T

[Giangtvx]

        TRẬN PHỤNG THIÊN (2-3.1905), trận đánh lớn giữa quân Nga với quân Nhật tại Phụng Thiên (nay là Thẩm Dương) thuộc vùng đông bắc TQ trong chiến tranh Nga -  Nhật (1904-05). Sau trận Lữ Thuận 8.1904-1.1905, chiến tranh Nga - Nhật đi vào bước ngoặt. Nhật dốc toàn lực để sớm kết thúc chiến tranh. 20.2 Nhật tập trung 250.000 quân, 992 khấu pháo tiến công 320.000 quân và 1.494 khẩu pháo của Nga. Do phán đoán sai về hướng chủ công của Nhật, lại sử dụng đội dự bị không hợp lí nên trận tuyến quân Nga bị vỡ, phải rút về Tứ Bình trong đêm 9.3. Quân Nhật bị thương vong 70.000, quân Nga bị thương vong và bị bắt 90.000.

        TRẬN PHƯỚC LONG (11.5:1965), trận tiến công của Tiểu đoàn bộ binh 1 (Trung đoàn 271), Tiểu đoàn bộ binh 840, Tiểu đoàn pháo binh 34 và trung đội đặc công miền Đông Nam Bộ vào tx Phước Long (nay thuộc h. Phước Long, t. Bình Phước), nhằm tiêu diệt tiểu khu QS Phước Long, mở đầu chiến dịch Đồng Xoài (10.5-22.7.1965). Hồi 0 giờ 45 phút ngày 11.5 ta nổ súng tiến công, sau hơn 3 giờ chiến đấu chiếm được dinh tỉnh trưởng, khu cư xá Mĩ, khu thông tin, trận địa pháo, sân bay, kho xăng, phần lớn khu cảnh sát, diệt đồn bảo an, chi đội thiết giáp... Trong ngày 11 ta tổ chức chốt giữ, đẩy lui nhiều đợt phản kích của địch, sau đó rút ra khỏi thị xã sẵn sàng đánh viện. Kết quả loại khỏi chiến đấu hơn 1.300 địch (có tỉnh trưởng Phước Long và 28 cố vấn Mĩ), bắn rơi 14 máy bay trực thăng. Lần đầu ta đánh chiếm một thị xã ở miền Nam VN trong KCCM. Cùng với việc đánh chiếm chi khu QS Phước Bình, thắng lợi của TPL tạo cơ sở cho bộ chỉ huy chiến dịch quyết tâm tiêu diệt chi khu Đổng Xoài trong đợt 2.

        TRẬN PHƯỚC THÀNH (17.9.1961), trận tiến công của Tiểu đoàn bộ binh 500 (Quân khu 7) được tăng cường đặc công, pháo binh cùng bộ đội và du kích địa phương vào tỉnh lị Phước Thành (nay thuộc t. Bình Dương) do 1 tiểu đoàn biệt động quân, 1 tiểu đoàn bảo an, 1 đại đội cảnh sát dã chiến, 1 trung đội pháo và 1 chi đội thiết giáp QĐ Sài Gòn đóng giữ. Tỉnh lị Phước Thành mới được xây dựng, tổ chức phòng thủ của địch sơ sài, chưa có công sự vững chắc. Đêm 17.9 ta chia thành bốn mũi bí mật tiếp cận mục tiêu, 22 giờ 45 phút đồng loạt nổ súng. Bằng cách đánh bất ngờ, thọc sâu, tạo thế bao vây chia cắt ngay từ đầu, các mũi xung kích của ta nhanh chóng đánh chiếm trận địa pháo, khu vực trại giam, kho tàng, khu hành chính, dinh tỉnh trưởng, diệt SCH tiểu đoàn bảo an và lực lượng biệt động quân. Sau hơn 1 giờ chiến đấu ta làm chủ tỉnh lị, diệt và bắt 300 địch (có tỉnh trưởng và phó tỉnh trưởng), giáo dục và thả tại chỗ 400 hàng binh, thu hơn 600 súng các loại, phá 2 khẩu pháo 105mm, 14 xe QS (có 4 xe bọc thép), giải thoát 300 tù chính trị. Chiến thắng lớn của quân và dân Nam Bộ trong năm 1961; lần đầu tiên đánh chiếm một tỉnh lị, giáng đòn phủ đầu vào chiến lược chiến tranh đặc biệt của Mĩ. Sau TPT dịch ở nhiều nơi trên tỉnh lộ 14 hoảng sợ bỏ chạy, Chiến khu Đ hoàn toàn được giải phóng.

        TRẬN PHƯỚC TƯỜNG (14.5.1967), trận tập kích của Đại đội đặc công 2 (Tiểu đoàn đặc công 89 Đà Nẵng) vào trận địa tên lửa Hốc của Mĩ tại điểm cao 327 trên dãy núi Phước Tường (xã Hòa Phát, h. Hòa Vang, tp Đà Nẵng). Tại đây địch đặt 15 giàn tên lửa (45 quả), 2 giàn rađa, hầm chỉ huy điện tử, có hệ thống lô cốt, công sự, vật cản kiên cố và 1 đại đội lính bảo vệ. Đêm 14.5 Đại đội đặc công 2 sử dụng 14 chiến sĩ chia 2 mũi, bí mật tiếp cận, nhanh chóng diệt các hỏa điểm, nhà chỉ huy rồi chuyển sang đánh các giàn tên lửa, rađa. Kết quả sau gần 20 phút chiến đấu ta làm chủ trận địa, diệt và làm bị thương 50 dịch, phá hủy 12 bệ phóng và 35 tên lửa, 2 giàn rađa, 1 đài chỉ huy, 2 lô cốt, 3 nhà nghỉ. 1 xe tăng và 1 hầm chứa tên lửa. Chiến thắng Phước Tường cổ vũ phong trào chiến tranh du kích ở Quảng Nam - Đà Nẵng.

        TRẬN PHƯƠNG ĐIẾM (6.12.1953), trận tiến công cứ điểm Phương Điếm (xã Phương Hưng, h. Gia Lộc, t. Hải Dương) và đánh quân Pháp đến ứng cứu của Trung đoàn bộ binh 42 (Khu Tả Ngạn) và đại đội địa phương huyện Tứ Kì. Phương Điếm là cứ điểm mạnh, nơi đặt SCH tiểu khu của địch, nằm trên đường 17, có hệ thống lô cốt, công sự vững chắc, nhiều lớp rào, tường xây bao bọc, do 1 đại đội lính Âu - Phi và 1 đại đội quân ngụy đóng giữ. Theo kế hoạch tác chiến, trung đoàn sử dụng 1 tiểu đoàn tiến công cứ điểm, lực lượng còn lại bố trí phục kích trên đường 17, phía bắc Phương Điếm 2km. 3 giờ 50 phút ta nổ súng tiến công, sau 30 phút chiến đấu làm chủ cứ điểm. Địch điều 1 tiểu đoàn bộ binh và 4 xe tăng từ tx Hải Dương đến phản kích, 9 giờ lọt vào trận địa ta phục kích, bị tiêu diệt phần lớn. Kết quả diệt và bắt hơn 400 địch, phá hủy 8 xe QS (có 2 xe tăng ), thu 150 súng các loại. Là trận đánh tập trung quy mô lớn đầu tiên của Trung đoàn 42, góp phần mờ đầu thắng lợi đợt hoạt động của LLVT đồng bằng Bắc Bộ phối hợp với chiến trường chính trong chiến cục Đông Xuân 1953-54.

[Giangtvx]

        TRẬN PHƯỢNG HOÀNG (9-10.4.1972), trận tiến công của Tiểu đoàn bộ binh 6 (Trung đoàn 24, Sư đoàn 304) vào cứ điểm Phượng Hoàng, một vị trí quan trọng án ngữ phía tây Ái Tử 10km (t. Quảng Trị), trong đợt 1 chiến dịch Trị Thiên (30.3-27.6.1972). Cứ điểm được xây dựng trên các điểm cao 52 và 44, có công sự dã chiến, 6 lớp rào kẽm gai và bãi mìn, do 1 tiểu đoàn thuộc Lữ đoàn thủy quân lục chiến 258 QĐ Sài Gòn đóng giữ. 6 giờ 25 phút ngày 9.4 tiểu đoàn được tăng cường 1 đại đội xe tăng, nổ súng tiến công địch trên cả 2 điểm cao; sau hơn 1 giờ chiến đấu, làm chủ trận địa, diệt 70 dịch, bắn rơi 1 máy bay. 9 giờ địch cho 1 tiểu đoàn bộ binh và 6 xe tăng từ Thường Phước ra phản kích; ta tổ chức phòng ngự chưa tốt nên bị bật ra khỏi cứ điểm, đến 17 giờ ngày 10 mới chiếm lại được. TPH tạo bàn đạp thuận lợi cho ta tiến công căn cứ Ái Tử trong đợt 2 chiến dịch.

        TRẬN PLÂY CẦN (12-13.10.1972), trận tiến công của Trung đoàn bộ binh 66 (Sư đoàn 10) được tăng cường Tiểu đoàn đặc công 37 và 4 khẩu pháo của Trung đoàn pháo binh 40 (Mật trận Tây Nguyên) vào căn cứ của QĐ Sài Gòn ở Plây Cần (Bến Hét, nay thuộc xã Đắc Xú, h. Ngọc Hổi, t. Kon Tum). Căn cứ được xây dựng trên trục đường 18, án ngữ vùng ngã ba biên giới VN - Lào - Campuchia, gồm 5 cứ điểm, có hệ thống công sự vững chắc, trận địa pháo (7 khẩu pháo 105mm và 155mm), do Tiểu đoàn biệt động quân biên phòng 95 và 1 chi đội xe tăng đóng giữ. 10 giờ ngày 12.10 ta tổ chức tiến công trên hai hướng (bắc và đông nam), đưa pháo vào gần bắn ngắm trực tiếp, chi viện cho bộ binh, đặc công mở cửa, xung phong lần lượt đánh chiếm từng cứ điểm, đến rạng sáng 13.10 làm chủ căn cứ, diệt và bắt hơn 400 dịch, bắn rơi 6 máy bay, thu 10 pháo, cối, 3 xe tăng và toàn bộ kho tàng. Là một trong những trận đánh đạt hiệu quả cao, phối hợp chiến đấu tốt giữa bộ binh, đặc công, pháo binh ở chiến trường Tây Nguyên trong KCCM.

        TRẬN PLÂY CU (7.2.1965), trận tập kích của Đại đội đặc công 30 (Tiểu đoàn đặc công 409 Quân khu 5) vào sân bay Plây Cu (canh đường 19, đông tx Plây Cu khoảng 3km, nay thuộc tp Plây Cu, t. Gia Lai), một căn cứ QS quan trọng của quân Mĩ ở Tây Nguyên. Tại sân bay thường xuyên có 50 máy bay trực thăng, một trại lính (khoảng 500 quân); xung quanh có 10 lớp rào kẽm gai, xen kẽ các loại mìn; vòng ngoài có hệ thống đồn bốt bảo vệ, hệ thống đèn pha cực mạnh. Sau nhiều lần trinh sát, đêm 6 rạng 7.2 đại đội tổ chức bốn bộ phận, chia thành nhiều tổ, bí mật đột nhập sân bay và khu trại lính, dùng bộc phá, thủ pháo, lựu đạn phá sập khu trại lính, phá hủy các máy bay rồi nhanh chóng lui quân, tiếp đó lực lượng pháo binh quân khu phối hợp đánh bồi thêm một đợt. Kết quả phá hủy 42 máy bay, loại khỏi chiến đấu hơn 100 địch (có 1 đại tá Mĩ), phá sập 3 lô cốt, đốt cháy 2 xe QS. Trận đánh mở đầu thắng lợi đợt hoạt động Xuân 1965 của LLVT Quân khu 5, gây nên sự hoảng loạn của binh lính địch trong căn cứ và làm chấn động dư luận Mĩ.

        TRẬN PLÂY MORÔNG (2.1.1963), trận tập kích của Tiểu đoàn đặc công 407 và Tiểu đoàn pháo binh 200 Quân khu 5 vào trại huấn luyện QS đặc biệt của Mĩ ở Plây Mơrông (tây tx Kon Tum 15km). Trại huấn luyện có hơn 400 quân người dân tộc thiểu số vùng Tây Nguyên dưới sự chỉ huy của cố vấn Mĩ, có công sự vũng chắc, hàng rào thép gai... Phối hợp giữa tập kích bằng hỏa lực pháo binh và lực lượng đặc công, sau 45 phút chiến đấu ta diệt và làm bị thương 250, bắt 140 địch, giải phóng hàng trăm thanh niên người dân tộc bị tập trung để huấn luyện QS. TPM góp phần làm thất bại âm mưu sử dụng người dân tộc thiểu số để chống phá CM của Mĩ và chính quyền Sài Gòn, cổ vũ quân và dân Quân khu 5 tiếp tục tiến công và nổi dậy diệt địch, mở rộng vùng giải phóng.

        TRẬN PLÂY RING (21.3.1954), trận tập kích của Trung đoàn 803 (thiếu 1 tiểu đoàn) bộ đội chủ lực Liên khu 5 diệt Binh đoản cơ động 100 (GM100) của Pháp tại khu vục Plây Rinh (t. Gia Lai), nhằm chống lại cuộc hành quân Atlăng (1-3.1954), giữ vững khu du kích Đắc Pét. 2 giờ ngày 21.3 ta tập trung hỏa lực bất ngờ bắn vào khu tập trung xe tăng, pháo binh và sinh lực của dịch ở ngoài công sự, sau đó tổ chức lực lượng thành năm mũi đột phá thọc sâu, bao vây chia cắt, tiêu diệt các toán quân dịch co cụm chống cự. Kết quả sau hơn 2 giờ chiến đáu ta diệt và làm bị thương hơn 600 địch, phá 33 xe cơ giới, thu 88 súng các loại. Thắng lợi của trận đánh làm đảo lộn kế hoạch bước 2 cuộc hành quân của địch, buộc Bộ chỉ huy quân Pháp ở Tây Nguyên phải rút GM100 về Plây Cu củng cố và tăng cường lực lượng bảo vệ khu vực ngã ba đường 7, đường 14.

[Giangtvx]

        TRẬN POACHIÊ (1356), trận 7.000 quân Anh (chủ yếu là quân bắn cung) của hoàng từ Đen Et-uôt đánh bại 16.000 quân của vua Giôn II Phúc Hậu ở Poachiê (phía tây Pháp) trong cuộc chiến tranh trăm năm (1337-1453). Sau khi cướp phá vùng đông bắc Pháp và bị đánh đuổi, quân Anh lùi ra ven biển, phòng ngự trong ruộng nho và cây ăn quả ở vùng Poachiê. Ngày 19.9 kị binh Pháp xuống ngựa, đi bộ vây đánh, gây thiệt hại nặng cho quân Anh thời gian đầu. Bằng phản công của bộ binh và vu hồi của kị binh vào sườn trái đối phương, quân Anh chuyển bại thành thắng, buộc quân Pháp tháo chạy. Phía Pháp thiệt hại 40.000 quân (có 2.000 bị bắt, kể cả vua Giôn). Cho đến hiệp ước Brêtini (1360), đây là trận tháng lớn thứ ba của Anh trên đất Pháp trong chiến tranh trăm năm.

        TRẬN PÔNTAVA (8.7.1709), trận đánh giải vây của 10.000 quân Nga chống 20.000 quân xâm lược Thụy Điển bao vây thành Pôntava của Nga hai tháng trong chiến tranh Phương Bắc (1700-21). Ngày 8.7 quân Thụy Điển dưới sự chỉ huy của vua Saclơ XII tiến công hước, gây cho quân Nga tổn thất lớn về pháo binh. Sau hai giờ ác chiến, lợi dụng lúc đối phương do dự, vua Nga Piôt I cho đại quân phản công, đánh vào hai bên sườn, dồn quân Thụy Điển lùi dần về góc hẹp giữa hai sông Vôrơxcơla và Đnhep, đánh tan quân xâm lược. Vua Thụy Điển chạy thoát sang đất Thổ. Chiến thắng của Nga trong TP chôn vùi sức mạnh QS Thụy Điển, tạo ra bước ngoặt quan trọng có lợi cho Nga trong chiến tranh phương Bắc.

        TRẬN PÚ CHẠNG (17.10.1952), trận tiến công của Trung đoàn bộ binh 102 (Đại đoàn 308) được tăng cường Tiểu đoàn bộ binh 322 (Trung đoàn 88), vào cứ điểm Pú Chạng (Nghĩa Lộ đồi) thuộc phân khu Nghĩa Lộ (nay thuộc tx Nghĩa Lộ, t. Yên Bái) của Pháp, trong đợt 1 chiến dịch Tây Bắc (14.10- 10.12.1952). Cứ điểm được xây dựng kiên cố trên đồi cao, có SCH phân khu, nhiều lô cốt, ụ súng và hầm ngầm, do hơn 300 lính Âu - Phi và người Thái đóng giữ. Sáng 17.10 Trung đoàn 102 bí mật chiếm lĩnh trận địa, bị địch phát hiện cho máy bay bắn phá gây một số thương vong nhưng bộ đội ta vẫn giữ vững vị trí. Trận đánh diễn ra từ 17 giờ đến 20 giờ. Được hỏa lực pháo binh chi viện, trung đoàn tổ chức ba hướng đột phá, nhanh chóng mở cửa, thọc sâu, chia cắt, diệt phần lớn quân địch. Số địch còn lại rút vào hầm ngầm cố thủ; ta dùng bộc phá đánh sập cửa hầm đồng thời dùng loa kêu gọi, buộc địch phải ra hàng. Kết quả diệt và bắt toàn bộ quân địch, trong đó có chỉ huy trưởng phân khu Nghĩa Lộ. Là trận then chốt góp phấn quyết định tiêu diệt phân khu Nghĩa Lộ, tạo điều kiện cho chiến dịch phát triển thuận lợi.

        TRẬN QUAN ĐÔ (199-200), trận quyết chiến cuối thời Đóng Hán của quân Tào Tháo đánh bại cuộc tiến công với ưu thế 5/1 về binh lực của quân Viên Thiệu ở Quan Độ (nay thuộc Trung Mâu, Hà Nam, TQ). Năm 199, Viên Thiệu đem 10 vạn bộ binh, 1 vạn kị binh đánh Tào Tháo. Sau mấy trận tiêu hao một phần lực lượng của Viên Thiệu, Tào Tháo tổ chức phòng ngự cố thủ ở Quan Độ, chờ thời cơ phản công. Hai bèn cầm cự hơn một năm. Tháng 10.200, dò biết tinh thần quân Viên Thiệu sa sút và lương thực tập trung cả ở ô Sào. Tào Tháo thân chinh dẫn 5.000 kị binh và bộ binh tập kích ban đêm. tiêu diệt quân phòng thủ ô Sào, đốt cháy hơn 1 vạn xe lương của Viên Thiệu, đánh tan quân viện và đạo quân tiến công của đối phương rồi nhanh chóng chuyển sang phản công. Toàn bộ quân Viên Thiệu bị tiêu diệt. Là trận nổi tiếng về kết hợp tiến công và phòng thủ, lấy ít đánh nhiều, nhằm đúng thời cơ, đánh nơi hiểm yếu. phát huy thắng lợi, phản công kịp thời.

        TRẬN QUÁN TIÊN (20.10.1953), trận phục kích của Đại đội 468 bộ đội địa phương huyện Tam Dương đánh 1 trung đội lính dõng (sĩ quan Pháp chỉ huy) tuần đường bảo vệ giao thông trên QL 2, ở khu vực Quán Tiên (xã Hợp Thịnh, h. Tam Dương, nay thuộc tx Vĩnh Yên, t. Vĩnh Phúc). Đêm 19.10 đại đội sử dụng 1 trung đội bí mật triển khai trận địa phục kích, đào 9 hầm giấu quân ở hai bên đường gần Bốt Hạ. 7 giờ 30 phút ngày 20.10 địch từ Bốt Hạ chia 2 tốp đi tuần trên đường và dọc bờ kênh bên sườn tiến về hướng Quán Tiên. Khi 2 tốp địch gặp nhau và dừng lại sát trận địa, bộ đội ta đồng loạt nổ súng, áp sát, bao vây, truy kích tiêu diệt. Kết quả diệt và bắt 19 địch, thu 10 súng các loại, góp phần hỗ trợ tích cực phong trào du kích vùng địch hậu của tỉnh phát triển.

[Giangtvx]

 
        TRẬN QUANG THẠNH (15.2.1967), trận tiến công của Trung đoàn bộ binh 1 (Sư đoàn 2, Quàn khu 5) vào cứ điểm Quang Thạnh (xã Sơn Kim, nay thuộc xã Tịnh Sơn, h. Sơn Tịnh, t. Quảng Ngãi), do Tiểu đoàn thủy quân lục chiến 3 thuộc Lữ đoàn Rồng Xanh và 1 đại đội bộ binh thuộc Sư đoàn Mãnh Hổ của Nam Triều Tiên đóng giữ. Đêm 14.2 trung đoàn triển khai chiếm lĩnh trận địa gặp khó khăn, phải đưa lực lượng dự bị vào chiến đấu; 3 giờ 30 phút ngày 15.2 trân đánh bắt đầu. Sau 2 giờ chiến đấu ta chiếm và làm chủ gần hết cứ điểm, nhưng một bộ phận quân địch còn lại được máy bay, pháo binh chi viện, tổ chức cố thủ và chống cự quyết liệt khiến trận đánh kéo dài, đến 6 giờ 30 phút ta buộc phải lui quân. Kết quả loại khỏi chiến đấu hơn 400 địch, thu 30 súng. Trận đánh tuy không dứt điểm nhưng đã buộc địch phải co lại và rút bỏ một số điểm chốt ở Khánh Mĩ, Hòn Ngang, Hòn Dọc, góp phần hỗ trợ cho phong trào dấu tranh của quần chúng ở Bình Sơn - Sơn Tịnh (Quảng Ngãi).

        TRẬN QUẾ LĂNG (353tcn), trận vây Ngụy cứu Triệu nổi tiếng thời Chiến Quốc: quân Tề tiến vào sâu đất Ngụy, buộc quân Ngụy đang đánh Triệu phải quay về, nhân đó phục kích tiêu diệt quân Ngụy. Trong cuộc tranh bá vùng trung nguyên giữa Tề và Ngụy, Triệu đứng về phía Tể. 354tcn, tướng Ngụy là Bàng Quyên đem 8 vạn quân vây kinh đô Hàm Đan (nay thuộc Hà Bắc, TQ) của Triệu. Triệu cầu cứu Tề (353tcn). Vua Tề phái Điền Kị và Tôn Tẫn đem 8 vạn quẫn sang cứu Triệu. Tôn Tẫn kiến nghị với Điền Kị không đem quân sang Triệu mà tiến thẳng vào đất Ngụy đang bỏ trống, Bàng Quyên tất phải rút về. Quân Tề theo kế, tiến nhanh về hướng Đại Lương là kinh đô Ngụy và bí mật phục kích ở Quế Lăng, nơi Bàng Quyên phải về qua. Quân Bàng Quyên trên đường về cứu kinh đô, bị đánh chặn bất ngờ và thất bại nặng. Bàng Quyên bị bắt, kinh đô Triệu được giải vây. Trong trận này, Tôn Tẫn đã có cách đánh hay “tránh chỗ mạnh, đánh chỗ yếu”, “đánh vào nơi kẻ địch tất phải cứu, phục ở nơi kẻ địch tất phải qua”, nên giành thắng lợi và cách đánh đó trở thành một thủ đoạn dụ địch dược dùng nhiều trong QS hơn 2.000 năm nay.

        TRẬN QUYẾT CHIẾN CHIẾN LƯỢC, trận đánh lớn do lực lượng chủ yếu của các bên tham chiến tiến hành nhầm quyết định thắng bại của chiến tranh hoặc tạo bước ngoặt quyết định trong tiến trình chiến tranh. Trong một cuộc chiến tranh có thể có một hoặc một số TQCCL. Ở VN, trận Bạch Đằng đánh quân Nam Hán (tk 10); trận Như Nguyệt đánh quân Tống (tk 11); trận Bạch Đằng đánh quân Nguyên (tk 13); trận Chi Lăng - Xương Giang đánh quân Minh (tk 15); trận Ngọc Hồi - Đống Đa đánh quân Thanh (tk 18). Ở LX, có TQCCL nổi tiếng trong chiến tranh giữ nước (1941-45) như trận Maxcơva mùa Đông 1941-42, trận Xtalingrat 1942, trận Cuốcxcơ 1943, trận Beclin 1945...

        TRẬN RẠCH BÀ HƯƠNG (4.7.1974), trận chiến đấu của Tiểu đoàn bộ binh 1 (Trung đoàn 1, Quân khu 8 ) đánh 2 đại đội thuộc Tiểu đoàn bảo an 512 QĐ Sài Gòn hành quân lấn chiếm tại khu vực rạch Bà Hương (xã An Thới Trung, h. Cái Bè, t. Mĩ Tho, nay thuộc t. Tiền Giang). Chiều 3.7 phát hiện 1 đại đội địch hành quân tái chiếm đồn Bà Hương, tạm dừng đóng quân trên bờ rạch Bà Hương (phía nam đồn 400m), tiểu đoàn sử dụng 1 đại đội vây ép hướng đông và tây, đồng thời bố trí lực lượng phục kích ở hướng đông nam để chặn viện và đánh địch rút chạy; 4 giờ ngày 4.7 bắt đầu vây ép địch. Từ 9 đến 13 giờ địch đưa 1 đại đội vào giải tỏa hai lần đều bị lực lượng phục kích chặn đánh phải quay ra. Ta tiếp tục vây ép mạnh ở rạch Bà Hương buộc địch rút chạy, sau đó vận động bao vây, phối hợp các lực lượng chặn đánh diệt gọn toàn bộ quân dịch lúc 16 giờ. Kết quả diệt và bắt 92 địch, thu 42 súng, làm thất bại kế hoạch tái chiếm đồn Bà Hương của địch.

        TRẬN RẠCH CÁI CAO (25.6.1973), trận tập kích của Tiểu đoàn bộ binh 309 (Trung đoàn 1, Quân khu 8 ) được tăng cường hỏa lực (2 trọng liên 12,7mm, 4 hỏa tiễn H-12) và 1 đại đội trinh sát, đánh Tiểu đoàn bộ binh 3 (Trung đoàn 16, Sư đoàn 9) và Tiểu đoàn bảo an 428 QĐ Sài Gòn hành quân lẩn chiếm, tạm dừng tại khu vực rạch Cái Cao (xã Long Bình, h. Long Mĩ, t. Chương Thiện, nay thuộc t. Hậu Giang). Chiều 25.6 ta triển khai lực lượng trên hai hướng, bí mật vận động tiếp cận vị trí Tiểu đoàn 3 của địch ở bờ tây rạch, 15 giờ 55 phút nổ súng lúc địch đang hoán đổi vị trí phòng ngự, làm rối loạn đội hình địch. Trong khi đó, Tiểu đoàn bảo an 428 ở bờ đông rạch bị hỏa lực ta chế áp, vội vã rút chạy càng tác động mạnh đến tinh thần binh lính địch. Bằng cách đánh bất ngờ, phát huy tốt hỏa lực, kết hợp chặt chẽ các mũi xung phong đánh phía trước, phía sau và hai bên sườn, sau 45 phút chiến đấu ta hoàn toàn làm chủ trận địa. Kết quả diệt 153 địch, thu 85 súng, góp phần làm thất bại âm mưu lấn chiếm và kế hoạch bình định cấp tốc đợt 2 của địch ở bắc Long Mĩ, giữ vững vùng giải phóng.

[Giangtvx]

        TRẬN RẠCH GẦM - XOÀI MÚT (19.1.1785), trận phục kích đường sông nổi tiếng của quân Tây Sơn do Nguyễn Huệ chỉ huy, diệt quân Xiêm và quân Nguyễn Ánh trong khởi nghĩa Tây Sơn (1771-89). Tháng 7.1784 mượn cớ giúp Nguyễn Ánh chống Tây Sơn, khoảng 50.000 quân Xiêm và hơn 300 chiến thuyền do Chiêu Tăng, Chiêu Sương, Sa Uyển, Chiêu Chùy Biện chỉ huy cùng 3.000-4.000 quân Nguyễn Ánh theo hai đường thủy bộ tiến vào Kiên Giang. Cuối 1784 quân Xiêm - Nguyễn chiếm được một số vùng đất phía tây Gia Định, đóng quân ở căn cứ Trà Tân (nay thuộc t. Tiền Giang) để chuẩn bị đánh thành Mĩ Tho và Gia Định. 1.1785 Nguyễn Huệ đưa 20.000 quân thủy bộ từ Quy Nhơn vào Gia Định. Không chủ trương phòng thủ Gia Định đang bị uy hiếp, Nguyễn Huệ đưa quân lên Mĩ Tho quyết chiến với quân Xiêm. Trong những ngày đầu, Nguyễn Huệ dùng lực lượng nhỏ thăm dò, nghi binh, cử người mang của cải, cầu hòa với Chiêu Tăng nhằm tạo sự chủ quan, gây chia rẽ nội bộ và dụ quân Xiêm - Nguyễn sớm tiến đánh Mĩ Tho. Đoạn sông Mĩ Tho từ Rạch Gầm đến Xoài Mút (khoảng 6-7km) được chọn làm nơi quyết chiến. Rạng sáng 19.1 Chiêu Tăng chỉ huy toàn bộ lực lượng theo đường thủy, đẩy quân Nguyễn đi trước, tiến đánh thành Mĩ Tho. Khi hầu hết thuyền quân Xiêm - Nguyễn lọt vào trận địa phục kích tại Rạch Gầm - Xoài Mút, quân Tây Sơn dùng pháo đặt trên thuyền, trên bờ và cù lao Thới Sơn bắn áp đảo, đồng thời thủy binh từ các nhánh sông tiến ra và từ Mĩ Tho kéo lên chặn đầu, khóa đuôi, đánh tạt sườn. Bộ binh Tây Sơn đón lõng diệt tàn quân trốn chạy trên bờ. Kết quả toàn bộ chiến thuyền và phần lớn quân Xiêm - Nguyễn bị diệt; Chiêu Tăng, Chiêu Sương cùng vài nghìn quân sống sót mở đường máu rút về Xiêm; Nguyễn Ánh ở phía sau vội quay lui trốn sang Xiêm. Chỉ một trận quyết chiến chiến lược, Nguyễn Huệ đã đập tan ý đồ bán nước của Nguyễn Ánh cùng âm mưu xâm lược của quân Xiêm.

        TRẬN RẠCH GÔ - BA HỔ (5.6.1973), trận phục kích của Trung đoàn bộ binh 20 (Sư đoàn 4, Quân khu 9) đánh 2 tiểu đoàn biệt động quân (86, 76) và Tiểu đoàn bảo an 479 QĐ Sài Gòn hành quân lấn chiếm ở khu vực Rạch Gô - Ba Hồ (xã Vĩnh Hòa Hưng, h. Gò Quao, t. Rạch Giá, nay thuộc t. Kiên Giang). Đêm 3.6 trung đoàn vào xây dựng trận địa ở bờ sông Cái Tư; cả ngày hôm sau bộ đội ẩn mình trong công sự chờ địch. 17 giờ ngày 5.6 khi các cánh quân địch lọt vào trận địa, ta bất ngờ nổ súng, vận động bao vây, chia cắt, tiêu diệt; sau 40 phút, loại khỏi chiến đấu Tiểu đoàn 86, đánh thiệt hại nặng 2 tiểu đoàn còn lại. Trận đánh thắng lợi nhanh gọn (diệt và bắt hơn 600 địch, thu 146 súng...), góp phần phá vỡ kế hoạch lấn chiếm vùng Vĩnh Hòa Hưng của địch.

        TRẬN RẠCH ÔNG CŨNG (30.4.1971), trận phục kích của Trung đoàn bộ binh 3 bộ đội chủ lực Quân khu 8, đánh Liên đoàn bảo an 28 QĐ Sài Gòn hành quân giải tỏa tại khu vực rạch Ông Cũng thuộc xã Long Hiệp (h. Kiên Văn, t. Kiến Phong, nay là h. Cao Lãnh, t. Đổng Tháp). Phối hợp với LLVT địa phương Kiến Phong đánh đồn xẻo Quýt và một số vị trí dịch trên đường 30, trung đoàn dùng hai tiểu đoàn (7 và 8 ) bí mật bố trí trận địa phục kích ở khu vực rạch Ông Cũng (cách đồn xẻo Quýt 300m). Sáng 30.4 dịch chia lực lượng thành hai cánh (mỗi cánh 2 đại đội), có máy bay, pháo binh đánh phá dọn đường, đến 13 giờ 20 phút tiến quân hợp điểm đánh giải tỏa Xẻo Quýt. Ta sử dụng hỏa lực cối, ĐKZ bắn ngăn chặn cánh quân phía nam, đồng thời tập trung lực lượng diệt cánh quân phía bắc, sau đó chuyển sang truy kích cánh quân phía nam rút chạy trên đường 30. Sau gần 1 giờ chiến đấu, ta diệt và bắt 241 dịch (có 3 cố vấn Mĩ), bắn rơi 3 máy bay, phá hủy 1 xe QS, thu 62 súng và nhiều phương tiện QS. Là một trong những trân đánh lớn trên địa bàn tỉnh, tiêu diệt lực lượng cơ động quan trọng của địch, hỗ trợ phong trào CM địa phương từng bước phá kế hoạch bình định của địch ở Quân khu 8.

[Giangtvx]

        TRẬN RẠCH THÀY CAI (28.10. 1972), trận phục kích của Đại đội 7 (Tiểu đoàn 5, Trung đoàn 20), được tăng cường 1 tiểu đội trinh sát, 1 khẩu đội súng máy phòng không 12,7mm, đánh 1 tiểu đoàn (thiếu) bảo an QĐ Sài Gòn hành quân giải tỏa tại khu vực rạch Thày Cai (xã Ngọc Chúc, h. Giồng Riềng, t. Kiên Giang). Đêm 27 rạng 28.10, ta bí mật triển khai trận địa phục kích ở phía nam đồn Thày Cai khoảng 200m, đồng thời tiến hành tập kích hỏa lực và vây ép các đồn Thày Cai, Đường Lác để nhử viện. 14 giờ 35 phút ngày 28.10, khi lực lượng ứng cứu của địch lọt vào trận địa, ta đồng loạt nổ súng, nhanh chóng áp sát, bao vây, chia cắt, tiêu diệt từng bộ phận quân địch. Kết quả diệt và bắt 130 địch, thu 76 súng các loại... Trận đánh được chuẩn bị chu dáo, phát huy yếu tố bất ngờ, cách đánh tốt, đạt hiệu quả cao, góp phần hỗ trợ phong trào địa phương nổi dậy tiến công, bao vây, bức hàng đồn bốt địch.

        TRẬN RẠCH TRA, THUỘC NHIÊU (17-18.12.1862), các trán chiến đấu tiến công của nghĩa quân Trương Định, diệt quân Pháp ở đồn Rạch Tra (trên đường Sài Gòn - Tây Ninh, cách Sài Gòn 15km) và đồn Thuộc Nhiêu (Mĩ Tho, nay thuộc t. Tiền Giang) trong khởi nghĩa Trương Định (1861- 64). Đêm 17.12 nghĩa quân do Trương Định chỉ huy, bí mật đột nhập đồn Rạch Tra, dùng giáo mác nhanh chóng tiêu diệt gọn 1 đại đội địch, diệt đồn trưởng thu toàn bộ vũ khí trang bị. 18.12 nghĩa quân đánh chiếm đồn Thuộc Nhiêu, gây cho Pháp thiệt hại nặng. TRT,TN thắng lớn có tác dụng khích lệ nghĩa quân và nhân dân Nam Kì chiến đấu chống Pháp.

        TRẬN RẠP KINH ĐÔ (16.2.1964), trận tập kích của Đội biệt động 159 (Quân khu Sài Gòn - Gia Định) vào rạp chiếu bóng Kinh Đô ở trung tâm tp Sài Gòn, nơi các quân nhân Mĩ đang xem phim, phía ngoài có quân cảnh Mĩ và cảnh sát Sài Gòn bảo vệ. 20 giờ 15 phút khi buổi chiếu phim mới bắt đầu, 3 chiến sĩ của Đội biệt động 159 cải trang, dùng xe ô tô tiếp cận mục tiêu, diệt lính gác, nhanh chóng đưa khối thuốc nổ (10kg) vào trong rạp rồi thoát ra an toàn. Mìn nổ làm chết và bị thương gần 150 quân địch. Một trong những trận mở dẫu cho hàng loạt trận đánh liên tục của lực lượng biệt động và đặc công vào các cơ quan đầu não của địch ở Sài Gòn.

        TRẬN RIGA (1-6.9.1917), trận tiến công của quân Đức vào quân Nga ở khu vực Riga trong CTTG-I, nhằm cắt vùng Pribantich ra khỏi Nga và đe dọa phong trào CM ở Pêtrôgrat (nay là Xanh Pêtecbua). Với thủ đoạn nghi binh, không thực hành chuẩn bị bằng hỏa lực mà sử dụng hơi độc, đạn khói, quân Đức đã tạo được bí mật, bất ngờ về chiến thuật, phá vỡ tuyến phòng ngự của quân Nga, chiếm được Riga, nhưng không tiến sâu được về hướng Pêtrôgrat.

        TRẬN RIVÔLI (1797), trận đánh của 5 sư đoàn quân Áo do Anvindi chỉ huy tiến công các vị trí quân Pháp do Napôlêông chỉ huy trên các điểm cao ở Rivôli trong chiến dịch Bắc Italia. 14.1.1797 dựa vào trận địa vững chắc, quân Pháp với lực lượng ít hơn đã đánh tan 28.000 quân Áo đang trên đường tiến quân giải vây cho pháo đài Mantuya. Sau khi một cánh quân Áo khác đầu hàng ở ngoài pháo đài, quân Pháp chiếm được Mantuya. Trong TR quân Pháp bị thương vong 2.200, phía Áo có 3.300 chết, 13.000 bị bắt làm tù binh.

        TRẬN SA MƯU (31.5.1968), trận tập kích bằng hỏa lực của Tiểu đoàn pháo binh 4 (Trung đoàn pháo binh 84, Mặt trận Trị Thiên) vào căn cứ Sa Mưu (h. Cam Lộ, t. Quảng Trị) nhằm phá kế hoạch vận chuyển tiếp tế của quân Mĩ và QĐ Sài Gòn cho cụm cứ điểm Khe Sanh trong chiến dịch Đường 9 - Khe Sanh (20.1-15.7.1968). Phát hiện địch tập trung quân bốc dỡ hàng, 12 giờ ngày 31.5 bằng 11 loạt bắn cấp tập, với 67 viên đạn ĐKB và 70 viên đạn H6, Tiểu đoàn 4 đã bắn trúng các mục tiêu trong căn cứ, đốt cháy 1 kho xăng (hơn 1 triệu lít), 24 nhà bạt, 28 xe QS, 33 kiện hàng, loại khỏi chiến đấu hơn 100 địch, làm tê liệt sân bay trong 7 giờ liền. TSM đánh đòn phủ đầu vào căn cứ hậu cần mới xây dựng gây thêm khó khăn về hậu cần cho quân Mĩ ở chiến trường Quảng Trị.

        TRẬN SALÔNG nh TRẬN CATALAO (451)

[Giangtvx]

        TRẬN SÂN BAY BẠCH MAI (18.1.1950), trận tập kích của Tiểu đoàn 108 (Mặt trận Hà Nội) vào sân bay Bạch Mai (căn cứ không quân quan trọng của Pháp ở Hà Nội). Sân bay được bảo vệ cẩn mật bằng nhiều lớp rào thép gai, hào, lô cốt, tháp canh, hệ thống đèn pha, do 1 đại đội Âu - Phi và 1 trung đội dù ngày đêm tuần tra. canh gác. Nhờ chuẩn bị chu đáo,  được nhân dân và du kích địa phương giúp đỡ, đêm 17 rạng 18.1, Tiểu đoàn 108 sử dụng 30 chiến sĩ bí mật tiếp cận sân bay, chia làm ba mũi đột nhập gài mìn nổ chậm vào các máy bay, kho xăng, kho đạn rồi rút ra an toàn. Kết quả phá hủy 20 máy bay, 32t vũ khí, 600.000 lít xăng. Trận đánh đạt hiệu suất chiến đấu cao của quân dân Hà Nội ngay tại đầu não của địch, để lại nhiều kinh nghiệm về cách đánh của bộ đội đặc công trong KCCP.

        TRẬN SÂN BAY BIÊN HÒA 31.10.1964, trận tập kích hỏa lực của 7 phân đội cối 81mm, 2 khẩu đội ĐKZ 75mm và 2 khẩu đội pháo 70mm (Đoàn pháo binh 563 trực thuộc BTL Miền) vào sân bay Biên Hòa (đông bắc Sài Gòn 30km, nay thuộc tp Biên Hoà, t. Đồng Nai). Các phân đội pháo được đơn vị bạn và nhân dân giúp đỡ, dã vượt qua nhiều vòng kiểm soát của địch, bí mật bố trí trận địa tại hốc Bà Thức (đông bắc sân bay 1 km), bắn 176 quả đạn trong 17 phút (23 giờ 20 phút - .23 giờ 37 phút), phá hủy 59 máy bay (trong đó có 21 B-57, 11 AD-6, 1 trinh sát), 2 kho đạn, 1 kho xăng, 1 đài quan sát, 18 căn nhà, loại khỏi chiến đấu 293 địch (hầu hết là phi công và nhân viên kĩ thuật). Trận tập kích đầu tiên vào sân bay Biên Hòa thể hiện bước phát triển mới về cách đánh luồn sâu của bộ đội pháo binh QGPMN VN. Sau thắng lợi của trận đánh, Đoàn 563 được tặng thưởng huân chương Quàn công hạng nhất và danh hiệu “Đoàn pháo binh Biên Hòa”.

        TRẬN SÂN BAY BIÊN HÒA I2.5.I967, trận tập kích hỏa lực của Trung đoàn pháo binh 724 (Đoàn pháo binh Biên Hoà, trực thuộc BTL Miền) vào sân bay Biên Hòa (đông bắc Sài Gòn 30km, nay thuộc tp Biên Hoà, t. Đồng Nai). Được sự phối hợp của các đơn vị Quân khu 7, trung đoàn bí mật triển khai trận địa gồm 54 bộ pháo phản lực ĐKB; 0 giờ ngày 12.5 đồng loạt bắn cấp tập hơn 160 quả đạn vào sân bay rồi rút lui an toàn. Kết quả loại khỏi chiến đấu gần 800 địch (phần lớn là phi công và nhân viên kĩ thuật), phá hủy, phá hỏng 150 máy bay. Là trận pháo kích thứ ba vào sân bay Biên Hoà, nhờ giữ bí mật, bất ngờ và cách đánh phù hợp nên giành thắng lợi lớn.

        TRẬN SÂN BAY BIÊN HÒA 14-26.4.1975, trận tập kích của Đại đội pháo binh 26 (Tiểu đoàn 2, Đoàn 75 - Đoàn pháo binh Biên Hoà) bộ đội chủ lực Miền đánh sân bay Biên Hòa (đông bắc Sài Gòn 30km, nay thuộc tp Biên Hoà, t. Đồng Nai), nhằm làm tề liệt hoạt động của không quân QĐ Sài Gòn trong cuộc tổng tiến công và nổi dậy Xuân 1975. Đại đội có 3 pháo 130mm, hành quân vượt chặng đường 130km, chiếm lĩnh và bố trí trận địa tại khu vực Hiếu Liêm. Địch phát hiện, ném bom bắn phá ác liệt vào hận địa, nhưng bộ đội ta kiên cường bám trụ; 17 giờ ngày 14.4 bắt đầu nổ súng. Sau 12 ngày đêm chiến đấu với 60 đợt bắn (326 viên đạn), đại đội đã phá hủy 7 máy bay, 5 kho, 2 đường băng, 1 trạm điều không, diệt và làm bị thương 29 phi công và nhân viên kĩ thuật, hoàn thành nhiệm vụ “khóa chặt sân bay”, mở màn thắng lợi trong chiến dịch Hồ Chí Minh (26-30.4.1975).

[Giangtvx]

        TRẬN SÂN BAY CÁT BI (7.3.1954), trận tập kích của 32 chiến sĩ bộ đội địa phương Kiến An vào sân bay Cát Bi (đông nam tp Hải Phòng 6km), một trong những căn cứ không quân quan trọng của Pháp ở Đông Dương. Sân bay nằm sâu trong vùng địch tạm chiếm, được bảo vệ bằng hai tuyến phòng thủ của 6 tiểu đoàn (có 4 tiểu đoàn Âu - Phi), 6 lớp rào dây thép gai xen kẽ bãi mìn, đèn chiếu sáng... Sau gần 7 tháng chuẩn bị, được sự giúp đỡ của nhân dân Kiến Thụy, Tiên Lãng, Hải An, đêm 6.3 các chiến sĩ chia làm hai mũi (mũi một 17 người, mũi hai 15 người) bí mật đột nhập, ém sẵn gần đường băng; 1 giờ ngày 7.3 đồng loạt tiến vào khu đỗ máy bay, dùng bộc phá phá hủy 59 máy bay trong 15 phút và rút lui an toàn. Sân bay bốc cháy suốt 17 giờ. TSBCB sử dụng lực lượng nhỏ, với cách đánh táo bạo, đạt hiệu suất chiến đấu cao, góp phần phát triển chiến tranh du kích trong chiến cục Đông Xuân 1953- 54, hỗ trợ đắc lực cho chiến dịch Điện Biên Phủ (13.3-7.5.1954). Các chiến sĩ tham gia TSBCB được chủ tịch Hồ Chí Minh tặng danh hiệu “Dũng sĩ Cát Bi”. Cg trận Cát Bi (7.3.1954).

        TRẬN SÂN BAY CHU LAI (27.10.1965), trận tập kích của 22 chiến sĩ Tiểu đoàn đặc công 409 (Quân khu 5) vào sân bay Chu Lai, một trong những căn cứ QS lớn của Mĩ ở Quảng Nam. Được du kích và nhân dân xã Kì Xuân (nay là các xã Tam Xuân I và Tam Xuân II, h. Núi Thành, t. Quảng Nam) che chở, giúp đỡ phương tiện vận chuyển người và vũ khí vào vị trí tập kết, đêm 26 rạng 27.10 ta bí mật luồn vào sân bay, gài mìn hẹn giờ và rút về căn cứ an toàn. Kết quả phá hủy, phá hỏng 45 máy bay cùng nhiều phương tiện chiến tranh, diệt nhiều phi công và nhân viên kĩ thuật Mĩ. Trận đánh đạt hiệu suất cao, góp phần cổ vũ phong trào đánh Mĩ ở vành đai diệt Mĩ Chu Lai chống chiến lược chiến tranh cục bộ của Mĩ.

        TRẬN SÂN BAY ĐỒ SƠN (31.1.1954), trận tập kích của 38 chiến sĩ Đại đội 295 bộ đội địa phương Kiến An vào sân bay Đồ Sơn (nay thuộc tx Đồ Sơn, tp Hải Phòng). Sân bay được quân Pháp bảo vệ cẩn mật bằng hệ thống hàng rào thép gai, mìn, điện cao thế, đèn pha và các đội tuần tra canh gác. Đêm 31.1 được nhân dân giúp đỡ, bộ đội ta từ khu du kích Tiên Lãng (cách Đồ Sơn 9km) dùng thuyền vượt biển, chia thành ba mũi bí mật luồn sâu vào sân bay, sử dụng tiểu liên, thủ pháo, bộc phá nhanh chóng diệt SCH, phá hủy 5 máy bay, đốt cháy 5 triệu lít xăng dầu, loại khỏi chiến đấu hơn 100 địch. Trận đánh để lại kinh nghiệm cho bộ đội ta đánh sân bay Gia Lâm và sân bay Cát Bi sau này.

        TRẬN SÂN BAY GIA LÂM (4.3.1954), trận tập kích của 16 chiến sĩ thuộc Đại đội 8 (Mạt trận Hà Nội) và 3 dân quân địa phương vào sân bay Gia Lâm (Hà Nội), căn cứ không quân quan trọng của Pháp được canh phòng cẩn mật, do một trung đoàn Âu - Phi, lực lượng mật thám cùng hệ thống đồn bốt, hàng rào thép gai và bãi mìn dày đặc bảo vệ. Đêm 3 rạng 4.3, được sự giúp đỡ của nhân dân địa phương, các chiến sĩ ta vượt hồ Lâm Du từ hướng tây nam, chia làm 3 tổ bí mật khắc phục vật cản, đột nhập vào sân bay, bất ngờ nổ súng, dùng bộc phá, lựu đạn. thủ pháo phá hủy 18 máy bay, đốt cháy 1 nhà sửa chữa máy bay, 1 kho xăng, diệt 16 dịch. Trận đánh đạt hiệu quả cao, gây khó khăn cho Pháp trong việc dùng không quân chi viện, tiếp tế cho tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ.

[Giangtvx]

        TRẬN SÂN BAY MƯỜNG THANH (21-23.4.1954), trận phòng ngự của Tiểu đoàn bộ binh 23 (Trung đoàn 88, Đại đoàn 308), Tiểu đoàn bộ binh 16 (Trung đoàn 141, Đại đoàn 312), đánh quân Pháp phản kích tại sân bay Mường Thanh, trong đợt 2 chiến dịch Diện Biên Phủ (13.3-7.5.1954). Sau khi sân bay Mường Thanh bị chiến hào của ta cắt ngang và cứ điểm 105 ở đầu bắc sân bay bị tiêu diệt (đêm 18.4), trong các ngày 21-22.4 dịch sử dụng nhiều trung đội, đại đội lính dù liên tiếp phản kích vào trận địa của Tiểu đoàn 16 ở phía dông sân bay. Ta đẩy lui 3 đợt tiến công và đánh địch đột nhập, giữ vững trận địa. 23.4 địch dùng không quân, pháo binh bắn phá ác liệt, sau đó đưa Tiểu đoàn dù lê dương 2 (được tăng cường từ 10.4) và 3 xe tăng chia hai mũi đánh vào trận địa của Tiểu đoàn 23 (mũi chính) và Tiểu đoàn 16 (mũi phụ). Được sự chi viện của 5 đại đội lựu pháo và hỏa lực súng cối của đại đoàn, bộ đội ta chặn đánh quyết liệt, giành giật với địch từng đoạn chiến hào, buộc địch phải rút chạy. Kết quả ta đánh thiệt hại nặng 2 tiểu đoàn dù, bắn rơi 1 máy bay, giữ vững quyền kiểm soát sân bay và xiết chặt vòng vây, tạo điều kiện thuận lợi cho đợt tiến công cuối cùng của chiến dịch.

        TRẬN SÂN BAY NƯỚC MẶN 27.10.1965, trận tập kích của 30 chiến sĩ thuộc Tiểu đoàn đặc công 489 (Quân khu 5) vào sân bay trực thăng của Mĩ ở căn cứ Nước Mặn (đông nam tp Đà Nẵng 5km), do hơn 300 lính biệt kích Mĩ và một số đơn vị công binh, pháo binh... bảo vệ. Được sự giúp đỡ của nhân dân và du kích địa phương, đêm 27.10 các chiến sĩ đặc công chia thành 2 mũi (gồm 10 tổ) luồn vào sân bay, đồng loạt tiến công, sau 30 phút chiến đấu phá hủy gần 100 máy bay trực thăng, 6 khu kho lớn, diệt và làm bị thương nhiều lính Mĩ. Trận đánh đạt hiệu quả cao của bộ đội đặc công, gây lòng tin về khả năng đánh vào căn cứ Mĩ được bố phòng cẩn mật, góp phần cổ vũ quyết tâm đánh Mĩ và thắng Mĩ trong các LLVT và nhân dân Quân khu 5.

        TRẬN SÂN BAY NƯỚC MẶN 15.4.1972, trận tập kích hỏa lực của khẩu đội cối 82mm bộ đội địa phương huyện Hòa Vang (t. Quảng Đà, nay thuộc tp Đà Nẵng) vào sân bay trực thăng của QĐ Mĩ ở căn cứ Nước Mặn (đông nam tp Đà Nẵng 5km). Đêm 14.4 dược du kích địa phương dẫn đường, khẩu đội (4 cán bộ, chiến sĩ) bí mật luồn sâu, chiếm lĩnh trận địa tại khu vực động Huyên Không; 2 giờ ngày 15, bắn 22 quả đạn vào sân bay rồi rút quân an toàn. Kết quả phá hủy 19 máy bay, loại khỏi chiến đấu 50 địch. Trận đánh tiêu biểu của pháo binh luồn sâu, lực lượng nhỏ, hiệu quả cao.

        TRẬN SÓC XOÀI nh TRẬN LIÊN TỈNH LỘ 8A (Rạch Giá-Sóc Xoài, 4.8.1948)

        TRẬN SONG TỬ TÂY (14.4.1975), trận tập kích đổ bộ đường biển của các tàu T673, T674, T675 (Đoàn 125) và Đội đặc công 1 (Đoàn 126) Quân chủng hải quân phối hợp với bộ phận đặc công Quân khu 5 đánh chiếm đảo Song Tử Tây thuộc quần đảo Trường Sa (nay là h. Trường Sa, t. Khánh Hoà) do QĐ Sài Gòn đóng giữ, trong tổng tiến công và nổi dậy Xuân 1975. Ta tổ chức lực lượng thành ba mũi, cải trang làm tàu đánh cá, rạng sáng 14.4 dùng xuồng cao su bí mật đổ bộ lên đảo, bằng cách đánh áp sát, táo bạo, bất ngờ, sau 30 phút chiến đấu làm chủ trận địa, diệt và bắt 39 địch, thu toàn bộ vũ khí. Trận đánh thắng lợi tạo điều kiện phát triển tiến công giải phóng quẩn đảo Trường Sa, bảo vệ chủ quyền đất nước.

[Giangtvx]

        TRẬN SÔNG GÀNH HÀO (18, 25.10.1968), trận tập kích của đội nữ trinh sát biệt động thị xã Cà Mau (t. Cà Mau) đánh Giang đoàn 25 và Đại đội tuần giang 11 của QĐ Sài Gòn hoạt động trên sông Gành Hào. Ta chia lực lượng thành 3 tổ, cải trang làm dân buôn, dùng xuồng máy bí mật đặt bom hẹn giờ (do công binh tỉnh cải tiến từ bom không nổ của dịch) ở khu vực địch neo đậu tàu, 17 giờ ngày 18.10 và 13 giờ ngày 25.10, với 5 quả bom đã đánh chìm 10 tàu và 1 xuồng máy, làm hỏng nặng 6 tàu khác, phá sập cầu Giá Rai, diệt gần 200 địch. Là trận đánh mưu trí táo bạo của lực lượng biệt động Cà Mau. phát huy hiệu quả cách đánh đặc công trên địa bàn sõng nước, gây hoang mang và làm cho tàu địch không dám hoạt động ở tx Cà Mau trong hơn 9 tháng.

        TRẬN SÔNG GIANH (28.4.1965), trận chiến đấu phòng không của 5 tàu tuần tiễu hải quân (T126, T161, T163, T165 và T173) thuộc các phân đội tàu tuần tiễu 5 và 6 Quân chủng hải quân, phối hợp với lực lượng phòng không mặt đất (Đại đội pháo phòng không 24, trung đội súng máy phòng không của Đại đội pháo binh 47, trung đội cảnh vệ, tự vệ ngư trường Thanh Khê và dân quân du kích địa phương), đánh trả 8 đợt tập kích của 80 lần chiếc máy bay Mĩ tại khu vực cảng Sông Gianh (t. Quảng Bình), diễn ra từ 8 giờ đến 18 giờ 10 phút. Bằng cách đánh hiệp đồng, các tàu vừa cơ động phòng tránh vừa tổ chức chiến đấu, cùng các đơn vị bạn bắn rơi 5 máy bay địch. Là một trong những trận đánh lớn và quyết liệt của lực lượng tàu hải quân trong tác chiến chống máy bay Mĩ, để lại nhiều bài học kinh nghiệm về công tác phòng tránh giữ bí mật, bảo đảm an toàn lực lượng và tổ chức phối hợp chiến đấu giành thắng lợi.

        TRẬN SÔNG LÔ (23, 24.10 và 10.11.1947), các trận phục kích đường sông của lực lượng pháo binh Khu 10, có sự phối hợp của Trung đoàn bộ binh 112 và dân quân du kích địa phương, đánh tàu chiến Pháp trên Sông Lô thuộc địa phận h. Yên Sơn (t. Tuyên Quang) và h. Đoan Hùng (t. Phú Thọ), trong chiến dịch Việt Bắc (7.10-20.12.1947). Ngày 23.10 tại Khoan Bộ, với 1 sơn pháo 75mm và 1 súng chống tăng 25mm ở cự li 500m, Trung đội pháo binh 175 bắn trọng thương 2 tàu vận tải. Trưa 24.10 tại trận địa chân Gò Đồi (gần bến phà Đoan Hùng), Trung đội pháo binh 200 sử dụng 1 pháo phòng không 75mm và 1 sơn pháo 75mm ở cự li 500m, bắn chìm và bắn bị thương 4 trong số 5 tàu và ca nô địch có máy bay hộ tống từ Tuyên Quang về Đoan Hùng. 10 giờ ngày 10.11 tại Khe Lau (ngã ba Sông Gâm - Sông Lô), với 1 sơn pháo 75mm ở cự li 150m, Trung đội pháo binh 225 đã bắn chìm 2 và bắn bị thương 1 tàu chở quân từ Chiêm Hóa về Tuyên Quang, diệt hàng trăm địch. Là chiến công đầu của pháo binh VN trong KCCP. Bằng cách bắn ngắm trực tiếp, bí mật bất ngờ bố trí trận địa sát bờ sông, kết hợp nghi binh (làm trận địa giả, tạo khói thu hút máy bay, dùng bưởi sơn đen giả làm thủy lôi trên sông lừa địch vào hướng đã định...), TSL đã góp phần bẻ gãy gọng kìm phía tây trong cuộc bao vây tiến công của quân Pháp vào Việt Bắc. Sau chiến thắng Sông Lô, lực lượng pháo binh Khu 10 và Trung đoàn 112 được tặng danh hiệu “Pháo binh Sông Lô” và “Trung đoàn Sông Lô”.

        TRẬN SÔNG MAO 24.11.1968, trận tập kích của Tiểu đoàn đặc công 200C phối hợp với 2 đại đội đặc công và 2 đại đội hỏa lực của các tiểu đoàn 840, 240 đánh căn cứ Sông Mao (h. Hòa Đa, t. Bình Thuận) của QĐ Sài Gòn. Lực lượng địch có SCH nhẹ Sư đoàn 23, hậu cứ Trung đoàn 44, 1 tiểu đoàn bộ binh, 1 tiểu đoàn pháo binh, 1 chi đoàn thiết giáp, 1 tiểu đoàn huấn luyện tân binh. Đêm 23.11 ta tổ chức lực lượng thành nhiều mũi bí mật luồn sâu, áp sát từng mục tiêu trong căn cứ; 0 giờ 30 phút ngày 24 đồng loạt nổ súng, đánh chiếm hầu hết mục tiêu, sau 40 phút loại khỏi chiến đấu hơn 600 địch, phá hủy nhiều phương tiện chiến tranh. Trận đánh đạt hiệu quả cao, góp phần thể nghiệm cách đánh kết hợp đặc công và hỏa lực tiến công căn cứ địch trong KCCM.

        TRẬN SÔNG MAO 1.4.1970, trận tập kích của 3 đại đội đặc công và 1 đại đội bộ binh thuộc các tiểu đoàn 840, 186, 240 Quân khu 6 vào căn cứ Sông Mao thuộc tuyến phòng thủ tây h. Hòa Đa, t. Bình Thuận - nơi có SCH nhẹ Sư đoàn bộ binh 23, SCH Trung đoàn bộ binh 44, SCH chiến đoàn thiết giáp 21 và Tiểu đoàn bộ binh 3 (Trung đoàn 44) QĐ Sài Gòn. Căn cứ có hệ thống hầm ngầm kiên cố, đèn pha cực mạnh, xung quanh có hàng chục lô cốt và nhiều lớp rào thép gai xen kẽ bãi mìn bảo vệ. 0 giờ 30 phút ta nổ súng, đột phá nhiều mũi, trong đó mũi chủ yếu do Đại đội đặc công 5 (Tiểu đoàn 840) đảm nhiệm. Địch đưa nhiều tốp xe tăng ra bịt cửa mở nhưng đều bị bắn cháy. Sau 55 phút chiến đấu, ta loại khỏi chiến đấu hơn 600 địch, bắn cháy 7 xe tăng và xe bọc thép... TSM buộc địch phải bỏ dở cuộc hành quân càn quét vào bắc Bình Thuận.