Kissinger-Những biên bản hội đàm tuyệt mật chưa công bố

[SaoVang]

Phó Thủ tướng Đặng Tiểu Bình: Chúng tôi luôn cho rằng chúng tôi phải dựa vào sức mạnh độc lập của bản thân chúng tôi để đối phó với Liên Xô. Chúng tôi không hề có bất cứ ảo tưởng gì trong vấn đề hòa hoãn này. Chúng tôi đã cho Tiến sĩ biết về quan điểm này và cũng báo cho những người bạn Mỹ đến thăm chúng tôi biết. Chúng tôi không dựa vào vũ khí hạt nhân, thậm chí không cần bảo hộ hạt nhân (của những nước khác).

Tôi dựa vào hai việc: Thứ nhất là tinh thần anh dũng bất khuất và kiên cường bền bỉ của hàng trăm triệu nhân dân Trung Quốc. Nếu Liên Xô muốn tấn công Trung Quốc, thì phải chuẩn bị tinh thần ít nhất đánh hai năm. Chúng tôi chủ yếu dựa vào súng trường cộng với tiểu mạch. Tất nhiên, súng trường cộng tiểu mạch này khác hẳn súng trường cộng tiểu mạch trong thời kỳ chúng tôi ở Diên An. Chúng tôi thực hiện chính sách tự lực cánh sinh trong công cuộc xây dựng kinh tế và trong vấn đề chiến lược của chúng tôi.

Qua việc nhìn lại lịch sử, ý của tôi muốn chỉ thời kỳ năm 1936 đến 1939, thời kỳ trước Đại chiến thế giới thứ hai là rất đáng hồi tưởng lại. Tiến sĩ là người chuyên nghiên cứu lịch sử, tôi nghĩ học thức sẽ rộng lớn hơn tôi... (nội thị và quản gia). Trong Đại chiến thế giới thứ hai, châu Âu cùng Đồng minh thực hiện chính sách bình định đối với Hít-le, ít lâu sau đã ký Hiệp định Mu-ních.

Mục đích thực hiện chính sách này của các nghị sĩ rất rõ. Họ muốn chuyển nguy hiểm sang phía đông, nên mục tiêu đầu tiên của họ là nhượng bộ Hít-le để Hít-le không hành động vội vàng. Mục tiêu thứ hai của họ là dẫn nước lũ sang phía đông. Hiện thực của lịch sử đã cho thấy chính sách của các nghị sĩ đã hoàn toàn thất bại. Chính sách của họ đã dẫn đến một kết quả hoàn toàn trái ngược.

Vì vậy trên thực tế, những chính sách này đã khiến Chiến tranh thế giới lần thứ 2 bùng nổ sớm hơn. Trong cuộc tiếp xúc giữa chúng tôi với nhiều nước châu Âu họ thường xuyên nhắc đến bài học của chính sách bình định Mu-nich. Theo quan sát của chúng tôi, chúng tôi cho rằng nguy cơ lập lại bi kịch lịch sử này đang ngày càng tăng.

Về mặt chiến lược, vũ khí của Liên Xô tiên tiến hơn nhiều so với vũ khí của các nước phương Tây. Còn về lực lượng quân sự tổng thể, sau khi cộng cả lực lượng của Mỹ và các nước châu Âu, cũng không mạnh bằng lực lượng quân sự của Liên Xô. Nhưng Liên Xô có hai nhược điểm lớn: Một là họ thiếu thực phẩm và ngũ cốc; hai là thiết bị và kỹ thuật công nghiệp của họ lạc hậu. Xét về góc độ lâu dài, mặc dù Liên Xô có lực lượng quân sự hùng mạnh, nhưng hai nhược điểm lớn này đã khiến Liên Xô rơi vào thế suy yếu. Họ không đủ sức kiên trì lâu hơn.

Vì vậy lẽ ra các Ngài phải đứng trên thế mạnh hơn trong cuộc đàm phán.

Về đánh giá của chúng tôi đối với Hội nghị Hen-xin-ki, tôi nghĩ các Ngài đã hiểu quan điểm của chúng tôi, quan điểm đó khác với quan điểm của các Ngài. Chúng tôi gọi Hội nghị đó là Hội nghị mất mát An ninh châu Âu, còn các Ngài gọi nó là Hội nghị An ninh châu Âu. Hiệp định Mu-ních đã che mất tầm nhìn của các nghị sĩ, các đại thần và một số người dân châu Âu. Khi các Ngài cung cấp thực phẩm cho họ và bù đắp điểm yếu của Liên Xô, chính là các Ngài đã giúp Liên Xô khắc phục những chỗ yếu của họ.

Các Ngài có thể cho rằng các Ngài đã che mất tầm nhìn của các nước phương Tây và khiến các nước phương Tây lâm vào tình cảnh hỗn loạn, đồng thời khiến họ phải đi chậm lại. Người Trung Quốc chúng tôi có câu: "Sở dĩ con người có thể khiến con lừa kéo cối xay đá, vì con người đã bịt mắt con lừa trước khi nó bắt đầu kéo".

Chúng tôi vẫn cứ cảm thấy mưu đồ dựa vào Hội đồng An ninh châu Âu và những cơ quan khác để nhượng bộ Liên Xô nhất định sẽ thất bại.

Về phía Trung Quốc, chúng tôi đã nói với các Ngài trong rất nhiều trường hợp, chúng tôi sẵn sàng thẳng thắn một lần với các Ngài, giữa trời đất này không có sự vật gì có thể làm Trung Quốc lo sợ. Trung Quốc không đi tìm sự giúp đỡ của bất cứ ai. Chúng tôi dựa vào địa đạo, dựa vào tiểu mạch cộng súng trường để giải quyết tất cả các vấn đề quốc tế và khu vực, kể cả vấn đề của các nước phương Đông.

[SaoVang]

(Kít-sinh-gơ cảm thấy rất bi thương và tủi thân khi nghe những câu chuyện này, ông đặc biệt nhắc đến, nếu không phải vì vụ Oa-tơ-ghết hiện nay, Chính phủ Mỹ sẽ thực hiện ngay chính sách của Tổng thống Ních-xơn, tiếp theo ông đã hết lời biện hộ cho thái độ của phía mình đối với Liên Xô).

Quốc vụ khanh Kít-sinh-gơ: Tôi cần phải nói rõ, tôi cảm thấy rất đau buồn khi nghe tuyên bố của Phó Thủ tướng.

Trước đây tôi cho rằng, rõ ràng bây giờ xem ra là không chính xác, tôi vốn cho rằng một số tuyên bố công khai tôi đã được nghe có tác động công khai

... Phó Thủ tướng đã chỉ ra bài học lịch sử từ năm 1936 đến năm 1939 với thái độ rất hữu hảo, chỉ rõ những nước phương Tây âm mưu dẫn nước lũ về phía Đông, cuối cùng đã trở thành nạn nhân đầu tiên và sự thật cũng đúng như vậy. Nhưng các quốc gia phương Đông âm mưu thông qua việc đẩy kẻ xâm lược sang phương Tây để tránh cảnh khốn đốn cuối cùng cũng trở thành mục tiêu tấn công của kẻ xâm lược. Đây cũng là sự thật.

Khi chúng tôi cho rằng phương Đông và phương Tây tồn tại những rắc rối chiến lược có bản chất giống nhau, chúng tôi không cho rằng đó là vì chúng tôi quan tâm đến hành động tham gia bảo vệ phương Đông. Những ai hiểu tình hình nước Mỹ nhất định biết đây không thể trở thành một mục tiêu hoài bão không thể ngăn cản được của chúng tôi. Chúng tôi cho rằng, dù tấn công bất kỳ nước nào, đều ảnh hưởng đến một nước khác, đó là xuất phát từ ý nghĩa toàn cục. Còn các Ngài cũng có những hành động trên cơ sở của quan điểm này.

Chúng tôi đã từng có ba lần đối kháng với Liên Xô: Một lần là về căn cứ tàu ngầm hạt nhân của Cu Ba; một lần là về Xi-ri xâm lược Gioóc-đan; một lần là về vấn đề chờ lệnh hành động ở Trung Đông năm 1973. Không. Có bốn lần. Một lần nữa là về vấn đề con đường đánh chiếm Béc-lin. Chúng tôi xử lý những việc đó hoàn toàn chủ động, không biết những nước khác, càng không biết Trung Quốc xử lý chúng như thế nào.

… Vừa rồi Phó Thủ tướng nói đến chủ nghĩa bình định. Tôi đã nghiên cứu qua thời kỳ đó, đồng thời còn là một nạn nhân đã sống qua thời kỳ đó, cho nên tôi rất hiểu lịch sử thời gian đó. Những Chính phủ thực hiện chính sách bình định dung túng Mu-ních đều phủ nhận chính sách đó là nguy hiểm. Họ muốn thông qua việc phủ nhận sự tồn tại nguy hiểm để trốn tránh những rắc rối cho họ. Chúng tôi đã từng cố gắng thử cho họ biết điều này:

Chính sách hiện nay của Mỹ là nguy hiểm, nhưng cũng cố gắng tìm ra những biện pháp hữu hiệu nhất để chống lại những hiện thực đặc biệt trước mắt chúng ta. Người ta không thể cho rằng một quốc gia hàng năm chi ra 110 tỷ USD để dùng vào việc phòng ngự quân sự lại đang thực hiện chính sách chủ nghĩa bình định.

Nhưng hiện thực trước mắt chúng ta là đã sản sinh ra một thái độ ở Mỹ, cũng là một thái độ tồn tại rộng lớn hơn ở châu Âu.

Tôi hiểu một số người châu Âu Ngài vừa nói. Trong đó có một số người còn là bạn thân của tôi. Nhưng không có một người châu Âu nào trong đó hoài nghi Mỹ sẽ có hành động không phù hợp. Dù có đe doạ gì đi nữa chúng tôi luôn luôn đứng về phía bên đó. Điều chúng tôi lo là những người châu Âu đó liệu có kiên cường đứng ở đó không. Mỹ không phải là người đề xướng họp Hội nghị An ninh châu Âu. Xuất phát từ quan điểm giảm bớt áp lực cho Chính phủ các nước châu Âu, mãi đến năm 1971 chúng tôi mới miễn cưỡng tán đồng Hội nghị An ninh châu Âu.

[SaoVang]

Một việc có liên quan đến lực lượng quân sự là trong 10 năm qua, Liên Xô đã có một lực lượng tương ứng. Điều này hoàn toàn đúng với sự thật. Nếu các ông phân tích kết quả của Hiệp định về đàm phán hạn chế vũ khí chiến lược năm 1972, ông sẽ thấy, kể từ năm 1972, lực lượng quân sự chiến lược của Liên Xô như thế nào. Trong một số lĩnh vực ngoài vũ khí chiến lược, rất khó chuyển ưu thế quân sự sang ưu thế chính trí, đây cũng phù hợp với tình hình thực tế.

Về Hiệp định thứ hai, Hiệp định Vla-đi-vô-stốc, các Ngài nhất định có những sai sót khi dịch lời nói của tôi từ tiếng Đức sang tiếng Hán. Sau khi ký kết Hiệp định Valđivostok, lực lượng quân sự của Liên Xô không có gì thay đổi. Liên Xô có 27.000 quả tên lửa vì họ không dỡ bỏ những tên lửa cũ rích, họ đã kéo dài 5 năm. Sau Hiệp định Vla-đi-vô-stốc, lẽ ra họ phải tinh giảm 200 quả tên lửa. Do chúng tôi đã tinh giảm những tên lửa cũ của chúng tôi nên quân đội của chúng tôi chỉ có không đến 2400 quả. Nhưng dù sao đi nữa con số không phải là quan trọng lắm, vì mỗi một quả tên lửa (Mỹ) có thể mang nhiều đầu đạn.

Mặt khác, Liên Xô thích những vũ khí lớn chiếm cứ không gian, 85% đến 90% trang bị quân sự của họ đều ở trên mặt đất và mặt đất rất dễ bị tấn công bằng vũ lực, mà độ chính xác của vũ khí của chúng tôi đã được nâng lên rất nhiều. Trang bị quân sự mặt đất của chúng tôi không đến 20% và nó cũng không dễ gì bị tấn công. Cho nên không phải chúng tôi thật sự không bằng Liên Xô về mặt cân bằng chiến lược, dù rất nhiều bài viết trên báo chí Mỹ tuyên truyền điểm này mang mục đích chính trị.

Năm 1960, Tổng thống Ken-nơ-di trúng cử Tổng thống chỉ vì ông ta nói rằng, mặc dù Liên Xô chỉ có 30 quả tên lửa, công tác chuẩn bị để phóng một quả tên lửa phải mất 10 tiếng đồng hồ, còn chúng ta có 1200 chiếc máy bay, 34 quả tên lửa nhưng giữa Mỹ và Liên Xô vẫn có một khoảng cách về mặt tên lửa. Từ đó, nói đến khoảng cách tên lửa trong diễn thuyết tranh cử đã trở thành nguyện vọng bí mật của mỗi vị ứng cử viên Tổng thống, cho nên chúng ta đang nằm trong nguy cơ bốn năm bùng nổ một lần như thế này.

... Chúng tôi không thể không tán thành thái độ của các Ngài đối với tình hình quốc tế. Chúng tôi cho rằng, xét về bản chất thì nó là đúng, cũng thật sự là rất có ích. Nhưng khi Ngài trực tiếp nhằm thẳng vào chúng tôi với thái độ này, khi các Ngài lên án chúng tôi phản bội bạn bè, cố tình thúc đẩy chiến tranh bùng nổ nhưng lại khoanh tay đứng nhìn nó uy hiếp an ninh thế giới, khi sự thật là chúng tôi đang có hành động thực tế để ngăn chặn chiến tranh và duy trì cân bằng thế giới, thì chúng tôi thật sự lên án thái độ này của các Ngài.

Các Ngài có thể hình thành một tư duy đúng đối với mục tiêu của chúng tôi là điều rất quan trọng. Nếu các Ngài cho rằng điều chúng tôi áp dụng chỉ là một sách lược tùy cơ ứng biến không đáng kể, thì đó là một điều đáng tiếc đối với cả hai bên chúng ta. Các Ngài không đề nghị giúp đỡ, chúng tôi cũng không đề nghị giúp đỡ. Cơ sở để đưa ra những chính sách đúng là nhận thức chính xác khái niệm "lợi ích quốc gia" và hai bên đều tôn trọng lợi ích quốc gia của đối phương.

Đây chính là nguyên nhân vì sao chúng tôi cho rằng chuyến thăm Trung Quốc của Tổng thống Pho là rất bổ ích, đây chính là mục tiêu của chính sách mà chúng tôi thực thi. Chúng tôi không cần những hiệu quả như kỳ tích gây sự chú ý, chúng tôi cũng không cần các Ngài kiềm chế lực lượng của Liên Xô, đó sẽ là một quan niệm hoàn toàn sai lầm, và nó cũng có thể sẽ gây ra một tai họa lớn giống như tai họa của thập kỷ 30.

Một lần nữa tôi xin tuyên bố, chúng tôi rất chú trọng quan hệ giữa chúng ta. Chúng tôi đã sẵn sàng hợp tác. Chúng tôi cho rằng các Ngài rất nghiêm túc, chúng tôi cũng nghiêm túc như vậy. Trên cơ sở này, tôi tin rằng chúng ta sẽ có được một quan hệ hữu ích.

[SaoVang]

Lời dẫn:

Cuộc thảo luận về vấn đề sườn phía nam châu Âu vào chiều ngày thứ hai đã mang lại cơ hội cho Kít-sinh-gơ, để chứng tỏ Chính phủ Mỹ luôn ủng hộ những người chống lại chủ nghĩa cộng sản ở Bồ Đào Nha như thế nào, viện trợ quân sự cho Nam Tư như thế nào, chống lại sự thoả hiệp giữa những người chủ nghĩa dân chủ Cơ đốc giáo và những người theo chủ nghĩa cộng sản ở Ý như thế nào. Khi cuộc trao đổi kết thúc, Đặng Tiểu Bình tuyên bố Mao Chủ tịch chuẩn bị tiếp Kít-sinh-gơ và các thành viên trong đoàn.

Không khí của cuộc hội đàm này rất đặc biệt bởi. Mao Trạch Đông vừa bị ốm nặng. Nhưng Kít-sinh-gơ bình luận rằng "Với sức mạnh của ý chí để kiên trì cuộc hội đàm hai tiếng đồng hồ là điều không thể tin nổi". Tuy nhiên Kít-sinh-gơ khẳng định, rất cảm ơn Mao Trạch Đông đã tiếp ông. Cuộc gặp lần trước giữa họ là vào tháng 11 năm 1973, Kít-sinh-gơ cảm thấy cuộc hội đàm lần này thật sự "làm rối lòng người", đến nỗi khiến ông suýt quên cả việc trình bày theo cách nịnh bợ thường lệ.

Tuy nhiên những lời nói công kích trong tuyên bố của Mao Trạch Đông giống như chủ đề mà chuyện Đặng Tiểu Bình đã nhấn mạnh. Mao Trạch Đông đã phê phán Oa-sinh-tơn tiếp xúc trước với Mát-xcơ-va. ông còn chỉ thị cho Mỹ rằng thà áp dụng biện pháp "Dunkerque" (nghĩa là tinh thần quyết không đầu hàng khi gặp nguy hiểm) chứ không chịu hy sinh bản thân để bảo vệ châu Âu.

[SaoVang]

QUỐC VỤ VIỆN.
CƠ MẬT TỐI CAO.
BIÊN BẢN HỘI ĐÀM PHI CHÍNH THỨC

Người tham gia:

Chủ tịch Mao Trạch Đông; Phó Thủ tướng Quốc vụ viện nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa Đặng Tiểu Bình; Bộ trưởng Ngoại giao Kiều Quán Hoa; Chủ nhiệm phòng liên lạc nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa tại Oa-sinh-tơn, Đại sứ Hoàng Trấn; Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Vương Hải Dung; phiên dịch Đường Văn Sinh; Quyền vụ trưởng vụ vấn đề Mỹ và Châu đại dương Chương Hàm Chi;

Quốc vụ khanh và Trợ lý Tổng thống về An ninh quốc gia Kít-sinh-gơ; Chủ nhiệm phòng liên lạc Mỹ tại Bắc Kinh, Đại sứ Gioóc-giơ Bút-sơ; Tham mưu trưởng chính sách kế hoạch Quốc vụ viện Uyn-tơn Lốt.

Ngày tháng và thời gian: 6 giờ 05 chiều ngày 21 tháng 10 năm 1975, thứ ba

Địa điểm : Bắc Kinh, nơi ở của Mao Trạch Đông.

Khi Quốc vụ khanh Kít-sinh-gơ và Phó Thủ tướng Đặng Tiểu Bình tiến hành hội đàm vào 4 giờ 45 phút chiều, Đặng Tiểu Bình báo cho Kít-sinh-gơ, Mao Chủ tịch sẽ tiếp ông vào 6 giờ 30, yêu cầu ông ta liệt kê danh sách thành viên trong đoàn gồm cả vợ ông, đồng thời còn gồm cả hai quan chức sẽ cùng ông ta tham gia hội đàm.

Cuộc nói chuyện giữa Kít-sinh-gơ và Đặng Tiểu Bình lại kéo dài 15 phút, sau đó Tiến sĩ Kít-sinh-gơ và tùy tùng nghỉ đến 6 giờ 15 phút, lúc đó họ xuất phát từ Đại lễ đường nhân dân để đến nơi ở của Mao Chủ tịch .

Sau khi giới thiệu từng thành viên trong đoàn, trao đổi những lời thăm hỏi ngắn gọn và chụp ảnh, trong phòng chỉ còn lại Quốc vụ khanh Kít-sinh-gơ, Đại sứ Bút-sơ và ông Lốt.

Những người tham gia hội đàm ngồi vào ghế hình bán cầu. Trong cả quá trình hội đàm, Chủ tịch rất mệt khi nói chuyện, đồng thời phiên dịch Đường và Vương lặp lại câu nói của Chủ tịch, xác định rõ rồi sau mới phiên dịch, hoặc là Chủ tịch viết những bình luận của mình trên tấm đệm, bút ký cầm trong tay cô hộ lý. Trong cả quá trình hội đàm, Chủ tịch dùng tay và ngón tay ra hiệu rất mạnh khi cần nhấn mạnh những lời nói của mình.

Mao Chủ tịch: Các Ngài biết đấy, toàn thân tôi đều mất cân bằng. Chẳng bao lâu tôi sẽ đi gặp thượng đế.

Kít-sinh-gơ: Còn lâu lắm

Mao Chủ tịch: Chẳng bao lâu đâu. Tôi đã nhận được giấy mời của thượng đế rồi.

Kít-sinh-gơ: Tôi hy vọng ông không chấp nhận nó lâu dài.

Mao Chủ tịch: Tôi chấp nhận mệnh lệnh của Tiến sĩ.

Kít-sinh-gơ: Cảm ơn. Tổng thống rất muốn thăm Trung Quốc, cũng rất muốn có dịp gặp Chủ tịch.

Mao Chủ tịch: Ngài Tổng thống sẽ được hoan nghênh vô cùng

[SaoVang]

Kít-sinh-gơ: Chúng tôi cho rằng quan hệ giữa chúng tôi với Trung Quốc có một ý nghĩa cực kỳ quan trọng.

Mao Chủ tịch: Có một số ý nghĩa quan trọng chứ không phải cực kỳ quan trọng, (dùng ngón tay ra hiệu). Các Ngài như thế này (khoảng cách giữa hai ngón tay lớn), còn chúng tôi như thế này (khoảng cách giữa hai ngón tay nhỏ lại). Vì các ông có bom nguyên tử, còn chúng tôi không.

Kít-sinh-gơ: Đúng vậy, nhưng Chủ tịch đã từng thường xuyên nói, lực lượng quân sự không phải yếu tố quyết định duy nhất.

Mao Chủ tịch: Phó Thủ tướng Đặng Tiểu Bình cũng đã nói đến điều này, tiểu mạch cộng súng trường.

Kít-sinh-gơ: Chúng ta có một số đối thủ chung nào đó.

Mao Chủ tịch: Đúng vậy.

Kít-sinh-gơ: Vừa rồi ông nói bằng tiếng Anh và cũng viết bằng tiếng Anh. Tôi có thể xem qua một lần không?

Mao Chủ tịch: Được. (ông đưa cuốn sổ ghi chép vừa viết)

Kít-sinh-gơ: Tôi nghĩ rằng Chủ tịch đang có những tiến bộ về mặt học tiếng Anh. Chúng ta có một số đối thủ chung nào đó.

Mao Chủ tịch: Không (giơ hai ngón tay khép chặt vào nhau), Ngài đã từng tranh cãi với ông ta (chỉ vào Đặng Tiểu Bình).

Kít-sinh-gơ: Chỉ là những phương thức cần áp dụng, nhằm thực hiện những lợi ích chung.

Mao Trạch Đông: Hôm qua, khi Ngài tranh cãi với Phó Thủ tướng, Ngài nói Mỹ không cần gì đến Trung Quốc, Trung Quốc không cần gì đến Mỹ. Theo tôi, nói như vậy không hoàn toàn đúng và cũng không hoàn toàn sai. Đài Loan là vấn đề nhỏ, thế giới là vấn đề lớn. (ông bắt đầu ho, hộ lý chạy lại giúp ông). Nếu hai bên đều không cần gì đến nhau thì tại sao các Ngài lại muốn đến Bắc Kinh, vì sao chúng tôi muốn tiếp đón Ngài và Tổng thống?

Kít-sinh-gơ: Chúng tôi đến Bắc Kinh là vì chúng ta có kẻ thù chung, là vì chúng tôi cho rằng các ông là nước đánh giá rõ ràng nhất tình hình thế giới trong số các nước chúng tôi đã có quan hệ. Ý kiến của chúng tôi và các ông về một số... về rất nhiều mặt là giống nhau.

Mao Chủ tịch: Điều đó không đáng tin cậy. Những chuyện đó không đáng tin cậy. Sở dĩ những chuyện đó không đáng tin cậy là vì dựa vào trình tự xem xét ưu tiên của các Ngài: Thứ nhất là Liên Xô, thứ hai là châu Âu, thứ ba là Nhật Bản.

Kít-sinh-gơ: Điều đó không đúng. Đối với chúng tôi, Liên Xô là mối nguy hiểm rất lớn chứ không phải được xem là ưu tiên nhất.

Mao Chủ tịch: Điều đó không đúng. Đó là một nước siêu cường. Trên thế giới chỉ có hai nước siêu cường (đếm trên ngón tay của ông). Chúng tôi lạc hậu (đếm trên ngón tay của ông): Mỹ, Liên Xô, châu Âu, Nhật Bản, Trung Quốc, đấy

Kít-sinh-gơ: Tôi biết tôi gần như đều đồng ý với quan điểm của Chủ tịch, nhưng điểm này thì không đúng, chỉ vì nó không phải là điều chúng tôi ưu tiên xem xét.

[SaoVang]

Mao Chủ tịch: (Vỗ lên hai vai của ông) Chúng tôi hiểu những việc các Ngài đang làm, đứng trên vai chúng tôi nhảy qua Mát-xcơ-va, nhưng hiện nay đôi vai này đã mất tác dụng. Ngài xem, chúng tôi là chú Năm. Chúng tôi chỉ là ngón tay út.

Kít-sinh-gơ: Chúng tôi không hề được bất cứ gì của Mát-xcơ-va.

Mao Chủ tịch: Nhưng các Ngài có thể có được Đài Loan của Trung Quốc.

Kít-sinh-gơ: Chúng tôi có thể có được Đài Loan của Trung Quốc ư?

Mao Chủ tịch: Hiện nay các Ngài đang có Đài Loan của Trung Quốc.

Kít-sinh-gơ: Nhưng chúng ta sẽ giải quyết vấn đề này với nhau.

Mao Chủ tịch: Sau 100 năm.

Kít-sinh-gơ: Lần trước Chủ tịch cũng nói như vậy khi tôi ở đây

Mao Chủ tịch: Đúng vậy.

Kít-sinh-gơ: ít hơn nhiều. Không cần đến thời gian 100 năm.

Mao Chủ tịch? (Ra hiệu bằng tay và đếm) Rất khó nói. Năm, mười năm, hai mươi năm, một trăm năm. Rất khó. (chỉ lên trần nhà) Khi tôi đến thiên quốc gặp thượng đế tôi sẽ nói với thượng đế rằng hiện nay tốt nhất là đặt Đài Loan dưới sự bảo hộ của Mỹ.

Kít-sinh-gơ: Thượng đế sẽ rất kinh ngạc khi nghe Chủ tịch nói những lời này.

Mao Chủ tịch: Không đâu, vì thượng đế phù hộ các Ngài, không phù hộ chúng tôi. Thượng đế không thích chúng tôi (vẫy tay) vì tôi là một "quân phiệt thích đấu”, và (chỉ vào 3 người Mỹ). Thượng đế thích ông, Ngài và Ngài.

Kít-sinh-gơ: Xưa nay tôi đều không thích gặp ông ta vì tôi không tin.

Mao Chủ tịch: Tôi có thể tin chắc. Hiện nay tôi 82 tuổi. (Chỉ vào Kít-sinh-gơ) Ngài bao nhiêu? Có lẽ 50.

Kít sinh-gơ: 51 tuổi.

Mao Chủ tịch: (chỉ vào Phó Thủ tướng Đặng Tiểu Bình) ông 71 tuổi. (lắc đầu). Sau khi chúng tôi chết cả, tôi, ông này (chỉ Đặng Tiểu Bình), Chu Ân Lai, Diệp Kiếm Anh, còn các Ngài vẫn sống. Hiểu chứ? Thế hệ già chúng tôi sẽ không thể thực hiện. Chúng tôi không định giải quyết việc này.

Kít-sinh-gơ: Tôi có thể nói một việc liên quan đến quyền ưu tiên tương ứng mà Chủ tịch đã nhắc đến trước đó

Mao Chủ tịch: Được.

[SaoVang]

Kít-sinh-gơ: Liên Xô là một nước siêu cường nên có rất nhiều quyền ưu tiên là điều không tránh khỏi, còn chúng ta không thể không có những cuộc tiếp xúc nhiều lần với nó. Nhưng về mặt chiến lược, chúng tôi sẽ cố gắng ngăn chặn chủ nghĩa bành trướng của Liên Xô, đây chính là nguyên nhân vì sao Trung Quốc có quyền ưu tiên về chiến lược đối với chúng tôi. Nhưng chúng tôi không muốn lợi dụng Trung Quốc để nhảy qua Mát-xcơ-va vì đó sẽ là tự dấn thân vào chỗ chết.

Mao Chủ tịch: Các Ngài đã nhảy qua chỗ đó rồi, tuy nhiên các Ngài không còn cần đôi vai của chúng tôi nữa.

Kít-sinh-gơ: Chúng tôi còn chưa nhảy qua. Tổng thống sẽ cho các Ngài tin chắc chúng tôi đang nằm trong giai đoạn chiến lược này.

Mao Chủ tịch: Vậy xin chuyển lời thăm hỏi của tôi đến quý Tổng thống.

Kít-sinh-gơ: Tôi sẽ làm như vậy.

Mao Chủ tịch: Chúng tôi hoan nghênh ông ấy đến thăm. Ông có cách gì giúp tôi hiện nay trở lại nói chuyện rõ ràng hơn không?

Kít-sinh-gơ: Cho dù như bây giờ, Ngài vẫn có thể cho mọi người dễ dàng nghe hiểu lời nói của Ngài.

Mao Chủ tịch: Bộ phận này (chỉ lên đầu) dùng rất tốt, tôi ăn được ngủ được; (vỗ nhẹ lên đầu gối) những bộ phận này không tốt, chúng không đau, nhưng khi tôi đi thì chúng không vững chắc. Phổi của tôi cũng có trục trặc. Nói chung sức khỏe của tôi không tốt, đồng thời còn không thoải mái, rất nghiêm trọng (đúng nguyên văn).

Kít-sinh-gơ: Gặp Chủ tịch luôn khiến tôi vô cùng phấn khởi.

Mao Chủ tịch: Ngài biết đấy, đối với khách đến thăm, tôi là một quầy trưng bày trong cuộc triển lãm.

Kít-sinh-gơ: Tôi đã đọc lại nội dung hội đàm của chúng ta hai năm trước. Ngài Chủ tịch, tôi cho rằng đó là những đánh giá sâu sắc nhất về công việc quốc tế, tôi rất nghiêm túc về điều này.

Mao Trạch Đông: Tuy nhiên, chúng ta vẫn phải chờ xem và quan sát một số việc. Một số đánh giá do tôi đưa ra vẫn phải sửa đổi theo tình hình khách quan.

Kít-sinh-gơ: Nhưng tôi cho rằng những đánh giá cơ bản của Chủ tịch về tình hình đưa ra lúc đó đã có tiến triển, đã được thực tế chứng minh là đúng, chúng tôi cơ bản tán đồng đánh giá này. Chúng ta đã trải qua một thời kỳ gian nan do Tổng thống Ních-xơn từ chức. Chúng ta không thể không có những sách lược cơ động lớn hơn so với điều chúng ta mong muốn.

Mao Chủ tịch: Tôi nghĩ có thể làm như thế. Điều chỉnh cơ động có thể cho phép được.

Kít-sinh-gơ: Điều đó là cần thiết, nhưng chúng ta sẽ bỏ lại sau lưng chúng ta tình hình.

Mao Chủ tịch: Châu Âu hiện nay yếu đuối quá.

Kít-sinh-gơ: Tôi đồng ý cách nói của Chủ tịch, châu Âu quá yếu đuối.

Mao Chủ tịch: Họ sợ Liên Xô

Kít-sinh-gơ: Họ sợ Liên Xô và tình hình trong nước họ.

[SaoVang]

Kít-sinh-gơ: Nhật còn chưa chuẩn bị tốt cho việc mưu cầu bá quyền. Điều đó sẽ cần phải tiến hành điều chỉnh một lần nữa đối với người lãnh đạo. Nhưng Nhật Bản có khả năng tiềm tàng mưu cầu bá quyền.

Mao Chủ tịch: Đúng vậy.

Kít-sinh-gơ: Tôi nghĩ đến người lãnh đạo thế hệ sau, học trò của tôi Na-ka-so-ne. Khi tôi làm giáo sư, ông ta là học trò của tôi... thế hệ này sẽ biết sử dụng lực lượng của Nhật Bản dễ hơn.

Mao Chủ tịch: Châu Âu quá phân tán, quá rời rạc.

Kít-sinh-gơ: Đúng vậy. Chúng tôi mong thấy châu Âu thống nhất và trở nên mạnh hơn.

Mao Chủ tịch: Chúng tôi cũng thế. Nhưng nó quá rời rạc, quá rộng lớn, thực hiện châu Âu thống nhất rất khó khăn.

Kít-sinh-gơ: Nó còn chưa có nhiều nhà lãnh đạo mạnh.

Mao Chủ tịch: Ừ, đúng

Mao Chủ tịch: Pháp sợ Đức. (Đếm ngón tay của ông) Họ sợ sự thống nhất giữa Tây Đức và Đông Đức, sẽ tạo thành một quả đấm.

Kít-sinh-gơ: Đúng vậy, Pháp muốn thà Đức giữ trạng thái chia cắt.

Mao Chủ tịch: (gật đầu) Như vậy không tốt.

Kít-sinh-gơ: Nhưng họ có thể thống nhất lại trên cơ sở dân tộc, nước Đông Tây Đức.

Mao Chủ tịch: Đúng vậy, chúng ta tán thành thống nhất trở lại.

Kít-sinh-gơ: Vậy phụ thuộc vào ai.

Mao Chủ tịch: Tây Đức có 50 triệu dân, còn Đông Đức chỉ có 18 triệu dân.

Kít-sinh-gơ: Về mặt trang bị, Tây Đức có chất lượng tốt nhất.

Mao Chủ tịch: Nhưng thống nhất lại nước Đức hiện nay sẽ không tạo ra mối nguy hiểm.

Kít-sinh-gơ: Chúng tôi tán thành thống nhất nước Đức nhưng nó sẽ lập tức gặp những trở ngại của Liên Xô về mặt quân sự. Song Mỹ ủng hộ sự thống nhất trớ lại của nước Đức .

Mao Chủ tịch: Chúng tôi ủng hộ việc này, các Ngài và chúng tôi.

Kít-sinh-gơ: Chúng tôi không sợ một nước Đức thống nhất, nhưng trước khi thống nhất, lực lượng của Liên Xô ở châu Âu phải được khẳng định sẽ bị yếu đi.

Mao Chủ tịch: Nếu không xảy ra chiến tranh, Liên Xô không thể bị yếu đi.

Kít-sinh-gơ: Đúng vậy, song chúng ta chọn cho nó một thời cơ thích hợp là rất quan trọng. Trong thời kỳ của vụ Oa-tơ-ghết, chúng tôi không có thời gian lo về vấn đề này. Đó chính là một sự kiện thứ yếu bị một lũ người có tầm nhìn thiển cận diễn thành một vở bi kịch dân tộc và quốc tế Tổng thống Ních-xơn là một vị Tổng thống tốt (Mao Trạch Đông gật đầu khẳng định), tôi vẫn giữ mối liên hệ thường xuyên với ông ta.

[SaoVang]

Mao Chủ tịch: Xin chuyển lời thăm hỏi của tôi đến Ních-xơn.

Kít-sinh-gơ: Về nước tôi sẽ gọi điện ngay

Mao Chủ tịch: Vậy đầu tiên xin chuyển lời thăm hỏi của tôi đến Tổng thống Pho, sau đó mới chuyển lời hỏi thăm của tôi đến Ngài Ních-xơn.

Kít-sinh-gơ: Tôi rất vui lòng chuyển lời thăm hỏi đến hai người.

Mao Chủ tịch: Ngài quá bận.

Kít-sinh-gơ: Ngài cho rằng hành trình của tôi dài quá hay sao?

Mao Chủ tịch: Vừa nãy tôi nói Ngài quá bận, nếu không bận như vậy, thì xem ra Ngài không phát huy được tác dụng. Ngài không thể không bận. Khi mưa gió tới thì con chim én luôn bận rộn.

Kít-sinh-gơ: Muốn hoàn toàn lĩnh hội hàm ý sâu sắc của câu nói này tôi phải mất vài ngày.

Mao Chủ tịch: Thế giới này không yên tĩnh, một cơn bão tố, mưa gió sẽ ập tới. Khi mưa gió sắp tới, con chim én luôn bận rộn.

Phiên dịch Đường: Ngài hỏi tôi con "chim én" tiếng Anh là gì, "chim sẻ" là gì. Tôi nói đó là hai loại chim khác nhau.

Kít-sinh-gơ: Đúng vậy, song tôi hy vọng tác động của tôi đối với bão tố phải lớn hơn so với tác động của chim én đối với mưa gió.

Mao Chủ tịch: Cho mưa gió đến chậm lại là có khả năng, nhưng muốn ngăn chặn nó là khó khăn.

Kít-sinh-gơ: Song khi bão ập đến, liệu có tìm được một tình thế tốt nhất để đối phó với bão hay không là điều rất quan trọng, đó là chuyện thường tình. Chúng tôi tán đồng quan điểm của Ngài cho rằng mưa gió sắp tới hoặc có thể sẽ tới, chúng ta cố gắng điều chỉnh bản thân trong tình thế tốt nhất, song không phải là né tránh mà là chiến thắng nó.

Mao Chủ tịch: Tinh thần Dunkerque (tinh thần quyết không đầu hàng khi gặp nguy hiểm).

Kít-sinh-gơ: Không phải vì chúng tôi.

Mao Chủ tịch: Điều đó không đáng tin cậy. Các Ngài cũng hiểu rõ, đối với các Ngài hiện nay đó không phải là tình hình thật.

Kít-sinh-gơ: Trong tương lai, đối với chúng tôi đó sẽ là tình hình thật.

Mao Chủ tịch: Điều đó không đáng tin cậy. Một phóng viên quân sự của "Thời báo Niu-oóc" đã xuất bản một cuốn sách vào tháng 8.

Kít-sinh-gơ: ông ta là ai?

Phiên dịch Đường : (sau khi mấy người Trung Quốc trao đổi với nhau) Chúng tôi sẽ về tra tư liệu và sau đó báo cáo cho các Ngài.

Mao Chủ tịch: Ngài cho rằng 300 nghìn quân Mỹ đóng tại châu Âu có thể chống lại cuộc tấn công của Liên Xô hay sao?

Kít-sinh-gơ: Lực lượng yếu kém ở châu Âu không phải là quân đội Mỹ, mà là quân đội của các nước châu Âu. Tôi cho rằng chúng tôi có vũ khí, hạt nhân, chúng tôi có thể chống lại tấn công của Liên Xô.