên từng phần hoặc toàn bộ đường bay nhằm tránh bị can thiệp, uy hiếp an toàn bay hoặc hoạt động chặn kích, chống chặn kích của đối phương đối với lực lượng tác chiến đường không của ta.

Nếu như đối tượng bảo vệ của nhiệm vụ phòng không bảo vệ mục tiêu là các mục tiêu mặt đất của ta, thì đối tượng bảo vệ của nhiệm vụ hộ tống đường không là các phương tiện bay hoạt động trong các vùng trời và khu vực tác chiến có mức độ quản lý và chiếm ưu thế trên không khác nhau.

Để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ hộ tống đường không, máy bay tiêm kích thực hiện nhiệm vụ này phải có khả năng bay đường dài, có hệ thống vũ khí, khí tài đối không tiên tiến, cũng như có hệ thống thông tin liên lạc tầm xa giữa máy bay làm nhiệm vụ hộ tống với đối tượng được hộ tống và với các sở chỉ huy quản lý vùng trời, giữa máy bay làm nhiệm vụ hộ tống với lực lượng máy bay tiến công đường không và lực lượng máy bay bảo đảm.
  

Nhờ có lượng dự trữ dầu liệu lớn và khả năng nhận tiếp dầu trong quá trình bay, hệ thống dẫn đường, thông tin liên lạc, thiết bị điện tử hàng không hiện đại và mang được nhiều loại vũ khí đối không, máy bay tiêm kích Su-30 phù hợp với nhiệm vụ hộ tống đường không tầm xa trong các cấp độ quản lý vùng trời và chiếm ưu thế trên không khác nhau.

Nhiệm vụ hộ tống đường không của máy bay tiêm kích Su-30 theo đối tượng hộ tống gồm:

- Hộ tống chuyên cơ chở các nhân vật lãnh đạo nhà nước, lãnh tụ đảng phái, tôn giáo và các yếu nhân khác thuộc diện có tiêu chuẩn bảo vệ đặc biệt khi bay trong các vùng trời có nguy cơ bị uy hiếp an toàn bay hoặc can thiệp trên không trái phép vào máy bay.

- Hộ tống các phương tiện bay có ý nghĩa hay giá trị đặc biệt thuộc diện cần được theo dõi, bảo vệ khi hoạt động trên không như tàu vũ trụ khi quay về trái đất, máy bay thử nghiệm thế hệ mới, v.v.

- Hộ tống đội hình máy bay tập kích đường không gồm các máy bay tiến công đường không (cường kích, ném bom) và máy bay bảo đảm (tiếp dầu, trinh sát, cảnh giới và chỉ huy trên không, chuyển tiếp chỉ huy và thông tin) chống lực lượng máy bay chặn kích của địch trong thế trận trên không.

- Hộ tống đội hình máy bay tiêm kích phòng không chặn kích lực lượng máy bay tập kích đường không của địch.

(Phần tiếp: Trinh sát)

Nhiệm vụ trinh sát đường không của máy bay tiêm kích Su-30

Trinh sát đường không là việc sử dụng phương tiện bay để thực hiện hoạt động thu thập các tin tức cần thiết về tình hình địch và môi trường tác chiến trên không nhằm phục vụ công tác lập kế hoạch, chỉ huy, thực hành chiến đấu và đánh giá hiệu quả tác chiến cho các lực lượng của ta.

Đối tượng chính của hoạt động trinh sát đường không phục vụ công tác lập kế hoạch và thực hành tác chiến không quân là các thông tin về mục tiêu địch cần công kích, thế trận phòng không và không quân được địch bố trí để bảo vệ mục tiêu cần công kích và tình hình khí tượng khu vực tác chiến.
  

Máy bay tiêm kích Su-30 có thể thực hiện nhiệm vụ trinh sát đường không bằng mắt thường của phi công, bằng thiết bị vô tuyến điện tử trên khoang hoặc các khí tài trinh sát chuyên dụng đeo ngoài như máy chụp không ảnh in phim hay truyền hình, ra đa quét ảnh địa hình, khối trinh sát vô tuyến điện tử.

Các nhiệm vụ trinh sát đường không cụ thể của máy bay tiêm kích Su-30 gồm:

- Trinh sát khí tượng không vực, khu vực tác chiến bằng mắt trước ban bay huấn luyện, ban bay diễn tập hoặc trận tập kích đường không.

- Trinh sát vô tuyến điện tử bằng thiết bị điện tử trên khoang hoặc đeo ngoài phục vụ công kích mục tiêu và chế áp hệ thống phòng không địch trước, trong quá trình công kích mục tiêu.

- Trinh sát không ảnh mục tiêu, khu vực tác chiến bằng thiết bị chụp ảnh, chụp ảnh truyền hình, thiết bị quét địa hình vô tuyến hoặc quét hồng ngoại đeo ngoài.


(Phần tiếp: Tuần tiễu trên không)

Một số bộ khí tài trinh sát đường không đeo ngoài trang bị cho máy bay tiêm kích Su-30

Bộ khí tài trinh sát đường không tích hợp EL/M-2060P

Bộ khí tài trinh sát đường không tích hợp EL/M-2060P được trang bị cho máy bay tiêm kích Su-30MKI để thực hiện các nhiệm vụ trinh sát đường không từ chiến thuật tới chiến lược trong mọi điều kiện khí tượng. Bộ khí tài trinh sát EL/M-2060P do Tổ hợp Các hệ thống ELTA thuộc Tập đoàn Công nghiệp Hàng không Israel (IAI) chế tạo, gồm 3 cấu phần chính là khối trinh sát trên không, trạm khai thác mặt đất và khối chuyển tiếp dữ liệu.


Khối trinh sát trên không của bộ khí tài EL/M-2060P gồm 2 hệ trinh sát là hệ ra đa quét ảnh địa hình khẩu độ tổng hợp (SAR) kết hợp lọc mục tiêu di động (GMTI) và hệ ra đa quang điện tử cho ảnh thường và ảnh nhiệt, có thể hoạt động theo 2 chế độ là quét dải địa hình từ xa và quét điểm phân giải cao. Ảnh ra đa thu được từ các chế độ quét này được lưu vào bộ nhớ kĩ thuật số của khối trinh sát để khai thác sau khi kết thúc nhiệm vụ hoặc qua khối chuyển tiếp dữ liệu 2 chiều truyền về trạm khai thác mặt đất để khai thác tựa theo thời gian thực.


Không quân Ấn Độ là khách hàng đầu tiên đặt hàng chế tạo bộ trinh sát EL/M-2060P theo các tiêu chí của mình theo cấu hình nêu trên. Bộ trinh sát EL/M-2060P của Ấn khác bộ EL/M-2060P của Không quân Israel ở chỗ Ấn độ không mua mà tự phát triển trạm khai thác mặt đất, đồng thời tích hợp khối ra đa quang điện tử 2 kênh do Công ti các hệ thống quang điện tử Elbit của Israel chế tạo để dùng kèm với khối ra đa SAR/GMTI.   

Một số bộ khí tài trinh sát đường không đeo ngoài trang bị cho máy bay tiêm kích Su-30 (tiếp)

Khối khí tài trinh sát kĩ thuật vô tuyến điện SIVA

Khối khí tài trinh sát kĩ thuật vô tuyến điện được trang bị cho máy bay tiêm kích Su-30MKI để thực hiện các nhiệm vụ trinh sát điện tử đường không phục vụ hoạt động chế áp phòng không. Khối khí tài trinh sát kĩ thuật vô tuyến điện SIVA do Cơ quan nghiên cứu khí tài điện tử hàng không quân sự Ấn Độ (DARE) phát triển theo yêu cầu của Không quân Ấn Độ. 


Khối khí tài trinh sát kĩ thuật vô tuyến điện SIVA có giao diện dữ liệu tương thích và được kích hoạt theo lệnh của phi công hoặc dựa trên tín hiệu cảnh báo từ hệ thống cảnh báo bị chiếu xạ ra đa cũng như các thiết bị điện tử hàng không liên kết biên đội trên máy bay tiêm kích Su-30MKI. Khi phát hiện nguồn phát xạ vô tuyến hoạt động trong băng sóng từ D tới J ở các chế độ sục sạo và bám sát từ các ra đa cảnh giới hay điều khiển hỏa lực mặt đất hoặc trên máy bay đối phương, hệ thống cảnh báo bị chiếu xạ ra đa trên máy bay thông báo qua tín hiệu âm thanh và đèn báo cho phi công, đồng thời kích hoạt khối khí tài SIVA để định vị nguồn phát theo phương pháp giao hội sóng, phân tích mẫu tín hiệu thu được và xác định các tham số về chế độ làm việc của đài phát để qua đó đề xuất phương án đối phó theo thời gian thực cho hệ thống điều khiển vũ khí chế áp trên máy bay hoặc phục vụ công tác lập kế hoạch chế áp cho chiến dịch tập kích đường không. Ở chế độ kích hoạt theo lệnh phi công, khối khí tài SIVA hoạt động trong chế độ sục sạo thụ động để phát hiện nguồn phát vô tuyến của địch.   

Khối khí tài trinh sát kĩ thuật vô tuyến điện SIVA có tổng khối lượng 100kg, được thiết kế để đeo ngoài tại giá treo bệ tên lửa của máy bay nhưng không bị vứt bỏ trong quá trình thi hành nhiệm vụ, cấu tạo theo dạng mô đun gồm khối ăng ten thu có góc quét thụ động +/- 30o ở bán cầu trước, khối xử lí tín hiệu và định vị nguồn phát, khối giao diện và lưu trữ dữ liệu. Khối khí tài SIVA có độ sai số định vị nguồn phát chỉ từ 1 tới 2 RMS trong mọi tốc độ hành trình từ dưới âm tới siêu thanh của máy bay.

Phía dưới là 1 số hình đồ họa 3D của precise3dmodeling.com về máy bay tiêm kích Su-30MKI. Trong màu sơn ngụy trang và phù hiệu KQ Nga, loại Su-30MKI nội địa hóa này được gọi là Su-30SM.

(http://www.precise3dmodeling.com/gallery/images/su30mki_2_large.jpg)

(http://precise3dmodeling.com/models/images/su-30mki/su30mki_large.jpg)

Bộ quốc phòng Nga đặt mua 30 chiếc máy bay tiêm kích Su-30SM đưa vào trang bị trong Không quân từ nay tới năm 2015 để thay thế cho máy bay cường kích Su-24M. Ngày 21-9-2012, chiếc máy bay Su-30SM đầu tiên đã thực hiện chuyến bay kiểm tra tính năng sau khi xuất xưởng tại sân bay nội bộ của Nhà máy chế tạo máy bay Liên hiệp Irkutsk. Sau đó 4 ngày, chiếc Su-30SM thứ hai cũng bắt đầu các chuyến bay kiểm tra. Cả 2 chuyến bay này đều do tổ bay gồm phi công thử nghiệm Sergei Kostin and phi công hoa tiêu Pavel Malovechko thực hiện.

Chiếc máy bay Su-30SM đầu tiên mang màu sơn lót vàng nhạt đang trong quá trình kiểm tra (flightglobal.com)
(http://www.flightglobal.com/airspace/resized-image.ashx/__size/550x0/__key/CommunityServer.Discussions.Components.Files/324/4530.co_5F00_su30sm.jpg)

Máy bay tiêm kích Su-30KN nguyên mẫu và lô Su-30K đang được nâng cấp chuẩn Su-30KN cho khách hàng tại Nhà máy sửa chữa máy bay số 558 Baranovitch (Belarus):

Su-30KN (airforce.ru)
(http://www.airforce.ru/show/gelendzhik2000/Su-30KN-4.jpg)

Khung vỏ Su-30K được tháo rời trong quá trình nâng cấp chuẩn Su-30KN
(https://lh5.googleusercontent.com/-DmySYU9Wfis/UJbCCnh0p8I/AAAAAAAARCk/ww6a1CaKTQo/s720/IMG_0239.JPG)

Các bộ phận tháo ra từ khung vỏ Su-30K
(https://lh6.googleusercontent.com/-wmX0jSfjxdY/UJbCHsOx5pI/AAAAAAAARDI/EmMtvU7chaU/s720/IMG_0244.JPG)

Nhiệm vụ tuần tiễu trên không của máy bay tiêm kích Su-30

Nhiệm vụ tuần tiễu trên không của máy bay tiêm kích được tiến hành trên vùng trời quốc gia hoặc trên không phận chiến trường nhằm phát hiện và tiêu diệt các khí cụ bay của địch khi chúng tiến hành xâm nhập vùng trời mà đơn vị được giao quản lí, cũng như phát hiện kịp thời và ngăn chặn bước đầu đối với ý đồ tác chiến trên không, trên bộ và trên biển của địch.

Khác với hình thức trực ban trên không trong nhiệm vụ phòng không bảo vệ mục tiêu khi máy bay tiêm kích chủ yếu xuất kích với bán kính tuần phòng gần mục tiêu hoặc bay trên khu chờ theo sau lệnh báo động chuyển trạng thái sẵn sàng chiến đấu cấp 1, nhiệm vụ tuần tiễu trên không được máy bay tiêm kích thực hiện thường xuyên theo kế hoạch tác chiến được các cấp chỉ huy phê duyệt từ trước.
  

Máy bay tiêm kích Su-30 có dự trữ dầu liệu phục vụ hành trình dài, thiết bị liên lạc và vô tuyến điện tử trên khoang tiên tiến, tổ bay 2 người rất phù hợp với nhiệm vụ tuần tiễu trên không tầm xa.

Khi thực hiện các chuyến bay nhiệm vụ tuần tiễu trên không, máy bay tiêm kích Su-30 được trang bị vũ khí phù hợp với trạng thái sẵn sàng chiến đấu. Trong thời bình, vũ khí được trang bị cho nhiệm vụ tuần tiễu của máy bay tiêm kích Su-30 chủ yếu dùng để tự vệ và thường là pháo đối không cùng tên lửa tự dẫn hồng ngoại tầm ngắn.

(Phần tiếp: Chỉ huy trên không)

Hình 3D máy bay tiêm kích Su-30MKI/Su-30SM (nguồn trên ảnh)
(http://information2share.files.wordpress.com/2011/09/su-30mki.jpg)

Hinh trên là của máy bay Su-35UB mà bác Huyphong?

Thế hả 8) Em đừng bị ảo giác bởi màu sơn camô và số hiệu máy bay khi nhận diện kiểu loại nhé ;D

Su-30 gốc IAPO phát triển từ khung Su-27UB, còn Su-30/Su-35UB gốc KNaAPO phát triển từ khung Su-27SM/M kết hợp với dáng chung của Su-30 IAPO. Giữa chúng có nhiều tiểu tiết khác biệt phải tinh ý mới thấy được.

Theo số liệu mua sắm trong Các chương trình trang bị vũ khí cấp nhà nước giai đoạn 2011-2020 - GPV-2020 (Государственной программы вооружения на 2011–2020 годы - ГПВ-2020), thì tới năm 2020, KQ Nga sẽ loại biên chế các máy bay tiêm kích Su-30 cũ và trang bị mới 64 máy bay tiêm kích Su-30 thế hệ mới (4 máy bay tiêm kích Su-30M2 đã trang bị năm 2011 để thay thế mấy chiếc Su-30 đang dùng cho huấn luyện chuyển loại và 60 máy bay tiêm kích Su-30SM trang bị từ năm 2012 trở đi cho 2 trung đoàn thuộc KQ chiến thuật KQ và HQ)

(http://vpk-news.ru/sites/default/files/images/2012/10/22/06-02.jpg)

Mời các đ/c giải lao 1 chút với loạt bài "Những chuyện mới biết về phi công tiêm kích Việt Nam" có liên quan tới Su-30 của đ/c Đỗ Tiến Thụy trên Tạp chí Văn Nghệ Quân Đội:

Kì 1: GIAN NAN CON ĐƯỜNG ... "LÊN TRỜI"
09/11/2012 - VNQĐ online

Vào những năm cuối thập kỉ 80 của thế kỉ 20, Phạm Tuân, phi công tiêm kích đầu tiên trên thế giới hạ gục máy bay B52 Mỹ, cũng là người Việt Nam đầu tiên trở thành phi công vũ trụ đã trở thành thần tượng của bao thanh niên. Ước mơ trở thành phi công tiêm kích cháy âm ỉ nhưng mãnh liệt trong huyết quản lũ học sinh trung học chúng tôi. Năm 1986, trường tôi có một đoàn cán bộ của Quân chủng Không quân về tuyển người bằng cách vào từng lớp, đề nghị cô giáo cho tất cả lớp đứng lên để họ… nhìn. Chúng tôi, những chàng trai 16 tuổi vì đã mặc định câu nói “cao to như phi công” nên đứa nào cũng cố gồng mình, hít căng, ưỡn ngực, nhón chân… chỉ mong sao lọt được vào mắt xanh của những người tuyển dụng. Thế nhưng, những người tuyển chọn sau khi “lướt mắt” qua mấy chục lớp, chỉ có 5 người được mời đi khám tuyển. Và rồi có 4 người trở về với vẻ mặt thiểu não. Qua những gì họ kể, thì một người bị loại do… thối tai (thời ấy thanh niên nông thôn bơi lội trên sông hồ nhiều, thối tai là… bình thường). Một người bị loại do có sẹo mổ ruột thừa. Còn hai chàng kia, một chàng bảo tớ bị loại do thấp bé nhẹ cân. Chàng còn lại bảo tớ bị loại do... mắt một mí. Nghe họ kể thế, tôi đã bán tín bán nghi... Sau 24 năm, giờ tôi được gặp những phi công tiêm kích của Trung đoàn không quân 935, mọi sự hoài nghi của tôi đã được dần dần sáng tỏ.

Những ứng viên bị loại “từ vòng gửi xe”


Có thật sự cứ phải cao to mới có thể trở thành phi công? Nghe tôi hỏi thế, Thượng tá Chính ủy Trung đoàn 935 Trần Trọng Tuyến bật cười: “Đối với phi công tiêm kích, to cao đôi khi lại là một… nhược điểm! Vì hầu hết các khoang lái của máy bay tiêm kích đều được thiết kế nhỏ gọn. Người ‘cồng kềnh’ sẽ khó xoay sở trong chiến đấu và cả khi cần phải thoát li khỏi máy bay…”

Một ví dụ điển hình về việc phi công ‘cao to chưa hẳn đã tốt’, đó là trong những cuộc không chiến trên thế giới cuối thế kỉ 20, những phi công lái Mig-17, loại máy bay tiêm kích phổ biến thời ấy của Liên Xô, vì buồng lái rất hẹp nên khi nhảy dù, phi công bắt buộc phải thu chân lại trước khi ấn nút nhảy dù. Thế nhưng trong thực tế, có những phi công do chân… dài quá, hoặc thu chân về không kịp nên khi ghế dù phóng ra đã bị cắt cụt hai chân.

Câu cửa miệng “cao to như phi công” của dân ta hay nói,  hóa ra… sai!

Tôi đã gặp tất cả phi công của Trung đoàn 935, và nhận thấy rằng, họ đều là những người tầm thước, có người cao chưa tới 1m70.

“Đối với phi công tiêm kích, yêu cầu số 1 không phải là to cao, mà là sự nhạy cảm”, Thượng tá Trần Trọng Tuyến khẳng định.

Vậy sự nhạy cảm được đo lường bằng cách nào? Tìm hiểu thì biết rằng, ở vòng khám sơ tuyển được  tiến hành tại các cơ sở y tế ban chỉ huy quân sự huyện, thị xã, thành phố. Ứng viên phải trải qua các vòng khám sơ bộ về chiều cao, cân nặng, cột sống, chân tay… Những người có gan bàn chân dày (biểu hiện của người phản ứng chậm chạp); thuận tay trái (vì buồng lái máy bay đều bố trí những nút bấm quan trọng dành cho người thuận tay phải); những người chân vòng kiềng hoặc ngắn dưới 75cm  (khó sử dụng những bộ phận dùng chân trên máy bay); những người có chiều cao khi ngồi lớn hơn 93cm (vì sẽ chạm mui ca bin); những người có giọng nói không rõ ràng, mạch lạc (vì sẽ khó khăn trong liên lạc vô tuyến)… sẽ phải ngậm ngùi dừng bước.

Tiếp đến vòng khám chuyên khoa Tai-Mũi-Họng, Răng-Hàm-Mặt. Những người viêm xoang, viêm họng hạt, viêm tai, sâu răng, lệch hàm, vẹo mặt… đương nhiên không thể đi tiếp.


Ở nội dung khám tiếp theo, ứng viên phi công được làm điện tim, đo huyết áp, kiểm tra tâm lí… Bài kiểm tra trí nhớ với một bảng chữ được đưa ra trong vài chục giây rồi cất đi, ứng viên phải nói lại trong bảng có bao nhiêu chữ, là những chữ gì... Nội dung này đánh rụng kha khá ứng viên.

Ở vòng một, khó nhằn nhất là nội dung kiểm tra chức năng tiền đình. Ứng viên được ngồi mâm xoay tròn với tốc độ 40 vòng/phút. Sau mấy phút chịu “lắc lư như lên đồng” trên mâm, ứng viên bước xuống và được yêu cầu đi trên một đường thẳng. Đa phần ứng viên bước xuống từ mâm xoay phải đi… “xoắn quẩy”, đồng nghĩa với việc ra về. Chỉ những người đi hơi “liêu xiêu” một chút là có thể tiếp tục được chọn khám vòng 2 tại Viện Y học Hàng không.

Mắt một mí không thể làm phi công?

Tôi đã dành câu hỏi này cho phi công Đào Quốc Kháng, Chủ nhiệm Chính trị Trung đoàn 935. Anh Kháng cười cười giải thích: Đối với phi công, thị giác là tối quan trọng. Ở vòng khám mắt, sau khi vượt được vòng đo thị lực với kết quả 10/10, thậm chí là 12/10, ứng viên phải trải qua những bài test để kiểm tra độ thích ứng sáng-tối bằng cách nhìn vào một bóng đèn sáng cho đồng tử co lại, rồi đèn đột ngột tắt phụt, một bảng chữ được đưa ra để xem ứng viên mất bao nhiêu thời gian mới có thể đọc được. Người bình thường đi từng sân nắng vào nhà đã thấy tối mắt phải mất mấy phút mới có thể nhìn mọi vật. Nhưng đối với ứng viên phi công, dưới 60 giây mà chưa đọc được bảng chữ trước mặt thì đương nhiên là… đừng mơ lái máy bay!

Ở bài kiểm tra độ nhạy màu sắc, ứng viên phi công phải nhìn vào một bảng chữ cái nhỉ li ti có nhiều màu khác nhau… Nhiều ứng viên thị lực rất tốt nhưng lại bị… ‘mù màu’, không phân biệt được chữ nào xanh chữ nào đỏ. “Có nhiều người mắt một mí bị đánh trượt, nhưng sự thực là trượt do ‘mù màu’ hoặc thích ứng ánh sáng kém thôi. Nếu cứ mắt một mí là không thể lái máy bay tiêm kích thì hóa ra Trung Quốc, Triều Tiên, Nhật Bản…, những nước ấy công dân họ toàn mắt một mí, thì họ không có phi công ư?”, anh Kháng hóm hỉnh nói.

Ở vòng khám tuyển 2, ứng viên phải trải qua tất cả những bài đã kiểm tra ở vòng 1 với yêu cầu nghiêm ngặt hơn. Ví như ở vòng 1 ứng viên chỉ phải ngồi mâm xoay tay để kiểm tra chức năng tiền đình, thì ở vòng hai họ phải ngồi… mâm điện. Mâm điện quay nhanh hơn với tốc độ chóng mặt 60 vòng/phút. Đầu óc quay cuồng. Ruột gan cuống thốn… Thế nên sau mấy phút, nhiều người vừa bước khỏi ghế điện đã… “đổ cái rầm”.

Khắc nghiệt nhất ở vòng này là nội dung kiểm tra sức chịu đựng trong môi trường giảm áp. Ứng viên được đưa vào một khoang máy kín mít có hệ thống hút chân không. Áp suất được điều chỉnh giảm xuống, oxy được rút bớt ra để môi trường trong khoang máy tương đương với máy bay đang độ cao 5000 mét. Trong 30 phút ở môi trường áp thấp, thiếu ôxy, ứng viên sẽ phải kiểm tra chức năng khí áp tai, khí áp xoang, độ nhạy của thính giác, thị giác, công năng hô hấp của phổi… Nhiều ứng viên “mắt tinh, tai thính, thở đều” trong điều kiện bình thường, nhưng chỉ mấy phút vào buồng giảm áp là đã “mắt mờ, tai ù, mũi nghẹt”. Nhiều người hốt hoảng, mặt tái mét. Có người không chịu nổi đã ngất xỉu. Đây là cửa ải kiểm tra sức khỏe cuối cùng, cũng là cửa ải đã cho… “hạ cánh” bao nhiêu “giấc mơ bay”.

Có sức khỏe rồi, nhưng để thành phi công tiêm kích thì… chưa chắc


Trước những năm 90, những người trúng tuyển qua hai vòng kiểm tra sức khỏe được tập trung về Trường dự bị Không quân Mai Lĩnh để học văn hóa, ngoại ngữ… Tại đây họ phải chứng tỏ được học lực, ý thức rèn luyện, phẩm chất tư cách đạo đức… Nhiều người đã phải “nằm chờ” tới 5-6 năm vẫn chưa vượt được qua được các kì thi văn hóa, sát hạch ngoại ngữ, bình xét phẩm chất đạo đức, lối sống…  “Chưa có nghề nào mà tỉ lệ ‘rơi rụng’ lại cao như nghề phi công tiêm kích. Riêng khóa tôi, cả nước tham gia dự tuyển lên tới 26.000 người, nhưng cuối cùng chỉ có 60 người được chọn gửi sang Liên Xô học. Nhưng số này cũng lại bị loại dần, bây giờ chỉ còn đúng 5 người trở thành phi công tiêm kích siêu âm”, Thượng tá Trần Trọng Tuyến cho hay.

(còn tiếp)

PHI CÔNG TIÊM KÍCH – BẰNG CẤP VÀ ĐẲNG CẤP
Tiếp theo Kì 1

Trong kháng chiến chống Mỹ, phi công chiến đấu Quân đội nhân dân Việt Nam được đào tạo tại nước ngoài. Sau giải phóng, chúng ta vẫn phải “nhờ” bạn giúp đỡ. Nhưng từ khi Liên Xô sụp đổ, chúng ta phải tự lực cánh sinh. Và Việt Nam đã trở thành nước đầu tiên ở Đông Nam Á đào tạo được phi công tiêm kích.

Từ giảng đường đến phi trường- “con đường dài dằng dặc”

dù học ở trong hay ngoài nước thì qui trình đào tạo một phi công chiến đấu đều khe khắt như nhau. “Nhiều người cứ tưởng khi sang Liên Xô là được bay ngay. Nhưng còn chán!”, Thượng tá Trần Trọng Tuyến cho biết.

Tuy đã học ngoại ngữ một năm ở Việt Nam, nhưng khi sang Liên Xô, các học viên phải mất thêm một năm nữa cho việc trau dồi tiếng Nga, rèn luyện thể lực và học lái máy bay… trên giấy. Nghĩa là học về nguyên lí cấu tạo, hoạt động của các loại máy bay… Phải sang năm thứ 2 học viên mới được tiếp cận máy bay thật. Nhưng cũng chỉ là học lái… nguội. Nghĩa là làm quen với buồng lái của các loại phi cơ tiêm kích mà thôi.

Trong các bài tập dưới đất, khó khăn nhất là việc tập phản xạ trong khoang lái tối. Hàng mấy trăm nút điều khiển nhỏ li ti, dày chi chít, học viên phải căng mắt ra nhìn, ấn và gọi tên chính xác từng nút. Chậm một tích tắc là không đạt yêu cầu. Sai một nút coi như… xong! Bởi đối với tốc độ của máy bay tiêm kích siêu âm, chậm một phần mười giây hoặc ấn nhầm nút điều khiển đồng nghĩa với việc phá hủy máy bay. Bởi thế các học viên phải tập đi tập lại hàng ngày hàng giờ đến mức, trong bóng tối hai bàn tay đã trở nên… có mắt, đặt đâu trúng đó. “Nó giống như một nghệ sĩ dương cầm, mắt nhìn bản nhạc trong khi tay vẫn lướt chính xác trên những phím đàn í”, Trần Trọng Tuyến ví von.

Với những học viên được đào tạo tại Trường sĩ quan Không quân Nha Trang, học viên cũng phải trải qua quãng thời gian dằng dặc 3 năm trên giảng đường và những bài tập rèn luyện thể lực kinh hoàng. “Riêng về môn quay đu, học viên phải quay lộn với tốc độ 60 vòng/phút, được ít nhất 40 vòng mới đạt yêu cầu, 50 vòng là khá, 60 vòng là giỏi”, Đại úy Nguyễn Xuân Thướng kể.

Sang năm thứ 4 học viên mới được hành quân ra phi trường. Nghĩa là tới một trung đoàn huấn luyện bay đầu tiên để tập bay trên những chiếc máy bay cánh quạt một động cơ Yak- 52. Sau một năm, những người xuất sắc sẽ được chuyển sang một trung đoàn khác để học lái máy bay phản lực L-39 với tốc độ cận âm.

Bảo vệ khóa luận… giữa trời

Ở những bài thực hành bay, các học viên luôn luôn có thầy bay kèm. Thầy ngồi ghế sau, sẵn sàng can thiệp vào tất cả hành động của học viên để đảm bảo an toàn nếu như học viên có những xử lí chưa chuẩn xác. Vì thế, đối với học viên phi công, mỗi lần học bay là một lần thi. Và cứ mỗi lần thi thì số học viên lại… vợi đi một phần.
Hầu hết các phi công được hỏi đều thừa nhận, trong các khoa mục thực hành lái, khó nhất phải kể đến kĩ thuật hạ cánh. “Đây là động tác phải xử lí gần như là bằng cảm giác”. Với tốc độ hạ cánh khoảng 300km/h, đòi hỏi phi công phải đưa được máy bay tiếp đất êm dịu, “giống như một chú chim chiền chiện đậu ríu vào bông lúa í”, đại úy Nguyễn Văn Thướng, một phi công trẻ thế hệ 8x người Ừng Hòa, Hà Nội ví von.


Nếu góc tấn hạ cánh không chuẩn, máy bay sẽ “nhảy cồng cộc” trên đường băng. Giữ lái không cân, máy bay sẽ tròng trành, nghiêng ngả, thậm chí lật nhào. Rà phanh giật cục có thể làm nổ lốp, máy bay sẽ lao ra khỏi đường băng… Vì thế khoa mục hạ cánh đã trở thành cửa ải nhọc nhằn của biết bao học viên. Nhiều người tuy đã được bay hàng chục lần trên không nhưng trầy trật mãi mà chưa qua được khoa mục này, đồng nghĩa với việc họ phải chuyển qua học lái máy bay trực thăng, máy bay cánh bằng hoặc học làm sĩ quan chỉ huy mặt đất…

Chỉ có những học viên thực sự làm chủ được mọi tình huống mà không cần tới sự giúp đỡ của giáo viên mới được chọn để “bay đơn”. Đây là khoảnh khắc quan trọng của học viên phi công quân sự với một hình ảnh đầy  lãng mạn: Một mình một máy bay, họ được ‘vẽ’ những đường bay ‘bảo vệ khóa luận’ lên trời xanh mây trắng.

- “Đêm trước ngày bay đơn em bồn chồn, háo hức lắm! Nhưng lại vẫn phải ngủ đúng giờ để đảm bảo sức khỏe. Khi một mình bay trên chín tầng mây, cảm nhận rất rõ mình có một niềm hạnh phúc vô biên là được làm chủ bầu trời!”- Nguyễn Văn Thướng bồi hồi nhớ lại.

Và những tấm bằng đặc biệt

Bằng hay giấy phép điều khiển được cấp cho những người đủ điểu kiện lái một phương tiện nào đó. Đến lái mô tô 70 phân khối đã cần phải có bằng cơ mà. Vậy lái máy bay có cần bằng không?

Tôi đã đem câu hỏi này tới các phi công tiêm kích của Trung đoàn 935 thì nhận được nhiều câu trả lời bất ngờ. Những người được đào tạo ở Liên Xô thì bảo, khi tốt nghiệp, bạn có cấp cho một cuốn sổ bìa da dày, nhiều trang. Nhưng với tâm thế của những học viên Việt Nam khi đó chỉ mong nhanh học xong để về nước chiến đấu nên không ai để ý gì đến nó, nên giờ tìm lại cũng khó. Thượng tá Phi đội trưởng Trần Mạnh Cường thì bảo, đối với phi công chiến đấu, tổ chức quản lí bằng hồ sơ rất chặt. Anh tốt nghiệp hạng gì, khả năng bay của anh đến đâu đều nằm trong đó, nên tấm bằng hầu như không có ý nghĩa gì cả.


Khi ngồi với các phi công trẻ được đào tạo trong nước, tôi đặt vấn đề bằng cấp ra thì được thực mục sở thị tấm bằng của phi công Phạm Xuân Thắng. Bằng do Hiệu trưởng Học viện Phòng không – Không quân kí, cấp theo qui chế đào tạo đại học của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Thắng tốt nghiệp năm 2002 mức Khá ngành Chỉ huy – Lái máy bay, được công nhận là Cử nhân quân sự cấp phân đội sau 5 năm học tập.

Cứ tưởng là với tấm bằng này, các phi công đã có thể ung dung lái các loại máy bay. Nhưng hóa ra… không phải thế. Những tấm bằng này đối với họ chỉ là một chứng nhận đã học xong chương trình đại học. Về chuyên ngành, họ mới chỉ được phép lái những chiếc máy bay L39, Yak 52, những loại chỉ dành cho huấn luyện mà thôi.
Để có thể lái được các loại máy bay tiêm kích phản lực, họ được điều động về các đơn vị tiếp tục học chuyển loại để có thêm những chứng chỉ riêng biệt cho từng loại máy bay chiến đấu thực thụ Mig-21, Su-22… Khi Việt Nam chuẩn bị mua những máy bay hiện đại thì phi công phải sang Nga học chuyển loại trước một thời gian để có chứng chỉ lái những chiếc tiêm kích đa năng như Su-27, Su-30…

Khi tiếp xúc với các phi công, tôi rất lấy làm tò mò bởi phù hiệu họ đeo trên ngực có những con số rất khác nhau. Người số 1, người số 2, người số 3 và người… không có số! Hỏi mới biết đó là kí hiệu phân biệt đẳng cấp  phi công. Đẳng cấp được căn cứ vào số giờ và nội dung bay như điều kiện khí hậu, thời tiết, khả năng xử lí tình huống, sử dụng vũ khí… Những “phi công không số” là người có giờ bay tích lũy dưới 300. Trên 300 giờ bay thì được công nhận là phi công cấp 3. Trên 450 giờ được công nhận là phi công cấp 2. Và những người có trên 900 giờ bay sẽ được công nhận là phi công cấp 1. Thì ra, đối với phi công tiêm kích siêu âm, “bằng cấp” không quan trọng bằng “đẳng cấp”.

Được biết không quân nhiều nước đã có “phi công siêu cấp”, nhưng Việt Nam thì chưa. Chúng ta không có những người hội đủ tiêu chuẩn, hay chúng ta… khiêm tốn? Đem thắc mắc này ra hỏi những phi công của Trung đoàn tiêm kích 935 tôi mới hiểu rằng, sự phân biệt đẳng cấp trong ngành không quân chỉ có giá trị… nội bộ. Một phi công nước này không thể so sánh đẳng cấp với phi công nước khác. Trong thực tế kháng chiến chống Mỹ, nhiều “phi công không số” của không quân non trẻ Việt Nam mà số giờ bay vô cùng ít ỏi như Nguyễn Đức Soát, Phạm Thanh Ngân, Nguyễn Văn Bảy, Phạm Văn Cốc…, mỗi người đã từng bắn rụng dăm bảy, thậm chí tám chín Super pilot- những “phi công siêu cấp” với trên 1000 giờ bay, đã từng trải qua cuộc chiến tranh Triều Tiên và được tôn vinh như những “con giời” của không quân Mỹ. Điển hình nhất là Đại tá Không quân Norman C. Gaddis lái chiếc tiêm kích bom F4C hiện đại số hiệu BN63-7614 có tốc độ siêu âm hơn 2000km/h, người được giao nhiệm vụ trực tiếp từ Tổng thống Mỹ “Chỉ huy chiến dịch tiêu diệt toàn bộ Mig của Không quân Bắc Việt”. Điều hài hước là “chuyên gia diệt Mig” Gaddis đã bị bắn hạ bởi chính chiếc Mig 17F số hiệu 2011 do phi công trẻ Ngô Đức Mai của Không quân nhân dân Việt Nam điều khiển  trong vụ không chiến ngày 12-5-1967 trên bầu trời Ba Vì, Hà Tây. Gaddis đã kịp nhảy dù và bị quân và dân miền Bắc bắt sống.

(kì sau: NHỮNG NGƯỜI LUÔN TRONG TRẠNG THÁI "BỒNG BỀNH")

Kì 2: NHỮNG NGƯỜI LUÔN TRONG TRẠNG THÁI "BỒNG BỀNH"
20/11/2012 - VNQĐ online

Trở thành phi công tiêm kích đã khó. Giữ gìn được phong độ phi công tiêm kích còn khó hơn nhiều. Việc này đòi hỏi một chế sinh hoạt điều độ, tập luyện thường xuyên, liên tục.

Ăn ngon…

Trước giờ tôi vẫn nghe nói “Ăn sướng như phi công”. Nhưng “sướng” như thế nào thì phải đến khi ghé bếp bay của Trung đoàn 935. Chỉ cần nhìn vào bảng thực đơn là đã đủ thèm rồi.
Theo tính toán của các nhà khoa học dinh dưỡng, một người hoạt động bình thường mỗi ngày tiêu tốn từ 1.500-1800 calo. Nhưng một phi công tiêm kích phải gấp 3 lần: 4.860 calo.
Như thế một phi công tiêm kích phải cần nạp năng lượng gấp 3 lần người bình thường.


Thiếu tá Phạm Hữu Thắng, Trợ lí Quân nhu Trung đoàn 935 cho biết, dù thị trường có nóng lạnh thế nào thì vẫn phải đảm bảo đủ lượng calo theo yêu cầu cho phi công chứ không có mức tiền ăn cố định như các binh chủng khác. Để có được lượng lương thực thực phẩm chứa 4.860 calo không khó. Cái khó cho những người làm công tác hậu cần ở đơn vị không quân là phải chọn được thức ăn NGON – BỔ - SẠCH để phi công có thể ĂN ĐÚNG - ĂN ĐỦ - ĂN HẾT TIÊU CHUẨN. “Mỗi khi có dịch cúm gà, bò điên, sữa độc, rau bẩn… là những người làm hậu cần chúng tôi lo toát mồ hôi để tìm thực phẩm thay thế”, Thiếu tá Thắng bộc bạch.
Tôi may mắn được dự những bữa ăn phi công thật ngon. Bữa sáng với một tô phở bò tơ ngọt lừ cộng thêm một quả trứng vịt lộn và một li sữa tươi. Bữa trưa và bữa chiều với cơm gạo tám thơm, canh rau ‘sạch’, thịt gà đồi luộc vàng ươm rắc lá chanh, cá chép sông rán giòn, sườn non chiên tẩm bột, tráng miệng bằng cam sành... Nhưng tôi vẫn cứ thấy thiêu thiếu một cái gì đấy. Mãi sau tôi mới nhận ra: Bữa ăn phi công ‘mồi’ rất ngon, rất nhiều dưỡng chất, nhưng thiếu chất... cay. 24 giờ trước khi bay, phi công tuyệt đối không uống rượu.

Mặc diện…

Phi công tiêm kích người nào cũng đẹp, cái đẹp không chỉ hiển lộ từ dáng vóc thanh thoát mà còn toát ra từ khí chất, trí lực. Người đã đẹp, phi công tiêm kích còn được ưu tiên mặc đẹp nên cái đẹp được nhân đôi. Có thể nói, họ là những người ăn mặc “thời trang” nhất trong các quân binh chủng. Khi sinh hoạt bình thường trong doanh trại, họ trang nhã với quân phục áo sơ mi màu xanh da trời, quần âu màu ô liu. Khi hội họp họ chững chạc trong bộ lễ phục màu xanh dương. Nhưng đúng “chất pilot” nhất là khi họ mang trên mình bộ đồ bay. Chỉ lúc đó họ mới hiện hết vẻ đẹp. Một vẻ đẹp vừa ‘ngầu ngã’ vừa hào hoa.


Bộ đồ bay của phi công tiêm kích siêu âm khác với đồ bay của phi công thường ở chỗ, ngoài quần áo bay liền thân, mũ bay, găng tay, giầy lái... còn có thêm một bộ mặt nạ dưỡng khí và một bộ đồ kháng áp bên ngoài. Những thứ này được nối với khoang lái qua những ti-ô. Khi bay lên độ cao trên 10.000m, mặt nạ dưỡng khí giúp phi công có ôxy để thở. Và khi phi công thực hiện những động tác bay khoan, bay xoắn, bay cắm đầu, bay lộn ngửa, bay dựng ngược… bộ đồ kháng áp sẽ được tự động được bơm phồng để bảo vệ cơ thể phi công trước những thay đổi trọng lực đột ngột.

Được khoác lên mình bộ đồ bay, điều khiển những chiếc chiến đấu cơ hiện đại nhất thế giới vùng vẫy trên bầu trời là mơ ước của biết bao người. Nhưng ít ai biết được rằng, để mang những bộ đồ ấy người phi công cũng phải tập cho mình một sức chịu đựng ghê gớm. Những bộ đồ bay được thiết kế dành cho bay trong điều kiện lạnh, nếu bay ở các nước châu Âu  thì sẽ vô cùng thoải mái. Nhưng trong điều kiện thời tiết Việt Nam nóng ẩm thì…

Tôi đã rất ngạc nhiên khi nhận thấy trước khi đội mũ bay, các phi công tiêm kích đã phải lót thêm một chiếc khăn bông trên đầu. Và khi họ hạ cánh trở về, cả chiếc khăn và bộ đồ bay của họ ướt sũng mồ hôi. Ở điều kiện khí hậu Việt Nam, trung bình sau mỗi một giờ bay, phi công sút từ 1,5 đến 2kg.

…Tập luyện quanh năm

Khi đã trở thành phi công, ngoài các chế độ ăn, ngủ, các phi công vẫn phải duy trì chế độ rèn luyện thể lực. Phi công trẻ Nguyễn Văn Thướng cho biết: “Khi về đơn vị bọn em không còn phải tập những môn thể thao hàng không như quay đu, lắc lồng…nữa, bởi vì thường xuyên nhào lộn trên máy bay rồi. Mỗi người sẽ tìm cho mình một môn thể thao phù hợp với sở thích như bóng rổ, ten nít, bóng chuyền…, trừ bóng đá, vì lo ngại chấn thương”.

Tuy chế độ rèn luyện thể lực có phần giảm đi, nhưng chế độ rèn luyện bay thì tăng lên.

Những ngày ở Trung đoàn 935, tôi được mời tham quan “phòng tập nguội”. Những chiếc ca bin được thiết kế hiện đại, cài những phần mềm chuyên dụng có đủ âm thanh, ánh sáng, hệ thống đồng hồ điện tử, các tình huống giả định... “Luyện tập trên ca bin điện tử hàng ngày là một chế độ bắt buộc của mỗi phi công. Nó giúp cho bọn em rèn luyện phản xạ chớp nhoáng, kĩ năng xử lí các tình huống trên không rất hữu ích”, phi công trẻ Đặng Đức Công cho biết. Còn phi công trẻ Nguyễn Văn Thướng thì văn vẻ: “Phi công bọn em có một bệnh rất lạ, đó là bệnh… nhớ trời. Hôm nào không được bay là thấy người bứt rứt nôn nao lắm! Việc tập trên ca bin điện tử cũng giúp nguôi đi phần nào…”


Được ngồi thử vào ca bin, tai đeo cáp nghe, máy khởi động, một vòm trời bao la bất ngờ vụt hiện trước mắt tôi với đủ hìnhh ảnh mặt đất, bầu trời. Đặng Đức Công bắt đầu tăng tốc. Tiếng động cơ phản lực rít rền và tôi cảm nhận chính xác mình bị nhấc hẫng lên không. Chốc lát, tôi rơi vào một vùng trời tím sẫm le lói những vì tinh tú. Sau một loạt thao tác nhào lộn, bầu trời trước mắt tôi quay cuồng. Mắt tôi hoa lên. Hai tai ong ong. Trán vã mồ hôi. Mới bay ‘ảo’ mà đã ‘nhọc’ thế này…

Ngoài chế độ ‘bay ảo’, các phi công tiêm kích còn thêm một chế độ bay rất… vui! Sau khi quan sát một buổi nhận nhiệm vụ bay trên hệ thống máy tính kết mạng LAN, tôi thấy các phi công cặm cụi dùng thước kẻ, êke… đọ đạc, tính toán làm bài trên vở cả tiếng đồng hồ. Rồi một vài người xếp vở, ra sân. Tôi đã sửng sốt khi thấy họ hợp thành từng cặp và bắt đầu… múa! Những “cặp song vũ” với  bàn tay mềm mại cầm những chiếc máy bay mô hình nhỏ xíu chao lên lượn xuống, lúc tách ra, lúc quện vào, chân di chuyển nhịp nhàng, miệng lẩm nhẩm như… hát. Nếu không được giải thích thì tôi đã nghĩ họ đang tập một tiết mục múa cho hội diễn văn nghệ nào đó! Thượng tá Tham mưu trưởng Ngô Đức Hiền nói, “Trong mỗi bài bay có rất nhiều nội dung như đoạn đường bay, tốc độ bay, động tác bay, hướng bay, độ cao, các tình huống phối hợp biên đội tác chiến…, phi công bắt buộc phải thuộc lòng. Thế nên họ phải “bay nguội” dưới mặt đất cho thành thục trước một ngày để hôm sau “bay thật”.

Hôm tôi tới Trung đoàn 935 thì Thượng tá Trung đoàn trưởng Nguyễn Xuân Tuyến, Thượng tá Chính ủy Trần Trọng Tuyến, Thượng tá Tham mưu trưởng Ngô Xuân Hiền, ba ông “to” nhất Trung đoàn đều bay. Theo dõi những buổi huấn luyện bay ở Trung đoàn 395, tôi phát hiện ra một điều rất lạ: Không quân nghĩa là lực lượng tác chiến trên không. Nhưng nếu hiểu theo nghĩa là “không có quân” thì… cũng có phần đúng! Một đơn vị không quân được biên chế theo tổ chức biên đội, phi đội, trung đoàn, sư đoàn..., có hệ thống chỉ huy từ trên xuống dưới. Nhưng khi bay thì khác. Không có binh chủng nào mà các mối quan hệ lại… ‘chồng chéo’ như không quân. Lúc  dưới mặt đất các ông Trung đoàn trưởng, Chính ủy trung đoàn, Tham mưu trưởng, Chủ nhiệm Chính trị… có quyền ra lệnh cho cả ngàn người. Nhưng khi đã bước lên máy bay thì các ông lại chỉ là những… chiến sĩ, phải chấp hành tuyệt đối mệnh lệnh của đài mặt đất do những cán bộ, nhân viên cấp dưới của mình chỉ huy.

Trong các loại giấy phép điều khiển phương tiện cơ giới thì bằng lái máy bay là loại… nhanh hết hạn nhất, chỉ 30 ngày! Vì thế có một qui định đối phi công đó là khoảng Giãn cách bay. Bất kể anh giữ chức vụ gì, nhưng nếu đã là phi công thì cứ sau 30 ngày ít nhất phải bay một lần.  “Ngay cả Sư đoàn trưởng, dù bận trăm công ngàn việc thì cũng phải chấp hành qui định này. Nếu quá thời hạn Giãn cách bay, phi công phải thi lại”, Thượng tá Đào Quốc Kháng cho biết.

Bởi thế, nhiều phi công cấp 1 nhưng giữ chức vụ quản lí, do điều kiện công tác mà quá “nhịp giãn cách” thì cũng phải chấp nhận làm học trò, phải ngồi ghế trước để các phi công trẻ cấp 2 cấp 3  ngồi ghế sau “kèm cặp”. Và ngay cả những người tháng này làm thầy nhưng tháng sau lại xuống làm trò. Và ngược lại. Sự hoán vị thường xuyên liên tục như thế nhằm duy trì “trạng thái bay” và giữ gìn phong độ cho tất cả phi công tiêm kích.

(còn tiếp)

NHỮNG NGƯỜI "MỞ CỬA BẦU TRỜI"
Tiếp theo Kì 2

Theo yêu cầu huấn luyện, những chiếc phi cơ tiêm kích ở Trung đoàn 935 từ khi nhận mệnh lệnh chiến đấu đến khi cất cánh khỏi đường băng thời gian cho phép chỉ từ 5 đến 8 phút. Để làm được điều này, ngoài các phi công còn cần đến sự trợ sức của hàng ngàn người thuộc nhiều bộ phận… Có những bộ phận mà ngay cả chính tôi, người đã nhiều lần đến các đơn vị không quân nhưng bây giờ mới biết.

“Những chú ong thợ ít lời”

Một chiếc máy bay tiêm kích càng hiện đại thì công tác bảo đảm kĩ thuật càng phức tạp. Tôi đã hoa mắt khi chứng kiến cảnh hàng trăm nhân viên kĩ thuật nhộn nhịp trong garage máy bay. Họ là những kĩ sư vô tuyến điện tử, chuyên gia động cơ, chuyên gia thiết bị hàng không, chuyên gia vũ khí… có trình độ chuyên môn rất cao. Nhiều người trong số họ đã tu nghiệp ở nước ngoài ở những trường danh tiếng. Người nào việc ấy, hối hả, nhịp nhàng.

Tôi rất tò mò khi thấy một người thợ kéo một chiếc ống màu vàng rất to cắm ngay vào bụng máy bay. Hỏi thì được Đại úy Nguyễn Văn Phối, chuyên gia vô tuyến điện tử giải thích: Đó là công đoạn… ‘thổi mát’ máy bay. Buồng lái của phi cơ tiêm kích thế hệ mới có hệ thống điện thử cực kì tối tân nhưng cũng vô cùng… ‘đài các’, chỉ chịu làm việc trong điều kiện ‘mát mẻ’. Ở các nước có thời tiết lạnh thì không nói làm gì. Nhưng tại Việt Nam, khi máy bay ở chế độ nghỉ dàn máy lạnh chưa hoạt động, những người thợ phải dùng khí nén 50C thông gió buồng lái trước khi bật hệ thống điện tử để kiểm tra, nạp dữ liệu bay vào máy tính.


Uy lực của một chiến đấu cơ phụ thuộc phần lớn vào số vũ khí đạn dược mà nó mang theo. Su-30MK2 là loại tiêm kích đa năng hiện đại, có thể mang được 8 tấn vũ khí đạn dược để tiêu diệt nhiều mục tiêu khác nhau cả trên không, trên biển và mặt đất. Việc lắp vũ khí cho máy bay ở trung đoàn 935 là khâu được coi trọng đặc biệt. Tùy theo nhiệm vụ của từng chiếc máy bay mà thợ phải lắp loại vũ khí gì, loại đạn nào. Có loại chỉ nhẹ chừng vài chục cân, có thể dùng tay; nhưng có những loại nặng vài trăm kí phải dùng máy nâng chuyên dụng. Dù là những loại vũ khí truyền thống hay những loại vũ khí đời mới có giá thành hàng triệu USD thì công đoạn lắp đặt đều phải đảm bảo chính xác, an toàn tuyệt đối.

Thiếu tá Nguyễn Văn Thuấn, Tổ trưởng kĩ thuật cho biết “Mỗi nhân viên kĩ thuật phụ trách một nội dung, đảm bảo máy bay được kiểm tra kĩ đến từng mi li mét bằng máy, bằng mắt và cả bằng tay”. 

Việc tiếp nhiên liệu cho máy bay tiêm kích cũng một khâu thú vị. Sau mỗi chuyến bay, tất cả nhiên liệu trong máy bay phải xả ra kiểm tra xem có đổi màu, biến chất… hay không, rồi được nạp lại bằng những chiếc xe bồn có bơm công suất lớn. Trước giờ, để chỉ một phương tiện nào đó tiêu tốn xăng dầu, dân ta hay nói “uống xăng như xe tăng”, nhưng khi chứng kiến cảnh tiếp nhiên liệu cho máy bay tiêm kích thì tôi nghĩ phải đổi thành “uống xăng như máy bay tiêm kích” mới đúng. Tôi đã quá choáng khi biết mỗi giờ bay một chiếc phản lực Su-30MK2 có thể ‘uống’ hết… 5000 lít xăng! Nhưng đấy mới chỉ là chế độ bay trung bình. “Nếu trong trường hợp máy bay phải tăng lực để bám đuổi mục tiêu, nhào lộn tránh tên lửa…, thì chỉ trong một phút nó đã ‘đốt’ hết… 600 lít xăng!”, phi công Đào Quốc Kháng cho biết.


Khi mọi việc đã hoàn tất, Tổ trưởng kiểm tra lần cuối rồi ra lệnh khởi động. Tiếng động cơ gầm lên đinh tai buốt óc. Tôi đã phải vội dùng hai cục giấy nhét vào lỗ tai, còn những người thợ thì đã có những bộ tai đeo bảo hộ. Theo Thiếu tá Nguyễn Văn Thuấn, độ ồn lúc máy bay khởi động khoảng 100 đề-xi- ben, nhưng khi tăng lực cất cánh sẽ lên tới 170 đề- xi- ben mỗi chiếc. Nếu hai, ba chiếc cùng cất cánh theo đội hình biên đội thì tiếng rít động cơ “sẽ xé rách màng nhĩ bất cứ ai đứng gần mà không đeo bảo hộ tai!”. Nhà báo Đoàn Hoài Trung một lần vì ham chụp cảnh biên đội xuất kích mà hai tai đã chảy máu ròng ròng, nhờ chữa kịp thời nên không bị điếc.

Làm việc trong môi trường có độ ồn cao và đòi hỏi sự tập trung nên những nhân viên kĩ thuật rất ít trò chuyện. Họ chủ yếu giao tiếp bằng ánh mắt và cử chỉ. Có lẽ vì thế mà họ được ví là “những chú ong thợ ít lời”, ngày đêm cần mẫn chăm chút để những chiếc tiêm kích có tốc độ đặc biệt lớn này luôn trong trạng thái sẵn sàng.

Những người làm “sạch đất”

5 giờ sáng, tôi được Thượng úy Lại Thanh Phương, Trợ lí Tuyên huấn Trung đoàn “tốc” dậy: “Anh nên ra sân bay, lúc này có nhiều cái hay lắm!”

Sân bay trong khung cảnh bình minh thật đẹp. Sương sớm lãng đãng bay trong không gian khoáng đạt thơm mùi cỏ tươi. Có một tốp chiến sĩ dàn hàng ngang, người nào cũng một tay cầm chổi, một tay cầm hốt rác đi lom khom dọc đường băng, căng mắt ra nhìn. Thỉnh thoảng có người ngồi hẳn xuống dùng ngón tay… sờ đường băng...

Đó là những chiến sĩ công binh.

Ở đơn vị không quân, nhiệm vụ của đại đội công binh là bảo vệ, bảo dưỡng đường băng, bãi đỗ, xây dựng các công trình phục vụ cho nhiệm vụ huấn luyện bay, an toàn bay…


Để có đường băng “sạch” cho máy bay cất cánh, công việc dọn dẹp đường băng được tiến hành thường xuyên bằng nhiều cách: Dùng máy dò kim loại, dùng xe quét, xe thổi khí… Nhưng dù các biện pháp cơ giới có tốt đến đâu thì cuối cùng vẫn phải cần đến phương pháp thủ công. Bởi chỉ cần một viên đá nhỏ, một mẩu gỗ, một cây đinh… sót lại trên đường băng thì hậu quả thật khôn lường. Và cái động tác “sờ đường băng” mà tôi vừa nhìn thấy được Thượng úy Trịnh Xuân Hùng, chỉ huy đại đội công binh giải thích, đó là động tác kiểm tra khe co giãn. Đường băng dành cho máy bay tiêm kích được ghép bằng những tấm bê tông cốt thép lớn với những khe đàn hồi bằng chất nhựa đặc biệt có khả năng tự điều chỉnh. Nếu phát hiện những dấu hiệu bất thường như lồi lõm, nứt nẻ, co ngót quá qui định… công binh phải xử lí ngay để đảm bảo đường băng lúc nào cũng “phẳng lừ, sạch bóng”.
Mặc dù công việc kiểm tra đường băng kĩ lưỡng đến thế, nhưng một chiếc máy bay khi cơ động từ garage ra đường băng, đoạn đường chỉ chừng trăm mét vẫn phải dừng lại để kiểm tra lần cuối ở những bộ phận lốp, càng, đề phòng vướng dính những vật ngoại lai trên đường đi. Chỉ khi nhân viên chốt cuối ra tín hiệu an toàn, máy bay mới được phép vào “vạch đối chuẩn”.

Những tiếng súng “mở cửa bầu trời”

Ở Trung đoàn không quân 935 có một nhân vật rất “lạ”, đảm nhiệm một nhiệm vụ cũng rất… “độc”. Anh người dân tộc Mường tỉnh Hòa Bình, từ nhỏ đã giỏi về tài săn bắt chim nên dù tốt nghiệp trung cấp Phòng cháy chữa cháy, nhưng về đơn vị anh  được giao nhiệm vụ “bẫy, bắt và xua đuổi chim” trong khu vực sân bay. Mặc dù họ tên đầy đủ của anh là Xa Văn Cầu, nhưng anh em trong đơn vị vẫn trìu mến gọi bằng cái biệt danh trìu mến: Cầu chim.


Trên thế giới đã có rất nhiều vụ tai nạn máy bay mà thủ phạm chính là những con chim bé nhỏ. Ngày 15-1-2009, chiếc máy bay Airbus-320 của hãng hàng không United Airway đã bị một đàn chim chui vào động cơ khiến máy phải hạ cánh khẩn cấp xuống… sông Hodson. Cũng ở Mỹ, ngày 31-7-2012, chiếc Boing 737 của hãng hàng không United Airlines đã bị một chú chim đâm cho toác đầu khi đang hạ cánh xuống sân bay quốc tế Denver. Và gần đây nhất, ngày 28-9-2012, một chiếc máy bay chở khách của hãng hàng không tư nhân Nepal đã đâm phải một con chim và lao xuống ngọn núi Everest khiến 19 người thiệt mạng…

Đối với phi cơ tiêm kích thì hiểm họa gây ra từ những chú chim còn cao hơn nhiều. Bởi thiết kế của máy bay có hai họng hút rất lớn hai bên thân với lực hút gió cực mạnh, có thể hút được những con chim lớn bay cách hàng vài chục mét. Để hạn chế nguy cơ “hút chim”, các nhà sản xuất đã bố trí hai tấm lưới dày trước hai họng hút. Nhưng đó cũng chỉ là giải pháp bất đắc dĩ và chỉ có tác dụng khi chim đang đậu trên đường băng. Sau khi cất cánh khỏi mặt đất 2m, những tấm lưới bắt buộc phải mở ra để đủ gió cho động cơ đốt nhiên liệu tăng tốc. Và đó là thời điểm nguy hiểm. Chỉ cần một chú chim nhỏ bị hút vào họng gió là động cơ máy bay có thể bị hoàn toàn phá hủy…

Các nhà khoa học đã đau đầu nghĩ các cách đuổi chim tại các sân bay nhưng đến nay vẫn chưa có giải pháp nào triệt để. Vì thế, ở mỗi sân bay quân sự luôn luôn có một đội săn đuổi chim.

Gặp Cầu chim ở sân bay, anh kể: Bọn em ngày thường thì tìm cách bắt, bẫy, xua đuổi không cho chim làm tổ trong khu vực sân bay. Trước giờ máy bay cất cánh thì đi dọc đường băng dùng những khẩu súng chuyên dụng có tiếng nổ lớn bắn liên hồi để không còn con chim nào dám bén mảng...

Rồi Cầu cùng đồng đội lắp đạn, đứng đúng tư thế xạ kích chĩa súng lên trời. Những tiếng nổ lớn lan khắp không gian phi trường lồng lộng. Không có một bóng chim, “cửa trời” đã mở. Và những chiếc phi cơ tiêm kích ở vạch xuất phát đầu đường băng lập tức gầm lên lấy đà lao vút lên trời.

(Kì sau: NHỮNG CHUYỆN THÚ VỊ SAU NHỮNG "HOA DÙ")

(http://image4.chaobuoisang.net/cs/2012/03/03/sukhoi-su-30mk2-cat-canh-3.jpg)

(http://image4.chaobuoisang.net/cs/2012/03/03/sukhoi-su-30mk2-cat-canh-2.jpg)

Buồng lái thật và ảo của máy bay tiêm kích Su-30 Vn:

Buồng lái trước thật
(http://farm7.static.flickr.com/6053/6216814862_7a71212ebd_b.jpg)


Buồng lái trước ảo
(http://www.vannghequandoi.com.vn/upload/802/fck/V%C4%83n%20xu%C3%B4i/Hoc%20bay%20ao%20tren%20ca%20bin%20dien%20tu.jpg)
(http://www.vannghequandoi.com.vn/upload/802/fck/V%C4%83n%20xu%C3%B4i/Bay%20ao%20tren%20ca%20bin%20dien%20tu%202(1).jpg)

Buồng lái sau thật (soncaocao)
(http://i740.photobucket.com/albums/xx45/soncaocao/Su30-1.jpg)
(http://farm7.static.flickr.com/6160/6216355475_1b7313db6f_b.jpg)

Buồng lái sau ảo
(http://ttvnol.vcmedia.vn/images/56600/ksu_1353772526.jpg)

Kì 3: NHỮNG CHUYỆN THÚ VỊ SAU NHỮNG "HOA DÙ"
26/11/2012 - VNQĐ online

Đứng trên đài quan sát, tôi rất thích thú với cảnh tượng mỗi khi những chiếc tiêm kích từ không trung vừa đáp xuống đường băng thì đuôi máy bay bung ra một cụm dù rực rỡ. Khi tốc độ máy bay đã giảm, những chiếc dù này được ngắt rụng khỏi máy bay. Chúng uốn lượn trên đường băng như những bông hoa khổng lồ. Nhưng chỉ một loáng sau, những ‘bông hoa dù’ ấy đã biến mất…


Lính nhảy dù lao ra… nhặt dù

Dùng ống nhòm quan sát, tôi phát hiện ra một tốp chiến sĩ trực sẵn trong một căn hầm, khi máy bay vừa lướt qua, họ lao ra ngay để nhặt dù, giải phóng đường băng cho những cuộc hạ cánh tiếp theo.

Cứ tưởng họ là những chiến sĩ bình thường, nhưng khi hỏi chuyện Thiếu tá Nguyễn Văn Chiên, Trợ lí Dù Trung đoàn 935 mới biết, họ là những người lính dù thực thụ. Họ được đào tạo bài bản về chuyên ngành dù ở Trung tâm huấn luyện dù Quốc gia, tốt nghiệp họ được cấp chứng chỉ nhảy dù. Công việc nhặt dù chỉ là một trong những nội dung những người lính dù ở Trung đoàn 935 phải thực hiện. Mới nghe, công việc này có vẻ… ít quan trọng. Nhưng sự thực thì ngược lại.

Việc cất, hạ cánh cho máy bay tiêm kích là một vấn đề nan giải. Các tập đoàn sản xuất máy bay quân sự của Nga, Mỹ… đều đang tìm cách để có thể rút ngắn quãng đường, tiến tới việc chế tạo những chiếc tiêm kích có thể cất, hạ cánh thẳng đứng. Nhưng hiện chỉ có loại tiêm kích F-35C của Mỹ là có thể làm được điều này, tuy mới đang trong giai đoạn thử nghiệm, hoàn thiện. Còn hầu hết các phi cơ tiêm kích vẫn phải cần tới những đường băng dài hàng ngàn mét và luôn cần tới một phương pháp hãm đà khi hạ cánh.


Trên các tàu sân bay, cáp hãm đà được sử dụng như một biện pháp duy nhất bởi đường băng quá ngắn. Thú thực mỗi khi xem cảnh hạ cánh trên tàu sân bay thấy chiếc móc ‘thò’ ra từ đuôi tiêm kích rồi ‘quệt’ xuống đường băng có những sợi  cáp giăng ngang là tim tôi cứ nhảy thon thót. Nếu móc trúng, máy bay sẽ bị giật lại và dừng sau 100 mét. Còn móc trượt, phi cơ buộc phải tăng tốc vót lên để hạ cánh lại. Nhưng trường hợp cáp hãm đà bị đứt thì… vô phương cứu chữa. Điển hình là ngày 11 tháng 9 năm 2003, một chiếc F18-Hornet đã móc trúng cáp hãm đà trên mặt đường băng tàu sân bay USS George Washington, nhưng… cáp hãm đà đứt tung và máy bay thì vót… xuống biển.

So với dùng cáp hãm, phương pháp dùng dù hãm đà ưu việt hơn nhiều. Nó là “bộ phanh gió êm ái” giúp máy bay giảm tốc chậm-dần-đều. Nếu không có dù, muốn giảm bớt đà lao của máy bay, phi công chỉ còn cách can thiệp bằng phanh lốp. Nhưng việc này chỉ được áp dụng trong trường hợp khẩn cấp. Bởi khi máy bay hạ cánh với tốc độ 300km/h, lao ‘như một quả tên lửa’ với trọng lực hàng trăm tấn trên đường băng, việc can thiệp bằng phanh lốp là vô cùng nguy hiểm và… tốn kém.

“Một bộ lốp máy bay Su-30 hiện có giá hơn 10.000USD, nếu máy bay sử dụng phanh dù mỗi bộ lốp sẽ dùng được cho 7 chuyến bay. Nếu dùng phanh lốp, mỗi bộ lốp sẽ phải thay sau 1-2 lần hạ cánh”, Trợ lí Dù Nguyễn Văn Chiên cho biết.

Lính dù tất bật… gấp dù


Tôi tìm tới đơn vị Dù của Trung đoàn 935 và bắt gặp một cảnh tượng lạ mắt. Trong gian phòng dài rộng hàng trăm mét vuông, những chiến sĩ dù mồ hôi mồ kê nhễ nhại, có người cởi trần trùng trục tất bật gấp dù. Thiếu tá Trịnh Trọng Thiên, Đội trưởng Dù cho biết đây là số dù được sử dụng trong ban bay sáng nay, Đội Dù phải gấp nhanh để kịp nạp cho ban bay tiếp theo. “Ơ, tôi tưởng mỗi chiếc dù chỉ… dùng một lần?” Nghe câu hỏi có phần… ngớ ngẩn của tôi, anh Thiên bật cười hỏi lại: “Anh có biết một bộ dù này giá bao nhiêu không?” Rồi anh giảng giải: “Một bộ dù hãm đà cho máy bay tiêm kích Su-30 hiện giá khoảng 500 triệu đồng. Theo tính toán của nhà sản xuất, nếu được bảo quản tốt thì một bộ sẽ dùng được cho 50 lần hạ cánh”.

Công việc gấp dù không hề đơn giản. Mỗi bộ dù hãm đà có diện tích 50m2 nhưng phải gấp gọn trong bao đựng dù chỉ còn to bằng chiếc ba lô. Sau khi gấp bằng tay phải dùng thêm… chân rồi mới đưa dù vào cối ép thủy lực tạo khuôn.


Ở một góc nhà gấp dù, tôi gặp một người phụ nữ đang cặm cụi với chiếc máy may chuyên dụng. Chị là Thiếu tá Vũ Thị Hoa, có nhiệm vụ vá lại những chỗ dù rách, thủng… Với bản tính phụ nữ chịu thương chịu khó, chị cười cười bảo, ở những nước giàu chắc người ta không vá dù đâu nhỉ? Nhưng nước mình nghèo, phải tiết kiệm chứ. Chị cũng cho biết, nhờ được bảo quản tốt và sửa chữa kịp thời nên mỗi chiếc dù ở Trung đoàn 935 sử dụng được tới hơn 100 lần, tiết kiệm được hàng tỉ đồng.

(còn tiếp)

NHỮNG CHUYỆN THÚ VỊ SAU NHỮNG "HOA DÙ"
Tiếp theo Kì 3

Lính dù ‘nâng đỡ’ phi công

Chuẩn bị dù cho máy bay đã vất vả, chuẩn bị dù cho phi công còn phức tạp hơn nhiều. Bộ dù cứu hộ dành cho phi công được những nhà thiết kế đặc biệt chú ý. Nó là một tổ hợp bao gồm một túi dù và một túi cứu sinh đựng thức ăn, thuốc men, thuốc chống cá mập, máy lọc nước biển…

Dù phi công có diện tích 60m2 , được làm bằng loại vải đặc biệt, nhẹ và bền, có thể mang được một trọng lượng gấp 2,3 trọng lượng phi công. Theo qui định, cứ 5000 giờ bay hoặc 72 tháng dù phi công phải được tháo ra phơi một lần. Đối với túi cứu sinh, định kì 6 tháng một lần nhân viên Đội Dù phải tháo ra bảo dưỡng, đổi thức ăn, thuốc men….

Công việc bảo dưỡng tổ hợp dù đòi hỏi cực kì nghiêm khắc từ khâu tháo rời, hong phơi, gấp gói, lắp đặt...

Trung úy Nguyễn Quang Kha, nhân viên dù nói vui: “Dù phi công đài các lắm, không thể cứ cho vào nước giặt sạch rồi phơi ra nắng được. Nó đòi hỏi phải giặt gió”.


Tôi bước vào phòng giặt gió và thực sự ngợp. Gian phòng này phải gọi là… tháp mới đúng, bởi nó cao tới mấy chục mét. Những chiếc dù phi công được giăng lên ‘tháp’ đủ 48 tiếng trong tư thế đúng cách nó bung ra giữa trời để đảm bảo rằng tất cả các bộ phận đều được gió hong khô, sau đó gấp gói, lắp đặt lại y như mới.

Dù cứu hộ được coi là ‘Người mẹ thứ hai’ của phi công tiêm kích, vì thế khi phi công ngồi vào buồng lái, nhân viên Đội Dù phải leo lên kiểm tra tỉ mỉ: Dây điều khiển dù (phải nguyên vẹn, lắp đúng qui cách, tránh dù trùm vào đầu phi công khi bung ra); túi ôxy dù (phải được nạp đầy, đảm bảo cho phi công thở được ngoài trời ở độ cao lớn); các dây rút hông, vai, bộ liên kết, nút bấm phóng ghế dù; các chốt trực tiếp lắp vào ghế dù; dây hiệp đồng giữa lắp buồng lái và ghế dù; khóa thoát hiểm CKC… Tất cả những chi tiết này phải trong tình trạng sẵn sàng làm việc.

Ngoài chuẩn bị dù hãm đà cho máy bay và dù cứu hộ cho phi công, những người lính dù còn phải chuẩn bị dù cho mình. Tất cả các ngày trong năm, Đội Dù luôn trong trạng thái sẵn sàng. Bởi họ là một đội cứu hộ hàng không chuyên nghiệp. Một chiếc trực thăng luôn đợi sẵn, khi có lệnh là họ đeo dù, mang những phương tiện cứu hộ như dây lôi, tời, cẩu vớt chuyên dụng… đi bất cứ đâu. Trong những lần ứng cứu bão lụt ở Vũng Tàu, Phú Quốc, Nha Trang…Đội Dù của Trung đoàn 935 đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ cứu dân.

“Thế còn nhiệm vụ cứu phi công?”, nghe hỏi thế, Trợ lí Dù Nguyễn Văn Chiên nói: “Đây là nhiệm vụ chính của chúng tôi. Và trong tình huống phi công tiêm kích phải thoát li khỏi máy bay, Đội Dù có trách nhiệm tìm kiếm. Nếu phi công nhảy dù xuống biển, bọn tôi sẽ dùng dây tụt từ trực thăng xuống cứu. Nhưng nếu phi công nhảy dù xuống vùng rừng núi thì chúng tôi phải nhảy dù xuống tìm”.

Tôi hỏi: “Đã bao giờ các anh phải sử dụng nghiệp vụ nhảy dù chưa?”. Thiếu tá Nguyễn Văn Chiên cười vui: “Rất may là từ ngày về Trung đoàn 935, những lính dù của chúng tôi… chưa bao giờ phải nhảy!”

(Kì sau: NHỮNG PHI CÔNG TIÊM KÍCH TỪ CHỐI NHẢY DÙ)

Kì 4: NHỮNG PHI CÔNG TIÊM KÍCH TỪ CHỐI NHẢY DÙ
30/11/2012 - VNQĐ online


Để đào tạo được một phi công tiêm kích là cực kì tốn kém. Người ta đã hạch toán vui “Giá đào tạo được tính bằng số ki lô gam vàng ròng tương đương với trọng lượng cơ thể phi công”. Tuy nhiên, sự so sánh này chỉ mang tính ước lệ, chứ sự thực kinh phí cho đào tạo một phi công tiêm kích phải lớn hơn thế nhiều. Tôi đã lẩn thẩn làm một phép tính: Một giờ bay, chỉ riêng tiền nhiên liệu đã hết khoảng 150 triệu đồng. 100 giờ bay là hết 15 tỉ đồng... Đấy là chưa kể các khoản chi phí khổng lồ dành cho hao mòn máy bay, trang thiết bị, nhân lực phục vụ, cơ sở hạ tầng… gấp nhiều lần nhiên liệu. Vì thế phi công tiêm kích thực sự là tài sản quí của mỗi quốc gia, được ưu tiên bảo vệ, giữ gìn. Khi gặp bất trắc trên không, phi công luôn được yêu cầu thoát li khỏi máy bay...

Cú hạ cánh lịch sử

Trận không chiến đầu tiên giữa Không quân Nhân dân Việt Nam và Không lực Hoa Kỳ diễn ra vào ngày 3-4-1965. Các máy bay cường kích A-4 được các tiêm kích F-8E hộ tống cất cánh từ hàng không mẫu hạm ngoài biển Đông tiến vào đánh phá cầu Tào, cầu Đò Lèn và cầu Hàm Rồng. Hai biên đội Mig-17A của Không quân Nhân dân Việt Nam được lệnh cất cánh. Biên đội 1 do Đại úy Trần Hanh chỉ huy, làm nhiệm vụ nghi binh kéo giãn đội hình máy bay Mỹ để biên đội hai do Trung úy Phạm Ngọc Lan dẫn đầu tấn công.


Sau 30 phút không chiến, 2 chiếc F8E đã bị bắn hạ. Và người bắn rơi máy bay Mỹ đầu tiên là phi công Phạm Ngọc Lan. Ông cũng là phi công đầu tiên của Việt Nam… từ chối nhảy dù.

Số là trên đường thoát li Phạm Ngọc Lan phát hiện một chiếc F-8E chạy lạc đội hình, đang ‘ngơ ngáo’ giữa trời. Tình thế ‘ngon ăn’, Phạm Ngọc Lan quyết định tăng tốc đuổi theo. Sau khi tiêu diệt đối thủ thì chiếc Mig không còn đủ nhiên liệu trở về sân bay. Sở chỉ huy đã yêu cầu nhảy dù, nhưng Phạm Ngọc Lan đã xin phép được tính toán giây lát và đã có một cú hạ cánh ngoạn mục: cho máy bay trượt bụng theo thảm ruộng ngô bên bờ sông Đuống.

Sau này trong các cuộc giao lưu, Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Phạm Ngọc Lan thường kể lại rằng, lúc đó ông chỉ nghĩ giản dị “Chiếc máy bay này vừa cùng mình lập chiến công, không nỡ bỏ…” Nhưng ý nghĩa của cú hạ cánh đó thì lớn hơn thế rất nhiều. Đây là cuộc không chiến đầu tiên giữa một lực lượng không quân non trẻ với một lực lượng không quân nhà nghề, nên sau một hồi nín thở theo dõi, các nhà quan sát phương Tây đã phải ngậm ngùi bình luận “Sau khi bắn hạ 3 chiến đấu cơ F-8E của Hoa Kỳ, các máy bay Mig-17A của Bắc Việt đã rút về hạ cánh an toàn”. Đây là niềm cổ vũ rất lớn, tác động tích cực tới tinh thần của phi công Việt Nam, đồng thời gây một tâm lí hoang mang cho các phi công Mỹ. Nếu hôm đó Phạm Ngọc Lan nhảy dù, máy bay của ông sẽ lao xuống đất bốc cháy, tỉ số trận đấu sẽ không phải là 0-3, mà rất có thể nó sẽ trở thành một cái tít hot trên báo chí phương Tây: “Trận không chiến đầu tiên, một Mig-17A của Bắc Việt đã bị F-8E Hoa Kỳ bắn hạ”…

(còn tiếp)

NHỮNG PHI CÔNG TIÊM KÍCH TỪ CHỐI NHẢY DÙ
Tiếp theo Kì 4

Cú bạt gió giữa trùng khơi

Để bảo vệ đất nước, Việt Nam đã mua dòng máy bay tiêm kích hiện đại nhất thế giới. Những phi công tiêm kích xuất sắc nhất được tuyển chọn để khai thác, sử dụng khối tài sản lớn này. Và những gì các phi công tiêm kích Việt Nam đang thể hiện đã không phụ lòng tin của nhân dân.


Ngày 9-4-2011, một biên đội Su-30MK2 của Trung đoàn 935 do Trung tá Phi đội trưởng Nguyễn Xuân Tuyến chỉ huy nhận nhiệm vụ bay tuần tiễu quần đảo Trường Sa. Khi hoàn thành nhiệm vụ trở về, cách đất liền 600km, đèn báo nguy trên máy bay của Nguyễn Xuân Tuyến bật sáng. Đồng hồ báo áp suất dầu của động cơ trái đã tụt về 0 cùng lúc người bay phía sau thông báo có khói đen phụt ra từ động cơ. Bằng một phản xạ tức thời, Nguyễn Xuân Tuyến tắt ngay động cơ trái. Giữa mùa gió chướng, lực gió cạnh rất mạnh xô chiếc tiêm kích chỉ còn một động cơ tròng trành nghiêng ngả. “Nhảy dù!”, lệnh gài sẵn ở bộ phận cảnh báo nguy hiểm trên máy bay phát ra. Khi gặp lệnh này, nếu phi công không có bản lĩnh rất dễ bị rối. Nhưng với Nguyễn Xuân Tuyến, người đã lái qua 8 loại máy bay thì khác. Anh đã “chống lệnh nhảy dù” của máy báo tự động, vì tự tin rằng, tình huống vẫn nằm trong tầm kiểm soát. Anh xin phép Sở chỉ huy được đổi hướng bay về sân bay dự bị cách 400km. Trong gió lớn, “chú thiên nga Su-30MK2” vẫn ngoan cường bạt gió hướng về đất liền. Cách sân bay Phan Rang 139km, nó từ từ hạ độ cao. Hạ cánh bằng một động cơ cực kì nguy hiểm vì nguy cơ xóc nẩy, lệch đường băng, va chạm… Nhưng với kinh nghiệm của người có trên 1500 giờ bay, Nguyễn Xuân Tuyến đã bình tĩnh điều khiển chiếc tiêm kích có giá thành 60 triệu USD tiếp đất thành công. 

Với thành tích này Trung tá Nguyễn Xuân Tuyến được tặng thưởng Huân chương chiến công hạng 3, được bổ nhiệm chức Trung đoàn phó và hiện là Trung đoàn trưởng 935 với quân hàm Thượng tá.

Cú vọt mình trong lửa cháy

Từ đầu loạt phóng sự, bạn đọc đã biết phi công cấp 1 Đào Quốc Kháng với chức danh Chủ nhiệm Chính trị Trung đoàn 935. Còn trong bài này bạn đọc sẽ được biết một Đào Quốc Kháng phi công cấp 3 từ ngày mới chỉ giữ chức Chính trị viên Phi đội 1.


Đào Quốc Kháng quê ở Yên Định, Thanh Hoá, là con của liệt sĩ Đào Minh Khuê. Anh có dáng vẻ thư sinh, dễ mến nên anh em trong đơn vị đặt cho anh cái biệt danh Kháng “còi”.

9 giờ 50 phút ngày 2-10- 2007, Đào Quốc Kháng nhận lệnh bay chuyến thứ hai trong ngày. Nhưng vừa cất cánh khỏi đường băng 20m anh bỗng thấy máy bay rung bần bật và ngoắt lệch sang phải với một lực níu ghê gớm, suýt nữa thì va vào chiếc của người bạn bay cùng. Trong tai nghe vang lên tiếng thông báo bằng tiếng Nga: “Cháy động cơ bên phải” và các loại đèn báo nguy đồng loạt bật sáng. Tức thì, Đào Quốc Kháng tắt động cơ bên phải, ngắt đường dầu và ấn nút dập lửa. Đèn báo cháy vẫn sáng cùng với lệnh “Nhảy dù!”. Nhưng thay vì ấn nút bung dù, Đào Quốc Kháng lại ấn nút… tăng lực động cơ, cho máy bay vót lên độ cao 1000m.

Theo các nhà thiết kế tính toán, sau 8-10 giây đèn báo cháy động cơ bật sáng, máy bay có thể bị nổ thùng chứa nhiên liệu. Điều này thì Đào Quốc Kháng đã thuộc lòng nên anh nhấn nút xả hết dầu cách sân bay 13km và dùng lực quán tính đưa máy bay quay lại. Chiếc SU – 27 mang theo một đuôi lửa lướt xẹt về sân bay trong nỗi lo lắng đứng tim của hàng trăm người. Máy bay vừa tiếp đất, Đào Quốc Kháng bình tĩnh thả dù phanh, đưa máy bay cách xa khu vực đông người, đỗ lại, bật nắp buồng lái. Lúc này anh nghe rõ tiếng lửa cháy xèo xèo cùng tiếng còi hú rầm rĩ của xe cứu thương, xe chữa cháy. Anh tụt khỏi máy bay chạy ngay lại giằng chiếc vòi rồng trong tay chiến sĩ cứu hỏa để dập lửa.


Lửa tắt. Những cánh tay lực lưỡng công kênh Đào Quốc Kháng lên cùng những lời hò reo vang rội dành cho người đã cứu chiếc chiến đấu cơ trị giá 30 triệu USD khỏi tan tành trong chốc lát.

Với chiến công này, Đào Quốc Kháng được đề bạt thăng quân hàm trước niên hạn từ Trung tá lên Thượng tá, đồng thời được tặng thưởng Huân chương chiến công hạng 3...

Sự việc đã xảy ra 5 năm nhưng mọi người ở Trung đoàn 935 vẫn luôn nhắc nhớ với sự thán phục. Hỏi, làm sao lúc ấy anh lại có thể xử lí tình huống một cách “đột sáng” như thế? Đào Quốc Kháng chân thành: “Tất cả phản xạ của tôi lúc đó gần như tự động. Sau này về xem lại phim và nghe lại băng ghi âm trên máy bay mới biết mình đã làm gì thôi.”

Có một chuyện ít người biết về Đào Quốc Kháng là thời gian đó vợ anh đang nằm điều trị ở bệnh viện Chợ Rẫy, thành phố Hồ Chí Minh, nhưng anh vẫn cố gắng để có thể vừa chăm sóc vợ, vừa công tác bình thường. Sau buổi giải cứu máy bay, anh lại lặng lẽ đến bệnh viện và định bụng giấu chuyện. Nhưng bằng mẫn cảm đặc biệt, chị đã biết tin. Khi vừa gặp lại, chị nhìn anh trách móc: “Chuyện tày trời như thế mà sao anh không điện cho em biết?”. Anh chỉ biết gãi đầu cười trừ: “Chuyện bình thường thôi mà!”. Chị nhìn anh ứa nước mắt kêu lên: “Trời ơi, chuyện thế mà anh cho là bình thường à?!”

(Kì sau: CHUYỆN TÌNH CỦA PHI CÔNG TIÊM KÍCH VIỆT NAM)

Sau vụ cháy động cơ của chiếc Su-27 này mình vào 935, tận mắt thấy cái động cơ cháy đen ngòm ấy.

Có ảnh luôn mà bác :). Có tấm ảnh chụp động cơ đen thui kế bên chiếc Su-27 nắm trong hangar sửa chữa ấy ;D

Ừm, ảnh ấy mình chụp mà!  ;D

Kì 5: CHUYỆN TÌNH CỦA PHI CÔNG TIÊM KÍCH
03/12/2012 - VNQĐ online

Chàng phi công và một một cô nông trang viên yêu nhau, nhưng vì không gặp được nên họ đã có những pha tỏ tình “cực sốc”: Nàng gặt lúa mì thành dòng chữ “Ivan, em yêu anh!” trên cánh đồng vàng bát ngát. Chàng bay qua, đọc được dòng chữ đó cảm động quá liền dùng máy bay viết lên trời xanh một dòng khói trắng “Tanhia, anh cũng rất yêu em!”…


Tôi đem truyện cái truyện ngắn Nga mà tôi đọc từ bé ra hỏi các phi công của Trung đoàn 935 xem họ cảm nhận thế nào. Và những câu trả lời của các phi công là: “Phịa!”. “Phi công nói chung là lãng mạn, nhưng không lãng mạn kiểu… vô kỉ luật như thế”. “Dám khẳng định, mỗi phi công chúng tôi đều có một mối tình lãng mạn…”
Và đây là một mối tình trong hàng ngàn mối tình của phi công tiêm kích Việt Nam.

Mối tình “chắp cánh chim bằng”

Chàng là Trần Mạnh Cường, cũng như những phi công trẻ hào hoa khác, chàng luôn được các cô gái đẹp ngưỡng mộ, bao vây. Nhưng rồi trong một buổi tập vào tháng 4 năm 1994, chiếc Mig-21 của chàng gặp nạn. Chàng vào viện với một chân gãy nặng cùng vô số vết thương. Các bác sĩ dự báo, cố gắng lắm chỉ có thể hồi phục được 50% sức khỏe.

Nàng là Nguyễn Thị Kim Dung, cán bộ Thành đoàn Tp Hồ Chí Minh trẻ trung, năng động, không ít chàng trai theo đuổi. Nàng đã thề không bao giờ yêu và lấy bộ đội. Lời thề này xuất phát từ chuyện bố nàng là Thượng tá Nguyễn Văn Dụ, Hiệu trưởng Trường Trung cấp Kĩ thuật Hải quân luôn luôn vắng nhà, kể cả những đêm giao thừa ông cũng vuốt tóc các con bảo “Bố phải vào đơn vị với anh em. Họ phải ăn Tết xa nhà, dễ buồn lắm!” khiến ba chị em nàng tủi thân phát khóc



Thế nên khi đến thăm hỏi và động viên chàng trong bệnh viện quân đội nhân ngày 27-7, nàng xử sự đúng mực một… cán bộ Đoàn. Nghĩa là động viên với những câu chung chung kiểu anh hãy cố gắng ăn uống, điều trị cho mau hồi phục để tiếp tục trở về đơn vị công tác… Nhưng nàng đã giật mình khi chứng kiến nỗi buồn vời vợi trong mắt chàng - nỗi buồn của một phi công trẻ không còn cơ hội được bay.

Một cái gì đó thôi thúc đòi hỏi nàng phải hành động. Bằng tâm hồn cổ tích và niềm tin lí tưởng, nàng đã quyết tâm “phải giữ một khối vàng ròng cho đất nước”.

Nàng tình nguyện trở thành một cây nạng sống vững chãi, một bạn học cần cù và một… thầy vật lí trị liệu cho riêng chàng. Và thật diệu kì, sau hai năm, chàng không những hồi phục 100% sức khỏe mà còn kịp học và thi xong bằng Tin học văn phòng và bằng C tiếng Anh. 

Ngày chàng chính thức được bay trở lại, nàng hãnh diện nghĩ, thế là mình đã làm tròn trách nhiệm của… một cán bộ Đoàn. Nhưng “cánh chim bằng” được chữa lành vết thương khi trở lại trời xanh đã kịp ‘quắp’ nàng tiên nhỏ bay theo.

Năm 1996 họ làm đám cưới. Lời thề không yêu, không lấy bộ đội bay vèo theo gió. Không những thế, hai cô em của nàng cũng theo gương chị lấy chồng bộ đội. Một cô lấy sĩ quan hải quân Tân Cảng, Sài Gòn; một cô lấy sĩ quan Trường Kĩ thuật Quân sự Vihempic. “Thế là bố mình có ba con rể đủ ba lực lượng Hải – Lục – Không quân”, chị Nguyễn Thị Kim Dung, cô cán bộ Đoàn trong câu chuyện này giờ là cán bộ Phụ trách phòng Hành chính – Nhân sự Trường Đại học Kinh tế - Tài chính Tp Hồ Chí Minh không giấu nổi vẻ tự hào khi kể về gia đình mình.

Còn Trần Mạnh Cường hiện đã là phi công cấp 1 với quân hàm Thượng tá, Phi đội trưởng Phi đội 2 Trung đoàn 935 thì khẳng định chắc nịch: “Khi biết mình khó có thể được bay nữa mà người ta vẫn yêu… Điều đó làm mình rung động”.

(còn tiếp)

CHUYỆN TÌNH CỦA PHI CÔNG TIÊM KÍCH
Tiếp theo Kì 5

Vợ phi công, những người luôn “nội vụ gọn gàng, sẵn sàng di chuyển”

Những chiếc tiêm kích đã lắp sẵn vũ khí. Những phi công mặc sẵn đồ bay ngay cả khi… ăn và khi ngủ, đó là hình ảnh tôi thấy ở biên đội trực chiến Trung đoàn 935. “Ở biên đội này, cả máy bay và phi công đều ở trên… bệ phóng để bất cứ lúc nào có lệnh là vút lên trời chiến đấu ngay”, Thiếu tá Trần Vương Thành, Trợ lí Bảo vệ Trung đoàn, người đưa tôi đi thâm nhập nói.

“Trực gắt thế này thì thăm vợ con vào lúc nào?”, tôi hỏi Đại úy phi công Vũ Toàn Thắng. Anh cười: “Vợ con em ở xa lắm…”

Hóa ra Thắng yêu từ ngày khi còn là học viên, cưới khi vừa tốt nghiệp và công tác tại một trung đoàn không quân ở thành phố Nha Trang. Thắng mới được điều về Trung đoàn 935 và chưa chuyển gia đình theo được. Một tháng Thắng mới về thăm gia đình được một lần. Phi công tiêm kích được ví là những người có phép “cân đẩu vân”, một cái “lắc mình” có thể cưỡi mây bay trăm dặm, nhưng mỗi khi về thăm nhà, Thắng phải nằm tàu hỏa gần mất một ngày.

Cũng mới cưới, nhưng phi công trẻ Nguyễn Văn Thướng có vợ làm việc ở thành phố Hồ Chí Minh. Sau một tuần “cưỡi Su vi vu cùng mây gió”, Thướng lại “ngự” trên những chiếc xe bus chạy rì rì về thăm vợ.

Thiếu tá Trần Vương Thành cho biết, đặc thù của nghề phi công tiêm kích là mỗi giai đoạn họ phải gắn với một sân bay. Khi chuyển lái loại máy bay khác, đồng nghĩa với việc họ phải chuyển đơn vị. Và những người vợ phi công cũng phải luôn trong trạng thái sẵn sàng… cơ động. Đây là việc không hề đơn giản bởi liên quan đến nhà cửa, công ăn việc làm, học hành của con cái… Nhưng dù gì thì đơn vị cũng cố gắng tạo điều kiện để phi công hợp lí hóa gia đình.

Gần mà xa…


Chị Kim Liên, vợ phi công Trần Trọng Tuyến tốt nghiệp Đại học Sư phạm 1, đang đi dạy ở một trường tại quê nhà Chương Mỹ, Hà Tây thì anh có quyết định điều về Trung đoàn 935 vào những năm 90 thế kỉ trước, thời đất nước gian lao nhất. Vào Nam, ở nhờ trong một khu tập thể, chưa xin được việc, chị phải nghỉ đủ cách để cải thiện đời sống gia đình. Nghĩ chồng mình đường đường là một phi công hào hoa, chị không muốn anh bận tâm vào những việc vụn vặt. Chị âm thầm gom từng viên gạch vỡ giấu vào bao tải chở về xây… chuồng heo. Một lần chiếc xe đạp chở gạch đã đổ kềnh đúng lúc bà “Pilot phu nhân” đang mang bầu những tháng cuối đứa con thứ nhất. May mà đứa bé không bị làm sao.

Thương vợ vất vả, mỗi khi được về nhà là Trần Trọng Tuyến cởi áo quần nhảy vào tắm cho… heo. “Có chú chiến sĩ trẻ ra chơi thấy thế thì thốt lên: Cả trung đoàn phải chăm lo cho mấy ông phi công. Rồi phi công  lại đi chăm heo. Heo nhà chị Liên quá sướng!”,  chị Liên ôn lại “thời xa vắng” bằng một giọng tươi vui.

Rồi đất nước vượt qua thời gian khó, các phi công được cấp đất làm nhà. Vợ phi công được địa phương ưu tiên nhận vào làm việc đúng chuyên môn. Ở Trung đoàn 935 hiện nay số phi công có nhà riêng cạnh sân bay khá nhiều. Nhà gần đấy, nhưng mà… xa đấy! Bởi một tuần họ mới được về nhà một ngày, 6 ngày còn lại phải ở tại đơn vị để… bảo đảm sức khỏe.

Em đừng ghen khi anh tha thiết với khoảng trời/ Đừng giận dỗi khi anh ở bên em còn ít hơn cùng mây gió… Đây là những câu thơ “nịnh vợ” của phi công Trần Trọng Tuyến.

“Tôi và anh ấy chưa bao giờ dám giận nhau lâu. Vì giận thì… mất thời gian, mà anh ấy thì ảnh hưởng tâm lí, khi bay rất nguy hiểm!”, chị Liên tâm sự.

So với các ngành nghề khác trong quân đội, phi công tiêm kích được xếp “nhỉnh hơn” về hệ số lương, trần quân hàm… Nhưng có một câu chuyện mà nghe xong tôi không khỏi chạnh lòng: Qua những cuộc sát hạch, có những phi công vì bay kém nên phải chuyển sang lái máy bay cánh bằng hoặc trực thăng đã “khóc hu hu”; nhưng bây giờ chính những người ấy lại “cười hi hi” vì đang lái cho các hãng hàng không dân dụng, các tập đoàn dầu khí với mức lương khủng 150-200 triệu đồng/tháng, gấp hàng chục lần lương những phi công quân sự giỏi nhất!

Tôi đã đặt một câu hỏi cho các phi công Trung đoàn 935 “Nếu bây giờ được làm lại, các anh sẽ chọn lái loại máy bay nào?” Và những câu trả lời là: Tiền cũng quan trọng, nhưng không quan trọng bằng đẳng cấp. Một ca sĩ thị trường không thể so với nghệ sĩ hát opera… Ấn tượng nhất là câu của Thượng tá Nguyễn Xuân Tuyến, người lúc trúng tuyển phi công chỉ cao có 1m64, bị chuyển sang lái trực thăng nhưng đã quyết tâm tập xà đơn để cao thêm…1cm, đủ chuyển sang học lái máy bay phản lực: “Đã là phi công thì phải lái tiêm kích!”

(Kì cuối: NHỮNG KÌ TÍCH CÒN ÍT NGƯỜI ĐƯỢC BIẾT)

Em chào anh huyphong, vì em tham gia bên hội mô hình tĩnh, và một phần cũng khá quan tâm đến khí tài của không quân Việt Nam nên xin phép hỏi một vài chi tiết sau:

Phần đánh dấu hướng dẫn NO STEP và các dấu neo móc thường thấy trên thân máy bay của Không quân nước ngoài không biết có còn áp dụng trên máy bay của Việt Nam không ạ hay đã bị bong tróc hoặc sơn chồng lên rồi?

Đặc biệt là 02 khoang hình vuông vạt góc ngay trên vị trí hầm bánh (cặp hai bên thắng gió)

(http://img2.ngoisao.vn/news/2011/3/5/15/Cha-de-may-bay-chien-dau-Su-27-tu-tran-0.jpg)

Một bức ảnh mới đây của chiếc SU-30MK2V 8534 cho thấy là có...

(http://i283.photobucket.com/albums/kk287/kute_kid/ttvnol.jpg)

nhưng không biết đời SU-27SK và SU-27UBK có những phần đóng dấu trên hay không.


Ngoài ra nhiều bức ảnh Su nhà mình trực chiến thì thấy ít khi treo tên lửa ở 2 đầu cánh. Em cũng không biết tại sao lại vậy ạ.

Xin cảm ơn.

Chào đ.c:

Tương tự ở máy bay các nước, các chỉ dẫn và lưu ý, cảnh báo cũng được sơn trên mặt sơn máy bay của ta ở cả Su-27SK, Su-27UBK/PU và Su-30MK2V.

Tiêm kích trực ban dòng Su-27/30 của ta thường đeo đạn đối không ở 2 cặp giá treo sau: cặp 5-6 đeo đạn R-73E khi bay tuần tiễu trực ban trên không hoặc cặp 9-10 đeo đạn R-27RE1 khi trực ban tại sân bay. Tất nhiên là khi cần bay hộ tống hay tuần tiễu, Su-27/30 của ta có thể đeo thêm 2 đạn R-73E ở 2 giá treo số 7-8 mút cánh.

Nghe nói Việt Nam mình có thể nhận được gói nâng cấp Su27, Su30 lên super khoi khi đó se tương đương Su35! vậy mong các anh am hiểu phân tích dùm Su35 để chúng em là thanh niên được hiểu hơn, Xin cảm ơn!

Kì cuối: NHỮNG KÌ TÍCH ÍT NGƯỜI ĐƯỢC BIẾT
10/12/2012 - VNQĐ online

Được thành lập ngày 30-5-1963, so với thế giới, Không quân tiêm kích Việt Nam được xếp vào hàng "sinh sau đẻ muộn", không được đánh giá cao, thậm chí bị đối phương coi thường. Viên tướng J.Paul, chỉ huy tàu sân bay USS Constellation của Mỹ đã ngạo mạn nhận định: “Một dúm máy bay Mig-17 out of date (hết đát)... Vài chục phi công non yếu… Cuộc chiến với không quân tiêm kích Việt Nam chỉ là trò chơi của các phi công Mỹ”.  Nhưng thực tế lại chứng minh ngược lại. Những chiếc Mig "cổ lỗ" đã thoắt ẩn thoắt hiện trong mây rồi bất ngờ ra đòn tấn công như tia chớp khiến những tiêm kích "đời mới" của Mỹ "rụng như sung". Tổng kết sau chiến tranh, trang mạng ACIG.org của người Mỹ phải cay đắng thừa nhận, các phi công Mỹ chỉ bắn rơi được 103 máy bay Mig, trong khi đó có tới 340 máy bay các loại của Mỹ bị Mig hạ gục, tỉ lệ 1- 3,3. Đây là một kì tích của Không quân nhân dân Việt Nam trong việc biến "những chiếc Mig hết đát" thành "sát thủ bầu trời".


Biến "những chiếc F-5 bị bỏ rơi" thành "anh hùng tấn công mặt đất"

Bị tan rã quá nhanh trong Chiến dịch Hồ Chí Minh, trên đường rút chạy Không lực Việt Nam Cộng hòa đã không kịp mang theo hoặc phá hủy một số lượng lớn máy bay. Chỉ riêng tại sân bay Biên Hòa đã có tới 40 chiếc F-5 các đời bị "bỏ rơi".

F-5 là loại máy bay tiêm kích siêu âm hạng nhẹ do hãng Northrop thiết kế chủ yếu cho nhiệm vụ tiêm kích hàng không. Thế nhưng ngay từ khi ra đời vào những năm 1960 nó đã gặp phải sự "ghẻ lạnh". Không quân Mỹ chỉ dùng một số ít F-5E để… đóng giả Mig-17 làm "quân xanh" cho phi công tập bắn, còn lại thì "đẩy" cho quân đội các nước đồng minh, trong đó có Việt Nam cộng hòa. Nhưng Không lực Việt Nam Cộng hòa cũng không "sủng ái" F-5 vì nó không có đất dụng võ, chỉ bay quanh quẩn trong những phi vụ lẻ tẻ.


Ngày 21-5-1975, Bộ Quốc phòng ra quyết định thành lập Trung đoàn không quân 935. Đích thân Đại tướng Võ Nguyên Giáp vào tận sân bay Biên Hòa giao nhiệm vụ cho Trung đoàn 935 phải nhanh chóng làm chủ các loại máy bay thu được của Mỹ-ngụy để đối phó với tình hình mới. Đây là nhiệm vụ cực kì khó khăn, bởi số tài liệu, hồ sơ ít ỏi về máy bay F-5 để lại toàn bằng tiếng Anh, trong khi phi công của ta chỉ thạo tiếng Nga. Nhưng chỉ 6 ngày sau, ngày 27-5 năm 1975, phi công Nguyễn Văn Nghĩa đã bay thành công chuyến F-5 đầu tiên, mở đầu cho chiến dịch khai thác F-5, "những đứa con bị bỏ rơi" theo cả nghĩa đen lẫn nghĩa bóng. Và họ đã khiến những chiếc F-5 làm được những điều mà ngay cả những nhà sản xuất cũng không ngờ tới.

Cuối năm 1976, trước những khiêu khích của Polpot tại biên giới Tây Nam, Trung đoàn 935 đã làm được một việc chưa từng có trong lịch sử hàng không thế giới: dùng 2 chiếc tiêm kích siêu âm F- 5 do hai phi công Đinh Văn Bồng và Nguyễn Hữu Lâm để… rải truyền đơn tuyên truyền đường lối, quan điểm của Việt Nam về mối quan hệ đoàn kết giữa Việt Nam và Camphuchia.


Nhưng bỏ qua thiện chí của Việt Nam, năm 1978 Polpot xua quân ồ ạt xâm lấn biên giới Tây Nam, những chiếc F-5 của Trung đoàn 935 đã chuyển từ tiêm kích phòng không thành những chiếc tiêm kích bom chuyên tấn công mặt đất. Đây là lần đầu tiên trong quân sử chiến tranh vệ quốc, Việt Nam dùng lực lượng không quân tiêm kích bom phối hợp tác chiến Hải-Lục- Không quân một cách chủ động, nhịp nhàng.

Xuất kích hàng ngàn chuyến với những biên đội lớn 4-8 chiếc/lần, bằng sức oanh kích mãnh liệt, tiêm kích bom F-5 của Không quân Việt Nam đã đánh "dập đầu" các sở chỉ huy, phá hủy các trận địa phòng thủ, phương tiện, vũ khí… của đối phương, tạo điều kiện thuận lợi cho các binh đoàn chủ lực tiến công khiến đối quân Khmer đỏ "vỡ trận" nhanh chóng.


Đóng góp to lớn của lực lượng không quân tiêm kích trong cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới Tây Nam được ghi nhận bằng sự kiện ngày 20-12-1979, Trung đoàn không quân  935 đã được phong tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân. Hai phi công của Trung đoàn cũng được phong tặng danh hiệu cao quí này là đại úy Lê Khương và đại úy Nguyễn Văn Kháng.

Khâm phục trước trình độ tác chiến của không quân tiêm kích Việt Nam, ngay sau khi giành được chính quyền, Chính phủ Cách mạng Camphuchia đã đề nghị Việt Nam huấn luyện giúp một phi đội tiêm kích, làm cơ sở để thành lập trung đoàn không quân đầu tiên của nhà nước Cộng hòa nhân dân Camphuchia vào tháng 4-1988.

(còn tiếp)

NHỮNG KÌ TÍCH ÍT NGƯỜI ĐƯỢC BIẾT
Tiếp theo Kì cuối

Nhanh làm chủ những máy bay mới nhất

Trải qua hai cuộc chiến tranh, lực lượng không quân tiêm kích Việt Nam đã chứng tỏ được những khả năng phi thường, “biến cái không thể thành có thể”. Trong giai đoạn hiện nay, lực lượng này đã được quan tâm đầu tư thích đáng. Để có thể chiến đấu và chiến thắng, yêu cầu số 1 đối với phi công tiêm kích là phải làm chủ và khai thác các loại máy bay được trang bị một cách sáng tạo.


Trong những ngày tác nghiệp ở Trung đoàn 935, tôi đã gặp kĩ sư Rogovsky Ivan Albertovich, Trưởng đoàn chuyên gia Nga trong chương trình chuyển loại phi công Su-30MK2. Khi được hỏi ông nhận xét như thế nào về phi công tiêm kích Việt Nam? Ivan giơ ngón tay cái lên cùng một nụ cười tin cậy: “Chúng tôi rất khâm phục trình độ tiếp thu cũng như ý chí của phi công và đội ngũ nhân viên kỹ thuật Việt Nam. Họ đã nắm bắt tốt không chỉ toàn bộ nội dung chương trình chuyển loại mà còn đề ra yêu cầu cao hơn trong chương trình huấn luyện.”

Thay cho lời kết
 
Trước khi chia tay, tôi đã có một cuộc tọa đàm với các phi công tiêm kích Trung đoàn 935. Và những ghi chép sau đây sẽ thay cho lời kết thiên phóng sự này.

Vừa rồi tôi có xem một triển lãm hàng không, thấy cảnh các máy bay tiêm kích nhào lộn, áp bụng vào nhau, đan nhau trên bầu trời… Tôi nể trình độ bay của phi công họ quá!

Đại úy Vũ Đình Thi, Biên đội trưởng 2, Phi đội 2: Trên thế giới hiện có những đội bay biểu diễn nổi tiếng như Hiệp sĩ Nga của Nga, Blue Angel của Mỹ, Bát Nhất của Trung Quốc… Nhưng anh Thụy có thể chưa biết, bay biểu diễn khác với bay chiến đấu. Những đội bay biểu diễn quanh năm chỉ ăn và tập một bài để phục vụ cho các triển lãm hàng không nhằm… bán hàng.

Dư luận hiện tỏ vẻ lo lắng trước việc một số nước đầu tư sản xuất, mua sắm các loại máy bay ‘hàng khủng’ được cho là có tính năng vượt trội về khả năng tàng hình, tốc độ, vũ khí... Các anh nghĩ gì trước hiện tượng này?

Thượng tá Trần Mạnh Cường, Phi đội trưởng Phi đội 2: Chúng tôi vẫn cập nhật tình hình kĩ thuật hàng không thế giới thường xuyên. Những tuyên bố này nọ nó mang nặng tính… quảng cáo! Sự thực thì máy bay nào cũng có điểm mạnh, điểm yếu. Trước đây Mỹ cũng đã từng tuyên bố B.52 là ‘siêu pháo đài bay bất khả xâm phạm’, thế mà khi tham gia chiến tranh ở Việt Nam đã bị các ‘cụ’ Phạm Tuân, Nguyễn Xuân Thiều, Vũ Đình Rạng nhà ta ‘thiêu rụi’ đó thôi.

Vâng, nhưng đó là… ngày xưa. Thời bây giờ là tác chiến điện tử. Các anh cho biết, nét khác nhau cơ bản giữa không chiến ngày xưa và ngày nay?

Thượng tá Nguyễn Xuân Tuyến, Trung đoàn trưởng: Ngày xưa trong các trận không chiến, muốn tấn công phải áp sát đối phương. Còn thời bây giờ là ‘tác chiến phi tiếp xúc’, các radar hiện đại cho phép phi công có thể tấn công mục tiêu cách hàng chục, thậm chí cách hàng trăm km…

Như thế nghĩa là yếu tố vũ khí công nghệ cao giữ vai trò chủ yếu. Sự  mưu trí, dũng cảm của phi công… có còn cần thiết ?

Thượng tá Trần Mạnh Cường:  Những loại tiêm kích hiện đại cho phép phi công có thể tác chiến một cách độc lập cao nhất. Như thế càng phải đòi hỏi sự mưu trí, sáng tạo, dũng cảm. Vũ khí rất quan trọng. Nhưng dù vũ khí dù có hiện đại đến đâu vẫn chỉ là thứ yếu. Quyết định sự thắng bại vẫn là do người sử dụng vũ khí.
 
Nhưng tiềm lực của ta…

Thượng tá Trần Mạnh Cường: Ý anh Thụy muốn nói liệu không quân ta có đương đầu nổi với một đối thủ có số lượng máy bay áp đảo gấp nhiều lần không chứ gì? Thì không quân ta đã phải làm việc đó trong kháng chiến chống Mỹ đó thôi. Trước những đối thủ mạnh, chúng ta không dại gì mà lại đi ‘căng’ hết máy bay ra bầu trời để chiến đấu cả…

Thượng tá Nguyễn Xuân Tuyến: Vấn đề ở đây là cách đánh…

Đánh thế nào ạ?

Thượng tá Nguyễn Xuân Tuyến: (Cười) đánh như thế nào, đó là vấn đề bí mật quân sự không được phép tiết lộ. Nhưng nhân dân hãy tin rằng, dù phải đương đầu với bất kì đối thủ nào thì lực lượng không quân tiêm kích Việt Nam thời hiện đại cũng sẽ xứng đáng với truyền thống Không quân nhân dân Việt Nam!

Tháng 11-2012
Đ.T.T

Thêm một chút giải lao với "Ba ngày với phi công SU 30MK":

Ba ngày với phi công SU 30MK
QĐND - Thứ Hai, 10/12/2012, 20:45 (GMT+7)

QĐND - Xưa nay, tôi và nhiều người vẫn nghĩ: Phi công lái máy bay chiến đấu có đời sống vật chất cao; sinh hoạt trong môi trường khép kín, được bảo vệ nghiêm ngặt; và lẽ dĩ nhiên tính cách “kiêu kỳ” là một phần hệ quả của lối sống đó... Thế nhưng, quan niệm đó của tôi đã thay đổi sau khi gặp những phi công lái máy bay chiến đấu tiên tiến SU 30MK của Quân đội ta ở Trung đoàn Không quân 923, Sư đoàn 371, Quân chủng Phòng không-Không quân.

Những chiến sĩ phi công giản dị hơn tôi tưởng rất nhiều. Bắt đầu từ bữa ăn! Thú thực, khi bắt đầu từ chuyện ăn uống này, tôi cảm thấy có phần “khiếm nhã” nhưng nghe dân gian nói nhiều, đâm ra tôi khá bất ngờ.


Có vài người thường tỏ ra thạo chuyện kể về bữa ăn của phi công với một dẫn chứng “hùng hồn”: Sâm cô đặc đến mức “cắm tăm” dùng làm thức uống cho phi công!

Người nghe dĩ nhiên tin vào chuyện này, bởi lẽ, chuyện đào tạo phi công (và đặc biệt phi công lái máy bay chiến đấu) được tính “một cân thịt một cân vàng”. Người quý thế, phải chăm! - Ấy là chuyện dân gian nghĩ.

Thế nhưng, khi ngồi vào bàn, ăn thức ăn của phi công rồi, tôi mới vỡ lẽ, dân gian ta quả có óc tưởng tượng phong phú.

Bữa cơm rất ngon, nhưng thực phẩm cũng chỉ là những thứ thường dùng như thịt gà, thịt lợn, rau xanh trong bữa cơm hằng ngày của mỗi gia đình. Với điều kiện vật chất của nhiều gia đình bây giờ, ngày nào ta cũng được ăn “cơm phi công” mà không biết. Còn thức uống sau bữa ăn là chè xanh, có thêm đường, ai uống bao nhiêu tùy khẩu vị mà lấy. Tóm lại không quá đặc biệt, nếu không muốn gọi là giản dị.

Về tiện nghi sinh hoạt, mỗi anh được bố trí một phòng có công trình phụ khép kín. Trong đó được trang bị một giường nằm, một bàn đọc, một bàn uống nước, một tủ quần áo, tài liệu. Những thứ khác phải bỏ tiền ra sắm, ví dụ như: Máy vi tính, loa, đài, đèn bàn, xô, chậu... Phi công chiến đấu của chúng ta là những người ham học, ngoài những giờ học nghiệp vụ, các anh còn học thêm ngoại ngữ, vi tính. Như thiếu tá Nguyễn Trường Nam, Chính trị viên Phi đội 1 là một ví dụ, ngoại ngữ có thể sử dụng được tiếng Nga, tiếng Anh; vi tính đủ giỏi để ráp một bộ máy (phần cứng), còn các phần mềm chỉnh sửa video, photosoft đều rất khá... Tất cả “kỹ năng” này đều là mày mò, tự học. Anh nói: “Hằng tuần, anh em vẫn mời thầy giáo ở ngoài vào dạy ngoại ngữ”.


Doanh trại dành cho phi công là tòa nhà hai tầng. Trước mặt “doanh trại” có đất để tăng gia sản xuất. Các anh còn xây dựng một vườn hoa, cây cảnh trông khá hợp với kiến trúc tòa nhà. Đợt mới rồi, nhân kỷ niệm 40 năm Chiến thắng "Hà Nội-Điện Biên Phủ trên không", các anh vừa khánh thành một công trình, kiểu: “câu lạc bộ chiến sĩ” như vẫn thường thấy ở các đơn vị. Đây là nơi để mọi người ngồi uống nước, tâm sự trong giờ giải lao.

Ba ngày ở đơn vị, chúng tôi thường lui tới “câu lạc bộ chiến sĩ” này để trò chuyện cùng anh em phi công. Qua những chuyện "bên lề" này tôi mới biết về cơ bản, thu nhập của phi công cũng theo chức vụ quân hàm, cộng với mấy chục phần trăm lương, tùy theo “bậc lái”. Với thu nhập đó, một anh phi đội trưởng đã có hàng trăm giờ bay chiến đấu, cũng “mất thăng bằng” khi nuôi một vợ hai con ở Hà Nội, nên nhiều anh chọn giải pháp để vợ ở quê.

Một chút “hiểu biết” về những người vợ phi công cũng khiến tôi ngạc nhiên. Nhiều chị thực sự là “hậu phương vững chắc”, họ chia sẻ với chồng vất vả và cả những vinh dự. Họ cũng giản dị như những người vợ bộ đội khác. Điều chị em sợ nhất là khi đi chợ, người bán nói: “Chồng làm phi công, tiếc gì mấy đồng bạc”. Ấy là họ không biết, chứ thực, vợ phi công cũng phải tằn tiện như ai...

Nghe chuyện “hậu phương quân đội” này, Thượng úy phi công Võ Quốc Hùng, chỉ cười. Tuổi đời anh còn trẻ, gia đình riêng chưa có. Hai tuần có một đợt đi tranh thủ, cả đi lẫn về mất một ngày, còn lại một ngày ở với gia đình. Trong khoảng thời gian ngắn giữa đi về quê và ở thăm cha mẹ, anh vẫn chưa tìm cho mình được “đối tượng” nào.

Chuyện tình phi công rất thú vị. Vì có cái danh “phi công” nên bè bạn cảm phục, ngưỡng mộ lắm. Song sau ánh hào quang lấp lánh đó, phi công chiến đấu có thời gian riêng tư eo hẹp. Nhiều anh phải để bố mẹ đi “nhắm hộ” rồi về quê lấy vợ. Có anh “khá hơn”, tìm về với những “cô bạn chung lớp”. Cô gái nào không thông cảm thì sẽ cảm thấy yêu phi công rất chán, có cô trách: “Các anh cứ vi vu đâu mãi trên trời, nhưng tối thứ bảy, ngày phụ nữ chẳng bao giờ các anh có mặt”. Khổ nỗi, các anh phải chấp hành kỷ luật quân đội “nghiêm gấp hai lần”, làm sao có nhiều phút riêng tư như thế?

Về chuyện kỷ luật quân đội này cũng gây cho tôi ít nhiều bất ngờ. Số là, lúc đến đơn vị, thấy phi công lúc nào cũng có vẻ thư thái, nhàn tản, nhưng có biết đâu rằng đó là ở tại trại, chờ nhiệm vụ. Mà nhiệm vụ của phi công chiến đấu có thể đến bất cứ lúc nào. Nói như Chủ nhiệm chính trị trung đoàn Hoàng Đình Dũng là “luôn có phương án hai cho phi công”. Lúc ra ngoài doanh trại, họ lại “bị đánh giá” chấp hành kỷ luật đôi khi hơi thái quá. Thượng úy Võ Quốc Hùng tâm sự: “Cả trung đoàn họ nhìn vào, ai cũng nói phi công được ưu ái, chính vì thế mà phải gương mẫu chấp hành kỷ luật hơn”. Nền nếp này, được xây dựng từ mỗi học viên lái máy bay chiến đấu, và theo suốt cuộc đời họ đến sau này.

Mấy ngày trò chuyện với phi công chiến đấu, mới hiểu họ không khô khan, cứng nhắc như vẻ bề ngoài. Họ là những người có tấm lòng rộng mở như bầu trời.

Bài và ảnh: LÊ ĐÔNG HÀ

Chào các bác. Em cũng là người hay tìm hiểu, nhưng các bác cho em mạn phép hỏi một chút. Em nhìn các hình của Su 27, Su 30, Su 33, Su 35... thì em thấy bề ngoài giống nhau, điều này làm em khó phân biệt các dòng của máy bay. Bác nào biết thì giải thích rõ giúp em nhé.
          
Thứ hai nữa là em thấy có loại thì buồng lái nhô cao lên, có loại thì buồng lái hơi thấp xuống. Điều này có gì khác giữa các dòng máy bay không vậy?
        
Một điều nữa là khi bay, em thấy có một nắp bật lên ngay phía sau  buồng lái, đó là gì vậy các bác nhỉ? Bác nào biết thì giải thích giúp em nhé.
    
Một điều nữa là có loại có cánh lái ở phần mũi, có loại không có. Chi tiết này có giúp phân biệt các dòng máy bay không ?
    
Cảm ơn các bác nhiều

@Thai Yen Binh : Bạn để ý chóp đuôi máy bay của ta nhé.
 Loại có cánh đuôi bằng là Su30. Loại vát chéo là Su27.
Loại buồng lái nhô cao lên có cánh đuôi đứng vát chéo là Su27 UBK/PU (2 chỗ-huấn luyện). Loại có buồng lái thấp là Su27 SK (1 chỗ).
Còn  cái nắp bật lên sau buồng lái là phanh gió chỉ dùng khi hạ cánh hoặc cần phải giảm tốc đột ngột trên không.
Loại có cánh lái ở phần mũi là Su30/35. Việt Nam mình chưa có loại này.
Và 1 điều nữa là bạn hãy chịu khó tìm hiểu và đọc các bài viết về máy bay có trong BOX này hoặc các diễn đàn quân sự khác thì sẽ phân biệt được các loại/đời máy bay khác nhau. Chào thân ái

Cánh lái ở mũi là đặc trưng của dòng Su-30 Nam Á (MKI, MKM, MKA) và Su-35 đời đầu, chứ Su-35S không còn cánh mũi đâu bác ạ ;D

Cảm ơn bạn Hoangviet07089 nhé. Vì VN mình không có loại này nên mình không nói kỹ cho bạn ThaiYenBinh hiểu mà muốn để bạn ấy tự tìm hiểu thêm. Vì vậy mình chỉ viết là Su 30/35 chung chung thôi.

Mình có những cách phân biệt dòng họ su-27 cho bạn Thai Yen binh đây:

Về dòng Su-27, các loại Su-27SK/ Su-27UBK/ Su-27SKM/ Su-27SM có càng đáp trước chỉ có một bánh, đuôi vác góc, Su-27SK/ Su-27UBK/ có hệ thống RWR gắn bên cửa hút khí, hệ thống trinh sát hồng ngoại nằm ở giữa so với buồng lái và không có cần tiếp dầu trên không. Su-27SKM/ Su-27SM thì không gắn hệ thống RWR gắn bên cửa hút khí nhưng gắn hệ thống RWR L-150 ở trên viền cánh, hệ thống trinh sát hồng ngoại nằm lệch sang phải so với buồng lái và có cần tiếp dầu trên không (riêng su-27SM thì hệ thống trinh sát hồng ngoại nằm lệch sang phải so với buồng lái và không có cần tiếp dầu trên không).






Su-33 là máy bay của hải quân Nga, thiết kế dựa trên khung Su-27 nhưng có vài điểm khác: càng đáp trước có 2 bánh, đuôi vác góc, gắn hệ thống RWR L-150 ở trên viền cánh, hệ thống trinh sát hồng ngoại nằm lệch sang phải so với buồng lái và có cần tiếp dầu trên không. Có cánh mũi, ngăn chứa dù ngắn hơn so với Su-27 và có móc treo giúp hạ cánh trên tàu sân bay.



Về dòng Su-30 thì mình xin phân tích điểm khác biệt ở một vài loại của Irkut và KnAAPO. Irkut phát triển Su-30K cho Ấn Độ và Su-30KN cho Nga có bề ngoài giống với Su-27UB với càng đáp trước chỉ có một bánh, đuôi vác góc, có hệ thống RWR gắn bên cửa hút khí, nhưng hệ thống trinh sát hồng ngoại nằm lệch sang phải so với buồng lái và có cần tiếp dầu trên không.



Su-30MKI: máy bay chiến đấu đa năng của Không quân Ấn Độ do Irkut sản xuất, càng đáp trước có 2 bánh, đuôi vác góc, gắn hệ thống RWR L-150 ở trên viền cánh, hệ thống trinh sát hồng ngoại nằm lệch sang phải so với buồng lái và có cần tiếp dầu trên không. Có cánh mũi, động cơ TVC, khung lớn hơn so với Su-27UB, Su-30K đời cũ.




Su-30MKK/ Su-30MK2: máy bay chiến đấu đa năng của KnAAPO sản xuất, càng đáp trước có 2 bánh, đuôi không vác góc, gắn hệ thống RWR L-150 ở trên viền cánh, hệ thống trinh sát hồng ngoại nằm lệch sang phải so với buồng lái và có cần tiếp dầu trên không. Không có cánh mũi và không có động cơ TVC. Su-30MK2 khác Su-30MKK ở chỗ được tích hợp hệ thống C4ISR.


Su-35: máy bay chiến đấu một chỗ ngồi đa năng do KnAAPO sản xuất, càng đáp trước có 2 bánh, đuôi không vác góc, gắn hệ thống RWR L-150 ở trên viền cánh, hệ thống trinh sát hồng ngoại nằm lệch sang phải so với buồng lái và có cần tiếp dầu trên không. Có cánh mũi và không có động cơ TVC.


Su-35UB: giống Su-30MK2 giống với Su-30MK2 về mọi mặt nhưng Su-335UB được gắn thêm cánh mũi như Su-30MKI.


Su-35BM: máy bay chiến đấu đa năng một chỗ ngồi do KnAAPO sản xuất, càng đáp trước có 2 bánh, đuôi  vác góc, gắn hệ thống RWR L-150 ở trên viền cánh, hệ thống trinh sát hồng ngoại nằm lệch sang phải so với buồng lái và có cần tiếp dầu trên không. Khác với Su-35 phiên bản đầu tiên có cánh mũi, Su-35BM không được trang bị cánh mũi và có động cơ TVC, ngăn chứa dù và hệ thống RWR ở 2 bên ngăn chứa dù có hình dạng khác so với các dòng Su trước.


Su-37: Giống Su-35 đời đầu về mọi mặt nhưng phân biệt với Su-35 đời đầu bằng màu sơn nâu vàng đặc trưng, ngoài ra còn được trang bị động cơ TVC.

Về nơi khai sinh ra máy bay tiêm kích Su-30MK2 và những thế hệ máy bay tiêm kích, cường kích của Việt Nam


Liên hiệp chế tạo máy bay Thanh niên cộng sản bên bờ sông Amua mang tên Y.A. Gagarin (KnAAPO) là nơi khai sinh ra nhiều thế hệ máy bay tiêm kích, cường kích đã, đang và sẽ trang bị trong Không quân nhân dân Việt Nam như: Mig-15UTI, Mig-17, Su-22, Su-27SK và Su-30MK2(V).

Em cảm ơn các bác nhé. Các bác phân tích hay thật

Do em cũng biếng tìm tài liệu nên mong anh làm 1 bài về Su 30KI để anh em tham khảo thêm về loại Su 30 1 chổ ngồi này.

Về đại thể thì Su-30KI là phiên bản máy bay xung kích của máy bay tiêm kích đa năng Su-27SK với hệ thống nhận tiếp dầu trên không và vũ khí đối đất có điều khiển, tức là nó thực hiện cả các nhiệm vụ phòng thủ như tiêm kích đánh chặn, tuần tiễu trên không, lẫn các nhiệm vụ tiến công như chiếm ưu thế trên không và cường kích chính xác tầm xa như Su-27SMK hay Su-35S hiện nay.

Như vậy ưu thế của Su 30MKV nhà mình so với Su 30MKI ngoài giá thành ra còn tính năng đánh biển phải không bác? Ngoài ra còn ưu thế nào không ạ

Nhiệm vụ chỉ huy trên không của máy bay tiêm kích Su-30

Máy bay tiêm kích Su-30 có thể thực hiện chức năng của máy bay chỉ huy trên không cấp biên đội hoặc phi đội khi triển khai các nhiệm vụ chiến đấu đối không như trực ban phòng không bảo vệ mục tiêu, tuần tiễu trên không, hộ tống và chiếm ưu thế trên không, cũng như nhiệm vụ đối đất, đối biển trong các cuộc tập kích đường không.  
  

Là máy bay tiêm kích có chức năng chỉ huy trên không, máy bay tiêm kích Su-30 vừa trực tiếp tham gia chiến đấu, vừa cảnh giới phát hiện mục tiêu và chỉ huy các máy bay tiêm kích khác trong biên đội tiến hành chặn kích mục tiêu trên không, đồng thời chỉ huy các biên đội trong đội hình phi đội thực hiện phương án tấn công mục tiêu mặt đất, mục tiêu mặt nước, chế áp hệ thống phòng không và thông tin liên lạc của đối phương theo phương án công kích.

Ngoài ra, với hệ thống thông tin liên lạc và truyền dữ liệu mã hóa tự động tầm xa của máy bay chỉ huy trên không, máy bay tiêm kích Su-30 có thể thực hiện chức năng máy bay chuyển tiếp chỉ huy giữa sở chỉ huy mặt đất, sở chỉ huy trên không hay trên mặt biển với các máy bay tổ viên trong biên đội và phi đội khi thực hiện nhiệm vụ chiến đấu tầm xa.

(Phần tiếp: Huấn luyện chiến đấu)

Đúng rồi! So với Su-30MKI, thì Su-30MKK/MK2/MK2V có tổ hợp trinh sát và điều khiển bắn được kiện toàn cho nhiệm vụ đánh mục tiêu mặt biển ở tầm xa. Ngoài ra, nó có thể hiệp đồng chiến đấu tự động với 1 số tàu mặt nước và 1 số loại máy bay cường kích của ta.

Bác Huphongssi theo như wiki thì su-30 MKI co cả TVC (Thrust Vector Control) vậy MK2V của VN có TVC không? hay wiki ai đó viết sai. Theo như một số nguồn khác thì phải cở su-35 trở lên mới có TVC. Và loại nào có TVC 2 chiều (2 dimension) và loại nào có TVC 3 chiều (3 dimension). Không còn nhớ đọc ở đâu về 2 hoặc 3 chiều. Nếu theo trục x (ngang) và z (lên, xuống) thì chỉ có 2 chiều thôi...? Bác làm ơn giải tỏa giùm.

Nhiệm vụ huấn luyện chiến đấu của máy bay tiêm kích Su-30

Ngoài các nhiệm vụ chiến đấu và trực ban chiến đấu, máy bay tiêm kích Su-30 còn được sử dụng cho nhiệm vụ huấn luyện chuyển loại phi công và huấn luyện chiến đấu trong các đơn vị không quân tiêm kích được trang bị loại máy bay này và các loại máy bay tiêm kích Su-27 cải tiến.

Với thiết kế tổ bay 2 người để phục vụ các nhiệm vụ chiến đấu tầm xa và cường kích bằng vũ khí không đối đất có độ chính xác cao, buồng lái của máy bay tiêm kích Su-30 được thiết kế để các thành viên tổ bay có thể phân công, hỗ trợ, phối hợp hoặc thay thế nhau trong quá trình thực hiện nhiệm vụ.
 

Về công tác huấn luyện chuyển loại, máy bay tiêm kích Su-30 được dùng để huấn luyện chuyển loại kĩ thuật lái cho các phi công trong tổ bay (học viên bay hoặc phi công bay chuyển loại ngồi buồng trước, giáo viên bay ngồi buồng sau) tương tự chức năng huấn luyện chiến đấu của máy bay tiêm kích huấn luyện Su-27UB/UBK, hoặc huấn luyện chuyển loại cho phi công điều khiển vũ khí và khí tài vô tuyến điện tử (phi công ngồi buồng sau).

Về công tác huấn luyện chiến thuật, máy bay tiêm kích Su-30 được dùng để huấn luyện nội dung phân công, phối hợp chiến đấu giữa các thành viên tổ bay trong từng bài bay hoặc tình huống chiến đấu trên không; huấn luyện phối hợp chiến đấu theo nhiệm vụ và tình huống chiến đấu giữa các tổ bay, chỉ huy bay trong đội hình tốp, biên đội, phi đội; huấn luyện hiệp đồng chiến đấu với các lực lượng chiến đấu trên không, trên bộ và trên biển, v.v. 

- Su-30 của Vn không có TVC.

- Các Su-27 cải tiến, Su-30MKI/MKA/MKM dùng động cơ AL của Saturn chỉ có TVC 2D, không có TVC 3D

Chú thích của tác giả blog người Nga có chú thích đây là Su-30M2, tuy nhiên hiện theo em biết Su-30M2 Nga chỉ có 4 con từ 4 MK2 theo đơn hàng bị cắt giảm của ta và được sơn số hiệu màu đỏ. Vậy tác giả Blogger người Nga chú thích sai hay đúng ?  :o
Su-30M2 số hiệu " 10 " tại triển lãm MAKS-2011
(http://farm7.staticflickr.com/6082/6131116146_58237fccf0_b.jpg)
Chú thích của Blogger người Nga
.

(http://sohanews2.vcmedia.vn/k:2012/Su-30M2_soha.vn-1f041/anh-f15-f2a-ho-tong-tu214r-cua-nga-ra-khoi-quan-dao-nhat-ban.jpg)

Chú thích đúng đấy:
- Số hiệu mạn của máy bay chiến đấu KQ Nga được sơn theo 1 trong 4 màu (đỏ, xanh, vàng và trắng) tùy theo đơn vị không quân tiếp nhận. Riêng máy bay tiêm kích được sơn số hiệu theo 2 màu đỏ hoặc xanh.
- Không quân Nga tiếp nhận 4 chiếc Su-30M2 để huấn luyện chuyển loại phi công bay Su-35S.
- Khi mới xuất xưởng, 4 chiếc Su-30M2 được giao cho Liên đội không quân tiêm kích số 2 thuộc Căn cứ không quân số 6972 tại sân bay Crưm để phục vụ huấn luyện bay chuyển loại Su-35S. Tại đây, 4 chiếc Su-30M2 được đánh số mạn 10, 20, 30 và 40 sơn màu đỏ.
- Năm 2011, 2 chiếc Su-30M2 số mạn 20 và 40 màu đỏ được chuyển ngược về Liên đội không quân tiêm kích cận vệ số 5 thuộc Căn cứ không quân 6983 tại sân bay Dzemgi để phục vụ huấn luyện bay chuyển loại Su-27SM2.
- Năm 2012, chiếc Su-30M2 số mạn 40 màu đỏ được chuyển sang cho Liên đội không quân tiêm kích cận vệ số 4 thuộc Căn cứ không quân 6983 tại sân bay Centralnaya Uglavaya để phục vụ huấn luyện bay chuyển loại Su-27SM. Do Liên đội 4 đã có 1 chiếc Su-27SM số mạn 40 màu đỏ, nên số mạn của chiếc Su-30M2 số 40 màu đỏ được chuyển sang màu xanh.

Hộ tống chiếc máy bay trinh sát Tu-214R bay tuần tiễu trên biển Nhật trong các ngày 17 và 18-12-2012 lần này là các máy bay Su-30M2 và Su-27SM của Liên đội không quân tiêm kích cận vệ số 4 thuộc Căn cứ không quân 6983 tại sân bay Centralnaya Uglavaya.

Phần trên chúng ta đã cùng xem xét 8 nhóm nhiệm vụ cơ bản của máy bay tiêm kích Su-30 gồm:

1. Chiếm ưu thế trên không (http://www.vnmilitaryhistory.net/index.php/topic,16876.msg401527.html#msg401527)
2. Tập kích đường không (http://www.vnmilitaryhistory.net/index.php/topic,16876.msg403064.html#msg403064)
3. Phòng không bảo vệ mục tiêu (http://www.vnmilitaryhistory.net/index.php/topic,16876.msg405879.html#msg405879)
4. Hộ tống đường không (http://www.vnmilitaryhistory.net/index.php/topic,16876.msg407769.html#msg407769)
5. Trinh sát đường không (http://www.vnmilitaryhistory.net/index.php/topic,16876.msg408378.html#msg408378)
6. Tuần tiễu trên không (http://www.vnmilitaryhistory.net/index.php/topic,16876.msg411337.html#msg411337)
7. Chỉ huy trên không (http://www.vnmilitaryhistory.net/index.php/topic,16876.msg420806.html#msg420806)
8. Huấn luyện chiến đấu (http://www.vnmilitaryhistory.net/index.php/topic,16876.msg420974.html#msg420974)


Phần tiếp theo, chúng ta cùng tìm hiểu về nguyên lí thiết kế máy bay tiêm kích Su-30 từ khi hình thành ý tưởng cho tới thời điểm hiện nay.

SU-30MK2 Việt Nam luyện tập

http://www.youtube.com/watch?v=BD8CMq3-5Vw


http://www.youtube.com/watch?v=Wa6XTfBHzF4


http://www.youtube.com/watch?v=3UJswIY_GCQ

Tiếp dầu trong ánh hoàng hôn
(http://sukhoi.org/img/gallery/wallpapers/image014_big.jpg)

Thưởng thức bài viết về Su-30MK2 của tác giả Xuân Cường - báo Tuổi trẻ

-----


TPO – Ngay sau hiệu lệnh cất cánh phát đi từ Đài chỉ huy không lưu, những chiếc tiêm kích Su-30MK2 gầm lên dũng mãnh rồi nối đuôi nhau bay vút lên bầu trời…

Là một trong những đơn vị được trang bị tiêm kích Su-30MK2 hiện đại, Trung đoàn 935, thuộc Sư đoàn Không quân 370 luôn nêu cao tinh thần trách nhiệm, gia tăng cường độ huấn luyện, sẵn sàng đáp ứng nhiệm vụ tác chiến trong chiến tranh công nghệ cao.

Su-30MK2 là loại chiến cơ được sửa từ mẫu Su-27 vào năm 1997, dòng chiến cơ này cũng được coi là phiên bản nâng cấp cao hơn Su-30, Su-30K và SU-30MKI. Su-30MKK (Su-30MK2) cũng có 85% điểm chung với chiến cơ Su-35 cả về các thiết bị phần cứng lẫn phần mềm. Chính vì vậy, Su-30MK2 do Việt Nam nhập về cũng được tập trung những ưu thế vượt trội của các dòng Su-27, Su-30, Su-30MKI và thậm chí của cả Su-35 mới. Điều này được minh chứng qua những cuộc đọ sức trong các cuộc tập trận quy mô nhất thế giới từ trước đến nay.

Máy bay Su-30MK2 có khả năng tác chiến mạnh, tấn công phá hủy cả các mục tiêu trên mặt đất và trên biển bằng các loại vũ khí chính xác cao, gồm tên lửa có điều khiển và bom dẫn đường trên không.

Su-30MK2 được trang bị với hệ thống thiết bị điện tử hàng không Avionic hiện đại, hệ thống truyền thông và hệ thống định vị mới, các thiết bị điều khiển để hỗ trợ cho phi hành đoàn.

Việc lắp đặt hệ thống tiếp nhiên liệu trên không cho máy bay đã tăng cường thời gian bay hành trình tầm xa. Hệ thống khung gầm của Su-30MK2 đã được gia cố chịu lực tốt hơn, giúp máy bay mang đủ được nhiên liệu và tải trọng vũ khí bên ngoài.

Ngoài ra, với thiết kế hai phi công điều khiển máy bay, phi công ngồi trước điều khiển máy bay và phi công ngồi sau điều khiển vũ khí, điều này dễ dàng cho việc tăng cường hiệu suất chiến đấu và máy bay có thể sử dụng hiệu quả cho việc đào tạo phi công mới.

Dưới đây là một số hình ảnh được PV Tiền Phong ghi lại trong buổi diễn tập bay của Trung đoàn 935 những ngày cuối năm 2012.

Tháo trơ cả phanh cụm càng sau ra bảo dưỡng thì đâu còn là kiểm tra kĩ thuật lần cuối trước giờ bay 8)

Một bài viết về thế hệ các đàn em phi công tiêm kích thế hệ 8x được giao quản lí, sử dụng máy bay tiêm kích Su-30MK2 tại e923-f371 của tác giả Mạnh Duy đăng trên "Người lao động" Chủ Nhật, 03/02/2013 23:47

-----

Kiêu hãnh bay Su-30MK2

Từ hàng ngàn ứng viên mới chọn ra được một người đủ điều kiện học phi công chiến đấu và trong hàng trăm học viên, vài người xuất sắc nhất mới có thể lái Su-30MK2

Ấn tượng của chúng tôi khi đến Trung đoàn Không quân 923 - đơn vị máy bay chiến đấu hiện đại nhất Việt Nam thuộc Sư đoàn 371 - không phải từ những chiếc Su-30MK2 mà lại là những người đang vận hành loại máy bay bề thế, dũng mãnh này. Trong số 25 phi công lái chiến đấu cơ Su-30KM2 của Trung đoàn 923, có 9 người ở thế hệ 8X với khát vọng canh giữ bầu trời Tổ quốc luôn bình yên.

Chọn lọc, huấn luyện gắt gao

Ở lứa tuổi 8X nhưng lớp phi công trẻ vận hành chiến đấu cơ tiêm kích không bị choáng ngợp, lúng túng khi được giao trọng trách lớn. Họ nhanh chóng làm chủ máy bay, vũ khí hiện đại và say mê với những bài tập chiến đấu thực tế đầy thách thức.

Từ cuối năm 2012, phi công điều khiển Su-30MK2 của Trung đoàn 923 đã đạt đủ số giờ bay huấn luyện để đi vào nhận nhiệm vụ trực sẵn sàng chiến đấu. Ít ai biết rằng nhiều người trong số họ là những chàng trai trẻ, mới chỉ có một năm làm quen với chiến đấu cơ tiêm kích thế hệ thứ 4 do Nga chế tạo.

Theo đại tá Nguyễn Việt Hùng, Phó Chính ủy Sư đoàn 371, việc sử dụng người trẻ đã qua đào tạo bài bản trong nước là ưu tiên của đơn vị. Phi công Su-30MK2 cần những phẩm chất và sự rèn luyện đặc biệt. “Họ phải nắm bắt nhanh kỹ thuật mới, phải thông thạo tiếng Nga, có khả năng chịu áp lực tốt, hợp đồng chiến đấu nhuần nhuyễn vì Su-30MK2 bay 2 người” - ông giải thích.


Thượng úy phi công Trần Văn Hiệp, SN 1985, cho biết trước khi ngồi vào buồng lái Su-30MK2, anh đã được huấn luyện qua rất nhiều loại máy bay. “Khi nhận thông báo sẽ được học chuyển loại để trở thành phi công bay Su-30MK2, tôi không dám tin mình được trao vinh dự ấy. Trước đây, chỉ những sĩ quan phi công được đào tạo bài bản ở Nga mới có thể tiếp cận loại máy bay này” - anh tự hào.

Quê ở huyện Thái Thụy - Thái Bình, Hiệp là “hàng xóm” của anh hùng phi công Phạm Tuân. Chàng thượng úy trẻ thừa nhận những giai thoại và tấm gương của Phạm Tuân là một trong nhiều lý do thôi thúc anh phấn đấu gia nhập lực lượng canh giữ bầu trời Tổ quốc. Hiệp đã vượt qua hàng trăm người cùng trang lứa để được chứng nhận có đủ sức khỏe lái chiến đấu cơ. Sau rất nhiều bài kiểm tra về khả năng, Hiệp còn phải vượt qua kỳ sát hạch như thi đại học trước khi vào Trường Sĩ quan Không quân ở Nha Trang.

Trong suốt 5 năm luyện bay, quá trình chọn lọc, đào thải và huấn luyện rất gắt gao vẫn tiếp tục. Đại tá Hùng cho biết từ hàng ngàn ứng viên mới chọn ra được một người đủ điều kiện học phi công chiến đấu và trong hàng trăm học viên, vài người xuất sắc nhất mới có thể lái Su-30MK2.

Khát vọng cao vợi

Thượng úy Trần Trịnh Tố Nguyên, SN 1984, bảo rằng với bất kỳ phi công chiến đấu cơ nào, thời khắc đáng nhớ nhất trong đời chính là lần đầu tiên được độc lập tác chiến, tự mình làm chủ chiếc máy bay trên bầu trời Tổ quốc. Có lẽ vì phi công lấy bầu trời là không gian làm việc nên ai cũng có nguồn cảm hứng bao la lãng mạn và những khát vọng cao vợi. “Vùng nào của đất nước mình cũng đẹp, bay trên trời nhìn xuống, ai cũng có cảm giác muốn làm điều gì đó cho Tổ quốc” - Nguyên tâm sự.

Thời gian theo học Trường Sĩ quan Không quân, Nguyên từng gặp chuyện khó xử khi cha mẹ khuyên anh nghỉ ngang vì sợ con trai út gặp nguy hiểm cũng như bị quá nhiều áp lực. “Nghiệp bay và niềm khát khao được vút lên không trung, tung hoành khắp nơi để canh gác biển trời Tổ quốc trong tôi lớn hơn tất cả. Mọi áp lực trở nên quá nhỏ bé với niềm đam mê ấy” - thượng úy Nguyên thổ lộ.


Khác với vẻ ngoài hiền lành, cả hai thượng úy Trần Văn Hiệp và Trần Trịnh Tố Nguyên đều là người ưa thích những bài bay mạo hiểm. Trên đường băng của phi trường chỉ dành riêng cho Su-30MK2, Hiệp hào hứng: “Tôi thích nhất là những bài tập nhào lộn và công kích mục tiêu trên không. Đây là những bài tập khó vì ở vận tốc siêu thanh, phi công phải có khả năng chịu áp lực cực cao. Cảm giác khi bộ quần áo kháng áp căng mạnh, áp lực gần 400 kg đè lên cơ thể không làm tôi sợ hay căng thẳng mà còn phấn khích tột độ”.

Chàng thượng úy 28 tuổi này vẫn cảm thấy tiếc nuối khi chưa có điều kiện thực hành bay nhiều hơn. Tuy vậy, Hiệp vẫn khẳng định: “Trong điều kiện huấn luyện hiện có, chúng tôi luôn hoàn thành tốt mọi phương án tác chiến. Anh em phi công trẻ rất chịu khó mày mò tìm hiểu và đọc thêm sách về hoạt động, cấu tạo của Su-30MK2, trau dồi vốn tiếng Nga để hoàn toàn làm chủ phương tiện, khí tài”.

Phi công Đỗ Trung Dũng, SN 1982, nhắc lại niềm tự hào riêng: “Tôi đã từng được bay ra Trường Sa, bay bảo vệ các tàu thăm dò dầu khí trên biển của ta. Nhiều người cho rằng đó là những chuyến bay nguy hiểm nhưng anh em phi công trẻ lại xem là vinh dự”. Nhiệm vụ bay biển, bay đêm, bay trong điều kiện khí tượng phức tạp cũng đều được những phi công dưới 30 tuổi hoàn thành xuất sắc, không thua kém gì lớp đàn anh.

Tại Trung đoàn 923, chúng tôi còn gặp nhiều phi công thế hệ 8X khác: Hoàng Văn Thái, Vũ Đức Hùng, Lê Hoài Nam, Nguyễn Duy Hùng, Đỗ Toàn Thịnh, Trần Quốc Toản. Họ đều là những sĩ quan phi công cấp thượng úy, người trẻ nhất mới 26 tuổi và phân nửa vẫn chưa lập gia đình. Cả Su-30MK2 và những phi công lứa 8X này đều là những niềm kiêu hãnh mới của không quân Việt Nam anh hùng.

Mỗi máy bay tiêm kích Su-30 đều được gắn 1 số khung khi xuất xưởng và đây cũng là số đăng kí "chính chủ" trong lí lịch máy bay. Vậy số khung "chính chủ" này được lập và đăng kí theo qui tắc nào?

Ngoài việc được ghi trong lí lịch máy bay, số khung còn được sơn và gắn bảng trên thân máy bay. Với các biến thể Su-30, số khung cũng được ghi tương tự như các bản Su-27 ở phần thân máy bay phía khóa càng bánh sau (trước ổ cắm dây không nối đất) và gắn bảng trong khoang càng trước máy bay.
 

Chúng ta có thể tìm hiểu qui tắc ghi số khung máy bay qua ví dụ số khung chiếc máy bay tiêm kích Su-30MK2V của e935 phía trên. Trong dãy 11 chữ số của số khung máy bay tiêm kích Su-30MK2:  
- 03 số đầu là mã số nhà máy nơi đặt phân xưởng lắp ráp chính, theo đó 798 là mã phân xưởng của Nhà máy chế tạo máy bay số 126 thuộc Liên hiệp KnAAPO.
- 03 số tiếp theo là mã số dây chuyền lắp ráp chính tạo ra sản phẩm, theo đó số 103 là mã dây chuyền lắp ráp các loại máy bay tiêm kích Su-30MKK và Su-30MK2. Tại Nhà máy 126, dây chuyền lắp ráp 103 có năng lực lắp ráp từ 2 tới 4 chiếc máy bay tiêm kích Su-30MK2 mỗi tháng.
- 02 số tiếp theo là mã số lô lắp ráp các máy bay có cùng tính năng thiết kế cơ sở, theo đó chiếc 8531 này thuộc lô lắp ráp thứ 85 - tức cùng lô lắp ráp với loại Su-30MK2 theo đơn hàng 24 chiếc của Không quân hải quân Tq. Về lí thuyết tính số lượng theo lô thì mỗi lô lắp ráp này có số lượng tới 999 chiếc, nhưng với năng lực lắp ráp của chuyền 103 thì mỗi lô có không quá 40 chiếc.
- 01 số tiếp theo là mã loạt đặt khung trong mỗi lô, theo đó chiếc 8531 thuộc loạt đặt khung thứ 9 của lô lắp ráp số 85. Mỗi lô lắp ráp có tối đa 10 loạt đặt khung được đánh thứ tự từ 0 tới 9. Cùng loạt đặt khung với chiếc 8531 là các chiếc Su-30MK2 số hiệu 8532, 8533 và 8534 của ta.
- 02 số cuối là mã thứ tự xuất xưởng của chiếc máy bay trong tổng số các máy bay của mỗi lô lắp ráp, theo đó chiếc 8531 là chiếc máy bay thứ 27 trong mã lô số 85.

Như vậy số khung 79810385927 của chiếc Su-30MK2 số hiệu 8531 được hiểu rằng nó là chiếc máy bay thứ 27, loạt đặt khung thứ 9, lô lắp ráp thứ 85, dây chuyền chế tạo Su-30MK2 của Nhà máy chế tạo máy bay 126 thuộc Liên hiệp KnAAPO.

Dãy số khung kiểu dài này thường được xem khó nhớ và ghi chép, nên có 1 dạng số khung kiểu tắt 4 số hay được sử dụng. Số khung tắt 4 số được tạo thành từ số lô lắp ráp và số thứ tự máy bay xuất xưởng trong lô lắp ráp đó. Ví dụ chiếc Su-30MK2 số hiệu 8531 có số khung tắt là 8527.
  

(Nguyễn Hoàng - Chinhphu.vn) – Sáng nay 26/1, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng đã tới thăm và trực tiếp kiểm tra công tác huấn luyện, chế độ trực ban sẵn sàng chiến đấu tại Trung đoàn Không quân 923, Sư đoàn 371, Quân chủng Phòng không không quân tại huyện Thọ Xuân, tỉnh Thanh Hóa.


Cùng đi với Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng có Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Phùng Quang Thanh, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Vũ Đức Đam và lãnh đạo một số Bộ, ngành Trung ương.

Tại đây, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã tham quan các máy bay Su-30MK2 thuộc Đoàn không quân Yên Thế. Su-30MK2 là loại máy bay tiêm kích đa năng, có thể tiêu diệt các mục tiêu trên không bằng tên lửa điều khiển tầm trung và tầm ngắn, tiêu diệt các mục tiêu mặt đất và mặt nước bằng các loại vũ khí có độ chính xác cao.


Nói chuyện thân mật với cán bộ, chiến sỹ Trung đoàn Không quân 923, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng bày tỏ bày tỏ vui mừng và biểu dương, đánh giá cao lực lượng phòng không không quân nói chung, Trung đoàn Không quân 923 nói riêng đã phát huy truyền thống anh hùng, phát triển và trưởng thành vượt bậc, đi thẳng và nhanh vào chính quy, hiện đại.

Nhấn mạnh hiện nay chúng ta sống trong hòa bình song nhiệm vụ xây dựng quốc phòng là hết sức quan trọng, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng mong muốn Trung đoàn Không quân 923 tiếp tục phát huy truyền thống anh hùng cách mạng, nhanh chóng tiếp nhận, nắm chắc và làm chủ phương tiện quân sự, vũ khí, khí tài hiện đại, quan tâm thực hiện tốt công tác trực ban, huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu… góp phần nâng cao sức mạnh tự vệ, giữ vững độc lập, chủ quyền lãnh thổ quốc gia, bảo vệ vững chắc vùng trời của Tổ quốc.

Theo đó, phải tiếp tục thực hiện nhiệm vụ hàng đầu là làm tốt công tác huấn luyện; nêu cao tinh thần cảnh giác, diễn tập các phương án sát với thực tiễn; sẵn sàng chiến đấu cao và chiến thắng khi có tình huống xảy ra; không để bị động bất ngờ trước mọi tình huống.

Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng cũng nêu rõ, vũ khí có tối tân, hiện đại đến mấy song con người mới là yếu tố quyết định, do đó, không chỉ nâng cao trình độ chuyên môn mà phải làm tốt hơn nữa công tác xây dựng Đảng, xây dựng đơn vị vững mạnh; tăng cường công tác chính trị, tư tưởng trong cán bộ, chiến sĩ.

Ngoài ra, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng mong muốn Bộ Quốc phòng làm tốt hơn nữa công tác hậu phương quân đội, chăm lo đời sống vật chất, tinh thần nhằm bảo đảm cho cán bộ, chiến sỹ trong quân đội yên tâm công tác, huấn luyện và chiến đấu, hoàn thành xuất sắc các nhiệm vụ được giao

Sáng cùng ngày, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng và lãnh đạo một số Bộ, ngành Trung ương đã đến thăm Cảng hàng không Thọ Xuân. Được biết, vào ngày 5/2 tới, Cảng hàng không Thọ Xuân sẽ khai trương đường bay Thanh Hóa-Thành phố Hồ Chí Minh và ngược lại.

Một số hình ảnh trong chuyến thăm:

(NLĐO)- Tết Quý Tỵ 2013 là cái tết đầu tiên mà những chiếc máy bay tiêm kích đa năng Su-30MK2 hiện đại nhất của Không quân Việt Nam làm nhiệm vụ trực Tết, bảo vệ sự bình yên của bầu trời Tổ quốc 24/24 giờ


Đầu năm 2013, Quân chủng phòng không - Không quân đã tiếp nhận chiếc Su-30MK2 cuối cùng trong đơn đặt hàng từ Nga. Ngay sau khi nhận đủ số máy bay tiêm kích đa năng, các đơn vị trong Quân chủng đã đi vào sử dụng, vận hành may bay phục vụ nhiệm vụ sẵn sàng chiến đấu.

Những ngày đầu năm 2013, phóng viên Báo Người Lao động có dịp đến thăm, ghi lại không khí huấn luyện sẵn sàng chiến đấu ở Đoàn không quân Yên Thế (huyện Thọ Xuân, tỉnh Thanh Hoá).

Tết Quý Tỵ năm 2013 cũng là cái Tết đầu tiên máy bay Su-30MK2 chính thức trực tết, làm nhiệm vụ bảo vệ bầu trời Tổ quốc 24/24 giờ.

QĐND Online – Thực hiện chủ trương xây dựng Quân chủng Phòng không-Không quân “Cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại”, trong những năm qua, Không quân nhân dân Việt Nam đã được đầu tư, trang bị nhiều loại máy bay hiện đại, trong có có máy bay chiến đấu SU-30MK2.

Trung đoàn 923 (thuộc Sư đoàn Không quân 371, Quân chủng Phòng không-Không quân) hiện có trong biên chế các máy bay SU-30MK2. Trung đoàn 923 được thành lập ngày 4-8-1965. Trải qua 48 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành, trung đoàn đã có những đóng góp xứng đáng vào công cuộc giải phóng và bảo vệ Tổ quốc.

Đội ngũ phi công của Trung đoàn 923 có trình độ cao, cùng với những phi công giàu kinh nghiệm, trung đoàn còn có các phi công trẻ được đào tạo cơ bản trên nhiều loại máy bay chiến đấu. Các phi công của Trung đoàn 923 nhanh chóng chuyển loại và làm chủ máy bay SU-30MK2; thuần thục kỹ thuật lái, dẫn đường, ứng dụng chiến đấu và sẵn sàng thực hiện tốt các chuyến bay nhiệm vụ khác. Trong năm 2012, tham gia kiểm tra kết quả huấn luyện có bắn, ném đạn thật, các phi công lái SU-30MK2 của trung đoàn  đều hoàn thành tốt nhiệm vụ.

Trước Tết Nguyên đán Qúy Tỵ 2013, đến thăm Trung đoàn 923, phóng viên Báo QĐND Online đã ghi lại một số hình ảnh về hoạt động huấn luyện của trung đoàn, xin giới thiệu cùng bạn đọc.


Thực hiện: DUY ĐÔNG-HOÀNG HÀ

Xin hỏi các bác là tại sao Nga mua máy tính trên khoang do Ấn Độ sx cho bản nội điạ Su-30SM ?
http://vietnamdefence.com/Home/tintuc/thegioi/Su30-cua-Nga-xai-may-tinh-An-Do/20133/52373.vnd (http://vietnamdefence.com/Home/tintuc/thegioi/Su30-cua-Nga-xai-may-tinh-An-Do/20133/52373.vnd)

Rẻ thì mua thôi em ạ. Nguồn triển lãm báo về là giá cả gói 34 bộ máy tính công tác đấy chỉ 12,2 triệu đô. Tuy nhiên, hiện chưa rõ việc Irkutsk mua chúng về để lắp cho lô Su-30SM hay dự phòng cho lô Su-30MKI bổ sung cho Ấn.

Ở Su-30MK của IAPO, RC-1 là máy tính điều khiển lệnh giữa hệ thống điều khiển vũ khí với ra đa BARS N-011M, còn RC-2 là máy tính điều khiển vận hành ra đa. Ở Su-30MK của KnAAPO, bộ máy tính công tác đảm nhiệm các chức năng này là BCVM-900.

Trong hợp đồng cung ứng vũ khí trang bị kĩ thuật cả gói cho cấp phi đội độc lập khai thác máy bay tiêm kích Su-30MK2, ngoài máy bay, vũ khí, linh kiện phụ tùng dự trữ, tài liệu kĩ thuật, khí tài chỉ huy, dẫn đường, thông tin, phía Nga còn cung cấp các phương tiện bảo đảm kĩ thuật hàng không tự động đồng bộ, trong đó có tổ hợp kiểm tra máy bay KSK TS-27(I).


Tổ hợp KSK TS-27(I) được sử dụng cho công tác bảo đảm kĩ thuật hàng không thường xuyên và trong các đợt kiểm tra, đo kiểm, duy tu, bảo dưỡng liên quan tới động cơ, hệ thống điều khiển vũ khí, hệ thống vô tuyến điện tử hàng không, tổ hợp ra đa vô tuyến, tổ hợp ra đa quang điện tử và tổ hợp vũ khí hàng không cho các phiên bản máy bay tiêm kích Su-27SK và Su-30MK2.

Tổ hợp KSK TS-27(I) gồm các cấu phần: xe kiểm tra động cơ và thiết bị hàng không  KSK SD, xe kiểm tra hệ thống điều khiển vũ khí, ra đa vô tuyến và ra đa quang điện tử ARM DK-27(SUV)-2, thùng xe kéo kiểm tra thông điện hệ thống điểm gắn vũ khí AKPA-30(27) và thùng xe kéo chứa dụng cụ, phụ tùng, thiết bị kiểm tra rạng rời. Khí tài của các xe kiểm tra KSK SD và xe kiểm tra ARM-30(27) được gắn trên khung máy xe GAZ-3221 "Gazel" đời 1996.

Hiện nay Đoàn không quân Yên Thế đã được trang bị 1 tổ hợp kiểm tra máy bay KSK TS-27(I) và đang được đưa vào khai thác phục vụ bảo đảm kĩ thuật hàng không cho các máy bay tiêm kích đa năng Su-30MK2V của đơn vị.  

Sau những tiếng gầm rú inh tai, từng chiếc máy bay tiêm kích đa năng Su-30MK2 lao vun vút trên đường băng rồi bay lên trời. Nhiệm vụ giả định của chiến đấu cơ này là tập kích đường không, làm tê liệt hệ thống chỉ huy của địch.














Trung đoàn không quân 923 (mật danh Đoàn Yên Thế) được thành lập ngày 4/8/1965. Đây là trung đoàn không quân tiêm kích thứ 2 của Không quân Nhân dân Việt Nam ra đời trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước.

Hoàng Hà

Hình cất cánh khói cuộn kia có vẻ là ... Đang hạ cánh ???

Máy bay vừa tiếp đất.

Ngoài việc bay ngày, đêm trong mọi điều kiện khí tượng, phi công lái Su-30 còn phải thực hiện các động tác khó, nhào lộn cao cấp để bám và tiêu diệt mục tiêu trong quá trình không chiến với địch.

Năm 2011, Trung đoàn Không quân 923 (Sư đoàn 371, Quân chủng Phòng không Không quân) tiếp nhận một loạt máy bay Su-30MK2 hiện đại cùng vũ khí trang bị đồng bộ cho loại máy bay này. Công tác huấn luyện phi công làm chủ máy bay hiện đại nhất nước được khẩn trương thực hiện nhằm làm tốt nhiệm vụ bay bảo vệ vùng trời từ vĩ tuyến 18 trở ra và bay trinh sát biển Đông, biên giới giáp Lào, Campuchia, Trung Quốc.

Trung đoàn trưởng Phạm Như Xuân cho biết, huấn luyện phi công được thực hiện theo quy trình từ đơn giản đến phức tạp, với các bài bay ngày - đêm, bay biển... Do vũ khí, khí tài đều là của Nga nên muốn hiểu các hệ thống cảnh báo, phát hiện mục tiêu... phi công phải học tốt tiếng Nga.

Trước khi vào bay huấn luyện, trung đoàn sẽ cho bay trinh sát khí tượng khoảng 30 phút để kiểm tra điều kiện khí tượng trên không về độ cao đáy mây, trần mây, tốc độ gió trên không của khu vực đỉnh sân bay và các không vực thực hành huấn luyện. Bay huấn luyện thực hiện theo bài bay, chuyến nào cần thiết thì hội nghị ngay để rút kinh nghiệm.


Theo đại tá Xuân, những phi công bay ngày tốt sẽ được huấn luyện bay đêm. Khó khăn với phi công lúc này là mọi hoạt động từ lúc lăn ra đường băng đến lúc hạ cánh đều trong bóng tối. Nếu ban ngày có thể quan sát tất cả mục tiêu trên mặt đất thì ban đêm việc này rất khó. Vì vậy, phi công phải nắm chắc địa hình khu vực bay để nếu xảy ra hỏng hóc thiết bị trên máy bay thì có thể nhìn địa tiêu về được.

Khi có thể bay trong mọi điều kiện thời tiết, phi công Su-30 sẽ thực hiện các bài bay phức tạp với những cú nhào lộn, bổ nhào góc lớn, lộn lên lộn xuống... Nhào lộn theo kiểu phức tạp nhằm giúp phi công quen với các động tác để khi không chiến có thể bám và tiêu diệt mục tiêu, dùng kỹ năng để thoát khỏi tầm bắn của đối phương.

"Trong một bài bay nhào lộn phức tạp, phi công ngồi trong buồng lái bị áp lực 350-420 kg đè lên cơ thể. Khi nhào lộn, máu trên não sẽ dồn xuống chân gây thiếu máu não, có thể dẫn đến thiếu tỉnh táo. Một số người trong quá trình tập luyện những bài bay này đã rơi vào trạng thái không kiểm soát được", phi công Đỗ Toàn Thịnh nói và cho hay, quá trình tuyển chọn cũng như luyện tập khắt khe đối với phi công Su30 đã đáp ứng được mọi yêu cầu cần thiết.


Trung đoàn phó Quân huấn Nguyễn Văn Thiện cho hay, Su-30 có hai buồng lái, hai động cơ, tự động hóa nhiều hơn đặc biệt là rađa, vũ khí... Máy bay này có 2 loại rađa là rađa quang (bắt nhiệt ở cự ly 40-50 km) và rađa vô tuyến (cự ly bắt xa hơn 100 km). Khi lên tác chiến, để sử dụng vũ khí phải có rađa ở trên máy bay bắt mục tiêu để tiêu diệt máy bay địch.

Để có thể điều khiển được Su-30MK2 và đặc biệt là thực hiện những động tác khó, phi công phải có sức khỏe tốt. Vậy nên, việc tập luyện thể thao hàng không có vai trò vô cùng quan trọng và bắt buộc. Những vòng quay trụ, thang quay, đu quay... sẽ bổ trợ cho tiền đình và sức khỏe cho phi công. Đồng thời, chạy bộ, leo xà đơn, xà kép, chơi bóng chuyền, cầu lông... giúp các anh thêm bền sức.

Để có một chuyến bay trên không khoảng một giờ thì phi công phải bỏ ra một ngày trước đấy để chuẩn bị và tập luyện bay cạn (bay khan), tức là tập luyện mặt đất với quy trình y hệt như sẽ làm ở trên không.

“Với cường độ bay lớn chưa từng có từ trước đến nay, cùng với những khoa mục và bài bay tập luyện không chiến phức tạp, phi công Su30 của Việt Nam sẽ đáp ứng mọi yêu cầu nhiệm vụ nếu có tình huống trong điều kiện chiến tranh công nghệ cao của thời đại ngày nay”, anh Thiện cho hay.

Su-30MK2 là máy bay chiến đấu đa năng, làm nhiệm vụ tiêm kích - đánh chặn và tiêm kích bom. Máy bay dài gần 22 m, sải cánh 14,7 m, cao 6,3 m, diện tích cánh 62,04 m2, trọng lượng cất cánh 25.000 kg.

Trọng lượng cất cánh tối đa của Su30 là 33.000 kg, vận tốc cực đại 2.150 km một giờ, tầm bay 3.000 km, trần bay 17.500 m và vận tốc lên cao 230 m một giây. Máy bay có vũ khí là bom và tên lửa được bố trí trên 12 điểm dưới cánh và thân máy bay. Ngoài ra còn được trang bị pháo tự động 30 mm.

Vũ khí không đối không gồm các tên lửa có điều khiển tầm trung, tầm xa được trang bị đầu dẫn nhiệt và loại tên lửa tầm ngắn với đầu dẫn hồng ngoại bảo đảm tiêu diệt mục tiêu trên không gồm máy bay, tên lửa của địch. Vũ khí không đối đất bao gồm tên lửa tầm trung, tầm ngắn với đầu tự dẫn và bom có điều khiển. Ngoài ra còn được trang bị loại bom không điều khiển. Tải trọng vũ khí lớn nhất là 8.000 kg.

Su-30MK2 là phiên bản nâng cấp từ chiến đấu cơ Su27 từ năm 1997, là phiên bản nâng cấp cao hơn Su-30, Su-30K và Su-30MKI, tích hợp 85% điểm chung với chiến cơ Su-35 cả về các thiết bị phần cứng lẫn phần mềm. Chính vì vậy, Su-30MK2 do Việt Nam nhập về cũng được tập trung ưu thế vượt trội từ các dòng Su-27, Su-30, Su-30MKI và thậm chí cả Su-35 mới.

Hoàng Hà

Được tuyển chọn từ hàng triệu thanh niên, trải qua đào tạo bài bản, những phi công 8x của Đoàn không quân Yên Thế đang tích cực tập luyện để có thể làm chủ bầu trời, bảo vệ không phận đất nước.

Sinh năm 1986, Đỗ Toàn Thịnh là phi công trẻ nhất lái Su-30MK2 ở Trung đoàn không quân 923 (Sư 371, Quân chủng Phòng không Không quân). Thịnh cho biết, cả khóa đào tạo phi công của anh có 36 người, nhưng khi ra trường chỉ 7 người được lái máy bay chiến đấu, còn lại do không đủ sức khỏe, kiến thức nên phải chuyển sang bay trực thăng hoặc công tác ở mặt đất.

Là một trong bốn phi công trẻ được chọn về Đoàn không quân Yên Thế, Thịnh tự hào bởi đã thỏa ước ao được ngồi trên máy bay hiện đại nhất Việt Nam. Anh tâm sự, nói đến phi công, nhiều người nghĩ đó là người to béo, nhưng thực chất không phải vậy. Tố chất một phi công cần có là sức khỏe dẻo dai, tiền đình tốt, thông minh, tỉnh táo..., mà to béo thì chưa chắc đáp ứng được.


Cùng khóa với Thịnh và cùng được chọn làm phi công lái Su-30, Trần Quốc Toản (sinh năm 1984) ước mơ được chinh phục bầu trời từ thuở ấu thơ. Sinh ra trong gia đình thuần nông, được ông và bố mẹ kể về ước mơ bay của người dân thông qua chuyện Thánh Gióng, Toản tự tay làm những cánh diều, thả lên bầu trời.

Khi có đoàn khám tuyển của Quân chủng Phòng không Không quân về Ninh Bình, Toản tham gia và vượt qua vòng 1. Sau đó lên bệnh viện quân chủng để kiểm tra, Toản cố gắng hoàn thành chỉ tiêu về sức khỏe do bác sĩ đề ra. Quyết tâm vào trường Sĩ quan Không quân, Toản đã dự thi khối A và trúng tuyển.

"Ngay từ ngày đầu chúng tôi đã phải rèn luyện như những người lính thực thụ. Huấn luyện tân binh 6 tháng, 3,5 năm vừa học lý thuyết vừa rèn luyện thể lực, sau đó tôi được sang Trung đoàn 920 để học tập lý thuyết chuyên ngành", Toản kể.

Khi vào trường Sĩ quan Không quân, Nguyễn Duy Hùng (sinh năm 1984) chỉ ước mơ được lái Su27, nhưng với tay lái vững, anh được chuyển sang lái Su30. "Tôi có thể làm việc ở bất cứ nơi đâu, miễn là được lái loại máy bay yêu thích", Hùng nói. Từng lái I Yak 52, L-39, Mig-21, Hùng vẫn choáng ngợp khi ngồi vào buồng lái Su-30 vì có quá nhiều thiết bị. Nhờ thầy giáo Nga giúp đỡ nên các phi công trẻ như Hùng nhanh chóng nắm bắt kiến thức.


"Su-30 có hai buồng lái nên đòi hỏi tính hiệp đồng chiến đấu cao chứ không độc lập tác chiến như Mig-21. Trong những bài bay liên quan đến ứng dụng chiến đấu thì tất cả phi công phải nắm chắc thứ tự sử dụng vũ khí, như điểm này dùng gì, loạt sau dùng gì", Hùng cho hay.

Đồng tình với ý kiến của đồng đội, Đỗ Toàn Thịnh chia sẻ, để có thể bay tốt, phi công phải học liên tục. Thậm chí sách gối đầu giường của Thịnh là tài liệu dạy lái Su-30, rồi máy tính, chuông điện thoại cũng cài đặt những câu nói tiếng Nga về tình huống bất trắc trên không để nghe dần cho quen tai, đỡ bỡ ngỡ.

Thịnh đặc biệt thích các bài bay nhào lộn phức tạp bởi theo anh, đó là lúc phi công thực sự thể hiện được khả năng làm chủ bầu trời. Trong bộ quần áo kháng áp căng phồng với áp lực hàng trăm cân đè lên cơ thể, phi công lái Su-30 phải hoàn toàn tỉnh táo, thực hiện những màn bổ nhào, lộn lên lộn xuống để truy tìm, bám sát, tiêu diệt đối phương.

Phi công Trần Quốc Toản chia sẻ, mặc dù động tác bay nhào lộn phức tạp rất nguy hiểm, nhưng đã là phi công chiến đấu, ai cũng ham. Nó tạo cho phi công một cảm giác mạnh, bản lĩnh kiên cường và sự tự tin.


Nguyễn Duy Hùng rất thích bay biển. Những bài nhào lộn, chặn kích trên biển với khoa mục khó càng khiến anh say mê. Hùng cho biết, khi bay biển, mặt nước phản chiếu lại bầu trời nên phi công dễ bị cảm giác sai. Thế nên, các anh phải nghiên cứu thật tỉ mỉ, đặc biệt là tiền đình phải tốt.

Khi một mình giữa biển trời đất nước, Hùng thấy rất hạnh phúc vì bản thân đang góp phần bảo vệ sự bình yên cho quê hương. Niềm vui ấy được nhân lên khi có đối không, nói chuyện giữa phi công với chỉ huy, đồng đội về những chiếc tàu, thuyền quan sát được.

"Thời chiến nguy hiểm khi phải đối mặt với quân thù hùng mạnh, còn trong thời bình, quá trình huấn luyện phi công vẫn rất nguy hiểm bởi ở trên không không có điểm tựa nào. Điểm tựa duy nhất của phi công là khoa học, kỹ thuật, khả năng xử lý tình huống lái. Nếu ở mặt đất xe chết máy thì dừng lại, nhưng trên trời thì không thể làm việc đó", anh Hùng nói và cho hay, nhiều phi công từng bị gia đình khuyên chuyền nghề vì sợ nguy hiểm, nhưng với tình yêu bầu trời, họ kiên quyết ở lại phục vụ cho quân đội.

Quân số ở các đơn vị phải đảm bảo 70% sẵn sàng chiến đấu vào những ngày nghỉ, lễ, Tết nên phi công Su-30 rất ít được về thăm nhà. Từ khi chuyển về Trung đoàn 923 năm 2009 đến nay, phi công Trần Trịnh Tố Nguyên mới về thăm bố mẹ được hai lần. "May mắn vợ tôi là con nhà không quân nên hiểu được công việc của chồng. Hiện vợ con tôi ở Hà Nội nên việc thăm nom cũng dễ dàng", anh Nguyên chia sẻ.

Còn với phi công Nguyễn Duy Hùng, bố mẹ ở Nghệ An, vợ dạy học ở Hà Tĩnh nên đang ở nhà ông bà ngoại, vài tháng anh mới về thăm vợ một lần. "Mỗi khi biết chồng sẽ bay, cô ấy rất lo lắng và chỉ thở phào nhẹ nhõm khi tôi hạ cánh an toàn. Đối với những người lính thì gia đình, vợ con cũng phải chịu nhiều thiệt thòi, đó là điều chúng tôi áy náy nhất", Hùng nói.


Coi việc lái máy bay như nghiệp gắn với đời mình, Trần Quốc Toản khẳng định, làm phi công không phải người chọn nghề mà nghề chọn mình. Thế nên, anh luôn cố gắng đặt nhiệm vụ hoàn thành kế hoạch bay, nắm vững khoa học lên hàng đầu. Từ đó mới có thể làm chủ bầu trời, bảo vệ vững chắc không phận đất nước.

"Chúng tôi từng nhiều lần đối mặt giữa ranh giới sự sống và cái chết. Và sau mỗi chuyến bay, thật buồn khi đọc báo thấy một số thanh niên bằng tuổi mình vì một lý do nào đó mà tự tử, từ bỏ cuộc sống. Nếu họ từng ở vào hoàn cảnh như chúng tôi, chắc không bao giờ làm thế", phi công Thịnh nói.

Trung đoàn trưởng Phạm Như Xuân cho biết, hiện trung đoàn có 9 phi công trẻ thế hệ 8x. Ngoài Đỗ Toàn Thịnh, Trần Quốc Toản, Nguyễn Duy Hùng, Trần Trịnh Tố Nguyên còn có Đỗ Trung Dũng , Lê Hoài Nam, Trần Văn Hiệp, Hoàng Văn Thái và Vũ Đức Hùng.

Các nhiệm vụ như bay diễn tập với quân khu, quân đoàn, hiệp đồng quân binh chủng, hay bay quan sát, trinh sát trên biển, đội ngũ phi công của trung đoàn đều thực hiện rất tốt. Cuối năm 2012, đơn vị tham gia bắn ném các loại vũ khí trang bị cho Su-30, được Quân chủng Phòng không Không quân công nhận là đơn vị huấn luyện giỏi.

"Phi công trẻ của đơn vị rất ham bay, say học, xác định cho mình mục tiêu, lý tưởng, cộng với tình yêu nghề nên luôn sẵn sàng phục vụ tổ quốc", đại tá Xuân nhận xét.

Hoàng Thùy

Phi công trẻ lái máy bay xì tin, còn gì sung sướng bằng ::)

Các em giỏi lắm, cố gắng làm chủ cái núi tiền ấy, tập luyện tốt cho kẻ thù "kinh ba đời" như các cụ nhà mình đã làm nhé!

TPO - Trước mỗi chuyến bay, tất cả tiêm kích Su30MK2 của Trung đoàn 923 đều được một tiểu đoàn kỹ thuật kiểm tra cẩn thận, tỉ mỉ từng bộ phận, nhằm đảm bảo tuyệt đối an toàn mỗi chuyến bay.






Vũ Phong thực hiện

các bác giải thích hộ em tại sao mấy chiếc Su của mình hay bị tróc sơn chỗ này

Không phải tróc sơn đâu bạn ạ, chỗ đó làm vậy để tránh sức nóng khi súng 30mm trên máy bay khai hỏa đó

Tấm kím loại dùng để che chắn các thiết bị điện tử của máybay khỏi sức nóng từ pháo 30mm.

Cho em hỏi thêm một chút nữa các bác ơi: sao khi thiết kế họ không thiết kế chống nhiệt luôn chỗ đó luôn. Mắc công phải gia cố lại.

Có lẽ làm vậy rẻ tiền hơn.

Các bác cho em hỏi, nếu phi công đang chiến đấu mà máy bay hỏng, hệ thống có bật dù tự động cho phi công thoát không hay phải thao tác bằng tay

Gia cố ở đâu thế em? Vỏ máy bay Su ở chỗ miệng nòng pháo người ta không sơn còn để tiện cho việc vệ sinh sau khi tác xạ

Thao tác bằng tay. Ở máy bay hiện đại còn có đèn báo và lời nhắc nhảy dù.

Trước khi nhảy dù phi công có phải xin phép cấp trên không hay nhảy luôn, người ngồi trước hay sau thực hiện kéo cần thao tác nhảy dù hả các bác

Phụ họa cùng thủ trưởng Triumf về tên của các phương tiện trang bị kĩ thuật bảo đảm phía dưới 8)
Phía trên là 2 xe cấp khí UGZS.M lắp trên khung xe Ural-43206: chiếc bên trái là xe cấp khí mát UGZS.M-VR (chữ xanh nước biển trên nền chỉ thị màu xanh da trời bên thùng xe) và chiếc bên phải là xe cấp khí nitơ UGZS.M-AR (chữ vàng trên nền chỉ thị màu đỏ đun bên thùng xe)

Còn chiếc này là xe khởi động máy bay APA-5DM lắp trên khung xe Ural-4320-31.

Đây là các phương tiện bảo đảm mặt đất hiện có chứ không phải loại nhập đồng bộ với lô Su-30MK2V của e923.

Đây là pha tiếp đất chứ sao lại là cất cánh?

Nếu thông thoại được thì báo cáo xin phép, còn không thì cứ theo phương án đã duyệt mà làm. Ở các máy bay chiến đấu 2 buồng lái thì trình tự nhảy dù là ghế sau nhảy trước, ghế trước nhảy sau.

Trang trước đã làm rõ rồi mà tồng chí!

(ĐN)- Mới đây, sau chuyến đi khảo sát Quần đảo Trường Sa trở về, Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Bùi Quang Vinh cùng đoàn công tác của Bộ đã đến thăm Trung đoàn Không quân 935 (Sư đoàn 370) và Nhà máy A42 Quân chủng Phòng không – Không quân.



Tại những nơi đến thăm, Bộ trưởng Bùi Quang Vinh và các thành viên trong đoàn đã được nghe Trung tướng Phương Minh Hòa, Ủy viên Trung ương Đảng, Tư lệnh Quân chủng Phòng không- Không quân giới thiệu về tính năng kỹ, chiến thuật của máy bay hiện đại Su-30; tình hình khai thác, sử dụng của phi công Trung đoàn 935  và sự nỗ lực của cán bộ, công nhân viên nhà máy A42 trong việc  sửa chữa, trung tu máy bay trực thăng. Bộ trưởng Bùi Quang Vinh đã biểu dương cán bộ, chiến sĩ các đơn vị trong việc giữ gìn khai thác vũ khí, trang bị hiện đại của quân đội; sử dụng có hiệu quả tiền đầu tư vũ khí, trang bị hiện đại của Nhà nước vào sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc.

Đoàn Hoài Trung

Thiết bị đo lường lượng nhiên liệu  trên máy bay Su-30 do Công ty cổ phần " Techpribor " <<ОАО "ТЕХПРИБОР">> tại Saint Peterburg sản xuất
http://www.youtube.com/watch?v=VnyQzkrCIOE

QĐND Online - Là một trong những đơn vị được trang bị máy bay Su-30MK2 hiện đại của quân đội ta, trong nhiều năm qua, Trung đoàn 935, Sư đoàn 370 (Quân chủng Phòng không – Không quân) luôn tích cực học hỏi, nghiên cứu làm chủ vũ khí, khí tài phục vụ tốt nhiệm vụ bay huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu. Trong đó, việc tổ chức ban đêm luôn được trung đoàn triển khai và hoàn thành xuất sắc. Với đặc thù của bay đêm bên cạnh những đòi hỏi về trình độ của phi công còn phải làm tốt công tác hiệp đồng giữa các lực lượng chỉ huy, thông tin, kỹ thuật,… dưới mặt đất.

Mặc dù tính chất bay đêm phức tạp, nhưng trong năm 2012 và những tháng đầu năm 2013, Trung đoàn 935 đã tiến hành hàng chục ban bay đêm đảm bảo an toàn tuyệt đối người và phương tiện. Ngoài nhiệm vụ huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu được giao, trung đoàn còn tiến hành đào tạo bay chuyển loại ban đêm cho nhiều lượt phi công của các đơn vị bạn.

Chứng kiến ban bay đêm của cán bộ, phi công Trung đoàn 935, chúng tôi thêm cảm phục nhiệm vụ mà các anh đang đảm nhận. Phóng viên Báo Quân đội nhân dân Online đã ghi lại những hình ảnh “hổ mang chúa” bay đêm (tên gọi trìu mến mà nhiều người dành cho loại máy bay Su-30MK2 của quân đội ta), xin giới thiệu cùng bạn đọc.

Chùm ảnh: VŨ QUANG THÁI-NGUYỄN XUÂN CƯỜNG

Các bác cho hỏi, tên lửa chỉ thấy phần mũi kia là tên lửa gì vậy nhỉ?

Tên lửa đối không có điều khiển với đầu tự dẫn vô tuyến bán chủ động R-27R1E

TT - Tại Trung đoàn không quân tiêm kích 935 (Đồng Nai), nơi sở hữu những “hổ mang chúa” - máy bay tiêm kích đa năng siêu âm Su-30MK2, có các kỹ sư, nhân viên kỹ thuật đảm nhận công việc lặng lẽ nhưng rất quan trọng: “chẩn bệnh” cho những chiến đấu cơ hiện đại nhất của quân đội VN.


3g55 ngày 15-5-2013. Căn cứ sân bay quân sự Biên Hòa (Đồng Nai) bị đánh thức bởi tiếng xe máy vang lên từ xa. Những ánh đèn tròn sáng lóa nối đuôi nhau tiến về cổng dẫn vào sân bay. Những bóng người hối hả bước về hangar (nhà chứa máy bay) với chiếc đèn pin trên tay. Lặng lẽ và gấp gáp. Họ, những người đầu tiên có mặt tại sân bay ấy, chính là lực lượng kỹ thuật của Trung đoàn 935.

"Bình minh" lúc... 3g30

Mỗi vòm để máy bay được chiếu sáng bởi một đèn lớn nhưng trên tay mỗi nhân viên kỹ thuật đều có một đèn pin cá nhân. Có những khu vực ánh sáng không thể rọi tới, một người phải cầm đèn pin chiếu vào để hỗ trợ đồng đội. Mỗi nhóm kỹ thuật phải chịu trách nhiệm về khu vực, bộ phận mình phụ trách. Để đảm bảo an toàn tuyệt đối cho một ban bay, từ hôm trước họ đã hoàn thành công tác chuẩn bị cho máy bay, từ kiểm tra các trang thiết bị vũ khí khí tài, hệ thống rađa dẫn đường - liên lạc, bộ phận động cơ, buồng lái... Và lúc này, họ lại chuẩn bị lần hai trước khi phi công tiếp nhận máy bay.

Trong đêm tối, ngoài kia gió hiu hiu thổi nhưng ở đây những gương mặt lấm tấm mồ hôi, những lưng áo ướt đẫm, những bàn tay gân guốc lấm lem dầu mỡ, những ánh mắt căng lên vì tập trung... Họ thỉnh thoảng mới trao đổi với nhau và chỉ tập trung cho nhiệm vụ của riêng mình. Tất cả hoạt động ấy đều diễn ra trong âm thầm, lặng lẽ của một đêm đang chuyển mình về sáng.

6g. Ban bay bắt đầu. Căn cứ sân bay trong một sớm mai tĩnh lặng bị đánh thức bởi tiếng động cơ rít lên, gầm rú với tiếng ồn vượt mức cho phép 4-5 lần. Chỉ có một số rất ít người đeo tai nghe hoặc lấy tay bịt tai lại trong khi đứng xung quanh máy bay quan sát. Nhiều nhân viên kỹ thuật cho biết nếu đeo tai nghe họ không thể cảm nhận rõ, chính xác tình trạng "sức khỏe" của máy bay và đã làm lâu với tiếng ồn nên quen.

Khi "hổ mang chúa" lăn ra khỏi hangar, một luồng nhiệt rất lớn từ đuôi máy bay thổi vào người, nóng ràn rạt. Một số nhân viên kỹ thuật tếu táo bảo quần áo mình lúc nào cũng có "mùi nước hoa" ám khói xăng dầu. Kết thúc một đợt bay, khi "hổ mang chúa" vừa lăn về hangar, tất cả kỹ sư, nhân viên kỹ thuật lại hối hả ùa đến. Sau khi lắng nghe ý kiến của phi công về tình trạng máy bay, lực lượng kỹ thuật lại cẩn thận kiểm tra tình trạng bề ngoài máy bay, lấy các thông số của máy bay và kiểm tra lại "hổ mang chúa" rồi chuẩn bị cho đợt bay kế tiếp... "Nếu phi công phản ảnh có hỏng hóc mới phát sinh, chúng tôi phải khẩn trương tìm ra và khắc phục ngay trong ban bay. Điều đó đòi hỏi nhân viên kỹ thuật phải có sự hiểu biết, trình độ để xử lý nhanh, chính xác, đảm bảo an toàn cho máy bay để tiếp tục đưa máy bay vào huấn luyện" - đại đội trưởng đại đội 2 cho biết.

31 tuổi, đại đội trưởng đại đội 2 là người trẻ nhất đảm nhiệm vị trí này từ năm thành lập Tiểu đoàn kỹ thuật hàng không (năm 1998) của trung đoàn. Với người sĩ quan trẻ ấy, Su - tên gọi thân thương của máy bay Su-30MK2 - không chỉ đơn thuần là một khối sắt thép vô tri vô giác. Đó là chỉ cần nghe tiếng động cơ gầm rú của Su cũng có thể cảm nhận được "tình trạng sức khỏe" của Su tốt hay không, bị hỏng chỗ nào. Anh bảo Su cũng giống như con người, nếu khỏe thì giọng nói sẽ khác khi bị bệnh (nhưng nghe xong về ong hết cả đầu). Đó là niềm tự hào khi biết Su đã được chuẩn bị rất tốt, sẵn sàng lao lên trời bay lượn. Đó là cảm giác phấn chấn, hạnh phúc khi thấy Su bay về hangar an toàn sau mỗi chuyến bay, sau dông gió bất chợt.

9g30. Cái nắng của mùa hè khiến mặt đường băng trước hangar như bị nung đốt. Hơi nóng bốc lên, bao trùm lấy cả khu vực hangar dài rộng. Nhiệt độ ở đây bao giờ cũng cao hơn những khu vực khác 2-3 độ, có lúc lên đến 45-46 độ C. Những gương mặt với mồ hôi lăn tròn rơi xuống vai áo, những tấm lưng lấm tấm mồ hôi cứ liên tục xoay đi xoay lại với công việc mỗi khi máy bay chuẩn bị xuất phát đến lúc lăn về.

Có tiếp xúc với lực lượng kỹ thuật từ cán bộ đến nhân viên mới cảm nhận được tình yêu của họ dành cho "hổ mang chúa". Họ tỉ mỉ, nâng niu những thứ thuộc về Su. Họ không kể về những mệt mỏi, áp lực và gánh nặng cơm áo gạo tiền mà bản thân mình đang đối diện hằng ngày, dù nhiều người vẫn ở nhà thuê chưa tới tháng đã hết tiền đi chợ, vợ làm công nhân thu nhập bấp bênh; dù có những ngày đi làm với tâm trạng khôn nguôi lo lắng khi con nhập viện mà họ không thể xin nghỉ. "Phải có trình độ, năng lực và yêu nghề mới làm được - thượng úy, phi công Đặng Đình Kiên chia sẻ - Điều khiến tôi cảm phục là tinh thần trách nhiệm rất cao của các anh. Chỉ cần nhìn vào gương mặt tự tin của họ là chúng tôi biết máy bay tốt hay không". Điều đó lý giải tại sao những hỏng hóc trừ khi không có máy thay thế, còn lại 100% hỏng hóc lực lượng kỹ thuật của trung đoàn đều sửa chữa được.

"Bàn tay vàng"

Một lãnh đạo của Quân chủng Phòng không không quân từng chia sẻ: có kỹ thuật viên chỉ học trung cấp nhưng khiến chuyên gia người Nga phải nghiêng mình.


Đó là "bàn tay vàng" Nguyễn Văn Long, là "từ điển sống" Mai Doãn Chính... Thiếu tá chuyên nghiệp Mai Doãn Chính được gọi là "từ điển sống" bởi sự uyên thâm về trình độ và kiến thức về Su-30MK2, rất ham học và trí nhớ cực tốt. Người thiếu tá ấy tự học tiếng Nga và hiện có thể phiên dịch khi những đoàn chuyên gia Nga qua làm việc.

Còn "bàn tay vàng" Nguyễn Văn Long chỉ có bằng trung cấp nhưng gần như những hỏng hóc khó nhất luôn được anh trực tiếp sửa chữa. Trước đây, những hỏng hóc không có người sửa chữa được, anh đã tự nghiên cứu trong sơ đồ, sách vở, tự sửa nên nhiều máy không phải mang ra nước ngoài sửa. Ở trung đoàn hàng đầu về máy bay và cả kỹ thuật này của quân chủng, thiếu tá chuyên nghiệp Nguyễn Văn Long là người đầu tiên mài được lá nén của động cơ bởi các lá nén rất mỏng, nằm xếp xen nhau nên rất khó tiếp xúc. Việc mài giũa vết sứt trên lá nén cho nhẵn lại mà lá nén không bị sứt mẻ, không bị vênh, vẫn đảm bảo đặc tính khí động của lá nén đòi hỏi tay nghề rất cao và sự khéo léo hiếm có.

Dù chỉ tốt nghiệp cao đẳng, trung cấp nhưng những con người lặng thầm nơi đây đã có hàng loạt sáng kiến: xe đặt ngửa nắp buồng lái (thay vì phải mua của nước ngoài), lưới ngăn chim bay vào động cơ phá hủy lá nén, dụng cụ tháo lá nén (sáng kiến của tiểu đoàn trưởng tiểu đoàn kỹ thuật Đặng Xuân Vy)... Một trong những gương mặt khá đặc biệt là trung úy Trần Gia Chuân (28 tuổi) ở phân xưởng thoát hiểm. Anh là người đã chế tạo thành công máy kiểm tra thông điện hệ thống thoát hiểm CY-27. Cuộc sống khó khăn, vợ là công nhân, phải ở nhà thuê, ngày đi làm tối về dạy thêm, Chuân vẫn đam mê nghiên cứu sáng tạo. Ngày đó, trước khi gửi đề xuất lên lãnh đạo, chàng nhân viên kỹ thuật chỉ có bằng cao đẳng ấy đã "lén" làm trước với nguồn kinh phí tự túc. Năm 2011 là thời điểm Chuân mới ra trường, lương chưa tròn 3 triệu đồng, anh lấy tiền dạy thêm giấu vợ mua từng thiết bị, bộ phận. Với sáng kiến này, thay vì phải dùng hai máy của nước ngoài như trước thì bây giờ chỉ cần một máy lại nhẹ nhàng khi vận chuyển và chỉ cần một người thay vì hai như trước, tiết kiệm gần một nửa thời gian thao tác.


Không mang hỏng hóc lên bầu trời

"Chúng tôi mang cả tinh thần chiến đấu vào trong công việc hằng ngày: nhanh, chính xác, kịp thời, tuyệt đối an toàn với tâm niệm: quyết không mang hỏng hóc lên bầu trời. Ngoài những kiến thức được học và khả năng còn có trách nhiệm về tình người, vì công việc của chúng tôi gắn với tính mạng của phi công và tài sản của đất nước, không thể để những sai sót chủ quan của con người gây ra uy hiếp an toàn bay" - tiểu đoàn trưởng tiểu đoàn kỹ thuật, trung tá Đặng Xuân Vy chia sẻ.

Với trách nhiệm từ trái tim ấy, kỳ tích hơn 15 năm liên tiếp bay an toàn của Trung đoàn không quân tiêm kích 935 không chỉ là vinh dự của riêng phi công mà còn là niềm kiêu hãnh rất đáng trân trọng của những người luôn lặng thầm: đội ngũ kỹ sư và nhân viên kỹ thuật.

MY LĂNG

(http://farm4.staticflickr.com/3802/8788655493_4e60b3f4e9_h.jpg)

Bác Triumf cho tôi hỏi là Su-30MKV2 cỏ mía có được trang bị pod gây nhiễu Gardeniya 1FUE không các bác?

Liệu loại này có tích hợp thiết bị điện tử đánh đất sẽ được trang bị pod Sorbtsiya không các bác?

Mong các bác cho em biết để em lắp cái pod vào mô hình 1/48 của em... Kit academy cho pod Sorbtsiya L-004 nên hy vọng câu trả lời là có, đỡ phải chế thành gardeniya hêhhe...

Bác Triumf mà có ảnh thì cho em xem với nhé :D

Cái này đã nói ở bên ttvnol rồi mà pvnaf. Tồng chí vào đây xem rồi có gì trao đổi tiếp nhé!

http://ttvnol.com/gdqp/p-24322515#post24322515

(http://farm9.staticflickr.com/8254/8798607955_7c5ec797a7_k.jpg)

Su-30M2 số hiệu "20 đỏ" của KQ Nga tại sân bay Dzyomgi (nguồn trên hình)
(http://russianplanes.net/images/to96000/095629.jpg)

Quà tặng của một thành viên đoàn công tác mới về.

Su-30MK2V của E927
(http://sohanews2.vcmedia.vn/k:thumb_w/640/2015/trung-doan-927-su-30-8584-1423151918260/tuong-lai-nao-cho-mig21-trong-khong-quan-viet-nam.jpg)

Su-30MK2V số hiệu 8585
(http://image.qdnd.vn//Upload/ngoduydong/2015/2/27/27022014dong2080001472.jpg)
Su-30MK2V số hiệu 8586
(http://image.qdnd.vn//Upload/ngoduydong/2015/2/27/27022014dong1080001186.jpg)

Tiêm kích J-11D Trung Quốc mang radar mạnh hơn Su-27/30

07-05-2015 19:00 - Theo: kienthuc.net.vn
Tiêm kích đa năng J-11D của Không quân Trung Quốc được cho là trang bị radar quét mạng pha điện tử tối tân vượt trội so với radar của Su-27/Su-30.

Theo Jane’s, tiêm kích đa năng J-11D số hiệu D1101 mới thử nghiệm bay lần đầu vào hôm 30/4 cho thấy, đây là một trong những biến thể chiến đấu cơ của Trung Quốc được thiết kế khác nhiều so với "gia đình" Sukhoi Su-27/Su-30 Flanker - nguyên mẫu J-11 Trung Quốc.
Điểm khác biệt đáng chú ý nhất của J-11D so với các máy bay dựa trên loại tiêm kích Su-27/30 trước đó chính là ở bộ phận radar mới. Đó là một loại radar quét mạng pha điện tử (AESA). Loại radar này cũng được Tập đoàn Máy bay Thành Đô Trung Quốc trang bị cho tiêm kích J-10B được tiết lộ lần đầu vào tháng 8/2013.
(http://cms.kienthuc.net.vn/zoom/500/uploaded/ctvquansu/2015_05_06/tiem-kich-j-11d-trung-quoc-mang-radar-manh-hon-su-2730.jpg)
Hình ảnh J-11D bay thử nghiệm lần đầu vào ngày 30/4.
Trong khi theo Chinadailymail, loại radar trên J-11D cũng được sử dụng cho J-16. Với hệ thống radar mới này sẽ cho phép các máy bay mới của Trung Quốc mở rộng phạm vi phát hiện để chủ động đánh chặn các chiến đấu cơ của đối phương ở khoảng cách xa hơn.
Hơn nữa cơ sở dữ liệu của radar AESA trên J-11D có thể chia sẻ thông tin với các phương tiện bay không người lái, các máy bay khác và thậm chí cả các chiến hạm của Trung Quốc để nâng cao hiểu biết về tình huống tác chiến.
[​IMG]
Radar AESA có khả năng chia sẻ thông tin với nhiều phương tiện tác chiến khác nhau cùng một lúc.
Ngoài ra, tiêm kích J-11D được thiết kế bằng các vật liệu tổng hợp có khả năng tàng hình tốt. Không những thế, các cánh máy bay có thể kèm theo ba giá treo vũ khí, nhiều hơn so với J-11B. Đồng thời, phía trước bên phải kính chắn gió buồng lái còn được gắn hệ thống dò tìm hồng ngoại (IRST) giống như các tiêm kích hạm J-15.
Thậm một số nguồn tin còn cho rằng, J-11D sở hữu cả cần tiếp nhiên liệu trên không (IFR) cho phép nó nhận nhiên liệu từ các máy bay tiếp dầu Il-78. Từ đó sẽ giúp cho J-11D kéo dài thời gian tuần tra và phạm vi tác chiến.
Bên cạnh đó, các nguồn tin Trung Quốc suy đoán tiêm kích J-11D sử dụng hệ thống điều khiển bay fly-by-wire, kính buồng lái và tích hợp các hệ thống tác chiến điện tử mới. Trong khi hệ thống động cơ là loại WS-10A được cải thiện công suất, có độ tin cậy hơn và được trang bị cả hệ thống điều khiển động cơ kỹ thuật số tối tân.

http://citinews.net/the-gioi/tiem-kich---11d-trung-quoc-mang-radar-manh-hon-su-27-30-33H5JGI/

Theo các bác thì J-11B có địch lại với Su-30MK2 hoặc Su-27SK ko ạ !

Theo cá nhân em thì Việt Nam đương cự trực diện với số lượng của Trung Quốc là một điều mạo hiểm, dù có thắng 1 vs 1 nhưng đánh lâu dài rất khó.

Vì Trung Quốc tự sản xuất được, Việt Nam thì vạn nhất thất bại trong không chiến thì không có lực lượng bù đắp nhanh chóng.