Vì sao kế hoạch chế tạo “mẫu hạm trên không” thất bại?
Chiếc Acheron trên bầu trời San Francisco
Sự cố xảy ra vào chiều tối một ngày tháng 4/1933, khi chiếc phi thuyền “Acheron” đang tiến hành cuộc thử nghiệm thông thường, bỗng một luồng khí cực mạnh ập tới và hất nó ra ngoài biển, đầu phi thuyền chổng lên, còn phần đuôi thì bị gãy rơi xuống biển. Tiếp đó, chiếc phi thuyền bỗng nhiên gãy làm đôi...
Thất bại của Mỹ
Mặc dù được coi là “Kỳ tích công nghệ cao vượt thời đại”, thế nhưng, ngay sau khi phi thuyền mẫu hạm Acheron được ra đời, nó đã phải đối mặt với hàng loạt vấn đề về tiếp đất.
Sự cố lần đầu tiên xảy ra khi các nghị sĩ Quốc hội Mỹ bỗng nhiên nổi hứng muốn đi thử chiếc phi thuyền, và họ đã gặp phải tai họa khi một cơn gió mạnh thổi với vận tốc 80 km/h ập tới, làm cho chiếc phi thuyền bị chao đảo. 3 nhân viên kiểm soát mặt đất bị kéo lên không trung, 2 người trong số đó đã thiệt mạng, còn chiếc phi thuyền cũng bị hư hại nặng nề.
Sự cố thứ hai xảy ra vào chiều tối một ngày tháng 4/1933 khi chiếc phi thuyền “Acheron” đang tiến hành cuộc thử nghiệm thông thường, bỗng một luồng khí cực mạnh ập tới và hất nó ra ngoài biển, đầu phi thuyền chổng lên, còn phần đuôi thì bị gãy rơi xuống biển.
Tiếp đó, chiếc phi thuyền bỗng nhiên gãy làm đôi, trong số hàng trăm người trên phi thuyền lúc đó chỉ có 3 người sống sót, tướng William Truck, một trong số ít người ủng hộ cho kế hoạch phi thuyền trong lực lượng Hải quân Mỹ cũng gặp nạn.
Tai họa không chỉ giáng xuống chiếc “Acheron” mà còn xảy ra với cả chiếc "Macon". Tháng 2/1935, khi đang tiến hành cuộc thử nghiệm bên ngoài bờ biển California, một trận cuồng phong cực mạnh bất ngờ xuất hiện, thổi từ phía mạn phải chiếc phi thuyền tới khiến cho thân nó lắc lư dữ dội. Tiếp đó, bộ phận giữ thăng bằng ở phía đuôi phi thuyền bị gãy vụn, những mảnh vỡ bắn ra từ đó lại chọc thẳng vào 3 chiếc túi chứa khí helium.
Chiếc "Macon" đã hoàn toàn mất kiểm soát, mặc dù những nhân viên trên phi thuyền đã cố gắng ném ra ngoài tất cả những gì có thể để giảm trọng tải, lấy lại thăng bằng cho chiếc phi thuyền, nhưng lúc này, nó đã bắt đầu rơi tự do. Rất may là chiếc phi thuyền khá lớn nên tốc độ rơi tự do của nó không cao, 81 người có mặt trên phi thuyền lúc đó đã may mắn sống sót, nhưng vẫn có hai người tử nạn.
Hai bi kịch liên tiếp xảy ra đã khiến cho người Mỹ bắt đầu nghi ngờ về kế hoạch hàng không mẫu hạm trên không mà mình đã đổ bao tiền của mồ hôi công sức vào đó. Cuối cùng, Tổng thống Mỹ Roorevelt buộc phải ra lệnh tạm dừng tất cả các chương trình liên quan.
Tháng 5/1937, phi thuyền “Hindenburg” bất ngờ bốc cháy tại bang New Jersey, làm chết 60 người. Đến lúc này, người Mỹ đã hoàn toàn mất hết lòng tin vào cái gọi là mẫu hạm trên không buộc phải hủy bỏ tất cả các chương trình liên quan đến kế hoạch chế tạo mẫu hạm trên không.
về đoạn kết những mẫu hạm trên không của Liên Xô
Khác với thất bại quá sớm và nặng nề của người Mỹ trong kế hoạch này, những mẫu hạm trên không của Liên Xô đã có dịp được thể hiện sức mạnh của mình trong những cuộc giao chiến với quân Đức. Trong các cuộc giao tranh đó, 6 chiếc mẫu hạm trên không đã được phối thuộc vào lực lượng không quân thuộc Hạm đội Biển Đen của Liên Xô và đến tháng 7/1941 bắt đầu được đưa vào chiến đấu.
Trong thời gian khoảng 1 tháng, các máy bay chiến đấu trên những chiếc mẫu hạm này đã nhiều lần không kích thành công giếng dầu Constanza cùng nhiều mỏ luyện dầu và dự trữ dầu ở Romania bị Đức chiếm giữ mà không gặp phải tổn thất, ngoại trừ hai chiếc máy bay nhỏ bị bắn rơi.
Tổn thất nặng nề đối với người Đức trước những chiếc mẫu hạm trên không của Liên Xô lên đến đỉnh điểm xảy ra vào ngày 13/8/1941. Hôm đó, mục tiêu tấn công của các mẫu hạm là đường ống dẫn dầu và một cây cầu được bảo vệ bởi nhiều tầng lớp pháo cao xạ.
Trước đó, các máy bay ném bom của Liên Xô đã từng nhiều lần tấn công cây cầu này, nhưng không thể phá hủy được hệ thống pháo cao xạ dày đặc quanh đó, ngược lại còn bị tổn thất rất nghiêm trọng. Lần này, phía quân đội Liên Xô quyết định sử dụng con át chủ bài của mình.
3 giờ sáng cùng ngày, 3 chiếc mẫu hạm trên không cất cánh từ sân bay Crimea, 6 chiếc máy bay nhỏ được phóng ra, lao thẳng xuống cây cầu. Và trước khi lực lượng pháo cao xạ của Đức chưa kịp có phản ứng thì 5 quả bom, mỗi quả với trọng lượng 250 kg, đã được thả xuống phía cây cầu và phá hủy toàn bộ những đường ống dẫn dầu quanh đó.
Trên đường quay trở lại, 6 chiếc máy bay nhỏ này còn “tiện thể” quét sạch một đội quân mặt đất của Đức Quốc xã. Do lập được chiến công lớn, Đại úy Bikov - người chỉ huy đội bay đã được Chính phủ tặng thưởng Huân chương Lênin.
Sau đó, tình hình chiến sự bắt đầu trở nên căng thẳng, quân đội Liên Xô buộc phải tăng cường cường độ và tần suất tấn công của các mẫu hạm trên không. Mặc dù kết quả rất tốt, nhưng nó cũng đã bị quân Đức để ý, chúng nhanh chóng đưa 3 đại đội máy bay chiến đấu đến Crimea. Lúc này, tương quan lực lượng giữa hai bên đã thay đổi, máy bay của Đức với số lượng đông hơn hẳn đã nhanh chóng chiếm được lợi thế.
Ngày 23/10, phía Liên Xô điều động một cụm mẫu hạm trên không với một vài máy bay chiến đấu đến ném bom trận địa pháo binh của quân Đức, nhưng không ngờ lại bị máy bay của quân Đức bao vây. Những chiếc hàng không mẫu hạm trên không nặng nề đã bị máy bay của đối phương tấn công trực tiếp mà chẳng thể phản ứng, trong khi đó các máy bay con cũng bị truy đuổi và bị bắn rơi toàn bộ. Sau thất bại này, phía Liên Xô không còn khả năng để chế tạo những chiếc mẫu hạm trên không tiếp theo. Kế hoạch chế tạo mẫu hạm trên không cũng bị hủy bỏ hoàn toàn.
Nguồn: Vitinfo (Theo CAND)