Lịch sử Quân sự Việt Nam
Tin tức: Lịch sử quân sự Việt Nam
 
*
Chào Khách. Bạn có thể đăng nhập hoặc đăng ký. 03 Tháng Mười Một, 2026, 01:20:01 am


Đăng nhập với Tên truy nhập, Mật khẩu và thời gian tự động thoát


Trang: « 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 »   Xuống
  In  
Tác giả Chủ đề: Lịch sử phát triển súng đạn - Buổi sớm mai  (Đọc 257765 lần)
0 Thành viên và 1 Khách đang xem chủ đề.
huyphuc1981_nb
Thành viên
*
Bài viết: 788



« Trả lời #90 vào lúc: 04 Tháng Năm, 2008, 01:30:30 am »

Nội chiến Mỹ, con tầu khét tiếng của dân Miền Nam, nó hoạt động như một tầu tuần dương, chuyên đi săn tầu vận tải.

http://www.history.navy.mil/photos/sh-us-cs/csa-sh/csash-ag/alabama.htm
http://www.history.navy.mil/photos/events/civilwar/cw-cru/kear-ala.htm


Thuyền trưởng Raphael Semmes, đứng dựa vào khẩu pháo bắn đạn 110 pounder, chuyến thăm Capetown, 1863. Đằng sau là thủy thủ trưởng executive officer, First Lieutenant John M. Kell.


Tử chiến, "hãy bắn hạ cờ địch". Sau đó, CSS Alabama bị USS Kearsarge bắn chìm.


USS Kearsarge có hai khẩu pháo "XI-inch Dahlgren shell gun" đặt trên giá quay, nay vẫn còn trong bảo tàng tại Chatham Annex, Williamsburg, Virginia. Trong ảnh là chủ hãng J. R. Wheeler và kỹ sư S. L. Smith.
http://www.cwartillery.org/afamgun.html



 
« Sửa lần cuối: 04 Tháng Năm, 2008, 02:03:09 am gửi bởi huyphuc1981_nb » Logged

Ờ, ừ, thì ký.
huyphuc1981_nb
Thành viên
*
Bài viết: 788



« Trả lời #91 vào lúc: 04 Tháng Năm, 2008, 02:12:45 am »

Đây là tầu hiện đại, có cả máy hơi nước và bọc thép, nhưng lại dùng loại súng cổ cuối cùng.

Các Thiết Giáp Hạm là phát minh Thụy Điển được thực hiện tại Mỹ, được quân Miền Bắc dùng đầu tiên trong Nội Chiến Mỹ. Chiếc USS Monitor được dóng bởi một công trình sư Thụy Điển. Đặc trưng của nó là tháp pháo quay, bọc thép, chứ không tầu gỗ trần trụi.

Những Thiết Giáp Hạm đầu tiên chất lượng không được tốt lắm nhưng chiến kết quả rất tốt, mở đầu 90 năm thời đại Thiết Giáp Hạm. Trận chiến đầu tiên là USS Monitor vs CSS Virginia, 9 tháng 3 năm 1862, trận chiến lịch sử diễn ra dưới sự chứng kiến của đông đảo người xem trên bờ. USS Monitor trúng một viên đạn làm mù thuyển trưởng, kẹt súng và rút lui. Nhưng CSS Virginia sau đó không chữa được và hủy.

USS Monitor bên phải. Nó quá nhỏ và sau đó bị bão đánh chìm.
http://www.history.navy.mil/photos/sh-usn/usnsh-m/monitor.htm

« Sửa lần cuối: 04 Tháng Năm, 2008, 02:33:20 am gửi bởi huyphuc1981_nb » Logged

Ờ, ừ, thì ký.
huyphuc1981_nb
Thành viên
*
Bài viết: 788



« Trả lời #92 vào lúc: 04 Tháng Năm, 2008, 02:32:31 am »

Nhà Thiết kế Thụy Điển mở đầu thời đại mới.

John Ericsson (1803-1889), một sỹ quan Thụy Điển, sau làm ở Anh, rồi di cư sang Mỹ. John Ericsson là một công trình sư vĩ đại đã phát minh ra Thiết giáp hạm BattleShip, thống trị trên biển cả 90 năm. Ban đầu là những tầu buồm lai hơi nước, có pháo quay mang pháo lớn như USS Princeton-1843. USS Monitor đã phát triển hình dáng như một Thiết Giáp Hạm thật sự.
Bọn Mỹ ngu si ngày nay thường coi cái gì hay ho cũng là của chúng, rất ngại nhắc đến chiện một đặc sản Mỹ này lại có nguồn gốc Thụy Điển, thế là cái lũ mọi ấy lờ tịt đi chiện John Ericsson đã phát minh ra Thiết Giáp Hạm.
http://www.history.navy.mil/photos/pers-us/uspers-e/j-ericsn.htm

USS Monitor 987 tấn, đóng ở New York thiết kế của John Ericsson. Tầu mang pháo Dahlgren 11 inch (279mm) do nhà thiết kế pháo nổi tiếng của Mỹ  John Adolphus Bernard Dahlgren thiết kế, cha ông là Bernhard Ulrik Dahlgrenm, nhà buôn và đại diện lãnh sự Thụy Điển. John Adolphus Bernard Dahlgren là nhà thiết kế Hải Pháo Paixhans danh tiếng thời này. Khẩu pháo của USS Monitor vẫn nạp đạn miện nòng, nòng trơn, đúc, gang nhưng đã có chỉnh tầm bằng vít me lớn.

USS Monitor là tầu gỗ bọc thép dầy, động cơ hơi nước, tháp pháo hình trụ tròn xoay quay tròn được, tháp pháo đặt giữa thân tầu, trong có 2 khẩu.

Đặc trưng, nhược điểm, và thời kỳ trung gian
Đặc trưng cơ bản của Thiết Giáp Hạm Battleship là tập trung số lượng lớn pháo mạn bé thành một vài khẩu, số lượng nhỏ như kích thước lớn, đặt trên tháp pháo quay giữa thân tầu. CSS Virginia là chiếc Ship of the line lạc hậu cuối cùng được thiết kế, và dĩ nhiên bị nhà cách mạng tiền phong USS Monitor đánh đổ.

Tuy vậy, tầm bắn của pháo thuốc nổ đen còn rất còi và hai chú chỉ giã nhau ở tầm vài chục mét đến 1-2 trăm mét. Nhà cách mạng tiên phong USS Monitor cũng có thiết kế chứa quá nhiều nhược điểm, ví dụ, nó dễ dàng bị bão đánh chìm và ngỏm củ tỏi ngày 31/12/1862 vì lý do đó, kết thúc cuộc đời đầy ý nghĩa và ngắn ngủi.

Nhược điểm cố hữu của Thiết Giáp Hạm là quá chuyên nghiệp diệt tầu và chả làm được cái giề ngoài chiện đó, ví như, bắn phá hỗ trợ bờ biển, chở quân... đều không thể đóng góp đáng kể. Giá của chúng lại rất đắt và do đó, duy trì một đội tầu "vô dụng" mà đắt đỏ là một gánh nặng lớn.

USS Monitor mở đầu cho một loại các chiến hạm trung gian giữa "Thời Đại Tầu Buồm" và "Thời Đại Súng Lớn" của BattleShip-Thiết Giáp Hạm. Bằng trận đánh với CSS Virginia, USS Monitor mang "Hải Pháo Paixhans" kết thúc dứt điểm thời đại của "Ship of the line" mang "Thần Cơ", mở đầu thời đại của các Thiết Giáp Hạm.
Tuy vậy, máy còn yếu, vỏ còn mỏng do thiếu thép và đặc biệt vẫn dùng pháo nhồi thuốc nổ đen cả trong liều phóng lẫn trái phá, các tầu loại USS Monitor chỉ là trung gian. Đến đầu Thế Kỷ 20, khi các điều kiện đã hội đủ, các "All Big" mới là các Thiết giáp hạm BattleShip thật sự. Anh-Mỹ hay nhận vơ chiến hạm đầu tiên được hạ thủy theo hướng đó là chiếc HMS Dreadnought năm 1905, mở đầu "thời kỳ Dreadnought", nhưng BattleShip thật sự đã ra đời từ lâu, từ USS Monitor còn công thiết kế pháo hiện đại lớn nhất lại từ Đức.

Tên
Cái tên Thiết Giáp Hạm được dùng trong nước ta cũng bừn cừi, điều này thì những thằng ngu si mod ở Wiki quá dốt nát để hiểu. Có điều ngọng hay nói, dốt hay khoe chữ, nên chúng sửa cái định nghĩa Thiết Giáp Hạm của tớ loạn tùng bậy lên, và thế là BattleShip=Ship of the line, Thiết Giáp Hạm=tầu buồm, thậm chí tầu buồm còn là Capital Ship, tầu trung tâm nhóm tác chiến và bằng tầu sân bay luôn thể. Rồi chũng tổ chức nhứng trận cãi vã dài dằng dặc theo đúng chiến thuật của những thằng ngụy già rỗi hơi để bảo vệ bằng được cái "thông thái" của chúng. Tớ dần thấy cái đám ngu si ấy nó thối quá nên không đi lại gì với chúng nữa. Chính ra, BattleShip tiếng Tầu Nhật Hàn dùng đúng hơn là "Chiến Hạm"-战舰, tầu chiến đấu đối kháng. Nhưng Chiến Hạm ở ta lại dùng với nghĩa khác, là "tầu có vũ trang" nói chung.

Nga+Liên Xô là nước không đóng Thiết Giáp Hạm, đó là một điều đúng đắn, còn tại sao Nga đùng thì đó là thời kỳ súng hiện đại, chúng ta bàn sau. Một số tầu chiến của nước mẹ đại Phú sang đến ta như Bretagne, cũng như Chiến hạm Rạng Đông của Nga đã đến ta, là các battlecruiser, tầu tuần dương thì nhỏ hơn tầu chiến đấu và chuyên đi bắt tầu buôn hay làm những nhiệm vụ chiến đấu với tầu yếu. Các battlecruiser còn có thể gọi là "Tầu Tuần Dương Thiết Giáp"-Armored cruiser, gọi tắt là Thiết Giáp. BattleCruiser lại trông rất giống BattleShip cả về hình dáng và nhiệm vụ (diệt tầu) và nhiều người nhầm như vậy, cái khác nhau là độ mạnh yếu thì bọn nhà văn thơ báo hơi ít chữ nghĩa để phân biệt. Dùng quen thì sai thành đúng.

Tầu thì sai kiểu khác, trước đây, nó sắm hai cái Kỳ Hạm của Bắc Dương Thuỷ Sư là Định Viễn và Trấn Viễn, đây là các "tầu gỗ bọc thép", IronClad. Nhưng nịnh Từ Hy nên gọi là Thiết Giáp Hạm cho oách, mặc dù đúng nghĩa IronClad là Trang Thiết Hạm 装铁舰, trang khác với giáp ở đây cũng chỉ ở mức độ, bọn văn sỹ đã ngu si, mà lại là nịnh thần thì càng si ngu. Bọn ngu si hiện đại bên Tầu thường chửi Từ Hy lấy xiền mua Hạm Đội đi xây vườn Viên Minh, chúng nó ngu si từ đó đến ngày nay. Mua Định Viễn, Trấn Viễn thì cũng như là xây vườn Viên Minh, đều chẳng có tác dụng gì về quân sự cả, trong khi đó xây vườn Viên Minh đẹp đẽ đáng yêu biết bao, mà lộc rơi vãi lại vào nhà thầu trong nước, chứ không thất thoát ra ngoài. Ngày nay, Tầu hiểu biết chút thì chúng gọi Định Viễn-Trấn Viễn rất đúng, nhưng cũng như tiếng Việt, wiki Tầu được lái bởi những thằng Tầu không ở đất Tầu bởi những mục tiêu đê tiện, những thằng đang bập bẹ học tiếng Tầu và cũng rất đặc trưng bời dốt hay khoe chữ. Phần Thiết Giáp Hạm trong đấy cũng lanh tan bành tầu buồm là tầu sân bay, còn hơn cả tiếng Việt. Cái đống rác thối ấy nó vốn thế.

http://www.history.navy.mil/photos/events/civilwar/n-at-cst/hr-james/9mar62.htm
http://www.history.navy.mil/photos/sh-usn/usnsh-m/monitor.htm



Vết đạn lỗ chỗ sau trận chiến.
« Sửa lần cuối: 04 Tháng Năm, 2008, 07:50:22 pm gửi bởi huyphuc1981_nb » Logged

Ờ, ừ, thì ký.
huyphuc1981_nb
Thành viên
*
Bài viết: 788



« Trả lời #93 vào lúc: 04 Tháng Năm, 2008, 02:52:37 am »

Đây là pháo trên USS Monitor và USS Kearsarge (chiếc đã bắn chìm CSS Alabama).

Dahlgren là nhà thiết kế pháo lớn người Mỹ gốc Thụy Điển. Ông sống trong thời Hải Pháo Paixhans. Các mẫu pháo của ông xuát phát từ những khẩu đơn giản chỉ có giá cổ như Thần Cơ, rồi có hãm chỉ tầm bằng trục vít me, rồi nòng xoắn. Lúc này, phần lớn pháo vẫn làm bằng gang và công nghệ đúc, nhưng cũng bắt đầu ứng dụng rộng thép và khoan.
http://www.cwartillery.org/ve/dahlgrens.html
http://civilwartalk.com/Siege_and_Seacoast_Artillery/p2_articleid/129

Khẩu này 11 inch, 1856, dài tổng 159,7inch (4056mm), nòng nặng 16000pounds (khoảng 7 tấn rưỡi), tổng số đã sản xuất 550 tại Alger; Builders; Fort Pitt; Hinkley, Williams & Co.; Portland Locomotive Works; Seyfert, McManus & Co.; Trenton Iron Works; West Point; Có cả kiểu nòng có và không có gờ nòng.

Pháo có hãm chỉnh tầm vít me. Đuôi nòng pháo đúc thêm một cục lồi ra, trong đó ta rô lỗ vặn vít me lớn, đầy vít me bắt vào ổ quay trên giá pháo. Giá xe của pháo như pháo Thần Cơ, có khác ở chỗ làm bằng gang đúc lắp ghép. Khi đặt trên tầu cổ như USS Kearsarge, giá pháo được đặt trên "mâm pháo" quay được, đây là lần đầu tiên người ta thiết kế và ứng dụng "mâm pháo", nhờ nó, pháo mạn tầu được thay bằng pháo đặt giữa tầu.

Dahlgren chia pháo của ông thành nhóm ngắn và nhóm dài, khẩu này thuộc nhóm dài. Nòng trơn, gang, đúc, bắn đạn cầu, có hãm tầm vít me đứng bằng thép tiện. Pháo bắn được đạn trái phá (shell gun), phân biệt với loại pháo cùng thời chỉ bắn đạn đặc (solid gun), có động năng đầu đạn rất mạnh. CSS Alabama lộn nhào bởi một viên đạn đặc. Một số pháo của Dahlgren có nòng ngắn, rất gù, nhồi rất nhiều , gia tốc lớn chỉ bắn đạn đặc.

Tầm bắn khẩu này khoàng gần 2 dặm (cỡ 3km), nhưng "tầm bắn hiệu quả", nói theo cách ngày nay, rất thấp, thường chỉ chiến ở 100-200 mét. Những lý do chính ảnh hưởng đến tầm là độ chính xác kém bởi đạn cầu đúc, nòng đúc ngắn...

Anh em với khẩu này là khẩu 10inch bắn trái phá nòng nặng 12500 P, có tên " X-inch Dahlgren shell gun ". Khẩu nữa là "X-inch Dahlgren solid shot gun" nòng nặng 16500p, bắn đạn đặc rất mạnh.




Cũng như tất cả các pháo kiểu Paixhans khác, các pháo của  Dahlgren chủ yếu phục vụ trên tầu và pháo đài ven biển. Tuy nhiên, có một số khẩu cũng trong những yêu cầu khác. Khẩu lớn nhất mà ông thiết kế là 20 inch (508mm), dài ngoài nòng 216 inch (5480mm), nòng nặng 97300 pounds (44,2 tấn). 4 khẩu được chế tại Fort Pitt Foundry trong những năm 1864-67, một khẩu được Pêru chấp nhận trang bị làm pháo mặt đất, bị Chilê chiếm giữ trong chiến tranh "Guerra del Pacifico" (1879-1884), 3 khẩu còn lại thất nghiệp và bị bán sắt vụn.

« Sửa lần cuối: 05 Tháng Năm, 2008, 11:09:21 am gửi bởi huyphuc1981_nb » Logged

Ờ, ừ, thì ký.
huyphuc1981_nb
Thành viên
*
Bài viết: 788



« Trả lời #94 vào lúc: 04 Tháng Năm, 2008, 04:27:34 am »

http://www.history.navy.mil/photos/pers-us/uspers-e/j-ericsn.htm

Lạc hậu hơn John Ericsson, nhiều kiểu tầu đối kháng diệt tầu được thiết kế, như bản tân cổ giao duyên CSS Virginia (1862-1862).

Thực chất, đây là chiếc tầu có bố trí rất giống "Ship of the line", nhưng lại được thiết kế để đối kháng tay bo, hoạt động độc lập, chứ không ở trong "Line". Tầu có lực lượng chính vẫn là pháo mạn, nhưng có thêm các pháo giữa tầu trực chỉ trước và sau. Pháo tầu cố định hướng và chỉ chỉnh được tầm, ngắm pháo bằng chỉnh hướng tầu. Có 11 Hải Pháo Paixhans, 4 mỗi mạn, 2 đuôi, 1 đầu. Thực tế chứng minh 11 pháo kiểu nay bắn không dữ bằng 2 khẩu của USS Monitor vì thiếu giá quay.
Tầu thuộc loại tầu gỗ bọc thép, phần lớn thân tầu chìm trong nước, có mũi đâm nhau. Phần trên tầu được phủ một lớp gỗ dầy 60 cm hình mái nhà, ngoài có lớp thép dầy 10cm.

CSS Virginia dược đóng tại Norfolk Navy Yard, chiến 2 trận là hết đời. Trận đầu tiên, nó đâm, bắn làm chìm và hỏng sà lúp vũ trang Cumberland và tầu frigate Congress. Nó gây một cơn hoảng sợ lớn trong các nghị viên Miền Bắc, như một thứ vũ khí bất khả đánh bại. Thế nhưng trận sau bị USS Monitor của John Ericsson chơi 9/3/1862. Sau khi sửa tạm, thàng 4-5 tầu quay lại vị trí này, sau đó bị quân Miền Nam bỏ lại.


http://www.history.navy.mil/photos/sh-us-cs/csa-sh/csash-sz/virginia.htm
http://vi.wikipedia.org/wiki/H%C3%ACnh:Mariners_Museum_2007_015a.jpg







Sơ đồ hai con tầu.
« Sửa lần cuối: 04 Tháng Năm, 2008, 10:48:45 am gửi bởi huyphuc1981_nb » Logged

Ờ, ừ, thì ký.
huyphuc1981_nb
Thành viên
*
Bài viết: 788



« Trả lời #95 vào lúc: 04 Tháng Năm, 2008, 04:55:54 am »

Quên, chưa mô tả Ship of the line, đây là các tầu sát thủ của thời đại tầu buồm.

Lên ngôi và lý do lên ngôi.
Khoảng cuối Thế Kỷ 18 và đầu Thế Kỷ 19, tầu chiến đã dùng pháo thần cơ làm vũ khí chính. Như đã nói, cuối Thế Kỷ 18, Pháp, Tây Bán Nhà, Anh đua nhau phát triển súng pháo cho tầu chiến, đó là các pháo thần cơ bắn đạn đặc động năng rất mạnh. Phim phò ngày nay dựng lại các trận đại chiến trái phá cứ là nổ tưng bừng, ngu mà ra. Trong khi đó Nga phát triển cối nhẹ và lựu pháo cho Lục Quân. Sự phát triển súng Thần Cơ cuối cùng cho ra Hải Pháo Paixhans, làm thay đổi cấu trúc tầu chiến. Tuy nhiên, chúng ta lùi lại trước 182x, thời của Thần Cơ. Quay lại vì quên chưa mô tả Ship of the line.
Ship of the line là loại tầu buồm nhiều tầng, lên ngôi thay thế "man of war" chèo tay do súng xuất hiện, tầu buồm chở nặng mang được nhiều súng thần cơ ưu thế hơn.
http://www.quansuvn.net/index.php?topic=544.msg6668#msg6668

Do tầm bắn thấp (chỉ vài trăm mét), gỗ không làm được tầu to chở pháo to, nên người ta phải đóng nhiều tầu, mỗi tầu mang nhiều pháo, chiều ngang trận đánh phát triển hơn là khoảng cách hai bên, tạo thành chiến tuyến "line of battle". Ship of the line chính là các tầu ở tiền duyên, chở pháo, tầu chiến đấu chủ lực. Pháo không có chỉnh hướng, được gắn chặt vào tầu, tất cả các pháo trên một mạn đều cùng hướng. Giá pháo chính là thân tầu. Thuyền trưởng ra lệnh cho tầu quay mạn về phía địch, khi đã đạt "đường ngắm", tức mạn chĩa vào địch, thuyền trưởng hô bắn. Rồi thì lại quay mạn khác trong khi mạn này nạp đạn.

Để tập trung hỏa lực, người ta làm rất nhiều pháo cho tầu, bằng 2-3-4 tầng, hàng trăm pháo chĩa qua lỗ châu mai mạn. Pháo thần cơ có bánh xe, khi bắn, pháo lùi lại, pháo thủ nạp đạn rồi lại đẩy lên trước. Người ta thường đánh giá thứ bậc tầu theo số pháo (không tính súng trường và cả loại pháo nhẹ như Carronade).

Các đặc trưng.
Các Ship of the line chuyên bắn đạn đặc nên nhiều thiếu sót, ngoài việc diệt tầu chiến mạnh của địch ra thì nó chẳng làm được gì. Người Anh chia ra 6 hạng tầu to, dưới 6 loại đó là "sà lúp vũ trang". Ship of the line đứng đầu trong 6 hạng, dưới đó là các Tầu hạng 2, Tầu hạng 3..., Tầu hạng 6.
Một loại tầu bé hơn Ship of the line, tuần tiễu, bắn đạn trái phá, đa năng hơn, hoạt động độc lập hơn. Khi Ship of the line tiến thành các Thiết Giáp Hạm BattleShip thì cái tầu tuần tiễu bắn trái phá trên phát triển thành các Tuần dương hạm Cruise. Chúng có khả năng "viễn dương" còn tốt hơn cả đại ca Ship of the line vốn nặng nề.
Loại Tầu Frai-ghết (frigate) thứ 3, cũng mang lựu pháo, hay dùng bắn hỗ trợ đất liền như pháo hạm, thường chiến đấu cùng Ship of the line trong đội hình.
Lúc đó, các tầu như "tầu buôn vũ trang", tầu "viễn dương" chuyên độc lập đi xa... cũng như các tầu tuần tiễu, đều mang lựu pháo đa năng. Chúng làm được nhiều việc hơn là võ sỹ chuyên nghiệp.

Khác biệt cơ bản nhất của Ship of the line và BattleShip ở chỗ, Ship of the line chiến đấu trong đội hình dàng ngang (line) của các tầu giống nó. Trong tiếng Tầu, BattleShip là Chiến Hạm 战舰, còn Ship of the line là Chiến liệt hạm 战列舰, "Liệt"-列 là dàn ngang, rất dễ nhầm có liệt thành không liệt. BattleShip, hay gọi là Thiết Giáp Hạm là tầu chủ lực của một hạm đội, tầu trung tâm của một nhóm tác chiến tác chiến độc lập (CapitalShip). Thép đóng được tầu to pháo to, nên cả nước chỉ cần 1-2 cùng lắm đến vài ba tầu, không cần cả đàn.

Ngày đó, việc chỉ huy hạm đội thực hiện bằng các cờ hiệu treo trên cột buồm, các cờ hiệu theo quy định tạo thành một câu nói nào đó. Từ "Kỳ hạm" được dùng như tầu chỉ huy hạm đội từ đó.

Bùn cừi bò, trước đây mình viết bài "thiết giáp hạm" trong wiki, có nói đến điều này. Nhưng mà mấy thằng mod ở đó cực kỳ ngu, mà thằng nào cũng thích thể hiện, cái đọan có liệt và không có liệt chúng  không biết, nhưng trích ra múa, sửa của mình.... thành ra Iowa class là tầu buồm. Mình chửi cho trận, chúng hè nhau mở một trận cãi tưng bừng. Nghe chúng nói ngu si quá, thế là từ đó tớ cạch.

Trận đánh Trafalgar, kẻ thắng cũng như kẻ thua đều có thiết kế tầu nhục nhã.
Đến đầu thế Kỷ 19 thì Anh, Tây Bán Nhà, Pháp có những hạm đội Ship of the line to tướng. Tuy nhiên, cũng như thiết giáp hạm sau này, các Ship of the line được đóng phục vụ lợi ích của các nhà thầu quân sự, chứ tác dụng chả bao nhiêu. Trận đánh lớn nhất của Ship of the line trong Thế Kỷ 19 là trận đánh Trafalgar 1805, Đô Đốc Anh Horatio Nelson chỉ huy quân Anh giành thắng, là một điếm nhục lớn nhất Thế Kỷ của Ship of the line. Lúc này, Ship of the line còn "chuẩn", chứ cái điếm nhục "USS Monitor vs CSS Virginia, 9 tháng 3 năm 1862" là Ship of the line cải biên rồi.
Liên Quân Pháp-Tây Bán Nhà dàn đội hình cánh cung, Horatio Nelson mang rất nhiều vũ khí bộ binh, chỉ huy hạm đội lao thằng vào cánh cung, đi ngoằn nghèo. Đi như vậy vì vừa đi vừa ngắm bắn sang hai bên (ngắm bằng hướng tầu). Hạm đội Anh xông thằng vào, ném mịe nó pháo phiếc, giáp lá cà. Thế là Horatio Nelson chứng minh rằng, Ship of the line lắm pháo vứt đi, cứ chiến kiểu ram (húc tầu) thời La Mã rồi nhảy lên giáp lá cả là thắng địch đông gấp bội, tức là Ship of the line không bằng 1/2 ram cổ Huh?? nghịch lý!!!!!. Ở đây liên quân chủ quan nên thiếu đồ giáp lá cà, thua sạch.
Horatio Nelson dùng 27 Ship of the line thắng 33 tầu Tây-Phú. Tầu liên quân mất chủ yếu do bị bắt (21 chiếc) !!!!!!!!  Vì chủ yếu là trận chiến giáp lá cà !!!!!! Mịe, nếy các tầu chèo tay La Mã Hy Lạp mà sống lại thì có lẽ chúng còn đại thắng to hơn nữa, vì tốc độ cao. Ngoài các Ship of the line, hai bên còn rất nhiều tầu khác hạng 2-3... trợ chiến.

Cũng giống như Thiết Giáp Hạm thời kỳ khổng lồ sau 1936 đến Thế Chiến II, Tầu Tiền Tuyến Ship of the line đầu Thế Kỷ 19 được đóng chủ yếu làm giầu cho những nhà thầu quân sự. Cuộc chiến của nó là cuộc chiến trên bàn trao đổi của các nhà thầu, chứ nó không được chế tạo vì mục đích chiến tranh !!!!!! Một sự mất dậy khốn nạn nhất của Quân Sự, cứ một trăm đồng tiền công quỹ mất đi cùng với cả ngàn vạn mạng lính, đổi lấy được 1-2 đồng lãi của các chủ thầu. Một "line ngang" quá dài nhiều chục km trong khi "tầm bắn hiệu quả" chỉ 100-200 mét dĩ nhiên là dễ bị một "line dọc" chọc thủng và áp sát giáp lá cà, khi đó, mỗi tầu trên "line ngang" đã bị chọc sẽ phải đối phó với nhiều tầu trên "line dọc" chọc thủng nó, nếu như ban đầu hai bên quân bình. Thế là "line ngang" khi đó trở thành một chiến thuật ngu ngốc ở mức kinh điển, khi bản chất của mọi loại chiến thuật là tập trung quân mạnh hơn ở điểm giao chiến. Chuyện dễ hiểu như vậy nhưng lũ thầu quân sự đã bịt mắt tất cả lũ Quít Sờ Toọc thối rữa và lớp người cách mạng mới nổi còn chưa biết hết những "công nghệ hậu trường" của đám trung thượng lưu.

Chiến Thuật ở đây rõ ràng không chỉ là cách đánh một trận chiến, nó bao gồm cả cấu tạo, thiết kế, hình dáng, kích thước... của các tầu tiền duyên chủ lực của Hạm Đội, được đóng trong nhiều chục năm. Những chiếc Ship of the line nặng nề không thể giáp lá cà mạnh được !!!!!  Grin Grin Grin Grin trong khi đó đội hình hàng ngang dài hàng chục km lại không bắn được. Grin Grin Grin Grin Và muốn tạo ra hạm đội mạnh chỉ có cách..... thay hết bằng tầu chèo tay Hy-La. Grin Grin Grin Grin Grin Grin Grin. Đây là thiết kế của các nhà thầu ngu si về quân sự nhưng mạnh mẽ khi kiếm xiền công quỹ, họ nhồi mãi thật nhiều pháo vào tầu trong khi cả chục đời nhà họ không ai biết bắn pháo thế nào. Một trào lưu diễn ra trên khắp Tây Âu và còn đang diễn ra ngày nay, động lực của vô khối cuộc chiến.

50 năm sau thất bại khốn khổ này của Ship of the line, giữa Thế Kỷ 19, người ta vưỡn cho ra đời những con kỳ đà biển, kể cả có động cơ hơi nước hỗ trợ buồm. Điều này ngốn không biết bao nhiêu công quỹ mà hơn 90% số đó ném xuống biển, số còn lại chui vào túi các nhà thầu. Trong khi đó, các tầu chiến nhỏ hơn như các Fraigate, Tuần Dương, pháo hạm GunShip bắn trái phá hỗ trợ trên bờ rất thiếu.

Trận đánh biến Anh trở thành bá chủ trên biển hơn 1 Thế Kỷ liền.

HMS Victory.
HMS Victory của Horatio Nelson chụp năm 1884. Đây là tầu chỉ huy hạm đội ngày đó, tầu có nhiều cờ hiệu nên gọi là "FlagShip" (Kỳ hạm), từ này còn được dùng với nghĩa "chỉ huy hạm đội", "soái hạm" cho đến nay. Tầu thuộc loại Ship of the line hạng nhất. Ngày nay, Tầu vẫn còn trong Quân Xưởng Portsmouth để làm bảo tàng, nới cách đây 250 năm nó được đóng. Theo HP, nó là một tượng đài chiến thắng vĩ đại của các món thầu đã đánh bại các hạm đội của Anh Pháp, Tây Ban Nha.  Grin Grin Grin
Tầu được đóng từ 1759 đến 1765, hạ thủy thàng 7 năm 1759, hoàn thành  ngày kỷ niệm chiến thắng Điện Biên Phủ 7/5/1765, 1778 tầu đi vào phục vụ. Vào ngày diễn ra Trận Trafalgar, tầu có 4 tầng pháo và một tầm tháp phụ, trang bị như sau:
Boong pháo dưới cùng: 30 khẩu 2,75 tấn pháo nòng dài Blomefield 32 pounders (15 kg)
Boong pháo giữa: 28 khẩu 2,5 tấn pháo nòng dài 24 pounders (11 kg)
Boong pháo tầng 3: 30 khẩu 1,7 tấn pháo nòng ngắn 12 pounders (5 kg)
Boong pháo tầng 4: 12 khẩu 1,7 tấn pháo nòng ngắn 12 pounders (5 kg)
Sân thượng: 2 khẩu pháo nòng trung bình 12  pounders (5 kg), 2 khẩu 68 pounder (31 kg)(Carronade, loại hải pháo bắn gần ngắn nòng).
Thủy thủ có "Điểu Đầu Thương" (Hỏa mai mồi đá lửa), không rõ cạc bin hay súng trường.
Tầu có 850 mạng, choáng nước 3500 tấn, dài 69,3 mét và sâu 6,6 mét.

Về tốc độ: 250 năm nay, bọn nhà thầu ngu hóa vẫn thường nhồi sọ vào đầu các chú thộn về tốc độ 8 đến 9 knots (15 đến 17 km/h), chú thích thêm là tối đa. Kỳ thật !!!!!, tầu có 5440 m2 buồm, mỗi mét rưỡi vuông buồm phải kéo một tấn trọng tải !!!!!. Khéo phải gió cấp 1000km/h thổi đều trong 10 ngày tầu mới đạt cái tốc độ tối đa nói trên. Dễ dàng thấy rằng, trong điều kiện gió thồi đều mạnh như gió mậu dịch, đi xuôi gió, tầu chỉ đạt 4-5 knot (hải lý/giờ), còn không tầu đi rất chậm như người đi bộ. Kiểu tầu này đi nhanh nhất khi gió thổi hơi xiên. Hình dáng tầu với mặt cắt trung bình 60 m2, tối đa hơn nữa, dài 70 mét, dài/ngang 6 là loại tầu rất bầu bĩnh nặng nề. Đây là điều tệ hại nhất của Ship of the line, nó thật sự là con kỳ đà trên biển.




Trận Trafalgar.
http://en.wikipedia.org/wiki/Image:Trafalgar_aufstellung.jpg



Cuộc chiến nhục nhã của pháo hạm, rõ ràng, những tầu ram chèo tay thời cổ với các chiến binh giáp lá cà ưu thế hơn là tầu mang pháo !!!!!  Grin Grin Grin Grin
Tranh này mô tả Horatio Nelson rời bỏ vị trí chỉ huy hạm đội, "lạnh lùng vung guơm ra sa trường" bằng nghĩa đen hoàn toàn, cảnh ông chỉ huy đánh chiếm sân thượng một tầu Pháp-Tây Ban Nha. Họa sỹ và Đô Đốc Horatio Nelson đều đã nhìn rõ sức mạnh được quân Anh thể hiện. Trong khi đó, dân Quít Sờ Toọc và "Thần dân yêu nước kính nữa hoàng" ở nhà vưỡn đang vỗ ngược về số pháo các loại của siêu pháo hạm Ship of the line.
« Sửa lần cuối: 05 Tháng Năm, 2008, 01:37:31 am gửi bởi huyphuc1981_nb » Logged

Ờ, ừ, thì ký.
huyphuc1981_nb
Thành viên
*
Bài viết: 788



« Trả lời #96 vào lúc: 05 Tháng Năm, 2008, 02:16:30 am »

Trông Người lại khóc với ta.
Từ Thế Kỷ 18-19 người ta đã thành lập những Hội Đồng Khoa Học Pháo Binh, chế ra lắm thứ và thành siêu cường. Còn ta đến nay toàn hội đồng ăn thịt uống rượu nói phét. Không ở đâu mà những thằng vỗ ngực là bác học chỉ chuyên ăn hút tán dóc như ở cái xứ Vịt Ngan này, vịt chúng è cổ ra nuôi chúng nó ăn nhậu phè phỡn, nhậu say rồi lũ đó còn cưỡi đầu cưỡi cổ người ta, rồi lại còn xưng làm thầy !!!!!!! Undecided Undecided Undecided Undecided Undecided. Ở xứ Vịt Ngan đó, nhà phát minh không phải bọn vỗ ngực xưng à bác học mà là toàn nông dân. Cái hồi tớ đi lính, mũ cối dép đúc chỉ dùng được 2-3 hôm, tiền vứt đi như nước, trong khi phải ăn sắn, đấy là thành quả khoa học của Vịt Chúng.

Phương Tây dựa vào danh tiếng của các nhà bác học, nên mới lưu truyền "Hải Pháo Paixhans", mặc dù như trên đã trình bày, đây chỉ là một ý tưởng, cái công của ông "Paixhans" chỉ là vách gỗ trong đạn trái phá và trình độ thiết kế chiều dầy nòng thì...xin lỗi, hơi bị khủng bố, chắc chưa học qua vật lý Cấp II. Tuy nhiên, ở thời đại gang thép đang rẻ đi nhanh chóng thì "thương hiệu Hải Pháo Paixhans" trở thành một lý do để người ta đúc pháo to, và phát triển chóng mặt. Những nhà thiết kế thường lấy vẻ mặt tự hào nói rằng pháo của họ là "Hải Pháo Paixhans", trong khi lẩm bẩm: "mịe, có mỗi cái đệm gỗ cũng làm bộ". Trong số các dặc điểm mà Pháo, Hải Pháo đạt được trong Thế Kỷ 19 thì cái đệm gỗ quá nhỏ và mất đi cũng nhanh chóng. Còn các đặc điểm khác: thép, ngáng và khóa tầm, ngõng và khóa hướng, cắt gọt, nòng khoan, khóa nòng nạp đạn sau, nòng xoắn, thuốc nổ và thuốc phóng viên rắn, đạn dài... rồi pháo nòng dài !!!!!! có lẽ không cần so sánh với cái đệm gỗ. Thế nhưng những khẩu pháo mặc dù không còn cái đệm gỗ vẫn cứ xưng là Pháo Paixhans.

Tuân theo thương hiệu "Hải Pháo Paixhans" thì dễ nhận được những hợp đồng làm nòng pháo lớn !!!!!! cũng nhờ ơn cái trình thiết kế độ dầy cao minh của "Hải Pháo Paixhans". Thật là một thương hiệu nặng khủng bố, đa phần Quít Sờ Toọc và chính khách đều kém trình vũ khí, và đều nghĩ rằng "Hải Pháo Paixhans" là một thứ pháo rất mạnh và rất nhiều gang, thế thôi, không cần biết nó là "pháo bắn đạn xuyên phá", có khẩu nào dù tiên tiến-bắn đạn xuyên phá mạnh như Dã pháo Thế Kỷ 20, mà lại nhẹ, họ cũng... bảo là pháo yếu. Nặng tỷ lệ thuận với sức bắn đạn xuyên phá, đó là thương hiệu "Hải Pháo Paixhans" tồn tại như tiên đề trong đại đa số, điều này tất nhiên được các nhà sản xuất gang thép tung hô vạn tuế và tạo điều kiện phát triển rất mạnh cho ngành công nghiệp trẻ này. Thật là một model thời trang giá trị.

Thật ra thì "Hải Pháo Paixhans" cũng không thọ lâu và dùng rộng. Nhược điểm chính như đã nói, trình độ thiết kế chiều dầy nòng của "Hải Pháo Paixhans" hầu như không có gì. Ông "Paixhans" chỉ làm được loại đạn trái phá không nổ lúc bắn, nhờ thế có thể bắn trái phá với gia tốc mạnh hơn, sơ tốc lớn hơn, làm đạn "xuyên phá" lai cả hai chức năng, trong đó chức năng "xuyên" đủ sức chống chiến hạm. Để bắn gia tốc mạnh thì cần nòng to dầy, nhưng "Hải Pháo Paixhans" với "cối Paixhans" lại thiết kế chiều dầy không tốt và rất nặng.

Người Nga cũng nắm được điều này, họ cải tiến đạn trái phá và hoàn thiện lựu pháo lục quân danh tiếng của họ theo hướng mới, với cách thiết kế chiều dầy nòng phức tạp và đương nhiên nhẹ nhàng hơn nhiều. Người Nga bước vào thời kỳ suy đồi cuối Thế Kỷ 19, bắt đầu trào lưu "thép", "cắt gọt"... thay cho "đồng thau", "gang", "đúc"... muộn hơn phương Tây. Nhưng khi nội chiến Mỹ vẫn dùng chủ yếu là gang đúc thì Nga đã có kha khá lựu pháo thép. Lúc này, Hội Đồng Khoa Học Pháo Binh đã suy đồi theo chính quyền Nga, chỉ còn phần lý thuyết là tiên tiến, còn phần chế tạo thì bị lũ thầu sâu mọt thao túng sau khi tư hữu các công xưởng của Piotr Đại Đế.

Trước đó, nửa đầu Thế Kỷ 19, cuối Thế Kỷ 18, thì Hội Đồng Khoa Học Pháo Binh vẫn thịnh vượng và có kha khá xiền tiến hành những thử nghiệm đi vượt thời đại. Sắp sang đến trang súng pháo hiện đại rồi, chúng ta xem lại vài công trình dang dở đó.

Có lẽ, mở đầu của thời Súng pháo hiện đại cuối Thế Kỷ 19 đầu Thế Kỷ 20, thì phát minh lớn nhất trong vũ khí là các Hội Đồng, điều này là đối lập với Thương Hiệu. Nhưng ta trở lại điều đó sau.
« Sửa lần cuối: 05 Tháng Năm, 2008, 02:18:10 am gửi bởi huyphuc1981_nb » Logged

Ờ, ừ, thì ký.
huyphuc1981_nb
Thành viên
*
Bài viết: 788



« Trả lời #97 vào lúc: 05 Tháng Năm, 2008, 02:51:35 am »

Có Lẽ, một Hội Đồng tương tự đã tồn tại ở Thụy Điển trước chiến tranh với Piotr. Có lẽ Hội Đồng như thế đã làm vũ khí của Thụy Điển đi trước thời đại. Nhưng dân Thụy Điển quá kiệm lời, đó là một đặc tính Quốc hồn Quốc túy của họ và ta không động chạm vào làm giề.  Grin Grin Grin

Người Thụy Điển thuận lợi khi bắt đầu đồ sắt vì có cái mỏ sắt rất tốt, Đức cũng thế. Lúc đó, luyện sắt không cần nhiều thứ gang cốc tốt vì lò bé tẹo, và quan trọng hơn sắt cũng chả cần  Grin Grin Grin Grin... tốt như ngày nay. Cái gọi là sắt chỉ là thứ gang xấu làm ở nhiệt độ thấp.

Ở đây đã thấy một chú khủng bố có sắt hàn, Thế Kỷ 17.
http://www.quansuvn.net/index.php?topic=1307.msg20765#msg20765

Dưới chú đó là khẩu "Great Turkish Bombard" còn được dùng cho đến Thế Kỷ 19. Đây là có thể khẩu pháo có khóa nòng đầu tiên trên đời, mặc dù nó không nạp đít nòng mà nạp từ giữa và miệng !!!!! Nòng pháo có hai đoạn vặn vào nhau, đoạn trên để đạn, dưới để thuốc, là kiểu pháo nòng mỏng ngắn có buồng đốt nhỏ sau nòng, loại pháo cổ lỗ Thế Kỷ 15 sau trở thành Lựu Pháo và Cối.


Còn đây là loại nòng hàn, có khóa nòng, nhưng từ thế kỷ 15-16, Thụy Điển, Stockholm, Army Museum.
Pháo có nòng hàn, cũng tương tự như khẩu Tanjavur, hàn bằng những đai thép hay gang đổ khuôn, ròi ta sẽ trở lại kiểu nòng này sau. Kiểu nòng hàn bằng đai đúc này là nỗ lực đầu tiên làm pháo nòng dài, xuất phát từ Minh Triều, trong những công binh xưởng của Hồ Nguyên Trừng lập ra, có thể là Hỏa Khí Doanh. Không hiểu sao nó đến Thụy Điển rất sớm !!!!! Có thể theo dân du mục !!!!!! Pháo cũng có ngõng ngáng tầm hướng đàng hoàng, chứ không là cái bệ đất hay cây gậy đương thời nới khác, có lẽ, nòng hàn dài tạo thành lực giật mạnh, cũng cho độ chính xác cao, và cần đến ngõng ngáng.

Quan trọng hơn là tốc độ bắn dó khóa nòng sau. Khóa nòng có một kiểu là buồng đốt rộng vặn vào nòng bằng ren, giống như "Great Turkish Bombard", nhưng cả đạn và thuốc nạp vào đây. Một biến đổi nữa, rất giống pháo hiện đại, khóa nòng kiêm tay cầm là một cần dài, chọc vào đậy kín buồng đốt bằng cách quay ren hay ngạnh then. Khi đẩy cần đóng buồng đốt, đầu cần nhồi luôn đạn và thuốc trên máng vào nòng, gài hay vặn cần vào máng là đóng khóa nòng. Một cải tiến nữa của kiểu này là cái then ngang xỏ vào để chặn khóa nòng. Tốc độ bắn rất cao, ngắm bắn tốt, nhưng vào thời đó cấu trúc này làm bằng gáng xấu và hơi yếu. Những nỗ lực đúc liền khối không hàn rất khó khăn do hình dáng phức tạp.

Kiểu súng vượt thời đại này có tên là "föglare", người Đức phiên âm là "Vögler", được chế tạo sử dụng Thế Kỷ 15-16.

http://commons.wikimedia.org/wiki/Image:Early_breech_loaders.jpg?uselang=vi
http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/b/bc/Early_breech_loaders.jpg


Phóng to cái kiểu khóa nòng then ngang.
« Sửa lần cuối: 05 Tháng Năm, 2008, 02:54:28 am gửi bởi huyphuc1981_nb » Logged

Ờ, ừ, thì ký.
huyphuc1981_nb
Thành viên
*
Bài viết: 788



« Trả lời #98 vào lúc: 05 Tháng Năm, 2008, 03:07:54 am »

Dân Mỹ Anh thường vỗ ngực, nào là Galing hay Hiram Maxim là những người đầu tiên chế súng máy. Còn đây là trước họ 100 năm, không phải là thiết kế trên giấy mà là mẫu thử chạy tốt. Khẩu cối bắn liên thanh. Khẩu này thiết kế theo nguyên lý nhiều nòng, gồm 44 nòng cối kiểu Nga, 76mm, bắn đạn 3 cân Anh đặt trên một cái đĩa. Thảo nào hồi bé xem phim rất thích các chú bộ đội có súng đĩa, hóa ra nguồn gốc từ đây.

Đây là thiết kế của AK Nartova, chế tạo năm 1754 tại quân xưởng St.Petersburg. Mỗi nòng dài 23cm, đĩa gỗ đường kính 185cm, đĩa gỗ chia làm 8 phần, mỗi phần 5-6 nòng. Súng có cả vít me chỉnh tầm. Có mọt số súng kiểu này được chế tạo nhưng ít.

Vào thời buổi này, dùng đồ cơ khí như thế này là công nghệ siêu cao rồi. Một số lượng lớn đồ tiện như khẩu pháo này chắc giá rất đắt. 1 Thế kỷ sau, các pháo khác cũng còn rất ít đồ tiện.

Nòng là kiểu cối nòng ngăn mỏng có buồng đốt nhỏ sau nòng, đúc bằng đồng thau.
http://commons.wikimedia.org/wiki/Category:3-%D1%84%D1%83%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F_%2876-%D0%BC%D0%BC%29_44-%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%BE%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D0%B0%D1%8F_%D0%BC%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%80%D0%BD%D0%B0%D1%8F_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B5%D1%8F_%D1%81%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B5%D0%BC%D1%8B_%D0%90._%D0%9A._%D0%9D%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B0





« Sửa lần cuối: 05 Tháng Năm, 2008, 11:52:11 am gửi bởi huyphuc1981_nb » Logged

Ờ, ừ, thì ký.
huyphuc1981_nb
Thành viên
*
Bài viết: 788



« Trả lời #99 vào lúc: 05 Tháng Năm, 2008, 03:24:14 am »

Súng bắn đạn ria. Nòng Súng đồng thau, đúc năm 1722 tại Olonets. Súng bắn 3 cân Anh đạn ria, miệng nòng hình chữ nhật 80x230mm. Nòng dài 156 cm nặng 492kg. Xe gỗ hai bánh kiểu pháo dã chiến Thế Kỷ 18.
Súng dùng như Dã Pháo, kéo đi theo đội hình bộ binh hay cùng bộ binh bảo vệ các trận địa. Cũng có thể dùng súng để phảo vệ Pháo Đài.

Khi bắn, đạn ria nhồi trong hộp gỗ và tạo thành một hình chổi xòe rộng theo mặt ngang. Đây là súng thử nghiệm trước khi có Hội Đồng Khoa Học Pháo Binh. Lúc đó, việc phát triển thử nghiệm chưa tập trung mà theo từng nhóm. Súng chỉ có mẫu thử nghiệm.

http://commons.wikimedia.org/wiki/Image:3-%D1%84%D1%83%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F_%D0%BE%D0%BF%D1%8B%D1%82%D0%BD%D0%B0%D1%8F_%D0%BF%D1%83%D1%88%D0%BA%D0%B0.jpg
http://commons.wikimedia.org/wiki/Image:3-%D1%84%D1%83%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F_%D0%BE%D0%BF%D1%8B%D1%82%D0%BD%D0%B0%D1%8F_%D0%BF%D1%83%D1%88%D0%BA%D0%B0_%28%D0%B2%D0%B8%D0%B4_%D1%81%D0%B7%D0%B0%D0%B4%D0%B8%29.jpg
http://commons.wikimedia.org/wiki/Image:3-%D1%84%D1%83%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F_%D0%BE%D0%BF%D1%8B%D1%82%D0%BD%D0%B0%D1%8F_%D0%BF%D1%83%D1%88%D0%BA%D0%B0_%28%D0%B2%D0%B8%D0%B4_%D1%81%D0%B1%D0%BE%D0%BA%D1%83%29.jpg

Logged

Ờ, ừ, thì ký.
Trang: « 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 »   Lên
  In  
 
Chuyển tới:  

Powered by MySQL Powered by PHP Powered by SMF 1.1.21 | SMF © 2006-2008, Simple Machines

Valid XHTML 1.0! Valid CSS! Dilber MC Theme by HarzeM