Ngọn lửa chiến tranh lạnh - Tập 1

[SaoVang]

Dấu ấn

Những chuyện nêu trong bức điện báo của Kâynan, thực ra không có việc nào mà Nhà Trắng không biết. Nhưng đối với những người chủ trương phải có thái độ cứng rắn với Liên Xô ở Oasinhtơn, đang đau đầu vì không biết phân tích như thế nào về căn nguyên những hành vi của Liên Xô, thì những quan điểm trong bức "trường thiên điện báo" đó rất dễ được họ dùng bổ sung vào "Những điều cần ghi nhớ” của mình.

Bécna đánh giá: "Đây là một bản phân tích xuất sắc".

Hariman tỏ ý chúc mừng về bức điện báo của nhân viên cấp dưới cũ gửi cho ông và tặng lại cho Bộ trưởng hải quân Phrêtxten với lời dặn "Rất đáng đọc".

Chẳng quen biết gì Kâynan, Phrếtxten như vớ được vàng, ghi nội dung bức điện vào nhật ký, rồi cho in thành mấy chục bản phát cho các viên chức dưới trướng. Trong Chính phủ, ông ta là người đầu tiên tuyên Tơruman cho bức điện của Kâynan, chỗ nào cũng nói tới mối nguy hiểm "Liên xô bành trướng toàn cầu”.

Baicơn viết trong nhật ký: "Liên Xô là một nước theo chủ nghĩa cực đoan, bành trướng”, "thế giới đang chia thành hai phe đối địch không thể điều hòa được”.

Bức điện báo đánh trúng tim đen của Tơruman, gãi đúng "nỗi lo lắng đang ngấm ngầm ngày một tăng” và gợi mở cho ông những hành động quan trọng cần phải làm.

Việc loan Tơruman bức điện báo của Kâynan làm cho tâm lý chống Liên Xô trong Chính phủ Mỹ chiếm ưu thế. Vai trò của những người chống Liên Xô kiên quyết nhất cũng được tăng cường. Những lời lẽ khiến người ta phải kinh ngạc trong bức điện văn đều để lại dấu ấn trong các ý kiến phát biểu tại Quốc hội, Nhà Trắng, Lầu Năm Góc và Chính phủ.

Sau khi bức "trường thiên điện báo” gây được tiếng vang to lớn như vậy, Kâynan thăng quan tiến chức vùn vụt. Phrếtxten chẳng những mời Kâynan về nhậm chức ở Học viện quân sự, còn giúp Kâynan phổ biến nội dung bức điện cùng các bài giảng, lại sắp xếp để Kâynan được đến Lầu Năm Góc dùng cơm trưa với các quan chức cao cấp. Ngoài ra, người ta còn thấy Kâynan thường xuất hiện tại phòng làm việc của Bộ trưởng hải quân, cùng ngồi du thuyền với Phrếtxten trên biển, tham dự các bữa tiệc đêm của các Bộ trưởng. Mặc dầu quan điểm của Kâynan có đôi chút khác với quan điểm của Phrếtxten, hình thù con người ông ta cũng không hợp với những buổi tiệc đêm náo nhiệt, nhưng ông ta cần có người ủng hộ giúp đỡ, cần có người tuyên Tơruman và tiếp nhận chủ trương của mình, do vậy mà Kâynan gắng sức thỏa mãn mọi yêu cầu của vị Bộ trưởng hải quân này. Kâynan ghi trong nhật ký:

“Nếu những cố gắng trước đây của tôi dành cho những trang báo cáo không nhận được phản ứng mạnh mẽ của Tổng thống Tơruman và Chính phủ, không gây được một tiếng vang nào dù rất nhỏ, thì giờ đây, điều khiến tôi kinh ngạc là bức điện báo đó đã làm trấn động họ. Tôi đã có tên tuổi và những lời tôi nói ra bây giờ đã có sức nặng”.

[SaoVang]

Sớcsin diễn thuyết về "Tấm màn thép"

Tơruman lúc này vẫn chưa dám ngang nhiên công khai chống Liên Xô. Ông ta đang chờ một người đứng ra thả quả "quan khí cầu” thám thính, để xem phản ứng trong ngoài nước sẽ mạnh mẽ tới mức nào về chuyện đó. Người mà ông ta chờ đợi chính là Sớcsin.

Chuyện là thế này. Sau khi Hội nghị Pốtxđam kết thúc được ít lâu ông Viện trưởng Học viện Oétminxtơ thành phố Phuntơn bang Misun nhờ được một người bạn học cùng lớp là tướng Ven dẫn đến gặp Tổng thống. Ông này nhờ Tổng thống giúp cho một việc là mời nguyên Thủ tướng Anh Sớcsin, người hùng trong đại chiến thế giới lần thứ hai, đến Học viện của ông nói chuyện. Là khách từ quê hương tới, lại do tướng Ven dẫn đến, Tơruman vui vẻ nhận lời.

Sau khi mất ghế Thủ tướng, Sớcsin ngồi rỗi ở nhà, nhận được công hàm mời từ chỗ Tơruman chuyển tới bèn đồng ý ngay, đầu năm 1946 sang đến nước Mỹ. Ở Oasinhtơn, Sớcsin đã hội đàm với Tổng thống Mỹ Tơruman, gặp gỡ những người lãnh đạo trong Chính phủ và nhiều nhà hoạt động khác. Qua những lần trao đổi, Sớcsin dự định thuyết trình về chính sách thế giới và ông ta đã xác định phương châm chung của bài diễn văn.

Ngày 10 tháng 2 năm 1946, Sớcsin sau khi đã trao đổi với Tổng thống Tơruman về nội dung cơ bản của bài nói, đã tới nơi điều dưỡng ở bang Phlôriđa. Tại đây, ông vừa an dưỡng vừa sửa bản thảo.

Chiều ngày 3 tháng 3, Tơruman, Sớcsin và tướng Ven lên tàu đi Phuntơn bang Misuri. Dọc đường, họ mua vui bằng đánh bài, chuyện nở như ngô rang, không khí thật thoải mái.

Ở Phuntơn, tất nhiên lại có dịp khoản đãi thịnh tình. Tổng thống biết Sớcsin rất khoái uống rượu, bên lệnh cho tướng Ven phải cung cấp đầy đủ. Thật khó khăn cho vị tướng này vì Phuntơn là thành phố cấm rượu, có rượu đâu mà mua. Tơruman vội ra lệnh cho máy bay của không quân Mỹ chở rượu từ các thành phố lân cận tới, cuối cùng cũng thỏa mãn được yêu cầu của "ông thần rượu” này.

Ngày 5-3, Tơruman đích thân đưa Sớcsin đến giảng đường Học viện Oétminxtơn. Giảng đường rộng mênh mông, cử toạ chen chúc nhau không còn lấy một chỗ trống. Bắt đầu, Tơruman giới thiệu Sớcsin với mọi người:

- Trước khi chúng tôi cùng họp với Xtalin, cá nhân tôi chưa một lần được gặp ngài Sớcsin, sau này tôi rất thích cả hai người. Họ là những bậc đại trượng phu. Khi chúng ta cần có sự lãnh đạo họ lại là những lãnh tụ của thế giới ngày nay...

Tâm trạng của Tơruman lúc này rất mâu thuẫn. Ông quyết lợi dụng Sớcsin để thực thi biện pháp cứng rắn đối với Liên Xô, nhưng lại không muốn để người khác có ấn tượng rằng Mỹ Anh liên kết với nhau chống Liên Xô, vả lại hai nước Mỹ-Anh thực sự cũng không phải đã thân mật tới mức ấy, cho nên Tơruman cảm thấy tốt nhất là ngoài mặt vẫn cứ giữ một khoảng cách cần thiết.

Sớcsin bắt đầu diễn thuyết. Ông ta hình như chẳng cần phải giữ một khoảng cách nào cả. Chỉ thấy ông ta bỏ mũ phớt ra, rồi nói với giọng lên bổng xuống trầm: 

- Từ Sdêxin bên bờ biển Ban Tích đến Ricaxtơ lên bờ biển Ađriatích, một bức màn thép, đó là thủ đô các quốc gia cổ kính Trung Âu, Đông Âu - Vácsava, Béclin, Praha, Viên, Buđapét, Bêôgrát, Bucarét và Xôphia. Toàn bộ dân chúng của những thành phố nổi tiếng đó và các vùng chung quanh đều nằm trong phạm vi thế lực của Liên Xô. Tất cả, hoặc bằng cách này hoặc bằng cách khác, không chỉ rơi vào vòng ảnh hưởng của Liên Xô mà ngày càng bị Mátxcơva khống chế chặt chẽ.

Thấy các cử toạ không ngớt vỗ tay tán thưởng, Sớcsin càng hăng lên, đưa mắt nhìn Tơruman rồi nói tiếp: 

- Điều làm cho họ (Liên Xô) phải kiêng nể nhất chẳng qua là ở sức mạnh, điều khiến bị họ coi thường nhất chẳng qua là sự yếu kém về quân sự.

[SaoVang]

Sớcsin đã vu cáo Liên Xô là mối đe doạ chủ yếu đối với nền an ninh và tự do của nhân dân các nước trên thế giới, do đó các nước phải đoàn kết lại, dưới sự lãnh đạo của Anh, Mỹ, dùng vũ lực loại trừ mối đe doạ từ phía Liên Xô.

Sớcsin trắng trợn đưa ra chủ trương thiết lập quyền bá chủ thế giới của Anh, Mỹ. Ỷ vào những công lao trong đại chiến thế giới lần thứ hai, dùng những lời lẽ đầy tính chất kích động, Sớcsin khua môi múa mép:

- Nếu như khối liên hiệp các nước nói tiếng Anh và nước Mỹ kết hợp với nhau, lại có sự hợp tác chặt chẽ trên qui mô thế giới trong các lĩnh vực trên biển, trên không trong khoa học và công nghiệp, thì sẽ tạo ra được một ưu thế vững chắc trong so sánh lực lượng. 

Bài diễn văn của Sơcxin có thể coi là một sự chỉ trích công khai nhất, táo tợn nhất của một nhân vật có tiếng tăm nhất đối với Liên Xô kể từ khi chiến tranh kết thúc, nên tiếng vang cũng rất mạnh mẽ. Báo chí Mỹ và các nơi trên thế giới đều đưa tin dưới những tiêu đề rất giật gân. Người ta bảo bài diễn văn nhan đề "Trụ cột của hoà bình" của Sớcsin trong thực tế là một "Bản Tuyên ngôn về cuộc chiến tranh lạnh"

Xtalin nổi giận. Ông lên án lập trường chống Liên Xô của hai nước Mỹ, Anh:

- Đúng là một tay hề cỡ bự trong thiên hạ. Sớcsin và ông bạn Mỹ của ông ta rút cục lại mê cái chủ nghĩa chủng tộc của Hítle. Ngài Sớcsin về thực chất đã đứng trên lập trường của bọn lái buôn chiến tranh, dấy lên đợt sóng dữ chống Liên Xô, nhưng ngài Sớcsin đâu có cô độc, chẳng những ở Anh mà cả ở Mỹ, ông ta đều có những chiến hữu của mình.

Xtalin đi sâu phân tích nguyên nhân vì sao Sớcsin xúi giục cuộc chiến tranh lạnh, và chỉ rõ ông ta chỉ là một anh học trò tồi của Hítle.

- Hítle khiêu khích chiến tranh bắt đầu từ việc tán dương thuyết chủng tộc, hắn quả quyết rằng chỉ có dân tộc nói tiếng Đức mới là giống người ưu việt nhất. Ngài Sớcsin cũng khiêu khích chiến tranh bắt đầu từ thuyết chủng tộc, định chứng minh chỉ có dân tộc nói tiếng Anh mới là dân tộc ưu việt nhất, mới có thể gánh vác sứ mệnh làm chúa tể thế giới... Trên thực tế ngài Sớcsin và những người bạn Anh Mỹ của ông ta đã đưa ra một thông điệp cuối cùng cho các dân tộc không nói tiếng Anh: Ngoan ngoãn chấp nhận quyền bá chủ của chúng tôi thì mọi chuyện đều tốt, nếu không sẽ có chiến tranh... Rõ ràng, phương châm của Sớcsin là phương châm chiến tranh, là kêu gọi phát động chiến tranh với Liên Xô.

Nghị sĩ Claođơ Pêbe, Bộ trưởng Walaxơ cũng nổi cáu. Họ phê phán kịch liệt bài diễn văn của Sớcsin, cảnh cáo nhân dân Mỹ chớ có mắc lừa đế quốc Anh. Một số người xuống đường biểu tình, kêu gọi đừng làm tay sai cho Sớcsin. Trong con mắt của rất nhiều rất nhiều người Mỹ, Liên Xô và Mỹ vẫn là những người bạn chiến đấu chung một chiến hào, họ vẫn kính trọng và thân thiện đối với người bạn Đồng minh Liên Xô đã chiến đấu anh dũng trong cuộc chiến tranh chống phát xít. Những người phê phán còn chĩa mũi nhọn vào Tơruman. Báo chí viết: "Quan điểm của ông Tơruman và quan điểm của ông Sớcsin, nếu không phải là hoàn toàn nhất trí thì cũng là cơ bản nhất trí”.

Tơruman cảm thấy, thời cơ để có thể chính diện ngang vai ngang vế với Liên Xô chưa chín muồi, bèn rụt cổ lại. Để mọi người khỏi có ấn tượng Mỹ Anh liên kết với nhau chống Liên Xô, Tơruman nhiều lần giải thích rằng ông ta trước đó không được biết nội dung bài nới của Sớcsin, rằng Sớcsin không còn là "nguyên thủ quốc gia" nữa, đây chỉ là quan điểm của cá nhân ông ta. Công nương Magrít, cô con gái cưng của Tơruman cũng đưa ra bằng chứng để biện hộ cho cha, đó là bức thư Tơruman viết gửi cho mẹ và em gái, trong đó ông ta nói rằng ông ta chưa thể ủng hộ bài diễn văn của Sớcsin. Mặt khác, Tơruman vẫy cành ô-liu về phía Liên Xô, mời Xtalin sang thăm Mỹ, trao đổi kế hoạch cải thiện quan hệ Mỹ-Xô. Xtalin cười nhạt, viện cớ sức khoẻ không tốt để từ chối. 

Không dám hoàn toàn tán toàn bài diễn văn của Sớcsin còn có Phó Quốc vụ khanh Êkixơn. Êkixơn rất khoái Sớcsin, từng điên đảo trước phong độ và sức lôi cuốn của Sớcsin, nhưng Êkixơn vẫn chưa dứt khoát trong ý định: nước Mỹ có nên lờ Liên Xô và trói mình vào nước Anh hay không. Còn Hariman thì lại đồng ý với quan điểm của Sớcsin. Sau cuộc diễn thuyết ở Phintơn, Hariman và Sớcsin có một buổi gặp nhau khá lâu ở Oasinhtơn. Vị cựu Thủ tướng Anh nhắc nhở ông ta rằng, Liên Xô lúc nào cũng sẵn sàng xông vào nhà nào cửa không khóa. Hình ảnh này để lại ấn tượng rất sâu sắc cho Hariman.

[SaoVang]

Bản báo cáo chống Liên Xô của Clipphớt

Cùng lúc với việc bức "trường thiên điện báo” của Kâynan gây náo động Oasinhtơn và việc Sớcsin chuẩn bị diễn thuyết về "bức màn thép", Tổng thống Tơruman chỉ thị cho cố vấn chính trị Clác Clipphớt yêu cầu chuẩn bị tài liệu cho đường lối cứng rắn mới của Mỹ, thu thập và ghi nhận Liên Xô đã vi phạm bao nhiêu hiệp định ký kết với Mỹ.

Clípphớt là hậu duệ của người Xcốtlen đến từ bang Viếcginia, từng làm luật sư ở thành phố Xanh Lui. Khi Kâynan ghi tên dự tuyển vào ngạch Ngoại giao, ông có giúp đỡ phần nào. Vì lúc đó hai người cùng trong cảnh thất thế chán chường, nên đã kết thành đôi bạn tri kỷ. Trợ lý hải quân của Tơruman là Jôn Wađaman do sự giới thiệu của Clipphớt đã nhận vào Nhà Trắng làm người giúp việc cho ông ta. Cùng năm, Wađaman được thăng chức và chuyển đi nơi khác, Clipphớt trở thành trợ lý hải quân, ít lâu sau Kâynan được giao nhiệm vụ chấp bút soạn thảo diễn văn cho Tổng thống.

Nhận chỉ thị của Tơruman, Clipphớt cùng trợ thủ của ông ta là Gióocgiơ Enxi lập tức hành động. Dựa trên cơ sở bức điện văn của Kâynan, tham khảo thêm những tài liệu cảnh báo liên quan đến tình hình hoạt động của Liên Xô do Bairơn, Hariman, Chính phủ, Bộ Lục quân, Bộ Hải quân cung cấp, họ đã hoàn thành rất nhanh bản báo cáo.

Clipphớt cho Enxi mang bản báo cáo đến hỏi ý kiến Kâynan. Thấy những chủ trương của mình được coi trọng, Kâynan vô cùng sung sướng. Ông ta nhận xét: "Theo tôi, quan điểm cơ bản của bản báo cáo rất xuất sắc, không thể bắt bẻ được điều gì. Tất nhiên ông ta cũng nêu vài điểm bổ sung, chẳng hạn, dùng biện pháp ngăn chặn có thể làm chuyển biến thái độ của Liên Xô, nên cân nhắc thận trọng khi quyết định sử dụng bom nguyên tử.v.v...

Thế là, một bản báo cáo dầy cộp về quan hệ Mỹ - Liên Xô đã được đưa vào Nhà Trắng.

Tơruman hào hửng đọc kỹ bản báo cáo dài 100 trang này, đặc biệt thấy thú vị với những câu:

“Chúng ta cần chuẩn bị cùng với Anh và các nước phương Tây khác tạo dựng một thế giới của chúng ta, và coi phạm vi thế lực của Liên Xô như một thực thể riêng biệt. Tuy không nhất thiết sẽ xảy ra xung đột, nhưng giữa chúng ta với cái thực thể đó hoàn toàn không có mục tiêu chung”.

Tơruman bất giác đọc to thành tiếng: "Tiếng nói của sức mạnh quân sự là thứ ngôn ngữ duy nhất mà những tín đồ của nền chính trị cường quyền hiểu được. Nước Mỹ phải sẵn sàng phát động chiến tranh nguyên tử và chiến tranh vi trùng, sáng lập một chủ nghĩa toàn cầu, với mục đích ủng hộ và giúp đỡ tất cả các nước dân chủ khi bị Liên Xô uy hiếp hoặc gây nguy hại, dù trong bất cứ tình huống nào"

Đọc xong bản báo cáo, Tơruman càng cảm thấy tài liệu về chính sách chống cộng mang tính chất toàn cầu này quả là phi thường, cốt lõi của nó là Mỹ phải dùng lực lượng quân sự hùng mạnh để ngăn chặn Liên Xô, ủng hộ toàn diện cuộc đấu tranh chống Liên Xô của các nước trên phạm vi toàn thế giới. Nhưng nếu bản báo cáo này lọt ra ngoài hẳn nước Mỹ sẽ rơi vào tình thế rất khó xử. Mặc cho bao nhiêu ý nghĩ đến dồn dập trong đầu, Tơruman nhắc điện thoại lên hỏi Clipphớt.

- Clipphớt, báo cáo này có tất cả bao nhiêu bản?

- Mười bản.

- Tôi cần tất cả, mang ngay đến cho tôi.

Clipphớt không dám chậm trễ, lập tức mang chín bản còn lại vào Nhà Trắng. Tơruman dặn phải cất vào tủ bảo hiểm. Với giọng rất thận trọng, ông giải thích rằng phải hết sức giữ bí mật, nếu không, từ nay về sau sẽ không thể có bất cứ sự hợp tác nào với Liên Xô.

Tơruman mân mê cằm rồi nhấn mạnh: 

- Nếu tài liệu này lọt ra ngoài, có thể nó sẽ cuốn tung nóc Nhà Trắng, cũng cuốn bay mất luôn cả nóc điện Kremli!

Tơruman cất giữ cẩn thận các bản báo cáo chống Liên Xô của Clipphớt, chờ đợi thời cơ để đưa ra "Chủ nghĩa Tơruman" bá chủ thế giới của ông ta.

[SaoVang]

II. CUỘC CHIẾN TRANH LẠNH MỸ - LIÊN XÔ CHÍNH THỨC BẮT ĐẦU.

Bản bị vong lục của Smít

.

Ngoài quan điểm của Kâynan ra, thượng tuần tháng 1 năm 1947, Đại sứ Mỹ ở Liên Xô Pitơ Smít từ Matxcơva lại gửi về Nhà Trắng một bản bị vong lục.

Smít vốn là trợ thủ của Mácsan thời kỳ Mácsan ở Penninbua làm Tham mưu trưởng. Bản bị vong lục gửi đến đúng vào ngày Mácsan được tuyên bố kế nhiệm Bécna.

Theo bị vong lục của Smít, Xtalin tiếp thu quan điểm của Lê nin coi nước Đức là nơi thích hợp nhất cho việc xây dựng một nhà nước cộng sản ở châu Âu đã cho rằng "giai cấp vô sản Đức vẫn là then chốt của cách mạng vô sản toàn Châu Âu”. Ngoài việc tranh thủ giành thắng lợi trên phương diện ý thức tư tưởng, Liên Xô quyết tâm không để cho nước Đức trở nên quá mạnh. Họ đang từng bước khống chế Đông Đức, muốn mở rộng thế lực sang các khu vực chiếm đóng của Phương Tây. Mà tình hình chính trị và kinh tế của Đức lúc này càng có lợi cho chủ nghĩa cộng sản bành trướng.

Cũng theo Smít, Liên Xô muốn xây dựng một Chính phủ trung ương ở Đức và không muốn có một Chính phủ Liên bang mà họ không khống chế nổi. Họ muốn đẩy mạnh thanh trừng chủ nghĩa tư bản ở Tây Đức, và còn muốn thủ tiêu các đảng phái dân chủ chống cộng ở các vùng chiếm đóng của họ. Họ sẽ đòi bồi thường, việc này không chỉ vì nhu cầu kinh tế của nước Nga, mà còn nhằm mục đích làm chậm tốc độ tăng trưởng kinh tế của Tây Đức. Họ sẽ phản đối việc thống nhất kinh tế của Đức, trong khi đó lại chỉ trích phương Tây chia rẽ nước Đức. Do đó, các nước phương Tây cần tiếp tục duy trì nước Đức trong tình trạng chia cắt, không nên tiếp nhận sự thống nhất "giả tạo”. Các nước phương Tây phải giúp đỡ "các lực lượng dân chủ tiến bộ" trong khu vực chiếm đóng của mình, đồng thời phải ngăn chặn sự thẩm thấu của cộng sản và những hoạt động lật đổ.

Smít dự đoán, Hội nghị Ngoại trưởng sắp diễn ra sẽ là một cuộc hội nghị kéo dài, đoàn đại biểu Mỹ cần chuẩn bị tinh thần dẻo đai hơn cả người Nga. Giọng điệu của Smít vừa bi quan vừa trầm tĩnh. Bản vong lục của Smít là để chuẩn bị cho Bécna, nhưng lại có ảnh hưởng mạnh mẽ đối với Mácsan.

Ngoài bị vong lục của Smít, còn có một số văn kiện kiến nghị với Quốc vụ khanh nên có lập trường như thế nào trên nhiều vấn đề. Giêm Riđenbếch, người phụ trách khu vực Trung Âu, thì trình bày kỹ càng lập trường của tướng Cle về vấn đề thống nhất kinh tế và vấn đề bồi thường, Bengiamin Kôen (cố vấn pháp luật của Chính phủ, lưu nhiệm, từng cộng tác chặt chẽ với Bécna) thì nhấn mạnh phương châm chỉ đạo mà đoàn đại biểu Mỹ cần thoả thuận.

[SaoVang]

Êkixon hành động vượt nguyên tắc

Khoảng trưa thứ sáu, ngày 21 tháng 2 năm 1947, phó Quốc vụ khanh Mỹ Êkixơn nhận được một cú điện thoại khẩn cấp của thư ký riêng Đại sứ Anh ở Mỹ, nói Huân tước Đại sứ Anh khẩn thiết yêu cầu được gặp Quốc vụ khanh Mácsan.

Đúng sáng hôm đó, Mácsan cùng với tướng Aixenhao đáp tàu hỏa đi Niu Oóc để nhận học vị danh dự của Trường đại học Côlômbia, sau đó sẽ cùng phu nhân tới Trường Đại học Bristơn tham gia các hoạt động chào mừng kỷ niệm 200 năm ngày thành lập trường Tổ chức vào 22 tháng 2 và tại đây ông sẽ có bài diễn văn đầu tiên kể từ ngày nhận chức Quốc vụ khanh, thứ hai tuần tới mới có thể về được. Ông thư ký nghe tin đó rất lo lắng, thổ lộ với Êkixơn rằng, ngài Đại sứ muốn gửi Quốc vụ khanh "cuốn sách xanh" của Chính phủ Anh, đây là một bản thông báo về vấn đề Hy Lạp.

Êkixơn biết, đây là một văn kiện chính thức, quan trọng của Chính phủ Anh, cũng là những tin tức tình báo mà Oasinhtơn chờ đợi lâu nay. Theo nguyên tắc Ngoại giao, chỉ Quốc vụ khanh mới có thể tiếp Đại sứ, song tình hình khẩn cấp Êkixơn quyết định bỏ qua những quy định đó, nói với ông bí thư: "Trừ phi Đại sứ đi Bristơn, chứ trước ngày thứ hai thì không thể gặp được tướng Mácsan. Cho dù các vị có tìm được tướng quân, ông ấy vẫn giao giấy tờ cho tôi xử lý". Êkixơn đề nghị Đại sứ cử bí thư mang bản phụ tới trước, như vậy ông có thể chuẩn bị ý kiến trước, chờ đến thứ hai giao bản chính cho Quốc vụ khanh. .

Đại sứ Anh đồng ý. Một giờ sau, Bí thứ thứ nhất Đại sứ quán Anh ở Mỹ Xikin mang tới hai văn kiện. Êkixơn xem xong rất kinh ngạc.

Sự việc là thế này: Sau khi đại chiến thế giới lần thứ hai kết thúc, nền kinh tế của phần lớn các nước châu Âu đều đứng bên bờ vực phá sản; rất nhiều thành phố biến thành đống tro tàn trong ngọn lửa chiến tranh, từng đám trẻ con gầy gò ốm yếu lang thang ngoài đầu phố, dịch bệnh hoành hành, khắp nơi dân chúng kêu ca than vãn. Nhớ lại khi đó, Sớcsin đã mô tả hiện trạng châu Âu bằng ngôn ngữ hình ảnh: "Châu Âu giờ đây đã trở thành một đống hoang tàn đổ nát, một nhà xác khổng lồ, một môi trường thích hợp cho dịch bệnh và thù hận”. Trải qua 6 năm chiến tranh, tiền đầu tư ra nước ngoài của Anh phần lớn đã mất, mối liên hệ nội bộ của đế quốc đại Anh lỏng lẻo, thị trường thuộc địa cũng như các thị trường khác trước đây đều đi tong, vốn liếng còn lại phải thường xuyên chi dùng cho lương thực và nguyên liệu, nước Anh khó bề trụ nổi trước sức ép tài chính. Sau khi chiến tranh Châu Âu kết thúc, Tổng thống Tơruman đột nhiên ngừng cung cấp vật tư cho vay, khiến tình hình nước Anh càng thêm tồi tệ. Năm 1946, tình hình có sáng sủa đôi chút nhờ khoản Mỹ cho Anh vay. Trong tình hình đó, nước Anh vẫn muốn thực thi các nghĩa vụ "quốc tế” của mình, nên năm 1947 kinh tế trong nước đã căng thẳng tới mức không thể không áp dụng những phương sách quyết liệt.

Cả hai tài liệu trên cho biết, tình hình kinh tế của Hy Lạp và Thổ Nhĩ Kỳ hết sức tồi tệ, hoạt động của các nhóm du kích ngày càng tăng. Trước mắt, Hy Lạp cần được viện trợ gấp 250 triệu đô la Mỹ, sau này con số có thể còn lớn hơn, Thổ Nhĩ Kỳ cần ít hơn, song con số cũng không phải nhỏ. Kinh tế Anh đang hết sức khó khăn mà việc viện trợ của Anh cho Hy Lạp và Thổ Nhĩ Kỳ phải hoàn tất trong sáu tuần, nên rất mong Mỹ có thể đỡ cho gánh nặng này, nếu không hai nước đó sẽ rơi vào tay Liên Xô.

Êkixơn lập tức cho mời Vụ Trường vụ Cận Đông - châu Phi Lôi Henđécxen và các nhân viên công tác đến thảo luận và viết bản tóm tắt tin tức trong ngày gửi Mácsan. Mácsan chỉ thị cho Êkixơn bắt tay nghiên cứu ngay tình hình này.

Đên Êkixơn sinh tại bang Connétticớt, cha làm việc trong giáo hội ở đó. từ nhỏ, Êkixơn đã sống trong bầu không khí sặc mùi thân Anh. Trong gia đình họ, chỉ có Êkixơn và cậu em trai, cô em gái là công dân Mỹ. Bố mẹ họ là những thần dân trung thành của Nữ hoàng Víchtoria, người hầu trong nhà là người Airơlan, nữ gia sư người Canađa. Ngày sinh nhật Nữ hoàng hay ngày tết Truyền thống của Airơlan, nhà họ kéo quốc kỳ Anh, sau bữa cơm tối, con cái mang rượu nho đỏ ra cùng cạn chén với cha mẹ để chúc sức khoẻ Nữ hoàng.

Sau khi tốt nghiệp Trường đại học Luật Ha vớt, Êkixơn trở thành luật sư nổi tiếng ở Oasinhtơn, được một công ty lớn nhận làm việc, đời sống rất dễ chịu và sung túc. Êkixơn tác phong nhanh nhẹn, đầu óc nhạy bén, giỏi trong giao tiếp, có sức hấp dẫn đến kỳ lạ, được rất nhiều người hâm mộ. Năm thứ tư đại học, Êkixơn được bầu là "Người có tài năng nhất” và "Người biết ăn diện nhất” của lớp. Tài hoa và sức hấp dẫn của Êkixơn khiến anh trở thành nhân vật trung tâm của lớp, có lẽ vì thế gương mặt anh lúc nào cũng phảng phất vẻ cao ngạo.

[SaoVang]

Êkixơn rất hứng thú với công việc của người luật sư và những vấn đề xã hội. Ông sùng bái Uynxơn, đồng tình với công đoàn. Trong cuộc bầu cử Tổng thống năm 1928, Êkixơn ghi tên gia nhập đảng Dân chủ. Rudơven đắc cử, Êkixơn được mời vào Nhà Trắng giúp việc soạn thảo các văn kiện lập pháp, kể từ đó ông bước vào con đường hoạn lộ. Êkixơn đề nghị Rudơven tiến cử ông làm Thứ trưởng Bộ Tư pháp, nhưng bị Bộ trưởng Bộ Tư pháp kịch liệt phản đối, việc không thành. Sau này, Êkixơn có làm quyền Bộ trưởng Bộ Tài chính một thời gian. Và chính trong thời gian này, giữa ông và Rudơven xảy ra xung đột. Lúc bấy giờ Rudơven muốn soạn thảo một văn kiện cho phép giá thu mua vàng có thể cao hơn mức của lập pháp quốc hội quy định. Còn Êkixơn thì cho rằng đồng đô la Mỹ phải gắn với vàng, nên đã nói với Tổng thống làm như vậy là vi phạm luật pháp. Rudơven nghe nói xong tỏ ý rất không vui, nói với vị luật sư nổi tiếng này:

- Nhiệm vụ của luật sư là phải nghĩ cách lách qua được những quy định luật pháp đó. Tôi đã nói là không có vấn đề, chẳng lẽ ông không tin?

Êkixơn cũng nổi nóng, nói với Tổng thống.

- Vậy là ông bắt tôi ký vào một văn bản phi pháp.

- Thôi đủ rồi - Rudơven quát lên.

Sau khi to tiếng với Tổng thống, Êkixơn viết đơn xin từ chức. Một lá đơn hết sức ngắn gọn, tuyệt nhiên không hề đả động đến chuyện va chạm vừa qua, toàn những lời cảm ơn về sự quan tâm của Tổng thống đành cho ông trước đây. Êkixơn mất chức Bộ trưởng. Trong lễ nhận chức của tân Bộ trưởng, Êkixơn không được mời tới dự, nhưng ông vẫn đến, Tổng thống không hỏi han gì đến ông, ông chủ động đến chào Tổng thống. Tổng thống kéo ông sang một bên, rồi nói nhỏ: "Chắc ông giận tôi lắm, nhưng ông lại có phong độ đại tướng”.

Nhiều năm sau, một quan chức cao cấp nộp một lá đơn xin từ chức vời đầy giọng trách móc, Rudơven nói với người phụ tá: "Mang trả lại ông ta, bảo ông ta đến hỏi Êkixơn, người có chức vụ cao nên xin từ chức như thế nào".

Êkixơn nói rằng, ông khâm phục tài trị quốc của Rudơven, như ông không thích Rudơven: thái độ của Rudơven đối với cấp dưới khá độc đoán, tuỳ tiện, nhiều khi xưng hô với cấp dưới bằng biệt hiệu, nhiều khi triệu họ đến họp ngay trong phòng ngủ. Êkixơn cử chỉ lịch sự, phong độ rất "trí thức”, không ưng với cách làm của Rudơven. Trong một cuốn sách, khi nói đến Rudơven, Êkixơn viết: "ông ta làm ra vẻ ta đây. Với bất cứ một công dân nào cũng vậy được bày tỏ sự kính trọng của mình với Tổng thống là điều sung sướng, nhưng lại nhận được cái vẫy tay ra hiệu kiểu như ông chủ với đứa bé chăn ngựa thông minh, tiếp đó là xoa xoa đầu chú bé, thì không phải là chuyện vui vẻ nữa rồi".

Tuy không thích Rudơven, nhưng với Tổng thống Tơruman và tướng Mácsan, Êkixơn lại tỏ ra rất tôn trọng và tin tưởng. Sau khi thay Bécna làm Quốc vụ khanh Mácsan hỏi Êkixơn còn muốn tiếp tục lưu nhiệm nữa không, ông ta vui vẻ nhận lời ngay và cảm thấy rất vinh hạnh được phục vụ dưới trướng của vị tướng này. Tướng Mácsan là kiểu "người hùng” mà Êkixơn sùng bái. Ông ta viết về cấp trên của mình: "Mácsan cứ bước chân vào phòng là mọi người đều cảm thấy ngay sự có mặt của ông ta. Sự có mặt của Mácsan khiến người ta cảm thấy như được cổ vũ lời lẽ sắc sảo của Mácsan như đem lại sức mạnh cho mọi người, được sự tôn trọng của mọi người, mọi người cảm thấy ở trong đó một sự quyền uy và một sự điềm tĩnh”. Êkixơn gặp ai cũng tán dương Mácsan là con người tài cán như thế nào, rằng ông ta thấy sung sướng biết bao khi được cộng sự với vị tướng này. Người chung quanh bàn tán, Êkixơn ngoài chuyện nói về Mácsan, chẳng thấy ông ta bàn chuyện gì khác.

Êkixơn cũng kính trọng Tơruman. Ông biết Tơruman là con người có lòng tự ái rất cao, rất nhạy cảm đối với hành vi của cấp dưới, cho nên mỗi lần nghe thấy Bécna gọi Tơruman là "Hary”, ông lại nhắc nhở "Hary" là tên gọi dành riêng cho phu nhân Tơruman, không phải ai cũng có thể tuỳ tiện xưng hô. Bản thân Êkixơn mỗi khi nói đều một điều "Ngài tổng thống”, hai điều "Ngài Tổng thống”. Tơruman rất hài lòng về cử chỉ đó. Còn một chuyện khác khiến Tơruman cảm kích hơn, đó là trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tháng 11 năm 1946, Đảng Dân chủ mất nhiều ghế, không còn là Đảng chiếm đa số trong Quốc hội nữa, người ta quy thất bại này là do sự bất lực của Tổng thống. Đó là những ngày buồn bã ê chề của Tơruman. Khi chuyến xe lửa chở Tổng thống từ thành phố mang tên "Độc lập" thuộc bang Misuri chạy vào ga Liên Bang ở Oasinhtơn, chẳng ai buồn ra đón Tổng thống, chỉ có một mình Êkixơn. Êkixơn mặc bộ lễ phục mà chỉ khi nào có nghi lễ chính thức ông mới mặc, đứng nghiêm ở Kega đón Tổng thống. Rất nhanh, Êkixơn được Mácsan và Tổng thống tín nhiệm.

[SaoVang]

Êkixơn đọc rất nhiều sách liên quan đến lịch sử nước Anh. Ông sùng bái thời đại Nữ hoàng Víchtôria, cho rằng nước Anh đã duy trì được nền hoà bình thế giới, sau này nền trật tự cũ mà nước Anh giữ vai trò chủ đạo bị đảo lộn, những kẻ độc tài nổi lên, mới nổ ra chiến tranh thế giới. Nếu nước Mỹ không nhảy vào lấp chỗ trống của nước Anh, thế giới lại sẽ lâm vào tình trạng hỗn loạn. Êkixơn cảm thấy không thể chờ đợi thêm được nữa, đây là lúc phải hành động, bèn lập tức triệu tập các viên chức dưới quyền, lệnh cho họ bỏ ngày nghỉ cuối tuần, làm thêm giờ để chuẩn bị viết một bản báo cáo về vấn đề Mỹ cung cấp viện trợ cho Hy Lạp. Êkixơn đã sắp xếp nội dung báo cáo: 1. Những sự thật mà đại biểu Mỹ tai nghe mắt thấy, 2. Kinh phí và nhân viên trước mắt có thể huy động, 3. Kinh phí và nhân viên cần thiết, 4. Ý nghĩa của một Hy Lạp độc lập và một Thổ Nhĩ Kỳ độc lập đối với tây Âu.

Êkixơn chỉ thỉ cho mọi người phải cật lực làm việc, phải chuẩn bị xong trước 9 giờ sáng ngày thứ hai. Suốt ngày nghỉ cuối tuần, các quan chức trong Chính phủ bận tíu tít nghiên cứu và thảo luận vấn đề Hy Lạp. Khi mọi việc sắp xếp đâu vào đấy, Êkixơn nhấc máy điện thoại, báo cáo với Tổng thống và Quốc vụ khanh tình hình trong ngày và công việc của ông. Cả hai vị thượng cấp đều hài lòng, không bổ sung thêm điều gì

Sáng thứ hai, Mácsan yêu cầu các viên chức trong Chính phủ triển khai ngay công việc nghiên cứu cụ thể, vì trong trích yếu báo cáo của đại diện Ngoại giao Mỹ ở Hy Lạp đã tường trình những hậu quả nếu không ủng hộ Hy Lạp, Thổ Nhĩ Kỳ và đề nghị: "(1) Liên kết tất cả các đảng phái, các phần tử cực hữu ở Hy Lạp, trừ Đảng Cộng sản, (2) Cải cách chính trị và đổi mới chế độ thu thuế, (3) Viện trợ kinh tế và tài chính, (4) Viện trợ quân sự”

Những người nắm quyền trong Chính phủ Mỹ không một ai phản đối việc nước Mỹ nên gánh lấy trọng trách mà nước Anh đã không kham nổi đối với Hy Lạp và Thổ Nhĩ Kỳ. Công hàm ngày 21 tháng 2 của Bộ trưởng Ngoại giao Anh Bêvin sau khi được giao cho Êkixơn, thì tất cả các kết luận nghiên cứu đều cho rằng phải có hành động của Quốc hội. Mácsan, Bộ trưởng các quân chủng và cả Tơruman cũng nhận định như vậy.

Chiều hôm đó, với tư cách người phụ trách giải quyết công việc Cận Đông, Henđécxen chủ trì một cuộc họp bao gồm các quan chức Chính phủ có liên quan, trong đó có cả Bairơn và Kâynan. Đại đa số đều cho rằng Mỹ phải gánh thay trách nhiệm của nước Anh, cứ nhận trước đã rồi sẽ quyết định làm như thế nào. Người phản đối chủ yếu là Phó Chủ tịch Uỷ ban vũ khí và chính sách quân bị - tướng Jêm Clêen. Ông này tuyên bố, Mỹ không nên lặp lại cách làm sai lầm của Anh, mà nên đình chỉ viện trợ, dành vũ khí lại để làm con bài chiến lược với Liên Xô, phải làm cho người Nga biết rằng, khi cần Mỹ có thể sử dụng vũ lực ngăn chặn việc người Nga chiếm Hy Lạp và Thổ Nhĩ Kỳ.

Henđécxen tóm tắt những ý kiến phát biểu viết thành văn bản, ngày 25 tháng 2 gửi cho Êkixơn. Êkixơn đồng ý với đề nghị của Henđécxen, hôm sau sẽ chuyển cho Mácsan. Sáng hôm sau, hai người cùng với Bộ trưởng Lục quân và Bộ trưởng Hải quân thảo luận về tình hình và biện pháp cần áp dụng. Buổi chiều, Mácsan và Êkixơn mang tất cả các kiến nghị đi gặp Tổng thống Tơruman. Êkixơn báo cáo xong, nêu ra một đề nghị những là yêu cầu "Hoa Kỳ, với mọi khả năng cho phép, cần khẩn cấp hành động để viện trợ cho Hy Lạp, và với quy mô nhỏ hơn cho Thổ Nhĩ Kỳ". Tổng thống Tơruman, trên nguyên tắc tiếp nhận đề nghị đó.

Nhiệm vụ bây giờ là thuyết phục Quốc hội thông qua. Sau chiến tranh, dư luận ở Mỹ đòi phục viên với quy mô lớn và giảm bớt quân sự lên rất mạnh. Điều tra dư luận cho thấy, đa số người Mỹ phản đối việc Mỹ gánh trách nhiệm đối đầu với Liên Xô. Quốc hội cũng vừa mới phủ quyết yêu sách tăng thêm khoản chi quốc tế do Mácsan đưa ra. Ở Quốc hội, Đảng Cộng hoà chiếm đa số, khẩu hiệu của họ là "không làm thay đế quốc Anh". Trong tình hình đó, liệu Quốc hội có đồng ý viện trợ một khoản lớn như vậy cho hai nước Hy Lạp và Thổ Nhĩ Kỳ? Về điều này, Êkixơn sớm đã nghĩ tới và trong dự thảo báo cáo, ông ta đã chuẩn bị. Êkixơn biết rằng, điều mà mọi người e ngại nhất là chủ nghĩa cộng sản, nếu muốn thuyết phục Quốc hội, phải nắm chắc điểm này.

Sáng hôm sau, một cuộc họp với đông đủ thành phần những người lãnh đạo của hai đảng đa số và thiểu số trong Thượng và Hạ nghị viện được triệu tập tại phòng làm việc của Tổng thống. Trước đó, những tin tức có liên quan về việc Anh sẽ rút quân khỏi Hy Lạp vẫn được giữ kín. Mở đầu, Tơruman nói:

- Tôi đã sẵn sàng cung cấp viện trợ cho Hy Lạp và Thổ Nhĩ Kỳ, hy vọng Quốc hội có thể thông qua khoản viện trợ để chúng ta thực thi một cách hợp thời và có hiệu quả.

[SaoVang]

Tiếp đó, Mácsan phát biểu ý kiến và tuyên đọc đề nghị của Chính phủ, ông nói:

- Một cuộc khủng hoảng khẩn cấp và cực kỳ quan trọng đã xảy ra ở Hy Lạp, và trên một mức độ nào đó cũng đã xảy ra ở Thổ Nhĩ Kỳ. Cuộc khủng hoảng này liên quan trực tiếp, chặt chẽ đến an ninh của nước Mỹ. Chúng ta quan tâm đến Hy Lạp, quyết không chỉ vì chủ nghĩa nhân đạo hoặc bị chi phối bởi tình bè bạn - Mácsan chuyển sang giọng cảnh cáo - Nếu quả thật Hy Lạp rơi vào nội chiến thì rất có khả năng trở thành một nước cộng sản bị Liên Xô khống chế. Thổ Nhĩ Kỳ sẽ bị bao vây, tình hình Thổ Nhĩ Kỳ... sẽ trở nên nghiêm trọng hơn. Thế lực thống trị của Liên Xô có thể nhân đây vượt qua Trung Đông vươn thẳng tới tận biên giới Ấn Độ. Thật khó lường hết ảnh hưởng to lớn của nó đối với Hunggari, Áo, Italia và Pháp. Chúng ta đang đứng trước cuộc khủng hoảng đầu tiên trong hàng loạt các cuộc khủng hoảng sẽ diễn ra. Cuộc khủng hoảng này có thể làm cho nền thống trị của Liên Xô mở rộng sang Châu Âu, Trung Đông và châu Á. Đó hoàn toàn không phải là chuyện tưởng tượng.

Theo Mácsan, chỉ có Mỹ mới có thể ngăn chặn được cuộc khủng hoảng này. Cho dù cấp viện trợ rồi cũng không chắc đảm bảo có thể cứu vãn được tình thế, nước Mỹ vẫn "phải hoặc là hành động hết sức mình, hoặc là ngồi nhìn mà không cứu”

Cuộc chiến tranh cân não, Nga làm cho Thổ Nhĩ Kỳ rơi vào tình trạng khủng hoảng, làm cho nền kinh tế của nó tổn thất rất lớn. Làm thế nào để duy trì và bảo vệ được sự toàn vẹn lãnh thổ của Thổ Nhĩ Kỳ "là điều vô cùng cần thiết đối với tất cả các thể chế chính trị độc lập ở đông Địa Trung Hải và Trung đông”

Mácsan vẫn tiếp tục nói:

- Chúng ta đang đứng trước thời cơ của một quyết sách. Chính sách của chúng ta không thể mới đi được bước thứ nhất đã không còn lòng tin và quyết tâm đi đến cùng. Muốn làm được điều đó phải được Quốc hội ủng hộ về mặt lập pháp. Tôi hy vọng nhận được sự ủng hộ của cả hai đảng về điểm này. Không cần thiết phải tranh luận dài dòng. Sự chia rẽ và kéo dài trong nội bộ, có thể nguy hại nghiêm trọng đến kế hoạch do chúng tôi nêu ra.

Quốc vụ khanh Mácsan nhường lời cho Phó Quốc vụ khanh Êkixơn. Trái ngược với cái giọng đều đều, bình thản của Mácsan, Êkixơn phát biểu hùng hồn, dứt khoát, mạch lạc của một luật sư đang cố gắng thuyết phục bồi thẩm đoàn:

Trong 18 tháng qua, sức ép từ phía Liên Xô đối với vùng eo biển, đối với Iran và miền bắc Hy Lạp, đã khiến nhiều nước Ban Căng rơi vào một tình trạng vô cùng nguy hiểm. Hành động của Liên Xô nếu thành công thì sự thẩm thấu của nó đối với ba châu lục lớn sẽ rất dễ dàng. Giống như một quả táo thối có thể làm hỏng cả sọt táo, sự biến chất của Hy Lạp có thể lây lan sang Iran và tất cả các nước nằm ở phía đông. Thông qua Tiểu Á Tế Á và Ai Cập, nó có thể mang căn bệnh truyền nhiễm này sang châu Phi, thông qua các thế lực cộng sản ở Ý, ở Pháp mà lây truyền vào Châu Âu. Với một giá quá rẻ, Liên Xô đang chơi canh bạc lớn nhất trong lịch sử, nó không cần thiết ván nào cũng phải thắng, mà chỉ cần thắng một hai ván cũng đã thu lợi lớn vào tay mình.

Những thực tế do Mácsan và Êkixơn đưa ra chẳng có gì khác nhau, nhưng với lối diễn đạt hùng hồn của mình, luật sư Êkixơn đã truyền cho các cử toạ một liều "thuốc hưng phấn”. Êkixơn dứt lời rồi mà phòng họp vẫn im phăng phắc. Lát sau, như chợt bừng tỉnh, thủ lĩnh phái đa số trong Uỷ ban Ngoại giao Thượng viện là Vanđenbua nói với Tơruman.

- Ngài Tổng thống! Nếu ngài có thể trình bày trước Quốc hội và dân chúng về việc này, tôi ủng hộ Ngài và tôi tin chắc đa số nghị sĩ sẽ ủng hộ Ngài. Theo tôi, nếu muốn Quốc hội thông qua nghị án này, cách duy nhất là Ngài phải có bài phát biểu để dân chúng cả nước thấy kinh hồn bạt vía.

[SaoVang]

Cố vấn Nhà Trắng lo tạo dựng hình ảnh một "Tổng thống cứng rắn"

Gánh vác trách nhiệm của Anh ở một khu vực không nằm trong phạm vi thế lực của Mỹ, đó là bước ngoặt rõ rệt về chính sách. Các cố vấn Nhà Trắng bỏ ra bao nhiêu công sức để nghiên cứu về vai trò cần phải có của Tổng thống Mỹ và phương thức để Tổng thống tuyên bố "chủ nghĩa” mới.

Dự thảo tuyên bố của Tổng thống Nhà Trắng do Lôi Henđécxen chuẩn bị, dưới con mắt của Các Clipphớt - cố vấn đặc biệt của Tổng thống, có vẻ ôn hoà quá.

Năm 1947, khi trở thành cố vấn đặc biệt của Tổng thống, Clipphớt đã sớm nhận ra sự cần thiết phải thay đổi ấn tượng về Tơruman, để ông có được hình ảnh một lãnh tụ quyết đoán. Nhất là khi tâm lý "bất tín nhiệm" đối với Liên Xô ngày càng tăng ở Mỹ, Tơruman càng cần phải "ra tay giúp đỡ các nước bị Liên Xô uy hiếp với lập trường cứng rắn". Trong vấn đề viện trợ cho Hy Lạp và Thổ Nhĩ Kỳ, Clipphớt cho rằng đây là một cơ hội để Tơruman trở thành người phát ngôn của thế giới tự do.

Cũng như Clipphớt, người mong muốn tạo dựng hình ảnh một Tổng thống cứng rắn là Enxi cũng cảm thấy sự cần thiết phải có một thái độ rõ ràng với Mátxcơva khi bàn bạc các vấn đề quốc tế chỉ có điều ông ta hoài nghi đã đưa toàn lực khiêu chiến với Liên Xô trong vấn đề này chưa. Clipphớt trả lời Enxi, đây là trận mở màn của một chiến dịch, cốt để cho dân chúng biết rằng chiến tranh chưa kết thúc.

Thời gian này, các Bộ trong Chính phủ đều coi vấn đề Hy Lạp là trọng tâm công tác. Nhiệm vụ khởi thảo báo cáo cho Tổng thống do Êkixơn phụ trách. Chỉ thị cho các quan chức dưới quyền, Êkixơn yêu cầu họ phải chú ý nhấn mạnh rằng nước Mỹ bảo vệ không chỉ có hai nước Hy Lạp và Thổ Nhĩ Kỳ, mà là đang bảo vệ nền dân chủ của thế giới, và căn dặn: "Chúng ta đang phải hoàn thành một nhiệm vụ vĩ đại, và phải hoàn thành nó với tốc độ nhanh nhất”

Bản dự thảo tuyên bố trước đây của Henđécxen sau khi đã được Êkixơn và một vài người sửa chữa, khi đọc lại Clipphớt vẫn thay đổi một số câu cho thêm phần mạnh mẽ, một đôi chỗ ông gạch bỏ đi.

Mácsan vì bận chuẩn bị cho việc tham dự Hội nghị ngoại trưởng, không tham gia công việc khởi thảo. Ngày 5 tháng 3, trước khi lên đường đi Mátxcơva, ông chỉ thị cho Phó Quốc vụ khanh phải dốc toàn lực vào công việc, không cần quan tâm đến cuộc hội đàm của ông ở Mátxcơva có thành công hay không. Êkixơn coi đó là một hành động dũng cảm, chẳng khác gì một sĩ quan chỉ huy hạ lệnh nổ súng tấn công kẻ thù.

Tơruman lúc đầu định tìm một nơi yên tĩnh để nghỉ ngơi vài hôm, nhưng cuối cùng đã quyết định ở lại Oasinhtơn chờ Quốc hội khai mạc.