Lịch sử Quân sự Việt Nam

.
Chuyện XXIX     HÒN VƯỢN

Nỗi buồn khi về nhà

     Cuối 1974

     Khi tôi luồn sâu xuống xã Hải Phú, Hải Lăng về đến Xê Hai Mươi ở sông Ái Tử thì giật mình vì đại đội tôi vắng hoe. Một nửa đại đội đã bị chuyển đi đơn vị khác. Nghe nói sắp nhận lính mới bổ sung về. Về đến nhà riêng của tiểu đội còn buồn hơn vì tiểu đội tôi bây giờ chỉ có mỗi mình Vương Lâm. Nó là a phó a1 chuyển sang khi tôi đi vắng. Anh em cũ trong tiểu đội tôi bị chuyển đi hết. Lâm nói:

-    Tiểu đội 2 của ông bị chuyển đi hết. Đại đội biên chế lại. Bây giờ tôi về tiểu đội 2. Tiểu đội bây giờ chỉ có hai thằng ông mới tôi thôi.
-    Chúng nó bị chuyển đi đâu thế ?
-    Thằng Cam sang c26, thằng Thìn sang vận tải, thằng Sự đi bộ binh 101. Nhiều nhất là về 101, còn đi đâu nữa thì tôi không biết.
-    Lúc nãy tôi ở trên đại đội thấy mấy ông mới quá.
-    Ừ !  Ông Nhạ ở trinh sát 101 về làm đại trưởng, ông Thanh mới học ở ngoài Bắc vào làm chính trị viên, ông Triêm cũng mới ở
     trường ra về làm đại phó. Còn mỗi ông Ánh là cũ thôi.
-    Không biết lão nào mà ngu thế ? Sắp đánh nhau đến nơi lại đi thay quân. Thế này thì làm ăn đ'. . . gì !
-    Cả xê, thằng nào cũng chán.
-    Ngu thật đấy ! Đểu thật đấy. Sống với nhau từ bảy hai đến giờ thế mà lại đẩy bọn nó đi. Chả có tình nghĩa chó gì . . .!
-    Thì ở trên người ta biết đâu.
-    Đ' . . . phải đâu. Ở trên thì biết thằng nào với thằng nào. Cái này là do thằng ở đại mình nó đưa danh sách lên chứ. Tôi
     nghĩ ra rồi, trước khi nó đi khỏi đại mình để phát triển lên đoàn lên điếc, thì nó cũng đẩy hết những đứa nó không ưa đi
     chứ sao. Quá đểu ! Không thể chấp nhận được.
-    Là tôi nói ở trên cho nó qua chuyện chứ tôi cũng nghĩ như ông đấy.

     Tôi cảm thấy bực dọc, buồn bã và bất lực. Tôi nhớ chúng nó quá. Giá mà chúng nó chuyển ra bắc để đi học thì đã mừng, đằng này lại chuyển đi đơn vị khác, lại cũng là chỉ trong sư đoàn chứ có phải vì nhiệm vụ gì đâu. Cứ cho là lão máu lạnh đi, thì cũng phải biết, chúng nó toàn là những thằng dày dạn bom đạn từ năm 72, hai năm nay huấn luyện rất nhiều về nghiệp vụ. . . mà sao lại đẩy đi. Quá ngu. . .! Đại đểu . . .!

     c20 ở Nại Cửu, ven sông Ái Tử năm 1974 và đầu 1975
(http://farm8.staticflickr.com/7173/6471989785_0e6246a8f9_z.jpg)

     Giai đoạn này không thấy tập tành gì. Cán bộ thì mới, lính tráng thì ít mà lại còn đang phân tán khắp nơi. Xê viên mới cũng muốn thay đổi không khí nên thường xuống từng nhà để nắm tình hình và động viên lính. Cách động viên lính của anh ấy là kể chuyện tiếu lâm và tự nói xấu mình để gây cười. Rồi anh ấy cười trước, rất nhạt. Khi cười cái hàm rậm râu đưa ra phía trước và khoe bộ răng có một chiếc răng viền vàng loe lóe. Một tiếng cười không có một chút vô tư nào cả.

     Không biết đứa nào mách mà lúc xuống tiểu đội tôi, xê viên bảo tôi lên xê bộ viết và vẽ cho mấy cái pa-nô:

-    Cậu viết chữ đẹp lại vẽ giỏi lên giúp mình tí nhé !
-    Em bị hỏng tay rồi anh ạ ! Tay bây giờ run lắm, không viết được. Mà thằng Khang liên lạc của anh nó viết và
     vẽ đẹp hơn nhiều anh ạ.

     Tôi nói thế làm cho xê viên không biết nói thế nào nữa và có vẻ như cảm thấy hơi bẽ. Anh ấy vội lảng qua chuyện khác.

. . . (còn nữa)

Xin chào Bác TichTuongNhuLe! Bác đã chuyển qua phần 4. Các bài viết của bác giàu hình ảnh, đậm tính nhân văn, nhất là bài " Vợ chồng du kích- biệt kích". Mong bác viết thêm về cuộc chiến Quảng Trị, chắc bác vẫn chưa có điều kiện kể hết.
   

Chào bác TTNL, mời bác hai que kem Hàng Vôi, hình như "Một hào hai chiếc", ăn cho nó mát.

Chào bác TTNL, Hay quá! bác vẫn đang hành quân.  Cái ông bị bác chan tương đổ mẻ ấy giờ chắc làm to lắm nhỉ ? Chắc là  nắm trọng trách ở Vinashin hoặc EVN.

Bác 6971 làm em nhớ lại cái xe đẩy kem Hàng Vôi, luôn có mấy bác gái chiều chiều đẩy đi bán... em nhớ bà ngoại em cho em 5 xu là mua được một chiếc ( chả bao giờ em được ăn hai cái cả ). Trí nhớ bác tốt quá!

@TTNL : Hôm họp mặt c20 vừa rồi mấy cha ấy có về dự không bác ?

Rình xông nhà mới bác TTNL mà bị chẫng rồi. Ghé vào đã thấy chửi ghê quá. Vừa vừa thôi, có tuổi rồi, lỡ tăng-xông thì ai viết tiếp cho nhau đọc đây. Thế mới cám cảnh cánh lính bộ binh bọn tôi. Mấy tay c20 ấy về BB là cất nhắc lên cán bộ Trung đội rồi chứ có phải lính quèn đâu. Bọn BB chúng tôi chỉ mong như thế. Đằng này thì...đúng là được voi còn đòi Bùi Thị Xuân!

     Chúc mừng bác TTNL xây "cái nhà thứ tư" để anh em CCB QT thỉnh thoảng đến chơi vui. Đúng như bác chiên C3 nói : lính c20 là " lính sư đoàn" còn hơn " quan đại đội" do vậy cấp trên đã sáng suốt điều những người lính ưu tú xuống các đơn vị khác để làm ít nhất là cán bộ trung đội ;chứ mấy anh cán bộ đơn vị huấn luyện vào đến chiến trường suốt ngày ở trong hầm có dám ló mặt ra ngoài đâu. Bác thử xem mấy anh em được điều đi bây giờ đang ở đâu? Làm đến chức vụ gì rồi? Còn sống hay đã trở thành LS rồi? Còn không liên lạc được thì cứ theo bác 6971 ra Tràng Tiền làm mấy cái"kem Tràng Tiền" cho mát ruột hạ thấp nhiệt để còn viết tiếp để anh em thưởng thức.( vì bây giờ thương hiệu kem Hàng Vôi không còn nữa . Nhà máy nước đá ở phố Trần Quang Khải- Hàng Vôi đã chuyển thành thương hiệu khác rồi; nhờ bác lexuantuong đang làm gần đấy "trinh sát" hộ chỗ đó bây giờ đang làm gì? nuôi con gì? sản xuất gì. he he :D ;D ;D ;D

     Ngày 23/10 năm nay c20 gặp mặt lần thứ hai. Hầu như có đủ các anh em. Bây giờ mọi chuyện đã được cho qua hết. Người mà các bác bảo là bị "chan tương đổ mẻ" thì bây giờ tôi vẫn thường xuyên liên lạc, thăm hỏi, động viên. Anh ấy có việc gì cần thì vẫn liên lạc với tôi. Anh ấy cũng nhiều bệnh, sức khỏe không được tốt.

     Tôi viết chuyện rất khó khăn, không kể ra ào ào được vì chỉ khi nào sống lại lúc đó mới viết được. Việc bực dọc hay điên tiết là cảm xúc của tôi lúc đó, đi luồn sâu về thấy mất hết anh em, những người đã gắn bó với tôi từ những lúc ác liệt.

     Tất cả những anh em bị chuyển đi các đơn vị khác không có ai giữ chức gì ở đơn vị mới và đều là lính trơn. Họ thuyên chuyển đơn vị không phải để thăng chức trong chính sách cán bộ của quân đội. Trong mắt người ta, họ là những thằng lính chầy bửa, cần phải chuyển đi để làm sạch c20. Tôi nghĩ đơn vị khác cũng như c20, tại sao lại đổ lính "chầy bửa" về đơn vị khác đang tốt và rõ ràng việc này là không tốt đối với những anh em bị chuyển đi. Họ bị phân tán đi nhiều đơn vị, bỡ ngỡ và làm mọi thứ lại từ đầu. Có người đã hy sinh khi anh em đơn vị mới chưa quen biết, chưa nhớ mặt, nhớ tên.

    

 Việc bực dọc hay điên tiết là cảm xúc của tôi lúc đó, đi luồn sâu về thấy mất hết anh em, những người đã gắn bó với tôi từ những lúc ác liệt.

  .... Có người đã hy sinh khi anh em đơn vị mới chưa quen biết, chưa nhớ mặt, nhớ tên.

     
[/quote]
Cái này thì em hiểu, đúng là cảm xúc bộc phát lúc đó bởi có người lôi từng cái đũa ra để bẻ. Mình có tổ Tam tam ngày trước là để ghép từng cái đũa vào thành bó vững chắc, phải đồng cam cộng khổ và sinh tử có nhau mới giảm được hy sinh.
 Nhưng em cũng hiểu thêm là với bác TTNL cũng như các bác CCB của f325 nhà ta ở đây, ở mũi tên hòn đạn mãi rồi, sau này  trở về, chắc có bức xúc thì cũng chỉ dừng lại ở vài dòng ghi chép là cùng !  nó cũng như thêm tí ớt hay hạt tiêu cay vào món ăn để tăng thêm cảm giác thôi. Em nghĩ đơn giản thế nên nói leo vào chuyện của các bác ( em không có cảm giác đây là chuyện của mình bác TTNL mà là của các bác f325 nhà ta ) Mong các bác thông cảm...
Bác ơi bác, bác tiếp đi ạ, nhanh lên bởi CCB thời KCCM như các bác chả còn nhiều, các bác không kể lại thì bọn em cũng thiệt thòi.

hahoi nói đúng lắm. TTNL hiền lành lắm. Bức xúc thì càng viết nhiều...chính vì thế bọn ta càng nên dùng chiêu của Trư Bát Giới..."nịnh tướng không bằng khích tướng". Mà bạn hahoi cũng không phải quá lo đâu, tay này sức khỏe tốt, sinh hoạt điều độ nên sẽ sống lâu; sang năm nghỉ hưu rồi, không viết thì làm gì...he he!

Nhiều bác không hiểu chính sách mới nên cứ dậm dọa bác 6971 với bác TTNL là năm sau nghỉ hưu.

Với vị trí của các bác ấy phải 5 năm nữa mới được nghỉ thật cơ. Còn lâu mới được cầm "sổ".

.
Chuyện XXIX     HÒN VƯỢN  (tiếp 2)

     Sáng sớm hôm sau ngày về nhà, tôi cuộn các tài liệu của chuyến luồn sâu và lên ban trinh sát (ban 2) để báo cáo. Không còn nhớ ai đi cùng với tôi. Hai đứa ăn sáng xong thì lội qua sông Ái Tử rồi đi bộ theo đường mòn, qua hàng loạt các quả đồi. Chúng tôi đi trong lặng lẽ, chẳng ai buồn nói chuyện. Gặp con đường tăng chạy từ lộ một đi căn cứ Phượng Hoàng (Petro), chúng tôi đi theo đường tăng một đoạn thì rẽ xuống phía sông Vĩnh Phước. Đó là khu vực của sư đoàn bộ sư đoàn 325.

     Sư đoàn đóng dọc theo hai bờ sông. Tư lệnh và các phòng hầu hết ở bờ nam sông. Một số phòng ban ở bờ bắc cùng với mấy đơn vị trực thuộc. Riêng ban hai lại nằm độc lập sát chân đồi. Ban 2 ở trong một nhà và tiểu đội trinh sát kỹ thuật a12 ở một nhà ngay cạnh đó, chũng tôi vẫn gọi chung là ban 2. Do vậy ban 2 là ban duy nhất của sư đoàn bộ có một tiểu đội lính. Anh em từ c20 lên ban 2 làm công việc xong thường vào chơi với anh em a12. Tôi nhớ có lần tôi ở ban 2 khá lâu để làm bản đồ cho ban và cho phòng tham mưu. Hồi đó, tôi còn trèo lên đài trinh sát kỹ thuật của a12 để xem họ nghe trộm thông tin của địch như thế nào. Tôi còn tò mò hỏi xem muốn sử dụng bảng tra mã thì xoay cái bìa ra làm sao.  Đài nằm trên cao điểm 58, cao nhất khu vực này. Gần đó còn có một đài quan sát của c20, đặt trên cao điểm 54.

(http://farm8.staticflickr.com/7148/6482250787_db90b02a30_z.jpg)

     Khi tôi nộp hồ sơ cho ban 2 thì nhận thấy không khí trên ban có vẻ bận rộn khác thường. Trong khi đó, thái độ của “bọ” Luyến không vồ vập với các tài liệu mà chúng tôi mang về. Bọ cũng không hỏi han gì về khu vực mà chúng tôi đã trinh sát và có cái vẻ rất thờ ơ :

-    Các cậu có muốn ăn ở đây thì bảo thằng Quận nó sang ban 5 báo cơm, mà muốn về thì về.
-     Chúng em về thôi thủ trưởng ạ !

     Chúng tôi chào bọ Luyến rồi nhảy sang nhà a12 chào hỏi, nói chuyện một lúc rồi ra về. Trên đường về, hai thằng “tham mưu con” bắt đầu bàn tán:

-    Tài liệu luồn sâu lần này không dùng đến rồi. Chắc chắn sắp tới mình sẽ chưa hoặc sẽ không đánh nhau ở
     Quảng Trị đâu.
-    Tôi thì nghĩ vẫn sắp đánh nhau vì thấy các bọ có vẻ bận và căng thẳng phết. Chắc vẫn đánh ở Quảng Trị
     nhưng đánh ở miền Đông chứ không đánh ở miền tây, có khi đánh hiệp đồng binh chủng, chính qui hiện đại,
     dùng xe tăng đánh thẳng dưới đồng bằng.
-    Nhưng có thấy đại mình trinh sát gì ở miền đông đâu ?
-    Ừ ! Hay là sư mình sắp di chuyển để đánh ở phía trong cũng nên.

     Chuyện “tham mưu con” của chúng tôi thường diễn ra như thế nhưng cũng chỉ là bàn tán giữa hai ba đứa với nhau, chứ không nói rộng chuyện ra với người khác. Ai biết chuyện đâu, bỏ đó. Đó là nguyên tắc bí mật, nếu không sẽ bị “sạc” chết.

. . . (còn nữa)

Hồi xưa BH đi học lớp 1 , ba BH bắt tập viết chữ , ông hay nói " nét chữ là thể hiện tính cách con người " , bây giờ BH thấy thêm một điều , văn cũng có thể thể hiện tính cách con người :) .
Đọc văn của anh TTNL là biết con người rất bộc trực , thẳng thắn nhưng rất tình cảm và chu đáo với mọi sự việc và con người . Không hổ danh là một CCB sinh viên :) , vừa có bản lĩnh của một người lính vừa có sự hiểu biết của một trí thức , không biết sau này lớp trẻ có thể kế tục phần nào tính cách bản lĩnh của lớp cha anh đi trước không ?  :) .

.
Chuyện XXIX     HÒN VƯỢN (tiếp 3)

Bố tôi vào thăm c20

     Trên đường từ ban 2 về đơn vị, bất chợt thằng bạn hỏi tôi:

-    Này, ông già ông vẫn ở trong này à ?
-    Đợt trước, bố tôi vào đây chắc khoảng một tháng rồi lại ra Hà Nội, còn bây giờ thì tôi không biết.
-    Thế ông viết thư thế nào mà ông già lại tìm được đơn vị mình thế ?
-    Tôi viết thư thì cũng chỉ nói là ở Quảng Trị thôi. Lúc bố tôi vào đến đại mình thì tôi cũng bất ngờ. Mà, tôi cũng chả
     hỏi tại sao ông tìm được địa chỉ sư mình. Chuyện đó với bố tôi dễ ấy mà. Chắc là ông hỏi bạn bè về sư 325, người ta
     cho địa chỉ. Ông vào sư đoàn, chắc hỏi thăm con ở trinh sát sư. Lúc đó có thằng  . . . (bây giờ tôi không nhớ tên) xê
     mình đang ở ban 2. Nó lên xe dẫn bố tôi về. Xe để bên này sông. Ông già tôi vào ban chỉ huy đại đội, rồi thằng Khang
     liên lạc gọi tôi lên đại đội. Lên đó tôi mới gặp cụ đấy chứ.

     Nhớ lại, cách đây nửa năm, bố tôi đi công tác phía trong. Trên đường đi ông có rẽ vào c20 để thăm tôi ở Nại Cửu. Khi tôi lên ban chỉ huy đại đội thì xững người vì thấy người ngồi trước mặt lại là bố. Đang lúng túng không biết làm thế nào thì bố đã đứng lên và ôm tôi, bên trái, bên phải, rồi lại bên trái, giống như thủ tục ngoại giao mà tôi đã xem ảnh khi bố tiếp khách nước ngoài, chỉ khác là bố tôi ôm chặt chứ không phải hờ hờ như đối với khách. Mấy cán bộ đại đội thì hỏi bố:

-    Thủ trưởng ở đây chơi với Như Lệ, chúng em mời thủ trưởng ăn cơm lính !
-    Cảm ơn các đồng chí ! tôi chỉ tạt qua thăm cháu. Thấy nó rắn giỏi quá, thế này là công của các đồng chí nhiều lắm.
-    Thủ trưởng cứ yên tâm. Như Lệ là tiểu đội trưởng cứng của đại đội chúng em đấy ạ ! Mấy khi cha con nhà lính lại gặp
     nhau ở chiến trường thế này. Thủ trưởng ở lại chơi với Như Lệ và với chúng em vài ngày.
-    Thôi, xin phép các đồng chí. Tôi đang phải đi công tác vào phía trong, chỉ ghé qua một lúc thôi.
-   Chúng em cũng xin phép. Thủ trưởng cứ tự nhiên nói chuyện với Như Lệ đi.
-   Gặp cháu thế này là tốt rồi. Có lẽ tôi cũng phải đi rồi. Có ít trà và thuốc gọi là quà của hậu phương biếu các đồng chí
     để nhớ hương vị của quê hương. Thôi chào các đồng chí.

     Tôi dẫn bố về nhà của tiểu đội thì thấy anh em tiểu đội tôi và các tiểu đội khác đang tụ tập để chờ hai bố con. Bố tôi và mọi người nói chuyện rất vui vẻ. Bố tôi hỏi đủ thứ chuyện của đơn vị còn mọi người thì tranh nhau trả lời. Ai cũng gọi bố là bố và xưng con.

-    Bố ăn cơm với chúng con nha. Chúng con có cơm đại táo bố ạ.
-    Thằng nào chạy xuống bếp bảo anh Thắng Quản xin một mâm cơm khách đặc biệt đê.

     Bố tôi cười vui lắm, bố xua tay, rồi nói:

-    Bây giờ bố phải đi rồi, chúng bay thương nhau thế này là bố yên tâm rồi. Bao giờ chúng bay về Hà Nội bố sẽ mời cơm đại
     táo của nhà bố. Nhớ đấy nhá ! Đây, quà của mẹ. Bà ấy gửi những gì thế này không biết ? Thôi bố chúc các con mạnh khỏe,
     chiến đấu giỏi. Mà đừng có đứa nào hy sinh đấy nha.  
-    Vâng !

    Mọi người tiễn đến bờ sông, có hai thằng đi cạnh bố khi lội sông. Khi bố qua sông rồi, mọi người còn vẫy theo mãi. Qua sông được một đoạn thì hai thằng cũng chào bố mà quay trở lại. Mọi người muốn để bố con tôi được nói chuyện riêng mà.

-    Bố à, bố gần sáu mươi rồi. Bố cứ đi suốt thế này con chỉ lo sức khỏe của bố thôi, nhất là cái bệnh ruột và bệnh gan.
-    Không sao, lúc nào mà mẹ chả chuẩn bị đủ thuốc cho bố rồi.
-    Đợt này bố đi có lâu không ạ ?
-    Bố vào trong kia xong thì rẽ sang Lào, rồi vòng về đường Con Cuông, chắc phải mất một tháng.
-     Mẹ và chúng nó ở nhà thế nào ạ !
-    Mẹ thì vẫn thế. Được cái bà ấy chịu khó uống thuốc nam lắm nên bệnh tật cũng ổn định. Bây giờ bọn trẻ về Hà Nội rồi,
     không phải sơ tán nữa nên chúng nó cũng khỏe cả, con cứ yên tâm. Mà bố thấy con gày mà đen quá !
-    Vâng, nhưng con rất khỏe, chẳng ốm đau bao giờ, mà con ăn khỏe lắm, chả bao giờ biết no.
-    Bố anh ! Anh giống cái thằng bố anh hồi trẻ đấy !

     Ra đến chỗ chiếc xe đang chờ thì bố con tôi chia tay nhau. Bố ôm tôi ba lần, rất chặt.

-    Con về đi, nhớ giữ gìn sức khỏe.
-    Vâng ! Bố đi đường may mắn nha !

     Bố tôi mở cửa bên phải chiếc xe. Tôi biết bố sẽ bước chân phải lên trước rồi đứng thẳng người trên cái bậc xe, sau đó mới cúi xuống để chui người vào xe, một động tác rất riêng của bố và rất quen đối với tôi.

     Chiếc xe nổ máy, rồi vọt lên phía trước. Chiếc Commăngca biển đỏ cứ xa dần rồi khuất hẳn.

. . . (còn nữa)

Đoạn chuyện này của bác TTNL đúng là một "bật mí". Cực hiếm hoi và cũng cực may mắn đấy. Bây giờ mới được nghe bác hé lộ dần.

Nhưng cũng thật tự hào và sung sướng, bác TTNL nhỉ.

Đâu bác ! em phát hiện ra sự " bật mí " này từ trong phần 4,  sau giải phóng Đà Nẵng, bác TTNL kể chuyện lái con xe 67 đi chơi ĐN, nhưng trước đó có kể một chi tiết nhỏ là ông cụ thân sinh những năm 60 toàn đi làm bằng xe máy BMZ, vậy là em đoán là cụ là  cây đa cây đề  trong quân đội bởi cụ được phát MZ để sử dụng.
Đang đợi bác TTNL kể tiếp chuyện gặp cụ trong chiến trường - một khoảng lặng lưu luyến giữa cuộc chiến.

     Chuyện cha con gặp nhau trong chiến trường của bác TTNL, cứ như trong tiểu thuyết, nhưng lại là sự thật hiếm hoi và may mắn của hai cha con đều trong quân ngũ, cùng ra trận để giải phóng đất nước.

      Xin gửi tới "ngôi nhà thứ tư "  của bác TTNL ảnh chụp trong buổi giao lưu sau khi xem xong bộ phim "MÙI CỎ CHÁY" hôm 11/12/2011

           (http://direct2.anhso.net/original/14/145518/11122011161227327.jpg)

                        Trong ảnh là bác TVprc25, nguyenhuuluan & TTNL trong buổi giao lưu

 Em xin phép được bày tỏ lòng kính trọng đến gia đình anh TTNL . Một gia đình có cha cùng con đều ra trận để giành lấy độc lập tự do cho dân tộc . Gia đình rất gương mẩu động viên con trai mình ra tuyến đầu nguy hiểm trong khi với điều kiện và vị thế của gia đình , anh TTNL có thể ung dung ngồi lại trên giảng đường đại học một cách hợp lý . Đât nước mình được như ngày hôm nay là do sự hy sinh vô bờ bến của nhiều gia đình như vậy . Trong chi hội CCB nơi em đang sinh hoạt cũng có một anh Biệt Động Thành là cháu ruột của chú Tư Chu chỉ huy BĐT cũng tham gia trận đánh vào dinh tổng thống Ngụy quyền vào tết mậu thân năm 1968 . Em cũng định viết lại trận đánh của các anh ấy lên VMH .

.
Chuyện XXIX     HÒN VƯỢN (tiếp 4)
 
     Sau khi chiếc xe mất hút bên kia đỉnh đồi, tôi tần ngần quay về. Con sông Ái Tử mùa này nước đã bắt đầu lành lạnh. Đoạn sông mà tôi lội qua khá hẹp, nước chảy mạnh. Đáy sông Ái Tử ở đoạn này có bùn và nước không thật trong lắm. Thỉnh thoảng mấy thằng tiểu đội tôi thường đi ngược lên phía trên đến đoạn nước sâu chảy lững lờ và xa đại đội rồi ục một cái, một trái M26 đã nổ âm dưới sông. Một lúc sau, chúng nó mang cá về, tuy không nhiều lắm nhưng cũng được một bữa cải thiện thoải mái. Thằng Hưởng tiểu đội tôi có cái trò đánh cá bằng lựu đạn nổ tức thì. Nó lấy lạt quấn nhiều vòng vào trái nổ rồi rút chốt và quẳng xuống sông. Chờ một lúc thì lạt tở ra hết, mỏ vịt mới bung ra. Lần nào tôi cũng cự nự nó, còn nó thì chỉ cười hì hì : “Nỏ can chi mô !”. Thằng Hưởng đầu chải sóng rất điệu, nó bị ve bên mắt trái. Mỗi lần nó cười cái ve càng lộ rõ, còn đuôi mắt nó thì xòe ra một nắm rẻ quạt. Tiểu đội tôi, mỗi thằng một kiểu, mỗi đứa một tật. Thằng nào cũng có cái đáng yêu và đáng ghét riêng. Bây giờ không biết chúng nó dạt về những đơn vị nào. Chúng bỏ lại tôi trật lấc một mình. Thật là buồn !

     Mấy hôm sau là ngày tết quân đội, cũng vẫn liên hoan ăn tươi. Cả đại đội tôi trong nhà ăn bây giờ trống vắng quá. Các trung đội gọi nhau mang cơm về nhà ăn chung cả trung đội cho đỡ buồn. Một tuần sau nữa là tết dương lịch. Anh Nhạ, đại trưởng mới, xuống các tiểu đội động viên và chúc tết mọi người. Một người chỉ huy gần gũi, thân mật và đậm chất lính.

     Vào khoảng ngày 18/1/1975, chúng tôi được gọi lên đại đội để đi công tác. Yêu cầu cũng như những lần luồn sâu khác. Mỗi người chỉ mang một chiếc gùi nhỏ, quần áo tối thiểu, một khẩu báng gấp, hai băng đạn, hai trái mỏ vịt M26, chủ yếu là phải mang lương thực. Mỗi người chặt một bao tượng gạo, mấy kí lương khô, rồi đồ hộp, . . . Tôi thì có thêm mấy thứ bất li thân là ống nhòm, địa bàn, bản đồ giấy và bút vẽ. Đại đội cũng không phổ biến chúng tôi nhận nhiệm vụ gì. Sau khi kiểm tra song cho từng người, anh Nhạ mới giao cho tôi, sáng sớm hôm sau, dẫn phân đội lên ban 2 nhận nhiệm vụ. Thật lạ, lần này chúng tôi đi không có thông tin đi cùng.

     Không nhận nhiệm vụ tại đây thì đây là nhiệm vụ bí mật rồi. Trinh sát sư đoàn đi chuẩn bị chiến dịch ở đâu thì rồi sư đoàn sẽ tác chiến ở đó. Hồi đó, dân ở Trà Liên Tây thỉnh thoảng vẫn lên chỗ chúng tôi chơi. Mà cũng không thể cấm dân vào chơi với bộ đội được. Đại đội và ban 2 đề phòng anh em rò rỉ tin tức cho dân và rất có thể lộ bí mật bằng con đường nào đó.

     Sáng sớm, chúng tôi tập trung ở sân bóng rồi cuốc bộ lên sư đoàn. Trưởng ban 2 trực tiếp giao nhiệm vụ cho từng nhóm. Các nhóm sẽ phối thuộc với trinh sát của e95 để làm nhiệm vụ luồn sâu, trinh sát hai cứ điểm quan trọng ở phía bắc Huế là căn cứ Hòn Vượn và cứ điểm Núi Gió. Núi Gió có mấy đỉnh, trong đó có một đỉnh cao nhất và rất nhọn nên chúng tôi gọi là “Chóp Nón”. Mỗi nhóm được phát bản đồ địa hình tỷ lệ 1:50000 vùng Hương Trà, sông Bồ. Đường đi từ đây tới đó khá xa nên việc đầu tiên là chọn đường hành quân trên bản đồ tỷ lệ nhỏ. Sau khi trao đổi kỹ trên bản đồ, tôi là người được giao tấm bản đồ này, một tấm bản đồ tỷ lệ 1:250000 được ghép từ 4 mảnh. Vậy là tôi giữ hai bản đồ, một bản đồ chi tiết vùng bắc Huế và một bản đồ để đi đường dùng chung cho cả phân đội.

     Bản đồ chỉ là một phần, ngoài ra chúng tôi còn được dặn dò địa điểm tập kết chung với e95 và trinh sát mặt trận B5 tại cơ quan quận đội Hương Trà, lúc đó đang đóng tại thượng nguồn sông Bồ.

. . . (còn nữa)

.
Chuyện XXIX     HÒN VƯỢN  (tiếp 5)

Hành quân từ Quảng Trị đến Huế

     Sau khi nhận nhiệm vụ, phân đội trinh sát bắt đầu hành quân. Lúc đó khoảng 10 giờ sáng.Chúng tôi xác định ngày hôm nay sẽ hành quân tới thung lũng Ba Lòng thì sẽ dừng lại nghỉ.
    
     Từ ban 2 ở Tân Vĩnh, chúng tôi trèo lên đường tăng. Đây là con đường tăng lớn chạy từ cầu lai Phước vào căn cứ Phượng Hoàng. Con dường này chạy qua chân cao điểm 58, nơi có a12 đặt đài thu tin điện đàm của địch. Chúng tôi cắt qua con đường này để đi động Ba Gơ. Đường đi toàn núi đồi đất đỏ nâu và cây xúp.

      Mười hai giờ trưa mà chúng tôi vẫn chưa tới được chân núi Ba gơ. Mọi người nghỉ giải lao bên vạt cây cao quá đầu người và tranh thủ ăn lương khô. Vừa ăn, chúng tôi vừa xem lại bản đồ để chọn đường đi cho đỡ vất vả nhất. Chúng tôi chọn đường đi vòng qua núi Ba Gơ để đỡ phải leo. Vòng hết núi sẽ đến thung lũng Ba Lòng. Có lẽ chúng tôi sẽ chọn vị trí mà trên bản đồ ghi là thôn Thanh Trà để nghỉ lại. Không rõ Thung lũng Ba Lòng như thế nào, tôi chưa lần nào tới đó mà chỉ nghe bây giờ là thủ đô của lính. Đường vận tải Bắc Nam chở lương thực, vũ khí đạn dược cũng đi qua đây. Đây cũng là nơi tập trung đầu mối giao liên Bắc Nam Đông Tây. Không biết có tìm được nhà dân hay nhà lính để ở nhờ hay phải mắc võng nằm ngoài rừng ?

     Dưới đây là đường chúng tôi hành quân xuất phát từ ban 2 sư đoàn ở sát sông Vĩnh Phước của Quảng Trị và sẽ tập kết tại sông Bồ của Huế. Trên bản đồ quãng đường này khoảng 90 cây, toàn đường rừng núi. Vì không phải vội nên chắc chúng tôi phải đi mất bốn ngày.

(http://farm8.staticflickr.com/7150/6520897597_d0cee6a1ed_b.jpg)

. . . (còn nữa)

.
Chuyện XXIX     HÒN VƯỢN  (tiếp 6)

     Vòng theo đường chân núi Ba Gơ, chúng tôi bắt gặp phía trước mặt là một dải rộng cây lúp xúp khá bằng phẳng. Xa xa thấp thoáng dòng nước xanh biếc. Đó là sông Ba Lòng và còn được gọi bằng một tên khác là Đakrông. Dòng này chính là đầu nguồn sông Thạch Hãn. Ngước lên một chút lại là rừng núi trùng điệp. Chếch về phía tay trái, Động Ông Đô đỏ trọc có vẻ thấp hơn nhiều so với khi chúng tôi ở đồng bằng nhìn lên. Thẳng mặt chúng tôi là dãy núi khá cao, trên đó có đỉnh 367 hiện thời đang do địch chiếm giữ. Nhìn chếch về bên trái là đại ngàn của Trường Sơn với Động Ba Lê sừng sững và rất dốc chắn ngang trước mặt.

     Chúng tôi đi sát đến bờ sông, ai nấy đều lội ào xuống, vục vào dòng nước trong mát mà vốc từng vốc nước lớn tấp lên mặt, lên đầu, rồi nhúng cả mũ tai bèo xuống sông, thật là sung sướng hả hê. Nhớ lại, hai lần trước khi chúng tôi xuất phát từ Ái Tử để vào sông Nhùng, chúng tôi đã lội qua sông ở khúc dưới, cách đây khá xa. Hai lần đó, chúng tôi đều đi theo con đường giao cắt với con đường tăng chạy từ đầu cầu Quảng Trị, qua Tích Tường, Như Lệ, Đá đứng. Sau khi vượt qua giao cắt, chúng tôi vượt lên đồi theo đường qua Khe Trai, nơi mà ta và địch hay có đụng độ, nổ súng vào nhau nên đến đó chúng tôi phải đi rất khẩn trương với đội hình rất xa nhau, coi như vượt qua một chỗ hiểm nghèo.
  
(http://farm8.staticflickr.com/7156/6526565117_a3c9444ddd_b.jpg)

     Lần này khe Trai khuất sau một dãy núi. Trên đó là chốt của ta nên chúng tôi hoàn toàn yên tâm thoải mái mà đi thong dong trên bờ sông và đùa nghịch với nước. Mọi người chọn được một bãi rất đẹp để nghỉ chân bên dòng nước trong xanh.

. . . (còn nữa)

TTNL ơi, tò mò tý, "chúng tôi ..." là TTNL và ...?

Chiến tranh xa rồi, chắc không phải bí mật nữa.

                       Chào bạn TTNL. Tranphu341 chúc mừng bạn với những bài viết rất hay, sống động. Chúc mừng sự gặp mặt của cha con bạn giữA chiến trường. Đúng là các thế hệ cùng chung chiến hào. Thật tự hào!

                       Như vậy là Ông bố bạn là 1 cán bộ cao cấp thế mà Cụ lại không xin chuyển bạn về các đ/v phía sau, việc này nhiều người hay làm. Chứ cứ ở đ/v Trinh sát thế thì "nguy hiểm cho con Cụ lắm" ;D ;D ;D

                       CHÚC BẠN CÓ NHIỀU SỨC KHỎE VÀ NIỀM VUI ĐỂ ĐI TIẾP QUẪNG ĐƯỜNG CHINH CHIẾN CỦA MÌNH!
                   

     Bac 6971 cứ từ từ . . . . cho khoai nó nhừ !

.
Chuyện XXIX     HÒN VƯỢN  (tiếp 7)

     Đoạn đầu nguồn Thạch Hãn này thật là đẹp. Dòng nước trong xanh uốn lượn quanh các triền núi, lúc ẩn lúc hiện. Nhìn về xuôi, thấy bầu trời bàng bạc sáng, nơi ấy là Vùng đồng bằng, có Thành Cổ Quảng Trị sát ven sông, có làng Trà Liên cây cối tốt tươi mướt mát, một vùng đất chở nặng phù sa trong những ngày tháng tám. Nhìn về phía tây, là ngút ngàn rừng núi trùng điệp đang bắt nắng hung hung. Chỗ này hơi khuất, nên chúng tôi chưa nhìn thấy thung lũng Ba Lòng.

(http://farm8.staticflickr.com/7028/6537458965_81ca706fe8.jpg)

     Chúng tôi tiếp tục hành quân. Chừng hơn cây số thì thung lũng Ba Lòng bỗng hiện ra trước mắt. Một cái thung lũng khá rộng và trù phú với nhiều sông suối đổ xuống từ các triền núi xung quanh. Tất cả các làng xóm, chủ yếu của người Vân Kiều, trên bản đồ lúc đó đều có ghi chú “Destroyed” hoặc “Abandoned” (đã bị phá hủy, đã bị hủy bỏ). Nhưng mới chỉ hai năm sau ngừng bắn, dân Vân Kiều đã trở về. Họ đã dựng lại những nếp nhà sàn đơn sơ quen thộc. Lác đác xen lẫn trong bản làng, đây đó cũng có nhà được làm sát đất như nhà của người Kinh để đỡ tốn công sức hơn và vì cũng lâu nay vùng này không còn thú dữ.

(http://farm8.staticflickr.com/7162/6537459101_2a9526de4b.jpg)

     Đi thêm vài cây số nữa, chúng tôi gặp đường 15N, rồi theo đường vượt ngầm qua sông. Toán trinh sát tìm đến cái làng mà trên bản đồ ghi là Sa Vẻ và xin ở nhờ dân trong hai chiếc nhà sàn gần nhau. Chuyện bộ đội hành quân qua đây xin ở nhờ chắc đã quá quen thuộc nên dân nhanh chóng chỉ chỗ nghỉ cho lính với thái độ bình thản không ra nhiệt tình cũng chẳng phải thờ ơ. Những người dân, kể cả trẻ con đều nói được tiếng Kinh tuy có hơi lơ lớ một chút.

     Căn nhà sàn thật là đơn sơ. Bếp lửa đặt ngay giữa nhà, hơi lùi về phía sau, trên một tấm tôn có lót đất. Mấy cây củi gộc vẫn đang cháy âm ỉ và ngún khói. Quần áo vắt túm tụm trên một cái dây thành một đống ở góc nhà. Sát sau nhà, phía gần bếp lửa, những túm ngô, những túm lúa và vài túm thuốc lá được vắt trên những cái sào. Góc nhà còn lại, người ta treo nhiều thứ dụng cụ gì đó trông rất đơn sơ, tôi không biết họ dùng để làm gì. Nhà của người Vân Kiều nhỏ hơn nhà sàn của các dân tộc ở phía bắc và cũng đơn sơ hơn. Nhà sàn cũng khá thấp, chỉ vài bậc thang từ mặt đất là đã lên đến mặt sàn. Xung quanh nhà tạm thời thưng bằng phên tre nứa gì đó. Nếu có điều kiện lâu dài, có thể người ta thưng bằng gỗ tấm. Tôi chưa thấy nhà sàn nào của người Vân Kiều làm kỹ, phần nhiều cột gỗ đẽo sơ sài, ván thưng để mộc và xong queo nên không thể thưng kín xung quanh. Điiều này chắc là do ở Quảng Trị không bị rét như ở phía bắc.  Về sau này tôi mới biết thêm dân tộc Vân Kiều còn có tên gọi khác là người Bru, người Mang Coong, người Trì hay người Khùa. Người Vân Kiều, kể cả đàn ông, đàn bà và trẻ con đều ở trần, đàn ông thì đóng khố còn đàn bà thì mặc môt chiếc váy. Váy của người Vân Kiều cũng có hoa văn chạy thành các băng ngang nhưng tôi thường gặp họ mặc váy đen. Có thể do chiến tranh ác liệt, đời sống quá khó khăn nên dân không có điều kiện để làm đẹp.

(http://farm8.staticflickr.com/7148/6537934861_7d64b85a3e.jpg)

(http://farm8.staticflickr.com/7166/6537934967_dd89f3bdcc.jpg)

     Trẻ em Vân Kiều ngày nay đều mặc quần áo nhưng nhà sàn thì vẫn đơn sơ
(http://farm8.staticflickr.com/7010/6537934779_1ea2da5a11_b.jpg)

. . . (còn nữa)

@TTNL: Ở thị trấn Yên Minh, Hà Giang trên đường lên Đồng Văn, Mèo Vạc cũng có 2 quả núi như thế này, dân địa phương gọi là núi Đôi. Tôi cho rằng hãng Triumph nổi tiếng thế giới phải đưa hình ảnh này vào làm logo cho sản phẩm của mình mà chẳng cứ chị em mà ngay cả những gã đầu bạc như chúng ta cũng bị mê hoặc... :D :D :D. Nếu như ở Ba Lòng có sản vật này của người VK thì chắc để thả rông thôi ...

            Chào bạn TTNL Tranphu341 vẫn đang háo hức đọc bài của bạn, rất hay lại còn có cả hình ảnh minh họa thật kỳ công.

             Năm 72-73 TP cũng đã cùng sống với người Vân Kiều ở Đông Trường Sơn thuộc tỉnh Quảng Bình cũng giáp gianh QUẢNG TRỊ. Mấy tháng mùa mưa ở với dân chúng, có nhiều khi phải vay ngô của đồng bào ăn vì mưa không tiếp tế được. Trong lúc đang mở đường chiến lược. Có mấy lần TP còn đi săn thú cùng với dân bản, nghĩ lại thấy thậy vui. Nơi đó có 1 Cụ lúc đó đang là người thọ nhất Việt Nam là 126 tuổi.

           TP chúc bạn luôn vui khẻ tiếp bước hành quân bằng ký ức sống động của mình!

          

Núi Đôi Hà Giang (hay còn gọi là núi Cô Tiên) nằm ở thị trấn Tam Sơn, Huyện Quản Bạ, Hà Giang bác LXT ah, còn phải đi qua Quan bạ mới lên đến Yên Minh và rồi mới lên đến Đồng Văn.

Ơ đây chính là núi đôi quảng bạ chứ còn gì nữa các bác
tối vừa đi Đồng Văn tuần trước về nên ko nhầm được nhất là mấy cái cây trong hình và nền dãy núi phía sau
cảnh chụp là đi qua cổng trời Quảng bạn nhìn xuống

@TTNL: Ở thị trấn Yên Minh, Hà Giang trên đường lên Đồng Văn, Mèo Vạc cũng có 2 quả núi như thế này, dân địa phương gọi là núi Đôi. Tôi cho rằng hãng Triuph nổi tiếng thế giới phải đưa hình ảnh này vào làm logo cho sản phẩm của mình mà chẳng cứ chị em mà ngay cả những gã đầu bạc như chúng ta cũng bị mê hoặc... :D :D :D. Nếu như ở Ba Lòng có sản vật này của người VK thì chắc để thả rông thôi ...
[/quote]

 ;D ;D ;D ! Đến chết với bác LXT !

Nhưng ở ngay ở đường 9 , cách đây mới chỉ mấy năm, em thấy ngay bên đường, mới qua Cam Lộ một tí, có một chị cũng đang " thả rông" , mà lại thả theo tư thế ngồi xổm mới oai chứ   ;D ! Nhưng chả ai biết đó là chị hay bà nữa bởi chị ấy lấy cái nón che mặt lại! ... Suy cho cùng, cơ thể con người giống nhau ở mọi chỗ, khác nhau để phân biệt ở mỗi khuôn mặt, giấu biệt  sau cái nón thì coi như hòa ! ;)
Vậy như ý bác LXT, ở Ba Lòng chắc còn phải có trái núi hình sản vật nào rất hay nữa mà bác TTNL chưa post lên đây cho bà con thưởng lãm chăng?

.
     Xin lỗi anh em ! Tôi không biết cái "Núi Đôi" này ở Hà Giang nên đã post nhầm ảnh.

     Cái ảnh này tôi lấy trên mạng tại http://www.hodinhvietnam.com/showthread.php?1258-%C4%90%C3%B2-l%C3%AAn-Ba-L%C3%B2ng (http://www.hodinhvietnam.com/showthread.php?1258-%C4%90%C3%B2-l%C3%AAn-Ba-L%C3%B2ng), hóa ra là ông Đinh Trọng Phúc đã đưa nhầm ảnh.

     Tôi đã bỏ ảnh này trong bài viết rồi. Mong anh em thông cảm !

- Bác TTNL quá cẩn thận rồi, không khéo lại oan cho ông Đinh Trọng Phúc, các bác LXT, KingCobra18 chỉ là trích dẫn lại ảnh Núi Đôi ở thung lũng sông Ba Lòng bác đưa lên thôi. Núi Đôi cũng có ở Sóc Sơn Hà Nội mà (trong bài thơ Núi Đôi của cố thi sĩ Vũ Cao mà anh em mình thuộc nằm lòng). Đề nghị bác khôi phục lại bức ảnh đó.
- @hahoi: Hồi xưa (những năm 70 của thế kỉ trước), ĐHXD Hà Nội có khoa Cơ bản đóng quân ở gần Chợ Yên-Tiền Phong-Yên Lãng-Vĩnh Phú (Nay thuộc HN). Khu WC tập thể trống huyếch trống hoác, cửa nẻo chẳng có. Không biết các em SV hồi đó đã nghe bác tư vấn gì chưa mà đi toilet chỉ mang nón để che mặt còn phía dướí thì để trơ trơ cùng tuế nguyệt, mặc cho ai muốn định nghĩa thế nào thì tùy...vì "hơn nhau tấm áo manh quần, đến khi bóc trần ai cũng như ai"...

Tôi xin lỗi đúng là thị trấn Tam Sơn của Quản Bạ. Hôm lên đó vào buổi chiều, từ trên núi nhìn xuống thị trấn thấy 2 gò bồng đảo mờ ảo trong sương chiều. Sáng ra đứng ở ban công nhà nghỉ công đoàn nhìn thấy bộ ngực đầy đặn lồ lộ của tạo hóa sao mà hấp dẫn thế, tha hồ nhìn không phải liếc trộm vì sợ mất tư cách của lớp người trẻ thì ngoan ngoãn (có gì đâu mà chả ngoan) về già thì đổ đốn (nhưng có làm gì được đâu).he...he..

Ông ĐTP chắc cũng lấy ảnh ở đâu đó để đưa vào bài nhưng núi đôi như thế này chắc chắn chỉ có ở Quản Bạ, Hà Giang mà thôi.

.
Chuyện XXIX     HÒN VƯỢN  (tiếp 8 )

     Ba mươi sáu năm rồi, tôi chỉ còn nhớ rất ít về cái nhà người Vân Kiều mà chúng tôi ở nhờ. Trong nhà không thấy có thanh niên, chỉ có hai vợ chồng tuổi khoảng năm mươi với mấy đứa trẻ trông rất lam lũ. Chúng tôi cũng nấu cơm và cho bọn trẻ mỗi đứa một bát. Ông già lườm mấy đứa bé nhưng chúng tôi đã làm cho ông cảm thấy thoải mái và đồng ý cho trẻ con ăn với bộ đội cho vui.  Gia đình ông bà cũng có hai đứa con trai lớn và đã cho đi bộ đội ở tỉnh rồi.

     Cơm nước xong thì trời đã xế chiều. Mặt trời đã khuất sau núi nhưng ráng trời tây rất đỏ. Giá như ở đồng bằng bắc bộ thì “vàng gió, đỏ mưa”, nhưng ở Quảng Trị, tôi thấy hầu như trời chiều trên núi bao giờ cũng đỏ như thế này. Đứng ở đây khuất núi chúng tôi không nhìn được về phía đồng bằng mà nhìn xuống cái chiều buông trên thung lũng đã bắt đầu dần trở nên xẫm màu. Chiều núi Quảng Trị không lạnh và cũng không có sương bay bảng lảng trên các sườn núi. Hơi nóng từ núi và từ rừng vẫn tỏa ra hầm hập. Nếu hôm nào đó mà chiều đến mây đen dựng đứng ở phía tây thì có mưa rất to. Quảng Trị không bao giờ có một ngày mà sáng sớm mù sương, ban ngày trời nắng, chiều đến thì sương buông và se se lạnh. Cái oi bức của buổi chiều và chập tối ở núi rừng Quảng Trị thật là khó chịu.

     Chúng tôi dậy nấu cơm từ rất sớm, vừa để ăn, vừa để nắm mang theo. Khi chúng tôi chào gia đình chủ nhà để lên đường cũng là lúc sương sớm dìu dịu, ánh nắng đã hắt qua đỉnh núi nơi chúng tôi đứng xuống lưng chừng thung lũng. Một buổi sáng đẹp trời. Hôm nay trời không mưa nhưng sẽ nắng rất to và nóng phải biết. Tiếng chim buổi sớm ríu rít khắp nơi. Buổi sớm trong rừng, lũ chim không bao giờ đi kiếm ăn ngay mà bao giờ cũng biểu diễn đủ các thứ giọng, hàng tiếng đồng hồ. Rồi, một lúc sau, tiếng hú gọi nhau của đám vượn cũng vang lên vọng đi vọng lại trên núi nghe rất tưng bừng, rồn rã.

     Chúng tôi đi theo đường 15N, đây là con đường đất chạy qua đầu nguồn sông Nhùng, đầu nguồn sông Mỹ Chánh, thượng nguồn ngọn Ô Lâu rồi tới Rào Trăng là thượng nguồn sông Bồ. Đường đi của chúng tôi có đoạn gần cao điểm 367. Ở đây um tùm cây cối của rừng già. Nắng đã lên, phảng phất trong không gian là hương rừng âm ẩm, ngai ngái:
-     Có phong lan chúng mày ạ !
-     Ừ, thơm quá ! không biết ở đâu í nhỉ ?
-     Gần đến sông Nhùng rồi. Lúc bọn tôi ở sông Nhùng, cũng hay ra khu vực đường này để kiếm phong lan. Lão Tất y tá là khoái phong lan nhất, rồi đến lão Dân, rồi đến thằng Công. Lão Tất trèo cây ác phết, thế mà nhiều lúc cũng đành chịu.

     Cái giống phong lan sao cứ tìm những chỗ cành cây khô lắt lẻo mà đậu. Phàm những chỗ như vậy, phong lan lại ra hoa rất nhiều, rất đẹp và rất thơm.

     Đến đúng chỗ đầu đường rẽ vào cứ của chúng tôi ở sông Nhùng thì chúng tôi ngồi nghỉ lại. Đây là một đoạn đường chạy dọc theo suối, nước chỉ xâm xấp. Cây cối um tùm trên đầu, chỉ có vài đốm nắng lọt được xuống mặt nước, loang loáng.

. . . (còn nữa)

.
     Mượn tạm cái ảnh quân ta chiếm Động Ông Đô năm 72. Ảnh này chụp từ phía đông của Động. Lúc bấy giờ, nhìn từ dưới đồng bằng lên, động Ông Đô là một quả núi tròn, khá cao, đỏ ối, không có ngọn cây, cọng cỏ nào.

(http://farm5.staticflickr.com/4150/5435031222_5e8e8da861_b.jpg)

     Trên ảnh, phía sau Động Ông Đô có một đám núi cao có sương mù. Đó là điểm cao 367, cách đó khoảng 5 cây số theo đường chim bay. Điểm cao này rất lợi hại. nó khống chế đường 15N, khống chế khu vực Ba Lòng. Ngoài hỏa lực bắn thẳng và cối, điểm cao này là đài của tiền sát pháo binh, chỉ thị mục tiêu rất chi tiết. Năm 1974, một phân đội của c20 chúng tôi trinh sát đỉnh 367 và bị hy sinh 2 người. Mấy tháng sau, tôi cũng trèo lên núi này giữa ban ngày và quan sát 367 từ chốt của ta. Đỉnh 367 là đỉnh cao nhất do địch chốt giữ. Cách đó khoảng 200 mét về phía tây có một đỉnh thấp hơn do quân ta chốt giữ ở cái thế bị địch dòm trên đầu. Nếu xảy ra chiến sự thì chốt của ta rất bất lợi.

      Bác TTNL đi trinh sát hòn Vượn và Ba Lòng vào cuối năm 1974 thì cũng vào cái độ cuối năm như bây giờ ấy nhỉ.

     Nghe bác tả cảnh ngồi nhìn chiều buông xuống thung lũng mà thấy trào dâng nỗi buồn man mác.

      Trên cao nguyên, ngồi chốt trên đỉnh cao điểm vào độ cuối năm, trùng với mùa đông ngoài Băc, lúc chiều xuống thấy mây rồi sương giăng mờ dần, nhìn xuống thung lũng mờ mịt mà thấy lòng buồn và nhớ nhà ghê lắm. Nhất là càng về đêm trời càng lạnh, chiếc áo lính không đủ ấm dù đã co ro trong hầm.

      Một điếu thuốc rê lúc đó cũng đủ sưởi ấm lòng. Lúc ấy trai trẻ sao khỏa thế, chứ giờ mà tống ra giữa đường với chiếc áo sơ mi thì chắc cảm lạnh.

     Đọc những đoạn tả cảnh của bác thấy nao nao trong lòng nhiều lắm.

@ TTNL,
  Cứ có ảnh " núi đôi "  để  các bác cựu binh mường tượng " giống thật" là nhận hết, không có trách móc gì đâu... Như thế càng phong phú hơn, anh em biết được  bù lại cho ngày xưa bị hạn chế, thiếu thốn. Ngoài " núi đôi " Việt nam : Sóc sơn , Quảng bạ còn núi đôi Trung quốc nữa đấy ??? ???.
    Núi đôi Sóc sơn

    (http://farm8.staticflickr.com/7022/6548979241_1d6d4e1faa.jpg)[/url]
     Núi đôi Sóc sơn

     Núi đôi Trung quốc
   (http://farm8.staticflickr.com/7011/6549121999_86e3359ebc.jpg) (http://www.flickr.com/photos/63474876@N03/6548979241/)
     Núi đôi Trung Quốc (http://www.flickr.com/photos/63474876@N03/6549121999/)

.
Chuyện XXIX     HÒN VƯỢN  (tiếp 9)

     Khoảng 9 giờ sáng ngày 22/1/1975, chúng tôi đến Rào Trăng đầu nguồn sông Bồ. Chúng tôi bỏ con đường ô tô và rẽ xuống men theo rào. Từ xa chúng tôi đã nghe tiếng nước chảy rì rào, có vẻ như có một cái thác nhỏ ở phía trước. Hôm nay trời rất đẹp, nắng vàng óng ả xuyên xuống suối và thảm cây. Dường như không khí trong suốt làm cho tiếng thác đổ nghe cũng trong veo. Một dòng nước trong vắt đang trườn trên các tảng đá rêu phong xanh rì. Nước chảy xuống, xoáy vòng qua các tảng đá nơi mà dưới đáy nhìn rõ những hòn sỏi nhỏ, đủ màu sắc, đang quay tròn cùng với đám bọt khí đang sủi  tăm.

     Bỗng dòng suối hẫng xuống một chiếc vịnh khá sâu, nước đổ thành một cái thác nhỏ. Dưới vịnh, nước trong xanh, xẫm màu đang lững lờ trôi dưới ánh nắng lấp lánh. Một cảnh tượng thật ngoạn mục.

     Chúng tôi thật bất ngờ khi thấy mấy chú lính cởi trần trùng trục, người trên bờ, kẻ dưới nước đang vần các bao gạo ném xuống nước. Đây là những bao gạo Trung Quốc được đóng trong hai bao ni lông và hai bao gai mà chúng tôi rất quen thuộc. Thì ra họ đang vận tải gạo. Người ta thả trôi theo dòng nước và có người đón ở phía dưới. Không biết chỗ đó cách đây bao xa.

-    Các anh vận tải kiểu này đỡ tốn bao nhiêu công sức, hay quá nhẩy !
-    Bọn tôi phải vác suốt từ đường ô tô vào đây đới mấy anh ạ.
-    Chuyển gạo xuống tận đâu đấy mấy anh ?
-    Xuống tận cơ quan tỉnh đới.
-    Cơ quan tỉnh mà toàn người bắc vậy à  ?

     Chúng tôi dừng lại nghỉ, nhận đồng hương, đồng khói và mấy đứa tranh thủ hút thuốc lào.

-    Đây tính là sông Bồ rồi phải không ạ ?
-    Ừ ! Tính từ đây cũng được mà tính ở phía trên kia cũng được.

. . . (còn nữa)

bác Tich Tuờng Như lệ Viết hay quá .Núi đôi thì cái nào cũng đẹp nhưng mà của TQ là giống nhất .Núi đôi mờ ảo thì quả là đàn bà cũng mê cũng muốn chạm vào hhhhhi

                   Tranphu341 chúc mừng bác TTNL nhân ngày 22/12. TP vẫn theo sát bài viết của bác.
 
                    Mong bác có nhiều sức khỏe để đi tiếp những chặng đường còn dài. Và luôn nhớ về trái núi "kép" mà chắc người lính nào    cũng muốn khám phá!

Ngày hôm nay là ngày hôi quốc phòng toàn dân ; một ngày vui của "toàn dân" Trên gương mặt của PGS TS TTNL rạng ngời khi gặp lại những người bạn Đại Học Tổng hợp ngày nào

(http://direct2.anhso.net/original/14/145518/22122011211060.jpg)

Trong ảnh là TTNL, Nhà báo Huy Thịnh, Nhà thơ Hoàng Nhuận Cầm

     Bác thaiminhung lại phong chức PGS TS, cái chức mà tôi chưa bao giờ có ?!

.
Chuyện XXIX     HÒN VƯỢN  (tiếp 10)

     Chúng tôi lội qua sông bồ, phía trên cái vịnh rồi chào các lính của tỉnh và đi tiếp suôi theo bờ sông phía bên phải. Đi được một đoạn thì thằng Tư hỏi:

-    Ở sông Bồ toàn lính của tỉnh hả ?
-    Không phải đâu. Họ nói thế cho qua chuyện để giữ bí mật đấy. Ven sông Bồ có cả các cơ quan của tỉnh Thừa thiên, có cả
     của thành Huế và có cả của mặt trận B5. Trinh sát mặt trận cũng có một phân đội chuyên luồn sâu về đồng bằng và vào
     thành Huế cùng với biệt động để nắm địch. Tôi nghe các cụ bảo ở đo đông vui phết đấy. Các cụ cũng chỉ nói chung chung
     vậy thôi. Bọn mình sẽ gặp trinh sát mặt trận và họ sẽ dẫn chúng mình luồn sâu, mày không nhớ à ?

     Chúng tôi cứ men sông mà đi theo một con đường mòn. Một con đường mòn nhẵn thín, chứng tỏ người đi lại qua đường này rất nhiều và thường xuyên. Có đoạn ven sông gập ghềnh quá còn có cả sàn đạo ngắn, bằng gỗ, có đoạn phải vòng xa bờ khá dài. Đi chừng vài cây số thì chúng tôi nhìn thấy ở bên phải sông hiện ra rất nhiều nhà cảu các cơ quan và bộ đội.  Xung quanh các ngôi nhà đều trồng rất nhiều rau và sắn, thạm chí còn có vài vạt mía.

-    Giữa rừng núi thế này mà đàng hoàng quá nhỉ ?
-    Ờ, lính thời bình mà lị !

     Chúng tôi vừa đi vừa hỏi thăm đường đến nhà của trinh sát mặt trận. Đến nơi mới thấy nhà của trinh sát làm hơi nhỏ nhưng gọn và sạch sẽ. Họ chỉ có vài người ở nhà, những anh em khác đang đi công tác xuống đồng bằng.

     Sau khi giới thiệu và chào hỏi nhau. Mấy anh trinh sát chia chúng tôi làm ba tốp. Một tốp ở tại chỗ, hai tốp dược gửi sang các nhà khác gần đấy. Từng nhóm chúng tôi đã được nhận nhiệm vụ từ trước tác ra về các nhà. Tư và tôi được chỉ lên một ngôi nhà nhỏ ở khá cao. Mấy cái nhà trên cao là nhà của bộ đội thuộc tỉnh đội Thừa Thiên. Đơn vị này toàn người Pa Kô. Tôi được dẫn đến giới thiệu xin ở nhờ thì mấy người lính Pa Kô chỉ gật đầu mà không nói gì. Mấy chú lính này chỉ mặc mỗi cái quần đùi và đi chân đất, trông nó cứ là lạ thế nào.  . . .

     Sau khi đặt gùi nghỉ ngơi một chút, chúng tôi xuống sông để tắm giặt. Ở trên cao này bất tiện quá, mỗi lần xuống sông phải đi khá xa. Nước sông mát rượi làm cho cái mệt nhọc của chặng hành quân dài dường như tan biến đi trong chốc lát.

 Khi chúng tôi tắm giặt xong thì đã thấy mấy chú lính Pa Kô chuẩn bị ăn cơm trưa. Lính Pa Kô cũng nấu cơm và thức ăn bằng xong 8 và xong 6 như chúng tôi nhưng trông các các cái xong cáu bẩn chứ không được sạch như những cái xong của chúng tôi vẫn đèo sau gùi. Phơi quần áo xong, đã thấy mấy chú lính Pa Kô ngồi xổm xung quanh mấy cái xong  đặt trên cái vạt sân nhỏ bên hông nhà và đang ăn. Thấy chúng tôi ra, họ cũng mời rất nhiệt tình nhưng chúng cảm ơn vì sẽ ăn cơm cùng anh em trong phân đội.

-    Các anh có món gì trông lạ thế ?
-    Sóc đó.
-    Các anh bẫy được sóc à ?
-    Mình có cái ná thun ni. – Nói rồi người lính móc từ cạp quần lôi ra chiếc súng cao su. Một cái chạc cây được đẽo tỉa khá
     công phu, lại còn nạm thêm mấy cái vòng bằng đồng ở tay cầm.
-    Anh bắn giỏi nhỉ ?
-    Mình bắn ná giỏi ít thôi, thằng tê bắn ná giỏi nhiều tề. Hắn bắn đó.

     chúng tôi xuống chỗ trinh sát mặt trận để ăn cơm chúng với anh em trong phân đội. Lúc đó tôi rất khỏe nên những lúc anh em nghỉ chặng giữa rừng, tôi thường chạy đi kiếm rau rừng để đến bữa có rau nấu ngay. Hôm nay, chúng tôi có hoa chuối xào thịt hộp, một ít rau tai voi và mấy cái tai chua nấu canh ruốc mặn. Thế là sang quá rồi. Ba anh trinh sat mặt trận cúng góp với chúng tôi ăn chung cho vui. Họ có canh rau cải, ngon quá là ngon . . . !

. . . (còn nữa)

.
Chuyện XXIX    HÒN VƯỢN  (Tiếp 11)

Lính Pa Kô

     Ăn cơm xong Tư và tôi về lại nhà của lính Pa Kô. Chúng tôi lăn ra giường và ngủ ngay tức thì.

     Quãng 3 giờ chiều tôi mới tỉnh dậy, thấy chỉ còn lại một mình. Nắng chiều đã xiên qua cửa sổ bên cạnh nhà, soi vào tận chỗ tôi nằm. Bước ra ngoài, tôi thấy Tư và hai người lính dân tộc đang lúi húi  làm gì đó. Thì ra ba người đang lúi húi xung quanh chiếc xong tám . Chiếc xong đựng hai phần ba nước và đen đặc nòng nọc ếch trong đó.

-    Các anh vớt con này để làm gì thế ?
-    Để ăn đấy ông ạ. – Tư nhanh mồm trả lời.
-    Ông Tư ăn món này bao giờ chưa ?
-    Chưa.
-    Món này chỉ mình biết ăn thôi, bộ đội Kinh không biết ăn mô. - Một chú lính nói.
-    Các anh vớt ở đâu mà nhiều thế ?
-    Mình vớt ở mấy hố bom nà.
-    Chiều nay làm món này hà ?
-    Mơi (mai) mình vớt nữa tề, được diều (nhiều) mới nấu chớ.
-    Món này ngon không vậy ?
-    Ngoong !

     Nắng xiên khoai rất khó chịu, Tư và tôi liền bỏ vào nhà.

-    Trông ghê quá ông ạ.
-    Kinh ! Nhưng kể ra thì cũng do quen thôi mà. Thì người Kinh mình cũng ăn cào cào, châu chấu, rươi,
     mắm tôm, mắm ruốc mùi ghê chết mà mình ăn lại kêu ngon.
-    Ừ !

      Một lúc sau thì hai chú lính cũng vào nhà và vui vẻ nói chuyện với chúng tôi. Tôi gọi là hai chú lính vì chắc chắn là họ còn rất ít tuổi, chỉ khoảng mười bảy, mười tám. Họ vẫn ở trần và đi chân đất.

-    Các anh không mặc quần áo và đi dép à ?
-    Mình không quen mô. Như ri quen rồi. Khi mô họp, khi mô đi đánh nhau thì mới bận đồ vô.
-    Các anh em khác đi đâu hết hà ?
-    Đi phục kích chứ đi mô.
-    Phục kích gì đấy ?

     Câu chuyện bộ đội Pa Kô đánh giặc được mấy chú kể lại. Họ thường chọn các con đường có xe vận tải của địch chạy tiếp tế cho các căn cứ và các chốt để phục kích. Có khi họ rình nhiều ngày mới thấy xe chạy qua. Cũng có khi rình mãi không được lại phải về không, rồi hôm khác lại đi phục tiếp. Thường họ bắn một vài quả B40 vào xe địch rồi rút lui. Công phu hơn một chút thì ban đêm chôn mìn trên đường, ròng dây vào chỗ nấp, ngụy trang cẩn thận rồi nằm chờ đến lúc xe địch tới đó thì giật mìn.

     Có lần mìn nổ, địch nhảy xuống xe bỏ chạy thục mạng. Đêm đến mấy lính nhà ta mò ra lấy chiến lợi phẩm. Thôi thì đủ thứ lương thực, thuốc men, đạn dược, thuốc lá,  . . .  Lính Pa Kô không đánh trận lớn và thường ít khi phối thuộc với các đơn vị khác. Họ chỉ chuyên đi phục kích và đánh mau, rút lẹ. Hầu như anh em chẳng bị thương vong gì. Trong khi đó, địch lại rất lo sợ. Nhiều khi chúng dùng hoả lực mạnh để bắn bừa trên đường đi. Nhưng chúng đề phòng chỗ này thì mấy chú lại đánh chỗ khác, chẳng biết đường nào mà lần.

     Nhiệm vụ thứ hai của các lính Pa Kô là dẫn đường cho các lính trinh sát của các đơn vị để họ chuẩn bị các trận đánh. Họ rất khoẻ và đi rừng rất giỏi nên nếu họ không chờ thì khó mà theo được.

. . . (còn nữa)

               Chào bác! Chuyện kể của bác hay và hấp dẫn quá! Bữa tiệc vui gặp mặt với các ccb nay đã rất thành danh vui quá!

               Tranphu341 chúc các bác có nhiều niềm vui, nhiều chuyện hay nữa để ae được thưởng thức!

TTNL,

Nhóm công tác của ấy rời QT khoảng 18/1/75 đi miền tây Huế thi khoảng 1 tháng sau, 3g sáng ngày 24/2/75 Sư đoàn bộ và các đơn vị trực thuộc lên đường, bao gồm cả C20 và A12 ( A12 một tổ đi theo Ban2 còn lại đi trong đội hình C20 ghép vào B của LS Dân). Nhóm ông đi trước chắc chưa biết còn một số ae chúng tôi lúc đi có biết đại thể là vào chiến địch đánh lớn, cũng chính vậy mà A12 chuẩn bị lên đường rất gọn gẽ và chủ động lắm, cá nhân tôi có chuẩn bị giấy, bút, đèn pin để ghi chép hành trình. Chẳng biết chặng hành quân từ đại bản doanh Tân Vĩnh ấy đến đỉnh 660 tây Quận lị Phú Lộc bao nhiêu km nhưng trừ 1 ngày 28/2 được hành quân bằng xe một chặng khá dài ( nghe nói nếu cuốc bộ thì phải mất hàng tuần) đến ngày 8/3 thì tới khu vực dừng chân, tối ngủ tại địa điểm tập kết của C20, ngày hôm sau nhóm A12 đến địa điểm Ban2 và sáng hôm sau  10/3/75 thì leo lên điểm cao 660 đào hầm lập đài TSKT.

Ấy có nhắc đến Tư cùng đi nhóm công tác, có phải Tư người Quảng Bình không ?

.
Chuyện XXIX     HÒN VƯỢN  (tiếp 12)

     Phân đội trinh sát chúng tôi gồm 6 người và được chia thành 3 nhóm. Một nhóm chụp ảnh có Duyên (phó nháy) và Toàn người Vĩnh Linh, có nhiệm vụ chụp ảnh Núi Gió và Hòn Vượn.  Nhóm thứ hai là Lâm (binh địa) và một người (không nhớ tên) trinh sát Núi Gió. Nhóm thứ ba là Tư người Nhật Lệ Quảng Bình và tôi có nhiệm vụ trinh sát Hòn Vượn. Chúng tôi phải chờ trinh sát của trung đoàn 95 để phối thuộc.

     Trong bữa cơm chiều tôi hỏi chuyện mấy trinh sát mặt trận về bộ đội Pa Kô và được nghe kể thêm về những trận phục kích rất hay.

-    Bọn này nó nhanh lắm, Đùng đoàng một cú, nhoằng một cái đã biến mất. Chúng nó nhanh thuộc địa hình và đường
     đi trong rừng lắm. Có khi mỗi đứa rút một ngả, thế mà đứa nào cũng về được nhà, chẳng bao giờ lạc.

     Sáng hôm sau, sau khi ăn sáng, Lâm đi theo chúng tôi. Nó mang theo bút chì và giấy để ký họa mấy chàng Pa Kô. Mấy chú Pa Kô trở thành người mẫu một cách vui vẻ. các chú định mặc quần áo đàng hoàng nhưng Lâm yêu cầu cứ để tự nhiên như thế, đẹp hơn. Lâm ký họa nhanh mấy chú đang ngồi sau đó vẽ ký họa chân dung từng đứa rất kỹ. Tư và tôi xem vẽ một lúc rồi rủ nhau đi kiếm rau rừng. Chắc chúng tôi phải đi xa chứ ở quanh chỗ đông người thế này không thể còn gì mà kiếm.

     Chỉ cần ngược lên một đoạn, chúng tôi đã gặp rừng đại ngàn nguyên sinh. Rất nhiều rau vòi voi (đọt dương sỉ). Lũ dương sỉ này mọc chen chúc với mây nên khi lấy vòi voi rất dễ bị gai mây, vừa dài, vừa nhọn đâm vào thịt rất đau. Món vòi voi là đỉnh của rau dớn. Chúng tôi có nhiều thời gian nên chỉ lấy vòi và những đọt lá non nhất. Thấy được khá nhiều vòi voi rồi, tôi nói với Tư:

-    Thôi, mình xuống chỗ nào gần khe kiếm ít môn thục đi.
-    Ừ ! Tao cũng thích môn thục.

     Chúng tôi phải leo qua sườn núi rồi tụt ra phía sau, xuống một khe núi. Chắc cái khe này phải có nước chảy vì núi này rất lớn, rừng ở đây rất rậm. Quả nhiên là chúng tôi tìm được môn thục mọc ven một cái khe có nước chảy róc rách. Môn thục là một thứ rau giống như dọc mùng. Đó là một loại khoai nước giống như cây khoai môn, khoai sọ hay cây củ dáy. Nấu môn thục cũng giống như dọc mùng, không khéo khi ăn sẽ hơi ngứa. Ở mấy cái cây gỗ mục, chúng tôi còn kiếm được mộc nhĩ (sau này tôi mới biết, trong nam gọi là nấm mèo). Chúng tôi cũng hay gặp nấm, nhưng nấm, thường lính không thạo nên không bao giờ dám lấy nấm, sợ nhầm phải nấm độc.

     Hôm nay chúng tôi kiếm được rất nhiều rau, ngoài vòi voi, môn thục, nấm mèo, còn có tai voi, tai chua, môn cay (lá bóng) tiện trên đường chỗ nào có chúng tôi đã vơ luôn. Hai thằng giục nhau:

-    Thôi về đi mày ơi !
-    Thì tao bảo mày mấy lần rồi, mày ham quá !
-    Tao cũng giục mày mấy lần rồi.
-    Ừ ! về thôi, “chang chang côồng caạc . . .” rồi. – Tôi nhại giọng Tư khi nó hát bài tủ "Mẹ Suốt".

. . . (còn nữa)

.
     Sông Bồ là một trong ba con sông hợp lưu thành sông Hương. Sông Bồ đổ vào Hương Giang tại Ngã Ba Sình. Khi chúng tôi ở Sông Bồ đầu năm 1975, dòng sông có nhiều nước, mà nước lại rất trong xanh (sông Hương nước hơi đục).

     Thế mà bây giờ, sông Bồ cạn kiệt nước, lòng sông trơ đáy.

(http://farm8.staticflickr.com/7141/6573947091_0318381b38.jpg)

     Lý do chính là do xây nhà máy thủy điện Bình Điền nằm ở thượng nguồn, thuộc đất của huyện Hương Trà

(http://farm8.staticflickr.com/7034/6573947391_4a2ef3e14e.jpg)

.
     Xin hỏi anh em một việc làm tôi băn khoăn.

     Các mốc thời gian, ngày, tháng trong chuyện mà tôi đang kể, tôi không còn nhớ chính xác. Trong cuốn “Kỷ Yếu c20”, tôi đã tìm tất cả các hồ sơ của anh em trong đại đội, thì, đợt bổ sung quân của c20 đầu năm 1975, chỉ có duy nhất một người ghi “ngày về c20” và là ngày 19/1/1975”. Thế mà khi anh em mới về đại đội, tôi đã đi luồn sâu rồi. Vậy chúng tôi phải đi luồn sâu đợt này muộn nhất là vào ngày 18/1/1975. Tôi đã lấy ngày đó là ngày lên ban 2 nhận nhiệm vụ. Từ ban 2, chúng tôi vào sông Bồ thì tôi cứ cho là mất sáu ngày vật vã đi. Tính ra, lúc đến sông Bồ là ngày 24/1/1975.

     Rất may là 11 ngày luồn sâu thì tôi nhớ chính xác 100% theo âm lịch, vì lúc đó là những ngày giáp tết Quý Mão (1975).( Vụ nhớ chính xác này, năm 2009 tôi đã cãi nhau với Lê Tấn Hổ. Cãi nhau chẳng phân thắng bại buộc Hổ phải lên gác xép ở tầng 2 tìm nhật ký. Khi đọc lại nhật ký Hổ mới thừa nhận là tôi đúng). Chúng tôi bắt đầu luồn từ sông Bồ ngày 20 tháng Chạp. Đổi ra dương lịch theo các lịch âm dương mà tôi lấy trên mạng bây giờ là ngày 31/1/1975.

http://www.xemngay.com/Default.aspx?blog=ltos&d=10021975&key=lich+van+nien (http://www.xemngay.com/Default.aspx?blog=ltos&d=10021975&key=lich+van+nien)
http://www.thoigian.com.vn/?mPage=D420111226  (http://www.thoigian.com.vn/?mPage=D420111226)
http://vietnam.procare-central.com/pregnancy-calendar.html?id=170&yy=1975&mm=2  (http://vietnam.procare-central.com/pregnancy-calendar.html?id=170&yy=1975&mm=2)

     Tôi băn khoăn tự hỏi: "Vậy suốt từ trưa ngày 24/1/1975 đến sáng 31/1/1975 chúng tôi nằm chơi ở sông Bồ ?". Tôi không nghĩ chúng tôi lại chơi ở đó lâu đến như vậy. Chắc là có sự tính toán nhầm ngày tháng ở đâu đó ?! Các nguyên nhân thì phải kể ra theo thứ tự từ mạnh đến yếu sẽ là như sau:

1/    Tôi không nhớ và đã tính nhầm.
2/    Các lịch mà tôi tra cứu được tính toán mới bằng tin học gần đây. Không biết trong thời gian từ 1975 đến nay Nhà Nước
       có công bố thay đổi cách tính lịch âm không ?
 
      Hồi chưa giải phóng, miền Bắc tính lịch âm theo 7 múi giờ, miền Nam và Trung Quốc tính theo 8 múi giờ ?! Vì vậy lịch âm khác nhau, có khi sai khác gần tháng trời do lịch nọ thì có tháng nhuận rồi mà lịch kia thì chưa có nhuận.

     Bác nào biết về lịch âm có thay đổi gì không từ năm 1975 đến nay, xin chỉ giáo !

 Em kính gữi anh TTNL và các Bác một bài hát mang chất giọng Quảng Trị anh hùng :
 http://www.youtube.com/watch?v=vsktxfK4dEU&feature=related

     Cảm ơn Hai Ruộng !

     Bài này lính Quảng Trị thì ai cũng thuộc giai điệu mà lời thì ít người thuộc. Thế nhưng, lời xuyên tạc thì rất nhiều người thuộc.

Giai đoạn sau năm 1968 có một loạt các bài hát về Quảng Trị, Khe Sanh, đường 9, bài nào cũng hay.

Ngồi nghe lại chùm bài hát này thấy lòng bồi hồi như mình trở về thời trai trẻ đang cầm súng xung trận.

Thật đúng là những "Bài ca đi cùng năm tháng.

.
Chuyện XXIX     HÒN VƯỢN  (tiếp 13)

     Tôi không nhớ chúng tôi “ngồi chơi xơi nước” ở sông Bồ bao nhiêu ngày. Chúng tôi cũng không chờ trinh sát của e95. Hai trinh sát mặt trận (B5) sẽ dẫn đường cho chúng tôi. Một người tên Quí và một người tôi không còn nhớ tên, tạm gọi anh là Nghĩa cho tiện kể. Trước khi đi, chúng tôi thảo luận rất kỹ đường đi trên bản đồ. Chúng tôi sẽ đi chung một đoạn đường khá dài trong một ngày. Ngày hôm sau chỉ đi chung một nửa đường. Mục tiêu thứ nhất phải trinh sát là Núi Gió, trong đó có đỉnh cao Chóp Nón. Chóp Nón có hình dáng như một hình chóp, rất nhọn. Khu vực Núi Gió có hai cái núi hình chóp, nhưng hình chóp kia thấp hơn. Mục tiêu thứ hai, xa hơn, sát với đồng bằng hơn. Đó là Hòn Vượn, một căn cứ trên cao, cỡ trung đoàn. Cả toán 8 người xuất phát từ sáng sớm ngày 20 tháng Chạp âm lịch. Lúc đó chúng tôi chỉ sử dụng dương lịch để hợp đồng với nhau nhưng bây giờ tôi không còn nhớ ngày dương mà chỉ nhớ ngày âm lịch vì thời điểm này chỉ còn chục ngày nữa là Tết.

     Núi Gió và Hòn Vượn thực ra cùng nằm trong một khu vực và thuộc hai xã khác nhau của huyện Hương Trà tỉnh Thừa Thiên. Cho đến bây giờ một số anh em trinh sát vẫn còn nhầm lẫn hai địa điểm này. Ngay cả Lâm là người làm binh yếu địa chí Núi Gió mà bây giờ đã nhầm thành Hòn Vượn. Khi tôi nói với Lâm là Lâm “làm” Núi Gió thì Lâm còn hơi ngờ ngợ. Chỉ đến khi tôi nói: “Tôi là người “làm” Hòn Vượn từ đầu chí cuối và không có Lâm ở đấy ! Nếu ông nói ông “làm” Hòn Vượn, thì thử tả lại xem, đi đường nào, quan sát địch từ chỗ nào, nhìn thấy những gì ? Có biết biệt động Thành Huế, cứ của huyện Hương Thủy, cứ của huyện Hương Trà, du kích xã Hương Mai ở đâu không ? ” Bấy giờ thì Lâm chỉ chống chế là lâu ngày nên quên rồi. Lính tráng chúng tôi kể lại chuyện xưa thường cãi nhau chẳng phân thắng bại. Nhưng chuyện này thì Lâm đuối lý và cười trừ, rất kẻ cả. Trong đầu hắn, chắc chắn "Núi Gió phải là Hòn Vượn".

     Nghĩa dẫn đầu còn Quí đi đoạn hậu. lúc đầu chúng tôi đi sát ven sông, suôi dòng một đoạn rất xa rồi tạt sang bên phải, tách khỏi bờ sông, rẽ vào rừng. Đường đi khá dễ dàng vì chúng tôi đi theo các lũng thấp, không phải leo núi. Đây là một trong những con đường giao liên của các xã thuộc huyện Hương Trà và huyện Hương Thủy, của biệt động thành phố Huế, để xuống các cơ sở dưới đồng bằng. Con đường bắt đầu len lỏi trong vùng địch, tránh các căn cứ của địch trên các điểm cao. Nhiều đoạn phải đi rất vòng vèo, lắt léo. Nhiều đoạn phải đi xuống suối để xóa vết tích con đường. Tùy tình hình mà lúc đi đường này, lúc lại trồi lên theo đường khác.

     Chiều tối hôm đó, chúng tôi nghỉ lại trong một đám rừng non, cây chỉ cao chừng chục mét và không quá rậm rạp. Một vạt rừng bằng phẳng, ngay cạnh một con suối nhỏ. Có vẻ như rất nhiều người đã nghỉ lại ở chỗ này. Mặt đất bị dẫm đạp nhiều và nhẵn nhụi. Để ý tinh, vẫn thấy các vết tích mắc võng và làm bếp nấu ăn chưa xóa sạch. Chiều nay chúng tôi không kịp kiếm rau dọc đường nên bây giờ chỉ có ruốc mặn và thịt hộp nấu canh xuông với nước lã. Phải tranh thủ náu cơm lúc trời chưa tối hẳn để tránh ánh lửa mà địch sẽ phát hiện thấy từ trên cao. Chúng tôi phải phải kiếm củi thật khô để nấu không có khói. Không đào bếp hoàng cầm mà nấu không khói thì nhất là nứa và tre khô chẻ mỏng. Treo cái nồi lên ba cái cây buộc chụm và liện tục canh lửa cho cháy thật đượm là được.

. . . (còn nữa)

@ TTNL,
  "chỉ có ruốc mặn và thịt hộp nấu canh xuông với nước " - Về khoản ăn uống này thì " Xôm " hơn  thời gian chiến đấu ở Quảng trị của chúng tôi rất nhiều ( hay là bồi dưỡng cho TSát  F ???  )
Lại cả khoản " Không đào bếp hoàng cầm mà nấu ' thì hơn hẳn rồi- Có sướng hơn thật  ;) ;D

.
Chuyện XXIX     HÒN VƯỢN  (tiếp 14)

     Cơm nước xong, mọi người mắc võng, phân công canh gác, rồi đi ngủ. Tôi nằm mãi mà không ngủ được.
 
     Nghĩ lại, chưa bao giờ chúng tôi đi luồn sâu mà không nắm được các vị trí bố trí của địch như lần này. Vừa chân ướt chân ráo từ Quảng Trị vào, chúng tôi chưa biết hình thái địch ta ở vùng này như thế nào. Chúng tôi luồn rừng trong vùng địch vào ban ngày mà tôi có cảm tưởng như bị bịt mắt vậy. Một cảm giác bức bối, khó chịu, lúc nào các dây thần kinh cũng phải căng lên hết cỡ để đề phòng bọn thám báo đi phục kích hoặc chăng mìn trên các con đường bí mật xuống đồng bằng của lực lượng địa phương. Những chỗ đường đi gần vị trí địch đóng chốt thì Nghĩa ra hiệu cho mọi người cố gắng không phát ra tiếng động, từng người một đi cách xa nhau. Những chỗ xa địch vẫn phải luôn cảnh giác. Những người lính trinh sát phải căn cứ vào tiếng rừng mà tiến. Nếu thấy rừng lặng lẽ phăng phắc thì phải dè chừng. Nếu thấy chim chóc bay dạt đi hay khỉ vượn xào xạc di chuyển trên cây thì chắc chắn phía trước đang có người. Thảnh thơi nhất là những lúc có đủ các âm thanh quen thuộc của rừng, tiếng chim hót, vượn kêu mà không di chuyển. Chúng tôi phải quan sát từ rất xa, trên các ngọn cây để phán đoán tình hình phía trước mà đi.

     Đầu chiều nay, khi chúng tôi đang đi thì thấy phía trước, trên các ngọn cây, chim cóc vụt bay lên, cả toán đã phải dừng lại tìm nơi ẩn nấp, súng đạn sẵn sàng. Được một lúc, nhìn thấy phía trước là một tốp ba người, hai người mặc quần áo lính địch và một người mặc quần áo đen. Họ đang đi về phía chúng tôi, đúng trên con đường này. Nghĩa đứng dậy đầu tiên và tắc lưỡi ba lần. Chúng tôi dơ tay chào rồi bắt tay nhau. Không ai nói gì. Chỉ có mình Nghĩa và người mặc đồ đen trao đổi với nhau về tình hình địch trên đường đi. Hôm đó “bình thường”, nghĩa là không có địch phục kích hay có thay đổi về bố trí quân trên đường đi. Nếu có gì bất thường, chúng tôi sẽ phải vòng tránh theo đường khác. Rất nhanh chóng, chúng tôi lại đi tiếp. Nghĩa nói, mấy người đó là du kích của huyện Hương Thủy đang từ dưới đồng bằng lên. Bao giờ đến vùng của ta họ mới thay quần áo.

     Một cuộc chiến thật kỳ lạ. Ở đây cũng như ở Hải Lăng Quảng Trị, các huyện, các xã vẫn ngày đêm bám dân, bám địch để nắm tình hình, để vận động bà con, để xây dựng cơ sở, xây dựng lực lượng, chờ thời cơ . . .  Thời cơ đó bao giờ tới thì không ai biết mà chỉ có thể hy vọng một ngày nào, một ngày nào đó . . . Nhất định là như vậy. Nhưng mà một năm, hai năm, hay năm năm. . ., mười năm, hay lâu hơn nữa . . . ?  Những con người thầm lặng đó, họ vẫn đi lại như con thoi giữa vùng ta và vùng địch. Đã nhiều lần máu đổ, nhưng những con thoi đó vẫn thấm thoắt đưa, dệt nên một cuộc chiến thần thánh đến lạ kỳ.

     Càng biết những con người thầm lặng đó tôi càng cảm thấy mình nhỏ bé, nhỏ bé về thời gian, vì mới chỉ là hơn ba năm so với không biết bao nhiêu năm của cuộc chiến. Tôi cảm thấy nhỏ bé về không gian vì mình mới chỉ có mặt ở một hai nơi trên mảnh đất miền nam rộng lớn. Tôi cảm thấy nhỏ bé về sự từng trải và sức chịu đựng cuộc chiến so với những con người bình dị đó. Mang tiếng trinh sát thật đấy, nhưng mới chỉ có vài lần luồn sâu , thật là quá ít kinh nghiệm so với biết bao nhiêu người dày dạn, họ đi như con thoi trong lòng địch. Những con thoi đạn dệt trên mọi ngả đường , luồn lách trong mọi ngóc ngách của cuộc chiến. Chính họ mới là những người dệt nên gấm vóc, bằng sức lực, tuổi trẻ và bằng máu của mình, bền bỉ và kiên trinh.

. . . (còn nữa)

Chắc không có khả năng do sai khác lịch hai miền. Sai khác do tính lịch theo múi #7 (Miền Bắc) và #8 (miền Nam và TQ) chỉ là 1 ngày (http://vietbao.vn/Khoa-hoc/Vi-sao-lich-VN-va-Trung-Quoc-lech-nhau/40150682/188/), không khớp với chuyện của TTNL. Đôi khi sự chênh lệch là cả tháng, do bên có nhuận, bên không (http://htx.dongtak.net/spip.php?article372) nhưng như vậy cũng không thỏa đáng với trường hợp chênh khoảng 1 tuần trong thắc mắc của TTNL.

Có 2 khả năng:

1. Nhóm TTNL đi khỏi C20 khi số lính mới chưa về, mà số lính mới về là 19/1/1975, nên TTNL suy ra nhóm đã xuất kích muộn nhất là 18/1/1975. Nhưng có thể 19.1.1975 là ngày có quyết định gần 50 lính mới bổ sung cho C20, chứ họ về đến cứ của C20 có thể là 23-24 thì có thể nhóm của TTNL rời khỏi C20 muộn hơn, và đến sông Bồ cũng muộn hơn, không phải là 24/1 mà là sát với 31.1.1975.

2. Sau khi nhóm TTNL đi rồi thì ngày 24/2/1974, cả C20 cũng rời cứ, kéo quân vào tây Huế (Theo Tan Vinh, #46). Đã có ngày 28/2 được đi xe, mà đơn vị còn phải hành quân rền mất nửa tháng mới đến nơi (8/3/1975). Date ghi chính xác như vậy chắc là Tanvinh co nhật ký. Như vậy, cứ cho là đi đông thì chậm hơn, và khoảng cách đi không chính xác bằng nhau, thì vẫn có khả năng nhóm của TTNL cũng phải đi cỡ 10 ngày, từ 18/1 đến 28-29/1, mới đến được sông Bồ chứ không phải là 24/2.  
  

     Cảm ơn sauchinbaymot !

.
Chuyện XXIX     HÒN VƯỢN  (tiếp 15)

     Sáng 21 tháng Chạp, chúng tôi dậy nấu cơm đàng hoàng khi đã nghe líu lo tiếng chim hót. Khoảng 7 giờ, toán trinh sát tiếp tục hành quân. Nắng sớm đã chiếu ngang trên các ngọn cây. Chúng tôi đi rất thận trọng nên bất chợt còn có anh em phát hiện có khỉ trên cây cao ở phía trước. Thế là yên tâm rồi, phía trước không có người. Khi chúng tôi đến gần hơn thì bọn khỉ bắt đầu kêu và di chuyển trên các ngọn cây. Hàng vài chục chú khỉ di chuyển rất nhanh. Mọi người còn dừng lại xem lũ khỉ. Chúng di chuyển lên triền núi, vừa chạy vừa gọi nhau "í ới", chỉ một loáng đã mất hút. Trên đường chúng tôi đi, vẫn nghe tiếng chim hót văng vẳng khắp rừng, không biết chúng ở chỗ nào. Thỉnh thoảng, một con chim giật mình bay vụt lên từ một bụi cây bên đường. Đó là những con chim lớn, giống chim ăn đêm bây giờ đang ngủ bị chúng tôi phá đám.

    Khoảng 8 giờ thì toán trinh sát tách làm hai. Nghĩa, Duyên, Lâm, Toàn và một người không nhớ tên rẽ sang bên phải đi tiếp đến Núi Gió. Đường đi đên đó như thế nào tôi không còn nhớ mặc dù đã thảo luận với nhau trên bản đồ. Toán còn lại của chúng tôi chỉ có 3 người Quí, Tư và tôi. Chúng tôi sẽ đi Hòn Vượn.

     Khoảng 10 giờ, chúng tôi đến được chân Động Ngang. Quí nói, trên đỉnh Động Ngang có địch chốt giữ. Giữa Động Ngang và Hòn Vượn có một con đường tăng. Địch thường xuyên đi trên con đường này. Đây là con đường địch làm để hai cứ điểm này có thể dễ dàng chi viện cho nhau. Chúng tôi phải vượt qua đường tăng ở gần đỉnh Động Ngang. Càng lên gần đỉnh, cây cối càng thưa thớt. Cây cối hai bên đường tăng bị địch phát quang và đốt cháy. Gần đường chỉ có cây chết khô, trụi lá. Quí lên đến mép đường tăng thì ra hiệu cho chúng tôi vượt lên qua đường tăng trước, còn anh làm nhệm vụ quan sát và bảo vệ cho chúng tôi.

     Sau khi vượt qua Động ngang, chúng tôi tụt xuống dốc và luồn rừng xuống đến chân núi. Một con suối nhỏ, nước chảy róc rách nằm dưới khe núi. Chúng tôi bắt đầu lội theo suối, suôi theo dòng nước. Nước suổi chỉ xăm xắp dưới đế giầy. Con suối nhỏ này còn mấy lần nhập với các con suối nhỏ khác thành con suối khá hơn một chút. Chúng tôi dừng lại nghỉ chân ngay trên bờ suối. Xung quanh đây toàn rừng cây non, chỉ cao gấp hai, ba đầu người. Ven suối cây cối rất xanh tươi. Chỗ chúng tôi nghỉ là một vũng suối rộng, ánh sáng từ trên trời òa xuống lấp lóa trên mặt nước. Mặt Trời đã lên cao, nắng xiên qua cây cối chiếu lên mặt nước thành những đám chói lọi.

-    Sắp tới rồi. - Quí nói.
-    Mình tới đâu đấy anh ?
-    Mình sẽ ở cứ của huyện Hương Thủy, nghỉ ngơi đến chiều tối thì đi tiếp sang cứ của xã Hương Mai.
-    Sao không đi một thể luôn anh ?
-    Từ "Hương Thủy" sang "Hương Mai" có nhiều dân đi kiếm củi, đi thăm ruộng lúa của họ nên không thể đi ban ngày được.
-    À ! Mình chờ gần tối dân về hết mới đi được anh nhỉ ?
-    Ờ !

     Chúng tôi tiếp tục lội theo suối chừng 20 phút sau thì rẽ vào một khe nước nhỏ hơn, chảy rất ngoắt nghoéo. Chúng tôi lội theo con lạch đó chừng mươi phút thì tới nơi. Đây là cứ của huyện Hương Thủy.

(http://farm8.staticflickr.com/7032/6593608109_5f9be20572_b.jpg)

. . . (còn nữa)

Theo dõi những chi tiết bác TTNL kể lại, tôi cảm chạnh lòng vì những ngày gian khổ các bác nếm trải đó, chắc tôi còn ở nhà đi bò đi trâu. Thời điểm sau vụ (tập kích Sơn Tây) Tôi có người anh  vào biệt động thành Sài Gòn-Gia định, chắc cũng tận hưởng được hương vị chiến tranh dọc mình tổ quốc. Tuy nhiên có một so sánh dù khập khiễng nhưng nó thuộc tâm lý tình cảm mà bất cứ con người nào cũng ảnh hưởng trong cuộc sống và càng sâu sắc hơn trong điều kiện đối đầu sinh tử đó là chữ ĐẤT NƯỚC-QUÊ HƯƠNG. Cũng là một cuộc chiến, cũng là một chiến trường mà bác kể địa danh là những Hòn Vượn, động Ngang, Hương Thủy,HƯơng Mai, sao nghe nó thân thương gần gũi mà cảm giác rằng sự khốc liệt đến tột cùng thì mình cũng được nằm trên chính tổ quốc mình. Ngược lại cuộc chiến bắt buộc ở hai đầu đầu đất nước(nhất là biên giới Tây Nam và K) sao địa danh nó lạ lẫm, vời vợi  và sự khốc liệt chẳng phải vừa. Mỗi cuộc chiến tự nó khẳng định tính chất, mục tiêu thời đại khác nhau nhưng với lính chúng ta luôn chỉ có một ý chí ( tiến công). Bây giờ sống trong thanh bình, chúng ta bình tĩnh nhìn lại quá khứ để kể lại cho nhau những giây phút khó quên của một thời trai trẻ, thậm chí có những sự cố đến với mỗi cá nhân để mà nhớ nó suốt cả cuộc đời. Kể nữa đi bác, chúng tôi đang theo dõi.

.
Chuyện XXIX     HÒN VƯỢN  (tiếp 16)

Biệt động thành Huế

     Quí dẫn Tư và Tôi vào cứ. Càng vào gần cứ, chúng tôi càng phải đi rất thận trọng vì bất cứ chỗ nào cũng là cạm bẫy mìn. Tư và tôi cứ lần theo từng bước của Quí, không dám bước chệch ra ngoài. Đường vào rất lắt léo. Tuy nhiên để ý tinh vẫn thấy dấu vết các bước chân của những người đi trước thường xuyên vào ra chỗ này. Bỗng hiện ra một vùng rừng mà cây cỏ được phát quang hết ở phía dưới còn bên trên vẫn là rừng che phủ. Đó là cứ của huyện Hương Thủy.

     Cứ này nằm ngay dưới chân Động Ngang. Vậy địch nó có biết không ? Chắc là chúng không thể ngờ được ?! Vậy mà không phải vậy.

     Quí dẫn Tư và tôi vào giữa trảng đất trống, sẹch sẽ, trên đầu cây cối che phủ kín mít. Một chiếc võng không, mắc giữa hai cái cây, vẫn đang đung đưa, chắc là có người nằm đó vừa mới chạy đi đâu đây thôi.  Quí chạy vào một cái hầm. Ngay sau đó, theo anh ra, là một người đàn ông cỡ trên ba mươi tuổi. Đối với chúng tôi lúc đó, anh đã là bậc cao niên lắm. Quí giới thiệu chúng tôi với nhau. Vậy người đàn ông đó là một chiến sỹ biệt động thành phố Huế. Khi anh cất tiếng nói chuyện, mới hay anh lại là người Bắc. Sau này chúng tôi mới biết nhiều chiến sỹ biệt động dầy dạn của Huế đều là lính Nam tiến hồi đầu và giữa những năm sáu mươi.

     Ừ mà rõ anh là người Bắc thật, rất trắng trẻo và gầy gò. Anh mặc bộ quần áo hoa kiểu bà ba của phụ nữ mà trong Nam lúc bấy giờ gọi là "bộ đồ" nên trông có phần hơi ẻo lả. Nước da anh trắng nhưng rất xanh, rõ là một người ở rừng lâu năm không phơi nắng Mặt Trời và sốt rét kinh niên. Thật sự tôi không nhớ được tên người lính biệt động nào (vì nhật ký đã bị cháy hết) nên tôi sẽ tạm gọi những cái tên nào đó vậy.

-    Mấy anh đi đâu hết rồi anh Tam ? - Quí hỏi.
-    Anh Hùng, thằng Mạnh, thằng Sùng vào thành. Thằng Đượm đang gác. Chúng mày đi từ xa tao đã biết rồi.
-    Vâng !
-    Thằng Nhẫn đang đi bố trí lại mìn. Ông Lảnh ông ấy gài, không biết đâu mà lần. Không khéo, mình cũng ăn mìn của ông ấy.
-    Em cũng nghe chuyện của anh Lảnh rồi. Anh ấy nằm ở đâu hả anh ?
-    Ngay kia kìa. Các cụ nói đúng, "sinh nghề tử nghiệp" mà, tội quá !

     Quí dẫn chúng tôi đến một cái hầm bỏ không. Một cái hầm kèo rất kiên cố, nóc hầm kè đá và đổ đất dầy trên một mét với hai ngách hầm để lên xuống. Hầm này chỉ dùng để ngủ ban đêm và những lúc có phi pháo của địch. Bình thường, mọi người vẫn mắc võng để ngủ ngoài hầm.

     Suốt trưa và chiều hôm đó chúng tôi được nghe Anh Tam kể chuyện biệt động. Đầu tiên là chuyện anh Lảnh "Vua Mìn". Toàn bộ hệ thống mìn xung quanh cứ đều do anh Lảnh cài. Rất nhiều kiểu bẫy oái oăm được anh sáng tạo ra, nào thì dẫm nổ, dây căng chùng nổ, que gài nổ. Tất cả các vật liệu để làm bẫy đều là dây rừng, cành cây, . . . rất tự nhiên. Trong rừng biết bao nhiêu là dây rợ và cành cây, ai biết cái nào là bẫy. Biết bao nhiêu lần thám báo dò tìm căn cứ và bộ binh lùng sục đều vướng mìn. Chúng đều phải rút lui và dùng cối câu từ đỉnh Hòn Vượn và Động Ngang xuống. Nhiều lần trực thăng rà sát trên ngọn cây để tìm kiếm rồi bắn đạn 20 ly tróc nã, thả pháo cối và lựu đạn. Anh em rút hết xuống hầm nên vẫn bình an vô sự. Mà chúng đánh vào cứ này, anh em lại chuyển sang cứ khác. Chúng chưa bao giờ vào được cứ nào của ta chỉ vì mìn. Trong một lần đi kiểm tra bẫy mìn, anh Lảnh chủ quan nên anh bị trúng một trái "mo" (Mìn M18A1 Claymore của Mỹ) do chính anh gài. Đồng đội anh đã rơi không biết bao nhiêu nước mắt. Khi kể lại chuyện này, anh Tam không còn khóc nữa nhưng mắt anh vẫn hoe đỏ và giọng nói hơi lạc đi.

     Chuyện thứ hai, là chuyện lính biệt động chuyên mặc quần áo phụ nữ. Khi các anh vào thành, bao giờ cũng ở nhà dân cơ sở. quần áo phụ nữ cứ việc giặt và phơi phóng thoải mái mà không gây nghi ngờ gì cho địch và những người tò mò.

     Tùy theo nhiệm vụ mà biệt động được điều động nhiều hay ít. Cứ chiều đến, lính biệt động, từ căn cứ, luồn rừng xuống đồng bằng rồi vào thành phố. Khi ở thành phố lên họ cũng đi ban đêm theo chiều ngược lại. Từ các căn cứ xuống đến thành phố chỉ khoảng chục cây số nên dù có trắc trở do địch mai phục hay đi tuần thì trong một đêm anh em vẫn có thể thoát về cứ hoặc về tới cơ sở trong thành phố được. Xem ra vị trí các cứ của biệt động thật là lợi hại.

(http://farm8.staticflickr.com/7001/6606782987_8e9ee36ac0_b.jpg)

     Biệt động thành Huế ở rất nhiều cứ khác nhau. Chúng tôi chỉ biết được hai cứ là cứ của huyện Hương Thủy và cứ của xã Hương Mai (Huyện Hương Trà) Tên cứ là tên các huyện, các xã có lực lượng cán bộ địa phương, huyện đội, xã đội, du kích, những người lập nên các cứ này đầu tiên. Xã Hương Mai là tên gọi có từ thời năm 1945 đến năm 1954. Sau đó, chính quyền Niền Nam đã đổi thành tên khác (hiện nay huyện Hương Trà cũng không có xã Hương Mai). Như thế có thể thấy các cứ này đã có từ rất lâu tuy rằng không cố định một chỗ. Khi chúng tôi ở đây thì chỉ thấy có biệt động thành mà không có các lực lượng của huyện hay xã.

(http://farm8.staticflickr.com/7025/6607399493_edc07f7634_b.jpg)

     Có một chuyện mà anh Tam không kể mà chúng tôi cũng không hỏi. Đó là biệt động làm những việc gì trong thành phố. Không tò mò vào nhiệm vụ của nhau thì cả biệt động và trinh sát đều đã quen.

. . . (còn nữa)

Chào bác TTNL. nhìn hàm của bác là biết bác viết( khủng)rồi. Xin chúc bác khỏe mạnh, vững tay viết. Nhân đây tôi xin hỏi bác, trong bài viết của bác có một câu hỏi về T55 và T54. Vậy trước đây bác ở thiết giáp phải không?Tôi lính kỹ thuật T-TG đây
Vấn đề thứ hai tôi xin kể một câu chuyện cười ra nước mắt mà tôi chứng kiến: Cuối năm 1975, đơn vị tôi .C11 kỹ thuật thuộc trung đoàn tăng-thiết giáp 26 quân khu 7 (được tách ra từ tăng-thiết giáp miền, một E 26 về QK9) chúng tôi đóng quân ở (Trung tâm 43-bảo toàn trung hạng-tổng kho Long Bình-Đồng Nai). Bữa đó sau ăn trưa, mấy khứa lính trẻ cùng quê Xuân Thủy-Hà Nam Ninh cá nhau uống sữa ông thọ. Ông bạn Vinh người Xuân Bắc xung phong và đục hai bên hộp sữa hai cái lỗ rồi kê lên miệng hút. 1.2 hộp hết veo..Nhưng đến nửa hộp thứ 3, tự nhiên mặt Vinh tái nhợt, rồi chuyển sang đỏ ké, hai bên lỗ mũi hai dòng sữa chảy dài lòng thòng xuống quần áo mãi không dứt, vậy mà vẫn không bỏ cái hộp ra khỏi miệng....Đưa đi rửa ruột cấp cứu tại quân y viện 7B vì sữa sặc vào phế quản. Hú hồn, xuýt toi .Bây giờ nghĩ lại vẫn mắc cười mà chiêm nghiệm "Sự ngu xuẩn vĩ đại chỉ có ở con người"

Câu chuyện thứ hai: Các bác tưởng chuyện anh chàng ngốc theo vợ sang nhà ông bà nhạc làm cho bố vợ bị sặc bún là giai thoại phải không?. Có thật 100 % đấy. hôm ấy 22/12/1975 đại đội 11 tổ chức liên hoan, trong nhiều món ăn có món miến hầm măng chân giò. Trong lúc ăn, mấy tướng lính trẻ vừa thưởng thức vừa chọc nhau đùa vui, thế là một tướng cứ dể mấy cọng miến dài lòng thòng hai bên mũi cùng nước mắt giàn giụa, mặt đỏ ké vì xấu hổ. Nghĩ lại cái thời lính trẻ con (Mười bảy, mười tám) ấy mà cứ tủm tỉm một mình vì cái sự ngây ngô vô lo với rất nhiều cái đồng như:Đồng niên, đồng ngũ, đồng hương nên nó mới xảy ra nhiều cớ sự làm cho chỉ huy đơn vị và các bác lính già cũng nhức đầu chịu hết nổi"Mấy ông lỏi con"

.
Chuyện XXIX     HÒN VƯỢN  (tiếp 16)

     Chiều hôm đó chúng tôi ăn cơm sớm. Cơm nước xong đã là 5 giờ. Quí dẫn Tư và tôi luồn ra khỏi cứ của huyện Hương Thủy. Khi từ trong con lạch ra tới suối, chúng tôi không đi ngược theo con đường buổi sáng đã đi qua mà đi suôi theo dòng nước. Càng đi xuống, cây cối càng nhỏ hơn và rừng bớt rậm rạp hơn. Rồi phía trước chúng tôi bỗng hở ra một khoảng trời. Hai bên bờ suối là lau lách, cỏ tranh, sim, mua, cà dại, hồng gai, . . . xen lẫn với một ít cây thấp tầm hai đầu người. Sau một đoạn khá xa, chúng tôi leo lên bờ và gặp một con đường mòn. Đây là con đường của dân đi lấy củi và thăm đồng. Đến một khoảng trống, tôi nhìn thấy nhiều ruộng lúa của dân nằm ở những chỗ đất thấp xen giữa những đồi cây lau lách.

    Ngửng lên quan sát tôi nhìn thấy Hòn Vượn hiện ra ở trước mắt, còn cái Động Ngang thì sừng sững phía bên trái. Khoảng cách đến đỉnh Động Ngang chỉ là một cây số nhưng chúng tôi đi lẫn trong cây cỏ nên trên núi khó có thể nhìn thấy chúng tôi. Mà tôi cũng không nhìn thấy lính địch hay công sự gì trên đỉnh Động do sườn núi cong đã che khuất đỉnh núi bằng phẳng. Tôi cũng không nhìn thấy gì trên đỉnh Hòn Vượn mà chỉ thấy Hòn Vượn là một dãy núi cao, có đỉnh chạy dài theo một đường gần như nằm ngang. Trên đó nổi lên một chút là ba cao điểm. Cái đỉnh cao nhất nằm ở giữa, nhô hẳn lên. Đây là một cái đỉnh núi rất bằng phẳng kéo dài tới 200 mét. Không biết cái đỉnh bằng này là tự nhiên hay do địch san phẳng đi để làm căn cứ. Xung quanh đỉnh này rất dốc, bị bóc hết cây cỏ nên trơ trụi đât đỏ, trọc lóc như đỉnh Động Ông Đô ở Quảng Trị.

    Rồi chúng tôi lại rẽ xuống suối, được một đoạn lại ngược dòng theo một con lạch nhỏ. Càng đi núi càng dốc và cây cối càng rậm rạp. Thoát khỏi lạch nước, đến đây Quí bắt đầu đi thận trọng, dò đường từng tí một. À, bắt đầu đường vào cứ của xã Hương Mai đây. Lại cũng là một con đường ziczắc đầy bẫy mìn.

     Cứ của xã Hương Mai nằm trên một vạt đất khá bằng phẳng giữa rừng cây rậm rạp. Một căn nhà lá nhỏ nằm ẩn mình dưới cây. Qua một cái "sân" nhỏ, chúng tôi bước hai bậc mới lên đến thềm nhà. Chúng tôi chào mấy anh đang nằm trên võng. Đó cũng là những chiến sỹ biệt động Huế và cũng toàn là người Bắc. Một anh nằm gần chúng tôi nhất đang nghe tin tức của đài mình bằng một chiếc SONY "hòn gạch". Anh vặn nhỏ đài rồi cất tiếng, một thứ tiếng Hà Tây rất nặng :

-    Các cậu ăn cơm chưa ?
-    Dạ ! Rồi ạ !
-    Hầm kia nhá, bếp kia kìa, xong nồi ở cả đấy.
-    Vâng !  . . .  Quê anh ở huyện nào Hà Tây đấy ạ ?
-    Cậu này tinh nhở. Tớ ở Gạch. Giọng tớ "Ba Vi, bo vang" lắm hở ? Thế các cậu quê đâu ta ?
-    Dạ em, em . . . . "Cầu  tõm" còn thằng này "Khoai khoai là khoai" anh ạ.
-    Cậu ở Hà Nam à ?
-    Dạ không, Nam Định ạ.

     Lại là lính biệt động với quân phục là bộ đồ phụ nữ. Sao biệt động họ giống nhau thế, người nào cũng gày và xanh, chẳng thấy da thịt đâu. Họ sống trong rừng đã quá lâu, lại ở trong vùng địch nên chẳng mấy khi được hưởng tí nắng. Những năm tháng chưa ngừng bắn, hầu như liên lạc với gia đình đều bị đứt. Sau ngày ngừng bắn, tin tức với gia đình mới được nối lại.

     Câu chuyện biệt động được các anh kể lại. Cuộc sống của họ thật là khó khăn, thiếu thốn đủ thứ cả vật chất lẫn tinh thần. Họ đi đi về về từ các cứ và nội thành. Nhiều lần bị trúng phục kích trên đường và hy sinh, không biết xác bị quăng quật nơi đâu. Có lần bị lộ tại nhà dân cơ sở làm trốc cả cơ sở. Dân Huế thật kiên cường, nhà này hy sinh thì nhà khác lại làm cơ sở cho biệt động. Thường thì người dân bị bắt tù đầy nhiều năm đến thân tàn ma dại trong các nhà tù. Ác liệt nhất là sau Tết Mậu Thân 1968, rất ít cơ sở vẫn còn giữ được bí mật. Vậy mà chỉ sau một thời gian ngắn, các lực lượng địa phương của xã, huyện lại có một mạng lưới cơ sở mới khá dày đặc. Lính biệt động lại tiếp tục công việc của họ, diệt ác, đánh phá các con đường, kho tàng vũ khí, . . . của địch.

. . . (còn nữa)

   Hôm qua ngày đầu năm mới, định vào các topic để xem rồi chúc mừng năm mới , nhưng không thành vì máy VT lúc được lúc mất như ma Trơi ,nản quá . Chiều mới phát hiện ra bệnh thì nó lại nổi cơn khác mất rồi .
Hôm nay vào đọc của bạn đầu tiên , vẫn biết lính sinh viên viết hay rồi nhưng không ngờ hay thế , thương thế . Muộn nhưng còn hơn không .
   Chúc bạn Tich Tuong Nhu Lệ@ và gia đình của mình cùng đại gia đình lính sinh viên : Thật Khỏe, Thật Vui , Thật Hạnh Phúc , Thật nhiều May mắn , Bình yên An lành . Chúc các bạn viết đều tay , hồi ức về nhiều trong năm 2012 .
 

.
Chuyện XXIX     HÒN VƯỢN  (tiếp 17)

     Ngày 23 tháng Chạp chúng tôi nghỉ tại cứ của Hương Mai. Hôm nay chúng tôi là những đàn em nên sẽ phục vụ cơm nước cho cả nhà. Bếp ở ngay bên chái nhà, cũng có mái lá rợp bóng cây. Một cái bếp Hoàng Cầm làm rất cẩn thận. Đường thoát khói làm rất dài. Khói thấm qua lớp đất mỏng đã mất hết hơi nóng, chỉ là những làn khói mỏng manh lan tỏa trên mặt đất và tan biến trong không khí dưới rừng cây rợp mát. Bất ngờ nhất đối với chúng tôi khi thấy có đầy đủ rổ, rá, mâm nhôm có hoa văn, chén, đọi, tô, muỗng, vá, . . . như ở nhà dân vậy.

     Buổi chiều mấy anh biệt động rủ chúng tôi đánh cờ. Tôi biết dân Sơn Tây đánh cờ cũng ác lắm nhưng cũng hăng hái làm vài ván. Hóa ra mình đánh còn ác hơn, nên mấy anh biệt động có hoãn đi hoãn lại, mình vẫn thắng. Tôi lẩm nhẩm trong đầu "vụ này là nhờ bác 6971 đây !". Hồi năm 71, bác ấy đã luyện cờ cho tôi từ lúc tôi chưa sạch nước cản mã.

     Quãng 5 giờ chiều, Quí dẫn Tư và tôi đến điểm trinh sát Hòn Vượn. Chúng tôi ngược theo đường cũ ra ngoài suối mà trên bản đồ gọi là khe Dân Dung. Lần này chúng tôi lội suôi dòng một đoạn rồi lên bờ đi theo đường mòn của dân. Dãy núi chạy từ Động Ngang sang Hòn Vượn đã chắn hết ánh nắng. Ráng chiều hồng  vẫn đang bừng bừng phía sau núi và hắt lên trời một thứ ánh sáng mưng mưng, lìm lịm. Chúng tôi đang đi trên những con đồi thấp chen lẫn ruộng lúa. Những ruộng lúa lẻ tẻ này là của bà con ở ấp Nham Biều (lại là Nham Biều giống như ở bờ bắc sông Thạch Hãn, Quảng Trị). Bây giờ mới thấy gió hây hẩy thổi từ phía đông tới. Gió lùa vào cái áo đã bật hai nút của tôi, gió vấn vít trên hai ống chân và hai cẳng tay trần, mát lịm (thói quen của tôi là sắn áo trên khuỷu, sắn quần ngang gối và bật hai nút áo trên cùng).

     Chúng tôi cứ đi thản nhiên đi trên đường mòn, chỉ cần chú ý cảnh giác, sợ gặp phải người dân nào vô tình về muộn. Thường thì dân có đi kiếm củi hay thăm ruộng lúa cũng rời chỗ này rất sớm vì vùng này được xem này là vùng mất an ninh.

    Trời bắt đầu tối thì chúng tôi tới được chân núi Nhà Nhạn nằm ở phía đông Hòn Vượn. Nhìn trên bản đồ cứ tưởng núi này có rừng cây nhưng trên thực địa lại là những quả núi trọc. Cây cối ở đây chỉ có rất ít, chạy ngoằn nghoèo theo các đường tụ thủy, còn lại chỉ là cỏ và cây lúp xúp cao đến ngang gối. Hèn chi chúng tôi không có cách gì luồn ra đây vào ban ngày. Một cái thung lũng khá rộng, mỗi chiều năm sáu trăm mét nằm giữa một vòng cung của núi Nhà Nhạn. Gió lồng lộng thổi qua chỗ lõm của vòng cung và đổ xuống thung lũng. Gió làm cho đám cỏ may và cỏ tranh rạp xuống tưng bừng như sóng. Gió lùa trong áo lính, thổi phồng lưng áo như cánh buồn, reo vi vút qua vành mũ tai bèo. Đỉnh cao nhất của vòng cung này là đỉnh núi phía tây, có độ cao trên 270 mét với các sườn núi đều rất dốc. Chúng tôi leo một mạch lên đỉnh núi này. Đến nơi, tai và mũi thằng nào thằng nấy tranh nhau thở. Ở trên cao gió càng mạnh hơn như muốn đẩy lùi chúng tôi lại phía sau và quất phần phật trên quần áo. Lên đúng đỉnh núi, chúng tôi mới bất chợt nhìn thấy ánh đèn pha sáng quắc của Hòn Vượn đang rọi sáng xung quanh căn cứ. Chúng tôi ở khá xa mà ánh đèn còn tạo thành bóng mờ mờ phía sau chúng tôi. Ngắm nhìn Hòn Vượn thì chỉ thấy ánh đèn tỏa rọi ra xung quanh chứ cũng không nhìn thấy gì hơn nữa. Nhìn chán rồi, quay lại phía sau, tôi bỗng giật mình:

-    Huế kìa ! - tôi reo lên.

     Ánh sáng từ những ánh đèn điện trong thành phố, lung linh, lấp lánh, làm tôi nhớ nhà, nhớ Hà Nội quá ! Nao lòng !  Và kia, chắc là đường QL số 1 với ánh đèn pha ô tô đang rù rù di chuyển trên đường. Từ đây vào thành phố chỉ là 6 cây số đường chim bay chứ mấy. Ôi chà . . . ! Gần quá, mà xa quá. Biết đến bao giờ mới tới được ?

     Chỗ chúng tôi chọn chính là đỉnh núi. Ở đây có mấy tảng đá lớn, xếp hỗn độn bên nhau, chen chúc cùng với một đám cây khô kháo và gai góc. Mấy giống cây gì đó, lá đã nhỏ thì chớ mà lại rất ít lá, chỉ thấy toàn cành là cành, toàn gai là gai.

     Đêm đã khuya, lành lạnh. Chúng tôi rúc vào giữa mấy tảng đá để tránh gió. Tôi thả tay áo và ống quần xuống, rồi lấy võng đắp lên người. Thằng Quí và Tư cũng đắp bằng võng. Chúng tôi nằm nói chuyện rất lâu. Đây là lần đầu tiên tôi đi với Tư, lần đầu được biết đến gia cảnh nhà Tư ở vùng quê nghèo Nhật Lệ. Chuyện "khoai khoai là khoai" không phải là chuyện lính tráng trêu trọc nhau mà là chuyện thực. Một vùng đất mênh mông cát trắng. Vậy mà, thằng Tư nó to béo. Da nó lại trắng hồng nữa chứ. Sốt rét chẳng làm nó xuống mã tí nào. Nó nhập ngũ tháng 5/1972 thì tháng 7 đã có mặt ở Quảng Trị. Nó có sức khỏe nên ngay khi vào đến Quảng Trị là liên tục đi công tác khắp nơi, nào thì vượt Thạch Hãn sang thành, nào thì đi miền đông An Tiêm, Chợ Sãi, Bích la, Cửa Việt, nào thì đi miền tây Ông Đô, Đá Đứng, nào thì phục kích bắt tù binh ở Phương Thúy, nào thì, nào thì, . . .

     Cái bài mà thằng tư hay hát mỗi lần có sinh hoạt văn nghệ của đại đội là bài hò về quê hương nó - Mẹ Suốt. Khi nó hò bài này tôi không thấy nó là một người kể chuyện như lời bài hát mà tôi có cảm tưởng thấy một con thuyền đang đò đưa, nhặt khoan . . . nhặt khoan, trên con sông xanh biếc với phau phau cát trắng hai bờ.

                                                    Lặng nghe mẹ kể ngày xưa
                                                    Chang chang cồn cát nắng trưa Quảng Bình
                                                    Mẹ rằng " Quê mẹ Bảo Ninh"
                                                    Mênh mông sông biển lênh đênh mạn thuyền

                                                    Sớm chiều nước xuống triều lên
                                                    Cực thân từ thuở mới lên chín mười
                                                    Lớn đi ở bốn cửa người
                                                    Mười hai năm lẻ một thời xuân qua

                                                    Lấy chồng cũng khổ con ra
                                                    Tám lần đẻ mấy lần sa, tội tình
                                                    Nghĩ mà thương mẹ cha sinh
                                                    Thương chồng con lại thương mình xót xa

                                                    Bây chừ sông nước về ta
                                                    Đi khơi, đi lộng thuyền ra, thuyền vào
                                                    Bây chừ biển lặng trời cao
                                                    Cá tôm cũng sướng lòng nào chẳng xuân

                                                    Ông nhà theo bạn xuất quân
                                                    Tôi nay cũng được vô chân "sẵn sàng"
                                                    Một tay lái chiếc đò ngang
                                                    Bến sông Nhật Lệ quân sang đêm ngày.

                                                    Sợ chi sóng gió, tàu bay
                                                    Tây kia đã thắng. Mỹ này chẳng thua.
                                                    Kể gì tuổi tác già nua
                                                    Chống, chèo xin cứ thi đua đến cùng.

                                                    Ngẩng đầu mái tóc mẹ rung
                                                    Gió lay như sóng biển tung trắng bờ.
                                                    Gan chi, gan rứa mẹ nờ
                                                    Mẹ rằng: "cứu nước mình chờ chi ai"

                                                    Chẳng bằng con gái con trai
                                                    Sáu mươi còn một chút tài đò đưa
                                                    Tàu bay hắn bắn sớm trưa
                                                    Thì tui cứ việc nắng, mưa đưa đò

                                                    Ghé tai mẹ hỏi tò mò
                                                    Cớ răng ông cũng ưng cho mẹ chèo
                                                    Mẹ cười "nói cứng phải xiêu"
                                                    Ra khơi ông còn dám, tui chẳng liều bằng ông

                                                    Nghe ra ông cũng vui lòng
                                                    Tui đi ông còn chạy ra sông ông dặn dò
                                                    Coi chừng sóng lớn gió to
                                                    Màn xanh đây mụ đắp cho kín mình

                                                    Vui sao câu chuyện ân tình
                                                    Nắng trưa cồn cát Quảng Bình cũng say.


     Nghe hò qua đường link này:    http://www.nhaccuatui.com/nghe?M=iwSWAcDug1 (http://www.nhaccuatui.com/nghe?M=iwSWAcDug1)

. . . (còn nữa)

.
     Xin đưa thêm bản đồ để anh em thấy rõ các núi Động Ngang, Hòn Vượn, Nhà Nhạn, Huế và cái ấp Nham Biều.

(http://farm8.staticflickr.com/7023/6626904233_b4fbedb66a_b.jpg)

.
Chuyện XXIX     HÒN VƯỢN  (tiếp 18)

Ngày hăm bốn tháng Chạp

     Tang tảng sáng, tôi bừng tỉnh, lạnh quá. Tôi nhỏm dậy nhìn ra xung quanh thấy mù mịt hơi mây, "tầm nhìn xa dưới mười mét". Ồ ! mây cũng có mùi thật, chẳng giống một thứ mùi gì khác, ngàn ngạt, âm ẩm làm ta tỉnh táo, dễ chịu. Không khí trở nên đùng đục chứ không phải trắng như khi nhìn mây từ xa. Sờ lên tóc thấy lạnh và ướt như đầu mới gội. Trời lặng gió từ lúc nào, tôi ngủ nên cũng không hay. Những hạt mây li ti đang lao xao nhảy múa trước mặt. Hôm nay trời nắng chết đây.

     Tôi vùng dậy, nhảy ra khỏi chỗ nằm, chạy đi chạy lại trên đỉnh núi cho nóng người. Đã phân công gác thay phiên rồi, thế mà cả ba thằng lăn ra ngủ. Ừ ! Ai có thể ngờ được trên cái đỉnh núi trọc ngay gần Huế này lại có ba chú "giải phóng" nằm ngủ "phỏng giái" như thế chứ. Hai thằng kia vẫn đang ngủ say. Tôi lấy cái võng của mình đắp lên đầu hai thằng, cho chúng mày ngủ ngon nhé. Đoạn, tôi lấy giấy bút ghi lại những gì quan sát được ở Hòn Vượn vào đêm qua, chẳng có gì nhiều. Tuy nhiên, mọi thông tin mục sở thị này đối với các thủ trưởng ở nhà đều rất quan trọng.

     Cái sơ đồ Hòn Vượn tôi đã phóng từ bản đồ ra lúc tôi ở Sông Bồ đang sẵn sàng chờ điền thêm vào các chi tiết địa hình địa vật và các bổ trí của địch. Trên giấy vẽ cảnh đồ tôi ghi:"CẢNH ĐỒ CĂN CỨ HÒN VƯỢN - TRUNG ĐOÀN BỘ BINH 51 (Điểm nhìn 20,63 - 66,89/F48-16 . . .). Không biết bao lâu nữa mới hết mây để có thể bắt đầu. Tôi tranh thủ xúc miệng rồi chén một thanh lương khô, cứ kệ cho hai thằng nó ngủ.

     Chừng 8 giờ sáng, trời mới quang đãng. Nắng xuôi chiếu vào Hòn Vượn nên nhìn rất rõ. Tôi dùng ống nhòm lướt qua một lượt. Có một con đường chạy vòng vèo mấy đoạn ở Hòn Vượn, khuất sau núi rồi chạy sang chân núi Nhà Nhạn và mất hút. Chắc con đường sẽ ra đến đường QL1. Một con đường đất nhẵn nhụi do nhiều xe chạy lên xuống Hòn Vượn. Chắc hẳn nó phải leo lên tới đỉnh núi ở cái đỉnh thấp nhất, mé tây. Bị Hòn Vượn che khuất nên tôi không nhìn thấy Động Ngang.

     Cuối cùng, tôi tập trung quan sát Hòn Vượn. Trời ạ ! Thật là tệ, các sườn núi phía này quá dốc và trống trải, không hề có cây cối giống cái núi Nhà Nhạn mà tôi đang ngồi quan sát. Không thể nào mà tấn công nó từ phía này được. Trên bản đồ thì vẫn biết là nó dốc nhưng không ngờ nó lại trơ trụi thế này. Toàn bộ phía này chỉ là cỏ và ít cây lúp xúp. Gần đỉnh núi thì đỏ trọc do san lấp để có mặt bằng rộng làm căn cứ.

     Tệ hơn nữa là tôi chẳng quan sát thấy gì trên đỉnh Hòn Vượn. Cái mà tôi nhìn thấy chỉ là những cột ăng ten. Muốn vẽ sơ đồ chi tiết trên đỉnh, chỉ có cách phải bò vào tận nơi. Bực thật, chỗ chúng tôi quan sát là đỉnh núi chỉ cao 250 mét. Trong khi đó đỉnh phía đông của Hòn Vượn cao 309 mét, đỉnh phía tây cao 270 mét còn đỉnh giữa cao 322 mét. Một dải bằng phẳng chạy gần như nằm ngang kéo dài đến 1,5 cây số giữa ba đỉnh có độ cao thấp nhất cũng trên 260 mét. Vì vậy trên sơ đồ, đỉnh Hòn Vượn bị bỏ trống. Tôi chỉ vẽ được chính xác một phần con đường chạy lên Hòn Vượn.

     Cũng đành vẽ cảnh đồ thật tốt để các thủ trưởng có thể hình dung ra và nhận thấy chỗ này "không thể gặm được". Tôi cố gắng tả thật kỹ sao cho phải xong trong buổi sáng, khi nắng đang xuôi chiều.

     Khi tôi đang chăm chú vẽ thì Quí vỗ vai tôi và chỉ xuống con đường. Một đoàn mấy chiếc GMC đang ló ra phía sau của núi Nhà Nhạn. Chúng đang rù rù trên đường lên Hòn Vượn. Quí Nói:

-    Thỉnh thoảng, trực thăng vẫn bay lên Hòn Vượn. Trên đó là chỉ huy sở của trung đoàn 51. Trên đó cũng có pháo 105 ly và pháo cối 81
-    Chắc là mình thấy nó kéo pháo lên à ?
-    Ừ !

     Thực ra những thông tin này cũng chẳng có giá trị gì, vì đương nhiên sư đoàn và mặt trận đã biết rồi. Vấn đề cần chúng tôi phải cung cấp thông tin là bố trí của địch trên Hòn Vượn như thế nào thì chúng tôi lại không làm được.

     Dưới đây là bản đồ Hòn Vượn và Động Ngang và những vị trí mà chúng tôi tập kết để vẽ cảnh đồ và sơ đồ.

(http://farm8.staticflickr.com/7167/6635331329_328173993d_b.jpg)

. . . (còn nữa)

(http://i.imgur.com/9JWcE.jpg)


Em xin phép bác TTNL được bổ xung thêm ảnh vệ tinh Hòn Vượn cho thêm phần sinh động.


Xem trong ảnh thì hình như vẫn còn dấu vết mờ mờ của căn cứ địch cũ.


(http://i.imgur.com/wVcjm.jpg)

.
Chuyện XXIX     HÒN VƯỢN  (tiếp 19)

     Càng gần trưa, trời càng nóng gắt. Tư nói:

-    Để tôi xuống khe lấy vài cành cây che cho đỡ nắng nhớ.

     Nói rồi hắn tụt xuống đường tụ thủy. Một lúc sau, đã thấy nó ôm về một đống lá. Cũng may là mé đông mỏm núi chúng tôi đang "nhìn trộm" này, địch trên Hòn Vượn không thể quan sát thấy, còn ở phía đông của chúng tôi thì cái vòng cung bên kia của Nhà Nhạn cũng đã che khuất cho chúng tôi. Chỉ có ai trong thung lũng ngước lên mới có thể thấy chúng tôi. Từ sáng đến giờ, hai thằng cảnh giới cho tôi, chưa thấy ai đi vào thung lũng.

    Chúng tôi găm các cành lá vào các khe đá. Thế là có một cái mái che nắng khá tốt.

-    Tư ơi, ông làm bài Mẹ Suốt đi !
-    Ừa hé !

     Tư đằng hắng lấy giọng rồi bắt đầu hò:

     "Lặng nghe mè kệ ngày xưa, chán chán cái con c . . . "

     Cả ba thằng phá lên cười. Tôi nói:

-    Nghiêm chỉnh đi ! Phục vụ tớ vẽ chứ ai lại người làm người chơi thế này thì bất công quá !

     Nói vậy thôi chứ tôi cũng hành nó suốt từ sáng đến giờ. Tôi bắt nó gọt bút chì liên tục, cái thì vót nhọn, cái thì vót bẹt. Thằng này cũng khéo tay, tôi chỉ làm mẫu một lần thế mà lúc nó gọt bút cho tôi còn đẹp hơn là tôi tự gọt. Lần này thằng Tư nhấp giọng mấy cái rồi hát thật. Tôi đã nghe nó hát bài này rất nhều lần, nhưng là hát to trước cả đại đôi. Thằng Tư hát khẽ mới thật là hay. Giọng nó rất trầm và ấm, lại là giọng Quảng Bình nguyên chất. Bài này nó hát rất tình cảm, da diết. Cứ hết mỗi câu, tôi lại đệm đàn mồm "từng tứng tưng" chêm vào những chỗ lặng

     Lặng nghe mè kệ ngày xưa,
     Chang chang côồng caạc nắng trưa Quảng Bưừn.
     Tửng từng từng-tưng-tứng tưng từng . . . (từng-tưng-tứng là các nốt chùm ba)
      . . . .

     Cái câu hay nhất của thằng Tư:

     Lậy chôồng (mà) cụng khổ coong ra
     Tạm lầng đẹ mậy lần sa . . ., tội tưừn . . .
     Tửng từng từng-tưng-tứng tưng từng . . .

     Câu này nó đổ rất hay, rất xúc cảm. Tôi phải quay lại xem có phải nó đang khóc hay không. Tôi không thấy nó khóc, nhưng mắt nó đang cụp xuống. Chắc là lòng nó đang "chết" theo câu hát đó.

     Gần trưa thì tôi vẽ xong. Ba thằng giở cơm nắm ra ăn. Cơm nắm, ruốc mặn và nước lã, tuyệt ngon. Cái dao găm gọt bút bây giờ cắt cơm, vẫn là con dao của lão Chí "phèo". Tôi hỏi:

-    Dao lão Chí rèn cho ông đâu ?
-    Tôi làm gì có. Lão ấy làm đến tiểu đội trưởng, rồi những thằng lên nịnh. Sau rồi lão ấy chán nên nhiều thằng có đâu.
     Không biết lão rèn bằng thép gì mà sắc thế ?
-    Thế à ? Tôi cứ tưởng đại mình, mỗi thằng được một con.
-    Có gió rồi, mát quá !

     Một cơn gió cái lướt qua đỉnh núi làm rung rinh các cành lá. Đúng là gió biển có khác, thật mát mẻ. Các dãy núi được chiếu nắng từ sáng đến giờ nên không khí ở mé đông các sườn núi bị nung nóng và đang bốc lên cao. Không khí từ biển chạy vào để thay thế và tạo ra gió, gọi là gió biển. Kiến thức này tôi đã học từ bao giờ, chẳng còn nhớ nữa.

-    Này, buổi chiều, bọn trẻ chăn trâu bò và cắt cỏ thường vào thung lũng này đấy. Mình cũng phải chuẩn bị phương
     án, nhỡ chúng nó leo lên đây chơi thì xử lý thế nào ? - Quí hỏi.

-    Chuyện này bọn tôi đã có bài rồi. Nếu đứa nào lên, mình phải giữ bí mật cho đến lúc nào không thể, thì bắt nó lại.
     Rồi mình làm dân vận với nó, dặn dò nó thật chi tiết. Lâu không thấy nó xuống, bạn nó sẽ gọi và đi tìm thì vẫn mặc
     kệ. Nếu chúng tìm gắt quá thì cho thằng này nói: "Chúng mày cứ chự Tru cho tau, tau buồn ngụ quá". Nếu bí quá
     thì bắt tất cả chúng nó trói lại. Chiều muộn, mình sẽ thả ra rồi chuồn luôn.
- Ờ ! Cũng được.

     Quả nhiên, buổi nhiều, rất nhiều trẻ chăn trâu thả trâu trong thung lũng của núi Nhà Nhạn và chơi đùa rất vui. Tiếng trẻ chơi đùa và reo hò dưới lũng làm chúng tôi rất vui. Thật là thanh bình !

(http://farm8.staticflickr.com/7157/6645117767_26f066ba53_b.jpg)

. . . (còn nữa)

                 Chào các bác! Chuyện kể của bác về chuyến Trinh sát Hòn Vượn hay và rất ly kỳ, lý thú. TTNL à! Những ngày gần tế thế này ai cũng bận mải với biết bao công việc. Bạn viết được thể này là quý lắm.

                 Tranphu341 và Đ.T.S Đều phải tạm dừng các bài viết để lo các công việc của doanh nghiệp. Rất hiểu và thông cảm cùng những cảm phục bạn với những câu chuyện lý thú, hấp dẫn này. Cũng rất muốn bạn kể nhiều nhiều 1 tý để ae được đọc và giải tỏa những căng thẳng trong lúc đợi đón Tết về.

                 CHÚC BẠN CÙNG GIA ĐÌNH LUÔN CÓ NHIỀU SỨC KHỎE CÙNG NIỀM VUI TRONG NHỮNG NGÀY "NĂM HẾT TẾT" ĐẾN NÀY!

.
Chuyện XXIX     HÒN VƯỢN  (tiếp 20)

     Giữa Tháng 7/2011, tôi một mình đi lang thang từ Qui Nhơn ra Huế. Từ trên xe đò, thấy chỗ nào cần xuống thì nhảy xuống. Đi xe ôm chơi loanh quanh một ngày. Rồi lại bắt xe chạy tiếp.

     Tôi ra đến Đà Nẵng. Từ Đà Nẵng, bắt xe ôm lên đèo Hải Vân. Chơi chán rồi xuống Lăng Cô. Tôi chơi ở Lăng Cô một ngày. Sáu giờ sáng, bắt xe đò, nửa tiếng sau thì nhảy xuống Cầu Hai. Ăn sáng, uống Cà phê xong, tôi nhờ xe ôm chở ra nghĩa Trang Lộc Điền. Nghĩa Trang này nằm ở chân Đồi Lương Điền. Thắp nén nhang cho đồng đội. Sao nhiều mộ "Chưa biết tên" thế ?! Lòng tôi trĩu nặng.

    Xe chở tiếp tôi đến Cầu Truồi. Cầu Truồi đang được sửa chữa. Dòng sông Truồi xưa, giờ dường như nhỏ hơn và kém trong xanh hơn. Hai bên bờ sông bây giờ tấp nập quá, chẳng còn yên ả như ngày nào ! Tôi thả bộ vào làng Truồi. Con đường đất xưa bây giờ là đường bê tông rồi. Trông làng mạc bây giờ "cứng quá", hai bên đường làng nhiều tiệm hàng nhỏ mọc lên, chẳng còn nét um tùm cây cối và mướt xanh của ngày xưa.

     Chỉ còn chiếc lô cốt đầu cầu thì vẫn vậy, vẫn vết lủng ngày xưa. May mà cái chứng tích từ thời Pháp này vẫn chưa bị phá.

     Tôi đến Huế trên chiếc xe đò bắt được ở chợ Lộc An, mà lơ xe là một phụ nữ. Ả cũng nhanh nhẹn, cũng nhảy lên nhảy xuống đỡ khách lên xuống xe, cũng hò hét, cũng dồn ép hành khách trên xe.

     Lơ xe Huế
(http://farm8.staticflickr.com/7015/6650775425_cb010d58f2_z.jpg)

     Từ bến xe phía nam Huế, tôi nhờ xe ôm đưa tôi vào thành phố kiếm một chỗ ở trọ.

     Sáng hôm sau, tôi thuê xe máy của nhà trọ đi ra phía bắc Huế đến thôn La Chữ. Khoảng mươi cây số từ đường 1 đầu thôn La Chữ, ngoằn nghoèo trên con đường làng. Rồi tôi cũng đến được chân núi Hòn Vượn. Núi thì vẫn như xưa nhưng bây giờ xanh tươi quá, không đỏ trọc như thời chiến tranh.

     Khi tôi tới đây, nắng đã lên, tiếng nhiều thứ chim đang hót văng vẳng khắp nơi. Tôi còn nghe lũ vượn hú gọi nhau vang khắp cả rừng núi. Những chiếc lá vẫn còn đọng các giọt sương, lóng lánh phản xạ nắng sớm mai.

   Bình minh rừng núi thật tuyệt vời !  
 
     Chóp Nón chụp từ hướng đông nam
(http://farm8.staticflickr.com/7159/6647047859_6bd3c4da13_b.jpg)

     Hòn Vượn chụp từ xa từ hướng đông bắc
(http://farm8.staticflickr.com/7141/6647048279_5aa1215615_b.jpg)

     Gần hơn một chút
(http://farm8.staticflickr.com/7148/6647048899_992936d12d_b.jpg)

     Cận cảnh đỉnh giữa Hòn Vượn
(http://farm8.staticflickr.com/7152/6647047439_b3eb714cd0_b.jpg)

     Hòn Vượn cũng như núi Nhà Nhạn năm 1975 không có cây như bây giờ. Rừng cây trên hình là rừng cây keo sau này mới trồng. Lúc đó chỉ có cỏ và rất ít cây lúp xúp. Anh em xem, đỉnh giữa của Hòn Vượn thế kia mà lại trọc lóc, liệu có cách gì bộ binh tấn công lên được ?

. . . (còn nữa)

.
Chuyện XXIX     HÒN VƯỢN  (tiếp 21)

Ngày 24 tháng Chạp (tiếp)

    Quãng hơn 3 giờ chiều, bỗng có mấy đứa trẻ thi nhau chạy lên núi.

-    Chết cha ! Nấp kĩ nhớ !

     Chúng tôi vừa nấp sau tảng đá vừa quan sát bọn trẻ. Thật là phiền toái quá. Chúng mà lên tới đây thì không có cách nào khác là phải giữ chúng lại. Ba thằng đã sẵn sàng. Rất may, mấy đứa trẻ hăng hái chạy lên dốc nên chẳng mấy chốc chúng đã mệt bở hơi tai và đã dừng lại. Chúng nó hò hét, kêu mấy đứa ở dưới chạy lên trên này, “Trên ni gió mạt lăắm, tụi mi lên đi hầy”. Mấy đứa ở dưới ngước lên nhìn nhưng không có đứa nào lên thêm. Mấy thằng ở trên ngồi chơi một lúc thì chán. Chúng lại kéo nhau đi xuống. Chúng tôi cũng thở phào nhẹ nhõm.

     Chiều tà, khi lũ trẻ trâu đã ra về hết, ba thằng chúng tôi lục tục xuống núi. Chúng tôi theo đường cũ trở về cứ của Hương Mai.

     Chúng tôi về được một lúc thì một tốp trinh sát của trung đoàn 95 cũng từ cứ của Hương Thủy vào tới nơi. Tốp này có 4 người. Chúng tôi bắt tay nhau rất hồ hởi. Tốp này có 4 người. Người thứ nhất là trinh sát dẫn đường của mặt trận, người thứ hai là Lê Tấn Hổ, trung đội phó trinh sát của e95. Hổ thì tôi đã thân từ hồi ở Như Lệ. Hổ giới thiệu với chúng tôi một người rất lớn tuổi tên là . . . (tôi đã quên tên), tham mưu trưởng e95. Sau này chúng tôi bắt chước Hổ gọi anh ấy là “Anh Già”. Người còn lại có tên là Mào, còn rất trẻ.

     Tốp trinh sát e95 sẽ nghỉ lại và chiều mai sẽ ra điểm quan sát mà chúng tôi vừa ở đó về. Hổ cũng cho biết thêm, ở Chóp Nón, nhóm thằng Chinh làm binh yếu địa chí. Anh Già và Hổ chỉ đi thực địa. Tốp chụp ảnh của Duyên chắc đã chụp xong Chóp Nón rồi và mai sẽ tới đây. Thế là chúng tôi sẽ gặp nhau ở đây. Hổ và Duyên cùng học một khóa Sư Phạm Ngoại Ngữ, chuyên ngành tiếng Anh và cùng nhập ngũ với tôi một ngày (6/9/1971).

     Đáng lẽ, ngày mai Tư và tôi có thể về được rồi nhưng tôi cảm thấy rất bứt rứt. Chúng tôi chẳng quan sát được gì trên đỉnh Hòn Vượn. Chợt tôi nảy ra một ý và hỏi mấy anh biệt động:

-    Em muốn quan sát phía nam Hòn Vượn quá, liệu có chỗ nào đến để quan sát được không các anh ?

     Nghĩ một lúc, rồi một anh nói:

-    Cậu muốn nhìn phía nam hả ? Nhưng phải vượt qua đường tăng ở trên kia. Khó nhất là vượt qua mìn của ông
     Lảnh. - Ậm ừ một tí rồi anh nói tiếp:
-    Thôi được, tớ sẽ dẫn cậu qua bãi mìn, đến đường tăng.
-    Vâng ! Thế thì nhất anh rồi. – Tôi rất phấn khởi và nói nịnh anh ấy rồi hồ hởi bắt tay cảm ơn.

     Suy nghĩ một lúc, tôi quay sang bàn với anh Già và Hổ:

-    Hòn Vượn thì em đã vẽ từ hướng đông rồi. Anh cứ đi thực địa ở hướng đông cùng với Hổ vẽ cảnh đồ và sơ đồ. Quí
     với Tư sẽ đưa các anh đi đến đó. Để cho Mào đi cùng Duyên và bọn em quan sát hướng nam. Xong rồi mình cùng
     về cho vui và lại được nhiều việc. Lúc về cũng chỉ cần một mình Quí dẫn đường là được rồi, bọn em cũng biết đường
     rồi mà.

-    Mày thấy thế nào ? Anh Già quay sang hỏi Hổ.
-    Được anh ạ ! – Giọng Hổ rất thoải mái. Anh Già quay sang tôi và nói:
-    Nhất trí. Rồi anh quay sang cậu trinh sát mặt trận:
-    Thôi cho cậu về sớm đấy.

. . . (còn nữa)

TTNL ơi, Bây giờ ở Hòn Vượn vẫn có Vượn à? Hay nhỉ! Vượn hoang dã hay vượn nuôi? Mà cái ảnh Chóp Nón có một dải gì màu đỏ ở lưng chừng vậy? Đường đi à?

     Sườn mé đông bắc Hòn Vượn trước kia không có cây cối, chỉ là núi trọc. Thế nhưng, mé tây nam lại có cây, rừng già bắt đầu lan từ đây về phía tây. Năm 1975, tôi không nghe thấy tiếng vượn hú ở đây. Bây giờ Hòn Vượn là rừng cây keo. Hồi tháng 7 năm 2011, tôi nghe tiếng vượn hú nhưng không nhìn thấy chúng ở đâu. Đây là vượn tự nhiên. Nhà dân ở rất xa Hòn Vượn.

     Cảnh Chóp Nón là ảnh chụp từ rất xa, tôi phải zum lại, nên không được rõ lắm. Vệt đỏ, chắc là đường đi nhưng cũng không phải ở sườn của Núi Gió mà ở mấy cái núi thấp hơn, phía đông nam Núi Gió. Trông trong ảnh zum thế thôi, chứ từ con đường đó mà đến Núi Gió, chắc cũng tướt.

--------------------------------------------
.
Chuyện XXIX     HÒN VƯỢN  (tiếp 22)

Đêm 24 tháng Chạp
    
     Suốt từ ngày ở Như Lệ - Tích Tường đến nay Hổ và tôi mới gặp nhau nên chúng tôi mắc võng cạnh nhau và nói chuyện “rí ráu” suốt tối đến đêm khuya. Lúc đó tôi mới biết Hổ (c20/e95) và Lâm (c20/f325) cùng ra học “Binh Địa” ba tháng tại d74 của Cục 2. Lúc ở c20/f tôi đã biết Lâm đi học binh địa nhưng Lâm không biết Hổ và tôi cũng quen nhau nên hắn không nói chuyện gì.

     Thằng Hổ “lắm mồm” hơn tôi, chuyện phần lớn là nó nói, tôi chỉ nghe là chính. Hồi ở Như Lệ, đạn bom tối mày tối mặt, chẳng có thời giờ mà nói chuyện. Bây giờ nó nằm ôn lại những kỷ niệm từ hồi nhập ngũ, những ngày ác liệt ở phía tây nam Thành Cổ, nhất là những ngày ở Như Lệ - Tích Tường, . . .

     Nghe chuyện nó làm trinh sát ở trung đoàn thấy vất vả và ác liệt hơn chúng tôi. Mặc dù trinh sát trung đoàn ít phải luồn sâu hơn chúng tôi nhưng phải trinh sát cận mục tiêu và dẫn đường cho bộ binh tấn công. Rồi, tôi hỏi:

-    Này ! kể chuyện người yêu của ông đi !

     Hổ trầm xuống một lúc, không còn sôi nổi như lúc kể chuyện lính. Nó kể với tôi chuyện “yêu” của nó với giọng nhỏ nhẹ, ngọt ngào. Bao nhiêu day dứt, giận hờn, nhung nhớ, . . . Nó tả người của nó xinh lắm, nét cười duyên lắm. Nó bảo “Nó yêu tao, đằm thắm lắm”, rồi “Nó rất dịu dàng, nhưng mà những đứa dịu dàng là những đứa ác lắm. Mỗi lần nó giận nó cứ im như hến, tao chẳng biết đằng nào mà lần, phát điên . . . ”. Tôi cứ mường tượng ra chân dung người yêu nó mà thấy . . . “yêu lây ?!”.

     Xin lỗi vong linh bạn Hổ ! Những chuyện mà bạn đã tâm sự, rất sâu sắc, bây giờ tôi không còn nhớ được chi tiết.

Ngày 25 tháng Chạp

     Hôm nay được nghỉ, tôi ngồi hoàn chỉnh hồ sơ Hòn Vượn, nhất là cái báo cáo thuyết minh mô tả Hòn Vượn.

     Quãng 5 giờ chiều, toán Anh Già, Hổ, Tư và Quý rời cứ đi Hòn Vượn. Một lúc sau, nghe tiếng lách cách từ phía ngoài. Rồi một toán bốn người từ ngoài đi vào cứ. Đó là Duyên, Toàn c20/f, Mào c20/e và tay trinh sát mặt trận dẫn đường, vẫn là tay hôm qua dẫn nhóm Anh Già. Mào có lẽ là cậu trinh sát của e95 đã học "trường binh địa" 3 tháng hè năm 1973 tại Trà Liên Tây, do 6971 làm "hiệu trưởng" và tôi là "hiệu phó". Vậy là cậu ấy đã vững vàng là một "tay binh địa" của 95.

     Đúng là Duyên đã làm xong ảnh đồ của Chóp Nón (Núi Gió). Đây là lần đầu Duyên và tôi đi luồn sâu cùng nhau. Tối hôm đó, tôi tò mò hỏi về đồ nghề của trính sát ảnh. Máy ảnh của trinh sát ảnh cũng là máy ảnh bình thường nhưng cái ống kính của nó mới thật là dị thường. Không phải là ống kính to hay dài mà là một cái ống kính tự chế. Bài bản này Duyên được học ở d74. Cái ống kính chính là một nửa cái ống nhòm, có thể được gỡ ra từ ống nhòm 6x30 hoặc 8x40. Cái nửa ống nhòm của Duyên là loại 6x30. Nửa ống nhòm được gắn với máy ảnh và được gia cố vào máy bằng  . . . dây buộc. Khi điều chỉnh máy, vừa phải điều chỉnh máy ảnh, vừa phải điều chỉnh ống nhòm. Vậy là ống nhòm ghép nối thành cái ống “têlê”, giúp chụp ảnh được từ xa, rất hiệu quả và rẻ tiền. Một ống nhòm bổ ra được hai ống “têlê”.

     Lại một đêm nữa nằm ở cứ của xã Hương Mai.

. . . (còn nữa)  

.
Chuyện XXIX     HÒN VƯỢN  (tiếp 23)

     Tôi đang kể lại chuyện luồn sâu Hòn Vượn đầu năm 1975. Chợt nhớ hôm 10/7/2011. Sáng hôm đó một mình trở lại  thăm Hòn Vượn, khoảng 9 giờ sáng, tôi đã rời Hòn Vượn để trở về Huế. Trên đường về, thỉnh thoảng tôi ngoái lại nhìn lại hết một lượt và chụp ảnh. Đây là cái ảnh chụp cận cảnh nhất đỉnh giữa Hòn Vượn.

(http://farm8.staticflickr.com/7168/6678348789_b4cb361322_b.jpg)

     Khi đã quay về cuối thôn La Chữ, tôi dừng lại một quán nước ven đường. Ở chỗ này tôi có thể quan sát từ xa cả Hòn Vượn và Núi Gió. Tình cờ nói chuyện với chủ quán về những năm tháng tôi đã ở đây thì bà chủ quán bắt nhịp và kể chuyện của bà. Thì ra, chị là cơ sở của biệt động Huế từ những năm 67 – 68. Chị kể, vùng này, hồi đó, ban ngày Quốc Gia kiểm soát mà ban đêm là biệt động và các lực lượng khác của Việt Cộng bí mật đi lại rất nhiều. Nhà chị rất nghèo nhưng đã nuôi dấu rất nhiều Việt Cộng. Sau năm 1968, chị bị bắt tù.

-     Chao là cực ! Con tui còn dỏ nờ. Mà chi hắn đánh đau dữ hề.
-    Thế chị có khai không ?
-    Khai chi mà khai, càng khai càng chết chứ mồ.  Hai năm ở tù, tôi nỏ khai chi hết. Vầy chứ, nó mới thả tôi ra tề !
-    Rồi sau chị có làm cơ sở cho Việt Cộng nữa không ?
-    Thì vẫn rứa chứ răng !

(http://farm8.staticflickr.com/7156/6678348959_1904494234_z.jpg)

      Bây giờ chị ngồi bán nước, mấy thẻ hương, mấy gói bim bim và bán mấy chai xăng để đỡ tiền ăn, ngoài trợ cấp hai trăm ngàn một tháng của nhà nước đối với “Người Có Công” ?!

. . . (còn nữa)

Trong kí ức về năm tháng trận mạc xưa, thi thoảng bác TTNL lại chen vào một vài mẩu chuyện nay rất thời sự, tạo cho người đọc đôi phút thư giãn sau những lần theo bác luồn sâu hãi chết đi được.

.
Chuyện XXIX     HÒN VƯỢN  (tiếp 24)

Ngày 26 tháng Chạp

     Nấu cơm và ăn sáng xong, anh biệt động dẫn bốn đứa chúng tôi vượt qua “rừng mìn” để đi về phía nam Hòn Vượn. Chúng tôi phải đi cách xa nhau và phải đi theo đúng vết chân của người đi trước. Khu vực này toàn rừng khá rậm nên dây dợ lằng nhằng, không biết đâu là dây rừng, đâu là dây bẫy. Tôi đi sau anh biệt động. Tiếp theo là Duyên, Toàn và cuối cùng là Mào. Tôi cứ nhằm đúng vết chân anh biệt động để lại mà bước vào. Dấu bước chân không phải là khó nhìn. Rừng hoang không dấu chân người, bây giờ đạp lên là nhìn rõ dấu vết. Sau khi vượt qua cỡ vài trăm mét, anh biệt động dừng lại và hướng dẫn đường đi tiếp cho chúng tôi đến đỉnh đèo. Anh bắt tay từng người: ”Cẩn thận nhớ !”.- “Vâng !”

     Chúng tôi tiếp tục leo ngược lên núi một đoạn thì đến đỉnh đèo. Đỉnh đèo chính là chỗ có đường tăng thông Hòn Vượn với Động Ngang (bây giờ nhìn trên bản đồ bằng ảnh vệ tinh vẫn còn thấy). Con đường tăng nằm đúng đỉnh đèo và cắt đôi cánh rừng. Hai bên đường được phát quang, chỉ còn lại cây lúp xúp. Trên đỉnh Hòn Vượn và đỉnh Động Ngang địch có thể quan sát được đoạn đường tăng này. Tôi dừng lại quan sát rất kỹ xem có động tĩnh gì và chọn đường để vượt. Tôi khoát tay để Duyên đến gần và đứng cảnh giới cho Duyên vượt qua đường tăng. Rồi đến lượt Toàn và Mào. Tôi là người đi sau cùng. Sau khi quay lại, cẩn thận xóa dấu vết cửa rừng vào cứ, tôi quan sát mặt đường tăng thấy anh em chạy qua đường có để lại nhiều vết. Những vết như thế thì cũng khó mà biết là do lính địch hay Việt Cộng để lại. Tuy nhiên tôi vẫn cẩn thận bứt một cành lá, vừa vượt qua đường vừa xóa hết các vết đó.

Bản đồ địa hình Hòn Vượn. Tôi chồng hai bản đồ vệ tinh và địa hình lên nhau. Trên đó vẫn còn
nhìn thấy dấu tích các công trình quân sự. Nhìn thấy rõ đường tăng chạy giữa Hòn Vượn và Động Ngang.

(http://farm8.staticflickr.com/7167/6684442791_d422bee6c5_b.jpg)
(http://farm8.staticflickr.com/7160/6684455221_e21c8aedf6_b.jpg)
(http://farm8.staticflickr.com/7028/6684385723_7ae4a88030_b.jpg)

     Tưởng rằng mấy đứa vượt qua đường rồi thì đứa cuối cùng dừng lại cảnh giới cho tôi, ai dè, mấy đứa biến luôn vào rừng, nhanh như sóc. Tôi bị rớt lại. Rừng rậm nên tôi không nhìn thấy chúng nó mà cũng không còn nghe tiếng sột soạt của cây lá nữa. Vậy là chúng nó đã đi khá xa, không đứa nào dừng lại chờ.

     Tôi chỉ hơi bực một chút rồi lẩm bẩm trong đầu: “Tao sẽ bắt sống chúng mày nhá !”.

     Tôi dò theo từng dấu chân dưới đất và các cành lá bị uốn cong bất thường. Chừng nửa tiếng sau, tôi nghe tiếng động của lá cây ở phía trước. Tôi từ từ dò đến tận nơi mà ba đứa không hề hay biết. Hai thằng đang trèo trên cây còn thằng Toàn đang cảnh giới dưới đất. Nghe tiếng tôi tặc lưỡi, ba thằng đều giật mình quay lại, thì, tôi đã lù lù ở ngay gốc cây mà Duyên đang ngồi chụp ảnh trên cành cao. Thằng Mào, ở trên cây khác, đang quan sát để vẽ cảnh đồ. Tôi thì thào vào tai Toàn:

-    Mấy thằng bỏ rơi tao, không đứa nào chờ.

     Thằng Toàn nhăn cái mặt lại mà cười. Tôi nói tiếp:

-    Các bố để lại dấu vết, con còn phải xóa mãi đấy. Bây giờ con bắt sống các bố nhá !

     Ba thằng nó bỏ rơi tôi mà vẫn cứ làm việc bình thường, chẳng ai để ý xem tôi đang làm sao. Có khi tôi bị địch bắt sống rồi chúng nó cũng chẳng biết. Tuy vậy, tôi cũng chỉ giận chúng được vài phút rồi vui vẻ trèo lên một cây khác để quan sát Hòn Vượn. Tôi nới cái xanh tuya rông rộng ra một chút, rồi choàng qua thân cây làm dây bảo hiểm. Hai tay tôi được tự do dùng ống nhòm quan sát và bắt đầu vẽ cảnh đồ. Đây là điểm quan sát Hòn Vượn từ hướng Nam.

    Cũng như ở hướng đông, chúng tôi ở thấp hơn nên không quan sát thấy gì trên đỉnh núi. Vậy cảnh đồ và ảnh đồ cũng chỉ cho thấy địa hình rất hiểm trở ở phía này mà thôi. Ở phía nam Hòn Vượn là rừng cây khá rậm. Xung quanh căn cứ của địch được phát quang xuống khá sâu, hàng trăm mét. Nếu tấn công địch từ đây, lính ta phải leo sườn núi rất dốc. Lên đến gần đỉnh, cách hàng trăm mét lại hoàn toàn trống trải. Chẳng có cách gì mà vượt lên được. Địch ở trên, chỉ cần thả lựu đạn liên tục xuống là “mo” hết.    

     Giữa trưa, chúng tôi tụt xuống nghỉ giải lao và bỏ lương khô ra chén. Bây giờ Duyên mới nói xin lỗi, còn thằng Mào thì chỉ cười. Thằng Mào cười, mắt nó cứ tít lại, không còn “dòm” thấy gì nữa.

     Tôi cũng không biết rằng, sáng nay ba đứa bỏ rơi tôi lại là một điềm báo trước, chúng nó còn sẽ bỏ rơi tôi một lần nữa, vào tay địch.

. . . (còn nữa)

.
Chuyện XXIX     HÒN VƯỢN  (tiếp 25)

Chiều 26 tháng Chạp - Bại lộ

    Nghỉ ngơi một lát, ba thằng tiếp tục trèo cây để làm nốt công việc. Ở trên cây vẽ cảnh đồ cứ run run. Thôi cũng đành, “về nhà” sửa lại vậy. Duyên hoàn tất công việc sớm nhất, nên đã tụt xuống đất cảnh giới cho Toàn trèo lên cây để “ngó” một chút.  

    Khoảng gần 4 giờ chiều, mọi việc đều xong. Tôi lại dẫn đường cả toán trở lại cứ của xã Hương Mai. Trời chiều nay âm u nên có cảm giác như gần tối đến nơi. Tôi chạm đến đường tăng trên đỉnh đèo, đoạn này, phía tôi đang đứng, có ta-luy. Cây lúp xúp sim mua, cỏ tranh, . . . mọc khá tốt. Ngó trước ngó sau không thấy động tĩnh gì, tôi nhảy xuống đường, mắt vẫn dáo dác nhìn xung quanh.

     Ngay lập tức tôi nhìn thấy hai tên lính đang ngồi trên bờ ta-luy, cách đó chừng hai chục mét, hơi khuất sau một đám cây. “Chết cha ! lộ rồi !”. Sáu con mắt chăm chăm nhìn nhau. Vừa lúc đó, một thằng hoảng hốt thét lên:

-    Ai ?

     Trong đầu tôi như có luồng điện, ý nghĩ lướt nhanh: “Quay lại hay vọt qua đường ? Nếu quay lại, mấy thằng kia cũng sẽ bị lộ. Mà, mình mở khóa nòng không kịp rồi”. Lúc đó hai thằng nó đã vơ súng chĩa vào tôi. Lập tức, tôi vọt qua đường. Mấy loạt AR15 rẹt rẹt phía sau. “Trúng được bố cũng khó đấy con ạ !” – Trong đầu tôi lẩm bẩm. Qua đường rồi, tôi nằm xuống ngay bờ dốc và mở khóa nòng. Tôi chờ đợi chúng nó tới và không di chuyển thêm một chút nào nữa. Lúc đó, tôi thấy rất nhiều tiếng súng AR15. Rồi, tiếng lựu đạn được quăng, vượt qua đầu tôi, nổ ở mãi phía dưới dốc. Chỉ là súng nổ và lựu đạn quăng chứ không có thằng nào dám mò về phía tôi.

     Chừng 2 phút sau, đạn cối 81 bắt đầu nổ đâu đó ở phía dưới, nhưng rất xa chỗ tôi nấp. Chắc chúng tưởng tôi chạy tiếp nên bắn đón đầu xuống phía dưới. Bắn chán chê hồi lâu, tất cả trở lại im ắng. Tôi không thấy lính địch có biểu hiện càn tiếp trên con đường. Thì ra chúng cũng sợ. Phía trước mặt tôi, không có đứa nào đi qua. Chắc là chúng cũng rút về Hòn Vượn.

     Chờ chừng nửa giờ đồng hồ, tịnh không có một bóng người, cũng không có một tiếng động nào. Chắc chắn là chúng đã rút rồi. Ừ, mà chúng rút rồi là hợp lý. Có vậy cối nó mới bắn vào đây chứ . . . .

     Tôi Tắc lưỡi ba lần khá to làm ám hiệu cho Duyên, Toàn và Mào. Chờ đợi. Lại tắc lưỡi và chờ đợi. Lại vẫn “bặt vô âm tín”. Mình quay lại tìm chúng nó hay lui về cứ đây ? Chẳng lẽ bỏ ba thằng nó mà về một mình ? Nếu quay lại tìm, mò theo dấu vết của chúng, rất chậm, liệu có đuổi kịp chúng không ? – Trời tối mất.

    Không biết tôi đã chờ, tìm cách liên lạc với ba đứa, dùng dằng chọn giải pháp trong bao lâu. Nhưng mà trời đã bắt đầu tối thật rồi. Trong lòng rất buồn bã và thất vọng vì hai điều hết sức hệ trọng. Một là, đã làm lộ, sau khi xong việc trong lúc đi trên đường về. Liệu có ảnh hưởng đến ý đồ lớn của sư đoàn ? Mong sao địch nó vẫn tưởng là du kích hay biệt động thường đi qua đây và hôm nay bất ngờ để bị lộ . Hai là, phải bỏ rơi ba đồng đội, không biết họ ra sao mà lại rút về một mình.

     Bứt rứt không yên, tôi lại vọt qua đường và sục sạo một đoạn. Dấu vết mấy đứa vẫn còn đây mà người thì chẳng thấy tăm tích gì. Tôi vừa dò dẫm vừa dùng dằng trong quyết định nên “làm thế nào ?”. Nếu mò theo chúng nó, tôi sẽ không thể kịp khi trời chưa tối và sẽ phải ở một mình đâu đó trong rừng. Nếu không về cứ nhanh, tôi cũng không thể vào được nữa vì trời tối sẽ không tránh được “rừng mìn” xung quanh cứ. Cuối cùng, Tôi quyết định, trở về cứ Hương Mai.

. . . (còn nữa)  

.
Chuyện XXIX     HÒN VƯỢN (tiếp 26)
 
     Tôi dò dẫm tìm các dấu vết trên mặt đất mà buổi sáng chúng tôi còn để lại trong “rừng mìn”. Từng bước, từng bước một, lần lần, tôi cũng về được đến cứ của xã Hương Mai, vừa may khi trời đã sập tối. Tiếng một người từ trong nhà vọng ra:

-    Bị lộ rồi hả ?

     Tôi không trả lời mà ngồi phịch ngay xuống thềm đất, trong lòng hết sức buồn bã vì làm hỏng việc. Không những vậy, tôi rất lo lắng và day dứt vì đã bỏ rơi mấy đứa ngoài rừng. Giờ này thì không có cách gì chúng về lại được cứ của Hương Mai nữa. Không biết chúng sẽ vất vưởng, lay lắt trong rừng đêm nay như thế nào. Nhỡ ra, trong đêm chúng mò về mà bị phục kích thì sao, . . .

     Tôi cứ ngồi thừ người như vậy rất lâu. Tiếng anh biệt động lại vọng từ trong nhà ra:

-    Áy náy vì bỏ đồng đội chạy một mình hả ?

     Lần này tôi vẫn chỉ im lăng. Vừa lúc đó, tiếng sột soạt cây lá từ phía dưới suối, rồi mấy người toán Anh Già  từ ngoài đã rúc vào đến sân. Tôi trông thấy dáng người thâm thấp của Quí đi đầu, rồi đến Hổ, anh Già và Tư. Hổ cất tiếng hỏi:

-    Hôm nay nó bắn cối vào đây à ? Lúc đầu chúng tôi tưởng chúng đi càn vào cứ mình. Sau thấy nó bắn cối mãi, chẳng
     thấy tiếng súng con mới biết là không phải càn.

-    Các cậu bị lộ thì nó bắn chứ nó làm sao vào được đây. – Anh biệt động trả lời.

     Hổ quay sang tôi, hỏi:

-    Mấy thằng kia đâu ?
-    Chưa về.

     Sau khi nghe tôi kể lại chuyện bị lộ trên đường tăng, lại thấy tôi quá buồn bã và sốt ruột. Hổ tương liền một mạch:

-    Không thằng nào bị sao là tốt rồi, có gì mà phải lo. Chúng nó ba thằng, tự lo cho nhau, có gì đâu. Ngủ rừng thì thằng
     nào mà chả ngủ. Tao thấy ba thằng nó bỏ rơi mày thì đúng hơn. Mày bị bắn mà chúng nó cũng không đứa nào nhòm
     ngó. Nhỡ mày bị thương, chưa chết, nằm một mình ở đấy, rồi mất máu mà chết thì thế nào ? Thôi đi, chuyện không
     có gì cả. Đói quá ! đi nấu cơm đi.
-    Thằng Hổ nó nói đúng đấy. Đi trinh sát mãi, có ngày bị lộ cũng là chuyện thường. “Đi đêm lắm có ngày gặp ma” là
     chuyện tất nhiên. Mình chỉ chủ quan một tí thôi là trả giá ngay. Thôi, những lần như thế này, thì lần sau dày dạn
     hơn. Mà mấy thằng kia, đã là trinh sát thì chúng nó sẽ tìm đường khác mà đi. Có khi chúng nó về luôn, chửa biết
     chừng. Thôi bỏ đi cậu ! – Anh già động viên.

     Đúng là tôi đã quá chủ quan. Tưởng chiều muộn rồi thì chẳng có ai trên con đường tăng hoang vắng. Tôi cũng không ngờ rằng, mấy thằng đó lại ngồi nghỉ trên bờ ta-luy của con đường và bị cây che khuất. Lẽ ra, đến đó, tôi phải dừng lại nghe ngóng thật lâu. Giá mà như vậy, thể nào cũng nghe tiếng chúng nói chuyện, hay tiếng sột soạt của cây, hoặc tiếng lách cách của vũ khí, . . .

     Bài học nào trên chiến trường cũng đều đắt giá. Mấy đứa tôi không làm sao, thật là may. .

. . . (còn nữa)

Ảnh minh họa:

Nghiên cứu binh địa trên bản đồ

Bác 971 giật tít thế mọi người dễ hiểu lầm. Tôi nhìn thấy bác LXT, TTNL...đang xem bản đồ khu vực An Tiêm thì phải. Mấy ông lính đeo kính lão này có mà đánh cái phải gió. Đang nghiên cứu bản đồ để đi tìm mộ liệt sĩ thì phải?

.
Chuyện XXIX     HÒN VƯỢN  (tiếp 27)

Ngày 27 tháng Chạp (Giáp Dần) - Rơi vào ổ phục kích

     Đêm qua tôi trằn trọc mãi không ngủ được. Không biết Duyên, Toàn, Mào bây giờ ở đâu. Duyên, vốn tính rất thận trọng, chắc chắn hắn sẽ không dại gì mà quay về đây trong đêm vì cảnh giác sợ địch phục kích và sợ vướng phải mìn của biệt động bố trí xung quanh cứ. Ba thằng có một cái bản đồ, không biết chúng có tìm được đường về đâu đó nghỉ tạm qua đêm. Sợ nhất là chúng lại đi tìm tôi trong đêm thì, thật là tôi khốn nạn quá. Tôi chui về đây mà ngủ để chúng nó đi tìm. Thằng Hổ nó nói “Không thằng nào bị sao là tốt rồi” làm cho tôi cảm thấy đỡ bức xúc. Tuy nhiên, tôi day dứt vì sợ đã làm hỏng ý đồ của sư đoàn. Hôm nay, chúng nó nhìn thấy một thằng mặc đồ “giải phóng”, đầu mang mũ tai bèo, sau lưng đeo một cái gùi nhỏ, tay cầm khẩu AK báng gấp. Liệu khi giao ban, địch có thể phán đoán là ta đang chuẩn bị chiến dịch ở đây không ? Quả thật, tôi thấy trong lòng nặng trĩu và rất ảm đạm. Chốc chốc tôi lại thở dài và tự trách mình “Quá kém ! Quá kém ! Quá tồi, quá tồi !”. Không biết tôi đã chợp đi từ lúc nào. Khi chợt tỉnh dậy, trời vẫn còn tối. Bây giờ tôi mới cảm thấy đói. Thực sự, tôi không còn nhớ mình đã ăn bữa tối qua như thế nào.

     Tôi tụt khỏi võng rồi đi ra sân. Kỳ lạ thật ! Đêm nay đã là 26 tháng Chạp. Chỉ còn vài ngày nữa là tết, trời không trăng, không sao, mà sao lại sang sáng,. Không có lẽ đèn thành phố làm cho bầu trời sáng như thế này. Đâu đó vang lên tiếng “cù ú . . . cù ú . . .”. Tiếng cú rúc nghe thật ai oán và thê thảm. Không biết có phải là điềm gì ? Chắc là sắp sáng rồi.

     Ngày hôm nay chúng tôi nghỉ lại, chiều tối sẽ sang Hương Thủy. Không nghe tin tức gì về Duyên, Toàn và Mào. Tôi ngồi hoàn chỉnh nốt cảnh đồ mà trong long chẳng yên tí nào. Cả một ngày dài dằng dặc rồi cũng trôi qua.

     Chưa tắt nắng, chúng tôi đã ra khỏi cứ. Tôi đi đầu, đến Hổ, anh Già, Tư và Quí. Ráng trời chiều đỏ hừng lên ở phía sau Động Ngang và Hòn Vượn. Chúng tôi lặng lẽ đi. Sẽ phải vào được cứ của Huyện Hương Thủy trước khi trời tối. Sáng mai, chúng tôi sẽ từ đó mà hành quân về sông Bồ. Không khí trong thung lũng này đã dịu bớt nóng nhưng vẫn còn oi ả. Nhìn về phía trời tây, tôi phải thốt lên vì cảnh hoàng hôn đẹp lạ lùng và ma quái ! Vừa đi, tôi vừa ngoái lại phía sau để nhìn ngắm cái rặng núi chạy dài từ Động Ngang sang Hòn Vượn. Áng trời đỏ đang ngun ngún bốc lên từ sau núi.

     Rồi, không đừng được, tôi dừng lại mở gùi, lấy ống nhòm ra để ngắm và để quan sát lại lần cuối cái căn cứ chết người được mệnh danh là “Con mắt phía bắc của Huế”. Không biết sư đoàn có triển khai chiến dịch ở đây ? Mong sao là không ! Tôi quan sát khá kỹ xong, đang chuẩn bị cho ống nhòm vào gùi thì Hổ nói để cho nó quan sát đã. Lúc đó, Tư và Quí có vẻ sốt ruột nên đã vượt qua chúng tôi để vào cứ trước. Trong khi Hổ đang quan sát, tôi rút bản đồ ra xem lại và trao đổi với anh Già.

     Đoàng . . . ! Đoàng . . . ! à . . . . à . . . .

. . . (còn nữa)

.
Chuyện XXIX     HÒN VƯỢN  (tiếp 28)

Ngày 27 tháng Chạp – Rơi vào ổ phục kích (tiếp)

     Hai tiếng nổ bất ngờ liên tiếp, cách chỗ chúng tôi mấy chục mét. “Bị phục kích rồi !”, “Chúng nó bắn chết thằng Quí và thằng Tư rồi !” Tiếng nổ vọng à . . . à . . . trong thung lũng, giật đi giật lại. Chúng tôi đều nhận ra hai tiếng súng, loại M79. Chúng nó bắn thẳng bằng đạn ria, mỗi quả hàng trăm viên bi. Ở cự ly gần thì không còn cơ hội sống.
 
     Cả ba người đều bị bất ngờ và lung túng. Hổ nhanh miệng nhất:

-    Làm sao bây giờ ?
-    Có lẽ anh Già ở đây, Hổ với em thử mò xem sao. – Tôi nói. Hổ tiếp lời:
-   Vâng, anh cứ ở đây, Trời chưa tối chúng em thử đi xem thế nào.

     Chần chừ một thoáng rồi anh Già nói :

-   Không được. Hai đứa nó rơi vào ổ phục kích rồi. Bây giờ chưa chắc chúng nó đã rút mà có khi vẫn phục tiếp.
     Nó phục mà các cậu đi thì chỉ có chết. Nếu nó rút rồi thì cũng gài mìn lại. các cậu phải tránh trực tiếp đến
     chỗ đó và phải đi vòng đường khác. Thế thì ăn mìn của biệt động. Mìn của biệt động làm sao các cậu qua
     được. Đây là cửa cứ của biệt động rồi. Các cậu không được đi.
-   Vậy để hai thằng đó, nhỡ nó chỉ bị thương, mình phải cứu chứ !
-   Chỗ cửa cứ này là cái khe suối hẹp. Chúng phục ở trên bờ mà bắn găm cối cá nhân đạn ria, chắc chỉ cách mặt
     mình 2 mét. Không ai sống được đâu. Đằng nào cũng vậy rồi. Các cậu không được hy sinh vô ích. 

    Tôi có cảm tưởng như trời tối và đỏ sậm lại. Tiếng súng nổ dường như vẫn văng vẳng bên tai. Tư ơi ! Quý ơi ! vậy là chúng mày ra đi mà chưa kịp nhận ra điều gì. Quá nhanh, quá ác nghiệt.

     Bọn thám báo phục kích trước cửa căn cứ của huyện Hương Thủy để rình anh em biệt động chiều tối về thành sẽ úp trọn ổ. Cái cứ này, chúng đã biết từ lâu, nhiều lần có ý định san phẳng mà không được. chúng cũng biết quy luật của biệt động, cứ tối đến là từ đây xuất kích và đã quyết tâm rình. Không ngờ được, chúng tôi lại từ ngoài cứ đi vào. Chắc vì thế nên chỉ thấy M79 nổ. Nếu biệt động từ cứ đi ra, hẳn sẽ lĩnh đủ vài trái M18A1 (Claymore).

     Mà sao hai thằng lại vượt lên trên chúng tôi để đi trước, chết thảm như vậy. Mà sao, tôi bỗng dưng dừng lại. Giá mà tôi không dừng lại thì chắc chắn cái chết là của tôi và Hổ. Nếu đi cách xa nhau, chưa chắc thằng Tư và Quý đã lọt vào ổ phục kích và có thể thoát được. Vậy là hai thằng đã chết thay tôi, chỉ trong gang tấc, chỉ là một phút vượt lên.

     Chúng tôi mò mẫm ngược về cứ Hương Mai. Trời đã tối từ lúc nào nên mãi chúng tôi mới vào được đến nơi. Trong cứ chỉ còn lại một anh biệt động. Dường như anh đã biết tất cả. Hay là, anh đã quá quen với việc bị phục kích và hy sinh. Không thấy anh hỏi han gì chúng tôi. Một lúc lâu, anh mới nói:

-    Bọn này phải chết. Chúng nó không thể thoát được đâu.

. . . (còn nữa)

Chú TTNL viết hay quá! Nhanh chú nhé cháu đang hóng!

.
Chuyện XXIX     HÒN VƯỢN  (tiếp 29)

Đêm 27 tháng Chạp

     Chuyện anh biệt động nói: “Bọn này phải chết. Chúng nó không thể thoát được đâu” sẽ xảy ra vào ngày 28 tháng chạp, xin được tạm gác để kể sau.

(http://farm8.staticflickr.com/7002/6715312179_d42d63eb2a_b.jpg)

     Đêm. Tôi lại trằn trọc không ngủ được. Tại sao thằng Tư vượt lên trên tôi ? không có gì có thể lý giải được. Thực ra, tôi đâu có cần dừng lại mà ngắm Hòn Vượn từ xa như vậy. Tại sao tôi dừng lại ? Chịu ! Suất ăn đạn phục kích của thám báo chắc chắn là của tôi chứ ! Sao thằng Tư bỗng dưng lại tranh lấy.

     Kể đến đây, tôi nhớ, hè 2009, tôi vào nhà Hổ. Lúc đó khoảng gần mười giờ tối. Hai thằng vẫn đau đáu nhắc lại chuyện hy sinh của Tư và Quý. Chuyện đó hai thằng đều rất nhớ, nhắc lại vẫn thấy nhói đau. Vậy mà chỉ nội chuyện đó hai thằng “rất nhớ” lại khác nhau năm bảy chi tiết. Chúng tôi cãi nhau loạn xạ. Hổ nói:

-    Hôm ấy tao đi đầu, dừng lại để lấy ống nhòm xem nên tao với mày mới không chết.
-    Đ’ . . . phải ! Không bao giờ có chuyện tao đi thứ hai. Tao đi đầu. Tao dừng lại lấy ống nhòm, ngắm cảnh
     hoàng hôn là chính, vì nó đẹp quá. Tao xem xong, mày mới mượn để xem. – Tôi cãi lại.
-   . . . éo phải. Không bao giờ tao đi thứ hai nhá ! Tao dừng lại, rồi, có mày xem nhờ ống nhòm của tao thì có. – Hổ cãi.
-   Tao không ngờ chuyện đó mà mày lại quên . Buồn cho trí nhớ của mày quá ! – Tôi quát.
-   Tao thất vọng cho trí nhớ của mày đấy ! Hổ quát lại, to hơn.
-   Thôi được ! Thế mày tả lại hôm đấy như thế nào, xem có hợp lý không ! - Tôi đưa ra bẫy cho thằng Hổ.
-   Mày kể đi ! - Hổ đẩy cho tôi.
-   Quá dễ. Ngày mà thằng Tư và thằng Quí nó chết, tao không quên đến từng chi tiết. Nó luôn ở trong đầu tao đây này.  - Tôi nói.
-   Thế à ! Nó cũng luôn ở trong đầu tao. Mà tao còn có nhật ký nhá ! Tao rất hay đọc lại đoạn này nhá ! Mày chịu
    chưa ? – Hổ quát vào mặt tôi.
-   Tuyệt ! Tao chấp nhận nhật ký của mày là trọng tài. Kể cả mày ăn gian, viết không đúng đi nữa thì nó sẽ vô lý
    ngay. Vì trong đầu mày, lúc nào mày cũng là thằng dũng cảm nhất, nên phải đi đầu. Tao đồng ý là mày dũng cảm
    nhất, nhưng mà mày đi sau tao. – Tôi quát lại.  
-   Mày mới là thằng đi sau tao. Được rồi để bố lấy nhật ký cho mày mở mắt ra mà xem.
-   Mày lấy đi. Mà lấy cho bố chai nước hãng !

     Ở nhà, thằng Hổ mặc bộ đồ. Nó tất tả đi khuất vào phía trong. Tiếng nó chạy huỳnh huỵch lên cầu thang. Chắc nó để nhật ký trên gác.

    Hơn nửa tiếng sau, tiếng nó huỳnh huỵch chạy xuống. Rồi nó hiện ra ở cửa hông, trần trùng trục. Trên người nó chỉ còn độc cái quần đùi, mồ hôi nhễ nhại. Nó quăng mấy cuốn sổ lên bàn và nói:

-    Mày tìm đi !
-   Nhật ký mày thường xuyên đọc lại thì mày tìm đi ! Cho nhanh.

     Hổ bật bật các trang nhật ký một lúc thì tìm ra đoạn Hòn Vượn. Nó nói:

-    Đấy, mày đọc đi !
-   Mày đọc đi để tự mày thấy mày sai. - Tôi nói.

     Rồi thằng Hổ nó đọc to cho cả tôi nghe. Nó đọc đến đâu thì tôi “À ! À !” đến đó. Rồi tôi nói:

-   Mày thấy mày sai rồi nhé !
-   Ừ nhể ! Sao tao lại đi sau mày nhể ? - Hổ băn khoăn.
-   Thôi thế được rồi !À này, anh Già tên là gì nhể ? tao quên tên ông ấy rồi. – Tôi hỏi.

    Hổ đã nhắc cho tôi nhớ lại tên anh ấy. Thế mà chỉ sau đó ít lâu tôi lại quên. Thế có tệ không ? Chắc hẳn tên “Anh Già” đã hằn trong tôi nên bộ nhớ bây giờ không chấp nhận một cái tên khác.

     Quay trở lại đêm sau khi bị phục kích. Tôi không tài nào ngủ được. Chuyện Tư và Quý sao quá mau lẹ và bất ngờ. Không thể tin được. Vừa đấy mà đã . . . Thật là tức tưởi quá !

     Rồi tôi nhớ đến chuyện bị lộ chiều hôm trước. Nhớ lại tôi càng băn khoăn về lúc tao ngộ với mấy tên lính. Rõ ràng tôi chỉ nhìn thấy hai thằng, không thấy có điện đài. Thế mà sao chỉ vài phút sau, cối ở Hòn Vượn đã câu xuống. Chắc hẳn còn nhiều tên khác mà tôi không nhìn thấy. Vậy thì không phải chúng đang vận tải đồ từ Hòn Vượn đi Động Ngang  mà là chúng đi tuần và đang ngồi hóng gió. Như vậy mới hợp lý. Thôi kệ ! Tôi lo lắng không biết ba thằng kia bây giờ ở đâu ? Cả ngày hôm nay tôi vẫn chờ, nhất là lúc sáng sớm và chiều tối. Mà, vẫn không thấy chúng nó trở về.

     Tôi liên tục thở dài vì buồn bã. Bị lộ, lung tung đã đành, lại còn ba thằng mất tích, rồi hai thằng hy sinh.

     Một chuyến luồn sâu thảm bại !

. . . (còn nữa)

Đọc câu chuyện bác TTNL vừa kể xúc động quá. Tình bạn của các bác tuyệt thật. Chỉ có tình bạn, tình đồng đội cao đẹp mới khiến hai bác ccb đầu hai thứ tóc cãi nhau chí choé như trẻ con như thế.

Hi hi, hôm nay em phát hiện bác tiến sĩ, giáo sư ĐH  cãi nhau với bạn hăng quá đã buột mồm chửi bậy nhá.

 :) Ai mà chả đã có lúc văng ra, một tí cho đỡ nhạt mồm và đậm đà câu chuyện.
Ở quê nội em, xứ cầu tõm Nam Định, câu phủ định " Đ'... phải " còn ở mức mãnh liệt và nôm na hơn  ấy chứ, không phải  là dấu sắc, dấu nặng cơ ạ !!!

Tiếc quá!  Bác Hổ mà còn sống,  hẳn là cũng sẽ  vào đây quát nhau với bác TTNL...và rồi xưng bố với nhau nữa chứ!!!  Hì !hì!

 Rất thật! rất cảm động. Chỉ có chí thân, Sống chết có nhau mới thoải mái như vậy! bác TTNL có trí nhớ tuyệt thật. bob tui cũng rất quí tình cảm đó! Bạn chiến đấu lâu ngày gặp nhau xưng hô mày, tao rồi thằng ấy , thằng nọ...thậm chí văng Đ... éo.. với nhau nghe nó thấy "sướng" làm sao.! Nhân dịp năm mới Nhâm thìn sắp đến: Chúc bác và gia đình mạnh khỏe, hạnh phúc, thành đạt! Chúc bác khỏe tay viết nhiều nhiều nữa. Trân trọng - bob.

.
     Cảm ơn các bác nguyenquochung, hahoi và bob !

     Xin được chúc các bác, các anh em VMH và gia đình một năm mới mọi sự như ý !



Chuyện XXIX     HÒN VƯỢN  (tiếp 30)

Rút lui theo đường khác

     Đấy là chuyện Duyên, Toàn và Mào.

     Mãi chiều ngày 28 tháng Chạp tôi mới gặp lại Duyên và Toàn. Ba thằng nắm chặt tay nhau trong nỗi bùi ngùi vì Tư và Quí đã hy sinh. Rồi Duyên kể lại chuyện chúng tôi bị phân tán mất nhau trên đỉnh đèo đường tăng.

    Khi chúng tôi đang về cứ Hương Mai từ vị trí quan sát, lúc tới sát đường tăng, Duyên ngửi thấy mùi thuốc lá Bato khen khét. Vì cách khá xa tôi, nên Duyên dùng hòn sỏi nhỏ ném vào tôi để báo hiệu nhưng không trúng. Vậy là tôi cứ thế mà “trôi’ xuống đường tăng và bị lộ. Những loạt đạn M16 rẹt rẹt đuổi theo tôi một hồi, sau đó chúng rẹt qua phía đường còn lại. Chỉ là một loạt đạn vu vơ, hú họa, thế mà thằng Mào lại dính. Viên đạn cỡ 5,56 milimét sượt qua trước mặt và găm vào đúng tí của nó. Tí thằng Mào to và dầy nên viên đạn còn mắc lại trong mô mỡ. Chỉ có chút máu rỉ ra rồi đông lại.

    Duyên, Toàn và Mào rất lo lắng cho tôi. Chúng lo tôi đã bị bắn chết hoặc đã bị thương. Được cái chúng nó cũng “tử tế”, tin tưởng tôi, nên không đứa nào nghĩ đến phương án tôi bị bắt sống. Chúng nó cứ chần chừ mãi không biết nên xử trí làm sao. Dò tìm tôi ở bên kia đường tăng thì quá nguy hiểm vì có thể địch chưa rút, thậm chí chúng đang mai phục. Không đứa nào nghĩ ra chúng đã chạy xa hàng nhiều trăm mét rồi mới gọi cối bắn vào chỗ tôi. Mặt khác, để thằng Mào bị thương ở đấy để tìm tôi, có khi quay lại thì lại lạc nhau. Cuối cùng, ba đứa quyết định rút lui theo đường khác.

    Chúng nó quyết tâm rút hẳn về trạm nghỉ chân qua đêm trên đường mà chúng tôi hành quân từ sông Bồ tới đây. Mò mẫm một lúc thì trời tối nên ba đứa phải tạm dừng để sớm hôm sau đi tiếp. Sớm ngày 27, ba đứa tiếp tục dò đường đi tiếp. Phải mất cả  buổi sáng hôm đó, cuối cùng, ba đứa đã đến được vị trí định trước. Xem lại vết thương của Mào thấy không có gì nguy hiểm, ba đứa bàn nhau nghỉ lại đây để sớm hôm sau Duyên và Toàn sẽ quay lại tìm tôi.

     Sớm ngày 28 tháng Chạp, sau khi lo chỗ ăn nghỉ cho Mào ở lại một mình, Duyên và Toàn tìm đường đi cứ của Hương Thủy.

     Khi hai thằng vào đến cứ của Hương Thủy mới hay tin chiều qua thám báo phục kích trúng vào lính trinh sát. Duyên và Toàn đinh ninh là tôi đã hy sinh (vì tôi thường đi đầu). Duyên nghĩ, số tôi phải chết. Nếu hôm kia tôi không trúng đạn khi bị lộ thì ngày hôm qua đã chết vì phục kích. Nó nghĩ đến bố mẹ tôi. Ngày về Hà Nội, đến nhà tôi nó sẽ không biết kể chuyện với bố mẹ tôi như thế nào.

     Dưới đây là đường rút của Duên, Toàn, Mào và đường trờ lại cứ huyện Hương thủy cảu Duyên và Toàn.

(http://farm8.staticflickr.com/7018/6719820299_10dcc8b689_b.jpg)

. . . (còn nữa)

TTNL, không biết Duyên có đọc chuyện luồn sâu Hòn Vượn của ấy không. Trước đây cũng hay được Duyên kể về chuyến luồn sâu này, kể cả hôm cánh ta về nhà Duyên mùa hè năm ngoái.
Theo TTNL thì ae bị phục kích ngày 27 Chạp tức ngày 7/2/75 dương lịch, như vậy vênh 1 ngày với Kỷ yếu C20 ghi LS Tư hi sinh ngày 6/2/75 tại Hòn Vượn ?

     Bác TanVinhPRC25 !  Ngày mà Tư hy sinh được in trong kỷ yếu cũng là lấy từ ký ức của TTNL. Lúc đó tính vội nên nhầm mất một ngày. Bây giờ tính theo ngày âm thì trong đầu tôi chính xác hơn.

----------------------------------------------------------------------------------


Chuyện XXIX     HÒN VƯỢN  (tiếp 31)

Biệt động tập kích thám báo

Ngày 28 tháng Chạp

    Sáu giờ sáng, tôi thức dậy, đã thấy anh biệt động đang ngồi uống trà và hút thuốc lào. Anh bảo:

-    Cậu đánh răng rửa mặt rồi đi với tớ.
-    Vâng !

     Anh biệt động dẫn tôi ra vị trí quan sát của cứ. Mỗi người chúng tôi trèo lên một cây khá to và cao. Tôi chọn một trạc ba ở gần ngọn cây. Anh ấy nói và chỉ cho tôi quan sát xung quanh cứ, vị trí nào ở đâu. Rồi anh chỉ cho tôi cứ của Huyện Hương Thủy và chỗ chúng tôi bị phục kích ngày hôm qua:

-    Cậu cứ ở đây mà xem chuyện sắp sảy ra.
-   Vâng !

     Anh kể cho tôi nghe chuyện có duyên nợ với bọn thám báo của trung đoàn 51. Cũng đã nhiều lần chúng phục kích đường đi của các anh. Một hai lần đầu các anh đã bị dính. Từ đó về sau, mỗi cứ đều có canh gác. Cứ nào cũng có vài điểm quan sát trên các cây cao để bảo đảm có động tĩnh gì ở xung quanh thì đều nắm được. Anh bảo, chắc chắn hôm qua bọn thám báo di chuyển từ xa đến điểm phục kích thì biệt động ở Hương Thủy phải biết rồi và họ đã phải có phương án tác chiến. Bên đó họ không biết hôm qua các cậu từ đây đi sang đó. Nếu biết, họ đã qua đây để báo trước rồi.

     Khoảng 6 giờ 30 phút, một tiếng nổ đùng . . . hù . . .ụt . . . oành. Rồi một tiếng nữa tiếp theo. Đó là tiếng hai phát đạn B40 liên tiếp. Khói trắng lẫn nâu bốc lên từ vạt cây thưa gần cứ của huyện Hương Thủy. Ít giây sau, nghe tiếng nổ toác toác của những trái US. Lặng đi một chút rồi dậy lên những loạt AK ngắn, điểm xạ rất đĩnh đạc. Anh biệt động nói:

-    Bên đó họ tập kích bọn thám báo đấy, chắc là tiêu diệt gọn rồi. Tớ đã bảo rồi mà, bọn này phải chết, không thể thoát được đâu. Chắc bên đó họ bám chúng nó ngay từ chiều hôm qua, trước khi các cậu bị bắn. Nhưng thấy chưa thuận lợi nên chưa đánh. Chắc bây giờ chúng ăn đòn khi vừa ngủ dậy.

     Tôi vừa nghe anh biệt động nói vừa thấy trong lòng rất cảm phục vì sự dày dạn của các lính cựu biệt động. Họ đánh địch cứ như cuộc chơi sinh tử. Họ không thể chấp nhận thám báo lại rình rập ngay cửa căn cứ của mình và nhất quyết phải dằn mặt bọn chúng để chúng chừa hẳn. Trông cách họ đánh, vừa nhanh gọn, vừa hiệu quả, chẳng khác gì những thợ săn lành nghề rình rập con mồi của mình vào cửa tử rồi nhả đạn.

     Trinh sát chuyên nghiệp của một sư đoàn chủ lực 325 thiện chiến, chưa bao giờ biết tập kích địch như thế. Tôi có cảm tưởng chúng tôi chỉ bắt được gà trong chuồng chứ chưa săn được thú trong rừng. Chúng tôi là một đội rất đỗi nghiệp dư đang xem những thợ săn lành nghề biểu diễn.

     Khoảng một tiếng sau khi súng nổ, hai chiếc trực thăng từ phía sau đỉnh đèo vọt sang. Chúng đang rà quét trên khu vực bọn thám báo bị tập kích. Chắc chúng nó định hạ xuống lấy xác. Tôi rất hồi hộp và có phần lo lắng cho lính biệt động. Không biết trận đánh sẽ tiếp diễn ra sao.

    Một chiếc bay lượn vòng và bắn đại liên ra xung quanh. Chiếc còn lại hạ độ cao rất nhanh. Khi nó chuẩn bị tiếp đất thì một phát B40 phụt thẳng đến đó. Quả đạn đi hơi thấp, hớt dưới bụng chiếc máy bay. Tiếc quá ! Thằng này vội vã bốc thẳng lên cao. Rồi hai chiếc máy bay liên tục nhả đạn. Không thằng nào dám hạ xuống thấp. Bắn bừa bãi một hồi rồi hai chiếc trực thăng bốc thẳng lên cao và chuồn mất.

(http://farm8.staticflickr.com/7025/6725807823_7120f78f54_b.jpg)

    Thật là một chuyện quá lạ. Ngay tròng lòng địch mà vẫn tồn tại các căn cứ của biệt động thành Huế và địa phương các xã, huyện. Chẳng những thế, thám báo của chúng bị tiêu diệt như những con mồi non nớt. Còn quá đáng hơn nữa khi mà chúng không làm thế nào để lấy được xác lính tử trận. Những xác lính ấy sẽ không bao giờ được chôn cất và sẽ vĩnh viễn nằm lại đó.  

. . . (còn nữa)

@ Bác TTNL & TV prc25:
     Chuyện của bác TTNL hay quá, chi tiết quá . Hai bác lại nhắc đến bác Duyên. Hôm nay TMH lên tận nhà gặp bác Duyên để nhận đặc sản của Nam Định, đồng thời thông báo  Bác TTNL đang kể chuyện đền hồi gay cấn có liên quan đến bác Duyên trong chuyến trinh sát Hòn Vượn .Vẫn bản tính của người lính, bác Duyên lại say sưa kể chuyện chết hụt mấy lần, ở những địa điểm nào, chuyện dứt không được, TMH đành cáo lỗi có việc bận về cơ quan, hai anh em chúc tết nhau và hen gặp nhau sau tết tại 19c.

.
Chuyện XXIX     HÒN VƯỢN  (tiếp 32)

Chiều và đêm 28 tháng Chạp

     Bọn thám báo đã bị tiêu diệt. Đường từ Hương Mai sang Hương Thủy đã thông. Vì buổi sáng có súng nổ nên buổi chiều chắc chắn không bà con nào dám đi thăm đồng hay lấy củi. Chiều hôm đó ba chúng tôi đi từ Hương Mai sang Hương Thủy rất sớm.

     Vừa vào đến cứ đã thấy Duyên và Toàn ở đó. Mấy chúng tôi nắm tay nhau, xiết chặt. Duyên chỉ cho chúng tôi chỗ chôn cất Tư và Quý. Hai ngôi mộ mới đắp đất khá cao ở ngay rìa cứ. Không có hương để mà thắp đâu. Chúng tôi ai nấy đều hất mũ tai bèo ra phía sau và cúi đầu mạc niệm. Giá như đang ở vùng mình thì sẽ có mấy loạt súng AK.

     Tư ơi ! Quý ơi ! Các bạn nằm đây nhé ! Chúng tôi chẳng có cách nào đưa được các bạn về, . . . chẳng biết làm sao, làm sao ? Không biết có ngày nào Tư à, mày được về nằm nơi “côồng cạc trặng, Lệ Thụy” ? Nhìn hai ngôi mộ nơi heo hút rừng núi, mãi sâu trong lòng địch, xung quanh toàn mìn, tôi biết khó có ngày trở lại. Tôi biết, chúng tôi sẽ sắp để lại các bạn hưu quạnh, hoang vu, rừng thẳm. Đó là điều chúng tôi còn day dứt  mãi, . . . cho đến tận bây giờ.

     Tôi quay lại con suối nhỏ và tìm được hai tảng đá lớn. Hai tảng đá nâu “gan gà”, tuy hình thù vẹo vọ nhưng có một mặt tương đối phẳng. Tôi ngồi trước mộ hai người và dùng dao găm trổ lên đá để làm bia. Mũi dao thích vào đá từng dòng, từng dòng, . . . là từng dòng máu chảy. . . . !

“ĐINH VĂN TƯ – HY SINH NGÀY 7/1/1975 – QUÊ QUÁN: LỆ THỦY, QUẢNG BÌNH – ĐƠN VỊ: c20/F325”

“ . . . . VĂN QUÝ –  . . . . – TRINH SÁT MẶT TRẬN B5” (Tôi không còn nhớ).

     Xâm xẩm tối thì tôi cũng thích xong hai tấm bia. Duyên, Toàn và tôi đem trồng ngay ngắn giữa đỉnh mộ. Quá buồn và quá đau đớn vì tôi không thể tự hứa sẽ quay trở lại. Trong lòng tôi cứ vang lên chỉ một từ, lặp đi lặp lại: “Vĩnh biệt !, . . . Vĩnh biệt !”.

     Đêm đó Duyên, Toàn và tôi nằm chung một hầm nhưng tôi là người gác ca đầu. Hai tiếng sau, tôi đánh thức Duyên để đổi gác. Rồi tôi ngồi cùng gác với Duyên đến hết phiên của nó. Duyên cứ thủ thỉ nói chuyện bên tai tôi. Tôi chỉ lắng nghe, không nói một lời nào. Duyên nói chuyện với tôi cứ như nó tự nói chuyện với chính lòng mình, giọng đều đều, chầm chậm, tả tơi:

-    Tôi đến đây mới biết các anh bị thám báo phục kích. Trưa nay, hai anh biệt động cùng tôi với Toàn mới đi ra chỗ bị phục kích. Tôi nhìn thấy hai đứa nằm sấp mặt xuống suối. Hai khẩu AK vẫn khoác trên vai. Bọn nó phục kích trên bờ khe, chỗ hẹp nhất và sâu nhất ấy. Nó ở trên đầu mình và bắn thẳng cối cá nhân vào ngay mặt. Bọn nó bắn xong, không dám nhảy xuống nhặt súng mà lập tức rút luôn. Biệt động họ kể, họ chỉ có bốn người mà chúng nó một tiểu đội. Chúng nó rất cảnh giác, đi theo đội hình sẵn sàng chiến đấu. Rồi chúng nó bố trí phục kích rất cẩn thận. Họ chưa có cơ hội để tiêu diệt gọn mà tránh thương vong cho mình nên họ quyết định sẽ bám chắc và chờ. Họ cũng không ngờ các anh lại từ Hương Mai đi vào.

     Rồi, Duyên kể tiếp:

-    Họ bảo, sau khi tiêu diệt bọn thám báo, tất cả các xác chết đều được cài lựu đạn, xung quanh đó còn gài mìn. Lại còn có cả mìn định hướng, nếu máy bay hạ xuống thì sẽ xơi trọn luôn. Họ giỏi thật anh ạ ! -  
-    Anh biết không ? Lúc nhìn hai người nằm dưới suối, tôi bủn rủn cả chân tay vì thấy anh rồi đến Tư. Lúc lật lên thì mới biết là không phải anh mà là Quý. Rất nhiều vết đạn bi trên mặt và trên ngực hai đứa. Anh với Quý cũng là đồng đội cả, nhưng anh mà chết thì tôi day dứt lắm !

     Nói đến đó, tôi thấy giọng Duyên hơi rưng rưng. Không biết có phải nó đang khóc ? Tôi chỉ cúi đầu bần thần và chốc chốc lại lặng lẽ thở dài. Ừ, mình đâu có tin vào những chuyện nhảm nhí, mà sao, lâu lắm rồi, đêm hôm kia, mình lại nghe tiếng cú rúc ? Sao lại thế được ? Sao lại thế chứ ?

. . . (còn nữa)

 Phải công nhận các bác lính bảo vệ đường mòn HCM trên đất liền quá siêu đẳng, đối phương khó có thể gài mìn, tập kích. Sơ sểnh phát là...đi luôn.

Em chợt nghĩ các bác cựu quê em, từng bảo vệ đường(gác đường) bên K. Cứ để địch nó gài mìn, tập kích lia lịa ???

@GiangNH: Bạn phải biết câu chuyện mà bác TTNL kể ra ở đây là xảy ra ở vùng sau lưng địch tại Tây Huế chứ có phải ở đường mòn HCM đâu, bạn lại góp chuyện không đúng chỗ rồi >:(

              Chàob các bác! Chuyện của TTNL kể hay quá, gần gũi và thực tế quá. Tranphu341 đọc mà như cảm thất có mình ở trong đó,. Những suy nghĩ, những hành động của người còn sống rất đúng với mọi người. Bồi hồi- xúc động- chia ly- vĩnh biệt. Phải kìm nén tình cảm đến sâu cùng vì cũng không thể làm được gì hơn. Rồi lại chợt nghĩ đến mình cũng có thể sẽ lại vĩnh viễn nằm đây hay ở đâu khác như những đồng đội mình. Cuộc chiến còn dài. Ngày càng khốc liệt.

              TP rất cảm ơn bạn TTNL đã kể câu chuyện thật là cảm động về n/v của người lính Trinh Sát và sự hy sinh gần như là thầm lặng của họ.

              TTNL Cho TP hỏi là cho đến bây giờ 2 đ/c đó đã được quy tập về đâu chưa?

              CHÚC BẠN CÙNG GIA ĐÌNH CÓ NHIỀU SỨC KHỎE CÙNG NHIỀU NIỀM VUI MỚI TRONG MÙA XUÂN MỚI!

(http://farm8.staticflickr.com/7022/6735932445_fb06e4c966_b.jpg)

.
Chuyện XXIX     HÒN VƯỢN  (tiếp 33 và hết)

29 và 30 tháng Chạp Giáp Dần

     Sáng hăm chín tết, chúng tôi từ cứ của huyện Hương Thủy, vượt qua Động Ngang trở về sông Bồ. Chúng tôi nghỉ lại dọc đường, nơi mà Mào đang nóng lòng chờ chúng tôi. Toàn dẫn chúng tôi vào chỗ của Mào. Thằng Mào người cao dong dỏng, nước da xanh mai mái. Hôm nay nó còn xanh hơn mọi khi. Tính nó dụt dè, e lệ, bây giờ trông còn dụt dè hơn. Tuy bị thương không làm nó mất máu nhưng có lẽ bị thương làm cho tinh thần nó hơi xuống và mặt nó tái hơn bình thường. Mấy thằng bắt tay nhau rất chặt. Tôi đưa tay sờ vào ngực nó, theo phản xạ, nó né sang một bên sợ tôi chạm vào vết thương. Rồi nó cới hai khuy áo cho tôi xem vết thương. Tôi ấn nhẹ vào đó thấy gồ lên một chút “hình viên đạn” cồm cộm và làm nó hơi đau. Tôi động viên:

-    May  nhỉ ! Không sao đâu ! Về quân y gắp ra là hết thôi, mà không gắp, để làm kỷ niệm cũng hay. Sau này, cho người
     yêu nó sờ, thích lắm đấy !

     Mấy thằng cười ồ lên. Thằng Mào cũng cười, mồm nó hơi meo méo ?!

     Chúng tôi nghỉ lại đây. Thật quả, tôi không còn nhớ chiều và đêm hôm đó như thế nào.

     Sáng 30 tháng Chạp, chúng tôi đậy sớm. Cơm nước xong, 6 người hành quân tiếp (gồm Anh Già, Hổ, Mào, Duyên, Toàn và tôi). Chuyện này tôi đã kể trong “Chuyện XIV Từ Phú Lộc đến Huế”.

     Chiều hôm đó, tôi là người về sau cùng do chân bị loét vì đi giầy ngâm nước mấy ngày. Khi tôi về đến nơi, Anh Già và Hổ đã đi rồi (sau này tôi mới biết, hai anh vội vã đuổi theo trung đoàn 95, đang trên đường hành quân vào Ban Mê Thuột).

     Tiếng cụ Bùi Đức Ngoan, tham mưu trưởng sư đoàn đang chửi: “Trinh sát chúng mày như cứt . . . , súng phát cho chúng mày là củi à ?”. Nghe cụ chửi như vậy, tôi thấy trong lòng nhẹ nhõm vô cùng. Giá cụ mắng chúng tôi, trinh sát để lộ, làm hỏng việc, thì chắc tôi sẽ khổ tâm vô cùng. Tôi nhận ra cụ chửi chúng tôi là vị cụ thương xót những thằng lính trinh sát. Bị lộ không quan trọng, do đó tôi cũng đoán ra được, sư đoàn chúng tôi sẽ không phải đánh Hòn Vượn nữa. Tôi được giải thoát khỏi cảm giác tội lỗi đè nặng lên tôi suốt từ lúc tao ngộ với lính địch ở Hòn Vượn đến bây giờ. Chân đau, bị mắng mà lòng lại rất thanh thản. Tôi cảm thấy rất nhẹ nhõm vì sư đoàn sẽ không phải đổ rất nhiều xương máu ở Hòn Vượn. Và, vì tôi, phần xương máu đó sẽ phải đổ nhiều hơn.

     Mấy lính trinh sát cảm thấy hãnh diện lắm, khi mà đích thân cụ Ngoan lại đón chúng tôi trên chiếc Comăngca của cụ. Chúng tôi hành quân đi nam Huế . . . .

(Hết chuyện Hòn Vượn)




(http://farm8.staticflickr.com/7022/6735932445_fb06e4c966_b.jpg)

    Chuyện của bác TTNL hay quá, kết thúc có hậu, nhưng thầy giáo Vật lý có những lúc cũng bị sai chính tả he. he :D ;D, Hôm nay 29 tháng chạp Tân Mão ( ngày cuối năm) mà bác vẫn có một chuyến cho anh em thăm Hòn Vượn và đón tết tại TT-H xin cám ơn bác. Năm mới chúc Thầy KHỎE, TIẾP TỤC VIẾT KHỎE, để anh em được thưởng thức những câu chuyện hay. Và cầu mong Bác lên chức giống TMH.

                 Chào bác TTNL! Chuyện của bạn kể về chuyến đi trinh sát Hòn Vượn Thật hay chân tình và tỷ mỷ kèm theo nhưng gian khổ nguy hiểm cùng cả hy sinh nữa. Tranphu341 rất trân trọng bạn . Rất trân trọng mảng ký ức hào hùng mà các bạn đã trải qua. rất trân trong những người lính đã từng là sinh viên, vào lính chưa được 6 tháng mà đã nhận những nhiệm vụ, trọng trách năng nề......

               Nhân dịp năm mới Tranphu341 thành tâm chúc bạn cùng gia đình luôn khỏe, luôn có nhiều niềm vui cuộc sống. Đẹp đẽ, thắm hồng, tươi trẻ như những cánh hoa đào mùa xuân!

.
     Cảm ơn hai bác ThaiMinhHung và TranPhu341 !

     Chúc hai bác và toàn gia mạnh khỏe, hạnh phúc, vạn sự như ý !

 Năm mới em chúc anh TTNL cùng gia đình AN KHANG THỊNH VƯỢNG

Em xin được gửi tới bác TichtuongNhule lời chúc mừng năm mới chân thành nhất. Kính chúc bác và toàn gia đình một năm mới tràn đầy thành công trong mọi dự định cùng với sức khỏe dồi dào. Chúc mừng năm mới bác !

.
     Chúc Hai Ruộng, Hahoi và gia đình, năm mới mạnh khỏe trong tình yêu và hạn phúc, vạn sự như ý ! 

 Kính anh TTNL ! Em đang chờ anh khai bút đầu năm thật hoành tráng đây !

.
Chuyện XXX     CHUYỆN CỦA THẨM PHÚ HUÂN

     Đầu năm 1974, sau khi tham gia đánh thắng tại căn cứ Đăk Pet, Trung Đoàn 29 (Trung Đoàn 3)-Sư Đoàn 324 lại hành quân ngược từ Con Tum ra Quảng Nam để tham gia chiến dịch Thượng Đức (Thường Đức). Lực lượng tấn công chính ở Thượng Đức là Trung Đoàn 66-Sư Đoàn 304. Trung Đoàn 29 chỉ tham gia chốt trên các điểm cao mà chúng ta đã có từ trước, tham gia vận chuyển pháo, tham gia giăng bẫy, đặt mìn trên sông Vu Gia để chặn đường rút của địch về Đà Nẵng. Đồng thời, trung đoàn cũng tham gia tiến công các vị trí nhỏ xung quanh Thường Đức, là thê đội 2, sẵn sàng tham chiến khi cần thiết.

     Thẩm Phú Huân bằng tuổi tôi và nhập ngũ cùng thời. Anh là lính bộ binh thuộc Trung Đoàn 29 và cũng mới tham gia trận đánh vào căn cứ Đăk Pet. Đây là một căn cứ được xây dựng từ thời Pháp mà lần đầu tiên ta mới đánh chiếm được sau bao nhiêu lần tấn công thất bại từ ngày Pháp thuộc đến thời Mỹ. Mùi chiến trận Đăk Pet còn đang khét lẹt trên quần áo và trên thân thể mệt mỏi của những người lính. Huân được điều đi giữ chốt trên điểm cao 1062. Đây là một điểm cao “lẫy lừng” khi những người lính của cả hai phía nhắc đến Thượng Đức.

     1062 là một điểm cao cực kỳ quan trọng. Từ đây có thể quan sát toàn bộ thung lũng sông Vu Gia, đài quan sát pháo binh của ta được đặt ở đây để chỉ thị mục tiêu rất chính xác trong trận đánh vào Chi Khu Thượng Đức cũng như đánh chặn viện binh của địch và trong các trận đánh sau này.

     Sau một thời gian dài chuẩn bị chiến trường, từ việc mở đường, vận tải vũ khí đạn dược trên sông và bằng khuân vác bộ, . . . đến việc trinh sát, hạ quyết tâm chiến đấu, trận tấn công vào Chi Khu Thượng Đức được mở màn.

Sáng ngày 29/7/1974, hỏa tiễn của Sư Đoàn 324 đã đồng loạt bắn vào sân bay Đà Nẵng đồng thời với pháo giã vào Chi Khu Thượng Đức. Sáng sớm 30/7, trong khi pháo kích tiếp tục vào Thượng Đức thì các lực lượng bộ binh của Trung Đoàn 66 và xe tăng bắt đầu tấn công dọc theo tỉnh lộ 4 từ phía tây.

     Giao tranh quyết liệt, giành giật từng khu vực trong chi khu. Pháo kích cả hai bên đổ lửa xuống các trận địa. Thương vong của cả hai bên rất lớn. Đến 8 giờ 30 ngày 7/8/1974, Trung Đoàn 66 đã hoàn toàn chiếm được Thượng Đức. Đây là quận lỵ đầu tiên ta giải phóng được kể từ ngày ngừng bắn 28/1/1973.

     Trong lúc đó Trung Đoàn 29, Sư Đoàn 324 đã đánh chiếm các mục tiêu ngoại vi như Bàn Tân, Hà Nha,  . . .

     Từ trên điểm cao 1062, Huân vừa được chứng kiến bằng mắt diễn biến sôi sục của chiến trận vừa theo dõi trinh sát pháo chỉ điểm các mục tiêu trên trận địa, chỉ điểm vị trí các lực lượng địch hành quân ứng cứu trên LTL 4 (liên tỉnh lộ 4). Cảnh tượng không khác gì trận Điện Biên Phủ. Ba Mặt của Chi Khu Thượng Đức đều là núi cao do ta chốt giữ và đặt các trận địa pháo. Pháo của ta từ trên núi cao, hạ nòng bắn thẳng xuống các mục tiêu. Pháo phòng không và tên lửa phòng không vác vai đã khống chế máy bay địch làm cho việc chi viện bằng không kích của chúng gần như không có tác dụng. Tất cả các dù thả lương thực và đạn dược tiếp viện cho Thượng Đức đều không đến được tay chúng. Diễn biến trận đấu được theo dõi từ 1062 chẳng khác gì xem phim.

     Vậy là sau 8 ngày kể từ lúc mở màn, ta đã hoàn toàn thắng lợi. Huân thấy phấn khích lắm. Anh nhớ lại, trước đó mấy ngày, khi thấy Trung Đoàn 66 trày trật phá cửa mở mãi chưa được, anh đã sôi tiết mà quát lên với anh em trên chốt: “304 không đánh được thì để 324 thay đi ! Đăk Pet khó thế mà 324 chỉ mất có 1 tuần !”.

     Nhưng Huân không biết, chuyện ở Thượng Đức đâu có đơn giản và dừng lại ở đó như vậy !

(http://farm8.staticflickr.com/7160/6805078451_15260f1a85_b.jpg)

     Trên bản đồ, những vị trí chấm đỏ là một số vị trí của Trung Đoàn 29 tính đến ngày 7/8/1974. Đường 14B chạy sát phía bắc sông Vu Gia là LTL 4 cũ, đường 14B mới làm sau này có cầu qua sông Vu Gia

. . . (còn nữa)

Thật hùng tráng khi người lính được tận mắt chứng kiến thực địa - thực trạng chiến dịch lúc đó. Từ bản đồ của chú có thể hình dung ra được những gì cần thấy, cái 1062 quá hiểm. Vâng, đúng là chú Huân, ở góc độ một người lính thì không thể biết được chuyện Thượng Đức ở thời điểm đó. Có quá nhiều điều đáng bàn, đáng ngẫm và nhiều bài học kinh nghiệm đã được đúc kết lại sau này. Ở thời điểm đó, để đối phó lại "bao giờ nước sông Vu Gia chảy ngược....." thì nhiều người đã nói "quân triều đình sẽ cạo trọc đầu tụi bay". Vậy mà vẫn còn những thiếu sót không đáng có trong quá trình chuẩn bị trận đánh: công tác hiệp đồng không chuẩn, công tác chuẩn bị chiến trường chưa chu đáo, mở cửa mở bằng bộc phá liên tục chứ không phải bằng khí tài (bộ phá rào FR),... ngoài ra còn có nhiều nguyên nhân khách quan khác. Chiến thắng đã đến nhưng cái giá phải trả khá cao.

Cái bản đồ dưới này sẽ giúp hình dung các điểm cao ta chiếm để vây Thượng Đức (hơi to một chút ạ,  ;D):

               Chào các bác! Hay quá, Tranphu341 cùng ae lại được nghe, Được đọc chuyện kể của bạn TTNL về trân chiến đẫm máu Thượng Đức mà ngày xưa ae TP được nghe kể mà "rùng mình"vì chiến công hiển hách đó và cả sự hy sinh quá lớn của bộ đội mình. Như bạn Quan Cần đã nói: Đây là trận đọ sức mạnh về vũ khí, hỏa lực và quyết tâm của cả 2 phía.

                     CHÚC CÁC BÁC CÙNG GIA ĐÌNH ĐẦU NĂM MỚI CÓ NHIỀU SỨC KHỎE CÙNG NIỀM VUI CUỘC SỐNG!

.
     Chi Khu Thượng Đức nằm ngay ngã ba sông Vu Gia và sông Côn.

.
Chuyện XXX     CHUYỆN CỦA THẨM PHÚ HUÂN    (tiếp 2)

     Mất Thượng Đức vào tay Quân Giải Phóng làm cho Đà Nẵng rơi vào tình trạng nguy hiểm. Cho nên, ngày 7/8/1974 bị mất Thượng Đức thì ngày 8/8, VNCH điều động Lữ Dù 1  vào Đại Lộc để chiếm lại Thượng Đức. Mục tiêu của chúng là bằng mọi giá phải chiếm được cứ điểm cực kỳ quan trọng, điểm cao 1062. Ngày 11/8/1974, Lữ Dù 3 được điều động từ Huế vào Đà Nẵng để tăng cường phòng thủ cho Đà Nẵng.

     Điểm cao 52 nằm án ngữ ngay trên LTL 4 là mục tiêu đầu tiên lính dù đã chiếm được. Sau đó, ngày 18/8 chúng tiếp tục đánh chiếm Hà Nha. Ngay sau khi địch chiếm được cao điểm 52, rồi Hà Nha thì pháo của ta từ các điểm cao xung quanh đã bắn thẳng vào các mục tiêu đó làm cho chúng bị thương vong khá nặng nề.

                              Cao điểm 52
(http://farm8.staticflickr.com/7154/6811536259_b2e7663529_z.jpg)

     Từ Hà Nha, mũi thứ nhất của Lữ Dù 1 tiến đánh cao điểm 109 và các mục tiêu lân cận, sau đó tấn lên cao điểm 383, đồi 500. Mũi thứ hai thẳng hướng tiến từ Đại Lộc về phía 1062 theo đường dốc phân thủy mà mục tiêu đầu tiên là điểm chốt ở bình độ 500 (địch gọi là đồi B2). Các loại pháo của Sư Đoàn Dù giã tối đa vào các mục tiêu làm cho anh em tại các chốt thương vong nhiều.

     Lúc này, một số chốt trên động Thượng Đức, Trung Đoàn 31 của Sư Đoàn 2 đã thay chân cho Trung Đoàn 29. Sau khi bàn giao chốt ở cao điểm 1062, Huân được rút về Đức Tây để nghỉ ngơi, củng cố lực lượng và sẵn sàng nhận lệnh đánh chiếm lại các vị trí đã mất. 

(http://farm8.staticflickr.com/7004/6811505275_d4f4b9a3bc_b.jpg)

     Bao nhiêu ngày đã nằm trên 1062, nước rất hiếm hoi ngay cho cả việc ăn uống chứ đừng nói gì đến rửa ráy hay tắm giặt. Quần áo rách tả tơi, hôi hám, cứng quèo và vướng víu nên chủ yếu anh em trên chốt chỉ mặc quần đùi. Ngày nắng ráo, quần áo được trải lên mặt đá để phơi cho bớt mùi nặng và khét. Ngày mưa thì tranh thủ hứng nước và tắm mưa. Có đận lâu không có mưa thì chỉ có cách tắm khô. Da dẻ đã đen nhẻm vì nắng gió và lửa đạn trở nên cóc cáy chưa từng thấy.

     Huân ngâm mình dưới sông Vu Gia. Anh kỳ cọ không biết bao lâu. Đừng đám, từng mảng cứ tróc dần khỏi cơ thể, hết lớp này thì lại đến lớp khác. Thật là quá kinh khủng. Mấy chú lính vừa tắm vừa cười đùa vang động cả một quãng sông. Dường như nước là một thứ gì đó mà ta chưa biết hết được. Nước thấm dần vào cơ thể, qua từng lớp từng lớp làm cho cơn khát lâu ngày dần dần vợi đi. Nước xâm nhập vào qua da, khoan khoái vô cùng !

. . . (còn nữa)

.
Chuyện XXX     CHUYỆN CỦA THẨM PHÚ HUÂN (tiếp 3)

     Lữ Dù 1 của địch bằng mọi giá tiến chiếm điểm cao 1062. Chúng đã sử dụng tối đa pháo binh, kể cả bom napan. Sau nhiều lần trồi lên, sụt xuống xung quanh điểm cao với nhiều thương vong, đến ngày 19/9/1974, quân dù mới lần đầu tiên chiếm được 1062. Sau đó điểm cao này giành đi giật lại rất nhiều lần giữa hai bên cho đến tận giữa tháng 11/1974. Cứ bên này chiếm được thì bên kia dùng hỏa lực pháo bắn và bộ binh tiến công bật khỏi điểm cao. Không biết bao nhiêu lần như vậy cho đến khi không bên nào còn muốn giữ chốt trên điểm cao này.

    Như vậy, sau ba tháng trời giằng co trên mấy điểm chốt của 1062, quân dù cũng phải lui về căn cứ Đông Lâm nằm ở phía đông 1062 chừng 4 km. chúng chỉ còn giữ lại được cao điểm 52, nằm sát với LTL 4. Sau 3 tháng này, sức lính hai bên đều đã kiệt. Chiến sự lắng xuống cho đến khi chiến dịch mùa xuân 3/1975 của ta tràn qua toàn bộ phía tây Đà Nẵng.

     Trong thời gia 3 tháng giằng co giữa ta và địch ở khu vực động Thượng Đức, đại đội và trung đội của Huân nhiều lần được điều động đánh chiếm các điểm cao thấp trên hành lang LTL 4 hoặc làm nhiệm vụ chốt chặn trên các đường tiếp ứng của lính dù. Trung đội của Huân cũng nhiều lần phải làm nhiệm vụ vận tải vũ khí, lương thực, vận chuyển thương binh và làm nhiệm vụ chôn cất các liệt sỹ của các đơn vị bạn.

     Đầu tháng 9/74 , sau một tháng giao tranh, trung đội được điều động làm công tác tử sỹ tại “bình độ 500” (địch gọi là đồi B2). Trong đêm tối, được trinh sát dẫn đường, anh em luồn qua các vị chí chốt trên các điểm cao, xen kẽ giữa địch và ta. Hành quân luồn lách từ chập tối đến nửa đêm trung đội mới tới được vị trí được giao. Vị trí này, trước đây là một chốt của trung đoàn 29. Sau khi địch chiếm được vị trí này, chúng đã phát triển lên các vị trí điểm cao phía trên (địch gọi là đồi B1, đồi B, đồi C, đồi D và 1062).

(http://farm8.staticflickr.com/7027/6822103547_91fb91cc9b_b.jpg)

     Không chắc chắn là “chốt bình độ 500” có địch hay không. Được giao nhiệm vụ, Huân nghĩ chắc có thông tin từ cấp trên biết địch đã bỏ lại chốt này. Tuy vậy, việc trinh sát mục tiêu vẫn phải làm rất thận trọng. Gió đông thổi ù ù qua các trảng cỏ tranh hoang vắng, lờ mờ trong màn đêm. Càng vào gần điểm cao, mùi tử khí ngày càng nặng, khi phảng phất, khi nồng nặc.

     Trong các câu chuyện lan man kể lại của Huân về những nhọc nhằn hành quân mang vác nặng, đói khát, rách rưới, bẩn thỉu, cực khổ trên 1062, . . . rồi ác liệt bom pháo, cắm chốt chống trả địch tấn công, . . . rồi phản công chiếm chốt, . . . không chuyện nào anh kể lại trong trạng thái bàng hoàng như làm công tác tử sỹ lần này.

. . . (còn nữa)

Ôi bác ơi! Bác viết tiếp giùm cháu cái :( Vật quá ạ!

hehe, chú TTNL viết bài này ngắn quá. Không thỏa được sự thèm muốn được đọc của mọi người và lại vấp vào căn bệnh truyền thống của QSVN là cứ đến đoạn gần kết hay gay cấn là dừng lại, hôm sau viết tiếp. Đưa bạn đọc vào trạng thái vật vã thèm muốn mà không làm sao giải tỏa được ngoài cách dài cổ sốt ruột ngồi chờ đến hôm sau để được đọc tiếp. Mà đôi khi hôm sau cũng chưa có bài ngay để mà giải tỏa.Thế mới ức. ;D. Cháu mà là chú, cháu viết liền 1 mạch luôn để mọi người đỡ phải thúc dục mình. hehe. Nhưng nói mãi cũng không thể khác được ngoài việc lót dép ngồi hóng bài mới nên chỉ biết nói : Viết nhanh nhanh lên chú ơi! Bài sau dài hơn bài trước chú nhé. Để giải cơn khát đọc của con cháu. Cháu cũng khát quá rồi,còn hơn cả con bạc khát nước ;D

@VietPo`Lut´ : Tôi cũng đã có lần " giục" bác TichTuongNhule như bạn, nhưng bác ấy đã trả lời tôi như thế này:" Khi viết , tôi phải để tâm trí mình  sống lại vào chính cái thời điểm đó, tôi phải ở trong hoàn cảnh đó, phải có những cảm xúc lúc sự việc xảy ra thì tôi mới viết lại được chính xác những ngôn từ, lời nói, tâm tư của những người trong câu chuyện ".
Nghe xong , tôi hiểu ra rằng, sở dĩ để có những câu chuyện cuốn hút chúng ta đến
vậy, người viết đã phải có không gian, thời gian để thực sự hóa thân vào dĩ vãng, sống lại với những kỷ niệm cũ,  trở lại là anh  trinh sát TTNL tuổi hai mươi . Vì vậy, hãy cứ để bác TTNL tuổi 60 hôm nay dần trở về với những kỷ niệm thời chiến tranh , có vậy chúng ta mới có thể tiếp tục được cùng bác ấy quay trở lại cái thời hào hùng đó một cách chân thực và hấp dẫn nhất, như các phần 1,2,3,4 vừa qua.

hehe, nào có phải em không biết điều đấy đâu. Chẳng qua là em muốn động viên chú TTNL viết thêm bài thôi và cũng vì em cũng như mọi người khác khi thấy bài nào hay thì đều muốn được đọc trọn vẹn (nếu có thể) hoặc là được đọc dài dài tí. Chứ em cũng lăn qua bao nhiêu topics ở đây rồi,cũng tiếp xúc nói chuyện với các chú CCB rồi nên thừa biết là người viết phải trở về với thời trai trẻ thì mới có cảm xúc và sống lại cùng kỷ niệm thì mới ra được những bài hay hấp dẫn mọi người,mọi lứa tuổi chứ bác. Chứ viết ra không có người cổ vũ cũng dễ cụt hứng viết lắm bác ơi. Thân chào bác

@VietPo`Lut´: Tôi hoàn toàn đồng ý với bạn ! :)
Bác TTNL ơi, xin lỗi vì bọn em làm phân tâm bác.

.
     AKAVN, VietPo’Lut’, HaHoi và các anh em ạ ! Sở dĩ tôi phải dừng lại vì không viết được. Tôi bị ngộp thở (theo nghĩa đen). Vẫn vậy mà, bao giờ xúc động là cải hai mũi đều tịt ngóm, phải thở bằng mồm, thở dài liên tục để lấy dưỡng khí. Tôi dừng lại cũng là vì cứ băn khoăn, không biết có nên kể tiếp?? Sợ rằng chuyện sẽ gây phản cảm cho một số anh em. Mà, nghĩ đi nghĩ lại, Huân đã kể được với mình chuyện đó thì mình cũng có thể kể lại cho anh em khác. Dù sao, tôi xin lỗi trước, nếu làm anh em nào đó cảm thấy ghê !

--------------------------------------------------------

Chuyện XXX     CHUYỆN CỦA THẨM PHÚ HUÂN (tiếp 4)

     Cái chốt trên đồi 500 lính Dù chiếm được từ khoảng ngày 14/8/74. Ngày hôm sau, đơn vị bạn của Huân phản công, định chiếm lại, nhưng pháo của địch quá ác liệt đã làm cho họ phải rút lui, để lại một số tử sỹ trên sườn đồi. Đến nay làm công tác tử sỹ thì đã gần một tháng.

     Một lính trinh sát của tiểu đoàn, Huân và một lính cùng tiểu đội vượt lên trước nắm tình hình trên chốt “bình độ 500”. Từ chân đồi họ bò lên rất thận trọng. Được một đoạn, cậu trinh sát vấp phải một tử sỹ. Họ tiếp tục bò thẳng lên chốt. Cứ một lúc lại gặp liệt sỹ nằm đây đó trên đường tiến.

     Trong chốt không có địch. Cậu lính cùng tiểu đội quay xuống báo cáo tình hình với bê trưởng. Cả trung đội dàn hàng ngang từ chân đồi dọc lên đến điểm chốt. Hễ gặp liệt sỹ thì hai người một võng, đặt liệt sỹ vào và cáng về khu vực chôn cất của trung đoàn.

     Huân kể lại với giọng thảng thốt mặc dù kể chuyện với tôi lần này đã là lần thứ ba:

     “Ông biết không ? Hai thằng tôi, một thằng bê đầu, một thằng bê hai chân. Tôi nắm hai chân định đưa vào võng thì nhấc lên một tý bỗng thấy hẫng và tuột mất. Trong tay tôi chỉ còn lại hai cái cẳng chân. Lính chỉ mặc quần đùi mà. Đánh nhau, tôi không biết sợ. Lúc lấy tử sỹ tôi cũng không ngại gì và cũng không sợ đâu. Mùi nặng lắm mà mồm tôi thấy đắng ngắt và khô ran. Thật ! Có muốn nhổ nước miếng cũng chẳng nhổ được. Thật ! tôi không sợ người chết đâu. Bao nhiêu lần vận chuyển liệt sỹ rồi, tôi chẳng ghê đâu. Nhưng mà, khi chỉ còn nắm hai cẳng chân, tự nhiên tôi thấy rụng rời hết cả chân tay, bủn rủn hết cả người.

     Ông biết không ? Lúc tôi đưa hai cẳng chân của liệt sỹ vào võng và buông tay ra thì cái chân nó cứ dính chặt vào tay mình, gỡ mãi mới ra. Sau rồi, hai thằng tôi phải bế sốc cả người liệt sỹ mà đưa vào võng. Cầm vào cái đòn khênh thì tay mình dính chặt vào đòn khênh, tôi giằng mãi mới ra. Tôi phải chùi hai tay và đòn khênh vào cỏ mãi mới đỡ dính.  Thế mà, lúc xuống dốc, bọn tôi ngã dúi dụi, văng cả liệt sỹ ra ngoài. Rồi, lại hì hụi bốc vào.  Trung đội tôi có mười hai mười ba đứa. Đêm đó phải làm hai chuyến mới hết. Chúng tôi chỉ đưa anh em đến phạm vi của mình kiểm soát thôi, rồi, để đêm mai đưa về chỗ qui định của trung đoàn.  

     Ông biết không ? Lúc có gió còn đỡ, chứ lúc lặng gió hay gió quẩn thì mùi nặng lắm  . . . ! Được một chuyến rồi, lúc ngồi nghỉ mà cổ họng cứ khô không khốc. Mồ hôi mình lúc đó cứ dâm dấp mà lại lành lạnh chứ lị !? “

     Tôi chết lặng đi nghe Huân kể, nuốt liên tục, mà đúng là không có tí nước miếng nào. Tôi cũng không thể cất lên lời nào ngoài những tiếng thở dài liên tục của người sắp hết dưỡng khí. Hai mũi lại tịt ngóm rồi.  

    Vẫn bàng hoàng, Huân kể tiếp:

     “Ông biết không ? Chuyển xong hai chuyến, chúng tôi ngồi nghỉ thì đã gần sáng. Cha con mới lấy nước ra uống rồi ăn cơm nắm. Chùi tay một lúc vào cỏ, thế là lại bốc cơm ăn luôn. Thế mà chả thấy ghê ghiếc gì cả. Giá mà không phải chiến tranh ? Giá mà không phải đồng đội mình thì chắc tôi cũng phải ghê, chứ ông bảo?!”

     Ngớt chuyện một lúc, sau mấy đợt thở dài, Huân nói tiếp:

     “Sáng ra, nhìn tay mới thấy kinh. Một lớp loang lổ keo bám đầy hai bàn tay. Ông biết không ? Tôi phải mài vào đá mãi, hàng tuần mà cũng chả hết.” – Huân trầm giọng xuống và nói: ”Da người thành keo còn chắc hơn keo Con Voi nhiều ông ạ !” - Nói câu này, Huân quay mặt đi, dường như anh đang nấc . . . .

. . . (còn nữa)

@TTNL: cái cảm giác của Huân lúc đó hoàn toàn chính xác.
Lúc đó không còn cảm giác sợ nữa, càng không có cảm giác...xin lỗi, ghê tởm nữa. Chỉ còn tình thương đối với đồng đội đến cháy lòng. Tôi và các bác đã ở trong bối cảnh đó nên hoàn toàn có thể hiểu được. Bác cứ viết đi, đừng ngại gì hết, đừng phụ sự ủy thác của Thẩm Phú Huân!
Tôi xin trích mấy dòng trong bài tôi đã đưa lên trang Kí ức một thời hoa lửa:

Nhiều lần em đứng trước  dãy mộ liệt sĩ, em cứ thầm nghĩ, các anh nằm đây cũng có tuổi thơ êm đềm bên cha mẹ, cũng được  chăm bẵm nâng niu, cũng được  mẹ xuýt xoa thương xót mỗi khi chơi nghịch bị đau, cũng được cha nâng đỡ, che chở...  vậy mà mới vừa hết tuổi học trò là vào nơi bom đạn khốc liệt,  hy sinh mà không còn nguyên vẹn, bom đạn quân thù trộn lẫn máu thịt các anh với đất. Nhiều mộ liệt sĩ vẫn chỉ là mộ gió, nhiều mẹ liệt sĩ không biết con trai mình chết ở nơi nào. Ở  nhà chỉ một chút đau đã khiến mẹ xót, ở chiến trường đạn thù bắn tung thân mình... Ôi, toàn thấy trên bia mộ tuổi 20, Nghĩa trang đường 9, nghĩa trang Trường Sơn,  toàn tuổi hai mươi bác ơi.
 Nghẹn lòng chứ không hề có chút  phản cảm nào đâu bác TTNL ạ !

bác viết hoàn toàn đúng , keo da người dính hơn ta tưởng . chúng tôi cũng đã từng chịu không khí ấy trên đường số 7 .
Với đồng đội mình , lúc ấy muốn khóc cũng không khóc nổi . Những vết thương vỡ toang đầy giòi . Tháng 8 , mùa mưa lại càng nhiều hơn . Bác tichtuongnhule viết cảm động lắm . Dù những cảnh đó anh em mình đã chứng kiến dến bây giờ nghĩ lại , đọc lại vẫn lạnh sống lưng bác ạ .

Không phản cảm chút nào đâu chú TTNL ơi. Chỉ có những người đã trải qua chiến tranh như các chú mới miêu tả được hết sự trần trụi, tàn khốc của chiến tranh. Để lớp hậu sinh con cháu mới hiểu được hết cái giá phải trả cho hòa bình độc lập ngày hôm nay là bao nhiêu người không về nữa, bao nhiêu gia đình mất người thân và bao nhiêu bà mẹ, người vợ vẫn khắc khoải mong chờ để biết được tin con hay chồng mình đang nằm ở đâu. Để cho dân tộc ta quyết bảo vệ toàn vẹn lãnh thổ cũng như sự độc lập, tự do mà thế hệ trước đã phải hy sinh bao nhiêu người mới có được như ngày hôm nay. Đọc đến đây chỉ thấy trào lên sự thương xót, tiếc nuối mà không hề có 1 chút gì đó gọi là ghê tởm. Ai ở trong hoàn cảnh chú Huân cũng đều làm vậy và có những suy nghĩ như vậy thôi. Đồng đội của mình mà, có phải ai xa lạ đâu. Nhiều khi chính đồng đội đã hy sinh để che đạn cho mình được sống (do cháu chưa đi lính nên đấy chỉ là suy luận của riêng cháu thôi qua sách báo nên nghe thì có vẻ hơi bị sách vở. Còn sự thật thế nào thì sẽ do các chú CCB trả lời qua các dòng hồi ức trong các topics) Do vậy không có gì là phản cảm hay ghê sợ cả. Chú cứ viết tiếp đi chú ơi

Cái khốc liệt của chiến tranh đến bây giờ đã mấy chục năm trôi qua vẫn luôn luôn hiện hữu trong tâm trí những người lính chúng ta. Lần đầu tiên vào chốt giữa 1 bầu không khí đặc quánh mùi thuốc súng nhưng không thể xua đi một thứ mùi vị không thể mô tả được (lần đầu tiên ngửi thấy) nhưng linh cảm của đồng loại đó là mùi phân hủy từ những xác chết, nó cứ tởn tởn chạy dọc từ sống lưng cho tới tận ót, khi nhìn thấy tại 1 đoạn hào của c6/d2/e101 tại khu chợ Sãi (chỗ nhà lưu niệm ông LD bây giờ) chồng chất xác anh em mình chưa được vận tải mang ra bốc lên cái mùi đó thì cảm nhận ban đầu là đúng như cảm nhận. Ôi! Chúng ta bao giờ cũng có những linh cảm đặc biệt của đồng loại dù cho đó là ai, bên này hay bên kia chiến tuyến... >:(  

.
     Xin đưa bản đồ toàn cảnh từ Thượng Đức đến Đà Nẵng để thấy rõ tầm quan trong chiến lược của Thượng Đức.

(http://farm8.staticflickr.com/7162/6836151593_5810502933_b.jpg)

     Từ động Bà Nà nổi tiếng về du lịch hiện nay (đỉnh cao nhất là 1487) nhìn thẳng về phía nam là động Thượng Đức (THO THENON) mà đỉnh cao nhất là 1235. Từ 1235 đến trung tâm thành phố Đà Nẵng khoảng 28 km. Trấn được động Thượng Đức thì nhìn xuống Đà Nẵng như nhìn vào lòng bàn tay.

     Từ đỉnh 1210 của động Thượng Đức, dích xuống phía nam một chút, thấy có một đường bình độ ghi số 500. Đấy là lý do mà anh em gọi tên nó là chốt "Bình độ 500".

 Ngày đó, người dân vùng Thừa Thiên Huế nói chung là theo bên nào cũng chết bác ơi. ;D

 Nguyên văn chuyện BY em nghe kể lại từ người thân.

 Ban ngày VNCH kiểm soát, ban đêm VC làm Vương, dân chết bẹp ở giữa 2 làn đạn, người dân ở đầu vườn nhà mình thì cuối vườn lính VNCH nằm phục kích và nó chẳng ngại quay luôn mìn Claymor về hướng nhà dân, sợ nhất là lính VNCH hạ được VC trên đất nhà mình dù là cuối vườn thì coi như gia đình gặp "đại hạn", ngay xác chết của lính VC cũng bị lính VNCH mang ra "làm tiền" người dân. Họ hàng gần xa, ruột thịt, xóm giềng "tương tàn" nhau bằng đủ mọi mánh khóe cùng ăn miếng trả miếng giằng giật. Theo VNCH thì du kích hay VC cắt cổ luôn và theo VC thì lính bảo an dân vệ VNCH nó cho ra bã cả nhà. Vậy nên người dân buộc phải sống theo kiểu nhiều không. Không biết, không nói, không nghe, không gọi, không thưa, không hiểu.

 Nhưng 1 thứ phải hiểu là: Nộp tiền hoặc gạo, thực phẩm cho cả 2 phía, nếu không có thì cả 2 phía sẵn sàng nhả đạn vào nhà dân. Thanh niên mới lớn lên chưa đủ tuổi đi lính thì bị cả 2 bên giằng kéo, tên tuổi đã được chấm trong sổ Tam Tào, đi bên này thì bên kia hỏi, đi bên kia thì coi như cả nhà mày sắp lên nóc tủ. Vì vậy nhiều người, nhiều gia đình buộc phải bỏ làng bỏ xóm mà đi tìm lấy cho mình cuộc sống yên ổn, nhiều người từng nói: Thời đó muốn làm người dân sống lương thiện cũng là điều cực kỳ khó.

 Nhiều chuyện của người dân Thừa Thiên Huế sống trong thời chiến tranh ngày đó nghe đau lòng lắm bác ạ.

Cảm ơn các bác CCB đã cho thế hệ sau có được con mắt và tai nghe gần hơn để hiểu được sự tàn khốc khủng khiếp của cuộc chiến tranh này, có lẽ rất là ít gia đình Việt Nam nào trọn vẹn đi qua cuộc chiến này mà không có mất mát.

Thế hệ em gần với các CCB trong chiến tranh BGPB và BGTN và được nghe hoặc cảm nhận về nó nhiều hơn là cuộc chiến mà các bác đã trải qua. Ông cụ nhà em từ viện QY108 cuối 1967 có lệnh đi B được điều vào đội điều trị quân y tại chiến trường Trị thiên – Huế phục vụ Mậu thân 1968 giữa 1969 bị thương ra Bắc, đầu 1971 cụ lại có lệnh đi B tiếp đến đầu 1973 lại bị thương tiếp lần này nặng hơn thì ra Bắc hẳn. Mỗi lần các con hỏi không bao giờ cụ nói gì cả, em nhớ hồi bé hay rờ vào các vết sẹo cũ của cụ mà mảnh hay bi nó chạy lung tung không lấy ra được nữa (khoảng 5 hay 6 vết gì đó).

Chúc các bác mạnh khỏe, hy vọng tiếp tục được đọc của các bác !

Mẹ Việt Nam anh hùng Nguyễn Thị Thứ 9 người con hy sinh
(http://vnexpress.net/Files/Subject/3B/A2/42/97/Chan-dung-me-Thu-to.jpg)

Theo chương trình thông tin về Liệt Sĩ „Trở về từ ký ức“
Theo thống kê của Cục Người có công - Bộ LĐ-TB-XH, cả nước có trên 1,1 triệu liệt sĩ. Hiện có 318.953 mộ trong các Nghĩa trang Liệt sĩ còn khuyết danh, hoặc chưa đầy đủ thông tin. 237.297 liệt sĩ còn chưa tìm được hài cốt. Như vậy, hiện có tổng cộng 556.250 liệt sĩ (bằng ½ tổng số liệt sĩ hi sinh trong 2 cuộc kháng chiến giải phóng dân tộc) còn chưa được an nghỉ. Con số này còn có nghĩa là, 556.250 gia đình đã cống hiến con em, chồng, cha của mình cho sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc, thống nhất đất nước, còn chưa được biết người thân của mình đã ngã xuống ra sao và nằm lại ở đâu. Hơn thế nữa, rất nhiều trong số hơn nửa triệu gia đình đã biết nơi an nghỉ của liệt sĩ thân nhân, cũng chưa từng được biết liệt sĩ đã sống, chiến đấu và hi sinh vì Tổ quốc ra sao.
http://www.facebook.com/trovetukyuc
http://www.facebook.com/nhuchuahecocuochialy

Những dòng chữ làm sống lại tuổi hai mươi của bác cuốn hút quá.  Chúc bác và đồng đội cũ mạnh khỏe

.
Chuyện XXX     CHUYỆN CỦA THẨM PHÚ HUÂN (tiếp 5)

Quân ta bắn quân mình

     Trung đội Huân chuẩn bị tấn công chiếm lại một chốt bị mất trên một điểm cao ở lưng chừng động Thượng Đức. Địa hình ở đây thì anh em đã biết, đường đi lối lại cũng thông thạo rồi. Đại trưởng giao nhiệm vụ và thảo luận phương án tác chiến cùng trung đội. Phương án bí mật tiếp cận mục tiêu trong đêm rồi đồng loạt xung phong đã được lựa chọn. Các yêu cầu về hỏa lực cấp trên hỗ trợ khi cần thiết đều được chấp nhận. Nhiệm vụ được phân công cho 3 tiểu đội. Mỗi tiểu đội sẽ áp sát mục tiêu theo một hướng. Vì các tiểu đội đều có người đã chốt tại mục tiêu này trước đó nên ngóc ngách lên điểm cao này đều thuộc.

     Đêm đầu tiên, trung đội đã bí mật xuất phát từ chân núi và leo lên cách mục tiêu khoảng ba trăm mét. Lợi dụng các tảng đá hoặc khe đá, mọi người đều có chỗ ẩn nấp an toàn.
     Ngày hôm sau, dự kiến khi trời tối sẽ bò lên tiếp cận mục tiêu. Hoặc, nếu mục tiêu có mây che phủ từ lúc nào thì sẽ xuất phát sớm từ lúc đó.

    Trời chiều lòng người, khoảng 4 giờ chiều, mây trắng đã che phủ phần trên cao của động Thượng Đức và đã bắt đầu lan tới che phủ mục tiêu. Tốt rồi ! Trung đội bắt đầu tiến lên. Anh em chẳng cần phải bò mà chỉ cần chạy lom khom. Họ đã thống nhất với nhau sẽ áp sát mục tiêu và khi bắt đầu tối xẽ đồng loạt xung phong từ ba hướng theo hiệu lệnh của bê trưởng. Ai nấy đều chắc mẩm trận đánh sẽ diễn ra nhanh gọn.

    Cảnh sông Vu Gia và mây núi động Thượng Đức nhìn từ núi Am Thông
(http://farm8.staticflickr.com/7144/6846498573_3e9947b705_z.jpg)

     Từ trên một điểm cao ở phía sau, khẩu đội cối 82 của đơn vị bạn cũng đang quan sát bao quát toàn bộ khu vực động Thượng Đức. Nhiệm vụ của họ là “bắn tỉa” lính địch khi chúng di chuyển ngoài công sự. Bất ngờ họ phát hiện một toán lính đang di chuyển trên sườn núi. “Chúng” đang vận động lên núi. Chỉ một chút nữa thôi là “chúng’ sẽ khuất vào trong đám mây mù. “Bắn nhanh đi ! Khẩn trương ! . . . ”

     Phát đạn đầu tiên đã khá chuẩn, và, họ liên tiếp thả đạn vào nòng cối. . . .

     Đang vận động, bất ngờ bị bắn, mọi người tá hỏa. Ai nấy đều lăn nhào xuống, tìm nơi ẩn nấp. Đến phát bắn thứ hai thì Huân nhận ra là cối của mình ở phía sau bắn sang. Anh quát: “Cối của ta, đ . . . mẹ thằng nào bắn thế !”

     Đại trưởng đang ở cùng hỏa lực của tiểu đoàn để theo dõi trận đánh và kèm sát hỏa lực để yêu cầu hỗ trợ khi cần. Anh bồn chồn và hồi hộp nhìn anh em đang tiến đến mục tiêu. Đột nhiên thấy lính của mình bị cối bắn, anh giật mình. Thoáng nghĩ “Thế là hỏng việc . . . !”.  Rồi khi thấy thằng cối giã tiếp, anh điên tiết nhảy ngay vào khẩu đại liên đang ở gần. Quay ngược súng, anh chĩa vào “bọn cối” và nhả đạn . . .

     “Bọn cối” liền im tịt. Nhưng trận đánh phải hủy bỏ.

     Rất may không ai bị thương vong, kể cả “bọn cối”.

. . . (còn nữa)  

Chào bác TTNL
Vô cùng xúc động chuyện của bác kể về Thẩm Phú Huân đưa liệt sỹ về đơn vị. Có lẽ chỉ có những đồng đội sống chết với nhau mới làm được như vậy. Mặc dù là nhiệm vụ, nhưng thật cao quý và khâm phục bác Huân và anh em quá.
Tôi nhớ khoảng tháng 6 hay tháng 7 năm 1975, sau khi về làm nhiệm vụ quân quản tại thành phố HCM. Đơn vị tôi tổ chức vào rừng để quy tập anh em liệt sỹ về nghĩa trang. Sau khi chính trị viên đại đội 3 Quách Thanh Tiễn phổ biến nhiệm vụ, quán triệt tư tưởng cho tất cả CB-CS trong đại đội xong, đồng chí ấy bảo trước tiên là lấy tinh thần xung phong của anh em. Thì hầu như 100% anh em đều giơ tay xung phong, bản thân tôi cũng vậy, mặc dù tôi cũng sờ sợ thế nào ấy. Nhưng sau đó đại đội chỉ lấy một số người, tôi không được đi trong số đó.

Sau khi anh em hoàn thành nhiệm vụ về, một số anh em bị ốm lăm ốm lóc, tôi còn nhớ anh Ngân lính năm 1972 quê Thái Bình ốm đến nỗi rụng hết tóc. Những anh em đó hễ mỗi lần ăn cơm thấy thịt lợn hộp là không ăn cơm được. Các anh ấy kể, vì anh em hy sinh chỉ một vài tháng trước ngày 30/4 thôi, khi chôn thì quấn tăng hoặc võng để chôn, vì thế khi đưa anh em từ huyệt lên cứ lùng bùng... nhưng vì tình cảm đồng đội và trách nhiệm với đồng chí nên đã cố gắng hoàn thành nhiệm vụ.
Có thể nói rằng không có tình cảm nào cao quý hơn tình cảm của những người đồng đội cùng sống chết với nhau trong chiến hào.

Mà cũng lạ là tại sao lính mình và lính dù quần áo trang bị khác hẳn nhau mà sao lính cối lại không nhận ra nhỉ. Hay là ở cách xa nhau quá nên không nhận ra. Kể cả việc hợp đồng cũng như thông báo ngày giờ cho các đơn vị hỏa lực ở xung quanh điểm cao hay phối thuộc. Có lẽ BCH cấp C,D không tính đến trường hợp này nên lính cối cứ theo lệnh trước đây mà toong cối. Tiếc thật đấy! Nếu không quân mình đã có thêm 1 chiến công khi quân ta áp sát rồi đồng loạt xung phong. Thôi thì đành tự an ủi nhau là quân ta lẫn lính cối không ai bị thương vong vì đạn của quân mình là may rồi. Nếu không thì... ân hận lắm.

@VietPo'Lut' : Trong chiến tranh việc quân ta chiến thắng quân mình là chuyện thường ngày ở trận mà không có gì là ngạc nhiên cả đâu, nó có 1001 nguyên nhân bạn ạ, những lúc như thế chỉ có nhờ số mà thôi :-\

Việc  " quân ta đánh quân mình " không hiếm đâu nhá . Nhưng chỉ có điều lạ là ở những trường hợp đó rất ít thương vong . Hình như " hai bên " rất hiểu nhau hay sao ấy .

Ít thương vong vì được ngăn lại kịp thời mà bác.  Nếu để đến loạt chỉnh cối lần thứ 3 thì sẽ thương vong lớn

.
Chuyện XXX     CHUYỆN CỦA THẨM PHÚ HUÂN (tiếp 6 và hết)

     Liên tục tham gia hai chiến dịch Đăk Pet và Thượng Đức, trung đội Huân đã bị nhiều tổn thất. Một số anh em hy sinh và một số bị thương đã rời khỏi đơn vị. Hình như bom đạn có mắt nên đều tránh Huân. Anh chưa hề dính một mảnh nào. Ăn uống kham khổ vậy mà anh vẫn rất khỏe, một tiểu đội trưởng dày dạn, xông xáo và xốc vác. Mọi việc anh cứ làm băng băng, không nề hà bất cứ chuyện gì. Trông anh cởi trần , nước da đen ròn, cơ bắp cuồn cuộn không khác gì hình ảnh tráng sỹ Thạch Sanh trong cổ tích. Ai đã gặp Huân một lần hẳn không thể quên. Anh có khuôn mặt vuông chữ điền, cặp mắt nhìn thẳng xa xăm dường như trong đầu luôn say sưa một chuyện gì đó. Anh cười nhiều bằng mắt. Mỗi lần anh cười hai đuôi mắt hơi nheo lại, con gái chỉ có mà chết mê. Đặc biệt nhất là đôi lông mày, rất dày, rất dài và rất rậm. Nếu tổ chức cuộc thi “tu mi nam hậu” thì chắc anh sẽ lãnh vương miện.

        Mấy hôm nay được nghỉ ngơi được sau nhiều ngày làm công tác vận tải lương thực và các loại đạn khác nhau từ cối đến pháo. Trên động Thượng Đức hết ngày này qua ngày khác, tiếng đạn pháo của cả hai bên dội lửa xuống các chốt. Tiếng pháo nổ là một thứ tiếng hỗn loạn ong ong, ùng ùng, triền miên, trân trối . . .

     Được nghỉ lấy lại hơi mấy ngày thì trung đội được lệnh chuẩn bị tấn công chốt trên cao điểm 109 (có đánh dấu trên bản đồ ở phần viết trên). Huân chỉ còn nhớ trận đánh này vào khoảng nửa đầu tháng 10/1974. Điểm cao 109 án ngữ LTL 4 trên đường từ Đại Lộc vào Thượng Đức. Chốt này, hai tháng trước là một chốt của e29.

     Sau khi trung đội đã tiến đến gần chân cao điểm. Trận đánh ác liệt ngay từ đầu khi mà pháo và hỏa tiễn của ta liên hồi bắn vào điểm cao 109. Khi pháo vừa ngừng bắn thì các hỏa lực đại liên và cối 60 thi nhau dập tiếp để hỗ trợ cho bộ binh tiến lên. Rồi cối cũng ngừng bắn. đạn đại liên hai hướng bắn chéo cánh sẻ vào chốt làm cho lính địch không ngóc đầu lên được. Quân số của địch trên chốt cũng bị thương vong khá nhiều. Được hỗ trợ tối đa bằng hỏa lực, anh em bộ binh đã vận động lên đến chốt.

     Trận đánh giằng co bằng súng bộ binh trên chốt rất quyết liệt. Các hầm hào trên chốt lần lần ta cũng chiếm được, chỉ còn lại một hai hầm. Trong đó lính dù đang chống trả rất gắt. Biết không thể chống đỡ được đòn tấn công như vũ bão của các chiến sỹ bộ binh, cuối cùng pháo của địch đành bắn bao chùm toàn bộ điểm cao. Địch hy vọng sẽ gây thương vong cho ta khi anh em ta đang ở ngoài hầm và sẽ hất ta xuống khỏi điểm cao.

     Huân đang sục sạo và truy quét những đoạn hào và hầm cuối cùng. “Bỗng . . . lòe chớp đỏ . . . thôi rồi Huân ơi !”. Một trái nổ ngay trước mặt, chệch về phía phải anh một chút. Huân chạy thêm mấy bước rồi đổ xuống. “Mình bị rồi . . . !” Anh thấy trời đất tối sầm, cánh tay phải dường như tê dại không nhấc lên được. Cảm giác trối trối ở trên đầu và bên mắt phải, anh lấy tay phải sờ lên thì thấy máu đang túa ra. Vài giây sau anh không còn biết gì nữa . . .

     . . . nghe tiếng nói lao sao ở đâu rất xa: “tỉnh rồi, tỉnh rồi !”. Các tiếng nói cứ rõ dần, rõ dần. Rồi anh hơi giật mình khi có ai đó đập vào cánh tay.

     Khi nhận thức đã có trở lại anh mới biết mình bị thương năm bảy vết ở đầu và ở mắt phải, nhiều vết khác ở tay phải và ở ngực phải. Anh cũng biết được mình đang nằm ở viện của Sư Đoàn và đã nhiều ngày hôn mê bây giờ mới tỉnh dậy.

. . . (hết chuyện Thẩm Phú Huân)

 Ủa hết rồi sao ? Anh TTNL ơi ! Đọc bài của anh em đâm ra nghiện , bây giờ nghiện còn hơn là nghiện bà xã nữa !  Anh nở lòng nào anh cắt cái bụp vậy ! Mong anh tiếp tục hành quân cho đến ngày 30 tháng 4 năm 1975 luôn để anh em trong VMH đọc cho đã luôn .

@TTNL

Còn đang hồi hộp chờ xem tương lai của TPH thì đã bị cắt lại còn thêm đoạn" đã hết "ở
dưới,cụt hứng luôn.Bác hãy "bật mí" đoạn tiếp,lâu quá rồi đấy.
Cậu bạn của tôi ở 304 có đánh trận này,kể lại khi ta chiếm hoàn toàn,từ vị trí của địch nhìn hầm hào của ta rõ mồn một cho nên thương vong vì pháo địch là rất lớn và thật khó đánh.Có lẽ nó cũng xương xẩu như Hòn vượn chăng?

@nqc: Bạn phải kiên nhẫn chờ đợi vì bác ấy đang bận rộn chuẩn bị thêm chức danh cho mình từ thân phụ thành nhạc phụ.

.
     Đoàn CCB trên đ][ngf đi Quảng Trị

Ăn tối tại Phong Nha

Ăn tRưa tại Phố Châu

Chào bác TTNL,
Hay quá bác, thế này là truyền hình trực tiếp rồi. Chúc các bác đi mạnh khỏe và có một chuyến đi nhiều ý nghĩa.
Liên tục ngóng bài và ảnh phóng sự của các bác. Rất mong được cập nhật thông tin của chuyến đi.

.
     Sáng nay anh em đến thắp hương "Động Tám Cô". Sau đó đi thăm động Thiên Đường

.     Trong Động Thiên Đường

.
     Ngoài cửa động Thiên Đường

TTNL ơi, tranh thủ rẽ qua Bãi Hà xem có nhiều thay đổi không nhé.

Hôm nay ở hậu cứ, không có TTNL, mấy bác khớp chuyện sáng 29/4/74 ta đang ở đâu, mà vênh quá. Trợ lý Kim bảo qua sông rồi, Bác Tỉnh bảo chưa, Duyên, TanVinh nữa, mỗi người một trí nhớ, mà lịch sử chỉ có Một. Đấy là người trong cuộc, còn sống cả đấy. Nay mai tam sao thất bản thì biết đâu mà lần, nhỉ.

6971 nổ bừa mấy câu nhưng bị Chiến c3 bóc luôn: Lão 6971 ra quân từ 74 thì biết gì mà Nhơn Trạch với Nhơn Lươn.

và còn ý kiến nữa là đêm nay (29/4) ngủ trong Căn cứ Hải quân Cát Lái cũng là nhớ nhầm. Cánh quân đi trục đường chính ra bến phà thì đêm nay mới hành quân qua Thành Tuy Hạ tiến đến bến phà và đến rạng sáng mai tới nơi. Sáng sớm 30/4 bến phà bên kia sông và Căn cứ Hải quân Cát Lái vẫn còn địch.

Bác Tỉnh, Vinh, Duyên và mình cùng đi với cánh quân trục chính nên mấy vị không có ghi chép nhớ nhầm là bình thường, nhưng sau trao đổi thì nhanh thống nhất là sáng mai 30/4 cánh quân mới qua được bến phà, trừ tốp trinh sát vượt sông sang trước từ khoảng giữa buổi sáng, còn lại cánh quân ùn ã tại khu vực bến phà nghe tin TT DVM tuyên bố đầu hàng khi vẫn ở bên này bến phà, đến gần buổi trưa mới có phà sang bờ bên này đưa bộ đội sang sông.

Ý kiến của bác Kim không thuộc vấn đề trên, tức là cánh quân qua phà Cát Lái lúc nào ? 
Vì bác Kim, theo như bác ấy nói, đi với 4 ts C20 ( không biết là ai, mình chưa hỏi ) và 3 du kích địa phương, vượt sông Đồng Nai không phải ở khu vực bến phà CL mà ở đoạn sông dưới phía nam bến phà, lúc 3 giờ chiều 29/4 hôm nay, rồi đi ngược lên đường Một cách cầu SG 7km, nhâp được vào cuối thê đội 2 của F304, sáng 30/4 vào đến tận Dinh ĐL cùng với quân F304. Nếu vậy, bác Kim qua sông theo tốp lẻ, không phải cánh quân ở bến phà.

(http://i1194.photobucket.com/albums/aa370/phamchien2/IMG_0061.jpg)

Đề nghị tác giả chú thích. Anh em ở nhà không nhận ra một số người quen. ;D

Bác TTNL dạo này trẻ ra !  Bác lên chức nhạc phụ kê cao gối đâm lại trẻ ra mới hay chứ.
Nhân ngày Chiến thắng 30.4 -Chúc bác TTNL cùng các bác CCB 19C HN có một ngày 30.4 thật vui !

CCB chiến sĩ trinh sát C20 F325 Lê Minh ̣̣̣̣ đang thắp hương và châm thuốc viếng ngôi mộ tập thể bốn người trong đó có LS Vũ Bình bạn của bác TVprc25 tại nghĩa trang LS thị xã QT

(http://i1211.photobucket.com/albums/cc440/thaiminhhung1954/15.jpg)

CCB chiến sĩ trinh sát C20 F325 Lê Minh ̣̣̣̣ đang thắp hương và châm thuốc viếng ngôi mộ tập thể bốn người trong đó có LS Vũ Bình bạn của bác TVprc25 tại nghĩa trang LS thị xã QT

-------

Cảm ơn ae đã ghé vào NT thị xã QT thắp hương cho ngôi mộ tập thể 4 đồng đội một thời QT ác liệt 1972 của chúng ta, 4 chiến sỹ trinh sát Trung đoàn 95, SĐ 325 hi sinh ngày 10/8/1972 trong đó có Vũ Bình bạn học cùng lớp, cùng nhập ngũ 6/9/71 với tôi.

(http://img339.imageshack.us/img339/9565/img7884y.jpg)

.
     Đập Đá Đứng - Phương Thúy, con đập thủy nông mới câp nước tưới tiêu cho cánh đồng nam Thạch Hãn, cho hồ và khu Sinh Thái Tích Tường
(http://farm9.staticflickr.com/8008/7139125487_394c29f7cf_b.jpg)

Động Ông Đô nhìn từ đập Đá Đứng - Phương Thúy.
(http://farm9.staticflickr.com/8007/7139125635_3a7e1aab1d_b.jpg)

"Zoom in" Động Ông Đô
(http://farm8.staticflickr.com/7126/7139173789_7f7a00acc5_b.jpg)

.
     "40 Năm Quảng Trị & Đồng Đội"
(http://farm8.staticflickr.com/7178/7140872185_2bc8bdc2ac_b.jpg)

Bình minh Phong Nha
(http://farm8.staticflickr.com/7041/6994781304_8b4735345b_c.jpg)

Bình minh trên Đông Hà
(http://farm8.staticflickr.com/7138/7140873277_6038e5f565_c.jpg)

.
     Khu di tích "Chín Hầm", tác phẩm của "cụ" Ngô Đình Cẩn
(http://farm9.staticflickr.com/8168/6994836850_8a300a8163_b.jpg)


     Hầm số 8, Địa Ngục Trần Gian, nơi giam giữ các chiến sỹ cách mạng
(http://farm9.staticflickr.com/8016/6994835152_192ae67e92_c.jpg)

(http://farm8.staticflickr.com/7204/7140926431_6c478257d5_c.jpg)

Vài ảnh chụp Động Ông Do nhìn từ Đá Đứng-Phương Thúy phong cảnh núi rừng sông nước hữu tình quá TTNL ạ. Ai nghĩ mấy chục năm trước nơi đây là chiến trường ác liệt nhỉ. Nơi ngầm Phương Thúy có lão 6971, Hùng côn và mấy ae C20 nữa vài ngày hồi hộp phục kích bắt thám báo địch tại đây theo tin trinh sát kĩ thuật của A12, nơi chân Động Ông Do ông bạn ChiếnTrường D8E66F304 bị thương ở trận địa này năm 72...


Ở cái bãi nhô ra trong ảnh này, tôi tưởng tượng, nắng nóng QT những ngày này mà ta mắc võng đung đưa dưới những lùm cây ven sông nhớ về Quảng Trị những ngày tháng ấy nhỉ
(http://img708.imageshack.us/img708/8049/ngngdofromdistancettnl7.jpg)

Đang so sánh giữ thực địa "sau 40 năm" và bản đồ tại khu vực Khe Như lệ. Những người lính trinh sát, công binh, vận tải, bộ binh của F325 và E95 F325 đang "sống lại" những ngày tháng 40 năm trước:

tiếp ảnh

Mấy bác cựu có đến chết cũng không bỏ được nghề: "tham mưu con tác chiến",  ;D ;D ;D

TTNL ơi,

Bức ảnh Động ông Đô (hồi ấy mình hay gọi là Động Ông Do) làm mình gai hết cả người. Xúc động quá.

Hồi ấy, 1972, ở cao điểm 20 Ái Tử, rồi 108 gần Cao Hy, mình ấn tượng nhất là Động Ông Do màu máu nổi trên nền trời. Lúc nào nó cũng đập vào mắt, vào ống nhòm lính trinh sát. Hồi ấy cao điểm này thuộc phía bên kia. Mà sao bây giờ nó vẫn không xanh được như những núi đồi khác quanh đấy à?

Bạn đứng chụp từ vị trí cao nên nom Động hơi thấp. Thời ấy, lính mình toàn dưới hầm, hào nên nhìn lên thấy Động Ông Do nhô cao hẳn lên. Đến cả Đồi Tròn (105) cũng thấy cao lắm.

Hồi ấy mình không nghĩ là nước sông lại xanh như trong ảnh. Đúng ra là chẳng bao giờ thanh thản để xem nước sông quãng Đá Đứng màu gì.

.
     Ảnh quét từ Động Ông Do đến Phương Thúy, chụp từ đập Đá Đứng. Cảnh thì đẹp tuyệt vời nhưng ghép ảnh kém, chỉ được thế này thôi.
(http://farm8.staticflickr.com/7055/7147928293_bf6ca2f171_b.jpg)

Bác, một vùng sông nước đẹp nao lòng. Ảnh đẹp thế kia mà ! Có vài lỗi nhỏ thì đã sao? Khi mà chiến tranh lùi xa đến bốn mươi năm, dòng sông đã trở lại thành dòng sông quê hiền lành;  chỉ đừng ai quên bốn mươi năm trước chốn này ác liệt với hy sinh thế nào là được .

Thực ra mặt nước xanh yên bình, mênh mông ấy khác Phương Thúy xưa rất nhiều. Theo 6971 đoán (chứ chưa có dịp quay lại kể từ đêm 15/1/1973) thì đấy là do bây giờ có con đập Đá Đứng, chắc để lấy nước làm thủy lợi chứ không phải Thủy điện. Vì thế quãng sông cong hình chữ Ômêga vùng Phương Thúy nay biến thành Hồ mất rồi. Như vậy nước mới trong xanh, phẳng lặng, thanh bình như trong ảnh.

    Đập đá Phương Thúy là công trình thủy lợi đầu mối Nam Thạch Hãn, chủ yếu làm nhiệm vụ tích nước phòng lũ và phục vụ tưới tiêu cho nông nghiệp. Có như vậy vùng Triệu Phong, Hải Lăng mới có mầu xanh như ngày nay. Người dân mới có điều kiện canh tác để tự túc lương thực., nếu không có công trình này thì chỉ có đói dài.

Hồi 77, 78, em có đi trồng khoai mì ở đây ... chỉ thấy vài cái lô cốt ngầm bị phá hỏng, hoang phế ... là điều rất thường ở vùng miền trung chiến tranh ác liệt này ... nên không để ý lắm!

Chỉ để ý lâu lâu có người nhổ mì lên được bụi lớn thì chạy lại xem. Báo chí hồi đấy (báo Dân - cơ quan ngôn luận của tỉnh Bình trị Thiên) cũng thỉnh thoảng đăng hình bụi củ mì nặng vài chục kí!  ;D

Bác TTNL à,vậy là LS Quý hy sinh khi bác chưa rõ họ của anh sao?Không biết bây các anh Tư ,Quý nằm đâu?
Thời gian càng ngày càng lấy đi của ta sức lực,trí nhớ...nếu không nhanh chắc cơ hội quay vào chiến trường cũ ít dần.Ảnh chụp của bác giúp chúng em như được cùng bác đi ké chuyến vừa rồi,cám ơn bác!

     Họ tên LS Quý tôi khắc vào một tảng đá và trồng trên mộ của anh. Lâu ngày rồi nên không còn nhớ chính xác họ của anh nữa. Bạn nói rất đúng, cơ hội tìm lại hai ngôi mộ đó càng ngày càng ít dần . . .

.
     Tôi mới nhận được tin nhắn của ChiKhai1966, cho biết báo "Người Lao Động" hôm qua có đăng bài tìm thấy 9 hài cốt liệt sỹ ở Như Lệ. Nguyên văn như dưới đây :


Thứ Bảy, 12/05/2012 20:56

     (NLĐO)- Ngày 12-5, lực lượng tìm kiếm đã khai quật được 9 bộ hài cốt liệt sĩ tại khu vực nhà ông Ngô Lệnh ở thôn Như Lệ, xã Hải Lệ, thị xã Quảng Trị (tỉnh Quảng Trị).

     Trước đó, vào ngày 10-5, trong lúc đào móng làm nhà, gia đình ông Lệnh đã phát hiện nhiều tăng võng, dụng cụ y tế, sau đó họ phát hiện thêm nhiều hài cốt liệt sĩ. Sự việc ngay lập tức được gia đình ông Lệnh báo với chính quyền địa phương và Ban CHQS thị xã Quảng Trị. Sau khi kiểm tra hiện trường, ngày 11-5, lực lượng tìm kiếm liệt sĩ đã tiến hành mở rộng hố đào để tìm kiếm.
 
Nhiều di vật được tìm thấy
(http://nld.vcmedia.vn/Lm7wLGBkJ8sBF56Owg93bLRysmJWC/Image/2012/05/ls1_ed31b.gif)

Đến ngày 12-5, lực lượng khai quật đã tìm thấy 9 hài cốt liệt sĩ. Trong số 9 hài cốt tìm thấy, có 1 hài cốt được xác định là nữ. Đi cùng với các hài cốt còn có nhiều di vật như tăng võng, dụng cụ và thuốc y tế, súng AK, bi đông đựng nước, bình ắc quy, dép, nồi quân dụng, túi xách, một chiếc ví da màu đỏ có chữ ký và ghi dòng chữ “Học tập và làm theo di chúc Chủ tịch Hồ Chí Minh”...
 
 Lực lượng khai quật đang mở rộng tìm kiếm
(http://nld.vcmedia.vn/Lm7wLGBkJ8sBF56Owg93bLRysmJWC/Image/2012/05/ls2_f1c3e.gif)


Người nhà ông Lệnh thắp hương cho các liệt sỹ
(http://nld.vcmedia.vn/Lm7wLGBkJ8sBF56Owg93bLRysmJWC/Image/2012/05/ls3_05664.gif)

 
Theo thông tin ban đầu, những hài cốt liệt sĩ này có thể thuộc Sư đoàn 312, là đơn vị chủ lực chiến đấu tại khu vực đồi Chè thuộc xã Hải Lệ.
 
Hiện cơ quan chức năng và chính quyền địa phương đang tiến hành các thủ tục để di chuyển các hài cốt liệt sĩ về nghĩa trang liệt sĩ xã Hải Lệ và tổ chức lễ truy điệu.


http://nld.com.vn/2012051208563548p0c1002/dao-mong-lam-nha-phat-hien-9-hai-cot-liet-si.htm (http://nld.com.vn/2012051208563548p0c1002/dao-mong-lam-nha-phat-hien-9-hai-cot-liet-si.htm)

ÔI , đồi chè đồi mít mà mình với vưà qua cách nay chục ngày . Ngày hôm ấy Lính F325 gặp bộ hài cốt của một liệt sĩ c4D5 E95 đưa về nằm từ sáng sớm tinh mơ / Tưởng chừng như bạn ấy đang đợi những người lính E95 : Luân trắng , lê cường , Thưởng , Tuy , Mừng , Minh điếc , ...rồi các bạn mình E 101 như Tường béo , Lê Minh , Lộc , Tần ... đến thắp hương rồi mới ra đi /
Hôm nay lại nghe tin này , sẽ còn bao lần nữa chúng ta nghe thấy những dòng tin ngắn ngủi mà dài đến nửa thế kỉ , mà sự đời phức tạp hơn nhiều trang sách đã in .
Những người lính đã từng chiến đấu ở chiến trường  lại trầm ngâm trong bữa cơm chủ nhật với gia đình mình ...

Xin được thắp một nén nhang, kính cẩn nghiêng mình trước anh linh 9 liệt sĩ. Các anh sống khôn chết thiêng phù hộ độ trì cho gia chủ, cho bà con nơi các anh ngã xuống, cho anh em đồng đội mạnh chân khỏe tay đi tiếp quãng đường sắp tới. Chúng tôi luôn nhớ tới các anh.

    Hôm nay bất chợt tôi đọc: Những chuyện không thể quên- Cười ra nước mắt ( P.4), một hình ảnh 9 hài cốt liệt sỹ được phủ Quốc kỳ tại nhà ông Ngô Lệnh thôn Như Lệ xã Hải Lệ được TíchTuongNhuLe đưa tin mà tự nhiên tôi có cảm giác gai lạnh sau gáy, rồi nước mắt ứa ra-Thương quá những đồng đội của chúng ta. Không biết trong số 9 liệt sỹ ở đó có ai còn lưu giữ được cái tên của mình trong mớ những đồ vật chôn cùng họ? Cầu mong linh hồn 9 liệt sỹ ấy có đươc cái tên cho mỗi người.
    Vanthang341ht cũng như Chienc3: "Xin được thắp một nén nhang, kính cẩn nghiêng mình trước anh linh 9 liệt sĩ. Các anh sống khôn chết thiêng phù hộ độ trì cho gia chủ, cho bà con nơi các anh ngã xuống, cho anh em đồng đội mạnh chân khỏe tay đi tiếp quãng đường sắp tới. Chúng tôi luôn nhớ tới các anh".
    Và cầu mong cho linh hồn các anh sớm báo với gia đình, quê hương nơi các anh đã sinh ra, lớn lên để gia đình quê hương đỡ phải đau đáu chờ mong, tìm kiếm các anh trong thất vọng.

.
    Anh em xem bài phỏng vấn này rất hay ! Có cả cảnh Hà nội năm 1964

http://www.youtube.com/watch?v=P9H2DWSiedQ&feature=related (http://www.youtube.com/watch?v=P9H2DWSiedQ&feature=related)

Quá hay bác TTNL ạ ! Cảm ơn bác đã cho xem.

@TTNL & HH : Tôi mở ra mà không thấy gì cả

Ủa, tôi xem ké link trong bài của Mõ còn được mà.

Clip quá hay. Cảm ơn bác TTNL nhiều.

                         TQ ĐƠN PHƯƠNG CẤM ĐÁNH CÁ Ở BIỂN ĐÔNG

     Bài đăng trên VietNamNet  14/5/2012 13:02 PM

http://vietnamnet.vn/vn/chinh-tri/72138/tq-don-phuong-cam-danh-ca-o-bien-dong.html (http://vietnamnet.vn/vn/chinh-tri/72138/tq-don-phuong-cam-danh-ca-o-bien-dong.html)

Trung Quốc đã ban hành lệnh cấm đánh bắt cá ở một dải rộng lớn của Biển Đông trong vòng hai tháng rưỡi bắt đầu từ thứ tư này, Tân hoa xã cho biết.

Trung Quốc phủ nhận chuẩn bị chiến tranh ở Biển Đông
33 tàu Trung Quốc ở bãi cạn Scarborough chặn ngư dân Philippines

Một quan chức ngư nghiệp Trung Quốc cho hay, lệnh cấm sẽ bao gồm cả với bãi cạn Scarborough. Động thái này là sự lặp lại của lệnh cấm đánh bắt mùa hè mà Trung Quốc tuyên bố hàng năm kể từ 1999 ở những vùng nước mà họ tuyên bố là một phần chủ quyền của mình.

Theo Tân hoa xã, lệnh cấm có thời hạn từ 16/5-1/8 do Cục quản lý Ngư nghiệp Trung Quốc công bố và bao gồm cả đảo Hoàng Nham (cách Trung Quốc gọi bãi cạn Scarborough). Lệnh cấm này có bề ngoài là để mục tiêu bảo vệ hệ sinh thái và tài nguyên hàng hải.

Lệnh cấm sẽ có hiệu lực với cả ngư dân Trung Quốc cũng như nước ngoài, nghĩa là bao gồm cả ngư dân đến từ các nước đang tuyên bố chủ quyền ở Biển Đông. Hiện tại, căng thẳng đang leo thang giữa Manila và Bắc Kinh xung quanh vụ đụng độ ở bãi cạn Scarborough.

Theo đó, Trung Quốc sẽ tịch thu tàu thuyền, cá, dụng cụ đánh bắt của người vi phạm lệnh cấm. Ngư dân Trung Quốc sẽ bị phạt và đình chỉ giấy phép hoạt động.

Tháng 1 vừa qua, khi Trung Quốc tuyên bố lệnh cấm, Việt Nam đã lên tiếng phản đối bởi nó vi phạm chủ quyền của Việt Nam.

Hồi đầu tháng trước, Manila và Bắc Kinh đã có nhiều tranh cãi xung quanh vụ đụng độ ở bãi cạn Scarborough ở ngoài khơi tây bắc Philippines. Vụ việc bắt đầu khi Philippines cho biết, tàu hải quân của họ đã phát hiện ra 8 tàu cá Trung Quốc ở bãi cạn. Philippines cho rằng, các tàu cá đã xâm nhập và đánh bắt trái phép ở khu vực này. Hai tàu hải giám Trung Quốc sau đó đã tới khu vực, ngăn không cho hải quân Philippines bắt giữ ngư dân và để cho tàu cá rút đi.

Cả Trung Quốc và Philippines đều khẳng định bãi cạn Scarborough nằm trong phạm vi chủ quyền của mình. Bãi cạn nằm cách tỉnh Zambales của Philippines 124 hải lý và cách tỉnh Hải Nam (Trung Quốc) tới 472 hải lý.

Thái An (theo philstar)

Mời các bác nghe lại bài hát Đánh đich đáng do Ngô Sỹ Hiển sáng tác sau khi Mĩ gây ra sự kiện Vịnh Bắc Bộ ít ngày.

Đánh Đích Đáng

Sáng tác: Ngô Sỹ Hiển
Trình bày: Hợp xướng Đoàn Ca Múa Nhạc VN

Đánh đích đáng!
Đánh đích đáng!
Bọn Mỹ xâm lược phải cho chúng những đòn đau.
Đánh đích đáng!
Đánh đích đáng!
Bọn đế quốc Mỹ phải đánh cho chúng hết ngông cuồng.
Vùng biển của ta đâu có phải ao nhà của chúng.
Trời xanh của ta không cho chúng nó đến hành hung.
Quật chúng nó xuống đất,
Đuổi chúng nó ra khơi.
Dân tộc ta một dân tộc anh hùng
Toàn thế giới đứng bên ta một lòng
Đập tan âm mưu xâm lăng, tiêu diệt lũ đế quốc hiếu chiến.
Non nước Việt Nam sẵn sàng chiến đấu.
Gìn giữ đất nước.

Link bài hát: http://baicadicungnamthang.net/bai-hat/danh-dich-

Và đây là lời bình của độc giả:

Sau khi bịa đặt ra cái gọi là “Sự kiện Vịnh Bắc bộ”, ngày 5-8-1964, đế quốc Mỹ bắt đầu cho máy bay ném bom miền Bắc Việt Nam để “trả đũa”. Ngay trận thử lửa đầu tiên ấy, bộ đội Phòng không và bộ đội Hải quân Việt Nam đã bắn rơi 3 máy bay Mỹ, bắt sống 1 giặc lái. Tên “không tặc” đầu tiên bị dân quân ta gô cổ là Thiếu tá Không lực Mỹ An-vơ-rê An-va-ret. Chỉ một thời gian ngắn sau chiến công đầu này, Ngô Sỹ Hiển đã có ca khúc để đời: ĐÁNH ĐÍCH ĐÁNG. Thời đó, bọn trẻ con chúng tôi đi đâu cũng hát bô bô “Vùng biển của ta đâu có phải ao nhà của chúng. Trời xanh của ta không cho chúng nó đến hành hung”. Ngày nay tôi nghĩ, có lẽ những lời hát này phải dành cho bọn đểu cáng Trung Quốc là hợp lý nhất. Cảm ơn các bạn BQT BCĐCNT đã sưu tầm được ca khúc độc đáo này!

.
     Xin đố anh em lính Quảng Trị ! Đây là cầu gì, ở thời điểm nào ?

Cầu Hiền Lương những năm 80, giờ được khôi phục lại để làm di tích theo mẫu của những năm 50-60. Mấy cái trụ này chẳng lẫn đi đâu được TTNL ạ

Em thì lại không dám chắc lắm  ;D
Xin gửi các bác, ảnh "tổng quan khung cảnh cầu giới tuyến' thời cuối 5x, đầu 6x, sưa tầm trên mạng, để các bác nhã giám ạ  ;)

(http://i277.photobucket.com/albums/kk54/tuanbimphoto/gioituyen1957.jpg)

(http://i277.photobucket.com/albums/kk54/tuanbimphoto/Cancanhcaugioituyen.jpg)

Em cho rằng đây là cầu Đông Hà, khoảng năm 68 - 70. 
Đây ạ :

Tôi cũng nghĩ như HH, cái lô cốt chuồng cu ở đầu cầu trông giống lắm ?

Baoleo@: Bác nghi vấn đúng đấy ạ. Hai cây cầu đó khác nhau về sơ đồ kết cấu. Cầu của TTNL là dàn xe chạy trên còn của Baoleo đưa lên đúng là cầu Hiền Lương, là dàn xe chạy dưới.
Tôi cho là đáp án của HH là đúng.
Đây là ảnh gần toàn cảnh cầu Hiền Lương cũ ạ:

Cầu Hiền Lương những năm 80, giờ được khôi phục lại để làm di tích theo mẫu của những năm 50-60. Mấy cái trụ này chẳng lẫn đi đâu được TTNL ạ
[/quote]

Xin gửi các bác, ảnh "tổng quan khung cảnh cầu giới tuyến' thời cuối 5x, đầu 6x, sưa tầm trên mạng, để các bác nhã giám ạ  ;)

(http://i277.photobucket.com/albums/kk54/tuanbimphoto/Cancanhcaugioituyen.jpg)

[/quote]

Nhìn ảnh  và  So sánh 4 cái ảnh - Trước hết Kluận :

4 cái cầu  trên  4 ảnh  là khác nhau ( có thể là 1 địa điểm nhưng đã làm lại ở thời gian  khác ).  Hãy nhìn cái hệ giằng đỡ phía dưới :  Cầu gì  X thưa ,   Cầu Đông hà chữ V,  Cầu giới tuyến  X mau,   Cầu hiền lương chỉ có xà đỡ ngang .
  Nghiên cứu tiếp đi ?? ...  Chú ý thêm :  Cầu gì  có lắp đèn Cao áp  chiếu sáng và bót canh ở đầu cầu ( vùng quản lý của VNCH )

 

sau khi xem kỹ ảnh tôi đồng ý với phương án của HaHoi, vì có những chi tiết tương đối giống nhau

    Giải   :      Cầu Đông Hà   năm  1967  (    )

    (http://farm8.staticflickr.com/7084/7214000002_e208ce7c82_c.jpg)

   
      Cầu Đông hà  trong ảnh của Hahoi  để so sánh -
   
    (http://farm9.staticflickr.com/8154/7214284370_32d4f7d287_c.jpg)
   
     
     Xem  thêm  ảnh :  Xây dựng Cầu Đông hà  năm 1967
 
     http://www.flickr.com/photos/13476480@N07/6541665725/

.
     Lời giải của HaHoi và NHLc17 "chuẩn - không cần chỉnh".

     Cây cầu này chỉ rộng một làn xe chạy. Năm 1969, Mỹ xây dựng thêm một cây cầu rộng hơn, song song với cầu cũ

.
     Hoàng hôn trên sông Hương 01/5/2012
(http://farm8.staticflickr.com/7104/7219652582_0129be2f5f_b.jpg)

Ảnh chụp từ máy bay Mỹ ... ta thấy cả thành cổ và khu vực xung quanh đánh nhau ác liệt đến mức nào ...

(http://static.panoramio.com/photos/1920x1280/72252969.jpg)

Tại thành cổ ...

(http://static.panoramio.com/photos/large/72253023.jpg)

Chúng tôi sống chỉ một phần trăm các bạn chết rồi
THành cổ cứ loang  một vùng hố bom và đại bác
Xin đời sau hãy đừng quá mà đau xót
 Lịch sử của một thời nhỏ bé lắm Người ơi

Hãy nhìn kia không ảnh để cho đời
Ở đâu có một vùng bom như thế ?
Có sống sót , mà chúng tôi không thể
Kể làm sao đây chiến công đánh cổ thành ?

NHững chiến binh còn sống thanh bình
Ai biết họ có một thời " Tám mốt "
Chỉ biết có những chiều - hiền như đất
Chúng tôi tựa vai nhau dưới chân dốc Ngọc Hà

Quảng trị đã xưa - như những mối tình xa




NTL

Bức ảnh và bài thơ nếu có sớm hơn  để cho lên trang đầu của " Mây trên trời Quảng Trị " thì hay biết mấy...

Bốn mươi năm trước, nằm trong lòng bãi bom kia mà vẫn sống được. Mình thực sự phục mình quá. Hồi đó chỉ biết nhoáng nhoàng trời lửa, khói bom khét lẹt, mặt đất chao đảo, mảnh bom mảnh pháo rít rợn người nhưng cũng tưởng chỉ chỗ mình bị thôi. Nhìn không ảnh mới thấy khủng khiếp thật. Cả một vùng như một cái bánh đa vừng khổng lồ. Món bánh đa vừng của tử thần.

Sau một thời gian chắp nối thông tin- ngày 16.5 vừa qua, bác Bùi Văn Định- PGĐ Sở NN- PTNT tỉnh Bắc Cạn, nguyên TL Tham mưu của dTTG4, người chỉ huy chiếc xe thiết giáp K63 mang số hiệu 046 có nhiệm vụ đi trinh sát phát hiện địch rạng sáng 16.4.1975 trong trận Phan Rang đã về HN gặp gỡ với các anh em đại đội tăng 3 (đơn vị chủ công đánh Phan Rang ngày đó). Và điều đặc biệt là bác ý đã gặp được một chiến sĩ trinh sát của sư 325, người đã chặn xe của mình lại khi chỉ cách địch chừng vài trăm mét. Người TS đó chính là anh bạn TT-NL của chúng ta. Chuyện này đã được anh kể lại ở "Trận Phan Rang" trong tô- pix này. Bác Định cứ xuýt xoa: "Không có các ông thì có khi bọn tôi toi rồi". Dưới đây là một số hình ảnh cuộc gặp gỡ:

Ăn thì ít, uống thì nhiều và chém gió thì vô biên:

(http://i627.photobucket.com/albums/tt353/datavehu/nh4.jpg) 

Cùng nâng ly mừng hội ngộ:

(http://i627.photobucket.com/albums/tt353/datavehu/nhMinh.jpg)

Ông chủ nhà và cũng là người trong cuộc mà chả chịu kể gì cả ;D

Mấy bố Xe tăng tàu bò với nhau thôi hay mấy bố Trinh sát bờ bụi với nhau thôi thì còn bảo là Chém gió, chứ đằng này 2 đơn vị chẳng họ hàng gì nhau mà khớp chuyện sống chết, tình cờ gần bốn chục năm trước thì "xịn 100%" và quá thú vị.

Thôi thì tay TTNL vồn hay kiệm lời nên đành theo chỉ dẫn của bác Lixeta, cố mò tìm lại đoạn Trận Phan Rang. Topic của TTNL những tận 4 tập, khác gì Chưởng Kim Dung, tìm mờ cả mắt:
 
http://www.vnmilitaryhistory.net/index.php/topic,17948.10.html

     Gặp các bác lixeta, nhận xét đầu tiên của tôi là các bác ấy, rặt những người cao to hơn tôi nhiều. Hơn nữa, toàn là những bác "ăn to nói lớn" cả. Dịp này, tôi được giải đáp nhiều kiến thức chưa biết về xe tăng.

     Cả bác Định và tôi, hôm 16/4/1975, đều không ai hỏi tên nhau. Mấy bác ở trong xe thì không thấy mặt. Còn bác bắn 12,7 ly và tôi, một nửa người ở ngoài xe, có thể nhìn thấy nhau quá đi chứ. Nhưng hai tên này lại nhìn về cùng một hướng nên không thấy mặt nhau. Cho đến khi xe dừng trong thành phố Phan Rang rồi thì vẫn mải quan sát xung quanh. Rồi tôi rời xe trở về c20 không lâu sau đó. Vậy cho nên chúng tôi không nhớ mặt nhau và hoàn toàn không biết tên nhau.

     Hôm vừa rồi là lần đầu tiên biết mặt bác Định vì ngày đó bác ấy ngồi ở trong xe. Khi vào Phan Rang, Dũng và tôi (c20/f325) nhảy xuống xe ngay. Các bác lính tăng vẫn ngồi trên xe thiết giáp K63.

     Có cái rất giống nhau của những lính cựu là tranh nhau nói, rất ầm ỹ và vui vẻ.

     Ở Phan Rang hôm 16/4/1975, bốn lính xe tăng trên chiếc xe đi thứ hai bị hy sinh do địch bắn cháy xe. Hiện nay hài cốt của các anh đã được an táng tại nghĩa trang thành phố Phan Rang. Bốn ngôi mộ nằm liền nhau, tuy không có tên, nhưng trên đó đều ghi "Chiến Sỹ Xe Tăng".

     Tôi nghĩ, nếu xét nghiệm DNA chỉ 4 trường hợp này thì không khó để trả lại tên cho các anh !

Bác cho em hỏi tí, tức là vẫn chưa gặp được bác xạ thủ 12ly7 hôm đó ? Bác Định trưởng xe cũng không nhớ được là ai ạ ?

@ CỰU Lính xe tăng,

  Tôi nghĩ trước tiên  làm một cái bia chung ghi tên 4 LS, ngày hy sinh và tên đơn vị để lưu thông tin tránh thất lạc. Khi có  điều kiện tiếp tục làm xét nghiệm ADN của từng người.  Bác lixeta  có thể đề xuất cho đơn vị hay địa phương thực hiện.

Thực ra khi đánh Phan Rang ta đã áp dụng một hình thức tác chiến rất mới- đó là "tiến công trong hành tiến" nhằm đảm bảo tốc độ tiến công và chiều sâu nhiệm vụ. Một cái khó của hình thức này là hoàn toàn không nắm được tình hình địch (lực lượng, quân số, binh hỏa lực, bố trí...), chỉ nhờ mấy ông TSBB như TTNL chỉ đại khái: "nó ở chỗ kia"... Vì thế, lực lượng tiến công phải áp dụng thủ đoạn TS chiến đấu: cử 1 xe TG đi trước, chọc cho chúng bộc lộ LL rồi đánh giá tình hình, báo cáo về sau điều LL chủ yếu lên đánh. Anh Định lúc đó đang là TLTMd đang đi cùng xe chỉ huy với dt Phạm Ngọc Bảng thì được chỉ định chỉ huy xe 046 của c8 đi TS. Đột xuất như vậy nên bản thân anh Định cũng chưa thuộc mặt, nhớ tên các anh em kia.
Trận đó, nhờ tác chiến như vậy mà chiều sâu tiến công trong ngày đạt 70 km- từ Du Long đến Cà Ná.
Cũng vì vậy, công tác TB-LS không thể tiến hành bài bản và chặt chẽ được.

@TTNL: Quê cho biết thông tin về 4 mộ liệt sỹ XT ở Phan Rang đó có chính xác không? Nếu đúng là vậy chúng tôi sẽ tìm biện pháp xác định. Bốn LS đó là bt Hải, pháo hai Cát, pháo thủ Kiên, pháo hai Nhàn. Cách đây vài năm, chị của Cát vào đó tìm nhưng không được.

     Chuyện bốn ngôi mộ chiến sỹ xe tăng ở Phan Rang là tôi được nghe mấy lão xe tăng nhà bác nói hôm vừa rồi. Hình như lúc đó Lixeta đang đi TL, không có mặt. Bác cứ hỏi lại mấy lão kia thì rõ.

       Xin góp thêm  ảnh về Huế  cho thành bộ  -   Kính Mời  các " CỰU "   
       
                    BÌNH MINH TRÊN SÔNG HƯƠNG & HUẾ    ( 5 /2012  )


(http://farm8.staticflickr.com/7091/7239208640_1e27ac30ae_b.jpg)


                     ĐÊM  SÔNG HƯƠNG  &   HUẾ

(http://farm8.staticflickr.com/7077/7239208472_7d396b7f01_b.jpg)

.
     Tình cờ TràLiênTây 6971 và tôi gặp một lão nói năng hăng hái khí tiết lắm. Hỏi ra mới biết lão là quân ta.

     Rồi, hôm nay tôi bảo lão đi mười lăm bước mà làm một bài thơ kỷ niệm. Thơ của lão đây:


                    TÌNH CỜ

     Chúng tôi gặp nhau phải chăng duyên
     Nói đi kể lại lời hàn huyên
     Chuyện thời xửa xưa của người lính
     Nắm chặt tay nhau thật chân tình

     Hỏi đơn vị nào ? – E “chim lắm” (*) !
     Tri Bưu - Thành Cổ pháo như mưa
     Đu đưa hầm lắc bom khoan tới
     Như Lệ, Tích Tường ấy chuyện xưa

     Thâm tình người lính bao kỷ niệm
     Bạn nằm đâu ? Lòng vẫn day dưa . . .


                                   Người lính


(*) e95/f325

Khi Tralientay và tôi vào, đã nghe mấy cậu trẻ nằm ở 2 giường phía ngoài gióng lên: "Hai bác Quảng Trị có khách kìa". Thực ra là 2 bố dân Hà Nội cả, chắc là suốt ngày nói chuyện QT nên bọn trẻ gọi là 2 bác QT. Một tên nằm, một tên ngồi, tay cầm tờ giấy. Hóa ra đang "thẩm thơ". Hình như bài thơ vẫn chưa chín, thấy tác giả vẫn lăm lăm bút trên tay, kê giấy lên chiếc nạng gác đầu giường để viết. Thế mà bảo "đi mười lăm bước" xuất thơ! Chân vẫn băng trắng xóa, dày cộm, đi đứng gì. Hạn đúng vào năm tuổi. Đúng sáu mươi, rơi cái cưa máy, thế là nó thiến luôn vào khoeo, thấu xương. Tôi vỗ về: "May mà nó không thiến lên trên lưng lửng ngã ba". Lão cười khẹc khẹc.

TTNL bảo lão: Thế ký thẳng tên thế này à. Chắc là ký tên tác giả bài thơ, chắc là TTNL đang rủ rê lão trình làng Quân sử. Tôi có nghe nói, ai rủ được một CCB nhâp Quân sử thì được thăng 1 sao, không biết thực hư. Có lẽ đúng, vì thấy cha LXT "nhập ngũ QS" sau tôi mấy đợt mà bây giờ đã sao gạch loang loáng. Mà lão TTNL cũng dở hơi, sao gạch thật còn chẳng ăn ai nữa là sao gạch ảo do Quân sử cấp, khác gì thăng hạng cho các game thủ trong Thiếu lâm truyền kỳ trên mạng. TTNL phải giải thích thế nào là nick name. Gợi cho lão mấy cái tên rất hầm hố, lão chốt: Người lính. Tôi đùa: Lính là binh nhất binh nhì, chứ "Trả Đảng, trả lon thiếu úy" như lão nói thì là sỹ quan rồi chứ lính đâu. Lão bảo: "Lính là lính tất! Tướng cũng là lính". Yêu yêu cái lý sự cùn của lão.

Thơ kiểu thơ lính, không màu mè, lãng mạn mà ngộn ngộn kỷ niệm là chính. Tôi đang dò dẫm từng dòng thơ viết ngoáy, sửa chữa nhằng nhịt thì lão giật lấy rồi tự đọc. Hóa ra cái giọng khàn khàn rất hợp với thơ, nghe rất phê. Nom bề ngoài, nghe tán róc, chẳng thể nghĩ lão là nhà thơ. Lão bảo: Cơi nới cái nhà, thấy lục tục mấy đứa đến hỏi giấy này, giấy nọ. Lão bảo: "Nhìn mặt tao đây này. Giấy tao để ở Thành Cổ Quảng Trị, máu vào mà xem". Khiếp! Người thì xương, xương, da thì sẫm, bố ai dám đùa. Ấy vậy mà là nhà thơ. Hình như những người đen đen, như bạn tôi bên "Mặt trận Tây nguyên", đều có máu thơ, đều có giọng đọc thơ hút hồn.

Mất khối thời gian với bài thơ của lão bạn mới, bấy giờ mới quay sang hỏi lão bạn cũ. "Thế nào rồi?"  - Ổn. "Ổn là thế nào, cái u bằng rưỡi cái quả trứng đà điểu chứ có bé đâu". "Chậc, muốn xem thì đây này". Vết rạch dài cả gang tay, thế mà lão định giấu bạn bè, giấu cả vợ con, chích như trích mụn trứng cá, định trích nhanh buổi trưa, để chiều tối còn ra 19C NH. Lão này cũng đúng là "người lính" thật. Bây giờ có kết quả xét nghiệm rồi, thở phào, chứ nói thật cả tuần vừa rồi tôi cứ thắc thỏm.    

@ TTNL , 6971 :

Vào " máu và hoa " , cứ gặp mấy thằng cha TTNL ư ?  Chiến c3 ư ? 6971 ư? LXT ư ? ...là Máu luôn
        Cái chuyện trước và chuyện này của 6971 cộng cái chuyện đọc thơ đi 15 bước của cái tay QT bó bột phải gom lại thành chuyện " chép ở bệnh viện " mới được .
ông Qt 6971 ơi , hóa ra cứ thằng nào da đen đen là làm thơ nghe được à ?
- Thế thì mấy thằng nó nhẻm hẳn ở châu phi thì sao ? hóa ra nguồn gốc thơ là ở Phi châu đích thị rồi .
Mai ra 19c NH sẽ tiếp cái chuyện này nhé .

     Thì Châu Phi hay châu Á đều thuộc loại "Á - Phi - Mĩ Lalinh" cả !

Tặng nhà thơ lính tấm hình. Lần này có vẻ khá hơn

(http://farm9.staticflickr.com/8155/7476353346_839d3b07c6_z.jpg) (http://farm8.staticflickr.com/7132/7476416030_22a5024f50_z.jpg)

@TTNL: Về nhà thật rồi hả mà đã làm được ảnh rồi?

@6971: cái "vết rạch dài cả gang tay" mình thấy là gang tay con nít thôi, tức quãng 10 cm phải không?

He he , @TTNL : cám ơn bạn nhé . Trông ảnh kháu phết . Trắng hơn cả áo .

Hoá ra Luân "trắng" cũng ăn son phấn ra phết đấy nhẩy.

     Đây là bức Luân "Đen - Trắng" thật nè !

(http://farm9.staticflickr.com/8152/7484479692_3ff05e06ff_z.jpg)

@TTNL, nguyentrongluan ,

   Bức này mới  là " chuẩn "  :    Không " Đen- Trắng"  mà cũng chẳng  ăn son phấn .  Mà còn  tả  thực được lính Tây nguyên - với cái nhìn  xa xăm nhớ  về  những đồng đội ở phương xa ấy ......  và  (  còn cả các Eng nữa chứ )

Công nhận cái tay Luân trắng này trông cũng khá giai đấy chứ hả bác TTNL . Nhưng mà gặp Luân đen thì "mất điện" 

Chúc mừng Tiến sĩ vật lý TTNL ( Lê Minh) đã có 1.000 bài trên VMH và và vừa trải qua một cuộc tiểu phẫu an toàn

Bác TichTuongNhuLe !
 Trong chiến dịch Giải phóng tp Huế 3.1975 mũi tiến công của Quân giải phóng từ phía Nam tp Huế đánh hất ngược về hướng Bắc , E101 đã tiến trên dọc đường QL1 và về ngang đồn Truồi nằm bên bờ Bắc sông Truồi , 1 người lính quân giải phóng nào đó của E101 đã bắn quả đạn B41 hay B40 gì đó vào đồn Truồi của lính VNCH , vết tích còn để lại đến ngày hôm nay .
 Bác TichTuongNhuLe có biết là ai đã bắn phát đạn B đó không ? Người lính đó hiện nay còn sống không , hiện nay làm gì ? Quê anh ấy ở đâu ?
 Nhiều người dân vùng quê xã Lộc An và cả Lộc Điền huyện Phú Lộc vẫn hay nhắc lại hình ảnh người chiến sỹ giải phóng trong buổi sáng hôm đó .

 
  Đồn bốt Truồi của lính VNCH cũ nằm sát đường QL1 bên bờ Bắc con sông Truồi , di tích còn lại là cái bốt cao với vết đạn B còn để lại 1 lỗ tròn gần tháp .
 Hiện nay cả khu vực đồn Truồi đã trở thành cái chợ của xã Lộc An sau khi được tháo dỡ hàng đống mìn cùng hàng rào dây thép gai , xưa kia nơi đây địch đã tra tấn và sát hại rất nhiều chiến sỹ Cách mạng trong vùng .

Người bắn quả  B41 là chiến sỹ C7D2E101 đang còn sống tại HP , hiện đang làm bảo vệ cho 1 ngân hàng ở HP ,  quả b41 này cho hắn 1 tấm huân chương đấy !

@TTNL&jupitercocs:
Về cái lỗ đạn toang hoác ấy ai đi qua đều nhìn thấy. Bác jupitercocs lại cho biết về người bắn quả đạn đó, thật là một thông tin quý. Vậy các bác có biết tại sao lại có địa danh truồi không? (Thày TTNL xem đây là học trò trực tuyến trả bài thày nhé. Cám ơn Thày)  

Xem bài trả lời tại đây.  


 (http://donghuongphuloc.com/diendan/index.php?topic=4935.0)

Trịnh Thúc Doanh là học sinh K5 Trường Trỗi, bạn của TTNL, Trần Kiến Quốc. Riêng Quốc sau về học tại K3, Khoá 5 Trường ĐHKTQS. Có một thời ở lại trường làm cán bộ giảng dạy. Về sự hi sinh của bạn mình, Quốc có ghi chép lại bằng bài viết sau, xin đưa lên để các bác cùng đọc:


14/09/2009 07:38:37
http://bee.net.vn/channel/1988/2009/09/1720664/
 - Bạn bè cùng trang lứa tôi ở trường Thiếu sinh quân Nguyễn Văn Trỗi thời kháng Mỹ có đến chục người hy sinh ở Quảng Trị. Nhưng nằm lại Thành cổ có ba người cùng lớp: Nguyễn Lâm, Vũ Kiên Cường, Trịnh Thúc Doanh.

* Trịnh Thúc Doanh. Sinh viên K15A, khoa Chế tạo máy nhập ngũ 06/09/1971
Đơn vị chiến đấu: Vệ binh - Trung đoàn 95- Sư Đoàn 325
Anh đã hy sinh anh dũng trong chiến đấu bảo vệ Thành Cổ Quảng Trị ngày 16/09/1972
Trịnh Thúc Doanh còn mãi trong lòng Thạch Hãn, gia đình và đồng đội
Ngày 28/7, Cường anh dũng hy sinh trên tay Lê Bình; ngày 5/9 thì Lâm đi. Và, đúng ngày thứ 81 của mùa hè đỏ lửa 1972 - 16/9 -  đến lượt Doanh.

“Mẹ của Trung đoàn 95”

Vậy là các bạn ra đi đã 37 năm! Ai cũng quá trẻ - mới mười chín, đôi mươi!

Ngày 9/8  âm lịch năm ngoái, lần đầu tôi đến thắp hương cho Doanh. Bà Lê Mai, mẹ Doanh, làm sớm một ngày để con cháu về dự đông đủ. Căn hộ trong khu tập thể Viện 108 hôm ấy xanh rờn áo lính. Anh em trong E95 Sư đoàn 325 gọi bà Lê Mai là “mẹ của trung đoàn”.
Ngồi cạnh mẹ là anh em cùng lớp,  góc kia là bạn cùng sư đoàn. Chúng tôi cùng thắp những nén nhang cho Doanh. Trên ban thờ cạnh bằng “Tổ quốc ghi công” là kỷ niệm chương “Bảo vệ thị xã – Thành cổ Quảng Trị 1972” và “35 năm CCB sinh viên xếp bút nghiên lên đường chiến đấu”. Khói nhang cay sè.

Một người nhớ lại: “Bố Doanh là bạn chiến đấu với Trung đoàn trưởng Lý Long Quân nên xin phép cho Doanh vào sau một chút. Đầu tháng 7/1972, E95 vào Thành cổ thì tháng sau Doanh mới có mặt. Những ngày cuối, bom đạn càng ác liệt, anh em hy sinh nhiều.
Tối tối đổi quân ở bờ sông Thạch Hãn mà cánh rút ra lần nào cũng ít hơn cánh vào Thành. Chiến đấu ác liệt, rồi E95 chỉ giữ được mỏm sông bờ nam cuối cùng. Đêm 16/9, được lệnh rút thì Doanh hy sinh khi vượt sông Thạch Hãn. Chuyện này mình quen một người tên Toàn nắm khá kĩ…”.  
Mấy chục năm trôi qua, sau nhiều lần kì công tìm kiếm nhưng chả còn hy vọng tìm được hài cốt Doanh, mẹ Mai lấy về bọc đất đúng ở bờ Nam sông Thạch Hãn nơi con hy sinh, coi đó là hài cốt rồi làm thủ tục đưa vào nghĩa trang liệt sĩ phường Đình Công, Thanh Trì, Hà Nội.
Hôm đón Doanh về, mẹ lấy cái áo bông Doanh mặc hồi thiếu sinh quân hoá cho bạn. Tuấn Kiệt rân rấn nước mắt vừa đốt vừa kể: “Thời ở trường, hai thằng đã mặc chung cái áo này…”.

Đáy sông còn đó

Tốt nghiệp trường Thiếu sinh quân, Doanh vào học khóa 15 Cơ khí Bách khoa. Đang học năm thứ nhất thì có lệnh Tổng động viên, Doanh lên phòng Giáo vụ đăng kí. Lẽ ra chưa phải đi đợt này vì bố mẹ đang tại ngũ, nhưng lúc “nước sôi lửa bỏng” thì mẹ nào ngăn con.

Ngày 6/9/1971, Doanh cùng nhiều sinh viên nhập ngũ. Sau đợt huấn luyện,  các bạn được tăng cường cho Sư đoàn 325 của Tư lệnh Lê Kích và Chính uỷ Nguyễn Công Trang, chi viện ngay cho Quảng Trị. Cùng Doanh còn có Lê Minh, Nguyễn Lâm, Vũ Kiên Cường, Lê Bình… Lính F325 đã kiên gan bám giữ Thành cổ suốt 81 ngày đêm.

Sau này, cựu chiến binh tên Toàn đã kể lại tôi nghe những kỷ niệm cuối cùng về Doanh.
“Trịnh Thúc Doanh vào sau trong đợt đổi quân và được phân về cùng hầm với tôi và Phú. Doanh hiền lành, trẻ măng; tôi còn nhớ, mặt có ít tàn nhang. Doanh kể gia cảnh có bố đang làm việc tại Viện quân y 108...

Ngày ấy ác liệt, đạn pháo, đạn đại liên từ máy bay L19 bắn rát, 24/24 giờ không ngóc đầu khỏi hầm. Thậm chí mót tiểu cứ đái ra tay rồi hất ra ngoài. Mưa nhiều, hầm ngập toàn bùn trộn lẫn máu, rất hôi hám.
 
Lúc vào Thành cổ, Doanh mang theo hộp sữa đặc (chắc mẹ nhét vào ba lô trước khi đi). Đói quá, mấy tên lấy thông nòng AK khui hộp rồi thay nhau tu. Sữa quá đặc nên khát nước, cứ thế vục nước sông mà uống. Vậy là cả bọn đau bụng đi ngoài.

Anh em E95 kiên cường giữ được mỏm cuối cùng phía bờ sông, ba phía còn lại quân địch dần thít chặt vòng vây. Đêm 16/9 được lệnh rút, anh em từng tốp lao ra phía bờ sông. Lúc đó đã muộn. Trời tối đen.

Trong nhóm, Doanh chạy trước, tôi và Phú chạy sau. Tới sát bờ  thấy Doanh đã nhảy tòm xuống sông. Bất ngờ, một quả đạn pháo bắn đúng vào chỗ Doanh vừa xuống. Nghe nổ, theo bản năng chúng tôi lăn mấy vòng, khi thấy yên mới nhảy xuống tìm Doanh.
Hai đứa chỉ dám gọi khe khẽ “Doanh ơi!” vì địch ngay sát. Quờ quạng bơi quanh bờ mà chả thấy.
Không còn thời gian, hai thằng phải bơi vội sang sông. Thật may khi qua sông không bị quả đạn pháo nào. Sang đến nơi mới thấy pháo sáng rực trời. Cả ngày hôm sau tôi nằm trong hầm ngập nước ở Nhan Biều ngủ li bì. Có lẽ Doanh trúng đạn rồi bị cuốn trôi theo dòng. Khi ấy đang là mùa nước…”

Trong tôi chợt văng vẳng câu thơ:
                                 Đò lên Thạch Hãn ơi chèo nhẹ
                                 Đáy sông còn đó bạn tôi nằm…
                                                                       Tháng 6/2009
                                                                       Trần Kiến Quốc

Bấm vào đây để xem thêm thông tin về LS Trịnh Thuc Doanh  (https://docs.google.com/viewer?a=v&pid=gmail&attid=0.1&thid=138a8bd597a29f30&mt=application/msword&url=https://mail.google.com/mail/u/0/?ui%3D2%26ik%3D7def6e919f%26view%3Datt%26th%3D138a8bd597a29f30%26attid%3D0.1%26disp%3Dsafe%26realattid%3Df_h4u5rquy0%26zw&sig=AHIEtbTQkVbi6z4K_gxHwCqLHoCStCr7Gw)

     Tìm được trên YouTube 12 tập phim "Chiến trường Việt Nam" ("Battlefield Vietnam").
     Kịch bản:             Dave Flitton
     Thiết kế đồ họa:  Greg Moodie, Gavin Bonnar
     Đạo diễn on-line: Simon Dennis
     Đạo diễn âm thanh:  Alan Saywell
     . . . .v v . . .

     Tập 1:    Điện Biên Phủ.
     . . . .

     Tập 12:  Bắt đầu từ năm 1972   Xem ở đây: http://www.youtube.com/watch?v=Ey5SxjpM1p4&feature=relmfu (http://www.youtube.com/watch?v=Ey5SxjpM1p4&feature=relmfu)
    

.
     Mấy anh em a12 ở Phú Hội (ảnh gốc)
(http://img826.imageshack.us/img826/3765/newscan2011062014013400.jpg)

     Tặng mấy anh em ảnh đã phục chế
(http://farm8.staticflickr.com/7258/7726796950_f948b05e1b_z.jpg)

     Và, cả ảnh màu nữa nè !
(http://farm9.staticflickr.com/8293/7726722234_20ced804b0_z.jpg)

Ảnh quí lại càng quí hơn ! Anh TTNL ơi, quá đẹp ! Không lẽ nửa đêm lại gọi anh TanVinh dậy để xem. Sáng mai khối bác ngạc nhiên trầm trồ ! Trình Photoshop anh cao quá, hướng dẫn em vụ này anh nhé. Em rất thích!

Chú em HaHoi không phải gọi đâu anh vẫn thức chưa đi ngủ. Lão bạn TS C20 TTNL công nghệ ảnh hai-tếch lắm. Lão phục chế lại còn biết cả tô màu nữa, nhìn như ảnh tô màu thới bảy mươi chụp hiệu Quốc Tế Hàng Khay ấy nhỉ, anh phải thks lão đã chọn bức ảnh bọn anh làm đềmô công nghệ cao. Bức ảnh này bọn anh chụp ở làng Phú Hôi, Nhơn Trạch đầu tháng 5/75 những ngày đầu ngay sau giải phóng SG. :D

Công nhận là ảnh đẹp . Nhưng nhìn cái cung cách cầm thuốc hút của Tanvinh phải nói là điệu nghệ . Ngày xưa mình tập mãi không được kiểu cách như vậy . TTNL ơi Bữa nào nhờ lão một phát nhá .

Cái dáng ngồi và kiểu cầm thuốc của anh TV bây giờ vẫn như xưa :) .

Bác thợ ảnh TTNL ơi, làm ơn Tô màu cho nhà em với. Công xá ra 19C NH thanh toán.

@Bác 6971

Bác lại thách " nhà giầu" uống Bia rồi !

Trông ảnh hai bác, không biết ai chụp  ??? nhưng TMH đang băn khoăn nếu không phải bác trinh sát ảnh NĐD chụp thì chỉ có hiệu ảnh QT chụp thôi. Thời anh em mình lấy đâu ra ảnh chụp đẹp thế! hê hê

Bác TMH ơi, ảnh hiệu Quốc tế Bờ Hồ Thủ đô chính hiệu đó bác. Hồi đó nếu có mầu chắc cũng chỉ deux coulor : màu xanh của áo bộ đội và màu đỏ tô môi hồng thôi hai bác 6971/TTNL nhỉ  :)

     Đúng là ảnh này chụp tháng 12/1971 ở hiệu ảnh Phương Đông (Hàng Khay). Họ cứ mời chào bọn tôi làm ảnh tô màu mãi nên cuối cùng chúng tôi có ảnh màu đấy. Bác 6971 đem chuyển thành đen trắng, rồi bảo tôi tô lại cho vui thôi.

(http://farm8.staticflickr.com/7260/7738928276_bd123e9e2c.jpg)  (http://farm9.staticflickr.com/8434/7738903678_1dfcf1e4de.jpg)

Đùa một tý thôi, chứ đúng là vòng vèo: Ảnh vốn là đen-trắng, mất thêm mấy hào thì thành "ảnh màu", sau đó nhờ vi tính chuyển ngược lại đen-trắng để đố bạn mình lại tô màu.

Đúng là ảnh chụp ở hiệu ảnh Phương Đông (Hàng Khay) hay nói cho đúng hơn là chụp ở Hợp tác xã chụp ảnh Phương Đông 1, hình như ở số 5 Hàng Khay. Ít năm trước thấy ở đấy vẫn là cửa hàng vừa nhận chụp ảnh, vừa kinh doanh máy ảnh và các đồ liên quan tới ảnh. Hà Nội ngày ấy có cả chục hiệu ảnh tên là Phương Đông. Ngay góc Tràng Tiền - Ngô Quyền là Phương Đông 2. Mọi người hay chụp Quốc Tế, cũng ở Hàng Khay, hình như nhanh hơn hoặc rẻ hơn chút. Tôi thì chỉ tín nhiệm PĐ 1, bây giờ vẫn giữ được vài kiểu. 

.
     Pháo biển 203 có phải là pháo tăng tốc ?

     Những người lính Quảng Trị hẳn không quên trong dàn hợp xướng của bom pháo các loại của Mỹ, có pháo bắn từ ngoài biển vào. Hồi đó, mỗi lần đạn pháo tới đều nghe thấy hai tiếng nổ. Anh em ta đều bảo là pháo tăng tốc. Tôi cứ nghĩ mãi và thắc mắc: "Liệu có phải là tăng tốc ?"

    Tôi băn khoăn vì cho rằng như vậy không hợp lý. Đạn đang bay theo một hướng nào đó, nếu dùng động cơ tên lửa đẩy tiếp thì nghe còn hợp lý. Đằng này nó nổ đánh đùng một cái, không phải cách của tên lửa. Nếu là nổ để tăng tốc thì khó mà định hướng đúng cho đầu đạn (người ta cần một nòng pháo dài để định hướng cho đạn pháo). Hơn nữa, nếu nổ như vậy dễ kích nổ cho cả quả đạn ?!

    Pháo 203 mm (8 inch) của Mỹ được đặt trên tàu tuần dương, có tầm bắn xa 29 km với lưu tốc đầu đạn 853 m/s. Tốc độ đầu đạn 853 m/s, lớn hơn 2,5 Mach. Do đó khi đạn bay sẽ tạo ra sóng shock (sóng xung kích). Nón mach tạo ra hai lần tiếng nổ đối với người nghe. Anh em mình nghe hai lần nổ lại tưởng là pháo tăng tốc.

    Thêm nữa, vì tốc độ lớn hơn tốc độ âm thanh, nên không có chuyện nghe thấy tiếng pháo mà lăn xuống rãnh để tránh được.

     Đây là tôi xem tư liệu về vận tốc đạn pháo 203 và suy nghĩ như vậy. Xin mọi người cho ý kiến !

---
Pháo biển 203 có phải là pháo tăng tốc ?
---

@TTNL

Lâu mới thấy "tái xuất" trên VMH (tuy vẫn thường ở 19C).
Câu hỏi đặt ra rất hay.

Mình đã xem lai ở đây

http://en.wikipedia.org/wiki/8%22/55_caliber_gun#Mark_16

có tất cả các tầu của Mỹ có trang bị pháo 203mm (Mỹ gọi là 8"/55 caliber gun = pháo nòng 8 inch 55)

Chưa kịp đọc kỹ, nhưng thấy chỉ có tàu USS Chicago (CA-136) triển khai 5 lần ở Việt Nam và không thấy có lần nào ở Quảng Trị; tàu USS Newport News (CA–148) (ảnh kèm theo) có tham gia chiến tranh VN nhưng cũng không ở QT; tàu USS Hull (DD-945) bắn hàng nghìn đạn ở VN nhưng không thấy nói vào năm 1972.

Tự nhiên mình có câu hỏi: tài liệu nào khẳng định Mỹ dùng tàu bắn đạn 203mm từ biển vào QT năm 1972? Trong 2 tháng làm đài quan sát quanh thị xã (15.7-16.9.1972) mình nhớ bọn mình cũng chưa nhận ra pháo biển bắn lần nào (?), dù có nghe nói đến pháo biển. Thật ra cũng không biết pháo bắn từ đâu, loại nào,... với khả năng lúc đó (chỉ đếm được bao lần máy bay đánh ở đâu, giờ nào, pháo bắn vào đâu, bao lâu, nhiều ít,...)

Khi nào có thời gian mình sẽ tìm hiểu kỹ hơn. Nếu TTNL hay ai đấy có thể thì tiếp tục...

      Vào những ngày này cách đây 40 năm, những người lính đang nằm trong QT thì mới hiểu được các loại pháo của Mỹ
- Đầu tiên là pháo phát quang để dọn dẹp các cây cối, chướng ngại vật
- Tiếp đến pháo chơm , nổ trên cao để tiêu diệt những mục tiêu trên mặt đât
- Tiếp đến là pháo khoan để tiêu diệt những mục tiêu trong lòng đất kể cả hầm ngầm
- Tiếp đến pháo hoá học để tiêu diệt những lực lượng chui từ mặt đất lên
     Bản thân tôi đã " ăn" đủ những loại pháo này trong ngày 15,16,17/9, nếu không có những người đồng đội dày dạn kinh nghiệm thì, tôi cũng đã " mãi mãi tuổi mười tám rồi" các Bác ạ. Khi hầm tôi bị trúng pháo cả ba anh em đều bị thương, lập tức dính tiếp pháo hoá học ( hoặc một loại pháo nào đó ) làm cho con người như bị bịt hết đường thở và không thở được  trong mấy chục giây, dẫn đến có thể chết ngạt, lúc đó một người lính liên lạc của C1 D1 E 101 đã bẻ ngay một ống thuốc tiêu độc trong túi cứu thương phát cho bộ đội khi đi B ( tôi nghĩ như loại thuốc rỏ mũi bây giờ) lập tức đường thở được thông và tôi được cứu sống.
     Khi nằm bên chốt Chợ Sải nhìn sang Thành Cổ, Thị xã QT thấy pháo bắn liên tục, suốt ba ngày , mỗi lần hai quả nghe tiếng nổ đầu nòng vọng lại, kinh nghiệm của những người lính chiến cho rằng đó là pháo biển ( từ tầu bắn vào). Tôi nghĩ rằng có sự tham dự của các tầu chiến từ ngoài biển .

Có thì chắc rồi bác TTNL, bác thaiminhhung và các bác ạ.
Trong trang này thì các bác xem ở đây: http://www.vnmilitaryhistory.net/index.php/topic,24544.40.html - đạn pháo phản lực chủ động (tăng tầm) từ cỡ 127mm trở lên; Đạn này tiếng Anh là Rocket Assisted Projectile, tiếng Nga là Активно-реактивный снаряд;

Hải quân Mỹ đã sử dụng loại đạn RAP trong chiến tranh Việt Nam rồi, pháo hạm từ cỡ 127mm trở lên là có loại đạn này;

Ngoài trang này thì nhiều, trong đó có 1 site tiếng Anh: http://www.gyrodynehelicopters.com/5_inch_38_cal__gun.htm;

Về sự tham chiến đích danh của 1 tàu khu trục Mỹ tại Quảng Trị, được nói đến trong trang nhà thì các bác xem ở đây nữa: http://www.vnmilitaryhistory.net/index.php/topic,24544.50.html - đây là một khu trục hạm Mỹ (USS Preble DDG-46/DLG-15) có tham gia trận Cửa Việt đầu 1973. Nó tham chiến đợt cuối từ cuối tháng 12.1972 cho đến tận sau giờ ngừng bắn theo Hiệp định Paris.
- Tàu này dính đạn pháo bờ biển của ta ngày 24.1.1973, không biết đơn vị nào bắn trúng nó.
- Các tàu khác tham gia ở Quảng Trị trong năm 72 tìm kỹ chắc cũng có.

Trong giai đoạn 67-69 thì lục quân Mỹ còn tham chiến trực tiếp nên sự yểm hộ của Hải quân Mỹ chắc sẽ tập trung cho quân bộ Mỹ nhiều hơn.

@TTNL, TLT ,TMH
Chắc chắn các tầu chiến của Mỹ có tham gia ở Quảng trị. Khi D3 E101 chúng tôi vào Thanh hội-Tám cát-Cửa việt chiến đấu ,những ngày đẹp trời nhìn thấy cả những chiến hạm khá lớn của Mỹ vào gần bờ ,chúng quay ngang (chắc là để phát huy được hết hỏa lực ) và bắn phá . Có lần tôi thấy một đầu đạn pháo 203 không nổ nằm trên bãi cát, hướng từ biển vào. Khi d60-f304b chúng tôi vượt sông Bến hải vào bổ sung quân cho QT , đi trên đường 9 nghe rất nhiều tiếng đạn pháo bay qua cùng với tiếng nổ trên đầu ,mọi người đều nói đó là đạn tăng tốc .Hình như ở mục "hỏi nhỏ đáp khẽ" của diễn đàn cũng có nói đến việc này ,có lẽ longtrec@ hoặc bạn nào đó biết rõ hơn .

Việc tàu chiến Mĩ tham gia pháo kích tại Quảng Trị năm 1972 là có thật. Thời gian chúng tôi được tham chiến (từ cuối tháng 8/1972) đã được chứng kiến pháo hạm bắn vào đất liền: thoạt tiên nghe tiếng nổ đầu nòng ngoài biển (tiếng này nghe trầm đục) sau đó nghe tiếng rất đanh trên đầu mình anh em bảo nó bắn lên phía Cam Lộ vì bọn tôi nằm ở Triệu Phong. Còn những trận nó giã vào đội hình mình kiểu hội đồng thì chịu không phân biệt được. Thời gian sau chúng tôi chốt ở Bốn mỏm mấy thằng bọn tôi (tôi, SonTH, Dong, Thụ hai gã này dân cao đẳng sư phạm Thanh Hoá) còn xem tàu chiến Mĩ bắn vào đất liền: trong tầm quan sát của mắt thường nhìn thấy khoảng 3-4 cái tàu chiến Mĩ dọc theo dải bờ biển từ ngang Cửa Việt vào phía Nam. Bọn tôi còn ước lượng khoảng cách từ tàu vào chỗ mình đứng bằng cách đếm thời gian từ khi có chớp lửa đầu nòng tới khi nghe tiếng nổ khoảng 20 giây thế là ước tính tàu nó đậu ngoài xa mình khoảng trên dưới 7km. Về khoảng cách thì không chính xác đâu nhưng bọn tôi có thể nói là mắt thấy tai nghe tàu chiến Mĩ  tham chiến tại Quảng Trị năm 1972 và những ngày đầu năm 1973.

Cám ơn các bác đã thảo luận và đưa ra những nguồin tin để kiểm chứng.
Bây giờ đã rất rõ và các bác nghiên cứu lịch sử quân đội (?) đã chỉ ra rất cụ thể.

Từ trang bác qtdc đưa, tôi thấy tin này được nói rõ ở

http://en.wikipedia.org/wiki/USS_Preble_%28DDG-46%29

"Ngày 24.1.1973, hạm đội 7 của Mỹ báo cáo rằng các ống thủy lôi và ba ăngten của tàu Preble (DDG46, ảnh) bị phá hủy bởi pháo binh Bắc Việt khi hoạt động ở vùng biển Quảng Trị ngay phía dưới khu phi quân sự"

("On January 24, 1973, the United States Seventh Fleet reported that the Preble's torpedo tubes and three antennae were damaged by North Vietnamese artillery while the ship was operating off Quảng Trị Province just below the Vietnamese Demilitarized Zone.")

Không thấy nói tàu DDG46 có tham chiến hè 1972 không. Khi nào rỗi rãi tôi sẽ tìm hiểu và báo cáo những thằng nào đã bắn các bác vào hè đó.

Sáng nay, vừa nghe nhạc hiệu bên ĐH KT QS gọi học viên dậy tập thể dục xong một lúc thì nghe phía trước nhà có tiếng ào ào, phầm phập. Vội mở cửa rồi mở cổng ra xem động tĩnh gì, thì thấy một cụ già cầm dao quắm đang phạng lia lịa vào những lùm cây ở khu đất trước cửa. Ông cụ dọn cho bớt rắn rếp, ruồi muỗi.

Ông cụ ấy là CCB La Văn Cầu, chỉ còn một tay. Chính cánh tay này, ngày nào (19XX) ở Đông Khê đã làm nên câu chuyện lịch sử.

Lại nhớ, hôm 27/7 vừa rồi, nhân gặp mặt ở thôn, có một chị cao hứng đứng lên đọc một bài thơ chỉ mấy câu thôi để tặng bác LVCầu. Chị ấy nói rằng đấy là bài thơ chị học từ hồi lớp 3, bây giờ vẫn nhớ. Có bác nào biết bài thơ ấy không (không phải bài bút tre: Hoan hô anh LVC, ....).

 

---
có một chị cao hứng đứng lên đọc một bài thơ chỉ mấy câu thôi để tặng bác LVCầu. Chị ấy nói rằng đấy là bài thơ chị học từ hồi lớp 3, bây giờ vẫn nhớ.
---

chị ấy đọc thế này hả?


Anh La Văn Cầu
Anh Cầu ra trận
Giặc bắn què tay
Anh chặt phăng ngay
Xông lên nổ súng
Mình anh bắn trúng
Vào lỗ châu mai
Giặc chết sóng xoài
Cả đồn bị hạ
Anh Cầu giỏi quá
Được Bác Hồ khen
Anh được tuyên dương
Anh hùng quân đội

Hồi lớp 3 em cũng học thơ về người anh hùng LA VĂN CẦU ,nhưng chẳng nhớ nhiều chỉ nhớ được mỗi đoạn :

                           " .... giặc bắn nát tay
                                 anh chặt phăng ngay
                                  nhảy lên trận địa...."

Bác tralientay:
Thằng này có tham gia hè 72 khi đó nó còn là DLG-15, nhưng làm nhiệm vụ giải cứu phi công, trinh sát bờ là chính (SAR), tháng 12 năm 72 cho đến ngừng bắn theo hiệp định Paris mới là lần thi hành nhiệm vụ hỏa lực đầu tiên của nó.
Link: http://jsantori.blogspot.com/2012_04_29_archive.html

Có đấy bác ạ:
Thằng CA-148 USS Newport New này tham gia Quảng Trị hè 72 hơi bị ác. Nó có pháo 203 và đạn RAP. Nó yểm hộ cho lữ TQLC 369 giữ sông Mỹ Chánh, trước đó nó tham gia bắn phá Hải Phòng.
Link đây: http://www.uss-newport-news.com/hist/may.htm
Ngày 1.10.1972 nó bị nổ tháp pháo số 2 cũng do đạn RAP:
Link đây: http://en.wikipedia.org/wiki/USS_Newport_News_(CA-148)

Tuần dương hạm hạng nhẹ tham chiến ở Quảng Trị hè 72 còn USS Providence CLG-6, thằng này có pháo 6 inches (150 mm). Link của nó đây: http://aad.archives.gov/aad/display-partial-records.jsp?dt=842&sc=18067%2C18087%2C18090%2C18091%2C18092%2C18093%2C18096%2C18100%2C18101&cat=all&tf=F&bc=%2Csl%2Cfd&q=Providence&as_alq=&as_anq=&as_epq=&as_woq=&nfo_18067=D%2C6%2C1966&op_18067=3&txt_18067=&txt_18067=&nfo_18087=V%2C6%2C1900&op_18087=0&txt_18087=&nfo_18090=V%2C16%2C1900&op_18090=0&txt_18090=providence&nfo_18091=V%2C4%2C1900&cl_18091=&nfo_18092=V%2C4%2C1900&op_18092=0&txt_18092=6&nfo_18093=V%2C1%2C1900&cl_18093=&nfo_18096=V%2C13%2C1900&op_18096=0&txt_18096=&nfo_18100=V%2C2%2C1900&cl_18100=&nfo_18101=V%2C2%2C1900&cl_18101=&rpp=50&mtch=3477&pg=6

Khu trục hạm ở QT-72 thì còn thằng USS Waddell DDG-24,
link đây:http://www.usswaddell.com/history/ddg24/1972.html

Chuẩn. Đúng kiểu thơ cổ động ngày xưa. Nhưng sao ở quê tôi không học bài này. Chỉ có bài về ông Hoàng Hanh, ông Ngô Gia Khảm.

Kể thì cũng hơi bốc nhỉ. Mất tay phải mà lại "Xông lên nổ sung - Mình anh bắn trúng - Vào lỗ châu mai" thì nổ quá nhỉ. TTLT có nhớ tác giả hông?

 

---
Thằng CA-148 USS Newport New này tham gia Quảng Trị hè 72 hơi bị ác. Nó có pháo 203 và đạn RAP.
---

Cám ơn bác qtdc.
Bây giờ thì quá rõ rồi. Còn biết mấy tàu này những ngày nào bắn bao nhiêu đạn vào phía ta.

Sáng nay tôi phải đi họp 2 tiếng một cuộc họp không hiểu gì mấy, nên lôi VMH ra đọc, và lần đầu vào "những giai điệu của ký ức" ở chỗ văn nghệ văn gừng. Thấy được nhiều thứ hay (chưa kịp nghe) bác qtdc pốt trên đó quá.

Cám ơn bác tralientay, chẳng qua bọn đàn em chúng em hỗ trợ các đàn anh nhớ lại những ngày khốc liệt hồi xưa mà thôi.
Có mấy cái bản đồ của lính TQLC khi vào thay bọn lính dù thuần túy có tính chất quân sự, em post lên để các bác xem nhớ lại những ngày cách đây mới có 40 năm chứ mấy (cách dùng từ của phía bên kia em cứ để nguyên):

(http://i668.photobucket.com/albums/vv46/qtdc/QuangTri72_phongdo-tc-qt-01.jpg)
Phóng đồ hành quân của SĐ TQLC khi thay thế SĐ Nhảy Dù tại Quảng Trị 27/7/1972

(http://i668.photobucket.com/albums/vv46/qtdc/QuangTri72_phongdo-tc-qt-02.jpg)
Phóng đồ hành quân của Lữ Đoàn 258 tại Quảng Trị từ 29/8 đến 9/9/1972

(http://i668.photobucket.com/albums/vv46/qtdc/QuangTri72_phongdo-tc-qt-03.jpg)
Phóng đồ hành quân từ ngày 9/9/1972 đến ngày 16/9/1972

Các bản đồ này có thể save as về máy các bác và phóng lên một chút (phóng quá thì mờ tịt) được để xem các địa danh hồi xưa - thôn Đệ Ngũ, Đệ Nhị, Cổ Thành, Nhan Biều v.v.... chẳng hạn.

Đúng là ngày đó có bài thơ này, tôi cũng nhớ nhưng không biết do học chính khóa hay ở đâu, có vài khác biệt :
......
Xông lên khẩu súng
Lựu anh ném trúng
Vào lỗ châu mai
Giặc chết sóng xoài
Cả đồn bị phá
Anh Cầu giỏi quá
Được Bác Hồ khen
Anh được nêu tên
Anh hùng quân đội.
 
Có lẽ những khác biệt này nghe hợp lý hơn.
 

 BY em nghĩ chuyện anh La Văn Cầu cũng có thể có một phần của sự thật và được nhân cách hóa thêm lên trong hoàn cảnh chiến đấu.

 Chuyện ở đơn vị BY em, tất nhiên là lúc đó em chưa về đơn vị, câu chuyện được nhiều người trong cuộc ở trận đánh đó kể lại.

 Khoảng đầu năm 1978 khi ta tấn công Pốt hướng QL1 đẩy chiến tranh sang đất địch, trong một trận đánh vận động tấn công lấy chốt địch, sau màn pháo cối bắn dọn đường dìm đầu địch xuống thì lính BB sẽ vận động lên áp sát trận địa địch, lúc này là lúc đòi hỏi người lính phải nhanh nhẹn chớp lấy thời cơ một cách quyết đoán nhất khi xông vào quyết chiến điểm, chậm là địch phản công lại lúc pháo cối chuyển làn nâng tầm thì rất nguy hiểm, vì vậy người lính BB sẽ vận động rất nhanh và cũng nhanh chóng tận dụng địa hình có lợi để tránh đạn và nằm chờ pháo cối bắn là lại xung phong tiếp. Một anh lính trong C đang vận động rất nhanh vượt lên thì thấy một tiếng nổ cùng khói ở vị trí anh ấy đang vượt lên, anh em thấy anh đó dáng cứ xiêu xiêu mà chạy cố lên đầu bờ mương ngang lấy chỗ ẩn nấp, cũng phải chạy thêm đến vài chục mét thì bỗng dưng anh ấy dừng lại và hỏi: Ơ, cái chân của tôi đâu rồi. Thì ra anh ấy đạp phải mìn hơi K58 của địch, bàn chân bay mất chỉ còn chơ khúc xương phía sát bàn chân, lúc hăng máu vận động nên không kịp nhận biết của cảm giác đau đớn tột độ khi mất 1 bàn chân và mấy chục mét vận động kia của anh ấy với cái dáng nghiêng nghiêng là chạy bằng khúc xương ống liền với bàn chân. Chuyện này BY em nghe cứ tưởng chuyện đùa chiến đấu, song nhiều người ở đơn vị đã xác nhận chuyện này là có thật.

 Thêm chuyện nữa và chuyện này thì BY em lại là người trong cuộc, biết rõ từ đầu đến cuối.

 Cuối 1978 đơn vị BY em bị địch dồn lực lượng mạnh quyết đánh bật chốt, nếu C2 mất chốt thì sườn của các đơn vị thuộc 2 trung đoàn hở sườn hết, các hầm hố quan trọng trong đội hình chốt mất gần hết, anh em hy sinh, bị thương và cả bỏ chạy khoảng 50% quân số lúc đó, C trưởng chỉ huy anh em vận động tấn công lấy lại 2 hầm trung gian giữa đã mất, chỉ sau khoảng 10' chiến đấu ta đã lấy lại được 1 hầm, còn lại 1 hầm nữa chuẩn bị vận động lên lấy nốt, C trưởng vừa phát lệnh tấn công và bật người lên trên khỏi công sự giao thông hào sâu khoảng 80cm thì một quả đạn DKZ75ly nổ ngay trước mặt cách khoảng từ 10 đến 15m bật ngược trở lại công sự, suốt dọc 2 chân mảnh găm đầy và nặng nhất ở gần đầu gối trái, nguyên phần bộ hạ bùng nhùng một đống, "đạn" súng ngắn 2 viên bay tiêu mất 1 chỉ còn lại 1 viên, đầu "súng" cũng bay đi đâu mất và sau này khẩu "súng" của anh ấy phải cưa ngắn bớt nòng. Lúc đó BY em bối dối chưa biết băng bó sao cho anh ấy, lúng túng vì không biết cách băng, khi huấn luyện tân binh chẳng ai dạy cách băng cái chỗ đó thế nào, còn anh ấy thì không để ý đến mình mà luôn thò đầu lên khỏi công sự quan sát địch và giục: Băng nhanh lên để còn đánh tiếp, đánh nữa, đánh lấy lại hầm thứ 3 của trung gian giữa bằng được mới thôi. Bí quá BY em vớ lấy cái bao nylon xanh đen sẫm của cuộn băng cứu thương cá nhân Mỹ mà lồng "súng" của anh ấy vào mà buộc vội để còn đánh nhau tiếp, sau đó khoảng 10' máu ra nhiều quá nên anh ấy lả đi và ngất xỉu thì trận chiến tấn công chiếm lại vị trí cũ mới tạm dừng lại. Sau này đơn vị BY em chấp nhận mất một số hầm chốt mà chung sống không có hòa bình với lính Pốt cách nhau chưa hết một tầm ném lựu đạn.

 Qua 2 câu chuyện đó của BY em cả thấy và được nghe, khi bị thương cho dù là rất nặng nhưng không phải ai cũng giống nhau và phải lăn quay ra đó liền, lúc đang hăng máu chiến đấu thì vài trường hợp "mất" cảm giác đau đớn thể xác tạm thời lúc bị thương, chỉ đến khi trở lại trạng thái bình thường thì nỗi đau thể xác mới khiến họ cảm nhận thấy, hoặc những vết cắt của mảnh đạn nhanh quá, ngọt quá nên cũng phải một lúc sau họ mới cảm nhận được. Vì vậy trường hợp của anh La Văn Cầu ở chiến trường cũng là có thể lắm chứ, chỉ có điều BY em đang thắc mắc: Lúc đó anh LVC lấy đâu ra dao trong tình thế khẩn cấp ấy để chặt phăng cánh tay đang "lẵng nhẵng" vướng víu ấy? Tất nhiên là BY em không tin là anh LVC lúc đó có con dao găm bên người để làm được việc đó.

 Bác sauchinbaymot chắc là hàng xóm của anh LVC, bác hỏi giùm BY em chi tiết này với nhé. ;D

     Tài liệu này qtdc quí thật, chi tiết quá. Xem ra năm 1972, pháo biển bắn vào Quảng Trị nhiều nhất trong các chiến dịch Lam Sơn và Sóng Thần.

Bài thơ tôi nhớ có chi tiết khác:

Anh Cầu ra trận
Giặc bắn gãy tay
Anh chặt phăng ngay
Xông lên ổ súng
Mìn anh nổ trúng
Giữa lỗ châu mai
Giặc chết sóng xoài
Cả đồn bị hạ
Anh Cầu giỏi quá
Được Bác Hồ khen
Lại được nêu tên
 Anh hùng quân đội

Về chiến tích của anh hùng La Văn Cầu mời các bác xem trong bài viết sau: 


Gần 80 tuổi, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân La Văn Cầu vẫn khoẻ mạnh và nhanh nhẹn.
La Văn Cầu người dân tộc Tày, sinh ra tại bản Nà Thoa, xã Đình Phong và lớn lên tại bản Lũng Liêng, xã Phong Nậm, huyện Trùng Khánh, tỉnh Cao Bằng. Tháng 10-1948, ở tuổi 16, ông Cầu đã tham gia bộ đội vì căm thù bọn thổ phỉ, bọn tay sai đế quốc thường cướp phá bản làng. Ông được biên chế vào Đại đội 671 (Trung đoàn Cao - Bắc - Lạng) Sư đoàn 316. Trong câu chuyện, ông tiếc rằng mình bị thương quá sớm, không được tiếp tục chiến đấu nhiều hơn ở những chiến dịch lớn, mới chỉ được tham gia 25 trận đánh.

Trong chiến dịch Biên giới - Thu Đông năm 1950, ông được tham gia đánh trận Đông Khê. Trận Đông Khê bắt đầu diễn ra vào khoảng 6 giờ sáng ngày 16-9-1950, ta dùng quả bộc phá 12 kg tiêu diệt được một lô cốt địch trên cao điểm, với sự yểm trợ của pháo binh nhưng hoả lực của địch quá mạnh nên đến đêm ta vẫn chỉ chiếm được một phần ba trận địa. Ngày 17-9 đánh tiếp, ta và địch từ các giao thông hào, các vị trí ném lựu đạn, bắn súng giành giật nhau từng đoạn. Khoảng 10 giờ đêm 17-9, La Văn Cầu được lệnh dùng bộc phá đánh vào lô cốt lớn, trong lúc đang chuẩn bị bộc phá bên hào giao thông, ông nghe tiếng của đạn bom vang lên chát chúa rồi bị thương, ngã xuống. Khi tỉnh dậy, ông nghĩ ngay tới nhiệm vụ phải phá bằng được lô cốt, nhưng cả người ê ẩm, chỉ còn tay trái có thể cử động, tay phải đã giập nát. Ông quờ tìm quả bộc phá ôm chặt và trườn lên phía trước. Nhưng khó quá, cánh tay lủng lẳng vướng víu, La Văn Cầu nhờ Tiểu đội trưởng Nông Văn Thêu chặt giúp cánh tay bị thương.

Người Tiểu đội trưởng ngần ngại, muốn thay Cầu lao lên, nhưng Cầu khẩn khoản: Tôi đã sẵn sàng, anh khẩn trương chặt đứt cánh tay này giúp tôi. Người Tiểu đội trưởng cầm lưỡi lê hô Cầu chuẩn bị chịu đựng, sau đó chặt phăng cánh tay bị gãy của Cầu rồi băng bó lại. Lúc này, La Văn Cầu càng quyết tâm hơn. Ông ôm quả bộc phá 12 kg bằng tay trái, leo dốc, áp vào lô cốt giặc, dùng hết sức giật cả hai kíp và quay người lăn xuống dốc, chỉ thấy tiếng nổ vang lên và ngất đi.

Tỉnh lại, nghe tiếng hô xung phong của đồng đội, biết mình còn sống, muốn xông lên, nhưng sức đã kiệt. Người đồng đội trẻ Lý Văn Mưu thay ông ôm bộc phá giật kíp và lao vào lô cốt thứ hai, tiếng nổ vang lên. Lý Văn Mưu hi sinh anh dũng. Lúc này, liệt sĩ và những thương binh nặng được đồng đội và dân công hoả tuyến cáng đi, còn ông tự về trạm quân y tiền phương.

Trận đánh Đông Khê đến 8 giờ sáng ngày 19-9 mới thắng lợi, có khá nhiều đồng đội của La Văn Cầu hi sinh, bị thương, trong đó có Đại đội trưởng Trần Cừ. Sau này, tại Đại hội thi đua toàn quốc lần thứ Nhất tháng 5-1952, Trần Cừ và Lý Văn Mưu được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang và La Văn Cầu, được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang. Tổng kết chiến dịch Biên giới, Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã biểu dương chiến sĩ trẻ La Văn Cầu là một trong những "lá cờ đầu trong phong trào giết giặc lập công". Sau đó, La Văn Cầu cùng một số chiến sĩ thi đua được mời lên gặp Bác Hồ ở Chiến khu Việt Bắc.

Kết thúc câu chuyện, ông nói trong xúc động: "Hồ Chủ tịch và các vị tiền bối cách mạng ta thật giản dị nhưng anh minh, đã dẫn dắt Đảng và Nhân dân ta giành lại độc lập, tự do cho Tổ quốc. Còn chúng tôi, những người chiến sĩ, những Bộ đội Cụ Hồ chiến đấu cũng vì độc lập, tự do của dân tộc, có hi sinh xương máu cũng là những đóng góp nhỏ cho cách mạng, các anh đừng viết phóng đại về thành tích của chúng tôi. Chỉ mong thế hệ trẻ ngày hôm nay ghi nhận và phát huy thành quả cha ông đã giành lại để xây dựng đất nước đàng hoàng hơn to đẹp hơn"


Nguồn: http://nguoicaotuoi.org.vn/story.aspx?id=6446&lang=vn&zone=4&zoneparent=0

@ tichtuongnhule:Tôi còn nhớ năm 1972 ở Quảng trị, lính ta bị pháo địch dữ dội lắm.Ngày đó bọn địch có bãi pháo Đồng tâm(nam Mỹ chánh) bắn phá rất dữ dội vào khu vực từ bờ sông Lai phước trở vào. Đặc biệt là khu vực thành cổ và xung quanh thị xã. Tôi đã dính đạn bọn này hút chết ngay đoạn thôn Hà xá, chỗ qua đường tàu một chút.Còn cả pháo biển nữa. Loại này bắn vào tận khu vực phía Tây như Cùa, Ba gơ...Những ngày đẹp trời, nhìn lên trời có thể thấy rõ các vệt khói của đạn pháo tăng tốc theo đường dốc xuống đất. Và nghe thấy tiếng nổ tăng tốc của pháo.
Pháo biển còn một loại nữa, cỡ đạn chắc nhỏ hơn pháo 203( tôi căn cứ vào hố đạn nổ trên mặt đất) mà chúng hay bắn dọc các đường tăng, đường mòn mà lính ta hay đi.Sau 16-9-72, khi rút ra Ba gơ, thì dọc các đường tăng, đường mòn từ miền Tây rất hay bị loại pháo nhỏ này bắn. Chúng bắn rất chính xác. Cứ căn theo đường mà bắn. Khi rời rạc, khi liên tục...

.
     Một số anh em trong buổi gặp mặt 41 năm ngày 6/9/71
(http://farm9.staticflickr.com/8298/7943467388_72e5766a2c_c.jpg)

tóc bạc da mồi hết cả rồi !

Theo thống kê của Ban liên lạc riêng về tóc của những người trên ảnh thì:
Bạc và nhuôm nhuôm: 38%
Nâu và hung (Nhuộm): 47%
Hói: 32%.
Đen xịn: 2.8%.

Thưa bác 6971:
Như vậy quả thực là sự may mắn . Vì trong lứa lính Sv ta nói chung là bình thường, còn có 2'8% là không bình thường thôi . may, may cho anh em nhà mình

Chuyện thật của tôi về pháo biển.
Lúc đó bon tôi được biên chế vào c10-D6-E88 rồi và đang hành quân từ hậu cứ vào hướng thị xã QT.chúng tôi đi dọc bờ sông (không biết  là sông gì, có phải là Thạch Hãn không )thì thấy có rất nhiều xe tăng của ta nằm dưới hầm chìm dưới mặt đất. Đang đi bỗng nghe nhiều tiếng nổ trên không rồi có tiếng hô to "pháo địch,nằm xuống"Chúng tôi toàn lính mới tò te hoảng quá nằm vội xuống,tôi được cái balo nặng dúi thêm cho thế là mồm cạp đất.Nhưng không thấy đạn pháo nổ  quanh đâu lên lại lồm cồm dậy đi tiếp ,và mấy anh lính tăng gần đó mới nói cho hay đó là pháo biển tăng tốc nó bắn đi đâu đó,Đấy kỷ niệm đầu tiên của ngày ra trận gắn với pháo biển là như vậy.Nơi ấy theo tôi còn cách thị xa khoảng 5-7km gì đó bởi chúng tôi còn đi tiếp đến tối mới vượt sông mà sau này cũng mới biết bến vượt  đó là Tích Tường-Như Lệ .
Vậy là có pháo biển bắn vào còn tăng tốc hay không thì có lẽ là không như phân tích của các bạn .

.
(http://farm7.staticflickr.com/6116/6285085770_ac099940aa_b.jpg)

(http://farm7.staticflickr.com/6227/6284565367_88e7b264ca_b.jpg)

(http://farm8.staticflickr.com/7091/7004734720_4775ea1a78_b.jpg)

(http://farm9.staticflickr.com/8165/7418229480_555672bb40_b.jpg)

(http://farm8.staticflickr.com/7247/7452319322_4824393e5d_b.jpg)

                          Căn cứ Dốc Miếu 1967
(http://farm9.staticflickr.com/8461/7982065220_60ba35b3a3_b.jpg)

                          Căn cứ Cồn Tiên
(http://www.foxco-2ndbn-9thmarines.com/ConThienFSB.gif)

Tự dưng hôm nay đi đường chợt nghĩ đến bài pháo tăng tốc của bác TTNL, em cho là không thể có được pháo tăng tốc khi được bắn từ một khẩu canon. Thậm chí pháo phản lực kiểu cachiusa hay rocket cũng không thể nổ hai lần theo nguyên tắc vượt qua bức tường âm thanh được. Động năng của viên đạn khi ra khỏi nòng x mét đã phải giảm bởi lực hút trái đất nên không thể còn gia tốc phá bức tường âm thanh gây tiếng nổ nữa. Còn nếu viên đạn có hai tầng đẩy thì càng không phải , đạn pháo mà nổ hai lần thì không thể giữ đúng hướng bắn được nữa. Thế nên có thể nếu có nổ hai lần thì chỉ có thể là tên lửa hai tầng đẩy và có điều khiển chăng?

Mõ nhắn trên VHM: Thứ 7 này (hôm qua) ra 19C họp bàn tổ chức về thăm Đạo Đức (nơi nhập ngũ 1972), Hương Canh (một thời sơ tán của ĐHXây dựng), viếng nghĩa trang trận bom 72 đánh trúng trạm xá DHXD. Khốn nỗi, cả tuần chỉ đôi lúc lướt qua VHM chứ cũng chẳng đăng ký nên chẳng biết có trát của Mõ. Mõ quan liêu kiểu này thì chỉ có Mõ làng, mõ xóm, chứ mõ chiến đấu, mõ hợp đồng quân binh chủng thì toi đặc.

Tối qua ở 19C NH đã "tiền trạm" ngay với đầu cầu Hương Canh rồi. OK. Sáng chủ nhật tập trung nhà Mõ, ăn phở khuyến mại trà đá nổi tiếng ở gần nhà Mõ rồi xuất kích. Điểm đến đầu tiên là Đạo Đức. Nhưng xã Đạo Đức trải dọc sông Cà Lồ, dài lắm, có ai nhớ chỗ nào không, thôn nào không, nhà ai không? Mộ Đạo - Nhân Vực, Thượng Đức - Bảo Đức -  Yên Lỗ, Kếu, Kiền, ... Bây giờ Đao đức đổi mới lắm. Có đại bản doanh của Vinaline, Thép Việt Đức VG, ... khó tìm chõ ngày xưa vẫn hay buộc 2 con trấu với cái kẻng lắm. Nhớ kiểu TMH: Cứ qua cầu Hương Canh rẽ trái, đến chỗ nhà thờ thì ... binh địa Bó tay. Qua cầu HC rẽ Trái thì ra Lồ, theo bờ sông quay về Chèm rồi lên Thanh Tước, qua cầu Tiền Châu rẽ vào Đạo Đức, chiều tối mới đến được, mà ở Đạo Đức chưa xây nhà thờ nào vì chưa có ai đi đạo. Ở Đạo Đức chỉ có nhà Truyền Thống xã thôi.

Tối về, rủ vợ đi cùng, một công đôi việc. Vợ tròn mắt: "Thế anh bảo Bác Cả chuyển ngày giỗ Bà à?". Úi chết, quên, không phải chủ nhật mà là thứ Bảy, 6/10. Ai nhớ nhầm như 6971 thì sửa lại lịch ngay nhé.

Tối qua, hội 19C NH về hết, 3 thằng Xê 20 ngồi lai rai khá lâu. Đồ nhậu hết, nhưng còn húng rất nhiều. Mà lục thập cả rồi, ăn được mấy. Tôi bảo: Rụng mất 4 cái răng rồi, lung lay 4 cái nữa, thì tay trinh sát SG bộp cho câu: "Ông rụng 4 cái chứ tôi chỉ còn 4 cái". Nom có vẻ thật.

Ơ chết, định tán róc ở trang của Mõ, lại mở nhầm trang của TTNL. Hì hì.  

.
SỔ TAY TRONG BA LÔ "HÙNG CÔN"

     Chiều thứ bảy 3/11/2012, câu lạc bộ 19C Ngọc Hà rất đông. Lâu lắm Đỗ Ngọc An mới lại ra cùng chúng tôi.
An là cựu SV K15 DHXD, CCB c17/e101/f325. An Khoe, hôm qua lục lọi đống hồ sơ giấy tờ, tình cờ tìm thấy một quyển sổ tay. Một cuốn sổ ghi chép cũ chừng 40 năm rồi. Một cuốn sổ tay trong ba lô của người lính chốt Quảng Trị. An nhận ra đây là cuốn sổ của Nguyễn Văn Hùng, người mà anh em thường gọi là "Hùng Côn". Người từng là nhân vật số 1 của tiểu đội 1, trung đội 1, tiểu đoàn 1, trung đoàn 1 của sư 325 những ngày chốt ở Chợ Sãi năm 1972, gần khu vực "Nhà Tưởng Niệm Cố Tổng Bí Thư Lê Duẩn" bây giờ.

     Bốn mươi năm rồi cả hai người đều không còn nhớ. Ai nấy trong câu lạc bộ đều thấy nó là một kỷ vật rất hay. Tôi chụp vội, mạnh dạn đưa lên đây để anh em hiểu sự lãng mạng của lính sinh viên những ngày tháng ác liệt đó.

(Bìa)
(http://farm8.staticflickr.com/7123/8156915299_a27b5d35a7_z.jpg)

(http://farm9.staticflickr.com/8210/8156949820_0c2b3bd378_z.jpg)   (Trang 1)

.
SỔ TAY TRONG BA LÔ "HÙNG CÔN"

     (Trang 2 & 3)
(http://farm9.staticflickr.com/8068/8160561004_a6f31de3a8_c.jpg)

Thời ấy hầu như trong hành trang của các cô cậu học sinh, sinh viên đều có cuốn sổ nhỏ để ghi chép lại những lời hay ý đẹp của các danh nhân cũng như các câu châm ngôn nổi tiếng. Sự lãng mạn này đã cùng chúng tôi vào trận và có những khi ngẫm lại mới thấy những lời có cánh này đã giúp ta rất nhiều trong những ngày tháng gian khổ của chiến tranh.

        Chào cá bác! Cái thời xa xưa của chúng mình ấy ai cũng có cuốn sổ tay, ghi nhật ký, ghi những lời lưu bút khi chia tay. Ghi những lời hay ý đẹp của các vĩ nhân trên thế giới như : Học, học nữa, học mãi. Càng học càng thấy mình dốt ( LÊ NIN) Hay nói về cái đẹp thì: Cái đẹp bên ngoài chỉ là cái áo khoát cho cái đẹp bên trong ( QUÊN TÁC GIẢ) ;D ;D ;D

        Tranphu341 hồi đó cũng có một cuốn sổ nhỏ, cũng ghi đầy các nội dung như thế. Rồi khi ngày 13/4/75 trên đường hành quân trong chiến dịch Hồ Chí Minh tại khu vực đập Mã Đà Tỉnh Phước Long thì bị máy bay đánh suốt 5 h đồng hồ. Ba lô của Tranphu cũng bị bom mất tiêu và quyển sổ đó cũng cùng chung số phận. Lúc đó Tranphu nghĩ thôi của đi thay người. Bây giờ mới thấy tiếc. hu..hu..

       

.
     ANH THÊM

     Hai lần c20/f325 gặp mặt, vẫn chưa tìm thấy một đồng đội ở ngay Hà Nội. Anh là Nguyễn Thế Thêm.

     Thật là vô lý ! Nhiều đồng đội ở xa như anh Ánh ở Ninh Thuận, anh Thời ở Quảng Nam, rồi các đồng đội ở Vũng tàu, Sài Gòn, Lào cai, Thái Nguyên, Thanh Nghệ Tĩnh,  . . . . đều bay về đây để gặp gỡ anh em. Vây, Nguyễn Thế Thêm, ngay ở Đông Anh thì lại không tìm ra.

     Anh Thêm đi lính năm 67, đã đánh nhau ở đường 9 nam Lào, đánh nhau ở Tà Cơn - Khe Sanh. Năm 71 anh ra "luộc quân" ở Sơn Tây, rồi được điều về c20 tháng 10/1972. Lúc đầu anh làm bê trưởng b1 của tôi, đến 1974 lên đại đội phó.

    Cuối năm 74, anh chuyển về làm huấn luyện ở mặt trận B5. Kể từ đó chưa gặp lại.

     Chúng tôi đỗ xe ở cổng làng Lỗ Khê và gọi điện cho anh. Từ xa, mọi người đã nhận ra anh ngay. Đến lượt anh, anh lần lượt gọi tên từng người, rất chính xác. Duy chỉ có Hùng "Côn" là anh không nhận ra. Khi nhắc tên Hùng thì anh ôm chầm lấy nó. Cuộc hội ngộ thật xúc động và vui.

      Chuyện sau đó rất vui và hạnh phúc !

(http://farm9.staticflickr.com/8478/8171268984_c7d790d4c2_c.jpg)

Thứ tự từ phải sang: Thêm, Duyên, Cam, TTNL, Hùng, An, con rể của Thêm.

     Đại phó và đại phó phu nhân

(http://farm9.staticflickr.com/8200/8171998568_339dbe8f0d.jpg)

---
Nhiều đồng đội ở xa như anh Ánh ở Ninh Thuận, anh Thời ở Quảng Nam, rồi các đồng đội ở Vũng tàu, Sài Gòn, Lào cai, Thái Nguyên, Thanh Nghệ Tĩnh,  . . . . đều bay về đây để gặp gỡ anh em. Vây, Nguyễn Thế Thêm, ngay ở Đông Anh thì lại không tìm ra.
---

Hoan hô các bạn C20 F325 đã tìm ra B trưởng rồi C phó của mình.
Nhơ ngày trước khi mới về C20 anh Thêm quát tụi lính sinh viên ra phết.

Rất vui thấy ảnh anh Thêm, tóc đã bạc trắng, có khi còn phong độ hơn xưa.
Còn đại phó phu nhân là cô giáo hồi xưa ở Đông Hà (Cửa Việt?) phải không? Đẹp đôi quá!
Thấy nhà cửa anh Thêm cũng khang trang phải không?
Một kết thúc có hậu. Khi nào TTNL kể chi tiết thêm nhé.

     Chuyện chi tiết thì kể sau nha !
     Hãy biết là bây giờ gặp nhau, anh em vẫn trêu anh Thêm cái vụ "con nhà dzầu" ăn chơi thời trang "dzăng vàng". Cả nhà cười phá giàn, rất vui.


     Cô giáo ở Cửa Việt là người Thái Bình do anh Phi giới thiệu. Hồi đó lão Thêm "dzăng vàng" cũng hăng say yêu lắm. Anh em vẫn còn nhớ chị ấy tên là Khoan.

     Ấy vậy mà đại phó phu nhân lại không phải "em" Khoan, mà . . . là "em" khác. "Em" này cũng là giáo viên.

(http://farm9.staticflickr.com/8203/8175597143_c55ac3cebc.jpg)
       Ông bà với con rể, cháu nội và cháu ngoại.

Thủ trưởng Thêm hơn bọn mình bao nhiêu tuôi nhỉ?

.
     Anh Thêm sinh năm 1947, hơn "Thắng Quản" một tuổi.

                 Trả lai răng vàng cho anh
(http://farm9.staticflickr.com/8342/8177692367_d05f342aef_n.jpg) (http://farm9.staticflickr.com/8345/8177714383_22fa2ed0ac_n.jpg)

Chào bác TTNL,

Phải nói "Lão "vàng dzăng"" nhập ngũ 67 mới đúng chứ, phải không bác?

     May quá ! Gặp anh thêm, hỏi tên người huyện đội phó Hải Lăng năm xưa tôi không nhớ tên. Anh Thêm rất nhớ, nhưng cũng chỉ nhớ được tên.

     Tên anh ấy là Thế. Biết tên anh, thể nào anh em cũng tìm ra . . .  

.
Lời dẫn từ TichTuongNhuLe

     Nguyến Trọng Thập nguyên là lính Tây Nguyên. Anh là họa sỹ và đã nghỉ hưu. Sau bao năm vất vả lăn lộn với cuộc mưu sinh, bây giờ anh đã nghỉ công việc ngoài đời để trở về với dầu và cọ, trở về với ký ức một đời dằng dặc. Niềm vui của anh bây giờ là vẽ, viết và bạn bè.



     Từ lâu lắm rồi tôi vẫn đau đáu một ước mơ, một ngày nào đó tôi sẽ phải viết, phải viết bằng hình thức nào đó để ghi lại những kỷ niệm dọc theo năm tháng của cuộc đời mình. Một cuộc đời với không ít vui buồn, cay đắng, ngọt ngào, thành công và thất bại của tôi, một cuộc đời đầy ân và đầy oán, . . . Viết, chẳng để làm gì, chỉ nhằm giải tỏa sự trăn trở  trong tôi. Viết cho tôi, và nếu có thể, cho con cháu tôi hiểu, cảm thông và chia sẻ một phần nào chăng?!
 
     Tiếc thay, khiếu viết văn của tôi không có, học hành thì chắp vá, ngôn ngữ nghèo nàn. Sự kiện và kỷ niệm thì đầy ắp mà không biết sắp xếp như thế nào, bắt đầu từ đâu, viết theo thể loại gì ? Giá như có ai bảo cho một lần, hướng dẫn cho một chút thì hay biết mấy ! Nhưng nếu tôi cứ ngại ngùng thì ước mơ sẽ không bao giờ được thực hiện. Vợ con và bạn bè tôi động viên: ”Cứ viết bừa đi, nghĩ sao nói vậy. Mình có phải nhà văn đâu mà sợ, . . . “

     Thế là tôi đánh liều, cứ ghi chép ra đây những suy nghĩ của mình bằng lối viết khờ khạo và non nớt, dù câu chữ có thể không ra sao, hành văn rối rắm đến thế nào. Còn, nếu mất lỗi chính tả chắc con tôi sẽ sửa hộ.

     Đây là những tình cảm chân thành và trung thực, những kỷ niệm có thật, không thêm bớt hay hư cấu. Tôi cố xếp sắp mạch chuyện theo trình tự thời gian, tất nhiên, có lúc quên, lúc nhớ. Nếu đủ kiên nhẫn và dũng cảm mà sau này viết xong, vô tình có họ hàng hay bạn bè đọc thấy (nếu có người đọc) thì tôi ngàn lần xin được cảm thông và lượng thứ . . .

     Hắn sinh ra tại một phố huyện nghèo nơi vùng quê chiêm chũng. Gọi là phố nhưng thực ra chỉ có một đoạn dài chừng dăm trăm mét với ít nóc nhà lèo tèo bám hai bên đường số năm nối từ Hà Nội xuống Hải Phòng, cách khoảng ba chục cây số. Đằng sau phố là làng với các xóm thôn cổ kính, nơi họ hàng Tổ Tiên hắn ở đó. Sau nữa là cánh đồng chiêm vời vợi xa mù xa.
 
     Khi hắn sinh ra, quê hắn rất nghèo. Nhưng đó là cái nghèo chung của cả xã hội lúc bấy giờ. Tuy vậy, hắn ở phố nên cũng oai ra phết. Gì gì thì đó cũng là huyện lỵ, trung tâm văn hóa, chính trị của huyện đóng ở đó.

     Từ ngã tư Phố Nối xuống làng hắn chừng ba cây số. Đầu làng bên tay trái là nghĩa trang của làng. Cạnh nghĩa trang là đình làng với một cây quéo cổ thụ cao to lừng lững. Đối diện với đình làng là ao Cổ Ngan rộng mênh mông, ước chừng có đến một vài chục mẫu. Bên bờ ao, phía đường Quốc lộ là một hàng cây, nào là xà cừ, nào là phượng vĩ và bàng cổ thụ xà nghiêng xuống mặt nước. Vào mùa hè, Ao Cổ Ngan là nơi đám trai làng và lũ trẻ con thỏa sức bơi lội. Đêm đến, nơi đây lại là nơi vài cặp trai gái bí mật hẹn hò. Ở làng hắn bấy giờ chuyện yêu đương là chuyện tế nhị luôn phải dấu diếm. Trai gái thích nhau chỉ dám liếc mắt hay mỉm cười. Rồi thì dấm dúi viết thư dấu vào hốc cây hay lóng tre đầu mái nhà. Chuyện hẹn hò, âu yếm là cấm kỵ. Chuyện đó nếu bị dân làng biết được là rầy rà to. Khi hắn học lớp bốn, thày dạy hắn là ông giáo Tứ, có ngầm yêu nhau với cô con gái lớn  con cụ cả Riêng. Hai người hẹn nhau dưới một gốc cây ven ao Cổ Ngan. Thế nào mà chuyện âu yếm nhau bị dân làng phát hiện. Ngay ngày hôm sau, một bài vè được bay truyền trong khắp làng:


     Bà Tư Trước chính là mẹ thầy Tứ của hắn đấy. Bài vè nhanh chóng trở thành bài đồng dao của lũ trẻ trong làng. Chẳng có gì khoái trá hơn là râm ran bàn tán chuyện vui thời sự hiếm có như vậy. Đối với lũ trẻ con thì chẳng có gì thích thú hơn là được dong duổi, chạy khắp đường làng mà hát đồng ca một bài hát mới hay đến như vậy. Thầy Tứ của hắn ngượng quá mới xung phong đi bộ đội. Ngày thầy lên đường, cả lớp hắn đi bộ ba cây số, tiễn thầy tới tận làng Yên Tập. Lúc thầy khoác ba lô chuẩn bị đứng vào hàng quân thì lũ trẻ con túm tụm bên thày, dưới gốc đa, chúng dấm dứt khóc, nước mắt nước mũi nhoe nhoét cả hai bên vạt áo thầy.

Chào bác Nguyễn Trọng Thập.
Bác quá khiêm tốn. Cứ nghe lời tự chuyện là biết câu chuyện của bác sẽ rất hay và đầy chất văn rồi.
 Rất vui khi được nghe câu chuyện của người trai đất: Hải Hưng anh dũng tuyệt vời...

Chào bác Tich Tuong Nhu Le
Những dòng đầu của thiên hồi ký của bác tôi thấy rất ổn. Hy vọng sẽ được tiếp tục đọc  những trang tiếp theo của bác. Điều đầu tiên mà tôi thấy, mỗi câu chữ thấm đậm nét chân thực và có cả tấm lòng người viết ở trong đó.
Với rất nhiều người đọc(Trong đó có tôi) Đó chính là điều thú vị khi tiếp cận mỗi trang viết.

Quả là vẫn còn đâu đó lỗi chính tả. Nhưng điều đó không ảnh hưởng lắm tới tình cảm người đọc. Trước khi in ra giấy bác sửa cũng được mà.

Chúc bác luôn vui, khỏe. Và gõ phím đều bác nhé. ;D

     Thú vị thật, chuyện ngày xưa - lâu quá rồi nay mới có người viết ra; thế hệ trẻ nay đọc có thể tròn vo con mắt thế à, chuyện đó có gì đâu...bình thường thôi mà...chúng đâu có biết chỉ mới hơn 40 năm về trước đó là một sự kiện ghê gớm...nếu chàng không lên đường nhập ngũ để bớt mũi dùi về phía cô gái ..thì không khéo cô gái phải bỏ xứ mà đi...hay...thôi để cho bác chủ kể tiếp, chàng tễu xuanxoan này rong chơi cái đã ::)

     Bác Zin Ba Cầu và Tuanb5 !  Đây là tự chuyện của bạn TTNL. Bác ấy không thạo vi tính nên tôi xin được số hóa bản viết tay và post lên đây để anh em cùng đọc bác ấy. Không phải chuyện của tôi đâu.

Vậy à bác!

Nhưng cũng không sao bác ơi! Nội dung bên trong mới là quan trọng.
Bác tiếp tục giúp bác Nguyễn trọng Mười nhé. Mọi người sẽ đón đọc.

.


     Ao Cổ Ngan mới chỉ là ngoài làng, vào sâu chút nữa mới thực sự đến làng. Một chiếc cổng to, cổ kính gọi là cổng tiền. Mái cổng cong và được xây ba cấp. Phía trên là tháp chuông với hai con rồng chầu hai bên mặt nguyệt. Ô cửa chính giữa xây cuốn tò vò cao khoảng ba mét và bề rộng cũng cỡ chừng ấy. Hai cửa bên cũng được cuốn tò vò, chỉ cao hai mét và rộng một mét. Toàn bộ cổng có kiến trúc cổ kính và uy nghiêm, được trang trí đắp vẽ rất cầu kỳ. Thầy bu hắn kể, hồi mới “Hòa bình lập lại”, phong trào “bình dân học vụ” đang sôi nổi lắm. Hai bên cổng làng treo các bảng chữ cái. Ai đi qua cổng cũng phải đọc, đọc được thì được đi qua cổng giữa, mát mày mát mặt lắm. Ai không đọc được thì phải đi cổng phụ. Thế đã đành, nhưng chưa hết. Ở cổng phụ, người ta chặn vào đó một con trâu cái đứng dạng chân. Vậy là muốn qua phải chui qua háng trâu.

     Qua cổng làng ta sẽ bước chân trên con đường gạch. Những hàng gạch chỉ, được xếp nghiêng, vồng lên ở giữa đường. Gạch đấy là gạch do những nhà có con gái phải nộp vào theo lệ làng để được phép cho con lấy chồng thiên hạ - bu hắn bảo thế. Con đường này đã rất lâu đời rồi, những nhánh đường gạch màu đỏ tím, chạy ngoằn nghoèo trên các lối đi chính của làng. Đến giờ, nó vẫn còn, gạch đã mòn, nhiều viên đã vẹt đi gần hết.
 
     Phía trước cổng tiền là giếng làng, một cái giếng khá to. Bờ giếng được kè bằng gạch, xếp dốc lên thành hình phễu. Một cái phễu gạch phủ rêu xanh ngăn ngắt. Lối xuống giếng là nhiều bậc thang được xây bằng đá xanh. Hai hàng lan can hai bên xây cao, chạy xuôi xuống đến hai đầu trụ mà trên đó mỗi bên chạm khắc một bông sen cách điệu. Cho dù các bông sen nay đã mẻ vỡ nham nhở nhưng vẫn không mất đi sự duyên dáng và điệu đà đến cầu kỳ. Xung quanh bờ giếng được lát gạch đỏ au. Đặc biệt nhất là các cụ còn đặt hai tấm phản đá xanh rất rộng, nghiêng thoai thoải ra phía ngoài. Nó được dùng làm bàn giặt cho các bà các chị. Trên bờ giếng còn có hai cây phượng vĩ cổ thụ rất lớn. Cái giống phượng vĩ, càng già càng ra hoa muộn, màu hoa thì càng đỏ xẫm lại.

     Chiều chiều không khí giếng làng thật nhộn nhịp. Những người gánh nước ngược xuôi, chạy lên chạy xuống giếng như con thoi. Những người khác thì giặt chiếu chăn quần áo. Tiếng đập chiếu và quần áo bồm bộp, bồm bộp trên hai phiến đá và trên nền lát gạch thật là rộn rã. Lũ trẻ con bọn hắn thì nằm sấp trên bờ giếng mà thò những cái cần câu bé tí teo xuống giếng để câu những con tôm trà xanh, những chú tôm đang thập thò trong các khe gạch hay đang trú ẩn trong những gốc dương xỉ nhỏ mọc lay phay dưới mép nước, trong leo lẻo.

Phong cảnh yên bình nơi thôn dã thật đẹp!

Càng có tuổi, con người càng hoài niệm về tuổi thơ ấu của mình.
"Những cái gì đã mất-Những cái gì đã qua-Dù ta có thiết tha-Không bao giờ trở lại".

Nó chỉ còn trên trang viết. Sự thật là vậy.

@ NT Thập, TTNL
   Tôi đã về ở tại Làng Thứa một thời gian hồi bắn phá năm 65.  Cái thôn  nằm cách chợ Thứa  chừng  300-400m.  Những kỷ niệm của tôi là một vùng quê  mang  những  nét   của vùng quê  Bắc bộ  lâu đời  thêm với đặc điểm  là đồng  chiêm trũng  với những  nét chấm phá đã tả  : Cái cổng làng, giếng đình , đường làng  ….  Và nhiều  cái nữa .
Chắc trong tự chuyện  của bác sẽ có cả  Đánh dậm -  Quạt châu chấu, kéo te, kéo vó bè  của vùng Mỹ hào – Hưng yên  thủa ấy  …  những thứ mà ngày nay đã thành cuả  HIẾM RỒI ???
Chờ những phần tiếp của tự chuyện  do TTNL chuyển lên  để mọi người cùng đọc.Hẹn được   giao lưu

     NHL

.


     Phố huyện của hắn chỉ có một đoạn ngắn dăm trăm mét. Dọc theo phố là những căn nhà vách đất mái rạ hoặc những ngôi nhà xây không trát áo, lợp ngói ta, đan xen lẫn với những bụi tre. Lác đác giữa phố mới có vài tòa nhà hai ba tầng cổ kính quét vôi, đã tróc lở. Đó là nhà của các ông ký, thầy cai, ông đội hoặc nhà của địa chủ, tư sản nhỏ phố huyện.
 
     Giữa phố, bên phải đường là một trường cấp hai của huyện với ba dãy nhà học cấp bốn, tường xây cao, lợp ngói, hơi lùi vào phía sau. Hai cái nhà nhà cấp bốn nhỏ ở góc bên trái là nhà ban giám hiệu và nhà giáo viên. Trước mặt là một khoảng rộng của sân trường với rất nhiều cây bàng to, tán lá rộng xanh mướt mát, những cây sấu cao vút xanh um tùm.

     Đối diện với trường cấp hai là chợ huyện với những lều quán bé nhỏ liêu xiêu. Hai bên chợ là hai dãy quán, đây là quán phở của bà Chính, kia là quán phở bà Quýt, kia nữa là lò rèn của anh Chí, quán cắt tóc của ông Có, anh Thanh, ông cai Xá. Rồi đây nữa là vài quán nước chè chén của cụ Hai Vợi, bà Khoa, quán chữa xe đạp của cụ Hai Huân, quán nhuộm hợp tác xã của chị Hựu, cửa hàng thương nghiệp bán nước mắm của chị Linh, . . .  Cạnh khu chợ là “cửa hàng bách hóa” huyện, chuyên bán hàng phân phối.

     Nhà hắn là căn nhà ba gian gạch xây không trát áo, cửa lùa, mái rạ. Cạnh nhà là cơ quan thương nghiệp của huyện. Đối diện bên kia đường là phòng thuế mà lúc ấy ông Tâm làm trưởng phòng. Cạnh phòng thuế là bưu điện Mỹ Hào. Trước cửa nhà hắn là bốn cây bàng đại thụ lá cành xum xuê đan vào nhau. Về sau này khi hắn đã lớn, người ta treo hai chiếc loa điện động trên cây bàng, chĩa về hai phía của dãy phố. Hàng ngày hai chiếc loa liên tục phát, suốt từ năm giờ sáng thể dục “tiếng thở” cho đến mười rưỡi đêm “tiếng thơ” hay “đọc chuyện đêm khuya”.
 
      Ngoài bốn cây bàng ấy, hai bên đường phố còn có hai dãy sấu rất lớn và một hàng phượng vĩ với cây me chạy dọc qua trước Ủy Ban huyện. Chặn đầu và cuối của con phố huyện là hai cây gạo cao to lừng lững. Đường, nhà, cây cối – phố huyện của hắn.

.


     Thầy bu hắn mặc dù rất đông con nhưng gia đình hắn chưa phải chịu cảnh nghèo, mức sống ở bậc trung trung, đủ ăn. Ấy là vì thầy hắn có nghề may. Thầy hắn để một nửa gian nhà cạnh cổng mở cửa hàng may, nửa còn lại phía trong, mắc một chiếc võng. Cơm nước xong, thầy hắn thường ngả lưng trên chiếc võng, đung đưa, kẽo cà kẽo kẹt. Mặt tiền cửa hàng may được mở ra bởi 8 tấm cửa gỗ lùa, liền đó là bàn máy may. Cạnh bàn may, là bàn cắt bằng gỗ có hộc tủ cũng với cửa cánh lùa. Cái bàn này trông ra ngõ đi từ đường vào sân nhà hắn qua một cái cửa sổ khá rộng, nơi có giàn trầu bu hắn trồng. Những dây trầu xanh ngắt, tốt tươi che rợp cả lối đi, loằng ngoằng bám cả vào tường bằng những túm rễ màu nâu nhạt, tua tủa. Vậy là chỉ một gian nhà đầu hồi đã có đủ nơi làm việc sáng sủa và chỗ nghỉ ngơi của thầy.
 
     Gian nhà giữa thầy hắn kê chiếc bàn thờ, trên đó bày bát hương, bộ đỉnh con nghê, chân nến bằng đồng thau. Mỗi dịp Tết đến xuân về chị em hắn, đặc biệt là hắn được giao cho phải đánh bóng các đồ thờ cúng. Hắn trộn tro với chấu rồi dùng giẻ cứ thế mà chà xát cho đến khi bộ đồ bóng lên, loang loáng. Phía ngoài bàn thờ là một bộ phản rộng bằng gỗ mít đánh vecni màu cánh gián được kê ngay ngắn trên hai bộ niễng. Đây là chỗ vừa để tiếp khách lúc ban ngày, vừa làm chỗ ngủ ban đêm. Trong gian nhà còn lại kê một chiếc giường đôi bằng tre. Cạnh giường có một lối nhỏ thông xuống nhà ngang.
 
     Nhà ngang nối thông với nhà chính theo hình thước thợ. Đó là một căn nhà hai gian. Gian liền kề với nhà chính là nơi để quần áo, vắt trên các sào tre. Dưới quần áo là nơi để bồ thóc, thúng gạo, nồi đồng, ấm đất, . . .  Gian còn lại kê chiếc giường của vợ chồng chị dâu cả, “kín đáo” bên trong một tấm ri đô “mỏng manh”. Đầu hồi bên kia của nhà ngang là một khoảng đất rộng mà thầy hắn trồng hai cây ổi, một cây ổi đào và một cây ổi mỡ. Không biết thầy hắn trồng từ bao giờ mà hai cây ổi rất to, quả sai lúc lỉu.

.


     Gối đầu đám đất có hai cây ổi là một căn nhà năm gian mà cả nhà hắn vẫn gọi là nhà sau vì nó ở sau thật. Nhà sau hợp với nhà chính và nhà ngang thành hình chữ “U”. Hai gian đầu tiên của nhà sau là chuồng lợn nái và nhà cầu. Gian tiếp theo là bếp và hai gian cuối đặt cối xay thóc, cối giã gạo, cày cuốc, đồ nghề nhà nông cùng nhiều đồ linh tinh khác. Sát đầu hồi nhà sau là một bể nước mà thầy hắn xây để lấy nước mưa, đặt máng hứng từ mái nhà ngói của phòng thương nghiệp huyện. Về sau này, khi hắn đã lớn, thầy hắn xây thêm cái giếng khơi ngay cạnh bể nước. Giữa ba cái nhà là một cái sân khá rộng, ước chừng đến một trăm mét vuông. Nhìn lại bức toàn cảnh nhà hắn những năm năm mấy, sáu mươi ở một phố huyện như thế cũng gọi là sung túc lắm.

     Thầy hắn mất năm hắn đang mặc áo lính, ở mãi trong Tây Nguyên. Hình ảnh người cha cần mẫn, chăm chỉ làm ăn, gánh vác cả gia đình có mười người con vẫn thường hiển hiện như lúc còn sống, làm việc, đi lại chỗ này chỗ kia trong nhà. Lúc nào hắn cũng nhớ thầy, một ông thợ may phố huyện cao ráo, trắng trẻo, đẹp trai, môi lúc nào cũng đỏ như son với cặp lông mày đen đậm vuốt ngược rất dài ra phía sau, quắc thước và nghiêm nghị. Trông vậy mà không phải vậy, thầy rất hiền lành ít nói và dịu dàng, hết lòng yêu vợ thương con. Hơn nữa, ông còn có rất nhiều “tài lẻ”. Lúc sinh đứa con thứ mười (là hắn đấy) ông mới bốn mươi tuổi. Khi còn bé tí hắn đã rất tự hào với đám bạn bè vì có người cha là “Hội trưởng hội bát âm Tầu”.

     Hàng tuần hay hàng tháng gì đó, đến hẹn, bạn bè trong hội bát âm lại tập trung đông đủ tại nhà hắn  để hòa tấu nhạc “Hò xừ xang xê cống xê xang hò, ‘lả’, hò xừ xang liu hồ công . . . .”. Thầy hắn chơi giỏi các nhạc cụ nhị, hồ, nguyệt và măng-đô-lin (mandoline). Còn các bạn của thầy thì chơi khá đàn bầu, trống cơm, sáo trúc, thanh la, . . . Mỗi lần hội bát âm tập luyện hòa tấu, cả người lớn và trẻ con kéo đến xem chật cả cửa. Khi ấy hắn thấy mình oai lắm, người xem chỉ được đứng ở cửa, còn hắn thì chắp tay sau đít, đi đi lại lại vênh vang trong nhà, canh chừng những đứa trẻ thò lò mũi. Đứa nào luồn dưới chân người lớn để chui vào là nó quát, nó đuổi ra liền.

     Ngoài giỏi nghề chính là may, thầy hắn còn làm được rất nhiều việc khác, rất thành thạo hàn xoong, gò nồi, gò thuyền, đan thúng mủng giần sàng, giặm giỏ, . . . Mỗi khi ông làm, hắn thường mon men bên cạnh phụ giúp và học lỏm. Nhờ thầy hắn mà sau này hắn cũng nhiều tài lẻ ra trò.

.


     Thầy hắn có tên thật là một cái tên đẹp. Vậy mà mọi người trong làng đều gọi ông là Chất, ông trưởng Chất. Ừ thì thầy hắn là con trưởng của cụ Thông Vũ nên kêu là trưởng, nhưng tại sao lại gọi là Chất thì hắn không biết. Sau thầy hắn là chú Hiền, cô Câu, cô Nhỏ. Khi lớn lên, nó nghe kể lại, xưa ông bà nội dòng dõi nhà quan. Rồi ông nó cũng làm quan đến chức thông phán (thường gọi tắt là thông hay phán – chức thư ký một ngành trong cơ quan nhà nước thời Pháp thuộc), thuộc giới nho sỹ, trí thức có máu mặt trong làng xã. Không biết nguyên nhân vì đâu mà ông bà hắn mất sớm, bốn anh em bố hắn côi cút nuôi nhau.

     Lại nói, bốn anh em thầy hắn còn có một người cô ruột lấy chồng là cụ Ký dưới Hải phòng, gọi là cụ ký Lập. Hai cụ khá giả nhưng không có con. Chồng mất sớm, cụ ký bà ở vậy buôn bán và cho vay lãi. Thương các cháu mồ côi, cụ đón các cháu xuống Hải Phòng nuôi cho ăn học. Thầy và chú hắn là con trai nên được cho học đến khi lấy được bằng Xe-ti-phi-ca (Certificat). Thời bấy giờ, bậc tiểu học gồm hai cấp là Ấu học và Tiểu học với 6 lớp từ thấp lên cao: Đồng ấu (lớp Năm), Dự bị (lớp Tư), Sơ đẳng (lớp Ba), lớp Nhì năm thứ nhất, lớp Nhì năm thứ hai và lớp Nhất. Cuối năm học lớp Ba, học sinh thi lấy bằng Sơ Học Yếu Lược (Primaire Elémenteire), cuối lớp Nhất, thi lấy bằng Tiểu Học Yếu Lược (Certificat d’Etudes Primaire Franco – Indigène). Sau đó cụ Ký tập cho hai cháu trai theo học nghề may. Còn hai người cô hắn được cụ dạy cho học buôn bán.

    Một lần cụ Ký Lập về quê ăn giỗ anh, cũng là dịp tìm mai mối cho cháu trưởng. Mấy người trong họ dẫn tới cho cụ xem mặt một cô gái. Cụ nhìn cô, thấy nước da trắng trẻo, người cao ráo, trông nhanh nhẹn. Cụ lại được nghe kể cô ấy giỏi giang buôn bán tảo tần, một mình nuôi bốn đứa em. Cụ lập tức nhờ mai mối xin cưới hỏi cô gái cho cháu trai. Thế là Thầy hắn và bu hắn nên vợ nên chồng từ ngày đó.
 
     Sau khi lấy vợ, theo lời khuyên của cụ Ký, Thầy hắn về quê thuê một gian nhà cấp bốn nhỏ xíu ở khu Văn Chỉ, ngay phố huyện quê hắn, gần trường cấp hai sau này. Cụ Ký bán chịu cho thầy hắn chiếc máy khâu, gọi là làm dấn vốn mở cửa hàng may. Chồng mở hiệu may, vợ buôn bán, hai đôi tay xây dựng cơ đồ.

     Chú Hiền, chú ruột hắn cũng được cụ Ký hỏi cưới một cô gái con nhà  hàng xóm và cũng bán chịu cho một cái máy khâu để mở hiệu may tại Hải Phòng. Từ đó chú định cư hẳn ở dưới Phòng.
 
     Cô Châu buôn bán ở gần ga Phòng, phải lòng một anh lái tầu hỏa xa, đưa về ra mắt. Cụ Ký thấy ưng, đồng ý gả. Cô theo chồng về định cư buôn bán ở Thái Nguyên. Vì chồng cô là tài xế lái máy nên về sau mọi người gọi là cô chú Tài.

     Cô út của hắn là cô Nhỏ được cụ Ký gả cho một chú làm công nhân trong cảng. Hai người sinh được một đứa con trai thì chú bỏ vợ con mà lấy vợ hai. Cô Nhỏ hận lắm, ôm con về Ân Thi nương nhờ họ hàng và buôn muối tại đó. Một lần để con ở nhà đi chợ, bất ngờ máy bay Pháp bay đến bỏ bom vào chợ, cô bị thương nặng. Hay tin, thầy hắn và chú Tròn, em rể mẹ hắn, đón xe xuống, đưa cô vào viện. Được mấy ngày thì cô trút hơi thở cuối cùng. Thi hài của cô được chôn ngay tại Ân Thi. Hài cốt sau đó được bốc về chôn ở Nớ. Sau này, Nhà Nước lấy đất, phần mộ cô được đưa về chôn tại nghĩa trang ở Mỹ Hào. Khi Pháp đánh chiếm Ân Thi, con cô Nhỏ được bà con bế đi tản cư rồi phiêu bạt, mất tăm tích mấy chục năm. Mãi sau này hai chị em hắn đi tìm mới thấy và người ấy mới đoàn tụ lại được với họ hàng.

[/quote]

.


     Bu hắn cũng chẳng may mắn gì hơn. Theo nó (xin được dùng thêm đại từ “nó” để thay cho “hắn”) được nghe kể lại, ông ngoại nó lấy vợ cả đẻ được hai người con gái là bác Thức và bác Lực. Sau đó ông lấy thêm vợ hai là bà ngoại nó, hy vọng đẻ được con trai. Trong mười năm, bà ngoại nó liên tục sinh cho chồng được năm người con, đáng tiếc, cũng đều là gái. Mẹ nó là cả tên là Tỵ, dì thứ hai tên Lạp, dì ba là Luật, dì tư là Thiêm và dì năm là Gắng. Bu nó kể lại, hồi bấy giờ, nhà ngoại ở thôn Sài trong căn nhà cấp bốn. Xung quanh nhà có rất nhiều ao, bụi tre. Trong vườn rất rộng, có cây sung, lộc vừng và nhiều cây cối khác.

     Một ngày mùa đông lạnh lẽo, gần tết, ông ngoại hắn đang đi buôn bè ở mạn ngược thì nghe tin vợ sắp đẻ, đây là nói bà ngoại hắn sắp đẻ người con thứ năm. Ông ngoại hắn hí hửng gom góp tiền bạc, xách tay nải và mua ít quà về ăn tết, chờ vợ đẻ. Vợ ông trở dạ đúng lúc gần giao thừa. Ông kính cẩn lau dọn ban thờ, bầy lễ vật để cúng. Ông đặt lên ban thờ một nải chuối xanh, mấy quả cam, quả táo lấy ở vườn nhà, rồi cung kính thắp mấy nén nhang. Trước khi lầm rầm khấn, ông lại sai bu hắn đi mời bà đỡ. Rồi ông nhắm nghiền mắt cung kính cầu xin Trời Phật, Tổ Tiên phù hộ, ban cho ông một mụn con trai. Đang cầu khấn, bỗng ông nghe thấy ở buồng trong oe oe tiếng khóc, trống ngực ông đập thình thịch, cúi đầu vái lia lịa, mong mỏi lời khẩn cầu được linh thiêng. Nhưng im ắng quá ! Không thấy ai nói gì. Ông hồi hộp gọi giật vào buồng trong:

     -   Tỵ lớn, Tỵ con, bu mày đẻ em trai phải không ?  

    Im phăng phắc không một tiếng trả lời, chỉ thấy tiếng khóc oe oe và tiếng nấc nghẹn ngào của vợ ông. Bà đỡ vỗ về vợ ông:

     -   Có gì mà phải khóc, một của một con ai từ, mẹ tròn con vuông thế là may mắn lắm rồi.

     Ông nhìn vào cửa buồng thấy cái Tỵ lớn, Tỵ con và hai em nó, mắt la mày lét, hết nhìn ra ông lại nhìn bà và bà đỡ trong buồng, ông hét lên:

     -   Tao hỏi sao chúng mày không nói ? Bu mày đẻ con trai phải không ?

     Bà đỡ bấy giờ lòng khòng bế dứa bé còn đỏ hỏn, quấn trong cái tã cũ của các chị để lại, chầm chậm bước ra bảo:

     -   Mừng cho cô ấy, mẹ tròn con vuông. Mừng cho cậu thêm một công chúa nữa.

     Ông nó nghe xong sững lại như trời trồng. Cái chén nước trong tay ông đang cầm rơi xuống nền nhà nghe choang một tiếng lạnh coong. Tay ông run run ôm đầu, từ từ ngồi xuống. Ông không nói năng gì, mắt ầng ậc nước nhìn ra bụi tre bên bờ ao rau muống trước cửa. Mưa bụi đang giăng mù, trời rét tái tê, lòng người se sắt. Bà đỡ đứng bên nói:

     -   Thế bố nó đặt tên cho con hĩm con đi nào.

     Ông im lặng rất lâu không nói, chỉ ngước mắt nhìn cụ đỡ, nhìn bốn đứa con gầy còm sợ sệt rồi nhìn lên ban thờ. Ông đứng dậy, run run châm ba nén nhang, cắm tiếp, rót chén rượu, chắp tay lầm rầm khấn:

     -   Tổ Tiên và thầy bu tha tội, thầy bu sinh ra con là con trai độc, con cũng muốn thầy bu hưởng cháu đàn, nhưng con đã lấy hai lần vợ, bẩy lần sinh, lại toàn con gái. Con bất hiếu không sinh được người nối dõi tông đường và thờ cúng Tổ Tiên. Con là thằng bất hiếu.

     Nói xong, ông vái ba vái, quay sang bà đỡ ông bảo:

     -   Cụ cứ đặt nó là cái Gắng cũng được.
    

.


Nói xong, ông vái ba vái, quay sang bà đỡ ông bảo:

     -   Cụ cứ đặt nó là cái Gắng cũng được.
 
     Người ông rũ xuống, hai tay vẫn ôm đầu. Một lúc sau ông ngẩng lên cầm chai rượu rót ra đầy bẩy chén. Ông lẳng lặng uống ực bẩy hơi và lầm rầm nhắc tên bẩy người con  gái. Xong, ông cầm cả chai, ngửa cổ tu ừng ực, mắt ông đỏ đọc, trán toát mồ hôi. Thấy vậy, Tỵ lớn bảo:

     -   Thầy ơi ! Thầy đừng uống nữa, để con bê mâm mời cụ đỡ, thầy bu và các em ăn cơm.

     Ông quay lại nhìn, rồi từ tốn bảo:

     -   Con dọn cơm mời cụ đỡ. Bu và các con ăn đi, thầy không đói.

     Ông ngồi thừ trên ghế, cúi xuống vê một điếu thuốc lào cho vào nõ. Ông châm đóm vào ngọn lửa trong cái đèn cầy bằng vỏ chai, để mãi, đóm cháy tới tận tay ông mới biết. Rít hết điếu thuốc, ông  lại tợp một hớp rượu rồi mới chầm chậm nhả khói. Làn khói vần vụ, đùng đục, bảng làng lan tỏa trong đêm đông buốt lạnh.
 
     Nửa đêm hôm đó khi cụ đỡ đã ra về, trong khi cả nhà đang ngủ say, Ông khật  khưỡng đi vào buồng vợ, đứng im trong bóng tối, nhìn vợ và năm đứa con đã ngủ. Rồi ông bước ra ngoài, thu xếp tay nải. Xong, ông trở lại ban thờ, tần ngần thắp mấy nén nhang. Nước mắt ông cứ ứa ra, chảy mãi. Bỗng ông hét lên:

     -   Gần hết đời người, hai đời vợ, bẩy đứa con gái, thế thì còn thờ cúng cái nỗi gì.
 
     Mồm ông hét, tay ông gạt đi hết bát hương và hoa quả. Ông gầm lên như con thú bị thương, rồi ông lấy cái rổ lia hết bát hương, hoa quả và đồ thờ cúng vào đó, bê tất cả ra bờ ao. Mắt ông đầy nước, giọng khàn khàn chua xót, nghẹn ngào, ông hét lên:

     -   Con bất hiếu rồi bố mẹ ơi !

     Nói xong ông hất tòm cái rổ đồ thờ xuống ao. Ở trong nhà, sáu mẹ con giật mình vừa tỉnh giấc. Vợ ông tuy còn đang yếu, vẫn khóc dấm dứt  mà bảo ông:

     -   Thầy nó đừng buồn, cái số mình nó thế. Lần sau tôi sẽ đẻ cho thầy nó một đứa con trai.

     Ông quay lại gầm lên:

     -   Còn sau sau gì nữa. Hết sức hết đời rồi còn đâu !
 
     Đoạn ông cầm bọc tiền nhỏ đặt vào bên cạnh vợ, vuốt tóc mấy đứa con. Không nói năng thêm lời nào, ông lặng lẽ xách tay nải ra đi. Từ đó cả nhà không bao giờ nghe tin tức gì về ông, chẳng một ai biết ở ông đâu.

.


     Còn lại mình bà ngoại hắn với năm đứa con còn nhỏ, bà phải lặn lội sớm khuya kiếm ăn, đắp đổi qua ngày. Rồi thì, phần vì hậu sản, phần vì buồn nhớ chồng, phần vì nhà nghèo không đủ ăn để chèo chống tiếp tục, cố gượng đến khi dì út hắn bốn tuổi, bà hắn đành chịu nhắm mắt suôi tay, bỏ lại năm đứa con mồ côi mồ cút từ đó.

     Bấy giờ bu hắn đã 18 tuổi, đặng chẳng đừng, thay bố mẹ nuôi đàn em còn đang lít nhít. Nhà nghèo không có vốn nhưng được cái vườn ao rất rộng. Bu hắn bắt đầu xoay xở ngay từ cái vốn có này. Bà hướng dẫn các em hái rau muống cũ, thả dây muống mới, vớt bèo, bứt quả mang ra chợ bán. Được cái chị em thương yêu đùm bọc nhau, các dì hắn răm rắp nghe lời chị, chăm chỉ kiếm tiền. Số tiền kiếm được, trừ ăn tiêu dè sẻn mỗi ngày cũng bỏ ra được đôi chút. Tích tiểu thành đại, sau hai năm cũng có một chút vốn. Bu nó đong thóc về cho năm chị em làm hàng xáo. Năm chị em xoay vần cả ngày xay lúa, giã gạo, giần sàng rồi mang ra chợ bán, cám để nuôi lợn, trấu thì để đun. Đâu vào đấy, chẳng bỏ đi tí nào.

     Sau khi lấy thầy nó, bu nó chuyển về ở  nhà chồng cũng ngay thôn bên cạnh nên vẫn thường xuyên qua lại bảo ban các em. Những năm sau, bu nó lần lượt gả chồng cho bốn người em. Dì Lạp được bu nó gả cho ông Thânh, người ở Đào Du. Ông Thanh đã có một đời vợ và ba đứa con trai nhưng vợ đã chết. Dì Lạp, sau đó cũng đẻ được thêm ba đứa con trai nữa. Dì Luật, xấu gái nhất nhà vì có hàm răng “vổ vỉu”, lại đen gầy thì bu nó gả cho chú Đương, người khá đẹp trai nhưng nghèo và vai vế thấp. Dì Thiêm được gả cho chú Ân ở thôn Sài. Gia đình chú là cốt cán, rất nghèo nên đồng ý ở rể để coi chăm vườn ao nhà cửa ông bà ngoại nó để lại. Dì Thiêm chú Ân đẻ được mười người con, sau này phương trưởng cả. Dì út Gắng nó lấy chú Tròn, vì thế sau này được gọi là Gắng Trọn. Chú dì đã được một người con gái nhưng mẹ chồng dì quá khắc nghiệt đã đuổi dì đi. Dì bỏ lên Thái Nguyên buôn bán và chết ở đâu không rõ.

     Đó là vào những năm 1929 quân pháp chiếm đóng hầu hết miền bắc Việt Nam, làng nó cũng không ngoại lệ. Tây đóng đồn ngay trong huyện lỵ, dựng trại lính, xây lô cốt kiên cố. Đến nay,  còn đó, lô cốt sừng sững đầu làng, cách nhà nó khoảng 200 mét. Ngay rìa đường số Năm, là một ụ lô cốt bằng bê tông cốt thép cao tầm 3 mét, rộng khoảng 30 mét vuông, tường bê tông dày 60 phân. Năm họng châu mai hình phễu cách mặt đất khoảng 50 phân, đen ngòm như mắt những con cú vọ, gườm gườm soi về bốn phía, kiểm soát toàn bộ trục đường Năm và con đường vào làng phía đối diện. Bây giờ, ai đi trên đường Năm, vẫn có thể nhìn thấy lù lù khối lô cốt đó nằm cách đường chừng dăm chục mét.

...Đó là vào những năm 1929 quân pháp chiếm đóng hầu hết miền bắc Việt Nam,...
_______

Bác xem lại cái mốc thời gian này

     Bác Lexuantuong, theo tôi, ý tác giả là vào những năm đó quân Pháp chiếm đóng hầu khắp miền bắc Việt Nam. Các lực lượng khởi nghĩa chống Pháp đều đã thất bại từ cuối thế kỷ XIX. Pháp hoàn toàn làm chủ rồi nhưng không có nghĩa nơi nào cũng có quân Pháp chiếm đóng. Nếu hiểu như thế thì tác giả viết cũng không sai.



     Quán thợ may thầy bu nó thuê ở Văn Chỉ là căn nhà cấp 4 có hai gian hai chái nằm ngay phố huyện gần một biệt thự 3 tầng của ông cả Điền, người được cho là giầu có, tầng lớp tiểu tư sản ở quê nó lúc bấy giờ. Quán may lợp lá tranh, vách đan thưa bằng nứa, tường được trát bằng rơm bằm trộn với bùn. Cửa đi  và cửa sổ đều là cửa xương trụ, phên nứa. Thầy nó kê một cái máy khâu hiệu  Xanh-de (Singer) đã cũ. Ở phía trên, lùi vào phía sau treo một chiếc sào tre dài tầm hai mét, vắt ngay ngắn những tấm vải các mầu. Trên vách bên trái ngăn với buồng trong có đính nhiều móc để treo quần áo đã may xong. Thôi thì đủ loại, quần áo tứ thân, áo cánh, quần chân què, áo bông trần, áo the, khăn xếp, áo sơ mi, áo măng tô (manteau), com lê (comple), áo đờ mi (áo vest không có quần đồng bộ), . . . . Vì là thợ may ở thành phố về, có tay nghề cao nên thầy nó khá nhiều việc. Ban ngày bu nó bán hàng ngay trước cửa nhà, gần chợ, ban đêm ngồi đơm khuy, thùa khuyết trên cái phản kê bên gian trong.

     Tại căn nhà này các anh chị hắn lần lượt ra đời. Đầu tiên là chị Biên, chị Dụng rồi đến anh Bính. Sau anh Bính là chị Thùy. Năm đó, chị Thùy mới lên ba, đang tập nói bi ba bi bô, trông rất xinh, ai thấy cũng yêu. Vậy mà đùng một cái chị ra đi vì căn bệnh đậu mùa. Hắn nghe kể lại, chị chết thương tâm lắm. Căn bệnh quái ác đã làm chị nó mụn nhọt đầy mặt, đầy đầu, mắt toét rỉ nhoèn. Các nốt mụn cứ đóng vẩy rồi lại chảy nước vàng nhoe nhoét, ruồi nhặng bâu đầy, tay chân nứt nẻ. Chị nó ngứa quá cứ gãi đầu gãi mặt, bóc vẩy mụn ra mà cho vào miệng nhai tem tém. Thầy bu nó chạy ngược chạy xuôi tìm thầy, tìm thuốc cứu chữa cho con. Nhưng vệ sinh không giữ được, chị nó bị nhiễm trùng quá nặng. Sau một tuần ly bỳ sốt cao, chị nó đã ra đi.

     Liên tục những năm sau đó thầy bu nó sinh thêm được ba người con gái nữa, Đó là chị Thơ, chị Vận, chị Thất. Kinh tế gia đình bấy giờ đã khá giả, thầy nó mở rộng thêm cửa hàng và  nhận dạy nghề cho ba ba học trò, là anh Bôn, anh Mài và anh Điểu. Bu nó mở thêm sạp bán vải và tạp hóa. Thầy bu hắn sinh được sáu chị lại chỉ có một anh Bính là trai, nên anh được cưng chiều hết cỡ. Anh nó được đi học Quốc ngữ ở trường huyện. Bấy giờ, trường huyện chỉ dành cho con trai các gia đình khá giả. Vậy là anh nó trở thành một công tử con nhà giầu hay cậu ấm con quan, một cậu công tử bé nhỏ, trắng trẻo, đẹp trai, môi đỏ, tóc bồng. Điệu đà và đúng kiểu cách lắm, anh nó đi học có “con sen”, “thằng ở” đưa đón. Cậu ấm toàn quyền ăn sáng hoặc ăn quà vặt ở tất cả các tiệm to nhỏ của phố huyện, không cần hạn chế, chỉ việc ký sổ. Cuối tháng bu nó đều vui vẻ thanh toán hết.

     Sau thời gian tích cóp, lưng vốn đã khá khá, bu nó đã quyết định mua một mẫu ruộng ở khu bốt đá (đường đi vào Trại Lớn 35 và xã Hưng Long ngày nay). Bấy giờ anh cả nó đã 13 tuổi, xét cần phải có người để làm ruộng và quán xuyến việc nhà, bu nó đã hỏi cưới vợ cho anh nó là chị Mây con cụ hai Năng, một gia đình nông dân nhưng giầu có và nề nếp, to họ, dài dòng. Chị Mây đã gần 17 tuổi, hơn anh nó ba tuổi rưỡi. Ở cái tuổi dậy thì, chị Mây đẹp lắm. Hôm cưới, chụp ảnh trước mái nhà tranh, chị mặc áo tứ thân, anh mặc áo lương, đội khăn xếp, trông đúng là đôi đũa lệch. Chị Mây thì cao, đầu gần chạm đến mái tranh, anh Bính thì tuy trắng trẻo đẹp trai nhưng gầy còm, thấp bé, đứng chỉ cao đến ngang ngực chị Mây.

     Vào khoảng năm 1950. Chị cả Biên lúc bấy giờ đã mười bẩy tuổi. Thấy anh Bôn, người trò học nghề cũng con nhà tử tế, bản thân anh hiền lành, chịu khó, lại có tình ý với chị nên cuối năm ấy thầy bu nó đã đồng ý gả chị cho anh Bôn.

     Hai năm sau, chị thứ hai của nó là chị Dụng đã lớn phổng phao và rất xinh xắn, được người mai mối, thầy bu nó cũng đồng ý gả cho anh Chí, con cụ Cao ở xã Phùng Chí Kiên (tên xã về sau này), cách nhà khoảng chừng cây số.

Nhờ bác TTNL cảm ơn bác Thập cho em, truyện cứ như chuyện nhà em thời xửa thời xưa.

.
     Bác Nguyễn Trọng Thập chuyển lời cảm ơn mọi người đã đọc và chia sẻ !


     HaHoi !Bác Nguyễn Trọng Thập gửi lời cảm ơn.

     Bác Thập nay đã nghỉ hưu mà chuyện đang kể đến đoạn mà bác ấy còn chưa ra đời thì đúng là chuyện thời xửa thời xưa thật.




     Để ổn định và phát triển buôn bán, thầy bu nó đã tậu mảnh đất mặt phố của cụ lang Bưu khu đất rộng khoảng ba trăm mét vuông, mặt tiền hướng nam, rộng chừng hơn chục mét. Trên khu đất đó có một căn nhà tranh cấp bốn, nơi mà hắn sinh ra sau này.

     Trong khi chờ đợi để xây cất cho đàng hoàng, thầy bu nó mua thêm một mẫu ruộng, gọi là ruộng chéo, vì thửa ruộng nằm giữa ngã 3 hình chữ y nối từ phố Thứa đi vào. Bên trái rẽ sang làng Dâu, Cẩm Sơn, Cẩm Xá. Bên phải đi qua Phùng Chí Kiên, qua Dương Quang, qua ga Lạc Đạo thuộc huyện bên.

     Thầy bu nó bỏ tiền ra thuê người đào đất, đắp lò đốt gạch. Mỗi khi ra lò, gạch đẹp được xếp thành kiêu, bán cho thương lái. Gạch non, gạch xấu được chở về khu đất mới mua để chuẩn bị xây nhà. Các chị các anh lớn của nó thường được huy động kéo xe bò xuống Sặt mua than về nặn. Sau đó lại dùng xe bò chở gạch xấu về nhà. Đây là giai đoạn làm ăn hưng thịnh và tràn đầy hạnh phúc của gia đình nó. Cũng giai đoạn này bu nó sinh thêm anh Bát và chị Cửu.

     Trước sự lớn mạnh của bộ đội chủ lực và quân du kích, giặc Pháp càng ngày càng bị co cụm, thu hẹp lại. Vì vậy chúng càng điên cuồng trả đũa, hòng gây sức ép cho việc đàm phán của chính phủ ta và Pháp tại hội nghị Giơ-ne-vơ (Genève). Chúng mở các cuộc càn quét quy mô lớn vào các địa phương vùng đồng bằng Bắc Bộ nhằm giành lại sự kiểm soát.

     Chập tối một ngày đầu đông năm 1952, được cán bộ Việt Minh thông báo yêu cầu bà con toàn huyện đi "tản cư" đề phòng giặc Pháp tấn công, thầy bu nó thu xếp đồ đạc, gồng gánh các con cùng xóm làng đi “tản cư” sang cầu Tu Thúy Trúc, một vùng hẻo lánh trong địa phận huyện Ân Thi. Các anh chị lớn cùng thầy nó đẩy xe bò và mang vác đi trước. Bu nó đi sau cùng, gánh đôi quang, một bên có đầu máy khâu Xanh-ze cùng bọc tã lót, bên còn lại bu nó đặt chị Cửu. Bấy giờ chị Cửu  mới được gần một tuổi nằm ngủ ngon lành, gọn trong thúng, xung quanh cũng chèn tã lót, bên trên che miếng ni lông tránh mưa. Trời tối nhờ nhờ, rét cắt da cắt thịt, mưa bụi giăng mờ, đường trơn, lầy lội, lép nhép. Trên trời thỉnh thoảng lóe lên quầng pháo sáng, xa xa đoàng đoàng vọng lại tiếng đạn hỏa châu, tiếng chiu chiu, bùm bùm của đạn moóc-chiê (moochies – súng cối), tiếng đì đùm của các loại súng trường, súng kíp. Hối hả bấm chân, ngã nghiêng, ngã ngửa, bu nó lầm lũi đi theo đoàn người.

     Bỗng ầm ầm chiu chíu, đạn moóc-chiê nổ rền vang trên phố. Mọi người tán loạn, tiếng hò hét than khóc như ri. Cụ đỡ vừa ôm tay nải đi sau vừa hét:

     -   Mẹ cái hĩm con xuống hầm đi !

     Bu nó tất tả lao bừa vào một cái hầm tăng-xê còn trống, với tay lôi một bên quang gánh có đứa con ở trong đó xuống hầm. Rồi bu nó hổn hển kéo vội nắp hầm lại. Bên ngoài pháo sáng rực trời, tiếng đạn pháo ca-nông (pháo nòng dài) và moóc-chiê càng ngày càng gần. Bu nó chỉ biết lầm rầm cầu Trời, khấn Phật. Bỗng một tiếng nổ rất lớn ngay trên đầu, viên đạn nổ sát bên cạnh hầm, khét lẹt, đất đá văng rào rào. Sau đó là sự yên ắng đến rợn người. Một lúc lâu, thấy đã yên, mọi người gọi nhau:

     -   Hết rồi, yên rồi, lên đi !

.


      . . . . . thấy đã yên, mọi người gọi nhau:

     -   Hết rồi, yên rồi, lên đi !

     Bu nó ngoi ngóp rũ đất cát đầy đầu, đầy thúng, chỗ chị nó nằm. Thế mà khi ra khỏi hầm, rũ mảnh áo mưa trong bóng đêm bu nó lờ mờ nhìn thấy đứa con gái vẫn đang “ngủ li bì”. Yên tâm, sốc quang gánh lên vai, bu nó tiếp tục chạy.

     Gần sáng bu nó tới được nơi sơ tán gặp lại các con. Hạ quang gánh xuống, bế chị Cửu nó ra cho bú, bu chựt giật thót người. Trời ơi ! Chị Cửu nó bị mảnh đạn găm vào người đã nằm chết cứng trong thúng từ bao giờ. Bu nó thét lên rồi chết ngất tại chỗ. Mấy anh chị nó cùng nhào tới rồi khóc ré lên một lượt. Chị Cửu nó đã ra đi như thế !
  
     Cả nhà đã đau buồn quá sức lại còn thêm nỗi lo về thầy. Thầy nó kéo xe bò (loại xe kéo tay có hai bánh như xe cải tiến bây giờ nhưng to hơn, được làm bằng gỗ, bánh xe cũng bằng gỗ có đai sắt, có độ chục cái nan hoa cũng bằng gỗ) trở lại chuyến cuối cùng để nhặt đồ đạc mà mãi giờ này này vẫn chưa thấy tới. Ai nấy bồn chồn, hết đi ra lại đi vào, ngó trước, ngó sau, ruột gan như có lửa đốt.

     Mãi đến gần trưa hôm sau, một chị ngóng ra đầu làng mới thấy thầy nó phờ phạc, quần áo lấm lem, ướt rượt, đang còng lưng kéo cái xe bò lọc cọc vào làng. Các anh chị nó chạy ùa ra đón thầy. Mọi người bỗng giật mình sửng sốt, bên trên đống chăn bông, quần áo, nằm thẳng đuỗn một cậu thiếu niên trạc mươi tuổi, quấn băng đầy mặt, đầy người. Anh chị nó nhao nhao hỏi thì thầy nó bảo:

     -   Đẩy xe vào nhà đi, khênh nó lên giường đi đã. Thầy sẽ nói chuyện sau.

     Thấy chồng về bu nó òa lên khóc. Mấy anh chị nó được thể cũng gào theo. Thầy nó không hiểu chuyện gì, đến gần bu nó hỏi:

     -   Ở nhà có chuyện gì hay sao ?

     Bu nó nói nghẹn ngào trong nước mắt và giở chiếc khăn vuông chùm chị Cửu:

     -   Cái Cửu bị trúng mảnh đạn, chết rồi !

     Thầy nó sững lại hốt hoảng, lập cập quỳ xuống, tay run run bế chị nó lên. Nước mắt ông chảy ra chan chứa, không khóc nổi thành tiếng. Ông nâng mặt chị nó lên hôn tới tấp:

     -  Giời ơi ! Sao lạnh ngắt thế ? Cửu . . . con ơi . . . ! Con ơi . . . !

     Chị Cửu nó được gói trong lớp tã mới, bên ngoài quấn một chiếc khăn hoa nhỏ, cái khăn mọi ngày vẫn đắp cho chị. Thầy nó sửa lại hòm gỗ thông đựng đồ làm cỗ áo cho chị. Cả nhà nó lặng lẽ khiêng chị nó ra bụi tre đầu làng. Một cái hố nhỏ đón chị nó về với đất. Thầy nó vần một hòn đá to đặt vào chân mộ để đánh dấu. Nó mất thêm một người chị từ đó.

.


     Cậu bé bị thương mà thầy nó đưa về trên chiếc xe bò tên Nguyễn Văn Can, cũng là con của người cùng hàng huyện. Thầy nó kể, đêm hôm đó sau khi về nhà, nhặt được vài cái chăn và mớ quần áo cũ, rồi thầy nó hối hả kéo xe chạy dọc đường Năm. Lúc đó quân Pháp đã tràn được bộ phận cơ giới đi đầu vào làng quê nó. Đạn pháo đã ngừng nổ, thay vào đó là tiếng rầm rầm của xe ca-mi-ông (camion - xe tải - một số người đọc sai thành xe “cam nhông”) nhà binh chạy rầm rầm.

     Đang kéo xe chạy trong bóng đêm nhập nhoạng, thầy nó giật mình khi thấy bên vệ đường một đống đen lù lù bỗng nhiên động đậy. Thầy dừng xe tới gần xem kỹ, thì ra đó là một thiếu niên đang nằm rên rỉ vì bị xe nhà binh chạy qua đụng phải, toàn thân be bét máu. Nhìn trước nhìn sau không thấy ai, thầy liền cúi xuống bế cậu bé đặt lên trên đống quần áo cũ. Ông rạp người vội vã kéo xe chạy thật nhanh về nhà thương Bần cách đó chừng ba cây số. Tại nhà thương, các bác sỹ, cả người Việt lẫn người Pháp đều xúm vào cứu chữa. Cũng may vết thương không có gì quá nghiêm trọng, bệnh viện đã băng bó lại cho cậu. Thầy nó xin cho đưa về rồi cứ thế kéo xe, chạy thẳng về nơi sơ tán.

     Những cuộc càn quét của quân Pháp gặp phải sự chống trả mạnh mẽ của bộ đội chủ lực và du kích. Rồi dần dần ta từng bước đẩy lùi được nhiều cuộc hành quân càn quét của chúng. Vì thương vong quá lớn, chúng đành rút về cố thủ ở bốt Mỹ Hào. Cái bốt đó bị ta bao vây xung quanh và khóa chặt. Làng nó hoàn toàn do ta kiểm soát. Thầy nó là đội viên du kích hoạt động ngầm từ lâu, cho nên, sau khi ổn định nơi sơ tán cho vợ con, ông trở lại làng để tham gia chiến đấu, lâu lâu mới tạt về thăm nhà. Rồi đến lượt bu nó, vì buôn bán vải và hàng tạp hóa, bu thường xuyên mang hàng cho lính nên hiểu rõ đường ngang ngõ tắt và nắm tin tức địch. Không biết bu nó tham gia hoạt động từ bao giờ mà bây giờ là tổ trưởng tổ địch vận. Bu nó giao phó nhà cửa và các con nhỏ cho các đứa lớn để trở lại phố huyện tham gia chuẩn bị việc đánh đồn, phá bốt.

     Trong căn nhà cấp 4 thầy bu nó thuê, dưới cái bàn thùng đựng đồ may, khi mở cái cửa lùa, chui vào gạt vải vụn, dỡ ra tấm ván đáy sẽ hiện ra một căn hầm bí mật. Đây là căn hầm thường xuyên nuôi giấu cán bộ nằm vùng như ông Bảy Đen, ông Lý Quỳnh, ông Tài Thức (anh rể bu nó), . . . Đặc biệt lúc bấy giờ có ông Báu, người ở làng Vang làm chỉ huy du kích được tổ chức bố trí tại nhà nó thường xuyên, giả làm học sinh học may kiêm ông đồ dậy chữ nho trong bộ y phục áo the, khăn xếp để hoạt động công khai. Chính những người này đã hướng dẫn và kết nạp bu nó vào làm trong tổ quân báo. Bu nó  thường đưa đồ vào trại lính, bí mật theo dõi, ghi chép tỷ mỉ theo hướng dẫn của tổ công tác để đêm đến báo cáo tình hình địch cho tổ.

.


     Một tối nọ, theo lệnh cấp trên, ban chỉ huy du kích bố trí gặp chỉ huy chủ lực tại nhà nó để nhận kết quả báo cáo tình hình địch và bàn ngày giờ quyết định đánh đồn. Để che mắt địch, bu nó làm mâm cơm thịnh soạn, gọi là nhà có giỗ để mọi người ra vào cho hợp lẽ. Theo lệ thường, khoảng từ 8 đến 9 giờ tối Pháp cho quân đi lục soát từng nhà. Hôm đó một tên thầy cai người Việt và hai lính khố đỏ vào nhà nó. Thầy bu nó ra tận cửa đon đả mời vào, kéo thêm ghế, lấy thêm bát mời chúng cùng uống rượu. Uống xong chén đầu bu nó kính cẩn, tươi cười mời các quan đi xét nhà. Tên cai đội cười nói:

     -   Thôi ! Hôm nay nhà có giỗ, cả nhà cứ ăn uống tự nhiên. Ai chứ nhà anh chị đây chúng tôi lạ gì, thân với quan đồn lắm, không phải xét. Xin anh chị cho chúng tôi chén nữa để chúng tôi còn đi tiếp.

     Câu nói vô tình này của tên cai đội đã giải thoát được nguy hiểm trước mắt. Ai ngờ, nó lại mang đến nhiều hệ lụy cho thầy bu hắn sau này.

     Chỉ ít ngày sau đó, quân chủ lực và quân du  kích bất ngờ đáng úp đồn vào giữa đêm khuya. Thầy bu nó mỗi người dẫn đường cho một cánh quân tung hoành trong cái trại lính ở phố nó. Trận đánh kéo dài đến gần sáng thì quân ta làm chủ hoàn toàn. Cái đồn lính bị san phẳng.

     Đến năm năm tư, theo hiệp định Giơ-ne-vơ, quân Pháp phải rút quân khỏi miền Bắc. Người dân quê nó cũng như các vùng quê khác vui sướng không bút nào tả xiết. Mọi người dân từ chỗ tản cư được trở về nhà và thôn xóm của mình. Ở quê nó tưng bừng lắm, cờ đỏ sao vàng tung bay khắp mọi nơi, trống ếch tà rành . . . , tà rành . . . thật là rộn ràng trong ngày mừng giải phóng. Nhà nó cũng như mọi nhà khác rộn rịch bắt tay vào xây dựng cuộc sống mới trong hòa bình với tất cả niềm vui sướng, niềm tin và hy vọng.

.



     Sau khi đã đốt đủ gạch, mua đủ vôi, cát, tre nứa, thầy nó cho xây một cái nhà ba gian rồi xây tiếp cái nhà ngang và nhà sau (như phần trên đã nói). Cả nhà nó vui mừng chuyển về nhà mới và ổn định cuộc sống.

     Lại nói về cậu thiếu niên tên Can mà thầy nó đưa về trên chiếc xe bò trong đêm chạy loạn. Anh vẫn ở cùng gia đình nó khi chuyển về nhà mới. Sau khi bình phục, anh được thầy nó dậy nghề may. Gia đình anh Can, sau khi người con mất tích, cả nhà đã chạy đôn chạy đáo đi tìm khắp nơi, dò hỏi khắp chốn nhưng vẫn không thấy tăm tích, một phần cũng là do chiến tranh loạn lạc làm cho việc tìm kiếm gặp nhiều trở ngại. Sau ngày hòa bình, tình cờ một lần hỏi dò đúng người biết chuyện thầy nó, rằng có người cứu được một cậu bé trắng trẻo bụ bẫm, gia đình ấy cử người sang xem thì nhận đúng là người con trai lưu lạc. Họ ôm nhau cùng khóc, thật cảm động. Thì ra gia đình anh Can ở ngay Bần, cách nhà nó không xa, chỉ năm cây số. Ngay sáng sớm hôm sau đó Thầy bu anh Can bê mâm sôi, thủ lợn, con gà sang nhà nó, cung kính dâng lễ lên ban thờ, thắp hương khấn vái tạ ơn ân nhân và chính thức xin cho anh Can làm con nuôi thày bu nó. Nó có thêm một người anh.

     Ở khu lò gạch ngoài ruộng chéo, thầy bu nó đã ngừng đốt gạch. Những thùng đấu lấy đất đốt gạch nước ngập thành ao thì để thả bèo, phần ruộng phẳng còn lại thì san thành ruộng để cấy lúa nếp và lúa tẻ.

     Vào một ngày đầu thu, sau khi ăn sáng xong, gọi là ăn sáng nhưng là bữa ăn đầu tiên trong ngày vào quãng giờ ngọ, ở quê nó ngày chỉ có hai bữa, bu nó uống hớp nước vối được ninh trong cái nồi đồng, với vội cái tăm và cáp cái mê nón ra đồng thăm lúa. Bấy giờ bu nó đang có chửa, cái bụng đã lớn lắm, chắc sắp đến cữ. Từ xa nhìn thấy lúa tốt bời bời, vụ mùa này chắc khá. Bu nó phấn khởi lắm. Vừa tới ruộng, chưa kịp lội xuống, bỗng dưng bu nó thấy đau quặn bụng, cái thai đang bắt đầu đạp mạnh đòi ra. Thằng cu hay cái hĩm này dữ đây. Bu nó vịn gốc cây đứng thở dốc một lúc cho dịu cơn đau rồi vội vã quay về. Khu ruộng chéo này cách nhà gần cây số, không biết có về kịp không. Về gần đến nhà, cơn đau ngày càng dữ dội, mồ hôi túa đầy mặt, mấy lần bu nó phải đúng tựa gốc cây để chống chọi cơn đau. Cố gắng lắm, cuối cùng bu nó cũng về được nhà. Vừa đến cửa, gạt cái cửa liếp để bước vào, bu nó gấp gáp gọi:

     -    Vạn lớn, vạn con đi tìm gọi cụ đỡ cho bu mau.


Hồ làng Thứa, Mỹ hào ngày nay
(http://farm9.staticflickr.com/8478/8243711663_ff3fc5aa61.jpg)

Nghè bóng làng Thứa

(http://farm9.staticflickr.com/8345/8244805182_dd80d2e2ab_z.jpg)

     Nghè lập trên 1 gò cây cao bóng cả như 1 cánh rừng nhỏ có cả gốc lim, cây lá mật (ngọt) và cây ràng ràng. Bên dưới mọc chen chúc những cây móc, cọ. Một sập thờ đá với lưng dựa và tay ngai được xây trên đỉnh gò, 2 bên trước mặt là 2 hương án tế với đôi phỗng, đôi nghê và đôi voi quỳ đều tạc bằng đá. Tường hoa thì chồng hoa thị.

     Tam quan xây nguy nga với 3 nếp lầu trang trí cửa sổ chữ thọ và đứng trấn trên nhiều bậc thềm gạch cao. Tam quan xây khoảng năm 1910. Còn 1 khoảng sân nữa với tường và bình phong mới đi ra đường cái và con ngòi lượn vòng trước mặt. Bên trái Tam quan, 1 miếu thờ chư vị được xây nép dưới chân gò nghè và xa hơn chút nữa là quán nước phục vụ khách đi đường.Gò cây nghè Bóng đã bị quân Pháp dũi huỷ năm 1949.

.


     . . . .  Vừa đến cửa, gạt cái liếp để bước vào, bu nó gấp gáp gọi:

     -    Vạn lớn, vạn con đi tìm gọi cụ đỡ cho bu mau.

     Hai chị của nó biết tình hình gấp lắm vội vắt chân  lên cổ chạy đi. Vịn vào thành giường bu nó đau quá, hét lên:

     -   Thầy nó ơi tôi chết mất.

     Bỏ chiếc áo đang may dở, thầy nó chạy lại sốc hai nách định dìu bu nó lên gường thì thấy mặt bu nó đỏ gay, từ từ ngồi xuống đất hổn hển nói:

     -   Nó ra rồi.

     Thầy nó cúi xuống nhìn vũng nước ối và máu, thấy một hài nhi con trai đỏ hỏn, mặt mũi nhăn nheo đang quẫy đạp dưới váy của vợ. Đúng lúc ấy cụ đỡ chạy vào. Cụ gạt thầy nó ra bảo:

     -    Bác lui ra tôi xem nào.

     Cụ bế thằng bé lên, thận trọng lùa cái liềm đã chuẩn bị sẵn cắt dây rốn cho nó. Xong, cụ lấy sợi chỉ thắt dây rốn lại. Thấy thằng bé chưa khóc, cụ phát nhẹ vào mông nó. Thằng cu giật mình, khóc thét lên oe oe. Cụ mỉm cười chửi yêu:

     -   Cha tổ anh, con trai nữa đây. Vội thế ! Không để người ta kịp lên giường đẻ cho đàng hoàng, làm cho người ta phải đẻ rơi đây này.

     Các anh chị nó xúm lại, ai cũng mừng vui vì có thêm cậu em trai. Hai chị nó dìu mẹ nó lên cái giường tre. Mẹ nó tuy còn mệt nhưng vẫn mỉm cười mãn nguyện, nhìn theo tay cụ đỡ:

     -   Con trai hả cụ ?

     -   Ừ ! Con trai. Thằng này nhỏ nhưng rồi chắc cũng khá. Có đầu có đuôi, nuôi lâu cũng lớn.

     Nói rồi cụ khẽ khàng chấm rửa lau khô các vết máu, với tay vào cái tay nải tã lót, cụ chọn một cái mới nhất, mềm nhất đặt nó vào, quấn lại và nhẹ nhàng đặt nó nằm cạnh bu. Xong cụ quay sang thầy nó, bấy giờ đang rất phấn khởi đứng trước ban thờ thắp hương kính báo với tổ tiên, cụ hỏi :

     -   Thế bố thằng cu đặt tên nó là gì nào ?

     -   Nó là thứ mười, cụ cứ đặt nó là thằng Thập cho con cụ ạ.
     
     Khấn xong, thầy nó trịnh trọng rút từ trong ruột một ống kẽm to bằng bắp đùi, nơi thầy nó cất quyển gia phả dòng họ, ông lấy chiếc bút máy Pắc-ke (Parker) của anh nó cẩn thận ghi nắn nót hai loại chữ, chữ nho và chữ Quốc ngữ với nội dung : « Nguyễn Trọng Thập, sinh vào giờ mùi ngày mồng sáu tháng chín năm ất mùi - tức 1955 ». Thế là chính thức nó có mặt và tên có tên tuổi trong cõi đời này kể từ đó.

.


     Lại nói về anh Can. Tuy đã tìm được gia đình, nhưng anh vẫn ở nhà nó để học nghề may do thầy nó dạy. Cuối năm năm nhăm, sau khi nó ra đời thì cũng là lúc anh Can lấy vợ. Tên vợ anh ấy là gì, bây giờ nó không thể nhớ vì có ai gọi tên chị bao giờ đâu mà toàn gọi là chị Can, theo tên chồng. Quê chị Can là làng Vay, gần ngay làng nó thôi và cùng ở trong xã nó. Tuy là gái nhà quê, lại hơn anh Can đến mấy tuổi, nhưng chị rất đẹp, người cao, da trắng, mặt xinh.
 
     Anh chị Can lấy nhau được hơn một năm thì sinh được cháu My. Anh Can bấy giờ đã thôi học may để đi bộ đội. Khi cái My được hơn một tuổi, chẳng biết chuyện mẹ chồng nàng dâu « cơm chẳng lành, canh chẳng ngọt » thế nào mà chị Can bế con bỏ về nhà ngoại. Hay tin, anh Can rất buồn. Rồi anh viết thư và động viên chị hết nhời nhưng chị vẫn không nghe. Tình hình rất căng thẳng, dễ anh chị sẽ bỏ nhau.

     Thầy bu nó rất buồn. Ông bà vội lên nhà chị Can để có nhời với ông bà bên ấy. Thầy bu nó cũng nói hết điều hơn lẽ thiệt với chị Can. Sau cùng, mọi chuyện đã thông. Bu nó đích thân đưa chị Can về nhà chồng, bắt xin lỗi bố mẹ chồng. Bu nó cũng đứt lưỡi nói chuyện tình nghĩa với bố mẹ chồng chị Can. Người lớn đã thưa chuyện, con dâu đã xin tha, bố mẹ chồng chị Can cũng bỏ qua, gia đình chị Can từ bấy giờ rất yên ấm.

     Về sau, anh chị đẻ thêm cháu Ly, cháu Nhưng và cháu Triển. Các cháu con anh chị, hưởng hết nét đẹp của bố mẹ nên đứa nào cũng xinh, trông cứ như Tây. Nó lúc nào cũng tự hào vì có mấy đứa trẻ đồng trang lứa gọi nó bằng chú, lại còn rất xinh đẹp nữa, nhất là con cái My.



Hai góc nhìn Chùa làng Thứa
(http://farm9.staticflickr.com/8060/8252665540_9e843a50e6_z.jpg)

(http://farm9.staticflickr.com/8341/8251594497_644ac0d771_z.jpg)

.


     Không khí tưng bừng và hào hùng sau giải phóng tràn khắp mọi nơi, tràn vào từng xóm thôn, từng mái nhà gần xa hẻo lánh quê hương nó.

     Sau “hòa bình lập lại”, chủ trương của Đảng và Chính Phủ là kiện toàn và ổn định tổ chức các cấp lãnh đạo. Đánh đổ địa chủ cường hào, phong kiến bóc lột, tịch thu của cải và ruộng đất chia cho dân nghèo, để người cày có ruộng. Thực hiện vận động "bình dân học vụ” để xóa nạn mù chữ . . .
    
     Thầy bu nó nói riêng và mọi người dân quê nó nói chung đều vui mừng phấn khởi tham gia các phong trào quần chúng. Để tránh thiên vị, cấp trên điều những cán bộ cốt cán từ địa phương khác đến thực hiện cải cách ở quê hương nó. Người địa phương nó lại được điều đi làm cải cách ở nơi khác.

     Hôm đội về, làng nó tưng bừng lắm, cả làng ra đình mít tinh ủng hộ cách mạng, ủng hộ cải cách, Cán bộ đội phát biểu và giải thích với dân chủ trương của Đảng và chính phủ. Khẩu hiệu “Trí, phú, địa, hào – đào tận gốc, trốc tận rễ” được nhắc đi nhắc lại nhiều lần. Ừ ! cường hào gian ác, tay sai cho địch, bóc lột dân nghèo thì phải triệt, nghe sướng lắm.

     Xong cuộc họp, cán bộ được phân về ở tạm ở một số nhà dân. Gia đình nó cũng được tự hào nuôi hai trong số cán bộ cốt cán về làng khi đó.

     Những ngày sau, đội cải cách thành lập tổ chức quần chúng gồm một số gia đình nghèo là bần cố nông vào lực lượng thanh niên xung kích. Đội này được trang bị súng trường, súng ngắn gậy gộc, dáo mác thường xuyên tụ họp ngoài sân đình để được huấn luyện thực hiện cải cách.

. . . . . . . Tự kiểm duyệt - cắt bỏ ?! . . . . .



    Thưa các bác và các anh em, TichTuongNhuLe tôi đọc đến đây rồi không gõ được nữa vì nước mắt cứ tuôn trào, không làm sao ngăn được. Chuyện cải cách ruộng đất, các bác lớn tuổi thì trực tiếp chứng kiến, ít tuổi hơn một chút thì được nghe kể lại. Tôi cũng được nghe kể rất nhiều chuyện, đau lòng lắm, không thể nào quên. Vậy mà bây giờ đọc đến đoạn chuyện này của Nguyễn Trọng Thập tôi vẫn không đừng được. Chuyện rất đau đớn và rất buồn. Là cái chuyện kẻ thù giai cấp bị đối xử như những con vật, còn những người kia thì đối xử với kẻ thù giai cấp theo cách mất hết tính người, . . .

     Chuyện như thế không thể post lên đây được. Xin mọi người thông cảm ! TichTuongNhuLe đã đề nghị Nguyễn Trọng Thập cho phép “cắt cúp” 16 trang, gọi là tự kiểm duyệt trước, khỏi bị “nhà đương cục” VMH “cấm cửa” thì “nghỉ chơi”.

     Tóm tắt mười sáu trang ấy là như thế này:

     Trong “Cải cách ruộng đất”, thầy bu Nguyễn Trọng Thập cũng “được lên thành phần”. Ông bà bị bắt, bị giam và bị đưa ra đấu tố. Lúc bấy giờ Nguyễn Trọng Thập là đứa hài nhi đỏ hỏn trong tay mẹ, cũng bị giam cùng cha mẹ, bị ra đấu tố, bị ném các thứ bẩn thỉu vào người vì mẹ nó không che chở hết. Thằng bé bị sốt cao, sắp đi đến nơi (chắc là viêm phổi cấp do lạnh), may nhờ cầu cứu được y tá tiêm cho một mũi trụ sinh. Thằng bé hạ nhiệt được vài ngày thì lại sốt cao trở lại do mũi tiêm bị áp-xe (abcess). Cái dải khoai bé nhỏ dặt dẹo đó chống chọi với cái chết và bằng cách nào đó, nó đã lừa được tử thần. Cứ như vậy không biết bao nhiêu lâu, cho đến khi có lệnh sửa sai.

     Chuyện đấu tố còn có nhiều nhân vật khác và nhiều chuyện khác nữa. Tóm lại, rất tệ ! . . .

.


     Tháng 2 năm 1956, Hội nghị Trung ương đảng lần thứ 9 tuyên bố các sai lầm trong cải cách ruộng đất. Quyết định sửa sai về cũng là lúc hết mùa đông. Mùa xuân đến, cả làng nó bừng tỉnh. Những cán bộ đội từng vi phạm nghiêm trọng trong cải cách lập tức bị điều đi. Một số thành phần cốt cán sau sửa sai phần thì xấu hổ với dân làng, phần thì lo bị trả thù, đều tìm cách rời bỏ quê, trốn biệt tăm tích. Đặc biệt là cô con dâu, bịa chuyện, tố bố chồng hiếp mình, ngay đêm ấy vội bỏ con, trốn khỏi làng, về sau chết mất xác ở đâu tới nay không ai rõ.

     Thời gian đã chữa lành vết thương, lòng vị tha, sự sám hối cũng góp phần làm dịu đi nỗi đau thương, chua xót một thời. Làng nó dần dần bình yên trở lại, chung tay xây dựng xóm thôn. Thầy bu và nó được thả về, cả nhà đoàn tụ. Ngoài sân, những búp non đã hé nụ đâm cành, cây đào cổ thụ nhà ông họ nó trong làng rực hồng khoe sắc thắm. Thầy nó vào chúc Tết ông và xin ông một cành đào. Mấy anh chị sát trên nó sướng lắm, tung tăng theo thầy vào nhà ông rước cành đào về, vừa đi các anh chị vừa nhảy chân sáo đánh nhạc mồm, tưng tưng tưng tưng, vui như rước hội. Tết năm ấy dù nghèo nhưng hạnh phúc.

     Thầy nó lại mở hàng may vì được đội trả cho cái máy. Còn các đồ đạc khác bị thu, đã bị tiêu tán hết, không biết đi đâu ?! Thì thôi . . . ! Nhà bây giờ nghèo lắm. Bu nó gom góp, đi bán  mấy cái nồi đồng dấu được cộng thêm vay mượn bạn bè ít vốn, bu xoay ra buôn thúng bán mẹt trong chợ, chỉ là một mẹt trầu cau. Bu nó cũng lo cho chị cả một mẹt hàng tạp hóa ngay kế bên mẹt trầu của u.

     Ở sát cổng tiền thôn trên có nhà ông Tư Nắng, là một gia đình nông dân, to họ dài dòng, có vai vế trong làng. Ông có người con trai cả tên là Thưởng. Anh này cao lớn, béo và hơi đen. Tính tình thật thà ít nói, chất phác, chân quê. Anh đi bộ đội từ khi mới mười bốn tuổi. Năm hai mươi tuổi anh được bố mẹ cưới vợ ở quê cho, trong khi đơn vị anh đóng quân ở Thái Nguyên. Ở nhà, vợ anh phải lòng trai bị anh phát hiện được. Hai năm sau anh bỏ người đàn bà đó.

     Chị cả Biên nó, tuy đã một đời chồng nhưng trông cũng khá đẹp, người cao, trắng trẻo, nhanh nhẹn, tháo vát, ngoan ngoãn, chỉ tội giống bu nó nên hơi bị vổ, nhưng mà là “vổ đẹp”. Qua mối mai anh Thưởng kết chị lắm, liền hỏi cưới ngay. Bấy giờ chị đã hăm bẩy, anh Thưởng đã là thiếu úy, đại đội trưởng, pháo binh bảo vệ khu gang thép Thái Nguyên. Cưới nhau xong, anh chị nó xin phép hai gia đình lên Thái Nguyên lập nghiệp. Vì nhà nghèo, lại đông con, thêm nữa hai chị lớn đều sinh cháu nhỏ nên thày bu nó đồng ý cho chị Thất đi theo vợ chồng chị cả Biên lên Thái Nguyên. Chị Thất lên Thái Nguyên bế cháu cũng là bớt được một miệng ăn.

Bác ơi, bác cho em hỏi là những bức tranh minh họa là ở đâu ra đấy ạ? có phải là bác Thập dựa theo ký ức vẽ lại khung cảnh xưa mà nay đã mất rồi không? 
Em hỏi vậy bởi ông chú ruột em cũng kể chuyện và kèm hình minh họa cảnh xưa người cũ kiểu này, những chuyện xửa chuyện xưa thế.

     HaHoi !  Mấy cái tranh về làng Thứa là của giáo sư, kiến trúc sư Nguyễn Bá Lăng. Ông quê ở Mỹ Hào, học Cao Đẳng Mỹ Thật Đông Dương. Năm năm tư, di cư vào Nam. Rồi ông học Cao Đẳng Kiến Trúc Ở Đà Lạt và Sài Gòn và sau là một kiến trúc sư danh tiếng. Năm bảy tư ông sang định cư tại Pháp.

     Mấy cái tranh về làng Thứa ông vẽ từ những năm bốn mấy. Mình tìm được một cái ảnh chất lượng hơn, post lại. Trên đó nhìn rõ các chữ đề trên tranh.

(http://farm9.staticflickr.com/8221/8264717640_769e3948f9_c.jpg)




     Chị hai nó là chị Dụng lấy anh Chí từ trước cải cách, đến năm năm tám thì sinh được cháu gái đặt tên là Văn. Bấy giờ anh Chí đang làm cần vụ cho ông Trần Duy Hưng, nên cả nhà chị chuyển ra Hà Nội sống. Chị Thơ nó cũng lại đi theo ra Hà Nội để bế cháu. Cu Thập bấy giờ cũng đã được ba tuổi.

     Vùng quê sau những năm cải cách rất hoang tàn và nghèo khổ. Hiệu may thầy nó chỉ có khách đến cắt quần đùi, vá mông vá đầu gối, vá vai, lôn cổ áo, lộn ống quần. Không đủ việc làm, thầy nó đành ra Hà Nội vào hợp tác xã may gia công Quyết Tiến ở phố Huế.

     Thầy và anh chị nó mới ra chưa được phân nhà nên xin ở nhờ nhà bà cô họ giàu có là cụ Xếp Ban ở số xxx phố Huế. Mấy tầng dưới bị nhà nước trưng thu làm cửa hàng ăn uống cơm tám, giò chả. Gia đình cụ ở tầng tư. Nóc tầng tư là mái nhà thì cho thầy nó cùng anh chị Dụng, Chi và chị Thơ ở nhờ. Xin được một ít giấy dầu, gỗ dán thùng hòm cũ, thầy và anh chị nó thưng lên được một gian nhà rộng hơn chục mét vuông, kê được một cái giường đôi cho anh chị nó ngủ. Phía đối diện, thầy nó kê môt tấm ván lên mấy hòn gạch làm cái giường ngủ. Ở giữa nhà kê một cái tủ con cũ xin được. Dưới cái tủ là tấm ván nữa, ban ngày để ngồi ăn cơm, tối là giường của chị Thơ (Vận lớn), ngăn cách với giường anh chị Dụng bằng một cái ri-đô. Ngoài hiên, vẩy ra được hơn mét vuông làm bếp. Thầy nó gửi phiếu gạo và mấy đồng tiền ăn cho chị Thơ lo cơm nước cho cả nhà.

     Đầu năm năm sáu, anh Bính 18 tuổi mới học xong Xe-ti-phi-ca. Anh đã có vợ lúc mới 13 khi còn trẻ con, không biết gì. Nhà có giỗ anh nó còn nhèo nhẽo bám theo vợ đòi luộc đuôi lợn, chân  gà. Lớn thêm một chút, bị bạn bè trêu trọc chuyện vợ, anh đâm chán, rồi chê vợ, bỏ xuống nhà chú ruột ở Hải Phòng. Chú có đứa con trai tên Ban, kém anh Bính một tuổi. Hai anh em được chú xin cho học cơ khí ở Hải Phòng.

     Ở nhà, chỉ còn bu nó, chị Vận con, anh Bát và chị Bỉnh vợ anh. Chị Thất ở với anh chị Biên trên Thái Nguyên được hai năm. phần vì chị Biên nó cũng nghèo, cô Tài Câu nó đông con cũng nghèo, phần vì nhớ nhà, chị Thất lại quay về với bu. Nhà nó, thành ra có sáu miệng ăn.

.


     Dù nhà nghèo nhưng cu Thập thấy nghĩa tình đầm ấm lắm. Nó được các anh, các chị yêu chiều vì là em út, lại sinh ra đúng vào lúc gia đình khó khăn. Cu Thập gầy yếu nhất nhà, lại sài đẹn, ốm quặt ốm quẹo.

     Bu nó đi chợ trầu vỏ, các chị thì đi làm đồng. Nó ở nhà thơ thẩn chơi một mình cả ngày, từ trên nhà, ra sân rồi vào trong bếp. Thú vui say sưa nhất của nó là chiến đấu với lũ kiến. Nhà nó đun rạ, tro nhiều lắm, lâu lâu lại đùn lên cao một đống lùm lùm. Các chị nó phải xúc tro đổ vào cái thùng chứa trong nhà xí, hoặc đổ vào chuồng lợn. Tro bếp cộng với rơm khô cho lợn nằm rất ấm và sạch. Tro nhiều quá thì gánh ra ruộng rắc xuống làm phân cho lúa hoặc rắc vào ruộng bèo hoa dâu, chống rét cho bèo.

     Bề ngang sân sau rộng hơn mười hai mét, bớt lại chừng sáu bẩy chục phân giọt gianh, giáp nhà bà Thưa lác hàng xóm, thầy bu nó xây nhà bếp năm gian. Hai gian đầu đặt cối giã gạo, cối xay lúa, dụng cụ làm đồng như dậm, giỏ, nơm, gầu dai, gầu sòng, thúng mủng, cày bừa, thừng, chão…

     Gian giữa làm bếp đặt sáu ông đầu rau cho hai bếp. Những ông đầu rau nặn bằng đất sét trộn trấu được đun nấu nhiều nên cứng đanh lại và đen sì. Bếp ngoài đun rơm dùng để nấu cơm và thức ăn. Sát cạnh đó kê mấy hòn gạch, đặt ghé vào đó một nồi nước để tận dụng sức nóng của bếp rơm. Bếp trong đun củi, dùng để nấu cám lợn.

     Hai gian còn lại được ngăn bởi một bức tường mười, thu hồi, chịu lực. Đây là chuồng lợn và nhà xí. Trong chuồng lợn luôn luôn có một con lợn nái già rất dữ và hai con lợn cấn. Nhà xí được xây cao lên một mét, đặt ngang mấy đoạn tre, cửa che toòng teng một miếng bao tải cũ, cáu bẩn. Đi vệ sinh phải bước trên chiếc cầu ghép bằng hai cây tre nối từ cửa vào, qua chuồng lợn. Chiếc cầu tre bập bà bập bềnh rất nguy hiểm, nhất là khi lợn đẻ, lợn mẹ hộc lên rất dữ để bảo vệ con. Đi qua đó, phải cầm cái que dài, vừa làm gậy chống để giữ thăng bằng, vừa làm vũ khí để chống lợn. Đang ngồi mà lợn nó hộc tới thì phải dùng gậy mà quật.
 
     Toàn bộ nhà chính, nhà ngang, nhà bếp đều được xây bằng gạch non không trát áo, mái lợp rạ. Lâu ngày, những viên gạch non ngâm nước mòn dần, bột gạch tơi ra từng đám, đỏ quạch. Nấm “can-xi” mọc lông tơ trắng xóa tua tủa trên những viên gạch ẩm mục. Mấy đứa nhà nó thường cạo lấy bột nấm, trộn với diêm sinh đem làm pháo chơi Tết.

.


     Chạy men các mép tường ngoài là đường hầm ngoằn ngoèo của đàn kiến lửa, đỏ rực. Kiến hành quân trong con đường hầm đó do chúng đắp bằng một loại đất trộn với nước rãi, mầu nâu nhạt, khô cong như bột cát. Nó hay phủ phục xuống theo dõi đàn kiến đi, lấy các vỏ bao diêm, vỏ hộp, cát làm chướng ngại vật để chắn đường đường đi của kiến. Nó còn kiếm được một cái xi lanh thủy tinh có cả kim tiêm để làm vũ khí đánh nhau với kiến. Nó hút nước đầy xi lanh, nằm phục kích, đánh chặn lũ kiến. Tên kiến nào dũng cảm bò lên, lập tức đại bác nước của nó phun ra tấn công, phằng phằng, phằng phằng…

     Trò chơi của nó kéo dài đến khi chị dâu nó đi làm đồng về. Chị dâu nó, tay dắt trâu, vai vác cái cày. Chị buộc trâu vào gốc ổi, quần áo lấm lem nhưng cạp quần bao giờ cũng lận lên, cất một thứ gì đó làm quà cho nó. Nó hồi hộp chờ đợi chị nó lấy cái rá mà xổ cạp quần ra, lúc thì vài con cua đang lột dở, lúc thì vài con cào cào, châu chấu, niềng niễng, muồm muỗm hay mấy con cà cuống. Nó sung sướng lắm, hét rất to và nhẩy cẫng lên. Nó sà xuống ngồi bên chị khi chị nấu cơm và lại chờ.
 
     Chị nó xâu các con vật vào cái que tre vót nhọn rồi nướng trong ngọn lửa. Mùi thơm phưng phức tỏa ra làm nó thèm rỏ rãi, cụ cựa không yên, mắt chăm chăm nhìn vào xâu thức ăn. Xâu thức ăn đưa cho nó, nóng hôi hổi, nó chẳng đợi được đến lúc nguội mà vội vàng vừa thổi phù phù vừa chén ngay. Mồm nó vừa nhai nhồm nhoàm vừa xuýt xoa vì nóng.

     Thỉnh thoảng chị nó lại lấy que cời, cời nhanh những hạt thóc dính trong rơm, nổ bỏng, trắng lốp. Nó cứ thế mà nhặt, tém tẻm ăn. Đến khi nấu xong cơm thì mồm mép, tay chân, mặt mũi nó nhọ nhem nhọ thỉu. Chị lôi nó ra giếng, kéo gầu, múc nước dội ào ào cho nó, nước giếng khơi trong vắt và mát lạnh. Nó được chị tắm rửa, kỳ cọ rất kỹ. Thằng bé sướng lắm, cười khanh khách, vừa tắm vừa đùa nghịch đập nước tòm tọp làm nước bắn tung  tóe cả lên mặt, lên người chị nó.

     Khi chị thay quần áo cho nó xong thì cũng là lúc cả nhà nó về đông đủ. Cả nhà nó quây quần bên mâm cơm. Nó được đơm một bát cơm đầy, chan canh cua, thêm hai miếng cà non nén, phơn phớt xanh, dẻo quẹo, rồi còn  rắc lên trên mấy con tép kho khô nữa. “Ngoong” quá !
 
     Nó bưng bát cơm ra cửa, vừa ăn vừa ngắm phố. Cuộc đời chẳng thể sướng hơn. Mà sướng thật đấy, tắm xong ai cũng khen trắng quá, đẹp trai quá. Nó nghĩ thế thật nên đứng ở cửa, vừa ăn cơm vừa hát xí la xí lố, vừa hóng người qua lại. Nó hát xí lố như thế vì không thuộc bài hát nào, nhưng nó hát vì nó đang sướng và để thu hút chú ý của người đi đường. Trong bụng nó chắc mẩm, ai trông thấy nó cũng phải tấm tắc mà thầm khen rằng nó đẹp và tưởng nó là con Tây. Lớn lên, nhớ lại nó thấy thật buồn cười, nhưng hồi đó nó thật sự rất hạnh phúc.

.


     Bên ngoài cửa gian buồng xay giã, thầy bu nó vẩy ra bốn tấm tôn cũ, xếp gạch xung quanh làm thành một cái kho nhỏ để chứa các bao tải trấu. Dưới cái mái tôn ấy đặt một dãy chum tương rất to. Một bận, chán đánh nhau với kiến nó nghĩ ra trò nặn. Nó đi moi đất sét ở ngoài ao về hòa nước rồi nhào kỹ cho đến khi đất dẻo quánh. Hôm đó nó hì hục nặn một con trâu, to bằng cái ống bơ bò. Nặn xong, nó nghiêng bên nọ, ngả bên kia để ngắm nghía tác phẩm vĩ đại mới hoàn thành. Nó cẩn thận đặt con trâu lên một hòn gạch, rồi bắc ghế, kiễng chân đặt hòn gạch có con trâu lên mái tôn để phơi nắng. Hôm đó trời nắng, nó được giao trông thóc mà chị nó rải ra sân phơi từ lúc sáng. Nặn trâu, đem phơi xong, nó quay ra dũi thóc. Chị nó dặn thỉnh thoảng phải dũi một lần cho thóc chóng khô.
 
     Chiều hôm đó khi dọn cơm, chị nó ra lấy tương để chấm rau muống, bỗng giật mình, chị gọi giật giọng:

     -    Bu ơi ! Ai làm vỡ hai chum tương rồi đây này. Bu ra ngay đây mà xem.

     Bu nó chạy xuống, sững người khi nhìn thấy hai chum tương to tướng, đồ ăn suốt năm của cả nhà đã vỡ tan. Tương vàng nâu chảy lênh láng, tràn cả ra tới tận hai gốc ổi. Bu nó tức lắm, quát tháo, tra xét cả nhà. Thình lình, chị nó nhìn thấy hòn gạch cùng con trâu đất nằm trong vũng tương, giữa đống chum vỡ. Chị hét lên:

     -    Bu ơi ! Chắc chắn thằng Thập nó phơi con trâu trên mái tôn, trượt xuống làm vỡ chum đấy . . . !
  
     Ở trên nhà, nghe thấy thế, nó sợ quá. Ghé mắt qua khe cửa nhìn xuống, thấy bu nó đang bẻ một cái que to lắm. Nhanh như cắt, nó chạy vụt vào buồng chị dâu, chui ngay xuống gậm giường, bò tít vào bên trong. Nó nghe thấy ngoài sân tiếng bu nó quật roi đen đét vào cái bừa ở ngoài gốc cây, lớn tiếng quát :

     -    Thằng Thập đâu rồi ? Chúng bay, đi tìm ngay thằng Thập về đây cho tao. Tao cho nó một trận.

     Nằm trong gầm giường, nó sợ quá, trống ngực đập thình thịch, tay chân run rẩy. Nó nép sát người vào góc gầm giường hôi hám, đầy mạng nhện. Rồi nó nhìn thấy hai con cóc cụ ngay gần đấy, đang giương mắt nhìn nó. Một lúc lâu, nghe ngóng thấy ở ngoài có vẻ đã trở lại bình thường, nghe tiếng bát đũa dọn mâm kêu lách cách. Rồi mùi canh cua, mùi cơm, mùi cá thơm phưng phức cứ quấn quýt tràn ngập mũi nó làm nó cồn cào hết ruột gan.  Mặc dù đói lắm và thèm lắm nhưng nó chẳng dám ra. Nó rón rén bò ra khỏi gậm giường, len lén bước đến sát cửa. Hé mắt vào khe cửa nó nhìn bu nó và các anh chị đang đang ăn mà nuốt nước bọt ừng ực. Bỗng nó giật mình khi nhìn thấy cái que to tướng đặt bên cạnh bu nó.

     Tần ngần một lúc, nó quay trở lại giường. Nó trèo lên giường, chùm chăn kín, ôm cái bụng đói meo. Nó nằm im suy nghĩ đến tội lỗi mà nó đã gây ra, nó đâu có cố tình, nó đâu có biết là hòn gạch lại trượt xuống đúng chum tương, rồi nó lại tưởng tượng ra cảnh đang ăn uống ở ngoài kia mà cảm thấy tủi thân quá. Tự dưng nước mắt nó lăn dài trên má. Nó không biết là nó ngủ khoèo đi từ lúc nào.

.


     Nó giật mình tỉnh dậy khi có ai đó đập nhẹ vào nó. Một bàn tay ấm nóng, dịu dàng nâng đầu nó dậy, nó dụi mắt thấy chị dâu đang ở trước mặt. Chị đưa cho nó một bát cơm to, một quả chuối và một cốc nước vối. Đang đói, nó cầm lấy ăn ngấu nghiến. Tối hôm đó, nó ngủ trong buồng cùng chị dâu.

     Trưa hôm sau, chị Vận lớn nó ở Hà Nội về chơi nghe tin nó đánh vỡ chum tương, chị thu xếp quần áo cho nó ra Hà Nội chơi vài ngày. Nó mừng lắm vừa thoát khỏi bị đòn vừa được đi chơi. Tối hôm đó, bế nó ngồi trong lòng, thầy nó hỏi :

     -    Sao ở nhà con lại nghịch làm vỡ chum tương của thầy ?

     Nó ngơ ngác hỏi lại:

     -    Sao thầy lại biết ?

     Thầy nó chỉ ra cây cột điện có những sợi dây chạy vắt ngang:  

     -    Ở nhà có chuyện gì, con ngoan hay con hư là thầy biết hết. Bu lấy cái sào gảy rơm gõ vào dây thép, đánh điện cho thầy. Chuyện gì ở nhà thầy cũng biết hết. Con ở nhà phải ngoan, nghe lời bu và các chị, nếu không thầy sẽ rất buồn, nghe chưa ?

     -   Vâng !

     Chị Dụng nó đang nuôi con nhỏ, ở nhà trông con. Cái Tuyết Văn cháu nó chưa đầy một tuổi, trông rất xinh. Nó quý cháu lắm, thỉnh thoảng lại chạy vào vuốt má cháu nó một cái. Nó thích nhất là mỗi khi chị nó cho cháu bú. Chị lấy cái nắp phích, vắt sữa hoi vào đó. Vắt xong chị réo gọi nó để cho nó uống. Thường thì nó đang chơi ở cầu thang, cúi nhìn các quán hàng ăn tấp nập người ra vào, mùi thức ăn bay lên điếc mũi. Nghe chị gọi, nó dạ một tiếng rõ to rồi chạy ù lên. Cầm cái nắp phích sữa, nó tu đánh ực một cái, vẫn còn thòm thèm lắm, nó liếm mép vòng quanh mấy lượt. Vừa nhìn cháu nó bú, nó vừa lấy tay áo quẹt ngang để chùi mồm, chùi luôn cả cái mũi thò lò cố hữu của nó. Cánh tay áo nó dính đầy mũi, lúc nào cũng cứng quèo, bóng nhẫy.

     Khi cháu nó cai sữa, chuyển sang ăn bột, niềm vui của nó là được vét xoong. Mỗi khi đổ bột ra đĩa, nó hồi hộp nhìn theo tay chị nó vét bột trong xoong, nó chỉ uớc chị đừng vét bột kỹ quá để nó còn mót được tí. Nó vét cẩn thận lắm, từng ly từng tí một. Đáy nồi đã sạch, nó nghiêng cạnh thìa cạo kỹ vào góc xoong, vét nốt tý bột cuối cùng. Vét xong, nó còn thè lưỡi vào lòng xoong liếm láp như con mèo và tận hưởng vị ngọt của đường, của bột, tan ra, ứa trong chân răng nó.



     Sáng nay Nguyễn Trọng Thập báo cho tôi biết, cháu anh là Tuyết Văn, con chị Dụng được đưa về quê mai táng. Tuyết Văn bị ung thư tám năm nay, gắng gượng và bằng mọi cách chống chọi với cái chết để sống nuôi con còn nhỏ.

     Trước lúc Tuyết Văn ra đi anh Thập ngồi bên cạnh cháu cùng nhiều người thân, chứng kiến từng giây phút cháu ra đi. Thầy cúng cứ một lúc lại thông báo tình trạng của cháu. Cho đến lúc thày bảo đặt tay vào đầu cháu đi. Thập đặt tay vào đầu cháu thấy nóng rực, trong khi nghe thầy nói, cháu đang siêu thoát đấy. Đúng lúc ấy, Tuyết Văn trút hơi thở cuối cùng.

     Tôi vừa gặp Nguyễn Trọng Thập ở quê ra. Anh đang rất buồn và cũng đang rất mệt vì nhiều ngày nay túc trực bên cháu. Anh nói anh vừa mất một người cháu ruột và cũng là một người bạn từ thủa ấu nhi cho đên bây giờ. Vì đi chơi với cháu mà anh tình cờ gặp một người bạn của bạn cháu. Người ấy sau này là vợ anh.


Mái chùa làng Thứa ngày nay
(http://farm8.staticflickr.com/7196/7082318067_6732943649_b.jpg)

Việc để tay lên đỉnh đầu người sắp ra đi mà thấy ấm nóng được coi là tốt em cũng thấy rất nhiều người nói vậy. Và thường thường những người nào hiền lành đức độ mới " được" thế...
Nhờ bác TTNL chuyển lời  chia buồn của em đến bác Thập, cảm ơn bác.

.


     Thỉnh thoảng nó được theo thầy đến chỗ làm. Đó là hợp tác xã may đo Quyết Tiến cũng ở ngay phố Huế. Các bác, các cô, các chú quý nó lắm, bao giờ cũng cho nó quà. Nó thích nhất là món bi ron ron. Lão người Tầu có cái hộp kính đặt trên cái ghế xếp đóng hình chữ X. Giọng lão lơ lớ, khê khê :

     -   Bi roong roong . . .
         Cái bi roòng roòng . . .
         Cái bi ngoọc ngoọc tlê . . .

     Những viên ron ron trắng ngà, phủ một lớp đường bột mỏng tang, tròn xoe như những hòn bi, bốc mùi va-ni thơm phưng phức. Lão Tầu lấy cái ki nhỏ bằng nhôm trắng bóng xúc bi vào cái túi giấy quấn hình phễu nhọn hoắt. Bao giờ lão cũng có động tác thêm thêm cho một hai viên rồi lão mới bẻ gập miệng phễu lại và đưa cho nó. Nó rón bi cho vào mồm, sung sướng thưởng thức những hạt bi thơm, ròn tanh tách vỡ ra trong răng, vị ngọt và béo cứ tan ra trong lưỡi. Hương vị của đó cứ phảng phất đi theo nó vào cả giấc ngủ, vào tuổi thơ và kỷ niệm, cho đến tận lúc già.
 
     Nó sợ và bực nhất là bọn trẻ con phố Huế. Chúng nó chặn đường, trêu trọc, bắt nạt nó:

     -   Ê ! Thằng nhà quê . . .
     -   Ê ! Thằng tẩm . . .

     Nó tức lắm mà không làm gì được. Nó ước: “giá mình được là người Hà Nội”.

     Khi nó lên sáu, bu cho nó đi học vỡ lòng, hơi sớm một tí vì nó còn thiếu mấy tháng. Nó đến lớp vỡ lòng với cái túi vải bạt thầy nó may cho, đeo tòng teng trước ngực. Nó tự hào lắm, vênh vang, rảo bước trên đường làng đi đến lớp ở điếm ngõ Sài. Về sau này nghe kể lại nó mới biết, chỗ đó là nơi nó bị giam lúc mới lọt lòng cùng thầy bu hồi “cải cách ruộng đất”.

     Thày dạy nó đầu tiên là thày Hưng “Sứt”. Môi trên của thầy bị sứt bẩm sinh, hở ra một hình chữ “V” lộn ngược, như môi con thỏ, trông rất ngộ. Vậy mà, lớp nó đứa nào cũng yêu quí thầy. Nếu đứa nào ở lớp khác gọi thầy nó là Hưng Sứt là lập tức chúng nó đuổi đánh. Có những lúc trận chiến ác liệt, chúng quăng cặp và sách vở, nhảy vào quật nhau ngay trong lớp hoặc ngoài sân. Nhiều bận, mấy đứa sứt đầu mẻ trán chỉ vì bảo vệ thày.

     Thầy Hưng nghiêm khắc lắm, đứa nào hư, không thuộc bài, rửa tay không sạch, thày bắt xòe tay để trên bàn, vụt vào lòng bàn tay, đau lắm ! Nhưng sợ nhất là bị thầy phạt, bắt đứng vào góc lớp đặt cái thước gỗ bẹt lên đầu. Nếu động đậy thước rơi là thầy quật chết. Nếu hai đứa cùng bị phạt thì có thước dài hơn để chung lên hai đầu. Đứa cao, đứa thấp, đứa đứng yên, đứa ngọ nguậy, rất khó giữ thước không rơi. Hễ thước rơi là bị phạt đứng lâu hơn. Đứa nào cũng sợ.

Tôi đọc truyện này cứ như là tác giả đang kể về gia đình khốn khó của tôi_cám ơn bác TTNL.

.


     Cuộc sống cứ thế êm ả trôi. Buổi sáng nó đi học, trưa về ăn cơm, chiều nhông nhổng đi chơi. Mùa hè nó đánh độc một cái quần đùi thắt dải rút, đồ thừa của anh nó. Vác bát ô tô cơm to tướng có mấy miếng cà non xé chạy nhong nhong ra cửa, vừa ăn vừa hóng cảnh người và xe đạp đi qua đi lại. Buổi chiều, nó ra sân trường cấp hai hoặc ra cổng huyện chơi cùng các anh chị và các bạn phố nó, bắn bi, đánh khăng, . . . Nó với anh Bát nó bắn  bi giỏi lắm. Khi đi chỉ mang theo hai ba chục viên bằng đất sét tự nặn (quê nó bấy giờ chưa có bi ve hoặc bi nung sơn màu xanh đỏ như sau này) thế mà chiều về anh em nó ăn được hàng ống bơ sữa bò đầy mỗi người phải có suýt trăm viên. Được nhiều bi, anh em nó thường kiếm hộp sắt to có nắp, đổ bi vào đem chôn giấu ngoài vườn. Nó cũng thường đổi bi cho đứa khác lấy các đồ chơi khác. Thích nhất là đổi được diêm để làm pháo.

     Hãy tưởng tượng một chút, mùa đông nó được mặc quần dài và áo ấm hẳn hoi, toàn đồ cũ của các anh chị, chả bao giờ có quần áo mới. Nhà nghèo lại đông con, thầy bu nó thường mua quần áo cho anh chị lớn, mặc cũ, hoặc ngắn lại chuyển cho em kế sau, nếu vẫn cũ và ngắn nữa thì lại chuyển xuống cho em sau nữa. Nó là út ít, thứ mười, thì làm sao có quần áo mới. Hôm nào rét đậm, các chị nó lấy cái áo bông cũ của bu nó, sắn tay lơ-vê ba lớp đem mặc cho nó. Thắt quanh bụng áo một cái dây "thắt lưng" bằng vải, hay dây chuối, thậm chí, dây rơm. Chiếc áo ấm lắm, chỉ tội dài quá, vừa đi vừa quét đất. Được cái, các chị rất chiều nó, thường bỏ vào túi áo trong một nắm thóc nếp rang. Nó cắn chắt luôn mồm, thú lắm. Chiếc áo dài lòa xòa như thế khi đánh bi còn được chứ đánh khăng hay đá bóng thì ngã liên tục, rất khó đứng dậy. Hay nhất là vật nhau thì ngã chẳng đau mấy, có khi còn khoái là đằng khác.

     Một năm đôi ba lần, làng nó có đội chiếu bóng về phục vụ. Mỗi lần chiếc xe bò chở máy nổ, cọc phông, máy chiếu về làng thì lúc đó quả là một ngày hội, nhất là đối với lũ trẻ con chúng nó. Chúng thường rồng rắn chạy theo xe, í ới reo hò, đánh nhạc mồm tứng từng tưng. Nhà nào cũng rậm rịch, chiều đến nấu cơm, ăn sớm để đi xem. Nó cùng anh chị nó ăn cơm trước, ôm chiếu rách ra bãi, sớm hàng mấy tiếng, trải xuống xí chỗ. Chỗ tốt nhất là ở giữa, gần sát với phông. Xí chỗ xong, các chị nó về nhà làm nốt việc, nó và anh nó được cắt cử ở lại trông chiếu và sẵn sàng chiến đấu với bọn trẻ con để “bảo vệ lãnh thổ”. Sau khi “hoạch định biên giới” rõ ràng, nó yên tâm nằm khểnh ở đó, tò mò theo dõi các cán bộ văn hóa đóng cọc căng phông lắp máy chiếu và thử micrô :

     -   A lố, a lồ . . . , một hai ba bốn . . . , một hai ba bốn . . .
    

.


     -   A lố, a lồ . . . , một hai ba bốn . . . , một hai ba bốn . . .

     Âm thanh chỉnh xong, chị thuyết minh dõng dạc thông báo :

     -    A lô, a lô . . . !  Đồng bào chú ý . . . !  Hôm nay đội chiếu bóng “Hai Mười Bẩy” của tỉnh Hưng Yên chúng tôi về đây phục vụ đồng bào hai bộ phim. Bộ thứ nhất là phim hoạt họa “Đáng Đời Thằng Cáo”. Tiếp theo mời đồng bào xem bộ phim truyện “Chung Một dòng Sông” của đạo diễn Nguyễn Hồng Nghi và Phạm Hiếu Dân. Đây là bộ phim về mối tình của đôi trái giá Vận và Hoài. Một mối tình đẹp thơ mộng và thắm thiết giữa người con trai và người con gái sống bên hai bờ sông Bến Hải, con sông đã chia cắt hai miền Nam Bắc. Hai người có đến được với nhau không sau bao nhiêu cách trở ? Xin đồng bào chú ý đón xem ! Giá vé đồng loạt, người lớn một hào, trẻ em năm xu, trẻ em dưới sáu tuổi đi kèm người lớn không phải mua vé. Buổi chiếu bóng được bắt đầu vào mười chín giờ ba mươi tối nay. Kính mời đồng bào thưởng thức.

     Tiếng thông báo được chị thuyết minh nhắc đi nhắc lại nhiều lần. Xen vào giữa đó là âm nhạc và các bài hát cách mạng được phát ra từ một chiếc máy quay đĩa.

     Nó còn nhớ, hồi còn bé tí được xem phim hoạt họa “Đáng Đời Thằng Cáo”, “Chiếc Vòng Bạc”, “Chú Thỏ Đi Học”, . . . Lớn lên một chút, cũng ở bãi này, nó được xem “Ông Già Khốt Ta Bít”, “Vua Săng Tan”, “Những Kẻ Báo Thù Không Bao Giờ Bị Bắt”, “Chim Vành Khuyên”, “Vợ Chồng A Phủ”, “Chị Tư Hậu”, . . .

     Trên hai cái cọc tre cao làm cổng bãi chiếu bóng, người ta dong hai bóng đèn điện sáng trưng, lấy điện từ cái máy nổ to đặt ở góc sân. Cái cổng này chính là cửa soát vé. Từ đây, dây thừng bắt đầu được chăng, nó chạy bao xung quanh bãi chiếu. Những chỗ ngõ nghách, hoặc lùm cây có thể luồn vào bãi đều có dân quân đeo băng đỏ đứng canh giữ đề phòng mấy ông choai choai chui vào xem lậu. Xa cổng một chút là bàn bán vé. Mua vé xong, mọi người thẳng tiến qua cổng, nơi có hai người của đội chiếu bóng đứng hai bên để soát và xé vé.

     Vào trong bãi, mọi người tự do tìm chỗ ngồi. Thường là những người già, trẻ con và các anh chị có gia đình rồi thì yên vị và nghiêm túc ngồi xem. Còn đám thanh niên nam nữ chưa vợ chưa chồng hay chọn đứng vòng ngoài để di chuyển cho thuận tiện. Các cô thanh nữ thường tụm thành một đám. Đám con trai thì đứng gần đó, mon men làm quen, đưa đẩy, tán tỉnh, hẹn hò. Đôi nào ưng nhau thì bí mật nháy nhau tách ra. Người trước, kẻ sau, bỏ xem ngang chừng, tìm chỗ tối đứng yêu nhau vụng trộm. Đó là về sau này, chứ hồi nó còn nhỏ chuyện đó rất hiếm, ai cũng giữ ý, người nọ nhìn người kia. Bãi xem chiếu bóng làng nó, thế mà cũng làm cho khối người thành đôi đấy.

     Lúc tan phim ra về, cả đoàn người rùng rùng chuyển động tản dần về các xóm. Nó biết đường nên thường tách khỏi anh chị. Nó giang hai tay ra như cánh máy bay, mồn kêu ẻn èn en . . . như tiếng động cơ, vừa chạy vừa chao liệng ngoằn ngoèo len lỏi trong dòng người, rẽ mọi người ra mà chạy. Nó thích chơi trò này lắm.

     Những khi có chiếu những bộ phim hay đặc sắc, người đi xem rất đông gây ra chen lấn xô đẩy. Lần đó, chiếu  phim “Nghêu Sò Ốc Hến”, người xem đông quá, xô đẩy đổ cả máy chiếu, cọc phim, rồi dẫm đạp lên nhau làm chết mấy mạng. Thật là kinh khủng !
    

 Hồi đó trẻ con người lớn phải ăn cơm sớm ,mang ghế ra dành chỗ ngoài bãi từ lúc trời đang sáng chứ bác Mà dân quân làm sao lại có băng đỏ được hay bác??/

     Chắc ở chỗ bác Thập người ta sợ dân quân, cử làm bảo vệ cho bãi chiếu bóng, dễ lẫn với người đi xem nên phải đeo băng đỏ ?!


.


     Nó rất yêu nghệ thuật, ham đọc sách và có năng khiếu vẽ. Mới có chín tuổi, nó đã nổi tiếng cả vùng vì khả năng vẽ bẩm sinh. Các anh chị lớn hay nhờ nó đánh bóng chữ, viết chữ lồng vào sổ tay, vào khăn mùi xoa để thêu tặng nhau, để khâu vào nón. Những chữ nó thường phải viết đại thể như kỷ niệm, nhớ mãi, đừng quên, . . . . Thậm chí, nhà cụ Ký Bắc mở tổ HTX khâu nón trắng bài thơ, khâu thảm len, thảm gai, còn phải lên xin với bu nó, ngoài giờ học cho nó xuống huyện viết chữ lồng khâu vào nón theo đơn đặt hàng của cụ. Có khi là vẽ lại các mẫu thêu ra bìa để làm dưỡng thêu. Mỗi tháng cụ Ký trả cho bu nó mấy hào tiền công. Bu nó nhét tiền vào ống tiết kiệm bằng tre để giữ cho nó.
    
     Đến Tết, được nhiều tiền, bu chẻ ống tiết kiệm ra, lấy tiền mua giầy dép, mua diêm cho nó làm pháo. Nó thích trò làm súng lục, nhét vào đó một cái van xe đạp hỏng, nhồi thuốc diêm vào đó. Khi bóp cò, cái “búa” phía sau ghì bằng dây chun mới bung ra, gõ vào thuốc diêm làm súng nổ. Nhiều đứa trẻ con đồng lứa nó rất thích. Nó liền vượt tường rào trường cấp hai xã, nhặt nhạnh chân ghế, chân bàn gãy mang về làm một loạt súng lục để bán cho bọn chúng lấy tiền tiêu Tết.

     Thầy nó làm thợ may ở Hà Nội được có vài năm thì hợp tác xã may đo giải tán. Thày nó mang máy khâu về nhà mở lại hiệu đồng thời vẫn là thành viên hợp tác xã may của Huyện, chuyên may hàng gia công cho nhà nước. Thầy nó là lao động bán nông nghiệp nên chỉ được hưởng 50% tiêu chuẩn của tem phiếu công nhân. Một tháng tiêu chuẩn của thầy được đong bẩy cân gạo cộng với phiếu vải hàng năm. Các tem phiếu khác như đường, xà phòng, thuốc đánh răng, đậu, thịt và các nhu yếu phẩm khác thì hầu như không có. Nếu cả năm lao động đạt và vượt mức chỉ tiêu thì may lắm được thưởng vài lạng thịt, đậu các loại. Bu nó và các anh chị thì không ai có tiêu chuẩn tem phiếu. Cho nên, tuổi thơ của nó hầu như không có khái niệm đường sữa, bánh kẹo hay thịt thà.

     Dịp Tết năm ấy có một việc về anh Bính và chị dâu làm nó nhớ mãi. Hôm đó là ngày Tết Ông Công Ông Táo. Từ sáng thầy nó đã sai các anh chị dọn nhà cửa, còn thầy thì quét dọn bàn thờ. Bàn thờ đã sạch sẽ, thầy nó bày lên một mâm ngũ quả, có nải chuối xanh, quả phật thủ, vài quả cam, vài quả quýt. Xong, thầy thắp mấy nén nhang lầm rầm khấn. Không biết Thầy nó khấn khứa những gì, rất lâu mới xong. Rồi thầy cúi xuống bảo nó:

     -    Thằng Thập, ăn cơm xong, ra đồng Bưởi tìm chị Bính, nói với chị ấy là thầy bảo xíu nữa nghỉ sớm nhá,
          có thể anh Bính hôm nay về đấy.

     Nó mừng lắm vì rất nhớ anh, anh nó xuống Phòng đã khá lâu. Anh Bính đã học việc xong và đã ra đi làm. Tết này anh mới về thăm nhà và ăn tết cùng gia đình. Vợ anh Bính, chị dâu nó, năm nay đã hai mươi sáu tuổi, đang độ xuân thì. Chị đẹp lắm, một cái đẹp khỏe mạnh, nền nã, chân quê. Da chị dãi nắng, dầm sương, ánh lên màu bánh mật, đôi mắt to, đen lay láy. Chị có cái miệng tròn với đôi môi nhỏ, môi dưới có đường xẻ mờ ở giữa nên chị cười rất duyên. Một mái tóc thật dài và dầy được vấn cao, để lộ cái cổ tròn chĩnh trong hình quả tim của chiếc áo gụ, chiếc áo chật căng bởi đôi bầu ngực nở nang, đầy xuân sức. Người chị tầm thước nhưng khỏe khoắn, lẳn mình trắm. Chị là người chiều nó nhất, tắm rửa cho nó hàng ngày, đút cơm cho nó. Nướng muỗm, nướng bỏng cho nó ăn cũng là chị. Đi ăn cỗ nhà cụ Hai Năng, cõng nó đi theo cũng là chị. Đi họp đoàn, đi đâu liên hoan, ăn cỗ ở xa về bao giờ chị cũng lấy phần cho nó, lúc thì nắm xôi, cái chân gà, lúc thì quả chuối cái oản, kẹo vừng, kẹo bột. Nó quý chị dâu lắm.

.


     Chị dâu nó là lao động chính của gia đình nên bị xung vào đội dân công chuyên nghiệp của xã, chị đang cùng mọi người đào mương thủy lợi, ăn nghỉ tại công trường.

     Sau khi ăn trưa xong, nó nhảy chân sáo ra tới nơi chị nó đang làm việc. Công trường rất đông, cờ đỏ bay lật phật khắp nơi, thanh niên nam nữ vừa làm vừa hát vừa cười đùa rộn rã. Cuối đông, gió bấc thổi hút từng cơn lạnh cóng, thế mà các anh chị dân công vẫn vã mồ hôi hột, quần áo lấm lem bùn đất, miệt mài cắt từng thép mai. Các tảng đất vàng ươm, vuông vức được chuyền tay nhau chuyển đi, ngoằn ngoèo rồng rắn từ dưới lên. Cảnh lao động hăng say, vui đáo để.

     Nó nhìn khắp một lượt, không nhìn thấy chị nó đâu. May quá nó nhìn thấy chú Bé, con bà Năm Sữa, đối diện nhà nó. Chú Bé hơn nó mười mấy tuổi nhưng là em họ. Chú ta đang cầm loa tay thông báo kết quả lao động của từng tổ đội. Nó chẹo vẹo chạy trên những mô đất trơn nhày nhụa, túm tay chú Bé mà nói:

     -    Bé ơi ! Chú gọi loa bảo cho chị Bính xin nghỉ sớm, anh Bính ở Phòng về, bác bảo thế đấy.

     Chú Bé liền đứng lên mô đất cao gọi to vào loa:

     -    Ban chỉ huy đội hai thông báo. Chị Bính con nhà bác trưởng Chất, ở tổ bốn, có em ra tìm báo tin chồng về.
          Bác bảo chị xin phép đội nghỉ sớm về ngay. Alo, alo . . .

     Loa đã phát đi phát lại ba, bốn lần mà nó nhìn mãi vẫn không thấy chị nó đâu. Một lúc lâu sau nó thấy một người phụ nữ đi từ dưới lòng mương đi lên, mắt sáng ngời, nụ cười rực rỡ vẫy tay với nó. Nó nhận ra chị dâu, dậm chân văng tay rồi rít hét :

     -    Chị Bính ơi ! Về mau, anh Bính về. Thầy bảo thế.

     Chị nó lem luốc từ đầu đến chân nhưng xem ra vui mừng hạnh phúc lắm. Mắt chị long lanh ánh lên trong ráng chiều đông giá lạnh. Chị đi từ dưới lên, vừa đi vừa bị các bạn trêu đùa. Có chị còn véo má trêu :

     -    Sướng nhé ! Chồng về, tỉnh tình tinh . . .

     -    Mai có đi làm không đấy ? Nhớ phải giữ sức nhé !

     -    Còn lâu nó mới mệt, sướng bỏ cha đi ấy. “Gái phải hơi trai như thài lài phải cứt chó” mà lại.

     Mọi người cười ồ lên. Chị nó chẳng chống đỡ được gì, chỉ hối hả đi lên, miệng cười trắng ởn, đập tay vào vai vài cô bạn chữa thẹn :

     -    Thôi đi !  Nỡm ạ.

     Chị nó rửa chân tay, thay quần áo, không quên ghé mặt vào cái gương vỡ treo ở góc lán. Chị vuốt lại cái tà áo, vén mấy sợi tóc mai làm dáng, xong dắt tay nó đi về. Hai chị em vừa đi vừa chạy. Mỗi người một tâm trạng khác nhau, đều rất hạnh phúc.

Chú Thập viết hồi ký mà hay như nhà văn viết truyện. Cảm ơn chú TTNL.

     Xin lỗi anh em ! Đoạn trên đây nằm sau khoảng chục trang nữa mà TichTuongNhuLe post nhầm. Khi biết là nhầm thì không sửa được nữa.

     Xin mọi người thông cảm !
--------------------------------------------------------------



     Về tới nhà, chị em nó thất vọng vì chả thấy anh đâu. Mọi người, ai vẫn đang làm việc nấy, hối hả. Nó buồn, hỏi thầy thì thầy nó xem đồng hồ rồi chép miệng thở dài. Chị nó biết ý, dù buồn lắm nhưng không dám hỏi, lẳng lặng xuống bếp làm cơm. Hôm ấy bu nó quyết định cho phép mổ con gà đẻ cúng Ông Công Ông Táo.

     Trời đã về chiều, mưa càng nặng hạt, rét càng buốt giá, thấu thịt, thấu xương. Các chị và anh Bát nó chuyển rơm vào để thầy nó bện một cái cúi rơm ở gian ngoài. Đối diện với cái giường tre, ngay trong góc nhà, gộc tre, củi, trấu, được chất vào và được đốt lên để sưởi ấm. Gió giật  ngày càng mạnh, bu nó kéo tấm liếp che cửa, xỏ cái đòn càn ngang, chặn lại. Vừa lúc đó, có tiếng cậy tấm liếp, rồi một bàn tay thò vào cùng tiếng gọi của anh Bính :

     -    Bu ơi ! Mở cửa cho con.

     Cả nhà òa lên trong hạnh phúc. Anh Bính nó đã về.

     Lách tấm liếp bước vào là một người thanh niên to, cao ăn mặc lịch sự, da trắng, môi đỏ, tóc bồng bềnh cong mềm tự nhiên xếp vào nhau như làn sóng, ánh mắt tinh anh, thông minh, lấp sau cọng kính trắng gọng vàng, giọng nói trầm ấm. Anh Bính bước vào, tay trái cầm cành đào và bó hoa huệ, tay phải cầm túi du lịch. Anh nó đi bộ từ bến xe về, cái áo khoác và mái tóc bụi mưa xuân đậu lấm tấm, long lanh. Nó cùng anh Bát, chị Thất, chị Vận nhẩy lên reo :
 
     -    Anh Bính về ! Anh Bính về thầy ơi !

     Thầy nó đang lúi húi dưới sân sửa lại cái trụ sắt cắm hương vòng trên bát hương để chuẩn bị lễ. Ông lật đật đi lên. Nhìn thấy con trai cả đã về ông mừng lắm, đón cho con cành đào ở tay, ông cười hiền bảo:

     -    Sao anh về muộn thế, làm cả nhà chờ mãi, chẳng báo trước để thầy bảo các em ra đón.

Anh nó rũ cái áo phẩy nước trên tóc, từ tốn nói :

     -    Vé xe khó mua quá, con tưởng không về được.

Bu nó đưa cho anh nó cái khăn khô. Bà bảo:

     -    Thế là may rồi ! Con lau tay, lau tóc, bu bảo nó đun ít nước nóng rửa mặt mũi chân tay rồi ăn cơm.

     Anh nó cảm động, cầm cái khăn và nói :

     -    Con xin bu.

     Bu nó gọi với xuống nhà :
 
     - Chị Mây đâu, đun cho bu siêu nước ấm để anh ấy rửa mặt nha. Vận Lớn, Vận Con dọn mâm cho thầy mày cúng.
       Thằng Bát lên mời chú Gắng Trọn xuống uống rượu với thầy mày. Bảo anh Bính cháu mới về nha. Thằng Thập
       lấy cái xô rửa cái lọ cho anh mày cắm cành đào.

     Phân công xong, bu nó thân chinh vào buồng con dâu, gấp gọn gàng chăn màn, thu dọn sơ bộ các đồ lẩm cẩm trong nhà ngang. Bu còn cẩn thận lấy tí nước mùi vẩy vào tường, vẩy xuống nền, rồi vẩy vào các xó nhà để tẩy đỡ mùi hôi. Xong bu nó ra nhà ngoài với cái âu trầu, ngồi trên phản giữa, têm miếng trầu, gọt miếng cau, thêm tí vỏ, quẹt tí vôi, bỏm bẻm vừa nhai trầu vừa ngắm con trai.

.


     Chị Mây vợ anh Bính vừa mừng vừa thẹn. Chị tong tả làm mọi việc, hai má nóng bừng, đỏ hây hây. Chị bưng nồi nước mùi già đang nóng đặt ngay gần cửa rồi chạy ù vào buồng moi cái khăn mặt bông mới trong tủ quần áo mà chị vẫn để giành. Chị cũng không quên tranh thủ dấp nước vào vỏ bao hương, quẹt một tí vào môi, rồi soi mình trong gương, “chỉnh đốn” lại dung nhan. Từ trong buồng đi ra, chị thả cái khăn vào cái thau đồng, đổ nước nóng từ nồi sang. Chị bưng thau nước lên cho chồng bảo anh :

     -    Anh rửa mặt mũi chân tay cho ấm xong còn ăn cơm.

     Anh nó đón lấy cái thau :

     -    Sao không để dưới bếp, tôi xuống rửa cũng được mà.

     Nói vậy thôi chứ anh nó vẫn rửa, trong khi chị dâu nó đứng, lúng túng, len lén nhìn chồng. Chờ chồng rửa xong, chị bê thau xuống nhà và chuẩn bị tiếp cho bữa ăn.

     Nó vừa rửa cái lọ vừa nhìn anh Bính và chị Mây nó, không bỏ xót động tĩnh nào của hai người. Nó biết chị dâu nó đang hạnh phúc lắm. Thày nó lấy giấy đốt gốc cành đào và bó huệ. Rồi thầy nó đổ nước vào hai lọ, cung kính cắm cành đào vào lọ to, cành huệ vào lọ nhỏ, đặt lên hai góc bàn thờ.

     Cơm cúng đã bày xong, thầy nó thay quần áo thường, mặc bộ áo the, đầu đội khăn xếp, thầy thắp hương và lầm rầm cúng khấn. Cúng xong thầy nó quay ra bảo:

     -    Bính, anh vào khấn cụ đi ! Anh vừa là trưởng nam trong nhà vừa là trưởng nam trong họ đấy !

     -   Vâng, thưa thầy !

     Anh nó đứng dậy, cung kính, trang nghiêm đứng cạnh thầy, lầm rầm khấn. Nó đứng sau lưng khoái lắm, chả biết khấn gì, cứ chắp tay bắt chước. Thấy thầy và anh nó lạy nó cũng lạy, thấy ngửng lên, nó cũng ngửng lên.

     Lễ xong, anh Bính mở túi du lịch lấy ra mấy món quà. Anh biếu thầy nó cái mũ bông, bu nó cái khăn vuông. Còn hai cái bánh mì và một gói kẹo là quà chung cho mọi người. Nó nhìn thèm lắm, nhưng thầy nó không nói gì mà lẳng lặng xếp bánh mỳ và kẹo lên mâm ngũ quả. Thế là cu cậu chưng hửng nhìn theo, rỏ rãi.

     Hương đã tàn, chú Gắng Trọn cũng đã đến. Thầy nó “cho lệnh” ăn cơm. Nhà đông người nên chia làm hai mâm. Mâm trên ở phản, dưới ban thờ có thầy, chú Gắng, anh Bính và bu. Nó bé nhất nhà, út ít, nên được thầy ưu tiên cho ngồi cùng mâm. Oai ghê! Nó còn thấy sung sướng hơn vì được ngồi giữa thày và bu. Còn mâm dưới là mâm các anh chị nó.

     Ngày thường, thầy nó ít khi uống rượu, cỗ bàn thì cũng chẳng uống được nhiều. Chú Gắng Trọn thì ngược lại, uống rượu rất giỏi. Nhưng hôm nay vui quá, thầy nó uống, chú Gắng Trọn uống. Hai người vừa uống vừa ép anh nó uống uống theo. Cỗ có thịt gà ngon quá, nó ăn lấy ăn để, gắp tơi tới . . . Vừa ăn, thỉnh thoảng nó lại ngước nhìn trộm anh nó rồi lại quay xuống mâm dưới nhìn trộm chị dâu nó. Nó thấy anh nó đẹp trai thật còn chị dâu thì rất xinh.

.


     Anh Bính không biết uống rượu, đến chén thứ hai là mặt đã đỏ tưng bừng, trông lại càng đẹp. Nó thấy Chị dâu nó ngồi đầu nồi, xới cơm cho mọi người, còn chị ăn có vẻ ỏn ẻn. Dưới cái khăn mỏ quạ, mặt chị nó cũng đỏ tưng bừng.

     Chị Mây về làm dâu nhà nó từ lúc mười sáu tuổi. Khi đó anh Bính mới mười ba, quá trẻ con, chẳng biết gì. Lớn lên, bị bạn bè chê cười, anh dỗi bố mẹ, chê vợ, bỏ đi học nghề dưới Phòng và ở nhà chú. Lâu năm, năm nay anh Bính mới về nhà thì chị đã hăm sáu, còn anh đã hăm ba. Vợ chồng anh chị chưa từng ăn nằm với nhau bao giờ.

     Ăn cơm xong, bu nó bảo :

     -    Thôi, chị Mây hôm nay vất vả, anh ấy hôm nay lại về, không phải dọn dẹp, rửa bát, để đấy các em nó làm.
          Chị vào mắc màn cho anh ấy ngủ, anh ấy cũng mệt và say rồi.

     Chị nó vâng lời dọn qua quýt xong vào buồng thu xếp. Ở nhà ngoài thày bu nó và chú Gắng Trọn nháy mắt nhau, đẩy anh Bính vào buồng. Anh say rượu, đứng dậy nghiêng ngả, xin phép đi ngủ.

     Thấy anh Bính và chị Mây đã vào buồng, được một lát thì  thầy nó lấy khóa, khóa trái cửa buồng lại. Sau khi tiễn chú Gắng Trọn về, Thầy ra hiệu các anh chị em nó đi lại, nói năng nhẹ nhàng và bảo cả nhà tắt đèn đi ngủ sớm.

     Nằm bên thầy ở phản giữa, nó ngước mắt lên bàn thờ nhìn làn khói mơ màng bay lên từ cái hương vòng, đèn nến chập chờn mờ ảo, ngoài trời mưa lất phất rơi, tiếng gió giật tàu chuối kêu lật phật. Thỉnh thoảng giọt ranh nhỏ xuống cái chậu nhôm hứng nước kêu tí tách, lõm bõm. Rồi nó thiu thiu trong giấc mơ đẹp ngày tết. Hạnh phúc tuổi thơ ru hồn nó biêng đi, bồng bềnh vào giấc ngủ.

.


     Hàng ngày Chị Mây nó dậy rất sớm, thường vào lúc năm giờ, để lo đun nước pha trà cho bố chồng, sắp hàng cho mẹ chồng đi chợ và lo cho các em tới trường. Sáng hôm nay, khác với lẽ thường, bảy giờ rồi mà chưa thấy chị dậy. Thầy nó khẽ khàng mở khóa. Thầy còn suỵt suỵt ra hiệu cho các con nhẹ nhàng để không làm mất giấc ngủ của anh chị.

     Một lúc sau chị Mai nó dậy. Trông chị có vẻ gì đó bẽn lẽn nhưng hạnh phúc và mãn nguyện lắm. Chị nó đon đả xuống bếp đun nước sôi rót vào phích cho bố, thả vài cọng mùi vào xoong đun nước cho mẹ và các em, không quên bê thau nhỏ với cái khăn mặt bông cho chồng.
Anh Bính bê thau nước ra sân, vươn vai tập vài động tác thể dục. Xong anh nó vục cái khăn bông vào thau rửa mặt, vuốt nước lên mái tóc bồng. Hương thơm nhè nhẹ của cuộng mùi già lan toản khắp nhà, thày bu nó và mọi người vui lắm.

     Thấm thoát đã đến ngày 28 Tết. Năm nay bu nó quết định ăn hoang một chút. Tết năm nay, nhà nó đụng một đùi lợn. Từ mấy hôm trước, các chị nó đã ra cửa hàng bách hóa xếp hàng mua được trăm lá dong, đong được yến gạo nếp, vài lạng đỗ, một gói nhỏ hạt tiêu, một gói mứt, một chai nước mắm Cát Hải, hai cân muối, hai chục cái bánh đa nem, nửa cân đường kính, một gói chè ba hào với một bao thuốc là Tam Đảo. Đó là tiêu chuẩn phân phối tết của cả nhà nó.

     Sáng sớm tinh mơ ngày 29, khi cả làng đang ngủ say, khi tiếng gà gáy còn đang eo óc, nó chợt bừng tỉnh bởi tiếng lơnk kêu eng éc, cùng với tiếng bước chân rậm rịch. Nó vội tung chăn vùng dậy thật nhanh không có bỏ lỡ mất dịp xem mổ lợn. Ra đến sân nó mới nhận thấy tiếng kêu eng éc của lợn khắp gần xa trong làng. Thì ra hôm nay nhiều nhà cùng mổ lợn chứ không riêng gì nhà nó.

     Dưới ánh sáng của mấy ngọn đèn hoa kỳ, nó thấy một cái cối lớn dùng để đập lúa đã được úp sấp giữa sân. Bên trên cái cối  là con lợn cấn nhà nó bị trói chân, đang nằm nghiêng sang một bên. Ba người đang giữ chặt chú lợn. Anh Nhu chồng hàng xóm, người to cao tóc húi cua đã điểm bạc, tay phải cầm dao bầu, tay trái đè lên tai con lợn, chân phải dẫm xuống đất, chân trái đặt hờ trên mặt con lợn. Rồi với một động tác nhanh và dứt khoát anh chọc mạnh mũi dao vào cổ con lợn. Tiếng con lợn đang kêu eng éc đột nhiên hộc lên rồi kêu òng ọc. Tiết của nó chảy theo con dao, qua tay anh Nhu, qua cán dao lúc này đã chúc xuống và đang được ngoáy nhè nhẹ. Tiết chảy mạnh xuống cái thau đồng đã có sẵn nước muối loảng để hãm tiết cho khỏi đông. Cổ con lợn phun bọt đỏ theo nhịp thở phì phò của nó. Chú Gắng Trọn cầm cái bát con, thò vào hứng nửa bát tiết nóng hổi đưa lên miệng uống. Xong chú tợp một chén rượu rồi khà lên một tiếng.


Đường vào làng Thứa (bên phải dãy xe ô tô đang đậu). Trước đây, con đường đó là một đoạn đường 5. Về sau đường 5 mới chạy sang bên trái, đoạn bỏ lại thành đường vào làng.
(http://farm9.staticflickr.com/8491/8311238288_15763762d9_c.jpg)

.


     Xong mục cắt tiết, con lợn được vần xuống chỗ sân gạch đã được rửa sạch. Hai người kệ nệ khiêng một nồi nước sôi từ trong bếp ra, đặt xuống gần đấy. Hai người khác vừa dội nước nóng lên con lợn vừa cạo lông. Mỗi nhát dao đưa đi, lớp lông và da đen bên ngoài cuộn lên, quận vào thành một đám sau con dao, để lại một vệt da trắng ởn. Chỉ một loáng sau, con lợn đã được cạo sạch bong. Mọi người khênh nó vào cái nong sạch để giữa sân. Anh Nhu đưa một nhát dao vòng quanh cổ cắt rời cái đầu con lợn. Rồi anh vật ngửa con lợn ra, làm một nhát rạch thẳng băng từ cổ xuống. Bao nhiêu ruột gan con lợn được moi ra, xổ xuống cái nong một đống nóng hôi hổi. Đến đoạn cuối, mũi dao của anh Nhu đánh khoanh vòng một nhát, cắt toàn bộ hậu môn dính liền cả cái đuôi để lấy ra toàn bộ lục phủ ngũ tạng mà không dây rớt một chút bẩn nào vào phần thịt. Toàn bộ được cho vào cái sảo to mang ra sân giếng để “làm lòng”.

     Anh Nhu dội vài gáo nước lạnh vào bụng con lợn, rửa sạch máu thừa rồi bắt đầu "pha". Anh đưa mũi dao vào hai bên xương sống, vừa rạch, vừa lấy cái chầy nhỏ gõ gõ, tách rời xương sườn khỏi xương sống, rồi phanh thẳng con lợn ra. Sau đó anh cắt khoẳm giò, đùi trước đùi sau, pha thịt, pha xương, pha thủ, . . . . Tất cả các loại thịt, xương, gan tim, lá lách, . . . được chia thành bốn phần đều nhau. Lòng  luộc chín cũng được anh chia đều thành bốn.
 
     Riêng món tiết canh chú Gắng đảm trách cũng đã xong. Chú đánh hơn chục bát, tiết canh đỏ, đông, đặc sánh, bên trên lại có lạc rang và dúm rau thơm. Một đĩa lòng đủ các loại được bày lên mâm cùng với tiết canh và được bê lên nhà để người lớn ăn chung - bây giờ gọi là “lo lo ti ca” đấy. Riêng nó bé nhất với anh Bát được ưu tiên cho cái đuôi dính mỡ nóng hôi hổi. Hai anh em nó sướng lắm, nhận phần, chạy ra một góc chia nhau, đánh chén liền.

     Ngày hôm đó, cả nhà nó vất vả, thày nó lọc thịt, chị nó rửa lá và đồ đỗ, bu nó gói bánh chưng. Anh Bính nó sửa ông đầu rau, rửa cái nổi to, bắc bếp, chuẩn bị củi lửa để luộc bánh. Chiều đến mọi việc đã xong, các chiếc bánh chưng vuông vức, xanh ngăn ngắt đã được xếp ngay ngắn trong nồi. Chị Bính đổ xung quanh ông đầu rau ít trấu cho vào mấy cái củi nhỏ, ít thanh đóm diêm, thanh nứa rồi nhóm lửa. Khi đã gầy được lửa, chị nó gác vào mấy cái gộc tre khô đã được chẻ đôi, chẻ ba. Ngọn lửa đượm dần, được vứt thêm ít trấu, lúc sau đã hồng rực. Nồi bánh chưng sẽ được nấu suốt đêm – gọi là ninh bánh chưng mà. Cả nhà sẽ thay nhau túc trực để trông bánh. Cô Biển con cụ Tài Nghiệm, ở nhà đối diện, đang yêu anh Trãi ở đoàn xe 14, đóng ở đầu phố, xung phong trông bánh. Hai cô chú cứ ngồi sát vào nhau bên bếp lửa tâm tình. Thỉnh thoảng họ lại đẩy thêm ít củi, vứt thêm ít trấu, cời than, rúc ra rúc ríc, nghe chừng tình tứ lắm.


     Đoạn đường 5 cũ bây giờ là đường vào làng Thứa

.


     Chỉ còn một giờ nữa là đến giao thừa, thầy nó châm thêm hai cây nến cắm vào hai đầu chân nến bằng đồng, bẻ một ít hương vòng đốt các đầu, cho vào trong cái đỉnh đồng. Rồi thầy châm một vòng hương đặt lên cái cái cây cắm giữa bát hương, thắp bảy nén hương, cắm ngay ngắn phía trước. Xong, thầy thay bát nước, pha ấm trà trong bộ xuyến bé xíu, đặt lên bàn thờ. Vừa hay, chị dâu nó bưng mâm cơm giao thừa đã làm xong, đặt từng món ăn và cái bánh chưng mới bóc lên bàn thờ. Thầy nó thay bộ áo the, khăn xếp và bắt đầu cúng.

     Anh Bính nó lôi trong túi du lịch ra một bánh pháo hồng điều với dăm bảy quả pháo đùng. Anh Bát và nó khoái quá, xúm lại giúp anh Bính cài mấy quả pháo đùng vào dây pháo. Anh Bát lấy cái sào con, đưa cho anh Bính treo  bánh pháo, đầu ngòi chúc xuống. Đúng giao thừa, tiếng pháo to nhỏ nổ âm vang khắp cả làng. Anh Bát nó vội cầm bánh pháo chạy ra cửa, giơ cao lên, anh Bính nó vo mẩu giấy cúi xuống đốt. Bánh pháo giật mình nổ tung, thỉnh thoảng pháo đùng nổ váng lên, tóe lửa. Xác pháo đỏ hồng tung tóe bắn ra khắp cửa. Lũ trẻ con hàng xóm cùng với nó dũng cảm lao vào khói pháo để nhặt những quả pháo lép. Nhặt hết pháo lép nhà nó, nó cùng bộn trẻ chạy qua nhà khác nhặt tiếp. Đến lúc hết pháo nổ thì nó đã nhét được gần đầy một bên túi quần.

     Sáng Mồng Một, cả làng dậy muộn, nhà nó cũng thế. Bánh chưng luộc xong được vớt ra, xếp ngay ngắn trên cái sàng, bên trên đặt hai tấm gỗ, trên nữa thày và anh nó bê cái cối đá giã cua đặt lên để ép.
 
     Nó dậy muộn nhất, lập tức bị chị dâu lôi ra lấy nước mùi rửa mặt, kỳ cổ, kỳ tai, rất kỹ. Chị nó kỳ mạnh làm nó đau nhưng nước nóng, hương mùi thơm làm nó tỉnh ngủ. Bu nó lôi ra cái quần yếm, cái đôi tất sọc xanh, sọc đỏ, đôi dép cao su đen bé xíu xinh xinh, cái áo sơ mi, cái áo bông, toàn đồ thầy nó chữa lại của các anh chị mặc thừa nhưng vừa vặn và đẹp lắm.
 
     Sướng nhất là mình nó được cái “bánh mụn” bu nó gói cho, không biết được vớt ra từ bao giờ, bây giờ còn âm ấm. Nó vội bóc bánh ăn. Bánh thơm, ngậy quá, ngon quá, “nhem nhẻm nhèm nhem !”

     Nó vội vàng tót ngay ra cửa vừa ăn bánh vừa hóng. Mồng Một khác hẳn không khí tưng bừng nhộn nhịp của chợ xuân mấy ngày trước đó, ai cũng hối hả câu đối giấy, cuốn thư, tranh Đông Hồ vẽ con lợn, con gà, tranh in Trung Quốc màu sắc rực rỡ. Sáng mồng một bao giờ cũng lạ, ngoài trời mưa bụi vẫn bay, phố phường vắng vẻ, im lìm. Nó thấy đường phố dường như sáng trong hơn, sạch sẽ và tinh khôi.
Ngắm phố chán mắt, nó xúng xính trong bộ quần áo “mới” chạy tung tăng khắp nhà. Thầy nó đang ngồi xếp bằng trên phản, ấp tay vào cái ấm trà mới pha nóng hổi. Ông kéo cái điếu bát lại gần, châm lửa hút một điếu. Rít xong điếu thuốc, thầy nó ho khù khụ. Đợi cơn ho dứt, thầy nó chậm rãi chiêu một ngụm nước trà, rồi khà lên một tiếng khoan khoái.
 
    Trước bữa cơm, thầy nó lần lượt gọi các con vào mừng tuổi mỗi đứa năm xu. Riêng nó út ít được một hào mới cứng, đỏ tươi. Anh Bính nó thì mừng tuổi cho các em đều nhau, mỗi đứa một hào.


Đình Xuân Đào, Mỹ Hào, Hưng Yên - Ký họa của Nguyễn Bá Lăng

.


     Chị Thơ nó (còn gọi Vận lớn) cũng về quê ăn tết. Chị chưa đi làm nên không có tiền mừng tuổi cho các em. Chỉ mình nó được chị mừng cho năm xu. Chị Thơ mới làm đầu “phi dê”, trông chị cứ là lạ. Ở quê nó, chị là người đầu tiên phi dê nên người lớn thì bảo là ra tỉnh đua đòi, còn trẻ con thì hò nhau trêu:
 
     -    Ơ súp lơ trái mùa . . .  Ơ súp lơ trái mùa . . . !  

     Chúng nó còn đồng thanh hát :

                   “Đầu phi dế trông cao bồi
                    Đầu phi dế trông chán ghê
                    Anh em ơi đầu phi dế trông cao bồi.
                    Thà cặp tóc ngang vai,
                                 còn đẹp hơn phi dê !
                    Thà đội rế lên đầu,
                                 còn đẹp hơn phi dê !

     Nó tức cứ cầm que đuổi theo vụt bọn trẻ để bênh chị. Dấm dớ thế nào, một lúc sau, chẳng thấy năm xu chị nó mừng tuổi đâu nữa. Nó liền chạy về nhà rồi khóc ré lên làm cả nhà nháo nhác đi tìm. Chị Thơ giả vờ tìm thấy, đưa cho nó đồng xu khác, nó phát hiện ra lại khóc ré lên không nhận. Chị Thơ đành phải đưa thêm năm xu nữa thành một hào nó mới chịu nhận và thôi không khóc nữa. Lần này, ăn chắc, nó vội lấy cái ống tre tiết kiệm và nhét hết tiền vào đấy. Cái ống tre tiết kiệm của nó đã lên nước bóng nhãy, lưng vốn của nó đấy. Nó âm thầm, bí mật lên kế hoạch làm ăn hẳn hoi. Qua Tết ắt hẳn là tiền mừng tuổi nhiều, sẽ bổ ống ra mua của bu nó một mái gà để nó tự “tăng gia”.

     Mười năm làm dâu, mười năm trinh nữ, đằng đẵng mấy ngàn ngày, tưởng chừng tàn một đời hoa, thui một đời con gái. Ấy vậy mà chỉ chín tháng sau cái Tết ngọt ngào đó, chị dâu nó sinh một thằng cu kháu khỉnh, khỏe mạnh. Cả nhà nó ai cũng mừng vì ai cũng thương người chị dâu chăm chỉ, tảo tần, tận tâm tận lực với gia đình, thương chị bị ghẻ lạnh cả một thời xuân sắc. Thầy bu nó là mừng nhất vì thằng cu là cháu đích tôn bấy lâu hằng mong mỏi. Thầy đặt tên cho nó là Nguyễn Long Hoàng, ước mong cháu sẽ là ông hoàng của loài rồng.

     Bé thế, nhưng nó oai lắm vì đã có năm đứa cháu. Đầu tiên là cái Tuyết Văn, con chị hai, rồi thằng Son con chị cả, tiếp đến cùng lúc ba đứa cháu trai là thằng Hoàng con chị Bính, Hà con chị cả và Hùng con chị hai. Lại nói, trước đó thày nó nằm mơ thấy bắt được ba con chim sẻ, thày nó cho vào túi áo nâu, cài kim băng lại cẩn thận. Chẳng ngờ, có một con lách ra bay mất. Y như rằng ? Chỉ vài tháng sau thằng Hà cháu nó đi ỉa chảy, ông y tá xã là ông Nhiệt cho nhầm thuốc làm thằng bé chết. Nó căm ông Nhiệt lắm ! Lúc nào nhớ cháu, nó lại vào ngõ nhà ông, đứng chửi “cha năm đời mười đời nhà thằng Nhiệt . . . !”. Hễ ông ta chạy ra cửa thì nó lại lủi vào vườn chuối um tùm nhà bà cả Riêng cạnh đó. Thấy ông đi vào, nó lại chạy ra chửi “Tổ sư bố thằng Nhiệt lang băm . . . !”


    
     Làng Thứa của Nguyễn Trọng Thập thuộc xã Dị Sử huyện Mỹ Hào. Nơi đây, trước kia là một vùng quê nghèo, nơi có đến 90% dân số làm nông nghiệp, diện tích đất đai không nhiều mà cũng chẳng lấy gì làm phì nhiêu. Những người thợ gặt thuê đến đây đã từng có câu ca rằng:

             “Chắp tay vái lạy đòn càn !
              Đồng Thứa thì lội, đồng Đan thì lầy.”

.


     Khi thằng Hoàng cháu nó được một tuổi cũng là lúc chị Vận con đi học địa chất. Học xong, chị vào làm ở liên đoàn địa chất 36. Chị Vận Thất đi học sư phạm, sau về dậy cấp1 ở Hưng Long. Anh Bát nó cũng đã mười ba tuổi đang học cấp hai. Nhà nó bắt đầu neo người, chị Bính là lao động chính nên rất vất vả. Chị vừa đi làm để đảm bảo công điểm cho hợp tác xã. Mỗi công chỉ ăn có hai đến ba lạng thóc, nhưng thiếu thì bị phạt cũng gay. Ngoài ra chị còn phải làm thêm ruộng phần trăm của gia đình, có khi cấy lúa, khi cấy rau cần, khi thả bèo dâu, nuôi lợn mọn. Chị  Bính nó vẫn phải thức khuya dậy sớm lo cho bố mẹ và các em chồng.

     Thày nó vẫn làm may, bu nó thì đi chợ. Anh Bát nó ngoài giờ đi học cũng phải giúp chị dâu cấy gặt. Anh Bát còn phải đi đánh dậm lấy cua cá về cải thiện bữa ăn. Nó tuy vẫn còn bé nhưng cũng phải tham gia làm cùng gia đình. Công việc cũng nặng ra phết. Buổi sáng trước khi đi làm, chị Bính và anh Bát thường hay vãi thóc, vãi rơm ra phơi, giao cho nó phải dũi thóc, gẩy tơi rơm cho chóng khô lại vừa phải trông cháu cho chị đi làm đồng. Khi cháu ngủ, nó phải tranh thủ thả bèo, nhóm nồi cám lợn, v.v . . . Chị nó đi đồng về thường vào một giờ chiều. Chị về cho cháu bú và cả nhà ăn cơm trưa. Ba giờ chiều chị lại ra đồng làm tiếp.

     Hôm ấy chị nó làm cố, đã hơn hai giờ chiều vẫn chưa thấy về. Thầy nó đi nhận hàng trên huyện còn bu nó đi chợ. Nó tự xới cơm, một mình ăn trước. Cơm chan nước mưa, ăn với cà. Thằng Hoàng cháu nó đói sữa quá, khóc ghê lắm. Ngóng mãi không thấy chị về, giữa trưa trời tháng sáu nóng như đổ lửa, nó chẳng biết thế nào, đành bế cháu vào thôn Tháp nhà chị Diện xin bú nhờ. Nhiều lần nó vẫn làm thế mỗi khi cháu nó đói. Chẳng ngờ chị Diện hôm đó lại đi vắng.

     Cháu nó đói quá rồi, cứ khóc ngặt nghẽo trên tay nó. Nó tám tuổi rồi đấy nhưng mà vừa bé vừa còm nhom như con mèo hen. Nó bế cháu lê la đi trên đường làng cứ như con mèo tha con chuột. Rồi hai chú cháu nó lê dọc phố xuống Phùng Chí Kiên, mắt nó đăm đắm nhìn về phía đường năm, theo hướng bốt Đá, ngóng chị đi làm về. Chị chẳng thấy đâu, người quen cũng chẳng có ai, rặt những người lạ.

     Cháu nó khóc to, nước mắt nước mũi nhoe nhoét, nó nựng, nó giỗ mãi không được. Tức quá nó phát đen đét vào đít cháu. Càng phát, cháu nó lại càng càng khóc to hơn. Cáu tiết, nó cấu thằng bé. Càng cấu, thằng bé càng khóc thét lên. Bất lực và mệt mỏi, nó ôm cháu, ngồi lên lưng con rùa đá ở cổng làng Ngọc Lập. Dưới gốc đa, tủi thân nó khóc, nước mắt nước mũi nó cũng nhoe nhoét nhòe nhoẹt.

.


     Trời tịnh không một ngọn gió. Tiếng ve kêu ra rả, tiếng gà gáy  trưa xa vắng, eo óc buồn. Nó thấy sao mà khổ quá. Rôm cắn rấm rứt khắp nơi, mụn nhọt đầy mặt, đầy tay nó ruồi đang bu đen, đuổi mãi chẳng xuể được. Vừa lúc đó, cô Năm Sữa, cô họ nó, gánh lúa đi qua nhìn thấy, quát tướng lên :

     -    Nắng nôi thế này, mày bế cháu ra đây làm gì ?

     Nó mếu máo:

     -    Cô ơi ! Chị cháu chưa về, thằng Hoàng đói sữa quá cứ khóc mãi. Cháu xin bú chị Diện, chị lại đi vắng.

     Nói xong nó tủi thân khóc rống lên. Cô nó hạ gánh lúa xuống, lấy nón quạt phành phạch cho hai chú cháu rồi bảo :

     -    Về ngay, bế nó vào bà Tú Tư, con bà ấy mới đẻ đấy, xin bú cho nó.

    Dường như bắt được vàng, nó lau mặt cho mình, rồi lau cho cháu. Nó vội vã bế cháu vào thôn Sài, đến nhà bà Tú Tư. Trời nắng lắm, nó nhặt một cái lá bàng to màu xanh tím, vừa làm nón cho cháu nó, vừa làm quạt, quạt cho thằng bé. Vừa đi nó vừa lầm lũi hỏi thăm, thỉnh thoảng dừng lại để xốc thằng cháu cho đỡ mỏi và khỏi tụt xuống đất.

     Vào tới cổng nhà bà Tú, nó thấy cô Ngụ đang ngồi cho con bú dưới bụi tre. Thương hại thằng bé khát sữa, cô chuyển con cho bà Tú rồi đón lấy thằng Hoàng. Thằng bé đang đói, vừa bập vào bầu vú, nó nhắm tít mắt lại, tu sữa tòm tọp. Nó đã thiu thiu ngủ mà mồm vẫn mút oằm oạp. Bà Tú lấy một củ khoai tím đã luộc trong rổ đưa cho thằng Thập. Nó xin bà rồi ngồi xuống ăn dưới bóng mát êm ả của rặng tre. Nó nghe tiếng võng bà Tú đưa cháu kẽo cà kẽo kẹt. Nó nghe thấy tiếng rì rà của lá tre đang đùa reo trong gió. Nó đã thôi không khóc từ lúc nào, thấy đời lại tươi mát và ngọt lịm như miếng khoai nó đang cắn trong miệng.

     Nó bế đứa cháu đã ngủ say trên tay, cảm ơn bà và cô rồi tưng tửng bế thằng bé về.


     Xã Dị Sử, trung tâm huyện Mỹ Hào - quê hương Nguyễn Trọng Thập

.
     Tiếp theo câu chuyện, mục "tiếp 22" dưới đây có một đoạn trước đây tôi post nhầm. Bây giờ để vào đúng chỗ theo bản gốc của Nguyễn Trọng Thập.
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------



     Nó rất yêu nghệ thuật, ham đọc sách và có năng khiếu vẽ. Mới có chín tuổi, nó đã nổi tiếng cả vùng vì khả năng vẽ bẩm sinh. Các anh chị lớn hay nhờ nó đánh bóng chữ, viết chữ lồng vào sổ tay, vào khăn mùi xoa để thêu tặng nhau, để khâu vào nón. Những chữ nó thường phải viết đại thể như kỷ niệm, nhớ mãi, đừng quên, . . . . Thậm chí, nhà cụ Ký Bắc mở tổ HTX khâu nón trắng bài thơ, khâu thảm len, thảm gai, còn phải lên xin với bu nó, ngoài giờ học cho nó xuống huyện viết chữ lồng khâu vào nón theo đơn đặt hàng của cụ. Có khi là vẽ lại các mẫu thêu ra bìa để làm dưỡng thêu. Mỗi tháng cụ Ký trả cho bu nó mấy hào tiền công. Bu nó nhét tiền vào ống tiết kiệm bằng tre để giữ cho nó.

     Đến Tết, được nhiều tiền, bu chẻ ống tiết kiệm ra, lấy tiền mua giầy dép, mua diêm cho nó làm pháo. Nó thích trò làm súng lục, nhét vào đó một cái van xe đạp hỏng, nhồi thuốc diêm vào đó. Khi bóp cò, cái “búa” phía sau ghì bằng dây chun mới ra, gõ vào thuốc diêm làm súng nổ. Nhiều đứa trẻ con đồng lứa nó rất thích. Nó liền vượt tường rào trường cấp hai xã, nhặt nhạnh chân ghế, chân bàn gãy mang về làm một loạt súng lục để bán cho bọn chúng lấy tiền tiêu Tết.

     Các chân ghế chân bàn gãy lấy ở trường học về để làm súng thì quá tuyệt. Bề dầy của gỗ khoảng ba đến bốn phân. Trước tiên, nó lấy bút chì vẽ hình khẩu súng lên đó, rồi nó lấy cái cưa con của thày, nó cưa cắt hình khẩu súng. Sau đó, nó lấy dao gọt cạnh, khía báng, khía nòng. Bây giờ cần phải đục lỗ làm nòng súng. Phần gỗ làm nòng súng khá hẹp , mỗi bề chỉ chừng hai phân, cần phải khoan lỗ vào chính giữa môt cách chính xác dọc theo suốt chiều dài của nòng. Nó kiếm một que sắt (về sau này nó mới biết - gọị là sắt phi sáu) đem mài nhọn một đầu và cắm đầu còn lại vào một đoạn tre làm thành một cái dùi. Nó sang nhà bà Quýt bán phở bên cạnh, nướng cái dùi vào lò than. Khi dùi đã nóng đỏ, nó dựng ngược súng lên, đặt dùi vào đúng tim nòng vừa ấn vừa xoay nhè nhẹ. Mặc cho khói bốc lên cay xè mắt, hết lần nọ đến lần kia, nó cứ dùi mãi cho đến khi thông được sang đến đầu bên kia của khấu súng.

     Bây giờ nó đã có một cái nòng súng đồng tâm thông suốt. Công đoạn tiếp theo là lắp cái đầu van hạt gạo vào nòng súng. Mấy cái van hỏng này nó phải đi xin anh Thới cụt hoặc anh Thăng què chữa xe đạp ở phố nó. Van được nhồi vào cuối nòng súng, thân van khít vào nòng súng, đầu loe của van bám chặt vào gỗ ở phía ngoài, rất chắc chắn. Trông khẩu súng đã hay rồi nhưng còn phải chờ có kim hỏa và cò nữa mới xong.

     Nó lấy một đoạn sắt (phi 4), vừa bằng nòng trong của van, mài tù một đầu, đầu còn lại bẻ gập thước thợ một đoạn hai phân làm thành một cái “kim hỏa”. Một đoạn sắt phi bốn nữa đập bẹp ở giữa, một nửa uốn cong cong rồi luồn từ trên xuống dưới qua một cái lỗ nhỏ để làm cò súng. Một cái dây chun vít kim hỏa vào nòng súng được buộc chặt vào nòng súng bằng những vòng dây chun khác quấn quanh nòng. Bây giờ nó đã có một khẩu súng lục hoàn chỉnh, sẵn sàng nhả đạn.

     Nó cho một que diêm vào đầu van, phần gỗ hướng ra phía trước, phần đầu que diêm có thuốc mắc kẹt vào đầu van hạt gạo. Nó lên “qui lát” bằng cách kéo kim hỏa về phía sau, làm căng dây chun, rồi kê cái kim hỏa sát với lỗ van. Khi bóp cò, cái cò súng nâng kim hỏa lên và phập vào lỗ van. Đoàng . . . ! Một tiếng nổ vang lên, khói diêm bay khét lẹt. Vào ban đêm, khi súng nổ, lửa tóe ra đầu nòng, rất oách.

     Súng nó làm ra rất đẹp vì được đẽo gọt trang trí, xong sơn đen như thật, lại “bách phát bách nổ”. Bọn trẻ làng nó thích mà làm theo không được. Thế là nó phát tài, cứ làm ra khẩu nào bán hết khẩu đó, một hào một khẩu. Có vụ tết làm nhiều nó phải kiếm được mấy đồng bỏ ống.

     Không chỉ làm súng mùa đông bán tết, mùa hè nó còn góp nhặt các vỏ bao diêm, vỏ hộp sắt tây các loại, mẩu gỗ nhỏ bỏ đi trong lò mộc cạnh nhà và rất nhiều nắp bia ở bãi rác bên huyện. Tùy từng chất liệu, nó tạo hình rồi lấy cơm nếp làm thành hồ dán làm thành nhiều xe ô tô các loại khác nhau với bánh xe là nắp bia dùi lỗ. Nó kéo xe ra cổng huyện, chở hoa me, hoa phượng. Đứa nào thích, gạ nó, nó lại bán, tùy chất lượng xe, cái  5 xu cái 1 hào,  v.v. . .  

     Đầu tháng tám, nó lại sang bãi rác bên huyện, thiên đường tuổi thơ của nó, nhặt các tờ pôluya đánh máy hỏng về ngâm nước gạo cho mờ hết chữ. Xong nó lấy gạch non nhuộm màu đỏ, quả mồng tơi nhuộm màu tím phơi khô để làm đèn ông sao và đèn ông sư chơi rằm tháng tám. Nó lấy tre bánh tẻ vót nan, chỉ may của thày nó làm dây buộc liên kết các nan tre với nhau rồi dán giấy “chế tạo” đèn ông sao, đèn ông sư. Sau này lên tay, nó còn sản xuất cả đèn kéo quân để bán.

     Thỉnh thoảng ở thiên đường bãi rác, nó nhặt được những quả pin “Con Thỏ” đã kiệt, có cả loại trung và loại đại. Nó mang về cho vào nước muối luộc lên. Nó kiếm ongbun (ampoules - bóng đèn pin) bằng cách xin ở đâu đấy đem nối dây điện nhỏ với mấy cục pin, bên ngoài chằng bằng dây cao su. Thế là cu cậu có cái đèn chơi đêm. Nó hay chui vào trong chăn, chùm  kín đầu châm cực âm vào cạnh ongbun, cái đèn sáng trắng lên, rất khoái.
 
     Bu nó vừa bán trầu vừa mua thóc cho các anh chị nó xay thóc làm hàng xáo. Gạo ngon thì bán, tấm để nhà ăn, cám nuôi lợn, trấu để đốt lò. Dân làng nó hay mua chịu, nên thỉnh thoảng bu nó sai nó đi đòi tiền. Ban đêm đường làng vắng vẻ, nhất là vào ngõ chợ hay ngõ Bưởi. Trời tối om, đường gồ ghề, chó sủa ông ổng, đi một mình nó sợ lắm. Một tay nó cầm cái đèn chai hay cái đèn hoa kì bịt cổ cho khỏi tắt, một tay cầm cái  gậy để đuổi chó. Cái đèn thì bé, gió thì lộng, bóng đêm thì mông lung. Các lùm cây nhìn chỗ nào cũng đen sì như bóng ma. Nó vừa đi thỉnh thoảng vừa ngoái lại vì nghe thấy như có tiếng chân ai đó đuổi theo mình. Hẳn là ma chứ còn ai vào đây nữa. Nghĩ vậy người nó nổi hết da gà, toát mồ hôi lạnh.

     Nhưng tệ nhất là lũ chó, cứ một con sủa là dắt dây cả làng chó cùng sủa. Có nhà ba, bốn con đuổi theo. Đuổi được con này thì con khác sồ ra, đến khiếp. Cái giống chó cũng lạ, lấy gậy sua thì nó lùi ra xa, dừng xua thì nó lại thi nhau lao lên. Nhưng mình giả vờ ngồi xuống nhặt gạch là chúng sợ chạy một đoạn rất xa. Không biết sao, nhưng đó là kinh nghiệm dân gian mà bu nó truyền lại.

     Từ ngày có cái đèn pin tự tạo, nó đỡ sợ phải đi đòi nợ hơn trong những đêm trời có gió to. Đèn pin của nó còn có loa đèn bằng bìa trắng dán hình cái phễu tập trung ánh sáng, nó đi đòi nợ không lo tắt đèn nữa.

     Thằng Hoàng cháu nó bấy giờ đã được hai tuổi, trắng trẻo đẹp trai. Vì là cháu đích tôn nên cả nhà ai cũng yêu và chiều chuộng. Riêng nó, không những nó chỉ yêu cháu mà còn tự hào nữa, vì gì thì gì nó cũng là bậc cha chú chứ ít của đâu. Có cái đồ chơi hay của ngon vật lạ gì nó cũng để dành cho cháu. Ngặt một nỗi, thằng bé lên hai tuổi mà chẳng nói năng bi ba bi bô, gọi bà gọi mẹ như những đứa trẻ khác. Thằng bé chỉ ư ư, hự hự trong cổ họng, cả nhà lo nó bị câm.

     Không biết ai mách, bệnh này phải chữa mẹo. Ở cạnh nhà có cái bảng tin của huyện rất lớn, mỗi chiều có đến hai mét, thường dùng để kẻ khẩu hiệu. Hôm đó, trời nắng chang chang, có một đoàn người ở xa đến. Họ thấy gốc bàng cạnh bảng tin có bóng mát, liền chọn làm chỗ ngồi nghỉ trưa. Họ bỏ cơm nắm, muối vừng ra ăn. Bu nó bắt nó ra cướp cơm. Lúc đầu nó không hiểu gì nên rất sợ. Bu nó phải giải thích cướp cơm cho cháu ăn, cháu mới sớm biết nói.

     Thế là nó liều. Vượt qua nỗi sợ hãi, nó mon men tiến đến gần những người khách lạ. Quả thật, nó là trẻ con nên cũng chẳng ai để ý làm gì. Nó tiến sát đến người ngồi ngoài cùng chờ người ta đưa miếng cơm nắm trắng đục, to như múi bưởi lên mồm định cắn, thì bất thình lình, nhanh như cắt, nó giật phăng miếng cơm trong tay người ấy trước con mắt ngơ ngác của tất cả đám người. Nó phi thật lực chạy vèo vào cổng huyện, chạy ngoằn nghèo trong các ngõ ngách đường làng. Nó chỉ sợ bị người ta đuổi đánh. Nhưng rồi nó cũng chạy vòng được về đến nhà và đưa miếng cơm nắm cho bu nó. Tim nó đâp thình thịch, mồ hôi nhễ nhại.
 
     Bu nó bế thằng Hoàng, cầm miếng cơm nắm vừa dứ vào mồm cháu 7 lần vừa khấn thầm lầm rầm gì đó. Rồi bu bẻ miếng cơm, đút cho cháu ăn. Chả biết là thế nào, ít ngày sau, thằng Hoàng nói được mấy từ bà bà, ba ba. Cả nhà nó đều mừng, nó cũng sướng lắm vì cháu mình đã nói được mà nó lại là người có công lớn.

     Ngày ấy, cả làng nó đã vào hợp tác xã. Đã vào hợp tác xã thì ruộng chung, trâu  chung. Nhà nó cứ cách bốn ngày lại được dùng trâu bốn ngày. Bốn ngày đó có trách nhiệm chăn trâu. Nó phải chăn cho trâu ăn no bốn ngày. Hôm nào chưa no, hai hõm ở cạnh sống lưng bên hông mà lõm vào thì đừng có trách. Thầy nó tuy hiền nhưng nghiêm khắc và nóng tính lắm. Chăn trâu đúng là phải có trách nhiệm, không những trâu phải no, mà cũng không được lơ là để trâu ăn lúa.

     Thuở chăn trâu ngày ấy thực sự để lại cho nó nhiều niềm vui và hạnh phúc.

                                  "Ai bảo chăn trâu là khổ,
                                   Tôi mơ màng nghe chim hót trên cao . . .”

     Sau này khi biết bài thơ “Quê Hương”, chiêm nghiệm thấy Giang Nam nói đúng thật.

     Nó vẫn là một thằng bé gầy ngẳng gầy nghoeo. Bình thường đi chăn trâu đồng gần, nó thường hay đi sau cầm thừng điều khiển bằng cách kéo căng hay để chùng để trâu biết tự đi. Tay nó cầm cái que tre, thỉnh thoảng vụt vào mông trái một cái. Khi đi chăn ở đồng xa nó hay cưỡi trâu. Nó thì thấp, con trâu lại cao. Muốn leo lên lưng, nó bắt trâu cúi đầu xuống, trèo giữa cặp sừng, bám gù vai trâu, leo lên lưng nó, rồi quay người lại, ngồi dạng chân hai bên. Cách thứ hai là tóm gù tai, chân trái đặt vào đầu xương kheo trên chân trước của trâu, kết hợp sức bật đu người lên lưng trâu. Ngồi chễm trệ trên lưng trâu rồi, nó liền lấy gót chân thúc vào bụng trâu và dùng roi quất vào mông, dùng thừng giật “diệt . . . diệt . . .” hay hất cái thừng đánh vào mặt trâu “vắt . . . vắt . . .”.

     Ra đến đồng cứ nhét cái thừng chùng xuống, cho vào mông ngồi lên, để trâu lững thững tự do gặm cỏ, hai tay và mắt rảnh rang, nó tha hồ ngắm mây thưởng gió. Những lúc như vậy nó lôi từ cạp quần ra cuốn truyện mà nó giắt sẵn ở đó từ nhà và khoan khoái đọc. Truyện thì nhiều lắm, khi thì Tam Quốc Diễn Nghĩa, lúc thì Thủy Hử, hoặc truyện cổ tích, truyện tranh, . . . Nó mê đọc truyện lắm. Hễ nghe ở đâu có truyện hay là nó mon men mượn bằng được có hôm nó đi bộ mấy cây số sang tận làng bên đến nhà cụ lang Dịch mượn truyện. Đối với Thư Viện Huyện hoặc Hiệu Sách Nhân Dân thì nó cứ xoắn xuýt nịnh các cô trông thư viện và cô bán sách bằng cách giúp các cô những việc lặt vặt như múc nước, hái rau v.v . . . để mon men mượn sách. Nó đọc hầu như hết các đầu sách dạng tiểu thuyết văn học, truyện tranh mà thư viện và hiệu sách có.

     Những chiều hè mát mẻ đi chăn trâu sướng lắm, gió thì mát hây hẩy, chim chóc líu lo hót, cỏ xanh mơn mởn. Mùi lúa làm đòng thơm ngọt thoang thoảng bay, mùi rơm rạ thơm nồng, mùi đất mới cày ải thì ngai ngái, mùi hoai hoai là của phân chuồng đang bón lót, mùi hăng sè sè là của nước đái trâu bò trên bãi chăn thả. Ấy thế mà đi xa là nhớ da diết. Khi xa nhà, chợt đến nào đó có mùi đồng đất như vậy là lại cồn cào nhớ. Nỗi nhớ ấy là nhớ quê hương, cái mùi ấy là mùi quê hương, rất yêu, tha thiết !  

.


     Chán đọc sách, nó lại thả diều. Anh Bát và nó làm diều rất hay, diều vừa bay cao, tiếng sáo lại trong. Mỗi lần diều được dong lên cao, tiếng sáo diều o . . . o . . . , vi vút trên không trung, nghe sướng mê li. Khi diều no gió, dây diều căng, nó hay xé các mẩu giấy nhỏ, rạch ở giữa đem cài vào dây diều. Dây rung rung, gió nhè nhẹ đẩy, dần dần các mẩu giấy theo dây diều cứ tút lên cao cho tới tận đáy diều. Nó bảo đấy là “viết thư cho Trời”.

     Chơi diều đã rồi, nó cột dây diều vào bụi cây, rồi quay ra chơi đánh khăng, đánh bi, đánh đáo hoặc chơi ô ăn quan. Nó rất khoái chơi quay. Quay của nó rất to, được đẽo bằng gỗ tay nhãn đặc, đầu đóng một cái đinh tù mũi, dây quay bện bằng sợi gai. Khoái nhất là bổ trúng quay của đứa khác, nhẹ thì bập lõm vào con quay kia, mạnh thì thậm chí chẻ đôi quay đối thủ. Quay đối thủ mà đổ “quay cu đơ” ra đấy là nó thắng.

     Vào dịp đang mùa gặt hay lúc mới gặt xong, ngoài đồng rất nhiều chuột. Bọn trẻ trâu hò nhau đi đuổi và vồ chuột. Chúng còn tìm hang chuột, đem bịt hết các ngách hang lại bằng đất sét, chỉ để chừa lại hai cửa. Một cửa đem tống rơm rạ khô vào rồi châm lửa, lấy nơm úp sẵn ở cửa còn lại. Rơm cháy, khói nghi ngút được chúng quạt vào hang. Bọn chuột không chịu nổi đành liều mạng vọt ra và chui ngay vào nơm.
Chúng đem những con chuột bọc trong đất rồi đốt rơm rạ để nướng, như nướng khoai. Nếu có phân trâu bò khô mà nướng thì lửa càng đượm, “cháy nỏ” phải biết. Khi chuột chín, chúng rỡ đất ra, lột theo cả lông và có khi còn lột theo cả da nữa. Vặt đầu, cấu hết chân và đuôi, rạch bụng, moi hết lòng ruột vứt đi, chúng vừa chén vừa hò hét. Thịt chuột nướng nóng, thơm phưng phức, ngon vô cùng.  

     Vậy nhưng không phải lúc nào chăn trâu cũng sướng. Gặp hôm trời mưa, bão hay rét thì cực khổ. Giữa cánh đồng mênh mông, chỉ có mấy đứa trẻ trâu co ro cúm rúm trong những chiếc áo tơi lá, rét run bần bật. Mưa quất chéo vào mặt, rát rạt. Gió lật áo tơi, giăng lên như cách buồm. Nó vơ vội mấy dây rơm buộc thật chặt chặt cái áo tơi một vòng quanh bụng. Đường mưa, bùn lầy trơn nhẫy, chân đất phải bấm móng chắc xuống, tê dại, cóng buốt hết mười đầu ngón chân.

     Nhiều lúc cưỡi trâu không để ý, đến gần mương hay ao, bất thình lình trâu cắm hai chân trước xuống nước, cúi đầu uống nước mà chẳng “báo trước” gì cả. Thế là nó nhào xuống nước, ướt như chuột lột từ đầu đến chân. Rút kinh nghiệm, khi trâu đi gần nước phải đề phòng. Nếu trâu chọc trân xuống uống nước, phải nhanh chóng đạp hai chân vào hai kheo chân trước của trâu, hai tay giữ chặt bướu vai của nó. Lưng trâu lúc đó rất dốc, không cẩn thận là nhào xuống ngay.

     Không may, sểnh ra, trâu nó ăn mạ thì phiền toái to. Mạ non mà trâu nó đang quất ngon miệng thì có hét, có quất cũng chả ăn thua. Thậm chí, trâu nó còn dứt thừng bỏ chạy vào ruộng mạ, có tức ứa nước mắt cũng khó mà bắt được nó. Hợp tác xã mà bắt được sẽ phạt rất nặng nên đứa nào cũng sợ. Một lần, thằng Bão con chú Trọn, để trâu ăn mạ. Chủ nhiệm hợp tác xã gọi chú lên phạt thóc. Về nhà, chú Trọn nọc thằng Bão ra đánh một trận tơi bời.



Chùa Thứa Mỹ Hào ngày nay
(http://fun.easyvn.com/_easyweb/idh/hoakhaikienphat/trutri/cong.jpg)

Một góc đao mái chùa Thứa
(http://hoakhaikienphat.net/UserFiles/Image/IMAG0051%20(465%20x%20349).jpg)

Lầu Quan Âm Bồ Tát
(http://fun.easyvn.com/_easyweb/idh/hoakhaikienphat/trutri/lauquanam.jpg)

.


     Thằng Bão tuy lớn tuổi hơn thằng Thập nhưng nó là con cô Gắng nên nó là em. Ngược lại, thằng Thập tuy là anh nhưng lại là quân của thằng Bão. Thằng Bão bị đánh đau, nó căm lắm.

     Một hôm, trời nắng đẹp, quân tướng của thằng Bão đang chăn trâu, nó nhìn thấy con trâu cái nhà chủ nhiệm hợp tác xã thả ở bãi. Thằng Bão lấy đâu được một đoạn gỗ tròn, dài đến bốn năm chục phân, to bằng cổ tay. Nó đem quấn rẻ rách vào cái que, buộc dây thép xung quanh. Xong nó đẽo vát một đầu và  tẩm đẫm dầu vào đám rẻ. Rồi nó bắt đầu kiên nhẫn rình. Đợi đúng lúc con trâu cong đuôi lên ỉa, nhanh như cắt, nó bật lửa châm vào rẻ dầu. Lửa cháy, nó đút nhanh thanh gỗ lửa vào lỗ đít con trâu, gần ngập lút . . . .

     Nóng quá, con trâu tóp đít lại, lồng lộn phi. Nó chạy hết ruộng này qua ruộng khác. Bọn trẻ trâu vừa thích thú vừa sợ nên không đứa nào dám hò hét. Chúng đứng lặng im nhìn con trâu đau đớn vật vã chạy lung tung khắp cánh đồng. Không biết bao nhiêu ruộng lúa bị con trâu dẫm đạp, tả tơi . . . như vừa qua một trận bão lớn.

    Đận ấy, gần chục mẫu lúa của hợp tác xã bị phá nát. Cả làng truy vấn bọn trẻ trâu. Đứa nào cũng sợ lắm ! Nhưng chúng còn hãi thằng Bão hơn nên “bố bảo” cũng chẳng đứa nào dám khai, không thì nó tẩn chết.
 
     Nhưng rồi người ta điều tra mãi cũng tìm ra chuyện. Thằng Bão bị đuổi học.

     Đang đi cắt tóc rong từ làng bên về, hay tin, chú Trọn tức lắm. Ông cầm cái đòn càn đi tìm khắp làng tìm thằng Bão. Thằng Bão liền thì bỏ chốn ngay lập tức. Nó chui vào khe của hai đống rơm to chất cạnh nhau, nằm sát tường cổng huyện. Hai đống rơm và bức tường tạo thành một cái hõm hình tam giác, rất kín đáo. Nó rút rơm, trải xuống đất, tạo thành một cái ổ rộng rãi và êm ái như một cái “ngai vàng”. Nằm trong “ngai vàng”, nó sai “quân quyền” là thằng Thập và những đứa khác lấy thóc và gạo của nhà đổi bánh mì, mang nước uống đến cung phụng cho nó. Không những thế, thằng Bão còn sai bọn trẻ đi hái trộm hoa quả trong vườn của các gia đình quanh đấy, mang đến cho nó. Nếu buồn đi đại tiểu tiện, nó phốc qua tường rào chỉ cao có hơn một mét vào ngay cái vườn cạnh.

     Thằng Bão nằm ở đó ít lâu thì bị lộ, chú Trọn mang cái đòn càn tới gọi con không ra, ông cứ nhằm khe mà chọc. Chịu không nổi, nó phọt ra, ông vồ lấy túm tóc lôi về. Thằng Bão bị ăn một trận đòn nhừ tử. Nó bị treo ngược lên xà nhà, cứ thế mà roi mây vụt tới như mưa tuôn, thác đổ.

.


     Sau khi đánh con một trận “tơi bời khói lửa”, chú Trọn bắt thằng Bão phải ngồi viết bản kiểm điểm gửi đến hợp tác xã và nhà trường. Rồi vài ngày sau, thằng Bão lại được đi học tiếp.

     Nhưng chứng nào tật ấy, thằng Bão vẫn nghịch ngợm và ngang ngược lắm. Nó thường tập hợp bọn trẻ, đẽo súng gỗ, gươm gỗ, quét vôi trắng, kéo quân sang làng bên đánh nhau với bọn trẻ bên đó để tranh giành lãnh địa chăn trâu và đánh dậm. Thằng Thập, dù không muốn cũng buộc phải tham gia.

     Một đận, thằng Hoàng cháu thằng Thập bị một cái “giọt bọc” ở trên trán trái, to như quả cam, mưng mủ mãi không khỏi. Nó bị sai đi mời cụ lang Cới về trích nhọt cho cháu. Cụ lang nặn ra được một bát mủ. Nhưng thằng cu lại bị nhiễm trùng, sốt cao liên miên, các loại thuốc, loại lá chữa không khỏi. Bu nó lên đình làng Vang xem bói. Ông thầy nói số cháu nó không sống được, chỉ sống thêm được cùng lắm là một tuần, số “Giời” đã định thế. Cả nhà than nó khóc than ời ời, đúng như nhà có đám. Mọi người đau đớn chờ đứa cháu đích tôn ra đi mà không có cách gì chạy chữa được. Bảy ngày đã trôi qua, rồi đến tám, chín, mười ngày sau mà cháu nó vẫn không ra đi. Sau đó thằng bé từ từ khỏi, lại ăn ngủ tốt. Sức khỏe trở lại bình thường.

     Nó tức lắm, đến gốc cây quéo trước cửa đình làng Vang, chửi ông thày bói nói sàm. Nó la hét chửi bới rất to cho bõ tức lão thầy bói nói cháu nó chết.

     Chẳng ngờ bọn trẻ con làng này thấy kẻ thù xâm phạm lãnh thổ, liền hùa nhau đuổi đánh. Nó chạy bán sống bán chết về đến gần nhà thì gặp em Bão. Nó kể lại mọi chuyện. Lập tức thằng Bão cho tay vào mồm làm còi, tu huýt . . ., tu huýt . . . . Tiếng còi vang lên, lập tức hàng chục tiếng còi khác cứ truyền thông tin đi khắp phố. Hai chục phút sau, quân sỹ đã tập hợp đủ lực lượng, gươm giáo tre, súng gỗ, gạch đá đút đầy túi. Hơn hai mươi chiến binh phố nó hùng hổ kéo lên làng Vang.

     Bọn trẻ con đuổi đánh nó xong đang vui vẻ chơi bi dưới gốc quéo đầu làng thì bị tấn công bất ngờ. Chúng trở tay không kịp, tháo chạy tán loạn. Thằng Bão xông lên, hùng dũng chạy rẽ đám đông, túm cổ thằng Nhượng “đảng trưởng” của làng Vang lên gối liên tiếp. Nó bắt thằng Nhượng phải quỳ xuống quy phục. Thằng kia không chịu, vùng lên đánh lại, hai đứa vật nhau hùng hục, tung cả cát bụi. Trẻ con hai làng cứ trố mắt nhìn hai đại ca quần nhau. Thằng Bão khỏe hơn, sau một hồi vật lộn, nó đã ghì sấp thằng Nhượng xuống cát, tì đầu gối vào lưng. Một tay thằng Bão túm tóc, một tay liên tiếp thụi vào mặt thằng kia. Thằng Nhượng ứa máu mũi, kêu đau oai oái. Thằng Bão liền quát :

     -    Chừa chưa?
     -    Chừa rồi.
     -    Xin lỗi đại ca và xin quy phục đi.
     -    Em xin lỗi đại ca, em xin quy phục !
 
     Thằng Bão buông tay, nó đứng dậy phủi quần áo :

     -    Từ nay hai làng không đánh nhau nữa. Tao là thủ lĩnh. Đứa nào không nghe chớ trách. Rõ chưa ?
     -   Rõ ! - Bọn trẻ dồng thanh răm rắp.

     Dứt lời, thằng Bão ra lệnh :

     -    Vứt hết “củ đậu” đi, chúng mày lục túi ra, có bao nhiêu tiền góp vào đây.
        Hôm nay liên hoan đoàn kết, kết nghĩa huynh đệ !

     Nói rồi nó móc túi lôi ra hai hào. Những đứa khác, đứa có năm xu, đứa một hào, đứa không có, đều góp vào cả. Tất cả được hơn một đồng. Thằng Bão ra lệnh tiếp :

     -    Mấy thằng trèo lên cây quéo hái quả, thả xuống đây.

     Hái quéo xong, đội quân rùng rùng kéo sang quán nước cụ Còi ở dưới gốc cây quéo phía trong. Mỗi thằng một bát nước vối, còn bao nhiêu mua hết kẹo vừng, kẹo lạc. Buổi liên hoan đoàn kết diễn ra rất vui vẻ.

     Từ đó về sau thằng Bão em nó và thằng Nhượng thân nhau lắm, như con chấy cắn đôi, đi đâu cũng có nhau.

     Lực lượng hai làng liên kết nên càng hùng hậu. “Hội đảng” Phùng Chí Kiên hay tin cũng lập tức tự nguyện tham gia lực lượng. Thằng Bão được thể càng vênh vang, làm lắm chuyện ngang tàng. Cứ mỗi lần có chiếu bóng hay diễn kịch, chúng tập trung quân gần bốn mươi đứa mà chỉ mua một hoặc hai vé làm vì. Lúc vào bãi, một đứa đứng ra che mặt người soát vé, một cái vé vào bãi ấy, chúng chuyền tay nhau vào được hết. Có lần bị xé vé, đã thế, thắng Bão không mua vé nữa. Nó lấy vé xé rồi, dán pô luya ở phía sau, cầm đầu một lũ bốn mươi tên tiến vào chỗ soát vé. Người soát vé không cho vào, nó trả vờ cự cãi, cả bọn phía sau xúm vào bênh. Hai người soát vé bị bao vây giữa mấy chục đứa trẻ đang lúng túng thì bất ngờ thằng Bải dẩy ngã người xé vé rồi hô to :
 
     -    A la xô . . . !

     Mấy chục đứa trẻ chạy ùa vào trong bãi. Khi lực lượng bảo vệ chạy tới ứng cứu thì chúng đã lẩn mất vào cùng với dòng người trong bãi.

.


     Một thời gian sau đó, không nhớ là bao lâu, thằng Bão đi bộ đội. Ngày nó tòng quân, rất đông bạn bè và “đàn em” đi tiễn. Không hiểu nó đi lính có chịu được kỷ luật nghiêm khắc của quân đội ? Chú Trọn cũng hy vọng người ta sẽ rèn cho nó vào kỷ luật sắt, có khi nó lại tiến bộ, chả biết được, dù sao thì chú cũng cất được một gánh lo.

     Được vài năm, một hôm, nó nghỉ phép về thăm nhà. Trông nó rắn giỏi và chững chạc, khác hẳn hồi ở nhà. Nó mặc bộ quân phục mới coong, đánh cái thắt lưng da to bản. Trên đầu nó đội cái mũ mềm có gắn sao vàng lấp lánh. Bên hông nó, đeo trễ một khẩu súng lục đen xì lấp ló trong cái bao da màu nâu, bóng loáng. Trông nó rất oai vệ. Cả làng nó xì xào bàn tán, thắc mắc “Quái ! Thằng này mới đi vài năm mà lên chức nhanh thế ? Nó đã được đeo súng ngắn, lại còn xà cột (sacoche – từ tiếng Pháp) nữa chứ !”. Nó không đeo quân hàm nên không ai biết nó đã lên đến cấp gì.

     Nó nói với gia đình là nó về phép và tranh thủ hỏi cưới vợ. Chú Trọn và cô Gắng rất mừng, chạy đôn chạy đáo tìm người mai mối cho nó. Đám hỏi và đám cưới của nó được tổ chức rất nhanh chóng. Bây giờ thằng Bão đã là trai có vợ. Nhanh thật đấy ! Thằng Thập vui lắm vì có chú em là sỹ quan quân đội, lại còn có thêm cả em dâu nữa chứ. Nó cũng cảm thấy hãnh diện ta đây lắm !

     Sau khi thằng Bão cưới vợ, cả làng mới ngã ngửa người. Hóa ra súng và xà cột chỉ có vỏ. Trong bao, súng nặn bằng đất sét bôi đen, trong xà cột thì toàn báo cũ. Nhưng nó đã cưới vợ rồi, biết làm sao ? Thế mới hay chứ !

.
.

.


     Ngày ấy, hợp tác xã của làng nó làm ăn thua kém lắm, cha chung không ai khóc. Bẩy giờ sáng, có kẻng, mọi người mới lững thững ra trụ sở đội sản xuất nghe phân công, rồi lại lững thững, rồng rắn đi ra đồng. Tới nơi còn ngả ngốn cười đùa, uống nước, hút thuốc lào vặt. Phải đến chín giờ các xã viên mới xuống cày, bừa, cấy, hái, . . . mười một giờ, lục tục nghỉ ăn trưa giữa đồng. Một rưỡi chiều đám xã viên mới dậy để làm. Nhưng trước tiên lại phải chè, thuốc, cười đùa thoải mái cái đã. Chả những thế, đội cấy còn giăng dây, giăng người thành hàng ngang mà “cấy tập đoàn” cho nó “khí thế”. Vừa làm họ vừa cười đùa, trêu trọc nhau. Thật là vui vẻ hết mức !

     Khoảng bốn giờ chiều, khi mà ánh nắng vẫn còn chói chang, khi mà lũ chim chiền chiện còn đang chao lượn trên đồng để kiếm mồi, ấy là lúc đã đủ thời lượng cho một ngày làm việc. Các xã viên đều nhất loạt lên rửa ráy chân tay về nghỉ, chả ai làm cố làm gì, mai làm tiếp thì có chết ai đâu, mà cũng “chả ảnh hưởng gì đến thế giới hòa bình“. Sướng thật đấy ! chẳng còn đâu cảnh “đầu tắt mặt tối”, “một nắng hai sương” truyền kiếp của người nông dân.

     Sản lượng lúa và hoa màu rất thấp. Sau khi thu hoạch, việc trước tiên là phải nộp thuế cho huyện và tỉnh đúng chỉ tiêu để nuôi quân, . . . Sản phẩm còn lại, bấy giờ, mới chia theo công lao động. Đội trưởng các đội và kế toán của hợp tác xã cứ bù đầu lên cộng sổ sách, tính công điểm cho từng lao động. Để rồi, một công lao động chỉ được vài lạng thóc. Cả làng nó “ăn dè, tiết kiệm” cũng chỉ có thể cầm cự được một phần ba thời gian kể từ “tháng ba” đến “ngày tám”. Thời kỳ “giáp hạt” kéo dài suốt hai phần ba thời gian còn lại.

     Người dân ngày càng thiếu thốn đủ thứ, đói vàng mắt. Nhà nó có mỗi mình chị nó đi làm ruộng, nên thóc được chia ít lắm. Trông vào mấy thước đất "phần trăm" cũng chỉ đủ một nửa lương thực cho cả nhà. Bu nó bon chen chạy chợ, làm hàng xáo. Thầy nó cố gắng may đạt chỉ tiêu để lấy được bảy cân “gạo bông” (gạo mua bằng tem phiếu, mục mọt rất nhiều và rất hôi) một tháng mà chật vật lắm. Anh chị em nó phải phụ thầy đơm khuy, thùa khuyết hoặc may đỡ thầy nó những đường đơn giản. Dù vậy thiếu đói vẫn triền miên. Cả làng phải băm rau muống phơi khô, hoặc thái khoai, thái sắn phơi khô cho vào chum để độn vào với gạo ăn cho tạm qua bữa chứ chẳng bao giờ được no.

.
.

Cháu xin lỗi nếu comment làm gián đoạn topic của chú, mong chú mỗi ngày phát thuốc dài hơn một chút đc ko ạ! Cả ngày chờ đến đêm đọc bài của chú mà ngắn quá chưa kịp phê đã hết mất!

Mỗi post của bác TichTuongNhuLe là một câu chuyện khác nhau đó bạn :)

.


     Tranh thủ những ngày nông nhàn chị dâu nó thường hay lên Thái Nguyên ở nhờ nhà cô Tài và chị Biên nó. Chị nó đi chợ chè và mua sắn đem về quê bán kiếm lời, gọi là đi buôn chuyến cho nó oai. Sắn đẹp thì làm hàng để bán, sắn xấu thì thái phơi khô để  nhà độn vào cơm ăn dần.

     Một lần nó được chị đồng ý cho theo lên Thái Nguyên thăm cô và gia đình chị gái. Nó mừng lắm cứ hồi hộp, thấp thỏm suốt đêm. Sáng sớm nó cầm cái túi vải đựng vài bộ quần áo đi theo chị. Chị dâu nó vác cái đòn xóc, một đầu đòn sọc vào bó bao tải không buộc chặt bằng một bó thừng. Hai chị em đón xe khách đi ga Gia Lâm. Từ ga Gia Lâm lên tàu hỏa đi lên mạn ngược. Chị nó mua một vé người lớn hai hào, một vé trẻ em một hào. Ngồi trên toa tàu chợ có hai hàng ghế gỗ chạy hai bên bóng nhẫy vì nhiều người ngồi. Tàu chạy, nó quỳ trên ghế, hóng ra cái cửa sổ sắt đã được hạ xuống hết cỡ.

     Nó cứ quỳ như thế mà ngắm nhìn phố phường, xóm làng, đồng ruộng, đồi núi vùn vụt chạy qua. Mắt nó nhìn dường như không chớp, tóc nó tung bay trong gió. Lần đầu được đi xa, mà lại được đi tàu, sướng quá. Nó cảm thấy đời hạnh phúc và biết ơn chị nó lắm.

     Trong toa tàu chợ rất bẩn, đủ các loại hàng hóa, thúng mủng, bao tải khoai sắn, rọ lợn, rọ gà, mẹt tôm, thúng cá, . . . thậm chí cả củi nữa. Cứt lợn, phân gà, phân chó con nhoe nhoét chỗ này, chỗ kia. Mùi xú uế, mùi mồ hôi người bốc lên nồng nặc. Nhưng nó không quan tâm, nó đang bận thả hồn ngắm cảnh và dõi mắt lên những dải mây trắng vắt ngang bầu trời xanh ngắt, những cánh đồng và những làng xóm với lũy tre rậm rạp uốn cong. Thỉnh thoảng vèo một cái, các cây bên đường tàu vụt qua che khuất, rồi cảnh vật lại hiện ra, loang loáng.

     Hai chị em nó lên tới nhà cô Tài. Nó được cô dẫn đi xem ga. Trong ga, các đoàn tàu với các toa xe đen đúa, rỉ sét, xám xịt, to tướng nằm chình ình. Các đường ray song song, mặt thép sáng xanh. Những thanh ray được đóng ghim bằng những chiêc đinh to xuống các dầm gỗ thông màu nâu đậm vắt ngang bên dưới. Các dầm gỗ được kê trên đá lót to bằng cỡ củ đậu, thấm dầu loang lổ.  

     Rồi nó qua nhà chị Biên chơi. Anh rể dẫn nó đi tham quan bên ngoài nhà máy gang thép. Nó nhìn thấy những ống khói cao vút, đen kịt đang phun lên trời, những nhà xưởng mái tôn rất to và những máy móc gì đó đồ sộ với hình thù thật lạ mắt. Sau đó nó được lên đồi thăm khẩu đội pháo phòng không mười hai ly bảy mà anh nó phụ trách. Nó cảm thấy cái gì cũng mới lạ. Nó sung sướng lắm vì biết được bao nhiêu thứ, đúng là “đi một ngày đàng, học một sàng khôn”.

.
.

.


     Nó được chơi ở Thái Nguyên được đúng một ngày thì chị nó đã gom hàng xong. Đang hứng thú với bao điều mới lạ, nó miễn cưỡng theo chị gồng gánh hàng ra ga lên tàu về xuôi. Chị nó ham mua hàng nên khi mua vé tàu thì thiếu tiền. Chị đánh liều chỉ mua một vé người lớn 2 hào, vé cước hàng hóa hai hào nữa. Còn vé của nó thì đành phải tìm cách trốn.

     Vẫn là toa tàu chợ bẩn thỉu hôi hám, nhưng chuyến về còn chật chội và ngột ngạt hơn vì hầu như ai cũng mua thêm sắn khoai, tải lớn, bọc nhỏ, “tay xách, nách mang”. Trong toa chật ních như nêm cối, chỗ bậc lên xuống cũng chật ních người đu bám. Vì không còn một chỗ đặt chân trong toa mà cũng chẳng cần mua vé, nhiều người trèo lên ngồi ở nóc toa. Nó còn thấy mấy người mắc võng dưới gầm toa, một số người khác ngồi đu trên thanh sắt bảo hiểm ngay gần đấy, trông thật đáng sợ. Anh rể nó quen người bảo vệ ở ga nên hai chị em nó được vào sớm để chiếm chỗ tốt. Chị nó có chỗ ngồi, còn nó lại được quỳ ngay ô cửa sổ. Bẩn thỉu, hôi hám, chật chội, bị chen lấn xô đẩy nó cũng mặc kệ vì nó lại sắp được ngắm cảnh “kỳ thú” khi tàu chạy.
 
     Con tàu hí lên một hồi còi dài, rồi một tiếng còi ngắn tiếp theo. Nó oằn mình, hổn hển, giật giật mấy cái rồi từ từ lăn bánh một cách nặng nhọc.
  
     Con tàu đang băng băng lao mình về phía trước, nó thì đang mơ màng ngắm trời mây, sông nước. Cảnh ngoạn mục đang trôi qua mắt nó, dâng dâng sung sướng. Bỗng nó giật mình, thì ra chị đang giật tay nó, mắt chị lấm lét, ghé tai nó thì thào :
 
     -    Em trốn xuống gầm ghế ngay, họ đi soát vé, lúc nào soát xong chị bảo thì hẵng lên ! Nhớ !

     Nói xong chị nó xốc nách nó đẩy vội vào gầm ghế. Bên ngoài chị chặn mấy bao tải sắn, xong, chị lại ngồi phủ hai ống quần , che kín vào khe hở.

     Nằm xuống thì bẩn quá, ngồi thì không được vì gầm ghế quá thấp, nó phải cúi gập người, cong như con tôm. Trời nóng hầm hập, mùi xú uế càng trở nên nồng nặc. Để trốn thuế, mấy người buôn lợn con, chó con đã nhét mấy cái rọ chứa lợn và chó vào đó từ bao giờ. Nhìn quanh mới thấy nó đang ở giữa một lũ toàn chó với lợn. Lũ lợn và chó nóng quá đang há mồm, thè lưỡi thở hào hển. Cứt chó và phân lợn nóng hổi đang “tỏa hương” ngay gần mặt nó. Chưa bao giờ nó có cảm giác khổ sở và tủi nhục như thế này.

     Liếc mắt qua khe mấy cái bao tải sắn, nó thấy đôi ba ta xanh, cái quần xanh công nhân rồi trên nữa là cái ca táp đeo vai màu nâu đen của người soát vé. Nó không thấy mặt người soát vé nhưng người ấy cứ đi đi lại lại trước mắt nó. Sao hắn cứ quẩn quanh ở đây lâu thế không biết. Nó sốt ruột quá. Mong sao cho người đó sớm đi khỏi chỗ này để nó nhô ra thở một chút. Một lúc lâu sau khi không còn nhìn thấy người soát vé với đôi giầy xanh đâu nữa, nó đẩy cái bao sắn định bò ra. Nhưng bao sắn thì nặng mà nó lại không có thế nên không thể đẩy được. Sốt ruột, nó túm gấu quần chị nó, giật giật. Chị nó lấy gót chân đá đá vào, ra hiệu cho nó nằm im. Vừa lúc đó nó lại thấy sáu chiếc giày của ba chú cán bộ thuế đến kiểm tra, lần này lâu hơn nhiều. Họ lục soát tất cả các tải hàng, tay nải, túi xách, thậm chí còn bắt khách đứng lên nắn thắt lưng xem có chè buộc vào bao tượng trong bụng không. Tiếng quát nạt, tiếng xin xỏ, tiếng giằng co lúc căng lúc chùng cứ nhũng nhẵng kéo gần hai tiếng đồng hồ.

     Mồ hôi nó túa ra chảy vào mắt cay xè, chảy vào lưng ngứa ngáy, rôm đốt nhoi nhói, muỗi vo ve, nó cảm tưởng mình sắp ngất đến nơi thì thấy cái gì mềm mềm, ươn ướt chạm vào trán nó. Nó nhìn lên và nhận ra đó là khúc sắn luộc chị nó đưa xuống. Nó giận lắm định không cầm, nhưng nghĩ sao rồi nó lại cầm vậy. Tự dưng nó thấy mình đói, nước miếng cứ trào ra. Nó đành phải nửa nằm nửa ngồi nhai tý tóp như thằng tù khổ sai trong cũi sắt. Càng nghĩ nó càng căm chị nó. Nó thề từ nay không thèm theo chị nó đi đâu một lần nào nữa.

     Tu . . . Tu . . . . Một hồi còi tầu hý lên gióng giả. Cuối cùng thì tầu cũng đang vào đến ga Gia Lâm. Nó thấy rậm rịch tiếng chân người, ầm ào tiếng người lôi kéo hành lý, chen lấn xô đẩy để chuẩn bị xuống ga. Chị nó vần cái bao tải sắn ra và gọi :

     -   Thập ơi ! Ra đi !

     Nó cảm thấy như chim sổ lồng. Thế là thoát cảnh địa ngục tù đày. Nó chui ra khỏi gầm ghế, mặt mũi đen nhẻm, mồ hôi nhễ nhại. Chị nó cởi cái khăn vuông đen, lau mặt cho nó. Nó vùng vằng gạt tay chị ra, nó đang rất giận . . .

.


     Thằng Hoàng cháu nó cũng còi cọc chẳng khác gì nó. Bà ngoại thằng Hoàng thương cháu, ở trong làng ra chơi, mang cho nó mười quả trứng gà để tẩm bổ. Mỗi ngày chị nó luộc cho cháu nó ăn hẳn một mình một quả. Nó nhìn thèm lắm, ứa cả nước dãi. Cứ lúc nào cháu nó ăn, nó lại mon men đến gần gạ xin. Thằng bé tham ăn, không cho, nó chạy vào núp sau đít mẹ. Thập ta tức lắm, mỗi lần không xin được, nó lại giơ nắm đấm ra dọa. Thằng Hoàng lập tức hét lên :

     -   Bà ơi ! Chú Thập đánh.

     Bu nó lườm cho một cái rõ dài. Nó sợ, nuốt nước dãi chạy mất.

     Đêm ấy nó vắt tay lên trán suy nghĩ rất lung rồi nảy ra một quyết định.

     Sáng hôm sau, nó bổ ống tiết kiệm vuốt phẳng những tờ tiền giấy nhăn nheo, xếp các đồng xu thành mấy chồng, nó được hơn hai đồng. Nó reo lên trong lòng “Ồi ! Tuyệt thật. Mình có một số vốn to đây !”. Tối đến, bu nó đi chợ về, nó sán lại gạ :

     -    Bu ơi ! Bán cho con con gà mái nhá ?
     -    Tiền đâu ra mà anh mua ?
 
     Nó giơ nắm tiền tiết kiệm ra. Bu nó lại hỏi :

     -    Anh mua gà để làm gì ?

     Nó nói, nó sẽ nuôi gà đẻ lấy trứng, ấp đẻ con cho bu đi chợ bán. Nó sẽ tiết kiệm tiền nhờ bu mua cho con cái dậm. Bu nó cầm nắm tiền đếm xong, liền bảo :
 
     -   Con gà mái bu bán rẻ cho anh năm hào, còn lại bu mua cho anh đàn vịt mà chăn, thiếu bu cho vay thêm.
         Bao giờ gà vịt đẻ, bán đi anh trả bu, còn thừa lại bỏ ống. Cố mà tích góp, bu sẽ mua cho quần áo mới
         với cái dậm nữa. Được chưa ?

     Nghe bu nói thế, nó sướng lắm, lẩm bẩm trong lòng “Lần này mình sẽ tự kiếm được tiền, chả mấy mà mình sẽ có rất nhiều tiền.”

     Sáng hôm sau đi học về, nó đã thấy ở góc vườn hai mươi con ngan bé bằng nắm tay màu vàng ươm bu nó mua hộ được quây trong cái cót nứa rộng bằng cái nia mà thầy nó đã đan hộ. Còn gà mái thì Bu nó cho chọn thoải mái. Nó nhìn thấy một con gà hoa mơ vàng rất đẹp, nó liền chỉ con đó. Bu nó gật đầu đồng ý. Thế là từ đó nó có tài sản riêng, bắt đầu từ con gà mái mơ và một đàn ngan con.

     Gà thì không có gì phải lo, tối đến chúng tự bay lên, đỗ vào cái giàn tre thầy nó gác ở trên nóc chuồng lợn. Thóc lép của nhà thì đầy một bồ, ngày hai bữa nó cứ việc bốc cho gà ăn. Nhưng là gà của nó nên nó hay bốc trộm thóc chắc và gạo đem cho gà nó ăn riêng và đứng canh. Hễ gà của bu nó xông vào ăn tranh là nó đá, nó lấy que đuổi đi. Thức ăn ngon như thóc, gạo hay giun, gián mà nó kiếm được chỉ cho gà nó độc quyền được chén.

     Còn đàn ngan thì có vẻ nan giải hơn. Điều đầu tiên, nó phải cắm cọc tre dưới gốc ổi buộc tấm cót sao cho đường kính nhỏ hơn cái nong rách để còn che đậy. Mỗi khi có mưa thì phải phủ thêm một miếng ni lông lên trên. Trên đường đi học từ trường về, ngày nào nó cũng phải tạt qua chợ, vào khu bán rau nhặt nhạnh trong đám rau nát hay rau già thải bỏ. Có hôm nó nhặt được nguyên mấy bó rau cải úa, mấy cây xà lách bầm nát. Về nhà, nó đem thái nhỏ biến rồi trộn thêm cám lợn làm thức ăn cho ngan.

     Chiều chăn trâu về sớm, khoảng bốn giờ, nó thường lùa ngan ra bãi cỏ ở khu đất trống rất rộng trước cổng huyện gần ao nhà bà cả Riêng, nơi có những cây dứa dại và cây lúp xúp mọc hoang. Bãi này huyện cấm thả trâu bò nên cỏ tốt và cỏ non nhiều lắm. Nó thả ngan ở đó thấy không có ai nói gì. Ngày ngày nó cứ chăm gà và chăm ngan như vậy, lặp đi lặp lại mãi đâm chán, nhất là phải đi thả ngan một mình, buồn chết đi được.

.


     Cùng lớp nó có cái Huệ, con ông Quát bán phở ở cạnh nhà. Thấy nó có đàn ngan, cái Huệ thích lắm. Cái Huệ nằng nặc đòi bố nó mua cho đàn ngan. Từ đó nó có bạn chăn ngan nên rất vui. Chiều chiều hai đứa “hẹn hò” rủ nhau lùa ngan đi chăn. Nhưng rồi cái Huệ chẳng làm bạn chăn ngan với nó được bao lâu thì phải bán ngan đi, phần vì cái Huệ ngại đi học bị bọn bạn chế với thằng Thập là “hai vợ chồng ngan”, phần nữa vì nhà cái Huệ bán phở, đàn ngan về làm bẩn nhà. Ông Quát bắt cái huệ phải bán đàn ngan. Thế là chiều chiều thằng Thập lại phải lủi thủi dong đàn ngan đi chăn một mình.

     Một hôm dong ngan ra bãi, thả ngan xong buồn quá, nó dò dẫm ra bờ ao nhà bà cả Riêng ở gần đó. Chỗ này, trước đây có cái cầu ao bằng tre nay đã mục gẫy, không dùng nữa. Nó với tay xuống ao, ngắt một lá khoai nước. Nó thả lên hai hòn sỏi nhỏ lên trên lá khoai, lấy cái que nhỏ khỏa nước cho trôi đi. Nó tưởng tượng ra một chiếc phà đang vượt sông. Chiếc phà dần trôi xa bờ, nó cố với theo để khỏa nước. Bỗng nó mất đà, đâm đầu, bổ xuống ao. Nó hoảng sợ, quẫy đạp liên tục. Rồi nó bị sặc nước, càng quẫy loạn xạ nó càng uống thêm nước. . . .

     Không biết thằng Thập đã vùng vẫy như vậy bao lâu, xung quanh vắng lặng không một bóng người, chẳng ai nhìn thấy nó để mà cứu. Nó cảm thấy ngày càng đuối dần, nó không thấy có cơ may nào để vào được bờ. Nó biết nó sắp chết đến nơi. Nó sắp sửa buông suôi tất cả . . . . Nó thoáng nghĩ đến buổi học sáng mai. Ừ ! mai là phiên trực nhật của nó. Ai sẽ quét lớp, lau bảng và mang phấn cho thầy . . . ? Thằng Thập đã đuối hẳn, một cách vô vọng, theo bản năng, tay nó vẫn quều quào chân nó vẫn quẫy quẫy và dần dần chìm xuống . . .

     Bỗng chân phải của nó chạm phải một vật cứng, cái cọc tre đã gãy của cầu ao đóng ngầm dưới nước. Đúng là “chết duối vớ được cọc”, theo bản năng, nó đạp mạnh một cái. Do cú đạp đột ngột đó, người nó lao đi một đoạn hơn một mét đến sát bờ ao. Hai tay quáo quào, túm được bụi cỏ gà mọc um tùm lan xuống ao. Nó ngoi đầu lên, thở gấp. Nó cố đạp chân liên tiếp, may mắn thế nào lại gặp hai cái cọc tre trơn nhớt vì rêu nằm gần bờ. Hai chân nó nhún lấy đà, hai tay nó túm vào cỏ đu người lên bờ. Sống rồi ! Thật là Trời đã cứu nó ! Nó nằm thở hổn hển, đầu tóc, quần áo ướt rượt.

     Hồi lâu, định thần lại, nó len lén đi luồn qua sau cái xe bò đang xếp mấy bao trấu của nhà bác Rưng. Dù chẳng ai để ý nhưng nó cảm giác bao nhiêu ánh mắt dường như đang nhìn mình. Về đến nhà, nó lủi theo lối cổng, luồn phía sau, lên nhà tìm quần áo để thay. Bất ngờ thầy nó quay lại nhận ra. Thầy nó giật mình hỏi tại sao lại ướt. Nó định nói dối nhưng cái thước gỗ trong tay thầy nó và bèo tấm trên tóc, trên người không cho nó nói dối. Nó đành mếu máo kể lại. Thầy nó nguôi giận, không đánh mà lôi nó ra giếng rửa ráy, thay quần áo cho nó. Ông quát :

     - Anh Bát ! Ra lùa ngan về. Bán ngay lập tức !

     Nó mất mộng nuôi ngan từ đó và cũng từ đó thầy nó cấm tiệt việc nó ra gần ao chuôm nếu không có người khác đi cùng. Mà chả cần cấm nó cũng sợ. Nó mãi là một tay sợ nước. Cho tới sau này, nó vẫn không biết bơi. Thật tiếc !

.
.

     Thời gian ấy chiến tranh phá hoại của Mỹ đã mở rộng trên khắp miền Bắc. Chúng dùng không quân nhằm vào các mục tiêu là đường vận chuyển của ra các chiến trường ở miền Nam. Nhà ga, bến cảng, đường giao thông huyết mạch là mục tiêu đầu tiên. Rồi sau, chúng đánh phá tất cả các nhà máy, thậm chí là bệnh viện, trường học, khu tập trung đông dân cư, . . . Cả miền Bắc căng ra vừa chống trả đế quốc Mỹ, vừa duy trì sản xuất lúa gạo và các sản phẩm khác để đảm bảo đời sống và tiếp tế cho các chiến trường. Những khẩu hiệu cổ động khắp nơi, “Tất cả cho tiền tuyến”, “Tất cả để đánh thắng giặc Mỹ Xâm lược”, Mỗi người làm việc bằng hai”, “ Thóc không thiếu một cân, quân không thiếu một người”, . . .  

     Cả miền Bắc thắt lưng buộc bụng, thực hiện chính sách kinh tế tập trung. Ngoài nộp thóc thuế nông nghiệp được cắt ngọn ngay từ trước khi chia cho xã viên theo công điểm, các hộ xã viên còn phải nộp đủ chỉ tiêu, gà vịt, lợn, ngan, . . .  Tât cả vật nuôi, cây trồng nhà nước đều nắm độc quyền thu mua, điều hành phân phối, cấm buôn bán, giao lưu hàng hóa. Cấm tuyệt đối không gia đình nào được tự giết mổ gia súc, gia cầm. Giết mổ riêng là vi phạm pháp luật, bắt được là tội rất nặng, . . .

     Người dân tìm cách đối phó với các điều cấm, sinh ra lắm chuyện bi hài. Nhà có con gà rù, gay đây ! Làm đơn lên xã để xin giết thịt thì nhiêu khê quá. Đành chờ đến đêm, người ta mới bí mật mổ trộm. Một người lặng lẽ vặt lông mò trong bóng tối, người khác phải ra đứng canh cổng. Vặt lông xong, lập tức phải đào hố chôn ngay. Gà luộc xong không dám chặt, sợ hàng xóm biết được sẽ đi báo xã. Phải kê thớt trên một lớp rơm dày rồi dùng dao mà cứa, cắt, nhay cho đứt chứ không được chặt. Khi cứa đến đoạn gặp phải xương thì dùng chày gỗ đã bọc giẻ gõ gõ, . . ., mãi rồi cũng phải đứt.

     Bằng cách nào đó bí mật, đôi khi cũng có thịt. Kho thịt phải đúng bài để tránh mùi thịt bốc lên bay vào mũi hàng xóm. Vậy thì thịt phải kho chung với cá. Vẫn chưa yên tâm thì cho thêm nhiều ngải cứu lên trên. Cái này hay đây ! Ngải cứu vừa át được mùi mà lại là màn che đậy đám thịt ở phía dưới. Khi ăn móc thịt ở dưới lên từng miếng mà ăn. Nếu có xương, gặm xong phải dấu đi ngay để sau đó đem chôn.

     Nhà ông Ích Xì có con lợn bị ốm, đem nộp để tính chỉ tiêu thì không được mà có báo cáo lợn ốm xin mổ cũng không xong. Ông Ích Xì đem mổ trộm, tiếc của, nhà chỉ chỉ dám ăn lòng còn bao nhiêu thịt thì mang sang làng bên bán dấm bán dúi.
 
     Lại có chuyện ông Y Càrét mổ trộm lợn mang bán phải cõng lợn trên vai giả là cõng con bị ốm. “Con“ ông được chùm tấm áo mưa, vợ ông một tay xách túi quần áo, một tay xách phích nước. Đúng cảnh hai vợ chồng đưa con đi chữa bệnh. Lần này may thì qua mắt được các chốt kiểm tra nhưng lần khác gặp phải người tinh ý thắc mắc: “Tại sao nóng thế lại mặc áo mưa ?! Cõng con sao không thấy đầu gối với bàn chân con đâu ?!”. Lộ ra là bị bắt, bị lập biên bản, bị giam trên xã, bị tịch thu lợn.

     Còn chuyện ông Zét ngang nhiên được phép xử lý lợn mới hay ! Lợn nhà ông Zét đột nhiên bị ốm lăn quay, sùi bọt mép trắng, hai mắt trợn ngược. Đợi đến gần tối, ông báo với xã xuống kiểm tra và báo cáo tỷ mỷ rằng lợn bị thổ tả, “miệng nôn chôn tháo” từ hôm qua. Xã biết đây là bệnh tả lợn, không khéo lây bệnh cho lợn cả xã thì gay. Xã lập biên bản cho xử lý ngay, chôn tại chỗ, rắc vôi bột lên “mả” lợn và toàn bộ chuồng lợn nhà ông Zét. Lợn chôn xong thì cũng vừa tối. Xã hết việc, xã về.

     Xã vừa ra khỏi cổng thì cánh cổng cũng đóng lại ngay sau lưng xã.  Cử một người canh gác rồi cả nhà lập tức đào mả lợn lên. Họ bí mật mổ lợn, cắt tiết hẳn hoi nhé ! Thịt xả nhỏ ra bỏ vào bao. “Mả” lợn được đắp lại như cũ, cũng rắc vôi bột trắng xóa. Ông Zét và con trai mang thịt đi lúc gà chưa gáy. Đến chiều hai cha con nhà ông về không với một bọc tiền to. Mãi về sau này, người ta mới biết ông Zét cho lợn ăn cái gì đó, bí mật chả cho ai biết, làm cho lợn bị say, lăn quay, sùi bọt mép.
 
     Vì thiếu đói quá nên dân tìm cách “ăn vụng” và trốn thuế. Tất cả các chỉ tiêu thóc và thực phẩm phải nộp thuế đều “qui ra thóc”. Người ta giấu thóc vào giữa đống rơm. Có nhà đào hầm, chôn các bao thóc bọc ni lông xống, phủ đất lên, ngụy trang cẩn thận. Thôi thì đủ các kiểu, . . . không thể biết được.

     Đến ngày, dân quân vác súng và đòn càn cùng với cân tạ đi đến từng nhà để thu thóc thuế. Nhà nào không nộp đủ, xã gọi loa suốt ngày đêm bêu riếu. Chẳng những thế, dân quân còn khám xét, săm soi rất kỹ. Thóc được phát hiện đem ra cân cho đủ chỉ tiêu phải nộp, không cần biết nhà đó còn bao nhiêu thóc để sống trong thời gian chờ tới vụ sau. Còn chủ nhà thì bị bắt, giải lên xã.

.


     Mỹ bắt đầu đánh bom không hạn chế nên tất cả các nhà máy, các thành phố, thị xã, nhà ga, bến xe, . . . , tóm lại là những nơi tập trung đông người đều phải đi “sơ tán”. Nghe các ông bà, cha mẹ kể lại, thời Pháp, người dân cũng phải đi “tản cư”. Thời Mỹ bỏ bom này, người ta dùng từ “sơ tán” nghe cho nó nhẹ đi và làm cho dân đỡ cảm thấy hoang mang, dao động. Họ hàng nó ở Hà Nội về sơ tán ở quê đông lắm. Các anh chị và các cháu nó ở Hà Nội, Thái Nguyên và Hải Phòng cũng chạy về quê. Mà ngay phố chứ đâu, cũng phải đi sơ tán. Nhà nó chạy vào ngõ Bưởi.
 
     Khắp phố huyện, khắp làng, chỗ nào cũng đào hầm tăng xê, hầm chữ A và giao thông hào hai bên đường cũng như trong ngõ hay cạnh sân kho, cạnh trường học. Trường học của chúng nó được chuyển vào sâu trong làng, cách xa đường quốc lộ. Các lớp học được đắp tường đất bao quanh cao mét rưỡi, thành ra trông những căn lớp lợp lá thấp lè tè. Cửa phụ của lớp học thông thẳng ra giao thông hào và hầm chữ A. Khi đi học, đứa nào cũng phải đeo nùn  rơm sau lưng và đội mũ rơm trên đầu.
 
     Lớp nó nằm gần sân kho thôn Bưởi, sát với bờ mương. Bên bờ mương mấy chiếc thuyền dùng để chở lúa vào mùa gặt đang nằm ép vào bờ. Giờ ra chơi, bọn chúng thường nhảy xuống đùa nghịch nhau trên các con thuyền không đó. Rất đông đứa trèo lên thuyền, hò hét, chơi trò dập dình làm cho nước tràn dần vào thuyền. Đến khi thuyền đầy nước sắp chìm, chúng nhẩy sang thuyền khác, thò tay qua dập dình tiếp cho đến khi thuyền chìm hẳn. Có bận chúng còn dùng đất mới cầy ở ruộng đáp đầy vào thuyền để làm thuyền chìm. Ông chủ nhiệm hợp tác xã đi qua trông thấy tức lắm. Ông quát sùi bọt mép :
 
     -    Nhất quỷ nhì ma, thứ ba học trò !

     Rồi ông tóm cổ đứa nghịch nhất lớp, chính là thằng Ngưng con ông, đáp thẳng nó xuống mương. Thằng Ngưng vừa bơi vừa hét lên :

     -  Tôi biết rồi nhé, tối hôm qua tôi thấy bốn cái chân trong buồng. Người nhà ngủ với người nhà. Ê . . . ê . . . !

     Mọi người cười ồ lên một trận phá lá . . . Ông chủ nhiệm cũng không nhịn  được, phì cười mà bỏ đi.

     Cơ quan huyện cạnh nhà nó đã đi sơ tán hết, phố phường, chợ búa vắng teo. Tối đến, không đủ dầu thắp, mỗi nhà chỉ dùng một ngọn đèn hoa kỳ (đèn nhỏ, thắp bằng dầu). Chả những thế, đèn còn phải che chắn không cho ánh sáng hắt ra xa để phòng tránh máy bay. Để tiết kiệm dầu, bẩy giờ tối đã phải tắt đèn đi ngủ. Làng xóm và đường phố tối thui tối thủi “như đêm ba mươi”.

     Nhưng suốt đêm ở ngoài đường Năm những đoàn xe bánh lốp, bánh xích của Trung Quốc, Liên Xô ầm ì chạy. Những đoàn xe chở pháo, chở tên lửa cắm đầy lá ngụy trang, bật đèn gầm, rồng rắn di chuyển từ phía Hải Phòng về phía quốc lộ Một.

     Trên cánh đồng ngoài làng nó, người ta cũng triển khai mấy bệ phóng tên lửa và các trận địa pháo cao xạ. Chiến tranh đã đến tận làng nó rồi. Không khí thời chiến vừa khẩn trương vừa nhộn nhạo trong tất cả các công việc từ việc làm đồng của người lớn, việc học hành của trẻ con đến việc sinh hoạt, ăn ở, đi lại, . . .

.
.

.


     Loa phóng thanh của huyện được treo ở mấy nơi, trên các cây cao để có thể báo động máy bay cho dân cả ngoài phố, trong làng và trên cánh đồng. Đồng thời có dân quân túc trực để sẵn sàng đánh kẻng báo động cả ban đêm lẫn ban ngày. Tiếng loa và tiếng kẻng báo động đã vang lên ở quê nó nhiều lần. Giọng người đọc phát lệnh báo động nghe đã quen nhưng mỗi lần nghe cái tiếng ấy nó vẫn cảm thấy gai hết cả người. Tiếng kẻng báo động đánh dồn dập rất nhanh, cấp tập ba tiếng một, keeng keeng keeng . . . keeng keeng keeng . . . Bây giờ nhớ lại vẫn thấy ghê ghê, rờn rợn.

     Đang học mà nghe báo động là cả lớp nó bổ nháo bổ nhào lao ra cửa, chạy ra giao thông hào rồi chui nhanh vào các hầm chữ A. Khi báo yên, bọn trẻ chui ra khỏi hầm, người đầy bụi đất, thi nhau phủi. Những lần hầm hố có nước thì đứa nào đứa ấy bùn lấm lem hết cả quần áo, chân tay.
 
     Một hôm, cũng như những lần khác, đang ngồi học yên tĩnh thì bất chợt có tiếng loa ọ ẹ rồi tiếng phát thanh viên gióng giả vang lên :

     -     Đồng bào chú ý ! Đồng bào chú ý !
           Máy bay địch đã xâm phạm vùng trời Hà Nội, Hải Phòng. Có một tốp đang bay về phía huyện ta.
           Đồng bào khẩn trương xuống hầm trú ẩn !
           Các lực lượng phòng không sẵn sàng chiến đấu !

     Từ cửa hầm, nhìn ra cánh đồng, thấy một tốp máy bay đang lao rất nhanh, thẳng tới. Bất chợt một chiếc bay chúc xuống cắt bom rồi bay vọt lên, tiếng động sèn sẹt qua đầu như xé vải. Vài giây sau, bom nổ ầm ầm, rung nghiêng cả nhà cửa cây cối. Bụi cát, đất đá, khói đen bốc lên mù mịt.

     Lúc đó, các trận địa pháo đang nổ súng. Đạn pháo cao xạ vút lên đan chéo nhau trên không trung như mắt lưới. Thình lình, một quả tên lửa phòng không lao lên, kéo theo vệt khói trắng ngoằn nghèo in lên nền trời xanh biếc. Nó cũng đã từng nhìn thấy pháo phòng không và tên lửa bắn ban đêm, làm rực đỏ cả một vùng. Ánh đạn nổ, đường đạn đi chiu chíu đan nhau rực sáng như đêm hội hoa đăng.

     Trận oanh tạc hôm ấy, chúng đánh vào Ủy Ban Huyện ngay cạnh nhà nó, trên đường số Năm. Sóng xung kích và hơi bom  làm đổ sập căn nhà ngang của chị  dâu nó, Làm tốc một phần mái dạ trên nhà chính. Có vài người trong Ủy Ban không chạy kịp hay bom đánh trúng hầm, nó cũng không rõ lắm. Nó chỉ thấy người ta nhặt các xác người không còn lành lặn, bọc ni lông, cho vào băng ca mang đi. Có người bị bom tiện đứt tay, cánh  tay văng lên cành cây, lắt lẻo, máu đỏ lòm nhỏ xuống, trông thật khiếp sợ.

     Sau đêm đó thầy nó cho dỡ luôn nhà ngang, không dựng lại nữa. Sau này, cái nền nhà thầy nó để mấy đống rơm và làm hộc lúa bằng tre trát đất đặt ở đấy.

.
.

Cháu chào các bác các chú. Chào chú Tích Tường Như Lệ.
Cháu đã đọc gần xong Topic "Những chuyện không thể quên-Cười ra nước mắt" của chú TTNL. Nói chung toàn cảnh vế cuộc KCCM thì cháu cũng hiểu được phần nào qua sách báo, thông tin truyền thông.
Chỉ có một điều cảm thấy rất tự hào và khâm phục, nhưng cũng có phần khó hiểu là nhìn những tấm hình chú TTNL chụp năm 1975, cháu thấy các chú còn quá trẻ, tính tuổi thì chắc khoảng 23, 24 tuổi. Những con người trẻ tuổi như vậy mà lại dạn dày bom đạn, chiến đấu dọc theo chiều dài của Đất nước từ Quảng Trị vào tới tận Dinh Độc Lập. Thật là kính nể thế hệ các chú.
Còn bây giờ, học Đại học rồi mà bố mẹ còn phải chở tới trường. Chán thật chú ạ.
Chào chú và mong có ngày được gặp các chú.
lmt-themdilinh.

.
     Bạn themdilinh à !  Bạn nói vậy thì mình cũng chẳng biết nói gì nữa. Chỉ mong rằng thế hệ sau không phải làm cái việc như thời trước đã phải làm.

     Vào ngày 30 tháng tư năm bảy nhăm, mình chưa đầy 22 tuổi.

---------------------------------------------------------------------------------
.
.


     Đúng thời gian ấy, Anh Thưởng chồng chị Dụng nó là thiếu tá tiểu đoàn trưởng đang chỉ huy đơn vị pháo phòng không ở Thái Nguyên. Trong một lần máy bay Mỹ oanh tạc bắn phá ở Thái Nguyên, vừa dơ cờ hiệu lên ra lệnh cho đơn vị bắn thì một mảnh bom chém phăng ngay vào tay phải của anh. Tạm cầm máu xong, anh lại dùng tay trái tiếp tục chỉ huy đơn vị chống trả máy bay Mỹ. Sau trận đánh cánh tay tìm được dưới đống đất đá đã đen kịt không thể nối lại được nữa. Anh được đưa đi viện và thành thương binh cụt tay. Sau đó anh giải ngũ, đưa vợ con trở lại quê hương sinh sống.

     Ở Hải Phòng anh Bính nó cùng em Bào con chú Hiền đều là chiến sĩ phòng không bảo vệ nhà máy. Hai anh em phụ trách khẩu trung liên đặt trên nóc tầng tư nhà máy xi măng Hải Phòng. Mỹ đánh trúng nhà máy, một mảnh đạn lớn găm vào ngực em Bào và Bào đã hy sinh tai chỗ. Chú Hiền mất người con trai duy nhất mà thằng Thập vô cùng yêu quý. Sau lần đó, anh Bính chuyển về Hà Nội, làm ở nhà máy cơ khí Hà Nội.

     Sau cái Văn và thằng Hùng, bây giờ Chị Dụng đã sinh thêm một cháu gái nữa là bé Mai Liên. Chị đưa ba cháu cùng bà Ngà giúp việc về sơ tán ở nhà nó. Cứ cuối tuần anh chị đạp xe từ Hà Nội về mang gạo, thịt, đậu, tiếp tế cho con. Tuy ở chung trong một nhà nhưng nhà chị ăn riêng. Nhà chị cũng rất nghèo nhưng dù sao ở Hà Nội, anh chị và các cháu đều có tem phiếu, chị lại làm ở cửa hàng thực phẩm, anh là cán bộ công ty thương nghiệp, nên bữa ăn của các cháu không phải độn rau muống, sắn khoai như nhà nó mà lại còn có miếng thịt, con cá.

     “Dân Hà Nội” cũng phải ăn độn nhưng mà độn mì sợi, một thứ mà đối với “dân nhà quê” thì đó là  một đặc sản (theo nghĩa một món ngon đặc biệt). Chẳng những thế, mấy đứa cháu nó còn có đường sữa ăn đều đặn. Thế ra dân nghèo Hà Nội còn hơn trưởng giả xó quê mùa. Nó thấy đời thật bất công và có phần tủi thân lắm. Về sau này, khi đã lớn, nó hiểu ra một điều, người nông dân bao giờ cũng là người vất vả nhất nhưng lại là người nghèo nhất, “thấp cổ bé họng” nhất.

     Nhà nó bấy giờ có sáu người, thêm chị Thất và chị Vận đã học xong đang nghỉ ở nhà chờ xin việc thành tám miệng ăn. Đời sống nông thôn quá khó khăn, tiêu chuẩn chế độ không có, ăn uống kham khổ vô cùng. Nó lúc nào cũng thèm được ăn một bữa cơm thật no. Nó thèm thịt, thèm cá, . . . thèm đủ thứ.

     Nó ít ốm lắm, họa hoằn lắm nó mới ốm một lần. Tội nghiệp cho thằng bé, lúc nào nó cũng chỉ mơ bị ốm thật nặng, không ăn uống gì được. Sao lại có cái ước mơ lạ đời như thế chứ ? Thì ra nó muốn ốm nặng như thế, bu nó sẽ thương mà dũng cảm bỏ ra hai hào sang nhà ông Quát mua cho nó bát phở (ốm nhẹ thì đừng có hòng).

     Một mình nó một bát phở. Ôi sao vĩ đại thế ! Lúc đó, dù có ốm nặng mấy đi nữa mà nhìn thấy bát phở đầy đến miệng, mỡ nổi lều phều vàng óng ánh bám vào thành bát, mùi thơm quyến rũ của nước dùng, màu trắng ngà của những lát thịt gà ẩn hiện thấp thoáng dưới mấy lá hành, lá rau thơm, cái mềm mềm, dai dai của bánh phở, vị ngọt lịm ngấm vào từng tế bào lưỡi, . . . là nó lập tức nhổm dậy đáp lại một cách cuồng nhiệt nhất. Lần nào cũng vậy, tuy nó rất cuồng nhiệt nhưng vẫn xúc ăn một cách từ từ. Nó ăn từ tốn như thế không phải vì quá mệt do đang ốm mà là nó cố tận hưởng hết cái sung sướng đầy tính ẩm thực đang vỗ về cái lưỡi khát thèm của nó, tận hưởng mùi thơm bay vào mũi, vị ngọt  chảy vào chân răng, . . .  Nó đang nhấm nháp hạnh phúc ngọt ngào đấy.

.


     Bữa cơm nhà nó thường chỉ dùng gạo xấu, vừa rời rạc vừa hôi, cho rẻ tiền. Mà gạo xấu cũng chả đủ nên phải độn thêm rau muống và sắn. Cơm chan nước rau luộc vào mà ngoắng lên một cái thì không khác gì bát cám lợn. Còn thức ăn thường là rau muống, hái thật dài, không bỏ cuộng già cho tiết kiệm. Nước chấm là nước muối cua, sang thì là tương. Bữa ăn gồm một rổ rau muống già tú ụ, có thể có thêm một đĩa cá mụn hoặc là tôm tép lẩm cẩm kho thật mặn "một con tôm ôm ba hạt muối" để không ăn được nhiều. Tôm mà cứ gắp gắp là bu nó lại lườm cho một cái nên đành phải thôi. Thường khi bát cơm mới xới đầu tiên, bu xúc tôm cho mọi người, mỗi người một thìa con dúi sâu vào dưới cơm và không quên nhắc nhở : “Ăn dè cả bữa đấy !”. Ai không chịu ăn rau, bu nó lại quát : “Mày không ăn rau, sợ nó xanh ruột à”. Cả nhà nó ngồi “úp thìa”, người này quay lưng vào mặt người kia cho đỡ chật, cứ thế cắm cúi ăn.
 
     Nhìn sang mâm của các cháu ngồi ngay cạnh đó, bao giờ nó cũng thấy có nồi đậu rán dở, vàng ươm, kho chung với thịt ba chỉ thái to như ngón chân cái mầu nâu đậm, óng mỡ với cà chua đỏ rực và hành thái lát xanh ngắt. Nó thèm lắm, chỉ ước gì mình là con chị nó thì sẽ được mặc đẹp, ăn ngon như những đứa cháu đồng trang lứa với nó. Mỗi lần nó chống đũa tần ngần nhìn sang, bu nó lại lấy tay huých nó. Nó ngượng lắm, nó không nhìn sang nữa, cắm mặt xuống ăn. Nó cứ day dứt tự hỏi, sao mình nghèo hèn thế, mình là cậu chúng nó cơ mà.

     Nó thích nhất những khi chị nó về. Có hai cái bánh mỳ, bao giờ chị cũng cẩn thận cắt từng khoanh chia cho từng đứa trẻ. Những lúc như thế, chẳng những nó cũng được ăn mà nó còn cảm thấy được bình đẳng với những đứa cháu. Nó ăn thật chậm, nhấm nháp hương vị miếng bánh để cái sự sung sướng được kéo dài ra thật lâu. Anh Bát nó thì chén vèo một cái đã hết. Anh quay sang gạ xin hết đứa nọ đến đứa kia. Nó biết vậy nên toàn phải trốn. Những khi trốn không được, bao giờ nó cũng đành bẻ cho anh nó một miếng bé tí tẹo.

     Đến bữa cơm, chị nó gắp một đĩa đậu kho nhỏ đưa sang biếu thầy bu nó. Tám người thì sẽ chính xác là tám miếng đậu. Thầy bu nó thường không ăn, nhường phần cho nó.

     Có một lần chú Tự, bạn thân của thầy nó, người được thầy nó cưu mang và chịu ơn đến nhà nó chơi. Chú phiêu bạt một thời gian lên tận Bắc Kạn. Rồi hỏi thăm được địa chỉ nhà nó chú tìm về chơi để tạ ơn ân nhân.  Chú biếu thầy nó cái bộ đỉnh đồng nhỏ của gia bảo, một cây hồng dại để trồng làm thuốc cho phụ nữ mang thai và hậu sản. Cho nó một cái cần câu trúc nho nhỏ xinh xinh.
 
     Tiếp đón bạn quý, thầy nó dũng cảm mổ thịt một con gà bằng hai nắm tay. Mổ xong chặt ra chỉ được một đĩa nhỏ cả lòng mề. Trước khi ăn thầy nó  dặn :

     -    Đây là phần bác Tự. Các con không đứa nào được gắp.

     Vào bữa, cả nhà ăn cơm với rau chấm tương và tép kho mặn. riêng đĩa thịt gà không ai dám gắp, chỉ lấm lét nhìn. Thấy nó bé nhất, chú Tự bế nó vào lòng, gắp cho nó một miếng rất to. Nó thích lắm nhưng nhớ lời thầy dặn liền gắp trả lại vào đĩa. Chú Tự cứ dúi miếng thịt vào bát, mà nó thì sợ sệt đưa mắt nhìn thầy bu. Thầy nó khẽ gật đầu, nó yên tâm đang định ăn thì anh Bát nó đánh mắt ra hiệu. Nó nhìn sang anh Bát nó đang lắc đầu quắc mắt, nhưng thèm quá, vả lại thầy đã đồng ý rồi nên nó cứ ăn, muốn đến đâu thì đến. Anh Bát nó dơ nắm đấm dọa. Nó biết là sẽ không yên với anh Bát, một mình ăn một miếng thịt gà đâu phải chuyện nhỏ, nhưng nỗi thèm ăn miếng thịt của nó đã vượt lên trên sự sợ hãi.


Hình dưới đây là cơm độn ngô và sắn độn cơm.

.


     Ăn cơm xong, anh Bát lôi nó ra sân, tát cho nó một cái lật mặt rồi quát :

     -    Tao không cho, sao mày dám ăn ?

     Nó trợn mắt quát lại :

     -    Bác Tự cho em, với lại thầy đồng ý rồi.

     Anh nó gầm lên :

     -    Nhưng tao chưa đồng ý. Tao cấm mày !

     Bị tát đau, nước mắt nó dàn rụa, thầy nó nghe tiếng xuống hỏi chuyện gì. Nó mách :

     -    Thầy với bác Tự cho con ăn thịt gà, anh Bát không cho, đánh con.

     Thầy nó tức lắm nhưng nhà đang có khách nên không nói gì. Lúc bác Tự về, thầy nó gọi anh Bát lên, bắt nằm ra giường vụt cho ba roi vì can tội bắt nạt em, lại đúng lúc nhà có khách. Anh Bát căm nó lắm, từ bấy rắp tâm trả thù.

     Hôm sau, cả nhà đi gặt, nó ở nhà dũi thóc, trông gà, băm rau lợn. Giữa trưa trời nắng như đổ lửa, anh Bát ngoặt nghoẹo gánh lúa về đến sân, mặt đỏ bừng bừng, mồ hôi nhễ nhại. Thấy nó đang ngồi trong bóng râm cắn chắt và đọc truyện, Anh Bát chạy ngay lại, giằng quyển sách khỏi tay nó quẳng đi và quát :

     -  Cứ cắm đầu mà đọc sách, gà ăn lúa sao mày không đuổi ?

     Nó giật mình nhìn lên, thấy đàn gà hàng xóm đang bới tung sân thóc và mổ ăn lia lịa, chợp . . . chợp . . . chợp . . . . Nó biết lỗi, hoảng quá, lao ra xua hú . . . ù . . . hú  . . . ù . . . làm cho đàn gà chạy tán loạn. Khi nó quay lại thì thấy anh nó đang vạch quần, túm chim, phun nước đái vào quyển sách cho ướt hết. Rồi hắn còn quay lại, phun ngoằn nghoèo nước đái vào sân thóc để “tẩy uế” đám thóc. Nó tức quá lao vào hắn để đẩy hắn ra ngoài. Hai anh em giằng co, nước đái phun vào bụng, vào quần, vào chân nó ướt sũng. Không làm gì được, nó khóc ré lên rồi chạy vào nhà mách thầy. Thầy nó đi xuống cầm cái thước lim, nhìn thấy thủ phạm đang nhét chim vào quần, thầy nó điên tiết quật túi bụi. Nhìn thấy hắn bị đòn nó thấy rất hả dạ. Nhưng thầy nó đánh anh đau quá, đó đâm mủi lòng, lại thấy thương anh quá.

     Sau đận ấy, anh Bát càng thù nó tợn. Một hôm, lừa lúc nó đang lấy cái gáo dừa chúi đầu vào trong chum để múc ít nước mưa còn rất ít dưới đáy, anh Bát liền chạy đến sau lưng nó, túm hai chân nó nhấc bổng lên, dốc ngược đầu nó vào trong chum. Đầu nó cắm xuống nước, hai chân chới với trong tư thế “trồng cây chuối”. Giá mà nó kịp nghĩ thì nó sẽ biết là nó sắp chết đến nơi, không phải chết trong đại dương, cũng chẳng phải trong ao tù mà là chết đuối trong chum với chỉ một gang tay nước.

     Không biết chuyện sẽ xảy ra tiếp theo như thế nào. May sao, đúng lúc đó, từ trên nhà tình cờ thầy nó ngoảnh mặt lại nhìn thấy cảnh ấy vội lao xuống. Ông túm chân, nhấc bổng nó lên. Nhưng nó đến miệng chum thì bị vướng hai tay. Ông nhanh tay vớ cái thước lim đập  mạnh vào vết vỡ cũ ở miệng chum vừa vá lại chưa khô hẳn.
 
     Lôi được nó ra xong, ông gầm lên lao đến anh nó. Lần này ông tức thực sự, ông túm tóc lôi anh nó sồng sộc lên nhà, trên đường đi ông với lấy cái thừng con treo ở lối ra vào. Vào đến nhà, ông vật sấp anh nó xuống nền nhà, trói chân trói tay. Rồi cứ thế cái thước lim trong tay ông tới tấp vụt xuống. Thật may, vừa lúc đó bu nó gánh hàng ở chợ về nhìn thấy. Quẳng gánh hàng xuống, bà chạy lại giằng lấy cái thước, lấy lưng che cho anh Bát.
 
     Bu nó cởi thừng, lau mặt cho anh Bát. Sau khi nghe chuyện, bu nó nghiêm khắc nói :

     -    Thầy đánh con là đúng rồi. Sao con nghịch dại thế ?
         May có thầy ở nhà chứ nếu không chết em thì con nghĩ sao ? Con không yêu nó hả ? . . . .

.
.

.


     Nó nhớ nhất hai kỷ niệm với hai cô bạn gái cùng lớp. Bấy giờ nó đã mười một tuổi, đang học lớp bốn, lớp của thầy Tứ.

     Kỷ niệm thứ nhất là về cái Hằng. Hồi đó, máy bay Mỹ chưa đánh phá mở rộng, phố huyện nó chưa phải sơ tán. Cơ quan huyện cạnh nhà nó vẫn hoạt động bình thường. Lớp nó đặc biệt có con bé cái Hằng, hai bố mẹ đều là bác sĩ người miền Nam tập kết. Nhà Hằng ở trong khu tập thể Ủy ban huyện. Ở gần nhà nhau nên cái Hằng và nó thường chơi với nhau và học nhóm cùng nhau. Thấy nó lại hay lọ mọ vào bới các đống rác trong huyện tìm pin đài, giấy pơ luya (pelure – gốc từ tiếng Pháp), cái Hằng liền nhờ bố mẹ xin các cô các chú trong cơ quan những thứ đó. Nó đỡ phải ra bới rác mà nhiều khi còn được các quả pin chưa hết hẳn, thậm chí còn kha khá hay giấy pơ luya trắng chưa đánh máy. Giấy chưa đánh máy thì tuyệt lắm, nó khỏi phải tẩy bằng nước gạo. Nó quý cái Hằng lắm, có củ khoai, củ sắn, quả khế, quả ổi nó hay để dành cho. Ngược lại, cái Hằng thì cho nó quyển truyện tranh, cái thước kẻ, lọ mực Cửu Long. Cái Hằng lại còn để dành cho nó mấy cái kẹo, vài cái bánh khi bệnh viện hoặc cơ quan huyện liên hoan. Cái Hằng và nó trở nên quý mến và thân nhau lắm.

     Một hôm thầy Tứ giao bài thủ công cho cả lớp. Cái Hằng lúng túng chẳng biết phải làm gì. Nó bảo cái Hằng xin các vỏ hộp các tông (carton), vỏ hộp thuốc của bố mẹ. Hôm sau, cái Hằng mang đến một đống vỏ hộp thuốc sang nhà nó. Thằng Thập khoái quá, nó bắt tay vào làm bài thủ công một cách rất hứng thú. Nó kẻ kẻ, vẽ vẽ, cắt rồi dán, dựng thành một cái nhà mái ngói. Bên trong căn nhà lại có đủ giường, ghế, bàn, tủ. Ngoài sân có giếng khơi, bể nước, cây cau. Nó còn tô màu cho nhà và các đồ vật bằng hộp chì mười hai màu của cái Hằng. Hôm chấm điểm, nó khệ nệ bê tác phẩm lên bàn thầy. Cả lớp trố mắt, trầm trồ khen đẹp. Thầy Tứ chấm cho nó mười điểm. Đến lượt cái Hằng, cái Hằng thưa với thầy là làm cùng với  bạn Thập. Thầy Tứ quay sang hỏi nó thì nó nói nó làm chung bài với bạn Hằng. Thầy Tứ mỉm cười, nói đùa :

     -    Đây là ngôi nhà hạnh phúc anh Thập xây cho chị Hằng ở đấy.

     Cả lớp cười ồ lên, vỗ tay rào rào. Thầy đợi cả lớp im lặng, nói tiếp :
    
     -   Được điểm mười chia đôi nhé !

     Từ đó, đi đâu bọn lớp nó cũng chế : “Thập - Hằng, Thập – Hằng . . . !”. Nó vừa ngượng, vừa tức nhưng trong lòng cũng thấy thinh thích.

     Chẳng ngờ cuối năm đó cái Hằng phải theo bố mẹ đi sơ tán. Hôm nó được kết nạp vào đội thiếu niên, nó rất mừng và nhớ tới cái Hằng. Nó đi bộ năm cây số xuống nơi xơ tán của cái Hằng để  thăm và báo tin vui. Mấy lâu không gặp nhau, hai đứa không ngớt chuyện, vui lắm. Cái Hằng giữ lại ăn cơm, nhưng nó ngượng nên không dám. Khi về cái Hằng gói vào mùi xoa tặng nó năm quả quýt. Lần đầu tiên được bạn gái tặng quà, nó rất xúc động, một kỷ niệm mà nó sẽ còn nhớ mãi.

     Sau ngày sơ tán trở về, nó đi tìm cái Hằng nhưng buồn thay cái Hằng đã theo cha mẹ chuyển đi đâu, bặt không có một tin tức gì. Đến tận bây giờ nó vẫn nhớ và ước gì được gặp lại. Mỗi khi nhớ, nó thầm gọi : “Hằng ơi ! Bạn đang ở  đâu ? Hằng ơi . . . !”

.
.
Phố Bần - Mỹ Hào ngày xưa

.


     Kỷ niệm thứ hai về một đứa bạn gái cùng lớp là con cái Rều. Bấy giờ chúng nó đi học tuổi tác lung tung lắm, cùng một lớp đứa học sớm, đứa học muộn, đứa đúp lớp. Do vậy cùng lớp mà hơn nhau bốn, năm tuổi là chuyện bình thường và cũng rất bình thường, vẫn cứ gọi nhau là mày tao. Cái Rều hơn nó đâu bốn, năm tuổi gì đó, bấy giờ đã đã mười sáu, cặp vú đã nhú ra lùm lùm, cái mông cong tớn, đã bắt đầu để ý làm đỏm, làm duyên, làm dáng.

     Một hôm, trong tiết học toán, thầy Tứ ra đầu bài toán, cho thời gian mười phút. Hết thời gian, thầy kẻ đôi cái bảng, gọi cái Rều lên giải bài ở phần bên trái bảng. Cái Rều lúng túng viết được mấy chữ rồi đứng đực mặt, vê vê tà áo. Thầy gặng mãi mà mặt nó cứ cúi gằm, chân di di xuống đất. Thầy bực lắm, giọng hơi gắt, nói :

     -    Cô lớn nhất lớp không giải được bài, để tôi gọi cậu bé nhất lớp lên nó giải cho mà xem.

     Nói đoạn thầy quay xuống nhìn lướt cả lớp. Ánh mắt thầy dừng lại chỗ nó. Thày gọi :

     -    Nguyễn Trọng Thập, lên bảng !

     Nó giật mình đứng lên :

     -    Thưa thầy, vâng ạ !

     Nó làm bài ở phần bên phải bảng và chỉ ít phút sau đã ra đến đáp số. Thầy hỏi cả lớp :

     -    Các em xem bạn Thập làm có đúng không ?

     Nhiều bạn trong lớp đồng thanh :

     -   Thưa thầy, đúng ạ !

     Thầy gật đầu hài lòng. Quay sang chỗ nó, thầy Tứ kéo nó đứng sát bên cái Rều. Thầy cầm thước kẻ đặt lên đầu hai đứa thì cái thước cứ dốc ngược lên. Thầy quay xuống nói :

     -    Cả lớp nhìn xem. Cậu Thập bé tí, chỉ đứng đến tí cô Rều nhá, mà giải được bài rất nhanh.
         Cô thì to xác nhưng đầu óc toàn đất sét. Học không nổi thì ở nhà mà đi hót phân trâui !

     Cả lớp cười ồ lên. Cái Rều ngượng quá khóc òa lên, nó chạy ra khỏi lớp, quên cả cặp sách.

     Từ hôm sau cái Rều bỏ học ở nhà luôn. Sau đó một năm, nó lấy chồng. Bây giờ về làng, nó vẫn gặp cái Rều. Bà Rều trông đã già lắm, có con đàn cháu đống, nhà rất giàu. Bà Rều mới có chắt và được gọi là cụ Rều rồi.

     Cuối năm đó, sau khi dính vụ “ao Cổ Ngan” như đã nói ở trên, thầy Tứ nó đi bộ đội. Cả lớp nhớ thầy, ngơ ngẩn mất một thời gian.

.
.

.


     Trong ngõ Bưởi, tổ tiên nó để lại khoảng bốn sào đất, một ngôi nhà ngói ba gian hai chái với hai cây táo cổ thụ. Hồi cải cách ruộng đất, ngôi nhà đã bị đội cải cách phá mất. Họ tịch thu  gỗ lim và ngói mang đi làm trụ sở của đội cải cách. Ngôi nhà chỉ còn lại các bức tường gạch vỡ nham nhở. Theo thời gian, phần thì tự mục nát, phần là do dân làng phá dần lấy gạch nên bấy giờ chỉ còn trơ lại cái móng.

     Khi sơ tán vào ngõ Bưởi, thầy nó phải cùng mọi người dựng tạm một ngôi nhà tre hai gian, hai chái bé xíu. Tường nhà buộc dứng, trát vôi cát trộn rơm, mái lợp rạ. Bu nó và anh Bát không đi sơ tán mà phải ở phố trông nhà. Anh Bát nó bấy giờ đã học lớp mười ở trường cấp ba, sơ tán ở Dương Quang, cách nhà nó ba cây số. Chị Thất, chị Vận bấy giờ người hai mươi, người hăm hai, đều đã xin được việc làm. Chị Thất dạy học ở trường cấp một Hưng Long. Chị Vận làm hành chính trong cơ quan Liên Đoàn Địa Chất ở ngay gần nhà. Thầy nó, chị dâu, chị Thất, chị Vận, cháu Hoàng và nó, cả thẩy sáu người mà ở trong căn nhà mới quá chật chội, lụp xụp, không đủ điều kiện sinh hoạt, không nhà vệ sinh, không giếng nước. Vì thế, ở đó sơ tán được được ít lâu, thấy tình hình yên yên, cả nhà nó lại dọn về phố.

     Đối diện nhà nó ở ngõ Bưởi có nhà chú Cất, chú họ nó. Cô họ nó là em ruột chú Cất bấy giờ cũng đưa các con từ thành phố về sơ tán ở nhà chú Cất. Mấy đứa em họ từ thành phố về có tên khá vần Quyết, Tâm, Kháng, Chiến. Chúng nó rất nhanh chóng hòa nhập ngay với họ hàng. Chúng thường hay sang nhà nó chơi, mấy đứa ríu ra ríu rít, vui lắm. Quyết là đứa lớn nhất, chắc hơn nó bốn hoặc năm tuổi. Nó hay giúp đỡ anh chị họ, khi thì gảy rơm, tãi thóc, khi thì băm bèo, thái chuối.

     Một hôm em Quyết đang băm bèo tây ở sân, trên một cái thớt vỡ, thằng Hoàng cháu nó lúc ấy đã được năm tuổi đang chơi đùa với nó. Hai chú cháu chơi đá bóng bằng quả bóng rơm. Quả bóng bị nó sút vào chỗ em Quyết. Thằng Hoàng lao theo quả bóng, quá đà, lao thẳng vào mũi dao. Quyết đang mải thái bèo nên rụt dao về không kịp. Mũi dao bập vào giữa ngón cái chân phải thằng Hoàng, chẻ móng ra làm đôi. Máu chảy ra lênh láng nhưng rất may vết thương không vào xương. Vụ này làm cả nhà nó sót ruột xuýt xoa mãi. Rồi vết thương cũng khỏi, nhưng móng chân thằng Hoàng thành cái tật, hình thù kỳ dị, vênh lên ở giữa như mái nhà.

.


     Năm đó nó đã mười hai tuổi, học lớp đầu cấp hai, tức là lớp năm. Vì nhanh nhẹn, nhiệt tình và có khiếu văn nghệ, khiếu mỹ thuật. Nó được bầu làm đội trưởng đội thiếu niên, kiêm liên đội phó thiếu niên toàn xã. Bấy giờ phong trào thanh thiếu niên quê nó hoạt động mạnh lắm. Nó được phụ trách cả khối lớp năm, khoảng hơn một trăm đội viên. Oách lắm !

     Các chi đội gồm 5A, 5B, 5C, mỗi lớp một chi đội. Hàng tuần nó cùng anh chị phụ trách cho các chi đội học múa, học hát,  . . . Các buổi sinh hoạt chi đội được tổ chứ riêng tại sân nhà ai rộng mà nó mượn được. Mỗi tháng hai lần, giữa tháng và cuối tháng họp toàn đội thì mượn sân kho hợp tác xã hoặc sân trường. Mỗi quý liên đội cả xã họp một lần tại sân Ủy Ban Nhân Dân xã trong thôn Rừng. Liên đội trưởng là thằng Lợi, hơn nó một tuổi, con bác Lý Nhiệm chủ tịch xã.

     Nó giữ bộ trống ếch của đội, gồm năm cái từ to tới nhỏ. Ngày nắng nó thường mang ra sân phơi cho mặt trống thật căng. Dùi trống do tự tay nó đẽo từ cây muồng muỗng, phải nói là rất đẹp. Mỗi loại trống một loại dùi theo kích thước của trống. Trống con gõ lên tiếng phải đanh giòn. Dùi của trống cái khi gõ phải đầm tay, không bị rung, tiếng trống phải rền vang.

     Nó thường cho đội tập hát, tập múa. Đặc biệt là múa bài “Múa Sạp “sòn sòn sòn đô sòn . . .”. Có một bài khác cũng rất hay mà bây giờ nó vẫn còn nhớ lời đó là bài múa “Hải Quân”:

         “Một đoàn tàu nhấp nhô, nhấp nhô đoàn ta tiến đầu ra khơi.
          Vượt làn sóng nhấp nhô, nhấp nhô đoàn ta tiến dần ra biển Đông.
          Chúng ta là chiến sỹ hải quân anh dũng lướt mình tung gió, trong sóng bão bùng.
          Chúng ta vượt lên, hết lòng vì nhân dân lập công . . .”

     Cứ chiều đến, khi cơm nước xong, nó mang trống cái ra gõ một hồi chín tiếng, các đội viên vai đeo khăn đỏ tề tựu ở sân nhà nó múa hát, nó dùng còi toe toe thổi hiệu lệnh. Dưới ánh trăng, xóm làng rộn vang tiếng trống ếch và điệu hát câu hò. Chính vì vậy những nỗi nhọc nhằn thiếu thốn của đời sống vật chất dịu đi trong lòng người dân khi nhìn thấy trẻ con ca hát. Họ bằng lòng, vui vẻ siêng, vui vẻ chịu đựng, vui vẻ vượt qua.

.


      Mặc dù đã mười hai tuổi, là cán bộ đội của cả một khối lớp năm, như bây giờ mọi người thường nói “đường đường một đống su hào” chứ đâu có phải thường. Nhưng thói xấu của nó vẫn ẩn dấu chưa có dịp bộc lộ. Và rồi một ngày thời cơ đến . . .

     Chuyện là thế này, Một lần chị Dụng nó gửi về hai lạng đường kính trắng biếu thầy bu nó. Lúc bấy giờ, đối với dân quê, đây là món quà quý lắm. Thầy nó cẩn thận rửa sạch cái lọ thủy tinh, lau khô, đổ đường vào, vặn chặt nắp. Chưa hết, đề phòng kiến đen tấn công, ông đặt lọ đường vào bát ô tô nước. Lũ kiến đen là nhanh nhạy lắm, phải cái không biết bơi, nên chúng đành chịu. Để đề phòng “kiến trắng, đầu đen”, ông bê cả cái bát tô cho vào ngăn trên cùng của cái tủ đứng và khóa lại. Chìa khóa thì ông luôn dắt ở cạp quần. Đường ơi, Tuyệt đối an toàn nhé !

     Hôm đó thầy nó vừa mở cửa tủ, đang định lấy gì đó thì bên kia đường cô Năm Sữa gọi giật giọng :

     -   Ông trưởng ơi ! Con chó nhà ông bị ô tô chẹt chết kìa.

     Thầy nó giật mình lao ra không kịp đóng cửa tủ. Nhanh như cắt, nó lao đến, kiễng chân lấy lọ đường xuống, vặn thật nhanh cái nắp. Tay trái nó cầm lọ, tay phải chụm lại như cái gầu. Nó vục “cái gầu” vào lọ đường múc lên một gầu đầy. Nước miếng nó đã ứa ra từ lúc nào, nhanh chóng nó há mồm đổ ộc đường vào. Quá nhiều đường và quá vội vàng nên đường dính đầy xung quanh mồm và mũi nó, tóe xuống cả nền nhà. Nó nhanh chóng để lọ đường vào chỗ cũ. Mồm nó đang đầy đường, chưa kịp hưởng thụ cái vị ngọt của thứ tinh thể trắng lóng lánh hấp dẫn “chết người” đó thì đúng lúc ấy, vang lên ngay sau lưng nó là tiếng chị Thúy phụ trách đội :

     -     Thập ơi ! Tối nay em tập hợp đội, cho họp ngoài sân kho nha !

     Mồm, mặt mũi, quần áo, tay nó đầy đường, cười chẳng được, nói không xong. Nó ngượng quá ! Thật là chẳng có lỗ nẻ nào mà chui biến đi cho hết ngượng. May sao chị Thúy biết ý bỏ đi luôn.

     Từ hôm đó, dù chị Thúy coi như không thấy chuyện nó ăn vụng đường, nó vẫn len lén như kẻ tội đồ. Nó cảm thấy nhục nhã quá, . . .  cho tới tận bây giờ.
 
     Không chỉ có ăn vụng đường thôi đâu. Với “biệt tài” khéo tay của mình nó còn ăn vụng nhiều thứ khác. Ngày tết, ngày lễ, anh chị nó biếu gói bánh, gói kẹo, thầy bu nó chưa cho ăn, còn để dành rất lâu trên giường thờ. Nó thì thèm rỏ rãi, mỗi lần ngang qua gian giữa, nó lại liếc mắt lên giường thờ và nuốt nước bọt vào trong.

     Thời bấy giờ vỏ hộp không dán kín ni lông như bây giờ, chỉ có tem thuế dán hai bên mép hộp. Nó rình lúc vắng người, nhẹ nhàng trèo lên phản giữa, rón rén áp sát bàn thờ, đổ một ít nước lên đó. Nó lấy nước, cho thấm nước từ từ vào cái tem ở một bên. Hồ dán tem ở phía trong dần dần loãng ra. Bấy giờ nó chỉ việc khẽ khàng bóc cái tem ra. Kênh nắp hộp lên, nó thò hai ngón tay điêu luyện vào rút ruột vài cái bánh, vài cái kẹo. Lấy trộm được rồi, nó đậy lại hộp, vuốt nhẹ cái tem, liền lại như cũ. Giờ lâu, tem khô đi, lại “Nguyễn Như Vân”, không ai phát hiện được.

.
.
Bu (ảnh minh họa)