Nam Kỳ Khởi Nghĩa, 23 tháng Mười Một năm 1940

[macbupda]

PHỤ LỤC 7

MY THO le, 5 Décembre 1940

ORDRE D’OPÉRATION No3

Les élément ayant opéré dans le région de l’ouest de MY THO participeront le 6-12-1940 à une opération d’ensmble dans le triangle de BEN TRANH- TAN AN- CHƠ TAN YEN. Une compagnie du Bataillon de MY THO et une section d’Artillerie se joindront aux unités placées sous la commandemet du chef de Bataillon, commandant le 3/5 Etranger au cours des journées de 3 et 4-12-1940.

COMPOSITION DU NOUVEAU DÉTACHEMENT POUR LA JOURNÉE DU 6 DÉCEMBRE

- Seciton de commandement du 3/5 Etranger

- 10e Compagie, une section.

- 11e Compagnie, deux sections.

- 9e Compagnie, trois sections.

- 1 section de miltrailleuse et groupe d’engins du 3/5E.

- 16e Compagnie du 19e R.M.I.C.

- A.M.C. et peleton motocyclistes.

- Section d’Artillerie.

- Détachement de la Comagnie Autos.

MISSONS

a) Mission de répression dans le triangle TAN VIEM - NGA HUU - BEN TRANH. Maison commune au carrefour à 3k00 envỉon N.E.EST de TAN HIEP. Passage à niveau à 1.500 mètres au N.E. de HOA TINH.

b) Mission de répression dans le triangle HOA TINH - CHU AP - TAN HOA.

c) Liaison avec les éléments opérant au Nord dans la région de Cho TAN YEN.

INTENSIONS DU CHEF DE BATAILLON

Confier à la compagnie de MY THO, la 1 ere mission.

Pérer dans le triangle avec le gros des forces en s’installant dès le début de l’action à lafource de HOATINH- Cho CO CHI. Les éléments (16e Compagnie du 194 R.M.I.C.) seront procédés par les A.M.C. et les motos occuperont Cho CO CHI.

Nettoyer avec la légion toute le région de TAN HUONG direction del’ouest. Interdire avec l’Ảtillerie l’accès de la plaine des joncs.

Cette opération terminée, pousser une pointe avec les élément motoríés jusqu’à PHU MY et assurer la liaíon avec lé unittés opérant dans cette région.

RÉPRTION DES MISSIONS

COMGAGNIE DE MYTHO

Nettoyer la 1ere zone à l’Est de la voie ferrée Base de départ NGA HUU- BEN TANH jusqu’à l’arroyo au Nord des AP PHU THANH. Longer l’arroyo jusqu’au marché de AP PHU THI. Remonter la route provinciale jusqu’à la maison commuale. Emprunter la piste à l’est pour rejoindre TAN HIEP

La Compagnie sera probablement transportée eu chemin de fer jusqu’à la section de NGA HUU.

A.M.C. et PELOTONS MOTOCYCLI STERS

Coiffer dès l’heure H l’embranchement du Nord de HOA TINH progresser jusqu’à Cho CO CHI et s’y installer. Surveiller par les patrouilles motocyclistes les routes et les sentiers sur un rayon de 3 km.

16^e COMPAGNIE DU 19^e R.M.I.C

Sous les protection des éléments motorisés, aider du déblayage de la route. S’installer entre TAN LY TAY et AP TAN PHU. Une section sera chargée du soutien de l’Artillerie.

Recueillir sans tirer tous les foyards qui a’enfuieraient devant les éléments de légion. Intergire par tous les moyens l’accès de la plaine des joncs.

LÉGION:

- 10^e Compagnie Une section - Nettoyer le triangle de TAN LY TAY.

- 11^e Compagnie deux sections - Nettoyer les eux AP TAN THANH

- 9^e Compagnie trois sections - Nettoyer TAN HUONG

- Section de miltrailleuses en Engins - S’installer à AP TAN HOA à AP TAN PHU pour recueillir les fuyards qui se dirigeraient vers le Nord.

ARTILLERIE

S’installer au Nord de TAN LY TAY. Interdire l’accès de la plaine des joncs à l’ouest de la route de Cho CO CHI - HOA TINH- Heure H 6 heures 30.

L’Artillerie arrivera à HOA TINH 6h30.

Rassemblement de tous les élément ayant opéré au Nord de HOA TINH à 11h30 sur la route de Cho CO CHI - HOA TINH.

La Compagnie de MY THO se rassemblera à la fourche de HOA TINH à la même heure.

EXÉCUTION DU MOUVEMENT POUR LA MISE EN PLACE

- Réveil 5h

- Embarquement en camion à 5h45.

- Départ 6h, dans l’orde:

- A.M.C. et peletons motocyclisters.

- 16e Compagnie du 19e R.M.I.C

- Section miltrailleuses et engins du 3/5 Etrager.

- 19e Companie

- 11e Companie

- Section Commandemant du 3/5 Etrager.

- 10e Companie

Les A.M.C. et la 16e Companie s’arrêteront à la fourche de HOA TINH e s’engageant légèrement sur la route de Cho CO CHI pour laisser passer le reste de la colonne.

Les unités de Légion poursuivront et s’arrêteront aux endroits indiqués ci-dessus.

Mise en place terminée pour 6h20 au plus tard.

LIAISONS et TRANSMISSIONS.

- P.C. du chef de Bataillon de 6h30 à 8h.

croisement de la piste venant de la maison commune de AP TRINH THI sur la route TAN AN - HOA TINH. À partir de 8h sur la route de HOA TINH Cho COCHI- HOA TINH à heuteur de AP PHAN QUI.

Des avions d’accompagnement suiveilleront la zône d’action. On jalonnera au passage.

2^e PARTIE

Des éléments de SAIGON rentreront dans leur garnion après l’opération. Les bommes partiront done de MY THO avec leurpaquetage complet. Les bardas seront laissés dans les camionnettes…

Alimentations…

MYTHO le, 5 Décembre 1940
BELLOC⁽¹⁾

⁽¹⁾ Hồ sơ IIA.45/326 (1) Như trên

[macbupda]

PHU LUC - NOTES

Confidentiel

Prises acours de la réunion des Administrateurs tenues le 20 Février 1942 à MY THO

Etaient pésents :

M.M. Esquivillon, Inspecteur des A.P.I. Président

Patau, Administrateur de Mytho

Landron, de Sadec

Pommez, de Cholon

Sylvestre, de Tanan

Fribourg Eynard, chef d’escadron de Gendarrmerie

Bazin, Commissaire de la P.S de l’Est

Simoni, Commissaire de la P.J.M. de Mytho

De Baix, Commissaire de la P.S. de Mytho

Lageat, Commissaire de la P.S. de Sadec

Lovichi, commissaire adjoint, chef de la Brigade de la P.J.M. de Vinhlong.

I. Mise au point d’un programme d’aciton centre les bandes de Malfaiteurs et de communistes qui se sont réfugiés dans la plaine des joncs.

1^ere question posée par le président:

Comment les opérations devront-être se faire?

M.Bazin reppelle les opérations faites jusqu’ici pour épurer la Plaine des joncs. Un petit nombre de personnes seulement y a participé, comtaste que les gens qui s’y sont réfugiés bénificient de la complaisance de cortains notables.

Les opérations devront se bornerà l’Intervaico car à cet endroit que vivent les handes et c’est de là qu’elles partent pour accomplir des méfaits à Cholon et à Mytho.

M. De Baix suggère de faire précider les opérations par l’arrestation detoute la famille de Muoi Ky, ce qui le privera de tout ravitaillement.

M. Patau pense que les opération en force seront inefficaces dans lea villages et créer de nouveaus postes.

M. Landron propose de faire participer les provinces de Longxuyen et de Chaudoc aux opérations. Elles borneraient simplement leur action à la surveillance de leurs régions.

Les opérations devront être entreprises par la sûreté qui procédera à l’arrestation sans distiction de toutes les personnes trouvées dans la plaine des joncs.

Déclare qu’en ce qui la concerne, son rôle se bornera à établir un barrage à l’intersection du canal Lagrange et du canal 4 bis.

N’est pas partisan de l’opération massive.

M. Pommez déclare que pour avoir des chances de réussites les opérations devront être faites sur une longue période.

N’est pas partisan del’opération en force.

M. Sylvestre propose de limiter les opérations à l’intervaico qui devront par ailleurs être faites avec peude monde.

Tous Administrateurs et le commandant Fribourg Eynard seront d’accord estimer qu’ue opération massive serait inefficace. C’est également l’avis des inspecteurs de la sûretés.

2^e questions posés par le pésident:

Comment devront etre réglées les questions de détail des opératión?

Après délibération, l’assemblée estime que les opérations devront être de la manière suivante:

a) Unité de commandement

M. Sylvestre, Ađministrateur de Tanan, Prendra le commandement des opérations et sera secondé par M.M. Bazin, Simoni et De Baix.

b) Eléments qui prendront part aux opérations:

50 gardes civiles de Tanan avec le gendarme Peyruchaud

50 gardes civiles de Mytho avec le gendarme Issot

30 gardes civiles de Cholon avec le gendarme Jacquot

30 gardes B.E. Gia dinh avec deux géndarmes.

c) Matériel mis à la disposition de cé éléments.

Un canot à moteur, nue chaloupe marchand aux bois et les sampans.

d) Secteurs des opérations:

1ere opération: Région Nord du canal TracuThuong.

2^e opération: Région comprise entre Thanhloi et Binhduc.

3^e opération: Région comprise entre le canal Lagrange le Yaico ocidental et l’arroyo commercial.

e) Mise en place des élément

- Gardes civiles de Cholon à Hiephoa.

- 20 gardes civiles Sadec au confluent du canal Lagrange et du canal 4 bis.

- Les autres élément à des emplacements qui seront díterminés par M. Sylvestre.

M. Sylvestre demandera de plus au Résiant de la province de SoaiRieng de coopérer à ces opérations et de se mettra d’accord avec les Adminidstrateuers de Chaudoc et de Longxuyen.

f) Dateet durée des opérations

M. Sylvestre les fixera aux environs du 3 Mars. Elles dureront tout le mois de Mars.

g) Ravitaillement

La province de Tanan fera le nécessaire.

II. Création d’une cỉconscription administrative de la plaine des joncs sous la direction d’un fonctionnaire des services civils.

M. Le Président déclare que M. legouverneur serait désireux d’avoir sur cette questionss l’avis des chefs de province intérssés.

Toute l’assistance se montre très favorable à l’idée de M. le Gouverneur et demande que des avantages substantiels soient accordés au Fonctionnaire qui sera désigné comme chef de la circonscription.

M. Landron rappelle que l’affectation d’un administrateur-adjoint à Chomoi a donné d’excellents résultats.

M. Pommez déclare qu’il faudra le faire seconder par un inspecteur de la sureté.

M. Sylvestre propose Mochoa comme chef leiu de la future circonscription.

Le commandant Fribourg Eynard déclare que deux agents européens: gendarmes ou inspeceurs de la sureté seront nécessaires pour seconder l’administrateur adjoint qui sera placé à la tête de la future circonscription.

Il faudra en outre mettre à sa disposition un canot à moteur aet une cinquantaine d’hommes.

M. Sylvestre dit qu’il lui sera possible de loger tout le monde à Mochoa.

Personne ne demandant plus ka oarole, la réunion est alors levée.

Réunion le 20-2-1942 de 8h à 11h. Le rapport été emvoyé le mêne jour à 11h30 su Gouverneur.

Mytho de 21 Fesvrier 1942 Notes prises par Léberger, Rédacteur des servieces civils, adjoint au chef de la Province de Mytho<sup>(1)

(1)</sup> HS. II. A.45/222 (2c). Organisation des opérations dans la plaine des joncs (My Tho) TT.LT2.TP.HCM.

[macbupda]

Bản dịch

MẬT

BẢN GHI

Cuộc họp của các nhà cai trị ngày 25-2-1942 tại Mỹ Tho

Có mặt :

Các ông Esquivillon, Thanh tra chính trị và hành chính, Chủ tịch.

Patau, Chủ tỉnh Mỹ Tho

Landron, Chủ tỉnh Sa Đéc

Pommez, Chủ tỉnh Tân An

Fribourg-Eynard, chỉ huy sen đầm

Bazin, chánh cẩm cảnh sát đặc biệt Miền Đông

Simoni, chánh cẩm cảnh sát pháp lý lưu động Mỹ Tho

De Baiz, chánh cẩm cảnh sát đặc biệt Mỹ Tho

Legeat, chánh cẩm cảnh sát đặc biệt Sa Đéc

Loivchi, phó cẩm, chỉ huy đơn vị cảnh sát pháp lý lưu động Vĩnh Long.

I. Đặt chương trình hành động chống lại bọn bất lương và cộng sản còn ẩn náu trong Đồng Tháp Mười.

Chủ tịch nêu câu hỏi thứ nhất:

Các cuộc càn quét sẽ được thực hiện như thế nào?

Ông Bazin nhắc lại những cuộc càn đã được thực hiện để làm trong sạch vùng Đồng Tháp Mười, cho đến lúc đó mới chỉ có một số ít người tham gia. Nhận thấy rằng bọn lẩn trốn trong đó được che chở của một số tề.

Các cuộc càn cần hạn chế giữa hai sông Vàm Cỏ vì rằng chính ở đây bày bất lương sinh sống và cũng chính từ đây chúng đi gây chuyện ở Chợ Lớn và Mỹ Tho.

Ông De Baix gợi ý trước khi đi càn, nên bắt tất cả gia đình Mười Kỳ, như thế làm cho y mất mọi nguồn tiếp tế.

Ông Patau cho rằng những cuộc càn bằng sức mạnh sẽ không hiệu quả, cần phải thiết lập những người có trách nhiệm trong các làng xã và thành lập các đồn mới.

Ông Landron kiến nghị đưa các tỉnh Long Xuyên và Châu Đốc tham gia càn quét. Các tỉnh ấy chỉ hạn chế hoạt động của họ trong việc canh phòng vùng của họ.

Các cuộc càn sẽ do cảnh sát thực hiện, trước đó bắt tất cả, không loại trừ ai, thấy ở trong vùng Đồng Tháp Mười.

Về vấn đề này, ông tuyên bố rằng nhiệm vụ của ông hạn chế trong việc dựng một chướng ngại vùng giữa kênh Lagrange và kênh 4 phụ.

Không tán thành càn quét bằng lực lượng lớn.

Ông Pommez tuyên bố rằng để hy vọng đạt thắng lợi, những cuộc càn quét sẽ phải kéo một thời gian dài.

Không tán thành càn quét bằng sức mạnh.

Ông Sylvestre đề nghị hạn chế những cuộc càn ở vùng giữa hai sông Vàm Cỏ và chỉ dùng ít người.

Tất cả các nhà cai trị và ông chỉ huy Fribourg-Eynard đều tán thành rằng một cuộc càn quét lớn sẽ không có hiệu lực, và các ông thanh tra mật thám cũng tán thành ý kiến này.

*
*   *

Chủ tịch nêu câu hỏi thứ hai.

Những vấn đề chi tiết của càn quét sẽ được giải quyết như thế nào?

Sau thảo luận, Hội nghị cho rằng cuộc càn quét sẽ được giải quyết theo cách như sau:

a) Đơn vị chỉ huy

Ông Sylvestre, chủ tỉnhTân An, nắm quyền chỉ huy các cuộc càn quét và các ông Bazin, Simoni và De Baix làm phó.

b) Đơn vị tham gia càn quét

- 50 lính mã tà của Tân An với ông sen đầm Peyruchaud

- 50 lính mã tà của Mỹ Tho với ông sen đầm Issot

- 30 lính mã tà của của Chợ Lớn với ông sen đầm Jacquot

- 30 lính mã tà của B.E. Gia Định với 2 sen đầm.

c) Phương tiện vật chất cho các đơn vị

Một ca nô máy, một xa lúp đi rừng và nhiều thuyền.

d) Khu vực càn:

Càn quét thứ nhất: Vùng Bắc kênh Trà Cú Thượng

Càn quét thứ hai: Vùng giữa Thạnh Lợi và Bình Đức

Càn quét thứ ba: Vùng giữa kênh Lagrange, Vàm Cỏ Tây và Lạch Buôn (Kênh Xáng)

e) Bố trí các đơn vị:

- Lính mã tà của Chợ Lớn ở Hiệp Hòa.

- 20 lính mã tà của Sa Đéc ở chỗ gặp nhau của kênh Lagrange và kênh 4 phụ.

- Các đơn vị khác do ông Sylvestre qđi.

Ngoài ra ông Sylvestre đề nghị ông công sứ tỉnh Soài Riêng phối hợp với những cuộc càn qét ấy và có sự thỏa thuận của các ông chủ tỉnh Châu Đốc và Long Xuyên.

f) Thời gian của các cuộc càn quét.

Ông Sylvestreấn định khoảng ngày 3tháng Ba và sẽ kéo dài suốt tháng Ba.

g) Tiếp tế tỉnh Tân An cung cấp mọi thứ cần thiết.

*
*   *

II. - Thành lập một quận hành chính ở Đồng Tháp Mười dưới sự lãnh đạo của một viên chức dân sự.

Ông Chủ tịch tuyên bố rằng Ngài Thống đốc muốn được biết ý kiến của cac ông chủ tỉnh hữu quan về vấn đề này.

Tất cả cử tọa tỏ ra tán thưởng ý kiến của Ngài thống đốc và yêu cầu có nhiều điều kiện vật chất hơn và cho viên chức sẽ được chỉ định làm chủ quận.

Ông Landron lưu ý tới cảm tình với ông phó cai trị ở Chợ Mới đã cống hiến nhiều kết quả đặc sắc.

Ông Pommez tuyên bố rằng cần có một thanh tra làm phó.

Ông Sylvestre đề nghị Mộc Hóa sẽ là quận lỵ của quận tương lai.

Ông chỉ huy Fribourg-Eynar tuyên bố rằng hai nhân viên người Âu: Sen đầm hoặc thanh tra mật thám là cần thiết dể làm Phó quận và sẽ đứng đầu quận tương lại.

Ngoài ra còn phải cấp cho nó một ca nô máy và 50 người.

Ông Sylvestre nói Mộc Hóa có thể đủ ở cho tất cả.

Không ai lên tiếng nữa, cuộc họp bế mạc.

Mỹ Tho, ngày 20 tháng hai năm 1942

Biên bản do Leberger, biên tập viên dân sự, phó chủ tỉnh Mỹ tho ghi.

*
*   *

Ghi thêm chữ viết tay vào công văn triệu tập họp ngày 11 tháng 2 năm 1942

“Cuộc họp ngày 20-2-42 từ 8 giờ đến 11 giờ tại Mỹ Tho, Báo cáo đã được gửi ngay cùng ngày tới ông Thống Đốc lúc 11 giờ 30”.

[macbupda]

PHỤ LỤC 9

NGHIÊN CỨU VỀ TIÌNH HÌNH BINH BỊ (của Pháp)

Sài Gòn   R.T.A Đoàn binh nam Ô ma
      R.T.A.bis
      Đoàn binh Pháp   - Đường NORODOM
      Công binh      - Đường d’ESPAGNE
      Hải quan      - Thủy thủ đường RIGAULT GENOUILLY

Có kho dự trữ xe hơi tại chợ Đũ, Đakao, chợ Thái Bình.

Có xe xung trận và súng tự động xa tại thành phố pháo thủ.

Có một vệ binh nam tại Chợ Lớn và đồn Cây Mai.

Có một đội quân tại Rạch Cát.

Kho súng đạn tại đường ROUSSAU

Có súng đại bác bắn máy bay tại nhà Bè và mô băn

Tham mưu bộ đường CHASSELOUP - LAUBAT

Khí giới và súng lớn có nhiều tại thành pháo thủ.

Binh lính có đủ khí giới

Kết quả binh lính thành Sài Gòn và thành Chợ Lớn thì có lối 20 ngàn người, đa số là nam.

Mỹ Tho - Binh bộ (Nam)

Vĩnh Long - Binh bộ (Nam)

Sóc Trăng - Binh bộ (Cao Miên)

Châu Đốc - Binh bộ (Cao Miên)

Biên Hòa - Binh bộ (An Nam)- Sở máy bay- Biên hào và

Cát Lái - kho súng đạn (thành Tuy Hạ)

Thủ Dầu Một - Trại lính Pháp và Nam

Bà Rịa - Binh lính Nam

Cáp - Binh lính Pháp và Nam binh bộ pháo thủ, chút ít lính thủy, bao nhiêu…

Gia Định có lính thủ hộ (lối 120 người) tập luyện giỏi khó vận động.

Mỗi tỉnh có lối 120 người lĩnh mã tà, tập luyện khá có thể tuyên truyền đặng tinh thần yếu.

Lính lưu hậu đang mộ và tập luyện<sup>(1)

(1)</sup> Đây là bản báo cáo điều tra của Ban binh vận của ta cho Xứ ủy về tình hình lực lượng quân sự chính quy của Pháp ở SG và ác tỉnh. Các tỉnh chỉ lấy dược đơn vị chung, không có sĩ số.
Tài liệu của ta bị mật thám Pháp bắt được ở một ngôi chùa thuộc Gò Vấp ngày 23 tháng 4 năm 1940. Chúng lưu ở hồ sơ, ta tìm lại được.
Hồ sơ Phong lưu trữ Trung ương Đảng. Bản sao lưu trữ tại ban NCLSĐ Trung ương. Ký hiệu C.IB/6.

[macbupda]

PHỤ LỤC 10

VỀ LỰC LƯỢNG LÍNH MÃ TÀ (Garde civile)
Của Pháp ở NAM KỲ

Tình hình sĩ số cho đến ngày 10-3-1941

Địa phương      Sĩ số lý thuyết      Sĩ số hiện có   Chênh lệch   Nhật xét

Gia Định      170         168      2

Châu Đốc      105         104      1

Hà Tiên      80         64      16

Rạch Giá      110         92      18

Trà Vinh      100         100

Sa Đéc      120         118      2

Bến Tre      150         118      32      4 trù bị được gọi

Long Xuyên   135         128      7

Tân An      110         106      4

Sóc Trăng      135         116      18      9 trù bị được gọi

Thủ Dầu Một   300         282      18

Biên Hòa      200         193      7      31 trù bị được gọi

Mỹ Tho      175         175            3 trù bị được gọi

Bà Rịa      85         84      1

Chợ Lớn      160         122      38

Vĩnh Long      130         111      19

Gò Công       120         106      14

Cần Thơ      142         132      10

Bạc Liêu       150         126      23

Vũng Tàu      40         35      5

Đội cơ động      75         71      4

Thiếu ngân sách   173               173
để thống đốc
sử dụng

Tổng cộng      3075         2645      430

Các tỉnh ven biển: Bà Rịa, Gia Định, Gò Công, Mỹ Tho, Bến Tre, Trà Vinh, Sóc Trăng, Bạc Liêu, Rạch Giá và Hà Tiên, mỗi tỉnh phải cấp một đội (contigent) 39 người<sup>(1)

(1)</sup> Hồ sơ IIA. 45/222 (2d) TT.LT2.TP. HCM.

[macbupda]

PHỤ LỤC 11

CƠ LÍNH THỦ HỘ GIA ĐỊNH
(Brigade mobile de Giadinh)

Tình hình sĩ số đến ngày 10-3-1941

- Các trại 10

- Gác nhà tù phụ nữ Phú Mỹ 10

- Gác dinh toàn quyền 5

- Gác dinh Thống đốc 8

- Gác nhà tù Long Kiên 30

- Cần đổi pheine hàng ngày cho các bốt nóitrên 53

- Mới nhập học 12

- Biệt phái căng lao động Bà Rá 11

- Biệt phái căng lao động Tà Lài 30

- Biệt phái đi tỉnh Tân An 12 (Ở Tân An cũng cỏ một căng lao động cho người ốm) (T.G).

- Biệt phái đi tỉnh Tây Ninh 5

- Đi nhà thương 9

- Ốm ở phòn 17

- Dạy lớp học sinh Cai và mới nhập 3

- Học viên lớp học sinh Cai 4

- Nghỉ phép 6

- Coi vũ khí 1

- Coi kho 1

- Lính hầu (ordonnance) 1

- Thư ký 1

- Tài xế 1

- Gác tuần (garde de semaine) 1

- Đi lính sang Pháp (Aux armées en France) 1

Cộng 233

Sẵn sàng 1

Sĩ sống tổng của Briagde 224<sup>(1)

(1)</sup> Hồ sơ IIA.45/222 (24). TT.LT2.TP.HCM.

[macbupda]

PHỤ LỤC 12

CƠ LÍNH THỦ HỘ CHÍ HÒA
(Brigade mobile de Chí Hòa)

Tình hình sĩ số đến ngày 10-3-1941

- Gác trại 8

- Gác nhà tù Long Kiên 20

- Đổi gác hàng ngày cho 20 bốt tên 28

- Gác nhà thương Chợ Quán (đổi phiên hàng tuần) 8

- Biệt phái gác căng Bà Rá 29

- Biệt phái đi tỉnh Tây Ninh 5

- Coi vũ khí 1

- Coi kho 1

- Tài xế 2

- Thư ký 2

- Ốm 1

- Nghỉ phép 2

- Tập sự lớp học sinh Cai 4

Cộng 110<sup>(1)

(1)</sup> Hồ sơ: Như trên.

[macbupda]

PHỤ LỤC 13

BÀI 1: VỌNG CỔ

1. Dân chúng nghèo nàn, từ thành thị chí thôn quê khắp cả Nam kỳ, quyết lòng nổi lên đánh tan quân phát xít.

2. Ngày 23 tháng 11 năm 1940, tiếng úng nổ đì đùng dường như kêu gọi quốc dân đồng bào mau thức tỉnh dậy mà đòi lấy tự do

3. Sung sướng làm sao, toại chí biết bao những hy vọng tràn trề, đêm 23 là đêm mà chúng ta sẽ phá tan gông-xiềng nô lệ mở ngục kia đặng thả kẻ bị tù đầy.

4. Cái đêm làm sao mà rộn-rực chốn đô thị phiền hà nhộn-nhàn nơi thôn quê làm giác, tựa như gió xuân đưa luồng không khí bổ vào sự sức khỏe lộ ra ngoài gương mặt tươi tắn kẻ nhân tài.

5. Cũng là cái đêm mà chúng ta mong làm cuộc đại-kỷ-niệm truy điệu bao nhiêu tinh thần chiến-sĩ tự bấy lâu còn ghi tên trên đoạn đầu-đài.

6. Cũng là cái đêm toàn thể các bạn thanh niên cùng chị em phụ nữ hy vọng rằng từ đây sẽ khỏi bị những tiếng mỉa-mai đời chị em là đời cành hoa và bộ máy các bạn kia sẽ khỏi người ta ép buộc làm việc nặng nề trong tuổi thiếu niên.

7 Cũng là cái đêm anh em binh lính toàn khắp Đông-Dương mong rằng từ đâysẽ khỏi bị ai ép buộc ra bãi chiến-trườnglàm bia đỡ đạn cho trái phá súng đồng, cha xa con, vợ lìa chồng bỏ quê hương cùng xứ xở.

8. Nhưng mà đáng tức thay, cũng căm giận thay đảng ta lắm đều khuyết điểm, tuổi thơ ngây nên quá chuyện sai lầm, còn nhiễm bao nhiêu thiên-tánh độc hại cực tả, vì bôn chôn mà phải chịu sự thất bại đớn đau…

9. Thời con sâu làm rầu nồi canh, không mấy tay làm sơ thất, nên vạn sự bất-thành làm bao nhiêu dân-tộc cửa nát nhà tan, bắn giết tù đầy hàng trăm ngày nhân tài cùng chiến-sĩ.

10. Đói rách lơ thơ trong đám rừng xanh cỏ rậm lăn lóc trên chiếu đất màn trời, lúc bây giờ dầu chiến sĩ nào trên nét mặt nhượm vẻ tươi cười cũng đều có ẩn bi quan.

11. Thời cuộc đẩy đưa đêm ấy chúng ta cam đành thất bại, lại được tin chủ-trương tân-tiến ráng hợp cùng nhau khán chiến theo bản-trường-kỳ.

12. Nghị quyết thi hành không mẫy bữa, lại đưa tin đồng sửa thế thủ là hay hãy tạm yên lo sắp đặt hàng ngũ cho đàng-hoàn.

13. Bao nhiêu tinh thần của anh em ta đang phấn khởi, thoạt nghe qua lời tuyên-bố phần đông nhau-nhố trong nhìn nhéo mặt với cắn răng.

14. Nhưng mà đã biết một số anh em kia vì lợi quyền nên làm ra dỡ lở, mặc dầu chúng ta khổ sở nhưng mà dưới sự đàn áp dã man của lũ phát-xít Páp kia kìa ai đi nỡ khoanh tay.

15. Mặc dầu cửa nát nhà tan, mặc dầu chúng ta chịu trăm ngàn cay nghiệt, nhưng vẫn giữ chí hy sinh, tinh thần oanh liệt, dầu vào sanh ra tử đồng chung vui không tiếng phàn nàn.

16. Bao lần thống trị phủ dây, khi thì đói cơm khi thì khát nước, song chúng ta nghĩ suy suy trước muốn trọn với một nhiệm vụ lớn lao thì phải trăm lần ngậm đắng với trêu cay.

17. Kẻ đặt bài ca này chẳng phải phiền-trách hay là lạc-quan nhưng mà ta phải bình-tâm phóng nhãn đởm đương ra tự hỏi và đưa vào nơi khuyết điểm phê bình.

18. Bởi vở học hay là tiền đề của thành trì tiến bộ càng học hay cùng kinh nghiệm là sự thắng lợi của xã hội tương lai.

19. Cũng chẳng phải than-phiền cực nhọc hay buồn riêng trằn-trọc đưa ra những ý kiến trụy-lạc tinh thần.

20. Đây là thực tâm bình luận trên đường chánh-trị đậm sâu trong trí-não khi tắt hơi mà đành khoanh tay nhắm mắt còn thở thì còn nêu cao tấm gương kinh-nghiệm cho đến lúc đoạt thành xứ-sở được tự do.

[macbupda]

PHỤ LỤC 14

BÀI 2: VỌNG CỔ

1. Hoàng-cảnh xô đưa mãi tình tao-nhơn đưa đẩy làm cho bước đường từ đây chúng ta không mong gì được vui thú nơi chốn gia-đình cùng quê hương xứ-sở.

2. Này chúng ta ra đi, ôi đau-đớn lắm, nào là bị hoàn-cảnh khó khăn vào đường đi, gây trở nhưng chẳng hề than thở đều chi.

3. Cái cảnh khổ-tâm này, khi thì đói cơm, khi thì khát nước, đêm đi ngày nghỉ, trốn chui trốn nhỉ, nằm bờ với bụi lòn lỏi, tránh cho khỏi kẻo bị quân thù.

4. Vai mang cơm khô, chơn bước lẹ làng, giãi sương trải gió, ba bốn bạn to nhỏ thầm thì, chỉ nhìn nhau vì đường đi không rõ tới đây đường sá biết đi ngõ nào.

5. Một đêm đi cho tới bốn đêm, đêm nào chí những đêm nấy, tình cảnh nầy ai trông thấy cũng phải xót dạ với đau lòng.

6. Đó là cái đem đang đau đớn khổ sở lộ ra ngoài mà chúng ta gom nhóp lại đặng một bài kinh-nghiệm tự bấy lâu còn sơ xót làm sai.

7. Một đêm vẫn đến ba đêm ôi, ba đêm nầy mới tới chỗ mà cúng ta đã quyết định, dòm đi ngó lại, nhà cửa xơ rơ xanh xứ lạ mới biết rằng bước đường tha hương lữ-thữ.

8. Ôi ta thầm lại quá tức thay, quá đau đớn thay, một tay làm sơ thất vạn sự bất thành, làm biết bao gia-đình cửa nát, bao nhiêu nhơn-tài chiến-sĩ phải chịu đói lạnh với lầm than.

9. Đây là thật tâm đưa ra thấy một lần thất-bại mà hàng trăm ngàn điều đau đớn, nhưng mà vẫn giữ chí hy-sinh mặc dù vào sanh ra tử trong cho đến ngày đoạt mục đích thỏa lòng ước-nguyện tự bấy lâu nay.

10. Nơi chốn rừng oan, trông nhìn tứ phía mờ nghe qua tiếng gầm ù-ì, nọ là tiếng ve kêu déo-dắc dường như khêu gọi mà nhắc lại cảnh tượng cha xa con vợ lìa chồng, cách quê hương xứ-sở thổn-thức tấm lòng đây.

11. Thôi tôi suy nghĩ ra đâu ai kia gan sắt hay dạ đồng, thì cũng chẳng có mấy ai bền tâm vững chí hay là vui vẻ trong lúc canh tàn,

12. Nhưng mà mặc dầu trên đường chính-trị gặp hoàn cảnh khó khăn khố đốn thế nào ta cũng ráng cố tâm mà giữ một tinh thần.

13. Có khổ tâm nhiều phen đau đớn, có cực nhọc đủ đều, sau này chúng ta khỏi nhục quê hương xứ-sở mới được đoàn-hoàn cơm áo tự-do.

14. Ngày thất bại nơi chốn Mớp xanh, chính là bạn ốm đã hay tin nhưng vì anh lãnh nhiệm vụ đưa cô phụ-nữ kiếm chỗ ân-tàn, sự bất đắc thành đem cô trả lại, mặc dầu tin-tức bạn cũng chẳng màng, đồng với cô cô nằm nghỉ giữa chốn rừng xanh.

15. Nếu bạn sớm vô đời binh ta ra khỏi nơi nguy hiểm ấy, có dầu thất bại nặng nề hàng ngũ chia phân, đó là bài học để anh kinh-nghiệm ham bữa giỗ lỗ bữa cày, miếng đỉnh-chung thường nhốt chặc anh-hào.

16. Chính là chúng tôi lấy lẽ công-tâm mong các bạn hiểu dùm lời lối còn thấp-thỏi vì đau đớn vì câm hận mới thổ-lộ ra những lời lẽ bơ-thờ mong các bnạ ý kiến giúp dùm trên đường chánh trị đặng thêm cao.

17. Minh-mông trong chốn rừng haong trăng vọi mờ-mờ, vẳng nghe tiếng trống chuông chùa bon bon của hôm nay là ngày rầm mà sao trăng nọ tợ lu trực nhìn thấy bạn ủ châu mày.

18. Đêm nằm suy nghĩ ra lần tay lại đã một tháns ngoài rồi ấy mà ngày chúng tôi nhứt định đây là đúng thời hạng ra về mà trông ngowì tin tức vẫn bặt tin tấm lòng ngồi trông vắn tẻ buồn tanh.

19. Ôi cái buổi chiềm làm sao, nọ tiếng ve kêu tiếng gà cay nghiệt, trên trời gầm mưa gió, lá cây xồn xào chúng tôi đăm nhìn bóng nhựt mây án tờ mờ dường như khêu nhắc trong hoàn cảnh đoạn-trường giữa chốn rừng già.

20. Vậy thì hôm nay chúng ta tìm nơi ty-ẩn để mà nung-đúc tinh thần đặng chờ ngày hy sinh quyết liệt lật đổ quân thù thì cái ngày ấy đặng đầm ấm chốn gia đình, cha gặp con, chồng biết vợ, thì mới tránh khỏi cái cảnh đoạn-trường buổi hạnh phúc tương lại.<sup>(1)

(1)</sup> Hai bài vọng cổ này địch bắt được trong cuộc càn đêm ngày 9 rạng ngày 10-11-1941 ở Rạch Bà Hạt, Xóm Thạnh Hưng làng Thạnh Lợi, quận Thủ Thừa (Tân An), trong căn cứ Mớp Xanh - Bo Bo. Chúng tôi giữ đúng nguyên văn.
Hồ sơ: IIA.45/222 (2c). TT.LT2. TP.HCM.

[macbupda]

PHỤ LỤC 15

BÀI 3: BÀI CA KÊU GỌI BINH LÍNH ĐỊCH PHẢN CHIẾN

(Theo điệu Vọng cổ)

- Một bước chân đi là một bước ngập ngừng, vì không nỡ chia tay với những người thân yêu quá mến. Ra đi tùng chinh ngày hôm nay trước mắt nào là những làn tên mưa đạn, bom nổ miểng văng vi trùng hơi độc, gẫm lại thân mình thì thập tử nhất sinh.

- Anh vẫn biết rằng, chí nam nhi phải coi cái chết nhẹ như lông hồng, đâu là cái chết nặng như núi Thái Sơn, để đặt vào phải nơi phải chỗ dầu co chết trăm mạng cũng cam đành.

- Em ơi! chớ còn cái chết của anh chị người ta xỏ mũi dắt đi lùa vào lò sát sinh đẫm máu, xô hàng ức triệu nhân dân ra làm bia đỡ đạn cho bọn đế quốc chủ nghĩa ăn không ngồi rồi hưởng lấy lợi quyền.

- Một bên là Đức - Ý - Nhật, một bên là Pháp - Mỹ - Anh, chúng nó đều là đầu trâu mặt ngựa đang cùng nhua gây chiến tranh để xẻ đôi thị trường, thuộc địa mà chúng hậm hực tranh giành.

- Bọn đế quốc chủ nghĩa gây ra cuộc chiến tranh thế giới lần này xô lùa hàng triệu sinh linh ra bãi chiến trường, xương như núi, máu tựa sông, gây ra biết bao nhiêu cảnh đau thương tang tóc, con xa nhà, vợ lìa chồng.

- Không thể nào anh cam chịu làm con vật hy sinh, nguyện quyết tâm chiến đấu, biên chiến tranh thế giới thành nội chiến cách mạng, quay súng bóp cò bắn vào đầu bè lũ hôi tay.

Hành động này của anh không sợ cô độc, vì bên anh có hàng muôn vàn anh em binh lính Miên, Lào, dân tộc tâm nhất hô bá ứng với hơn 20 triệu nhân dân Đông Dương, cùng nhau vùng lên phá ách mở xiềng cho dân tiêu tan hết sạch sành sanh bọn đế quốc tham tàn⁽¹⁾.

⁽¹⁾ Bài ca này do đồng chí Trần Bá Thọ, trong Ban khởi nghĩa của Mxy Tho, đã nhớ và ghi lại. Theo đồng chí Thọ, đồng chí Nguyễn Trí Luận phụ trách in truyền đơn, báo của Tỉnh ủy Mỹ Tho, đã phổ biến bài Vọng cổ này trong anh em địa phương.