Mỹ "sẽ đánh Iran vào tháng 8"
Chính quyền của Tổng thống George W Bush đang có kế hoạch phát động một cuộc không kích nhằm vào Iran trong hai tháng tới, một nguồn tin đáng tin cậy đã tiết lộ như vậy với Asia Times online. Tiết lộ trên đã củng cố thêm cho những thông tin nổi lên gần đây trên các phương tiện truyền thông của Mỹ về việc Mỹ sắp đánh Iran.
Nguồn tin giấu tên, một nhà ngoại giao đã nghỉ hưu và cựu trợ lý Ngoại trưởng - những người vẫn rất tham gia tích cực vào các hoạt động ngoại giao, cho biết tuần trước rằng, Mỹ đã lên kế hoạch không kích Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran (IRGC). Cuộc không kích sẽ nhằm vào trụ sở của đơn vị Quds, một nhánh tinh nhuệ của IRGC. Với đội quân lên tới 90.000 chiến binh tinh nhuệ, nhiệm vụ của đơn vị Quds là truyền bá cách mạng Iran năm 1979 ra khắp khu vực.
Các mục tiêu khác có thể sẽ bao gồm các pháo đài của IRGC ở miền nam hoặc tây nam Iran, gần biên giới Iraq. Các quan chức Mỹ liên tục cáo buộc Iran đang tiếp tay cho các chiến binh Iraq. Trong tháng 1/2007, các lực lượng Mỹ đã đột kích vào Tổng lãnh sự quán Iran ở Erbil, Iraq, bắt giữ 5 nhân viên, trong đó có 2 nhà ngoại giao Iran. Họ đã giam giữ những người này cho đến tháng 11. Tháng 9 năm ngoái, Thượng viện Mỹ đã thông qua một nghị quyết với số phiếu ủng hộ là 76/22, trong đó kêu gọi Tổng thống George W Bush tuyên bố IRGC là một tổ chức khủng bố. Ngay sau động thái trên, trong tháng 10, Nhà Trắng đã thông báo các lệnh trừng phạt được áp dụng cho một nhóm khủng bố đối với lực lượng Quds. Chính quyền Bush cũng cáo buộc Iran theo đuổi một chương trình sản xuất vũ khí hạt nhân mặc dù hầu hết các bản phân tích thông tin tình báo đều khẳng định chương trình này đã bị huỷ bỏ.
Các Thượng nghị sĩ và chính quyền Bush đã phủ nhận việc các động thái trên là "khúc dạo đầu" cho một cuộc tấn công nhằm vào Iran. Tuy nhiên, việc tấn công Iran hầu như luôn thường trực trong đầu các nhà lãnh đạo Mỹ. Thượng nghị sĩ bang Arizona đồng thời là ứng cử viên tổng thống của Đảng Cộng hoà - John McCain đã viết lại lời bài hát Barbara Ann của nhóm nhạc Beach Boys thành bài "Đánh bom Iran". Trong khi đó, ứng cử viên của Đảng Dân chủ Hillary Clinton lại cam kết sẽ "xoá sổ hoàn toàn" Iran nếu nước này tấn công Israel.
Giữa Mỹ và Iran tồn tại một lịch sử rắc rối kéo dài, thậm chí kể cả khi không có kế hoạch về một cuộc không kích. Tình báo Mỹ và Anh là những lực lượng đứng sau nỗ lực lật đổ Thủ tướng Mohammed Mossadeq, người đã tiến hành quốc hữu hoá Công ty xăng dầu Anh-Iran của Anh, và trả lại quyền lực cho Shah Mohammad Reza Pahlavi năm 1953. Áp lực của Tổng thống Jimmy Carter đòi Shah cải thiện nhân quyền ở Iran cũng như nới lỏng sự kiểm soát về mặt chính trị đã giúp cho cuộc cách mạng Iran năm 1979 lật đổ được Shah.
Nhưng chính phủ mới của ông Ayatollah Ruhollah Khomeini đã lên án Mỹ là "Quỷ Sa tăng" vì việc đã hậu thuẫn cho chính quyền Shah trong nhiều thập kỷ. Các sinh viên đã chiếm đóng Đại sứ quán Mỹ tại Teheran, bắt giữ 52 con tin là các nhà ngoại giao trong 444 ngày. 8 binh lính biệt kích của Mỹ đã thiệt mạng trong công cuộc giải cứu bất thành năm 1980. Mỹ đã cắt đứt quan hệ ngoại giao với Iran trong cuộc khủng hoảng con tin và cho đến nay vẫn chưa khôi phục lại quan hệ này. Lời lẽ của Tổng thống Iran Mahmud Ahmadinejad hiện nay dường như là được tiếp thu từ thời của Khomeini.
Một nguồn tin cũng cho biết Nhà Trắng đã coi cuộc không kích đang được đề xuất là một hành động có giới hạn nhằm trừng phạt Iran vì đã dính líu đến vấn đề Iraq. Nguồn tin từ một đại sứ trong chính quyền của Tổng thống Bush đã không cung cấp chi tiết về các loại vũ khí sẽ được sử dụng trong cuộc tấn công cũng không cho biết chính xác về kế hoạch thời gian tiến hành cuộc tấn công này. Cũng chưa biết liệu Nhà Trắng đã tham khảo ý kiến với các đồng minh về cuộc không kích nói trên hay chưa hoặc liệu Nhà Trắng có kế hoạch làm điều đó hay không.
Phản ứng của Thượng viện
Những chi tiết về kế hoạch trên được tiết lộ đã gióng lên một hồi chuông báo động trên Đồi Capitol. Sau khi nhận được thông tin mật về kế hoạch không kích, Thượng nghị sĩ Diane Feinstein, thành viên Đảng Dân chủ ở bang California, và Thượng nghị sĩ Richard Lugar, người Cộng hoà ở bang Indiana, cho biết họ sẽ viết một bài tham luận có trợ thảo trên tờ báo nổi tiếng New York Times "trong một vài ngày tới", để bày tỏ sự phản đối của họ đối với kế hoạch nói trên. Feinstein là thành viên của Uỷ ban Tình báo Thượng viện và Lugar là một thành viên cao cấp của Uỷ ban Đối ngoại Thượng viện.
Các văn phòng của Thượng viện đã đóng cửa trong kỳ nghỉ Ngày Liệt sĩ vì thế báo chí không thể tiếp cận với Feinstein và Lugar để hỏi về vấn đề này.
Trong bối cảnh các Thượng nghị sĩ phải có nghĩa vụ giữ bí mật cho các thông tin mật thì việc các Thượng nghị sĩ tiết lộ về kế hoạch của chính quyền Bush hoặc tiết lộ rằng họ biết về kế hoạch đó là điều không thể. Tuy nhiên, công khai về vấn đề, thậm chí không đưa ra bất kỳ điều gì cụ thể, đều có thể tạo ra một làn sóng chỉ trích của công chúng - điều đó có thể khiến chính quyền Bush buộc phải xem xét lại kế hoạch của mình.
Một cuộc không kích Iran sẽ có hệ luỵ lớn về địa chính trị và đối với chiến dịch bầu cử tổng thống đang diễn ra. Tất nhiên, câu hỏi lớn nhất lúc này là Iran sẽ phản ứng như thế nào?
Những sự lựa chọn của Iran
Iran có thể dương oai diễu võ bằng một số cách. Nước này có thể đẩy mạnh sự tiếp tay cho các chiến binh ở Iraq và cho các đồng minh trên khắp Trung Đông. Iran hậu thuẫn cho cả lực lượng Hezbollah ở Li-băng và Hamas ở các lãnh thổ chiếm đóng của Israel. Iran cũng bị nghi ngờ giúp đỡ các chiến binh nổi dậy Taliban ở Afghanistan.
Iran cũng có thể chọn cách đối đầu trực tiếp với Mỹ ở Iraq và/hoặc ở Afghanistan - đây là hai nước có chung đường biên giới dài với Iran. Nước CH Hồi giáo Iran có một lực lượng chiến đấu gồm hơn 500.000 người. Iran cũng được cho là có những tên lửa có thể vươn đến các mục tiêu ở các đồng minh của Mỹ ở khu vực vùng Vịnh.
Iran cũng có thể tuyên bố cấm vận toàn bộ hoặc có chọn lọc việc xuất khẩu dầu đến các nước đồng minh của Mỹ. Iran là nước xuất khẩu dầu thô lớn thứ 2 trong Tổ chức Các nước xuất khẩu dầu mỏ và là nước xuất khẩu dầu mỏ lớn thứ tư thế giới. Khoảng 70% nguồn dầu mỏ xuất khẩu của nước này là cho các nước Châu Á. Mỹ đã cấm nhập khẩu dầu mỏ từ Iran kể từ năm 1995 và hạn chế các công ty của Mỹ đầu tư vào nước này.
Trung Quốc là một khách hàng nhập dầu lớn nhất của Iran và Iran cũng mua rất nhiều vũ khí của Trung Quốc. Thương mại giữa Iran và Trung Quốc đã đạt tới mức 20 tỉ USD vào năm ngoái và sẽ tiếp tục tăng lên. Vì thế, phản ứng của Trung Quốc trước một cuộc tấn công vào Iran sẽ cũng là một điều phiền toái chưa thể lường được đối với Mỹ.
Thế giới Hồi giáo cũng có thể phản ứng mạnh mẽ trước cuộc tấn công nhằm vào quốc gia Hồi giáo lớn thứ ba của họ. Pakistan, nước có chung đường biên giới với Iran, có thể phải đối mặt với áp lực ngày càng tăng từ phía các đảng phái Hồi giáo đòi chấm dứt mối quan hệ hợp tác giữa Mỹ và Pakistan trong cuộc chiến chống lại al-Qaeda cũng như trong công cuộc truy lùng Osama bin Laden. Các công ty của Mỹ, các cơ sở ngoại giao và các quyền lợi khác của Mỹ có thể sẽ phải đối mặt với những cuộc trả thù từ các chính phủ hoặc các đám đông dân chúng trong các quốc gia có đa số dân theo đạo Hồi, từ Indonesia đến Morocco.
Ảnh hưởng đến cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ
Một cuộc không kích vào Iran sẽ có ảnh hưởng rất lớn đến cuộc bầu cử tổng thống Mỹ đang diễn ra, nhưng rất khó để xác định xem những ảnh hưởng đó sẽ rơi vào đâu.
Thoạt nhìn thì có vẻ như một cuộc tấn công quân sự sẽ có lợi cho ứng cử viên Đảng Cộng hoà John McCain. Thượng nghị sĩ bang Arizona đã từng phát biểu Mỹ đang bị kẹt trong một cuộc chiến trên khắp toàn cầu với các lực lượng Hồi giáo cực đoan và ông này tin rằng Iran là một trong những cái gai gây nhức nhối nhất và là nước ủng hộ chủ nghĩa cực đoan. Một cuộc tấn công Iran có thể sẽ khiến các cử tri Mỹ tập hợp lại ủng hộ cho các nỗ lực của cuộc chiến tranh và bỏ phiếu cho McCain.
Mặt khác, xem xét kỹ hơn thì một cuộc không kích Iran có thể làm tăng sự vỡ mộng của công chúng đối với chính sách của chính quyền Bush ở Trung Đông, dẫn đến việc họ quay sang ủng hộ cho ứng cử viên của Đảng Dân chủ bất kể họ là ai.
Nhưng một cuộc tấn công Iran cũng có thể gây ra phản ứng là cử tri không thèm đi bỏ phiếu. Điều đó sẽ giải thích lý do tại sao hai cựu Thượng nghị sĩ, một của Đảng Cộng hoà và một của Đảng Dân chủ, lại rất sợ hãi trước viễn cảnh như thế.
Nguồn: Vnmedia (Theo ATimes, AP)