Hành trình về thăm Sophy (tiếp theo)
Chạy qua khỏi dãy núi đá đang làm khu du lịch này, chúng tôi đi tiếp một đoạn vài cây số nửa thì đến cầu Tức Tha-la, chú tài biết ý chạy xe tà tà để chúng tôi chụp hình cái cầu đường sắt này và khung cảnh quanh cầu để về làm quà cho anh em lính sư 5 và công binh D25 chủ nhân khu vực này thời 1980, tiếc là chặng về trời tối rồi không còn ánh sáng để ghi hình khu vực này và khu vực ngã ba Cốp Tút nơi anh em sư đoàn 5 (và các đơn vị của mặt trận 479) thường sử dụng để hành quân vào Tà-kung Krao trong các năm 1981, 1982… Thôi, đời còn dài, cần thiết cánh sư 5 (hoặc tinh gọn hơn nửa là E4 F5) tổ chức một cuộc hành quân chuyên đề Sisophon càn sâu vào các địa danh một thời khói lửa như Pailin, Tho-mo Puốc, Mông-côn Bờ-rây, Sầm-Rông, Đăng-cum, Công-xi-lôp, Mỏ vẹt, Cao Mê-lai, Don Tho-mo, Poipet… trận càn sắp tới tôi có khả năng hướng dẩn anh em được rồi, nhưng phải có một tay nói tiếng K cho thạo để tiện việc giao thiệp, dân Campuchia ở vùng biên giới này gặp cựu coông-tốp Việt Nam mừng lắm trổ một tràng tiếng K liên thanh, mình nghe bập bẹ, thú thiệt
bó tai luôn!
Qua khỏi cầu Tha-la Tức, địa hình hai bên đồng lúa Sisophon rộng bao la, trải dài tít tắp, bên cạnh những cánh đồng phì nhiêu cò bay thẳng cánh, còn lẩn lộn những cánh đồng hoang cho bò ăn cỏ, vì chốn này đất rộng người thưa, không đủ nhân lực canh tác. Lúc vào Sophy thấy nhà cửa các bà me Campuchia của mình sao nghèo nàn quá vậy, còn tồi tàn hơn thời 1980 bọn mình ở bển, các bà me mới nói như phân trần với tôi là:
Me cha hơi, côn ơi, ót miên cầm lăng thơ xe-re hốp! (Mẹ già rồi, con ơi, không có sức khỏe làm ruộng ăn!). Nhắc lại mà cảm thấy sống mũi gay gay, nước mắt rưng rưng… Thời bọn mình ở bển, các me khoảng bốn năm mươi tuổi, nay thất thập cổ lai hi cả rồi, sức đâu làm ruộng, nhiều me chồng con không có (vì chế độ Pôn Pốt làm cho tan đàn sẻ nghé cả rổi) hoàn cảnh thấy thương lắm các bác ơi! Lúc ra về mình duí vội cho mỗi bà mẹ 20.000 Riel như nhắn nhủ một lời là mình vẫn còn nhớ tới những trái xoài, đĩa cơm, chén thuốc mà các mẹ đùm bọc đám bộ đội trẻ con tuổi mười tám, hai mươi bọn mình thuở ấy.
Qua khỏi Sisophon chừng hơn 15 cây số là tới ngã ba Sophy, chiếc xe 4 chổ dừng lại tại ngã ba này để nạp gaz (xe này chạy bằng gaz, thân thiện với môi trường, chú tài trẻ mua lại của một người quen với giá 3.000 USD, còn trước đó nửa thì người quen này đã mua chiếc xe với giá 5.000 USD), chúng tôi tranh thủ xuống thư giãn xả xú-bắp, hút thuốc, chụp ảnh…
Xe nạp đủ năng lượng rồi lại tiếp tục rẽ vào ngã ba Sophy để vào phum, đường vào phum gập ghềnh ổ voi, ổ chó (ổ gà nhỏ lắm, không có đâu), chiếc xe con lạng bên này lách bên kia để tìm đường chạy, hai bên đường đồng cỏ xen lẩn đồng lúa bao la, nhà cửa nghèo nàn xơ xác. Đang cuối mùa mưa nên ruộng đồng còn đầy nước, hai bên đường là mương nước chảy le te, cảnh vật có vẻ đìu hiu, không thơ mộng như mình chứng kiến đầu năm 1980, có lẽ do con đường cấp phối xuống cấp bụi mù, có lẽ do cánh đồng mùa mưa hai bên cỏ cây mọc lúp xúp nên cảnh vật có vẽ điêu tàn, hay là phum Sophy đã qua thời thịnh vượng, thời là cửa ngõ con đường buôn từ biên giới Thái Lan vào nội địa (có lẽ đây là nguyên nhân chính).
Chạy khoảng 5, 6 cây số, đến trường học của xã Sophy, tài xế do không biết đường nên tấp vào vệ đường mở cửa xe hỏi thăm phum Sophy ở đâu? Cô chia-chuôn Campuchia nước da đen thùi đó vui vẻ trả lời: Đằng kia kìa, rẽ trái.
Ồ, tới phum Sophy rồi! Phum Sophy nằm phía trái con đường cấp phối này, đoạn qua khỏi trường học.
Xe chúng tôi rẽ vào phum thì hết đường cấp phối cho ô tô chạy, chúng tôi theo đường bò chạy vào một đoạn chừng trăm mét thì chính thức đặt chân vào cửa ngõ Sophy, chúng tôi xuống xe dòm dòm, ngó ngó để tìm kiếm cái chùa Sophy và cái hồ nước mà tôi vẫn thường tắm chung với các cô thôn nữ thời 1980.
Đang tìm kiếm cảnh cũ người xưa thì có một anh trung niên tuổi độ 40 hỏi:
-Rô ây boong ơi? (Kiếm ai vậy anh?)
Chú tài trả lời là kiếm cái chùa Sophy.
Anh 40 mới chỉ Dược (chùa) kia kìa…
Rồi chú ấy dắt chúng tôi vào thăm Dược Sophy
Nhìn cái chùa này tôi xúc động quá, chổ này chúng tôi đã từng gác xách tại đây, đã từng bị anh đại phó thu súng mang về, rồi kêu chú Thái liên lạc báo tụi tôi khỏi gác, đi về nghe chửi cái tội bỏ gác vô chùa nằm ngũ
