Một số hình ảnh, thông tin về bảo vệ chủ quyền Việt Nam trên biển - Phần 3

[sniper]

Anh Singapore không biết đem tàu qua giao lưu hay chở hàng tiếp tế gì cho VN chăng??

[loicuagio]

Lâu chưa bác. Nếu đi đường đường chính chính (lên thông tin đại chúng báo đài) thì giao lưu học hỏi tạo niềm tin. Còn bí mật thì chẳng biết chừng. Bác nói thế này thì "chắc chắn có vấn đề rồi" . Mời bác ,bác đừng làm anh em....

[Mig21Bis_1]

Trung Quốc: 'không đàm phán về Hoàng Sa'

Các viên chức ngoại giao Việt Nam và Trung Quốc đang có những vòng đàm phán kín để giải quyết các tranh chấp trên biển Đông, tờ nhật báo tiếng Anh ‘Bưu điện Hoa Nam Buổi sáng’ có trụ sở ở Hong Kong đưa tin hôm thứ 4 ngày 24/8.

Theo bài báo này, có tiêu đề là ‘Việt Nam không thành trong việc đưa Trung Quốc vào bàn đàm phán về Hoàng Sa’, tác giả cho biết Trung Quốc bác bỏ đề xuất của Việt Nam đưa Hoàng Sa thành một nội dung đàm phán về các bất đồng trên Biển Đông.

“Các cuộc đàm phán còn đang trong giai đoạn phôi thai, về mặt kỹ thuật là đang thiết lập một cơ chế với các nguyên tắc hướng dẫn đàm phán,” bài báo viết.

Bài báo cũng cho biết là ‘quần đảo Hoàng Sa là điểm khúc mắc chính vì Bắc Kinh thậm chí còn không chấp nhận là quần đảo này đang có tranh chấp'.

Việt Nam đã thừa nhận

“Không có gì để đàm phán cả,” bài báo dẫn lời TS Vương Hàn Lĩnh, một học giả nghiên cứu các vấn đề trên biển và luật pháp quốc tế tại Học viện khoa học xã hội Bắc Kinh, nói.

“Chủ quyền của Trung Quốc đối với Tây Sa [Hoàng Sa] chưa bao giờ phải bàn cãi,” ông nói thêm.

Lập luận mà TS Vương đưa ra là ‘Chính phủ Việt Nam trước đây cũng đã từng thừa nhận [chủ quyền của Trung Quốc ở Hoàng Sa]’, với hàm ý nhắc đến công hàm của cố Thủ tướng Phạm Văn Đồng ký năm 1958 công nhận và tôn trọng quyết định về hải phận của Trung Quốc.

TS Vương nói rất dứt khoát là ‘đàm phán về các nỗ lực hợp tác – bảo vệ tài nguyên, tìm kiếm cứu nạn và những vấn đề khác – là một chuyện’, nhưng còn chủ quyền của Trung Quốc ‘lại là chuyện khác’.

Tác giả bài báo kết luận: ‘Việt Nam có vẻ như là đã thất bại trong nỗ lực mới nhất nhằm thuyết phục Trung Quốc mở các vòng đàm phán về những tranh chấp lãnh thổ đang âm ỉ bấy lâu nay ở quần đảo Hoàng Sa’.

Tuy nhiên, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nguyễn Phương Nga được dẫn lời nói: “Các cuộc đàm phán vẫn đang tiếp tục”

“Chúng tôi đã nhiều lần nói rõ lập trường của mình là quần đảo Hoàng Sa phải là một trong những nội dung đàm phán giữa Việt Nam và Trung Quốc về các vấn đề trên biển,” bà Nga nói.

Bài báo cũng nói là sau vòng đàm phán mới đây nhất, Bộ Ngoại giao Việt Nam đã có nhắc đến ‘những đồng thuận ban đầu về một số vấn đề’. Tuy nhiên dường như Hoàng Sa không nằm trong sự đồng thuận này.

Các quan chức Trung Quốc vẫn chưa có bình luận gì về chi tiết của các cuộc đàm phán mà hiện nay đã diễn ra đến vòng thứ tám. Tuy nhiên các nhà đàm phán và học giả của Trung Quốc đã nhắc đi nhắc lại rằng việc Trung Quốc chiếm giữ Hoàng Sa không phải là vấn đề để đàm phán với Hà Nội.

Bài báo cũng phân tích sự khác biệt trong cách tiếp cận đàm phán giữa Bắc Kinh và Hà Nội.

“Trong khi Bắc Kinh một mặt cam kết hợp tác với Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á, trong đó có Việt Nam về Biển Đông, mặt khác họ vẫn luôn yêu cầu giải quyết những bất đồng cụ thể theo từng vấn đề một chứ không theo kiểu một gói giải pháp cho cả khu vực như Asean yêu cầu,” bài báo viết.

Trong khi đó, lập trường của Hà Nội là “đàm phán trực tiếp với Bắc Kinh về các tranh chấp cụ thể giữa hai bên và sẽ mở rộng đàm phán nếu tranh chấp có dính đến nhiều quốc gia khác nữa”.

“Vấn đề là có vẻ như họ [Việt Nam và Trung Quốc] không đi được xa lắm bất chấp những tiến bộ đã đạt được trước đây,” một nhà phân tích được dẫn lời nhận xét.

Về các vòng đàm phán hiện đang diễn ra giữa ‘hai người anh em cộng sản nếu không muốn nói là những người láng giềng không tin nhau’, bài báo cho biết chúng ‘diễn ra rất bí mật nhưng vẫn được khu vực theo dõi sát sao’.

Bài báo cũng nhắc lại là kể từ khi hai nước bình thường hóa quan hệ vào năm 1991, Bắc Kinh và Hà Nội đã giải quyết thành công những tranh chấp ở đường biên giới trên bộ dài 1.400 cây số đi qua những khu vực nhiều đồi núi cũng như những tranh chấp ở Vịnh Bắc Bộ sau những vòng đàm phán kéo dài và hết sức khó khăn.

Tuy nhiên, kết quả của các vòng đàm phán biên giới trên bộ và vịnh Bắc Bộ này bị dư luận một số người Việt trong và ngoài nước cho rằng đã làm Việt Nam 'mất nhiều đất đai vào tay Trung Quốc'.

Nguồn: http://www.bbc.co.uk/vietnamese/vietnam/2011/08/110824_china_paracels.shtml

[bichngoc]

Xem đoan video nay cảm động quá http://www.youtube.com/watch?v=adO-E_TsF1M&feature=related

[Mig21Bis_1]

Nhìn lại chính sách của Trung Quốc đối với tranh chấp Biển Đông từ năm 2007 đến nay

Bài viết của hai tác giả Đỗ Thanh Hải & Nguyễn Thùy Linh*, Chương trình Nghiên cứu Biển Đông  đánh giá những thay đổi về chính sách của Trung Quốc đối với tranh chấp Biển Đông từ năm 2007 đến nay, giải mã những căng thẳng ở khu vực Biển Đông nhìn từ khía cạnh chính sách và động thái của Trung Quốc.

Tháng 11/2002, tại Phnôm Pênh, các nước ASEAN và Trung Quốc ký kết Tuyên bố về Ứng xử của các bên ở Biển Đông, mở ra hy vọng mới về khả năng quản lý xung đột, thúc đẩy hợp tác, và sự hình thành cơ sở chính trị pháp lý mới nhằm đảm bảo hòa bình và ổn định ở Biển Đông nói riêng và khu vực Đông Nam Á nói chung. Tuyên bố này về cơ bản giúp xoa dịu căng thẳng giữa các quốc gia liên quan sau tranh chấp Vành Khăn, góp phần ổn định tình hình Biển Đông trong suốt bốn năm sau đó. Tuy nhiên, kể từ giữa năm 2007 đến nay, tranh chấp ở Biển Đông trở nên căng thẳng và nóng bỏng hơn với một số va chạm xảy ra liên quan đến xác lập và bảo vệ chủ quyền, khai thác và bảo tồn tài nguyên biển cùng những tranh cãi gay gắt trên các diễn đàn ngoại giao khu vực. Đỉnh cao là việc vấn đề Biển Đông được đưa ra tại Hội nghị ARF 17 (Hà Nội), trong đó 11 trong tổng số 28 nước tham dự hội nghị thể hiện quan ngại về những diễn biến mới ở Biển Đông, đặc biệt là thái độ cứng rắn và hành động quyết liệt từ phía Trung Quốc. Việc tranh chấp Biển Đông được đưa ra thảo luận tại ARF là một sự kiện mang tính lịch sử của Diễn đàn này.

Là quốc gia mạnh nhất trong số các bên tranh chấp, hành vi của Trung Quốc là yếu tố quan trọng nhất, quyết định “nhiệt độ” của tranh chấp này, và từ giai đoạn 2007-2008 các động thái của Trung Quốc trở nên cứng rắn hơn. Vậy Trung Quốc đã có những điều chỉnh gì trong việc giải quyết tranh chấp Biển Đông thời gian vừa qua và liệu đó có phải là nguyên nhân chính tạo ra những căng thẳng ở vùng biển này? Hành động của Trung Quốc bắt nguồn từ những thay đổi trong tư duy chiến lược và chính sách hay chỉ là những phản ứng nhất thời đối với hành động của các quốc gia khác và những chuyển biến trong môi trường chiến lược? Các quốc gia khác nhìn nhận và phản ứng thế nào với hành vi của Trung Quốc ở Biển Đông trong thời gian vừa qua? Bài viết này sẽ tìm cách giải mã những căng thẳng ở khu vực Biển Đông nhìn từ khía cạnh chính sách và động thái của Trung Quốc.

Nhìn lại hành động của Trung Quốc tại Biển Đông từ năm 2007 đến nay

Từ đầu năm 2007 đến giữa năm 2010, Trung Quốc triển khai nhiều biện pháp để củng cố cơ sở pháp lý của các yêu sách và đẩy mạnh hoạt động tuyên truyền về chủ quyền ở Biển Đông, phê phán hành vi của các quốc gia khác cùng với việc nhấn mạnh thái độ kiềm chế và hành vi tự vệ của Trung Quốc. Tiếp theo Luật Lãnh hải và Vùng tiếp giáp (1992),[1] Luật về Vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa (1998),[2] Trung Quốc đi thêm một bước nhằm thiết lập cơ quan quản lý hành chính đối với các quần đảo tranh chấp. Ngày 3/7/2007, Quốc Vụ Viện Trung Quốc phê chuẩn việc thành lập thành phố hành chính cấp huyện Tam Sa thuộc tỉnh Hải Nam để trực tiếp quản lý ba quần đảo: Hoàng Sa, Trung Sa và Trường Sa (Trung Quốc gọi là Tây Sa, Trung Sa và Nam Sa).[3] Hành động này dẫn đến nhiều cuộc biểu tình phản đối chống Trung Quốc ở Việt Nam. Bên cạnh đó, Trung Quốc cũng thông qua hàng loạt văn bản pháp lý nhằm kiện toàn bộ máy nhà nước quản lý về biển, hải đảo như Cương yếu phát triển hải dương với Tầm nhìn 2020 (tháng 6/2010), Kế hoạch xây dựng khu kinh tế Quảng Tây, Chương trình hỗ trợ công dân sử dụng các đảo không người nhằm vào Trường Sa và Hoàng Sa).

Trên thực địa, trong các nỗ lực nhằm khẳng định chủ quyền và quyền kiểm soát, Trung Quốc liên tục ngăn cản các hoạt động khai thác tài nguyên của các nước khác bất chấp các hoạt động đó nằm trong vùng đặc quyền kinh tế của họ.

Thứ nhất, Trung Quốc tăng cường sức ép, buộc các công ty nước ngoài rút khỏi các dự án thăm dò và khai thác dầu khí mặc dù các dự án đó nằm trong vùng nước thuộc phạm vi quyền chủ quyền của Việt Nam. Từ giữa năm 2007, Trung Quốc đã nhiều lần phản đối và gây sức ép về dự án xây dựng đường ống khí đốt do tập đoàn BP của Anh thực hiện. Tháng 6/2007, trước áp lực của Trung Quốc, BP đã phải quyết định ngừng một dự án thăm dò dầu khí trong vùng biển có tranh chấp ngoài khơi Việt Nam (lô 5.2 nằm giữa Việt Nam và quần đảo Trường Sa, cách bờ biển Việt Nam khoảng 370 km).[4] Tháng 7/2008, giới ngoại giao Trung Quốc tại Mỹ liên tiếp phản đối Exxon Mobil và công khai đe dọa trả đũa công việc kinh doanh của công ty này ở Trung Quốc đại lục nếu công ty hợp tác với Petro Vietnam trong các dự án thăm dò và khai thác dầu khí ở khu vực ngoài khơi miền Trung và miền Nam Việt Nam.[5] Trong khi đó, ngày 24/11/2008, theo hãng tin Bloomberg, Tập đoàn dầu khí quốc gia Trung Quốc (CNOOC) công bố dự án 30 tỷ USD để khoan tìm dầu khí trong các khu vực nước sâu ở Biển Đông. Từ cuối tháng 5/2010 đến nay, Trung Quốc đã sử dụng tàu khảo sát M/V Western Spirit cùng nhiều tàu bảo vệ tiến hành khảo sát địa chấn tại khu vực đảo Tri Tôn, quần đảo Hoàng Sa và tại các lô dầu khí 141, 142 và 143 trên thềm lục địa Việt Nam, cách đảo Lý Sơn, tỉnh Quảng Ngãi khoảng 90-116 hải lý. Trung Quốc còn tiến hành san lấp, mở rộng đảo Tri Tôn với mục đích xây dựng công trình trên đảo này.[6]

Thứ hai, Trung Quốc tiếp tục đơn phương áp đặt các lệnh cấm đánh bắt cá ở Biển Đông vào mùa đánh bắt cao điểm. Trong năm 2009 và 2010, Trung Quốc công bố lệnh cấm đánh bắt trong ba tháng, từ giữa tháng Năm đến giữa tháng Tám, mùa đánh bắt cao điểm của ngư dân Việt Nam. Trong một sự vụ nghiêm trọng, tàu hải quân Trung Quốc ngày 9/7/2007 đã nã súng vào một số thuyền đánh cá của ngư dân Việt Nam trong vùng biển gần Trường Sa, cách Thành phố Hồ Chí Minh 350km. Trong nhiều trường hợp, tàu ngư chính và tuần duyên của Trung Quốc cố tình va chạm trực tiếp làm chìm các tàu cá của ngư dân Việt Nam, bắt giữ và đòi tiền chuộc nhiều tàu cá của Việt Nam.[7] Trong một số sự vụ khác, các lực lượng của Trung Quốc đã bắt giữ các tàu cá và ngư dân vào tránh bão trong quần đảo Hoàng Sa, bắt họ ký vào các biên bản thừa nhận vi phạm chủ quyền của Trung Quốc và buộc gia đình họ phải nộp tiền phạt.[8] Ngư dân Phi-lip-pin và Ma-lai-xi-a cũng chịu chung các tình cảnh tương tự.[9]

Mặc dù lệnh cấm đánh bắt cá được Trung Quốc đơn phương áp đặt từ năm 1999, nhưng từ năm 2007 đến nay hành động của Trung Quốc mang tính hăm dọa quyết liệt hơn với thời gian cấm biển ngày một dài hơn,các hoạt động tuần tra, bắt giữ và cản phá ngư dân của các nước liên quan với quy mô lớn hơn, thường xuyên hơn và mạnh bạo hơn. Gary Li, một chuyên gia về Quân đội Giải phóng Nhân dân Trung Hoa (PLA) cho rằng lệnh cấm đánh bắt cá của Trung Quốc thực sự nhằm tạo ra quyền cai quản trên thực tế [de facto jurisdiction], và tiền lệ lịch sử nhằm khẳng định chủ quyền.[10]

Quan chức Trung Quốc tuyên bố mục đích của lệnh cấm đánh bắt cá là nhằm bảo vệ nguồn cá, ngăn chặn đánh bắt cá trái phép và bảo vệ ngư dân Trung Quốc. Tuy nhiên, có ba điểm đáng chú ý trong lệnh cấm đánh bắt hàng năm của Trung Quốc. Một là, lệnh cấm của Trung Quốc có hiệu lực trong phạm vi một vùng biển lớn nằm trong đường đứt khúc chín đoạn mà các nước khác bác bỏ, bao gồm cả những ngư trường truyền thống của ngư dân Việt Nam và các nước khác. Hai là, thời gian của các lệnh cấm đánh bắt cá ngày càng được kéo dài một cách tùy tiện và vô lý, không tham khảo ý kiến và không có được sự đồng thuận từ các quốc gia khác. Ba là, Trung Quốc sử dụng các loại chiến hạm cải tiến thành các tàu tuần ngư quy mô lớn, không ngại va chạm để xua đuổi, hăm dọa ngư dân các nước. Lyle Goldstein, một nhà nghiên cứu của Trường Chiến tranh Hải quân Hoa Kỳ, chỉ ra đó là cách Trung Quốc sử dụng các tàu dân sự để phát huy sức mạnh mềm, nhưng cũng nhằm củng cố các yêu sách về lãnh thổ biển rộng lớn của Trung Quốc. Giáo sư Carlyle A. Thayer thì cho rằng “việc sử dụng các tàu tuần ngư là một chiến thuật tuyệt vời bởi chúng không phải là tàu chiến, chúng được sơn với màu trắng chứ không phải màu xám, nhưng chắc chắn, chúng được trang bị tận răng”.[11] Vấn đề ở đây là những hành động như vậy hoàn toàn đi ngược lại những cam kết của Trung Quốc được ghi trong Tuyên bố về Ứng xử ở Biển Đông năm 2002.

(Còn nữa)

Nguồn: http://nghiencuubiendong.vn/nghien-cuu-vietnam/1430-chinh-sach-bien-dong-cua-trung-quoc-tu-2007-den-nay

[Mig21Bis_1]

Nhìn lại chính sách của Trung Quốc đối với tranh chấp Biển Đông từ  2007 đến nay (tiếp theo)

Thứ ba, không chỉ hăm dọa, xua đuổi và bắt bớ tàu bè của các quốc gia khác, Trung Quốc còn công khai xác định phạm vi ảnh hưởng. Đô đốc Timothy Keating, chỉ huy trưởng Hải quân Mỹ tại Thái Bình Dương, trong cuộc họp báo ngày 18/12/2008 tại Washington, đã đề cập đến ý định của Trung Quốc chia Thái Bình Dương làm hai, theo đó, Hải quân Hoa Kỳ sẽ giới hạn sự hiện diện của mình về phía Đông Hawaii và Hải quân Trung Quốc sẽ kiểm soát từ phía Tây đảo Haiwaii.[12] Tháng 3/2009, một số tàu của Trung Quốc đã đụng độ với tàu khảo sát Impeccable của Hải quân Mỹ tại vùng biển cách đảo Hải Nam 75 dặm. Trong tháng 6/2009, một tàu ngầm của Trung Quốc đã va chạm với thiết bị định vị kéo theo sau tàu khu trục Hải quân Mỹ. Phản ứng của Mỹ tỏ ra khá ôn hòa khi tuyên bố vụ va chạm là do vô ý. Nhưng phía Trung Quốc lại phản ứng mạnh mẽ. Phát ngôn viên của Bộ Ngoại giao Trung Quốc tuyên bố sau sự kiện tàu Impeccable rằng các tàu Mỹ cần phải xin phép trước khi đi vào Vùng đặc quyền kinh tế của Trung Quốc.

Ngày 26/8/2010, ngay sau chuyến thăm Trung Quốc của Trung tướng Nguyễn Chí Vịnh, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng Việt Nam, chính quyền Trung Quốc thông báo họ đã sử dụng tàu lặn nhỏ có người lái cắm cờ tại đáy Biển Đông ở độ sâu 3.759m.[13] Dù phía Trung Quốc không nói rõ vị trí cắm cờ của tàu ở đâu và nó có vào vùng biển tranh chấp hay không, hành động mập mờ đó của Trung Quốc dường như ngụ ý biểu dương sự tiến bộ của Hải quân Trung Quốc, đồng thời khẳng định chủ quyền của Trung Quốc ở vùng biển. Các nước liên quan không thể không nghi ngại của về động thái đó của Trung Quốc.

Thứ tư, để hỗ trợ các hoạt động kiểm soát trên thực tế và tạo dựng tiền đề cho việc khống chế Biển Đông trong tương lai, Trung Quốc ra sức hiện đại hóa lực lượng hải quân và không quân, củng cố và phát triển các căn cứ, cơ sở quân sự và dân sự ở vùng duyên hải và ở nhiều vị trí trong quần đảo Trường Sa và Hoàng Sa. Năm 2008, một vệ tinh thương mại phát hiện Trung Quốc xây dựng một căn cứ hải quân ở Tam Á trên đảo Hải Nam. Trong số ra ngày 15/04/2008, tạp chí Jane's Intelligence Review của Anh đã phân tích các tấm ảnh vệ tinh nói trên trong bài viết mang tựa đề “Tiết lộ bí mật về Tam Á, căn cứ hải quân nguyên tử mới của Trung Quốc”. Theo chuyên gia phân tích Richard D. Fisher Junior, tác giả bài báo, thì Tam Á là một căn cứ quan trọng có thể dùng cho loại tàu ngầm nguyên tử 094 thuộc thế hệ mới của Trung Quốc, có khả năng mang tên lửa đạn đạo có đầu đạn hạt nhân. Tháng 12/2007, Hải quân Trung Quốc đã đưa chiếc tàu ngầm nguyên tử 094 đầu tiên của họ về căn cứ này. Hàng không mẫu hạm hay các loại tàu khác có khả năng tung lực lượng tác chiến đi xa cũng có thể đặt bản doanh tại Tam Á.[14]

Theo giáo sư Carlyle A. Thayer, tương quan lực lượng quân sự ở vùng Biển Đông và Thái Bình Dương có khả năng thay đổi một khi công trình được Bắc Kinh hoàn tất. Với căn cứ này, Trung Quốc tăng cường sức mạnh để thực thi các tuyên bố chủ quyền của họ ở Biển Đông, bảo vệ các tuyến hàng hải trọng yếu qua eo biển Ma-lắc-ca và phát triển các khả năng hậu cần cho lực lượng hải quân triển khai ở Biển Đông. Cùng lúc đó, Trung Quốc cũng mở rộng sân bay ở đảo Phú Lâm trong quần đảo Hoàng Sa, củng cố căn cứ quân sự ở Bãi Chữ Thập trong quần đảo Trường Sa với hệ thống ra-đa cảnh báo sớm, duy trì sự hiện diện liên tục tại Bãi đá ngầm Vành Khăn ngoài khơi bờ biển phía Tây của Phi-lip-pin.[15] Cũng cần phải nói thêm, không chỉ có Trung Quốc, các quốc gia khác trong tranh chấp cũng có các hành động củng cố sự chiếm giữ của họ.

Điều đáng nói hơn, khi căn cứ hải quân Tam Á hoàn tất, cục diện chiến lược sẽ có những chuyển biến quan trọng vì cơ sở này sẽ cho phép quân đội Trung Quốc vươn xuống Biển Đông và vươn ra Thái Bình Dương. Một phần căn cứ xây ngầm dưới lòng đất gây khó khăn cho việc theo dõi. Tàu ngầm nguyên tử Trung Quốc sẽ có điều kiện tuần tra và tấn công từ những vị trí khó phát hiện sâu dưới lòng biển ngoài khơi Hải Nam nếu Bắc Kinh phát triển được năng lực tác chiến cần thiết. Hiện thời, người ta chưa rõ là bao nhiêu trong số năm chiếc tàu ngầm nguyên tử của Trung Quốc sẽ đặt bản doanh tại Tam Á. Các hoạt động xây dựng hiện nay chứng tỏ rằng Tam Á sẽ trở thành một căn cứ quân sự trọng yếu với nhiều tác động trên cán cân lực lượng trong khu vực. Trung Quốc có thể lưu trữ tại đấy một phần đáng kể các loại tên lửa răn đe hạt nhân phóng đi từ tàu ngầm.[16]

Cùng với căn cứ tàu ngầm ở Tam Á, Trung Quốc cũng thiết lập một căn cứ tên lửa ở Quảng Đông, nơi đơn vị 96166 thuộc Lực lượng Hỏa tiễn thứ hai của Quân đội Giải phóng nhân dân Trung Hoa (PLA) đóng quân. Các chuyên gia quân sự cho rằng căn cứ này sẽ được trang bị tên lửa đạn đạo DF-21C hoặc tên lửa tầm xa CJ-10. Cả hai loại này đều có khả năng tấn công chính xác các mục tiêu trong phạm vi 2000 km, bao trùm cả khu vực Đài Loan cũng như quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa.[17]

Trên mặt trận ngoại giao, Trung Quốc tiếp tục phản đối yêu sách của các quốc gia khác cùng với các nỗ lực nhằm đa phương hóa và quốc tế hóa tranh chấp. Ủy ban Ranh giới thềm lục địa của Liên Hợp Quốc (UNCLOS) quy định ngày 13/5/2009 là hạn chót để các nước đăng ký đường ranh giới ngoài của thềm lục địa. Ngày 6/5/2009, Ma-lai-xi-a và Việt Nam nộp bản đề xuất chung và ngay ngày hôm sau, Việt Nam nộp một tuyên bố riêng.[18] Ngay lập tức, Trung Quốc phản đối nhưng không nộp văn bản công khai. Theo quy định của Ủy ban Ranh giới thì những yêu cầu bị phản đối sẽ không thể được xem xét. Trung Quốc đã tư liệu hóa những yêu sách biển của mình bằng việc đính kèm một bản đồ vẽ “đường đứt khúc chín đoạn” (hay đường lưỡi bò) tạo thành một chữ U bao vây toàn bộ Biển Đông. Đây là lần đầu tiên Trung Quốc công khai yêu sách này và điều đáng nói là không có một bản đồ nào được đính kèm với những tuyên bố quan trọng như Tuyên bố về Lãnh hải (1958), Tuyên bố về Lãnh hải và tiếp giáp lãnh hải (1992), Tuyên bố về Đường cơ sở để xác định lãnh hải, và Luật về Vùng đặc quyền kinh tế và Thềm lục địa (1998) của Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa.[19]

Trung Quốc tiếp tục kiên định lập trường giải quyết tranh chấp với từng nước ASEAN và không muốn các nước chia sẻ thông tin về các cuộc đàm phán liên quan tới Biển Đông giữa từng nước với Trung Quốc.[20] Trung Quốc đã sử dụng khái niệm “quyền lợi cốt lõi” liên quan đến chủ quyền và sự toàn vẹn lãnh thổ của họ khi đề cập đến Đài Loan và Tây Tạng. Trong cuộc đối thoại chiến lược giữa hai nước, quan chức Bắc Kinh tuyên bố với quan chức Mỹ rằng họ coi Biển Đông thuộc phạm vi “lợi ích cốt lõi” của họ, một động thái càng làm tăng những mối lo ngại về động cơ của Trung Quốc sau những diễn biến gần đây nhất.

Tại Hội nghị ARF Hà Nội tháng 7/2010, dường như bất ngờ trước việc Ngoại trưởng Mỹ Clinton tuyên bố Mỹ có lợi ích thiết thực ở Biển Đông,[21] Ngoại trưởng Trung Quốc Dương Khiết Trì đã có những lời lẽ mạnh mẽ nhằm phản đối sự can dự của các cường quốc bên ngoài và cho rằng đối thoại song phương là phương thức hiệu quả duy nhất để giải quyết tranh chấp. Sau diễn đàn ARF 17 tại Hà Nội, trong một thông cáo đăng trên mạng của Bộ Ngoại giao Trung Quốc ngày 26/7, Ngoại trưởng Trung Quốc Dương Khiết Trì nói: “Nếu Biển Đông trở thành một vấn đề quốc tế hoặc đa phương, sẽ chỉ khiến cho vấn đề này trở nên tồi tệ hơn và giải pháp sẽ khó khăn hơn... Thực tiễn quốc tế cho thấy cách tốt nhất để giải quyết các bất đồng, tranh chấp đó là các bên liên quan đàm phán song phương trực tiếp”. Bên cạnh đó, báo chí Trung Quốc có một chiến dịch phê phán mạnh mẽ Việt Nam và Mỹ “thông đồng” với mục tiêu quốc tế hóa tranh chấp Biển Đông. Thậm chí, nhiều tờ báo còn cho rằng Việt Nam tìm cách liên minh với Mỹ để hạn chế ảnh hưởng của Trung Quốc.[22] Theo giới phân tích, thái độ sẵn sàng can dự của Hoa Kỳ, kèm theo với chủ trương quốc tế hóa và đa phương hóa hồ sơ Biển Đông đã đi ngược lại với chủ trương muốn giải quyết vấn đề trên cơ sở song phương của Trung Quốc nhằm dễ bề gây sức ép lên các nước nhỏ và yếu hơn mình, tránh được sự nhòm ngó của quốc tế.[23]

Đọc phần tiếp theo “Đằng sau những thay đổi trong cách tiếp cận của Trung Quốc đối với Biển Đông”

Nguồn: http://nghiencuubiendong.vn/nghien-cuu-vietnam/1430-chinh-sach-bien-dong-cua-trung-quoc-tu-2007-den-nay

[Mig21Bis_1]

Đằng sau những thay đổi trong cách tiếp cận của Trung Quốc đối với Biển Đông

Ở phần này bài viết sẽ đi vào phân tích đánh giá những tác nhân đằng sau những thay đổi trong các tiếp cận của Trung Quốc đối với Biển Đông kể từ năm 2007 đến nay. Bài viết đánh giá việc Trung Quốc duy trì chính sách mập mờ về “lợi ích cốt lõi” của mình đối với Biển Đông là để nhằm tránh việc đa phương hóa vấn đề tranh chấp Biển Đông nhằm hạn chế sự can thiệp của quốc tế đặc biệt là Mỹ, và hơn nữa là nhằm tạo điều kiện có lợi cho mình trong việc sử dụng “sức mạnh mềm” trong giải quyết tranh chấp với các nước trong khu vực này.

Dễ nhìn thấy rằng tuyên bố và hành động của Trung Quốc đối với Biển Đông trong thời gian từ năm 2007 trở lại đây có yếu tố tiếp biến chính sách giai đoạn trước. Sự tiếp biến thể hiện dưới hình thức sử dụng tuyên bố của người phát ngôn Bộ Ngoại giao khẳng định chủ quyền của Trung Quốc trong phạm vi đường lưỡi bò, triển khai các hoạt động thăm dò, chủ trương giải quyết tranh chấp thông qua đàm phán song phương, phản đối quốc tế hóa, trong khi đó chủ động khai thác dầu khí ở Biển Đông, nhưng lại phản đối hành động thăm dò và khai thác của các quốc gia khác trong phạm vi đường đứt khúc chín đoạn, đơn phương áp đặt lệnh cấm bắt cá, ngăn cản và bắt giữ tàu thuyền và ngư dân của các quốc gia khác hoạt động tại vùng biển, tiến hành các hoạt động nhằm củng cố các công trình dân sự và quân sự của Trung Quốc tại các đảo đã chiếm đóng… Các quan chức và học giả Trung Quốc tiếp tục cổ súy, vận động các quốc gia tranh chấp khác ủng hộ chủ trương “gác tranh chấp, cùng khai thác” ở những vùng biển nằm trong phạm vi thềm lục địa và vùng đặc quyền kinh tế của các bên tranh chấp khác.

Theo Joshua Kurlantzick, trong những năm đầu của thập kỷ vừa qua, Trung Quốc đã ít đả động đến yêu sách về chủ quyền ở Biển Đông, trong khi đẩy mạnh thực hiện cuộc tấn công quyến rũ bằng “sức mạnh mềm”, phát triển mối quan hệ kinh tế, ngoại giao và kể cả an ninh gần gũi với các quốc gia Đông Nam Á. Thế nhưng gần đây, cách tiếp cận “mềm mỏng” đó dường như đã bị bỏ qua.[1] Bên cạnh việc vừa tiếp tục các tranh cãi về chủ quyền, vừa chủ động đàm phán song phương, Bắc Kinh đồng thời đẩy mạnh xây dựng lực lượng hải quân tác chiến, tranh thủ mọi cơ hội biểu dương sức mạnh, phớt lờ việc thực hiện DOC và đẩy mạnh triển khai các biện pháp nhằm kiểm soát thực tế trên các vùng biển mà Trung Quốc yếu sách chủ quyền theo hướng chính thức, khẳng định và thách thức hơn. Hành động của Trung Quốc mang tính chủ động, tự tin hơn, một mặt khoanh vùng và phát huy ảnh hưởng ở Biển Đông, ngăn chặn ảnh hưởng, sự can dự của các nước lớn khác, mặt khác sử dụng “nắm đấm thép bọc nhung” để hăm dọa các bên khác trong tranh chấp. Trung Quốc đã cho cải hoán các tàu quân sự thành tàu tuần tra dân sự, điều một số tàu này đến hoạt động ở Biển Đông.[2] Việc Trung Quốc tăng cường hiện diện trên Biển Đông đồng nghĩa với việc các ngư dân và tàu khảo sát của các nước khác trong khu vực hoạt động ở Biển Đông sẽ đụng độ nhiều hơn với các tàu Trung Quốc lớn hơn và được trang bị tốt hơn, trong đó có tàu Ngư Chính 311 (Yuzheng 311).[3] Thực tế cho thấy, các tàu tuần ngư khổng lồ của Trung Quốc không ngại đụng độ trên biển. Bên cạnh đó, các hoạt động mạnh mẽ và quy mô chưa từng thấy của các lực lượng Hải quân Trung Quốc tại Biển Đông cho thấy Hải quân Trung Quốc luôn sẵn sàng chiến đấu, khiến các quốc gia khác không khỏi e dè.[4]

Điều đáng chú ý là từ năm 2007 đến nay, các bên tranh chấp chủ quyền ở Biển Đông khác cũng tiếp tục có các động thái củng cố cơ sở hạ tầng, tuyên truyền về yêu sách chủ quyền, đẩy mạnh tuần tra, trinh sát trên biển... Có thể kể đến việc Đài Loan đã hoàn thành công trình đường băng trên đảo Ba Bình, cựu lãnh đạo Đài Loan Trần Thủy Biển ra thăm đảo và nêu “Đề xướng Nam Sa”. Trong năm 2008, Phi-lip-pin từng bước hoàn tất các thủ tục nội bộ để thông qua Dự luật về đường cơ sở mới, và ngày 10/3/2009, Tổng thống nước này ký ban hành Luật đường cơ sở mới của Phi-lip-pin (RA9522) trong đó quy thuộc các đảo thuộc quần đảo Trường Sa của Việt Nam vào lãnh thổ Phi-lip-pin. Ma-lai-xi-a khẳng định yêu sách chủ quyền đối với quần đảo Trường Sa bằng chuyến thăm của Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Quốc phòng (ngày 12/8/2008) và của Thủ tướng nước này (ngày 05/03/2009) đến đảo đá Hoa Lau.

Thực trạng đó đặt ra câu hỏi: Thái độ cứng rắn, hành động tự tin và quyết liệt của Trung Quốc tại Biển Đông từ năm 2007 đến nay là kết quả của (i) việc điều chỉnh chủ động trong chiến lược biển và chính sách của Trung Quốc với tranh chấp tại Biển Đông hay không, hay đó chỉ là (ii) những phản ứng của Trung Quốc đối với động thái của các quốc gia khác trong tranh chấp, hay là (iii) “động thái ném đá dò đường”, phép thử đối với phản ứng của các quốc gia khác, hay chỉ là (iv) hành động vượt quá thẩm quyền, có tính nhất thời của các lực lượng hải quân hoặc tuần duyên của Trung Quốc? Đáng chú ý, trong các cuộc trao đổi gần đây với học giả Việt Nam, học giả Trung Quốc khẳng định chính sách của Trung Quốc đối với các nước láng giềng nói chung và với các tranh chấp ở Biển Đông không hề thay đổi, rằng có sự hiểu nhầm do báo chí phương Tây.

Diễn biến ủng hộ cho lập luận thứ hai là việc Trung Quốc công khai “đường lưỡi bò” để phản đối báo cáo về ranh giới ngoài của thềm lục địa của Việt Nam và Ma-lai-xi-a (2009). Tuy nhiên, khó có thể tìm thấy mối liên hệ nhân quả giữa các hành động khác của các quốc gia khác và sự hung hăng bất thường của Trung Quốc từ cuối năm 2007 đến nay. Khả năng thứ tư vẫn còn để ngỏ bởi Trung Quốc chưa bao giờ công khai quy trình hoạch định chính sách và chính trị nội bộ của họ. Trong phát biểu của mình tại Hội thảo quốc tế lần thứ hai về Biển Đông, học giả Leszek Buszynski bày tỏ lo ngại về sự không minh bạch trong quá trình ra quyết sách trong chính trị nội bộ của Trung Quốc, thế áp đảo của phe quân sự trong nền chính trị ở Bắc Kinh, và ảnh hưởng của chủ nghĩa dân tộc cực đoan.[5] Khả năng thứ ba có thể được loại bỏ vì hành động của Trung Quốc có vẻ ngày càng mạnh mẽ và quyết liệt hơn bất chấp sự phản đối, nghi ngại của cộng đồng quốc tế và các nước trong khu vực.

Xem xét kỹ những hoạt động của Trung Quốc ở Biển Đông từ năm 2007 đến nay cho thấy khả năng thứ nhất (i) hợp lý hơn cả. Lý do đơn giản là các biện pháp mà Trung Quốc triển khai có cường độ mạnh và thái độ quyết liệt “bất bình thường”, có sự phối hợp đồng bộ chặt chẽ của nhiều ngành, nhiều lực lượng, và được đưa tin, phổ biến rộng rãi trên các phương tiện thông tin đại chúng. Nhiều dấu hiệu cho thấy với sức mạnh kinh tế và quân sự tăng lên nhanh chóng, Trung Quốc đang phấn đấu vươn lên trở thành một cường quốc toàn cầu, trong đó coi Biển Đông vừa là mắt xích quan trọng trong tuyến phòng thủ hải quân chiến lược và nằm trong phạm vi ảnh hưởng sống còn của Trung Quốc, vừa là cửa ngõ chiến lược để đi ra thế giới. Thêm nữa, sự mạnh bạo của Trung Quốc ở Biển Đông diễn ra đồng thời với thái độ và hành động hung hăng của Trung Quốc ở Biển Hoa Đông, mở rộng hoạt động của hải quân Trung Quốc ở biển E-den…

Bằng chứng rõ rệt nhất là giới tinh hoa chính trị của Trung Quốc “đánh tiếng” nâng cấp Biển Đông trở thành khu vực “lợi ích cốt lõi9] các kênh nhà nước của Trung Quốc cũng không có phản đối hay đính chính chính thức. Liệu điều đó có hàm ý rằng giới lãnh đạo và tinh hoa chính trị của Trung Quốc ngầm ủng hộ một quan niệm như vậy? 

Ngụ ý của việc quan chức Trung Quốc mập mờ phổ biến khái niệm lợi ích quốc gia cốt lõi đối với Biển Đông là Bắc Kinh sẽ không cho phép thảo luận hay đặt vấn đề đối với những chính sách của họ và có lẽ sẽ đẩy lùi sự hiện diện của quân đội của các cường quốc khác ở ngoài khơi mạnh hơn bao giờ hết. Trong những năm gần đây, Bắc Kinh cũng đã cảnh báo những công ty dầu lửa của Hoa Kỳ không được tham gia các thỏa thuận thăm dò hỗn hợp ở Biển Đông với Việt Nam. Và cũng có tin là họ đã nói với các quốc gia Đông Nam Á không thảo luận những vấn đề liên quan đến biển Đông với nhau.[10]

Việc Trung Quốc có ý duy trì khái niệm mơ hồ về lợi ích cốt lõi có thể khiến các nước trong tranh chấp lo sợ rằng: (i) có phải Bắc Kinh vừa tạo không gian để áp dụng tiêu chuẩn kép, một mặt đòi các cường quốc khác tuân thủ cái gốc là vùng thềm lục địa và vùng đặc quyền kinh tế 200 hải lý, mặt khác lại duy trì đòi hỏi phi lý về đường lưỡi bò đối với các nước trong tranh chấp trực tiếp?; (ii) liệu có phải Bắc Kinh tạo tâm lý răn đe dùng vũ lực, ép các nước liên quan chấp nhận giải pháp “gác tranh chấp, cùng khai thác” có lợi cho Trung Quốc.

Không thể phủ nhận Trung Quốc có những lợi ích hữu hình quan trọng ở Biển Đông như: (i) đường biển quan trọng vận chuyển hàng hóa phục vụ phát triển kinh tế: số lượng dầu nhập khẩu chiếm 50% nhu cầu trong nước, trong đó 70% số dầu nhập khẩu này phải vận chuyển qua Biển Đông; (ii) các nguồn tài nguyên biển, trong đó quan trọng nhất là dầu khí và hải sản để phục vụ cho phát triển kinh tế. Tuy nhiên, thái độ và hành động của Trung Quốc ở Biển Đông từ năm 2007 đến nay cho thấy giới chính trị - quân sự Bắc Kinh nhìn nhận Biển Đông chủ yếu ở góc độ địa chính trị và địa chiến lược. Theo đó, Biển Đông là không gian lợi ích sống còn, là cửa ngõ để tiến xuống khu vực Đông Nam Á, và vươn xa hơn trở thành cường quốc đại dương. Một loạt hành động như trên trong thời gian gần đây có thể được hiểu là nỗ lực của Bắc Kinh nhằm đặt toàn bộ Biển Ðông dưới quyền kiểm soát của Trung Quốc, không chỉ để bảo vệ quyền lợi về dầu lửa và tài nguyên biển của họ, mà còn vì lý do chiến lược và quân sự, chẳng hạn như để ngăn chặn bất kỳ hành động can thiệp nào của lực lượng Mỹ trong trường hợp khẩn cấp liên quan đến Đài Loan.[11]

Mong muốn kiểm soát Biển Đông, biến khu vực này trở thành “ao nhà” ngày càng trở nên rõ ràng qua nhiều tuyên bố, biện pháp và hành động mạnh bạo có tính áp đặt và mạnh bạo nhằm khẳng định chủ quyền pháp lý cùng khả năng kiểm soát biển trên thực tế. Tuy nhiên, Biển Đông còn có ý nghĩa là khu vực ảnh hưởng sống còn, và là cửa ngõ chiến lược đầu tiên để Trung Quốc đi ra thế giới. Việc các lực lượng quân sự của Trung Quốc mạnh dạn chặn các tàu của Mỹ, thử phản ứng của Mỹ với đề nghị chia khu vực ảnh hưởng ở Thái Bình Dương, đe dọa và bắt bớ các tàu thuyền của các nước tranh chấp, xây dựng căn cứ tàu ngầm chiến lược ở Tam Á là những minh chứng rõ ràng về quan niệm của giới chính trị và quân sự Bắc Kinh về tầm quan trọng của Biển Đông và tương lai của vùng biển này trong chiến lược cường quốc của Trung Quốc.

Sự điều chỉnh cách tiếp cận của Trung Quốc là nguyên nhân cơ bản khiến quan hệ giữa Trung Quốc và các nước tranh chấp khác trở nên căng thẳng. Sau năm năm ra đời, Tuyên bố về Ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC) giữa Trung Quốc và các nước ASEAN không đủ để ngăn tranh chấp Biển Đông ngày càng nóng và trở thành nguy cơ hiện hữu đối với hòa bình, ổn định ở khu vực và tình hữu nghị giữa các quốc gia trong khu vực. Tuy nhiên, rõ ràng là Trung Quốc vẫn chưa đủ sức mạnh chính trị và quân sự để kiểm soát toàn bộ Biển Đông và không muốn căng thẳng biến thành bất ổn, xung đột quân sự. Do đó, lãnh đạo Trung Quốc luôn trấn an các nước trong khu vực và kêu gọi cần phải có hòa bình, ổn định, và hợp tác. Tại buổi họp báo sáng ngày 6/01/2010 ở Hà Nội, Đại sứ đặc mệnh toàn quyền Trung Quốc tại Việt Nam Tôn Quốc Tường nói rằng “chúng ta đã thiết lập cơ chế đàm phán về vấn đề trên biển, thực hiện nhận thức chung của lãnh đạo cấp cao hai nước, thúc đẩy tiến trình đàm phán. Để giải quyết tranh chấp, hai bên cần xuất phát từ đại cục, toàn cục và lợi ích căn bản của nhân dân hai nước, tạm gác lại tranh chấp, không làm ảnh hưởng đến sự phát triển bình thường, thuận lợi của quan hệ hai nước. Tôi nghĩ đây là cách làm phù hợp nhất”.[12] Thông điệp “giữ đại cục” này cũng được nhắc đi nhắc lại trong nhiều cuộc trao đổi giữa học giả Trung Quốc và Việt Nam, với lập luận Trung Quốc còn phải đối phó với nhiều khó khăn trong nội bộ của nước này, đặc biệt là các vấn đề phát triển và xã hội.

Nghịch lý là, Trung Quốc trước hết sử dụng luận điểm “giữ đại cục” để trấn an các nước vừa và nhỏ trong khu vực, trong khi tiếp tục duy trì sự mập mờ trong chính sách an ninh biển và sử dụng nhiều chiến thuật khác nhau để giành thế chủ động và quyền kiểm soát thực tế ở Biển Đông. Giáo sư Carlyle A. Thayer cho rằng Trung Quốc đang cố tình theo đuổi một chính sách mập mờ có tính toán trong vấn đề này và sẽ trì hoãn việc giải quyết các tuyên bố chủ quyền trái ngược nhau cho đến thời điểm mà Bắc Kinh cảm thấy thích hợp.[13] Thứ hai, đó là chiến thuật “salami”, thực hiện chính sách “lấn dần từng bước”, đảm bảo đạt được sự kiểm soát tình hình, mà không làm cho các bên yêu sách cùng dư luận quốc tế phản ứng thái quá. Bắc Kinh luôn kết hợp cứng và mềm, sẵn sàng đàm phán khi cần thiết, nhưng cũng sẵn sàng vứt bỏ “cam kết” khi cần. Thứ ba, Trung Quốc kiên trì đàm phán song phương, phản đối đa phương hóa và quốc tế hóa. Theo cách đó, Trung Quốc có thể “chia để trị” và luôn duy trì được thế áp đảo đối với đối phương. Ít có khả năng Trung Quốc tham gia các cơ chế an ninh hợp tác, nơi đó Trung Quốc phải chấp nhận vị thế và lợi ích ngang bằng với các quốc gia khác. và yếu hơn mình, tránh được sự nhòm ngó của quốc tế.[14]

Đọc phần tiếp theo “Những điều chỉnh trong chiến lược của Trung Quốc đối với Biển Đông”

Nguồn: http://nghiencuubiendong.vn/nghien-cuu-vietnam/1431-dang-sau-nhung-thay-doi-trong-cach-tiep-can-cua-trung-quoc-doi-voi-bien-dong

[Su30MK2V]

Chuyện Biển Đông qua mắt GS Cù Trọng Xoay
Nói vậy thôi, chứ vấn đề biển đảo luôn là vấn đề phức tạp, và bị chi phối bởi nhiều yếu tố. Không thể lạc quan tếu, hay hô khẩu hiệu mà xong. Chẳng ai muốn có chiến tranh, nhưng muốn có hòa bình vững chắc, chúng ta lại cần phải chuẩn bị tốt nhất cho chiến tranh.


Người ta biết nhiều đến Đinh Tiến Dũng qua nhân vật Giáo sư Cù Trọng Xoay dí dỏm, hóm hỉnh và đầy bất ngờ trong mục "Hỏi Xoáy Đáp Xoay" của chương trình "Gặp nhau cuối tuần", phát vào mỗi tối Thứ Bảy.
Tuần Việt Nam xin giới thiệu một góc off-line của chàng Bí thư Đoàn đa tài này qua loạt ghi chép của anh về chuyến đi Trường Sa, diễn ra trước ngày Việt Nam kỷ niệm 36 năm ngày đất nước thống nhất.

Hơn cả một chuyến đi
Tử vi của tôi là Thân cư Thiên di nên xem ra những chuyến đi với tôi là chuyện hết sức bình thường. Trở về Hà Nội với làn da đen bóng và bắt đầu bong từng mảng như rắn lột xác, ngoài cái cảm giác say đất liền biêng biêng thì trong suy nghĩ của tôi và những thành viên có mặt trên chiếc tầu HQ 936 dường như vẫn chưa nguôi ngoai cái cảm giác của 8 ngày lênh đênh trên biển khơi.
Ngày còn sinh viên, tôi cũng đã nhiều lần dẫn các đội sinh viên tình nguyện đi công tác tại những vùng sâu vùng xa với một bầu máu nóng tuổi trẻ hưởng ứng tiếng gọi xây dựng quê hương đất nước. Chúng tôi đã từng lên địa đầu Tổ quốc Đồng Văn - Mèo Vạc để phát cờ Tổ quốc và dạy hát Quốc ca, chúng tôi đã từng nằm trong bản Mường Mô - Mường Tè cả tháng trời để hướng dẫn người dân những kiến thức nông nghiệp và đời sống xã hội... và còn biết bao chuyến đi khác nữa kể không hết được. Nhưng tất cả, chưa có chuyến đi nào đặc biệt như chuyến đi này.
Người ta vẫn nói đi nước ngoài dễ hơn đi Trường Sa quả cũng đúng. Không phải dễ mà có cơ hội này, nên khi được giao thành lập đoàn công tác đi Trường Sa, tôi dù đang bận túi bụi các công việc khác, vẫn cố để có thể thực hiện nhiệm vụ này. Bao vất vả lo lắng cho chuyến đi tất cả đều được đền đáp xứng đáng, tôi đã có một chuyến đi không thể nào quên.
Tôi tự hỏi sao cảm xúc lại có trong tôi mạnh đến vậy? Nếu đúng ra, càng đi nhiều thì cảm xúc càng chai sạn hơn chứ. Nhưng không, cảm xúc này thực sự mạnh, bởi tôi được đi, được đến, được gặp và được nghe, được nhìn, được hiểu biết bao nhiêu câu chuyện mà nếu chỉ ngồi nhà đọc sách cũng không thể nào biết nổi.

Giáo sư Cù Trọng Xoay (giữa) tại Trường Sa

[/i]
Ngoài những trải nghiệm, chuyến đi cũng cho tôi hiểu biết một cách rộng và đầy đủ hơn về chủ quyền biển đảo, không còn thấy nó "nhậy cảm" theo cái kiểu hô hào phản đối này kia nữa, nó cần những bước đi thực tiễn và vui biết bao khi biết những bước đi đó đang dần đem lại những thắng lợi bước đầu.
Chuyến đi cho tôi gặp những anh lính trẻ, những bác lính già, tôi nhìn thấy tầu tên lửa của nước ngoài đứng lừ lừ đe dọa, tôi nhìn thấy đảo mà nước ngoài chiếm đóng với quân lính chạy lố nhố bên trên, tôi được thả bông hoa cúc vàng, thắp nén hương lên vòng hoa tưởng niệm những cha anh đã mãi hòa mình cùng sóng nước cho mầu cờ Việt Nam.
Tinh thầy yêu nước không còn chỉ là những câu hô hào, những dòng chữ khô cứng trên trang sách, mà nó được hiện lên đầy sống động trên những ánh mắt và dáng đứng của những chiến sỹ nơi đảo tiền tiêu Cô Lin, hiện lên trong nụ cười tiếng hát của những anh chàng lính trẻ nơi Trường Sa Lớn, hiện lên chắc nịch trong câu nói của Thiếu tá Trang Hải Âu chỉ huy nhà dàn DK1 - 2: "Chừng nào còn chúng tôi, bà con ngư dân cứ yên tâm mà ra bắt cá".
Chúng tôi bị xúc động mạnh mẽ trước tinh thần dân tộc hiện thực trước mắt, xúc động trước mầu cờ đỏ sao vàng nổi bật giữa bạt ngàn sóng nước biển xanh, xúc động trước lý tưởng xả thân vì đất nước của những anh lính hải quân mà tôi cứ nghĩ nó vốn là điều chỉ còn trong sách dạy Sử...
Có lẽ tất cả những điều đó đã khiến cho chuyến đi Trường Sa này của tôi đọng lại nhiều cảm xúc hơn cả mọi chuyến đi từ trước đến giờ.
Tôi bỗng nhận thấy cuộc sống của mình sao mà nhạt nhòa và loanh quanh đến vậy. Ngỡ ra đảo để động viên lính đảo nhưng không phải, thì chính những anh lính tay cầm chắc súng, ánh mắt rực cháy luôn dõi theo từng con sóng nơi biển Đông kia, mới là những người động viên lại chúng tôi, dạy lại cho chúng tôi bài học về lòng yêu nước và lý tưởng sống. Nó chắc chắn sẽ là một cú hích thực sự khiến tôi quyết tâm dấn thân mình vào những dự án xã hội mà tôi đang lừng khừng, so đo trong con tính bấy lâu nay.
Với tất cả cảm xúc và trong giới hạn thông tin cho phép, tôi sẽ lần lượt kể lại chuyến đi của mình theo phong cách kể... lể, để chia sẻ cùng anh em bạn bè, trước là để cùng nhau biết thêm một vài thông tin, sau nữa là cùng nuôi ước mong có một lần lại đến với Trường Sa. Bởi sẽ chẳng lời kể nào, trang viết nào đủ cho những trải nghiệm mà đích thân mình nếm trải.
Mời anh em, bạn bè và các độc giả quan tâm cùng đón đọc.
Giáo sư Xoay đến Cam Ranh dự hội thảo
Sau đêm nhạc Trịnh Công Sơn tại Đà Nẵng, tôi khoác ba lô lên chiếc máy bay ATR để bay vào Cam Ranh. Trên máy bay gần như toàn Tây ba lô, vì thường thì ngoài dân du lịch chẳng mấy ai bay tuyến này để nhằm mục đích công tác như tôi cả.
Một đêm nhạc mệt mỏi khiến mắt tôi chỉ muốn díp vào. Nhưng chiếc ATR bay xóc như phi ngựa khiến tôi mấy lần phải ngó ra cửa xem nó đang bay theo thể thức quay cánh quạt, hay vỗ cánh.
Ngồi cạnh tôi là một bác người Đức to béo có mái tóc dài buộc dây chun. Chẳng ngủ được nên đành quay sang buôn chuyện với ông bác cho đỡ buồn.
Ông bác thì cứ tấm tắc khen ở Việt Nam vào internet dễ thế, sướng gấp vạn lần Ấn Độ. Tiện công bay trên vùng trời Đà Nẵng, tôi tranh thủ quảng cáo mấy chính sách du lịch và hải sản, thì ông bác lại khoe quê ông bác có nhiều bia lắm. Tôi lại khen phụ nữ nước ông bác khỏe thật, bê một đống cốc bia thế mà vẫn cười được...
Và, như để đáp lễ, ông bác lại khen ở Việt Nam mua phần mềm rẻ bèo, ông bác vừa mua cái đĩa cài lại Win hết có gần 1 đô. Tôi chém gió là ở Việt Nam người ta chỉ bỏ tiền để mua một số phần mềm trên 40 kg thôi, còn phần mềm máy tính thì miễn phí...
Rồi chả biết mình ngủ lúc nào. Giật mình tỉnh dậy thì thấy ông bác béo tốt cũng đang ngáy pho pho...
Xuống đến sân bay Cam Ranh ấn tượng đầu tiên là nắng và vị gió biển, xung quanh những dải cát trắng khiến cho cái nắng ở đây như chói chang hơn. Vì phải đợi mấy ông anh đang từ Hà Nội bay vào, tôi kiếm một quán cà phê để ngồi đợi. Quán cà phê mở trong lòng khu nhà chờ mà vẫn phải có ô che nắng, thế mới biết nắng vùng này gay gắt cỡ nào.
Đón đoàn là một thượng tá Hải quân, sau động tác chào theo quy định nhà binh, anh em chúng tôi bắt tay nhau làm quen. Con đường từ Cam Ranh về Nha Trang khoảng 30 cây, hai bên đường chủ yếu là cát và những cây bụi nhỏ, thi thoảng có vài bụi hoa giấy mầu hồng nổi bật giữa nền cát trắng. Lác đác là những khu dân cư nho nhỏ với những cửa hàng lèo tèo.
Anh tài xế chẳng biết do đợi đến quá trưa nên đói bụng, hay đau bụng mà chạy như bay. Đã thế anh còn hồ hởi: "Lắc thế này mới cỡ đi tầu khi sóng cấp 3 thôi ạ". Trên con đường ngoằn ngoèo toàn khúc cua, đoàn khách với những ông to béo xô từ bên này sang bên kia, ố á ầm ầm, vui đáo để. Nhoáng một cái chúng tôi đã đến Nhà khách Hải quân. Một nhà khách thuộc loại tiện nghi và hiện đại... của hơn 20 năm về trước.
Các chị phục vụ trung trung tuổi thấy tôi thì cứ bấm lưng nhau cười khúc khích làm tôi cũng hơi giật mình, vội len lén quay đi kiểm tra khóa quần đã cài chưa. Mãi thì mới có một chị "mạnh dạn" ra hỏi tôi có phải giáo sư Xoay không. Sau khi thông tin này được xác nhận, một cuộc loan tin rầm rộ trong toàn khu nhà nghỉ yên ắng này làm tôi cũng thấy phát ngại.
Những chiếc cửa phòng bằng kính trong suốt chốc chốc lại có chị đi qua ngó vào xem anh Xoay thế nào, chốc chốc lại vào hỏi han, có cái điều khiển điều hòa hết pin cũng có đến 3 người vào sửa. Anh bạn cùng phòng làm ở Vinaconex thì chưa bao giờ xem chương trình của tôi nên cứ nghĩ ở đây nhân viên họ nhiệt tình với khách hàng nói chung như vậy, thành ra cứ tấm tắc khen thái độ phục vụ mãi.
Các chuyến bay từ 2 đầu đất nước lần lượt tới, các vị lãnh đạo các doanh nghiệp lần lượt đến nhà khách để "nhập trại" cùng chúng tôi. Sáng mai, 19.4, chúng tôi sẽ đi thăm Vùng 4 Hải quân tại Cam Ranh - Trung tâm "tàn phá sắc đẹp" bậc nhất Việt Nam.
Gần quá hóa khó "focus"
"Rừng vàng thì chúng ta đã chặt gần hết rồi, giờ chúng ta phải quay mặt ra biển bạc" - câu phát biểu hóm hỉnh của một bác lãnh đạo Hải quân khiến đoàn công tác của các doanh nghiệp bật cười mà không khỏi suy nghĩ. Đúng là đã đến lúc chúng ta phải quay ra biển và không thể chậm trễ hơn.
Tôi được giới thiệu là Bí thư Đoàn Thanh niên Tập đoàn FPT, một tổ chức chính trị hẳn hoi, nên oai lắm, được xướng tên giới thiệu rồi được mời lên trao quà. Bác Nam già (Nguyễn Thành Nam) "chỉ là" ủy viên HĐQT FPT nên việc chủ yếu là chạy đi ... chụp ảnh. Tư lệnh Hải quân Nguyễn Văn Hiến nhìn tôi động viên: "Cao to như chú em phải đi lái tầu ngầm mới đúng". Tôi cười nhăn răng: "Thủ trưởng yên tâm, em vừa có bằng lái ô tô năm ngoái xong".
FPT tặng các đơn vị Hải quân ở Cam Ranh 20 chiếc máy tính "của nhà trồng được", các công ty khác thì đem tặng nào là máy phô tô, máy chiếu... Hết phần trao quà long trọng, các bác lãnh đạo các đơn vị lao ra chụp ảnh với giáo sư Xoay để về nhà khoe con. Hóa ra vai diễn của mình đã mò vào đến tận vùng nắng gió này.
Những món quà nhỏ trên chỉ là "lễ ra mắt" của các doanh nghiệp mà thôi, phần việc chính của các doanh nghiệp chúng tôi là đi thăm và khảo sát để đầu tư vào các dự án xây dựng cơ sở hạ tầng cho vùng 4. Thành ra đoàn đi như tour du lịch và đích thân Phó Tư lệnh dẫn chúng tôi đi đến từng nơi và trực tiếp giới thiệu.
Cá nhân tôi thấy cũng rất bất ngờ và vui khi ở đơn vị nào "giáo sư" Xoay cũng được nhận ra, và được chụp ảnh cùng các chiến sỹ tới tấp. Tự nhiên nghĩ tới mấy số làm ẩu cho xong mà xấu hổ quá đi.
Như các phương tiện truyền thông đã có đưa tin, thời gian gần đây, theo cùng với sự quan tâm về vấn đề chủ quyền biển đảo, hải quân Việt Nam cũng đã được đầu tư đáng kể về vũ khí và khí tài quân sự. Tuy nhiên, cơ sở vật chất phục vụ đời sống cho bộ đội thì vẫn còn khá thiếu thốn, do vậy các dự án lần này chủ yếu là các công trình xây dựng phục vụ công tác chăm lo đời sống và tinh thần cho bộ đội hải quân.
Phải nói thêm một chút về lý do mà chúng tôi quan tâm đến Vùng 4 Hải quân. Trước tiên là bấy lâu nay, khi nhắc đến vấn đề biển đảo, dư luận thường quan tâm tới các chiến sỹ đang đứng canh gác nơi đầu sóng ngọn gió là chủ yếu, chứ ít ai quan tâm rằng lực lượng hải quân chủ công khi "biển động" đều đóng ở Cam Ranh.
Thành ra, anh em ở đây cứ hay nói nửa đùa nửa thật rằng được ra đảo còn "sướng" hơn ở trong đất liền. Thậm chí, thi thoảng cũng đã phải có những chuyến tầu vận tải chở ngược quà từ Trường Sa về chia sẻ cùng với các chiến sỹ trong bờ. Người ta bảo "xa mặt, cách lòng", nhưng trong trường hợp này, nơi "gần mặt" mà lại dễ bị "cách lòng" hơn.
Hay nói như dân nhiếp ảnh, gần quá rất khó "focus" (lấy nét).
Chúng tôi đến thăm các doanh trại, vào nhìn từng phòng ngủ của chiến sỹ, rồi được đi thăm từng vườn rau, từng trại chăn nuôi, từng ao thả cá... Và nghe những chia sẻ rất thật về cuộc sống của bộ đội chiến sỹ. Có những chuyện chẳng biết nên vui hay buồn, khi thi thoảng vợ của các chiến sỹ lên thăm mà đơn vị không có nhà khách để đón tiếp, thành ra con của các chiến sỹ một số cháu hay được đặt tên là Cát hoặc Bụi... (Tôi chỉ có sao kể vậy, chứ xin mạn phép không tranh nốt phần tự suy diễn của độc giả.)
Có những đơn vị đóng trong những khu vực rất hẻo lánh, phải đi xe tới hơn 20km mới tới nơi, xung quanh chẳng có gì, chỉ có cát và bụi cây cùng một con đường cái vắng hoe. Tâm sự với chiến sỹ thì anh em chỉ mong thi thoảng được "ra phố" ngắm người qua lại.
Nhưng xem ra có được nghỉ chăng nữa thì cũng biết đi thế nào mà ra phố đây? Anh em trong đoàn doanh nghiệp lại bàn bạc tranh luận giữa hai phương án là nên chở lính ra phố, hay chở phố về với lính...
Chiến tranh đã lùi xa, nhưng với lực lượng Hải quân thì có vẻ như nó vẫn chưa ngừng, do vậy tinh thần bộ đội thời chiến được thể hiện rất rõ từ tác phong quân sự và kỷ luật. Không nói gì những nghi lễ đón tiếp trang nghiêm đúng quy cách quân sự của từng đơn vị, ngay từ anh lính gác đứng trên tận chòi canh xa tít cũng nghiêm trang chào khi đoàn xe của chúng tôi chạy qua.
Ấn tượng nhất chắc là phần đến thăm quân cảng với những chiếc tầu chiến hùng dũng đang neo đậu. Những chiếc tầu phóng lôi, tầu tên lửa chắc chắn và uy lực to lừng lững như một dãy nhà. Đặc biệt là một chiếc tầu khu trục "mới tậu" mang tên Đinh Tiên Hoàng to như cả một cái chung cư cỡ vừa, nghe đâu là chiếc hiện đại và uy phong bậc nhất hiện nay.
Một doanh nhân vốn là sĩ quan hải quân (xin phép không nêu tên ở đây), hớn hở trong ngày được quay lại thăm hạm đội, đã chỉ cho tôi xem một chiếc tầu phóng lôi và khoe: "Ngày xưa cái tầu tao làm thuyền trưởng là giống hệt con này".
Ánh mắt hấp háy như trẻ con, "Lão Đại úy" còn khoe thêm: "Bình thường một con tầu khu trục mày muốn hạ nó bằng tên lửa thì phải chơi cỡ hơn chục quả, nhưng tao chỉ cho 2 quả ngư lôi là chìm nghỉm ngay. Trên biển ngư lôi chẳng khác gì đòn đánh vào 'mục tiêu số 4'..." Anh bỏ lửng câu nói ở đó, nhưng mắt lại càng hấp háy tợn.
Cậy nhờ quen biết của ông anh, tôi leo tót lên chiếc tầu phóng lôi chụp ảnh với mấy anh hải quân. Tiện thể, tôi leo lên cả khẩu pháo, chui vào trong ụ pháo chụp cho hoành tráng. Một anh lính trẻ măng đang ngồi bên trong thấy tôi thì cười khì khì: "Chào Giáo sư".
Tôi được anh Hùng - Chỉ huy trưởng Lữ đoàn Tầu tấn công tặng cho 1 bộ đồ lính hải quân đầy đủ "từ trên xuống dưới". Thấy xung quanh toàn anh em sỹ quan, nên tôi cũng không ngần ngại gì, cởi chiếc áo FPT đang mặc tặng lại anh, đúng như cái cách các cầu thủ bóng đá khi hết trận đấu vậy. Thế rồi, tôi mặc luôn chiếc áo lính hải quân vừa được tặng, đi đi lại lại trông oai vệ hẳn.
Anh Hưng - Chỉ huy Lữ đoàn Tầu ngầm - đồng hương Nam Định của tôi - thì "dọa": "Lính của anh mà râu dài như chú thì chắc phải đi dọn vệ sinh cả tháng". Ông anh cứ doạ đi, biết đâu sẽ có ngày Giáo sư Xoay mặc chiếc áo này để làm hẳn một chương trình về những câu hỏi của chiến sỹ Trường Sa cho ông anh biết mặt.
Thăm các chiến sỹ, thăm đội tầu chiến, nghe những chiến công mà chưa bao giờ được nghe, hay được đọc, trên các phương tiện truyền thông, anh em chúng tôi ai nấy mặt mũi hớn hở ánh lên vẻ tự hào. Thậm chí, có nhiều bác còn hăng máu định "giải quyết dứt điểm" mấy điểm nóng luôn "cho nó vuông".
Nói vậy thôi, chứ vấn đề biển đảo luôn là vấn đề phức tạp, và bị chi phối bởi nhiều yếu tố. Không thể lạc quan tếu, hay hô khẩu hiệu mà xong. Chẳng ai muốn có xung đột, nhưng muốn có hòa bình vững chắc, chúng ta lại cần chuẩn bị tốt nhất...

Đinh Tiến Dũng
http://vietnamnet.vn/vn/chinh-tri/36783/chuyen-bien-dong-qua-mat-gs-cu-trong-xoay.html

[Su30MK2V]

Đêm đầu tiên trên biển Đông

           Đúng 5h00 sáng, chiếc loa trong phòng oang oang tiếng của thủy thủ đoàn: "Báo thức toàn tầu - Toàn tầu báo thức". Sau đó là phần âm nhạc vô cùng phong phú và đa dạng, từ nhạc dance cho đến nhạc đỏ, không biết do đồng chí nào làm DJ.

           Từ Cam Ranh, anh em chúng tôi bay vào TP Hồ Chí Minh để chuẩn bị lên đường. Tôi được giao nhiệm vụ triệu tập 55 người bao gồm người FPT và những người bạn. Nhưng chủ yếu là những người bạn, vì người FPT không phải ai cũng bố trí nghỉ được dài ngày.
            Đến tận ngày 19/4, nhân sự vẫn thay đổi xoành xoạch, cứ một người báo bận không đi được là lại phải triệu tập thêm một người khác thay thế. May mắn làm sao, đến ngày 20/4, trước ngày lên đường một hôm, đoàn đã chốt được danh sách 55 người. Tôi tranh thủ làm thương hiệu cho FPT (xin thể tất cho bản Giáo sư vì sự "khôn lỏi" này), nên đặt luôn tên đoàn là F55.
            Tuy nhiên, khôn không lại với đời, bởi đến phút cuối, em Minh Hải của VFC báo xin rút. Không kịp trở tay, chỉ còn 54 người, tôi đành sửa lại tên thành đoàn K54 nghe cho có vẻ súng ống.
            "Lão Đại uý" (đã đề cập ở phần trước) nheo nheo mắt nhìn tôi: "Khéo đi đảo về thành AK47 thì bỏ mẹ."
             Khu nhà khách Hải quân ở Tp.HCM quay mặt ra một bến cảng với kiến trúc kiểu cổ, tường dầy khộp và vững chắc là nơi đoàn K54 tập trung. Tôi hồi hộp chào đón từng thành viên một, chỉ lo lại có người nữa rút thì thành số 53, mà các cụ vẫn nói "49 chưa qua, 53 đã tới". Đi biển nên tôi cũng hơi mê tín một chút cho lành.
Ra khơi
             Sáng 21/4 dậy lên đường, anh em chúng tôi phải chia thành nhiều ca dậy khác nhau để sử dụng phòng vệ sinh cho hợp lý. Tuy nhiên do yêu cầu thời gian, chúng tôi đành phải để 2 anh em cùng sử dụng phòng cùng một lúc. Một ông ngồi bồn cầu nói chuyện, một ông đánh răng đứng nghe và gật đầu, lắc đầu. Xong thì lại đổi chỗ cho nhau. Cuối cùng thì cũng xuống sân tập trung đúng giờ.
             Sự nhiệt tình của các anh lính trẻ cũng làm khó tôi một chút. Đại khái với nhiệm vụ chuyển đồ cho chúng tôi, các anh này lên phòng khuân sạch đồ đạc và chuyển lên ô tô, cả đoàn xe mấy chiếc nên không ai biết đồ của mình ở đâu. Đành hi vọng ra bến tầu sẽ tìm lại, ai dè ra bến thì họ đã lại khuân béng lên tầu rồi.

Các thành viên K54 mang trên mình lá cờ Tổ Quốc ra khơi. Ảnh: Trần Hùng

          Chúng tôi vội vàng đi tìm trên tầu trên xe và hỏi thăm xem có ai bị lạc đồ không. Anh Trung béo của Rossmap cứ đứng giữa cảng tay xách cái túi thuốc lá mới mua, miệng cười tủm tỉm. Tưởng ông anh có gì vui, ra hỏi mới biết là lạc mất 2 cái va li, chẳng biết làm sao đành đứng cười. Mấy anh em lại tỏa ra đi tìm, một hồi chẳng thấy, ai dè đồ của ông anh được chuyển ở chuyến xe sau cùng.
           Tôi gào lên: "Mời cả đoàn K54 lên bến cảng điểm danh". Đọc tên từng người một, tiếng "Có" hào hứng vang lên đâu đó. Vậy là đủ 54 thành viên. Tôi thở phào leo lên boong.
           Đoàn đưa tiễn mặc quân phục đứng nghiêm trang. "Lão Đại uý" lại gây shock khi xuất hiện với bộ lễ phục của Hải quân trắng từ đầu đến chân, hệt như mấy anh cảnh vệ gác lăng Bác, hớn hở chạy đi chạy lại.
           Đúng 8h10, chiếc tầu HQ936 kéo 3 hồi còi dài chào bến cảng. Lập tức các tầu xung quanh cũng kéo 3 hồi còi dài chào lại. Không gian đặc quánh âm thanh của những hồi còi tầu gối vào nhau, y như một đàn Khủng long chào nhau. Đoàn chúng tôi miệng cười tươi, tay vẫy vẫy, nhưng mặt nhăn hết cả lại vì ù tai.
Mang tiếng là đoàn FPT, nhưng chúng tôi cũng chưa hẳn là biết hết nhau. Vả lại, lên tầu chúng tôi lại còn hợp với các đoàn khác thành đoàn hơn 100 người nên thời gian lúc đầu trên tầu chủ yếu là chào hỏi làm quen nhau. Cả đoàn phải có đến gần 30 cô gái. Chắc hẳn các anh lính đảo sẽ vui lắm đây, tôi nghĩ thầm.
Bên Hải quân tự sắp xếp phòng, căn cứ vào lứa tuổi, sở thích và tập quán sinh hoạt, tôi thấy chưa hợp lý nên sắp xếp lại. Còn gì sung sướng hơn việc "nhốt" 8 ông VIP chuyên ở khách sạn 6 sao vào chung 1 cái phòng khoảng chục mét vuông với 4 cái giường rộng 60cm. Tuy nhiên, đây là trách nhiệm của tôi nên các bác tuyệt đối tuân thủ, không dám ý kiến ý cò gì. Tôi xếp anh em họa sỹ, nhạc sỹ vào một chỗ, anh em quay phim chụp ảnh vào một chỗ, các anh em lạ hoắc khác vào một chỗ...
          Tầu HQ936 chở 1.000 tấn nước ngọt nên việc tắm rửa rất thuận tiện. Gần chục năm rồi, tôi mới có lại cảm giác của giường tầng và tắm tập thể. Chúng tôi đi ra Vũng Tầu bằng hệ thống đường sông ngoằn ngèo, chiếc tầu 2.000 tấn lướt đi nhẹ nhàng êm ru. Cả đoàn cười tươi lắm: "Tưởng đi biển thế nào, chứ thế này thì êm hơn cả đi du thuyền trên Hồ Tây, say sóng thế quái nào được."
           Thực ra là chưa mà thôi, ra biển thì mới biết mặt nhau ngay. Biết trước là lát nữa mọi người sẽ rất xấu xí, tôi yêu cầu cả đoàn thay đồng phục áo phông cờ đỏ sao vàng để lên boong chụp ảnh lưu niệm cho đẹp.Hai bên bờ, những hàng dừa nước và xú vẹt xanh mướt, đoàn chúng tôi sau bữa trưa no nê đã chuyển sang phần đàn hát. Ban nhạc "Dao Phay" thể hiện tưng bừng khiến đoàn nghệ thuật Quân khu 4 phải giật mình: "Không hiểu đâu ra mấy cái thằng tự tin đến vậy?"
           Ra đến cửa biển sóng to hơn hẳn, chiếc tầu bắt đầu lắc lư. Anh em chúng tôi cũng chẳng biết do say sóng, hay say rượu, nhưng mà đầu bắt đầu hơi choáng choáng. Cuộc vui vãn dần, người chui vào phòng nằm, người bắt đầu đi lấy võng để nằm cho đỡ lắc.Càng trời chiều sóng càng to, chị em bắt đầu xếp hàng đi gọi "cô bạn tên Huệ". Anh em mặt cũng hơi xanh, cứ ngồi nhìn nhau và hạn chế nói chuyện. Sợ mở mồm thì lại phun hết cả ra lúc nào không hay. Tôi được cái tiền đình tốt nên chưa buồn nôn lắm, chỉ hơi choáng choáng.
           Hưng "Húng lìu" thì hình như đã nôn lần một. Lão Tuấn "Côn đảo" nói giọng Nghệ An véo von bên cạnh: "Tau muộn sóng to tí nựa, rựa mới thích".Nghe mà bực! Chả lẽ lại túm cổ lôi xuống đập cho một trận? Tôi chỉ ngại mang tiếng không có ý thức bảo tồn hiện vật lịch sử thôi.
Đêm đầu tiên trên tầu
          Bữa tối đầu tiên của chúng tôi diễn ra chóng vánh, sự mệt mỏi làm cho phần ăn uống thiếu khí thế hẳn. Cả hội ăn qua loa, chủ yếu là ngồi nhìn bát nước mắm cứ chạy từ bên này bàn sang bên kia bàn. "Lão Đại uý", vốn là dân Hải quân, chả xi nhê gì, đi chúc rượu ầm ầm. Lại còn hớn hở nói: "Đoàn mình đi thế này là đẹp đó, sóng thế này là nhẹ rồi, chứ đoàn 54 dân tộc đi trước mấy hôm sóng to lắm, cả đoàn nằm bẹp dí hết."
          Buổi tối, chúng tôi sẽ làm một chương trình giao lưu văn nghệ trên tầu nên mấy anh em cũng bảo nhau làm vài chén. Hi vọng "lấy say trị say". Điện đóm trên tầu khá tốt nên hệ thống loa đài được các anh bên Quân khu 4 triển khai ngon lành. Mạn trái tầu luôn bị sóng đánh tạt cả lên nên khán giả ngồi dạt sang mạn phải. Ấy vậy mà thi thoảng vẫn có cơn sóng to làm mấy người ngồi gần mạn trái ướt hết. Cả đoàn lại được bữa cười thi nhau bôi bác mấy người bị sóng đánh chắc là do "ăn ở không ra gì".
         Các chị trong đội Quân khu 4 với trang phục áo dài truyền thống đẹp lộng lẫy. Tuy nhiên, do say sóng, nên các chị ra nằm võng cạnh sân khấu. Lúc biểu diễn lại ra vịn lan can mà hát, hát xong lại vào nằm võng. Về nhạc công thì có anh Hồng Kỳ, vốn là dân guitar, nhưng vì yêu cầu công việc buộc phải chơi organ. Anh làm việc rất chuyên nghiệp và dễ chịu, rất vui vẻ khi nhóm Dao Phay của chúng tôi ghép vào đánh cùng, chứ không hay gắt gỏng và chảnh như một số nghệ sỹ chúng tôi từng gặp trên bờ. Hết phần tiết mục theo kịch bản, chúng tôi chuyển sang phần "ngẫu hứng Lý qua cầu". "Lão Đại uý" hiện nguyên hình là một tay "cao bồi già" thứ dữ với chiếc áo lòe loẹt và cái quần trắng mặc từ sáng. Anh lao lên sân khấu nhảy múa với cặp chân dẻo quẹo như Mai Cồ, và mang lại một không khí sôi động của các vũ trường Hà Nội - chỉ có điều là của những năm 80 của thế kỷ trước.
          Hết phần giao lưu, cả đoàn lảo đảo đi về phòng làm vệ sinh cá nhân để chuẩn bị đi ngủ. Các nhà vệ sinh trên tầu được bố trí hai bên mạn tầu, và quay mặt nhìn vào nhau (tất nhiên là có cửa đàng hoàng). Do tầu đi lắc ngang nên khi ngồi trong nhà vệ sinh chẳng khác nào chúng tôi đang chơi bập bênh ngoài công viên với người đang ngồi trong nhà vệ sinh đối diện. Thú vị đáo để!
          Phần tắm thì chủ yếu là tắm tiên như sinh viên ngày xưa. Nam riêng, nữ riêng, thi thoảng có cô lại mở nhầm cửa phòng tắm nam để "ré" lên một cái "làm duyên". Tầu lắc lư nên nước dưới sàn nhà tắm ào từ bên này qua bên kia. Thi thoảng có quả lắc quá mạnh là y như rằng có anh lao cả vào vách chắn. Nhưng khó nhất là phần mặc quần. Không thể mặc bằng một tay, nhưng khi cho hai tay xuống và đứng bằng một chân thì kiểu gì cũng lao vào vách. Phải loay hoay một hồi mới xong. Có anh mặc xong mới biết mình mặc quần trái, lại hì hụi cởi ra mặc lại, khổ ơi là khổ.
          Phòng ngủ 1 tôi "nhồi" tới 8 vị VIP vào để mong đợi mấy ông già xích mích với nhau cho vui. Ai dè các anh lại ở với nhau khá hòa thuận. Anh Trung Hà (Thiên Việt) không quen ngủ chung đã tự giác lên phòng "Lão Đại úy" chơi bài cả đêm. Anh Trung béo ngủ ngáy to nên tự giác nằm sàn. Anh Nam già và anh Hưng đỉnh nằm chung một giường. Còn mấy anh khác cũng tự nguyện ghép đôi mà nằm. Phòng bên cạnh là phòng chúng tôi. Anh em chúng tôi ngao ngán thở dài: "Hay là sang rủ bọn con gái ngủ xen canh với mình nhể, chứ hai thằng đàn ông nằm sát nhau thế này xem chừng có vấn đề." Chúng tôi đành nằm ngược đầu đuôi với nhau. Cũng may không ông nào thối chân, hoặc do quá mệt, nên cả phòng đã bắt đầu ngáy pho pho.
Tôi khó ngủ, quay sang thấy Tuấn Côn đảo cũng đang ngồi mắt mở thao láo làm tôi giật cả mình. Thế là tôi rủ ông anh họa sỹ lên trên boong uống trà cho vui. Loay hoay một hồi cũng xoay được nước sôi và ấm trà, hai anh em ngồi ngắm sao tán chuyện vì cũng lâu lâu chúng tôi mới gặp nhau một lần. Ở sàn dưới, một số anh em mắc võng nằm ngủ cũng đang ngáy o o.
           Bầu trời sao trên biển đẹp lạ kỳ vì có vẻ như bầu trời ở biển về đêm trong hơn ở đất liền. Mặt trăng cũng đã ló lên từ đường chân trời, ban đầu vàng đục nhưng càng lên cao thì càng sáng tỏ. Chúng tôi nằm dài trên sàn boong nhìn ngắm trời sao. Tuấn Côn Đảo nói vu vơ: "Mai mà gặp cá heo thì vui."
            Một ngôi sao băng vụt qua trên trời, Tuấn Côn Đảo vội lầm rầm khấn. Đang ước gặp cá heo cũng nên.Gần sáng, anh em chúng tôi về phòng ngủ. Ngại đánh thức mọi người, tôi nằm đại xuống sàn, đầu quay vào chân của lão Hưng Tám, chân thì chọc vào mũi thằng Phương trọc. Đèn sáng khó ngủ quá, tôi dậy tắt đèn. Một bóng đêm tối đến hoàn hảo khiến tôi cũng hơi hoảng. Nghĩ giờ mà nước ập vào, chả biết chạy ở đâu. Loay hoay một hồi mới phát hiện ra một vạch sáng bé xíu của kẽ cửa. Vậy là ổn rồi, nước ào vào từ cửa sổ thì tôi sẽ bật dậy mở cửa chính phi ra ngay. Còn nước ập vào từ cửa chính thì chưa có phương án.
Tôi nằm im trên sàn, nghe tiếng động cơ chạy ì ì phía dưới. Con tầu lắc lư lắc lư khiến người tôi cứ như nâng lên hạ xuống. Nếu mà đang trong đất liền thì kiểu gì cũng nghĩ tới việc bị ma dựng giường. Một cơn sóng to ào vào mạn trái, con tầu nghiêng mạnh hơn 1 chút, tôi bị một chiếc túi lăn từ đống đồ bên cạnh xuống rơi trúng mặt. Lại lồm cồm bò dậy xếp lại. Được một lúc, tôi đang thiu thiu ngủ, trong đầu vẫn đang tìm phương án tẩu thoát khi nước ập vào từ cửa chính thì thấy giường bên có bác nào đó bò dậy, chắc đi vệ sinh. Tôi biết ý co người lại nhưng vẫn ăn cả một cú đạp vào vai. Tôi hét lên làm "đối tượng" cũng hốt hoảng: "Chuyện gì vậy?"
Tiếng của lão Sơn "già", em trai lão Nam "già hơn". Chắc già rồi nên có cái "thú riêng" là đi tiểu đêm, tôi chiêm nghiệm.
Tôi ngồi dậy bật điện ăn vạ: "Anh đạp trúng mặt em rồi, huhu."
Một lúc sau, ông anh về. Chắc thương tôi nằm sàn, nên bảo tôi nằm gọn vào cho ông anh nằm với. Ra điều "đồng cam cộng khổ" với mình đây, tôi cười thầm.
Tôi lại tắt điện, lại bóng đêm hoàn hảo. Đến lượt lão Sơn già sợ, và rên rỉ đòi bật điện lại bằng được. Bật thì bật, sợ gì bố con thằng nào! Tôi trùm chăn lên mặt cho dễ ngủ, vừa đề phòng kẻo ăn quả đạp vào mặt thì toi. Thế mà cũng ngủ béng lúc nào không hay.

Đinh Tiến Dũng
http://vietnamnet.vn/vn/chinh-tri/36872/dem-dau-tien-tren-bien-dong.html

[Su30MK2V]

Gặp cá heo
           Đúng 5h sáng. Chiếc loa trong phòng oang oang tiếng của thủy thủ đoàn: "Báo thức toàn tầu - Toàn tầu báo thức". Sau đó là phần âm nhạc vô cùng phong phú và đa dạng. Từ nhạc dance cho đến nhạc đỏ, không biết do đồng chí nào làm DJ.
           Cả phòng thằng nào cũng muốn tắt loa để ngủ tiếp, nhưng chẳng thằng nào chịu dậy. Lão Sơn già ngóc đầu lên ngó xem mình dậy chưa, chắc để sai dậy tắt loa. "Cậu" không mắc lừa đâu, "cậu" cứ mần thinh như đang trong giấc nồng. Ông anh già đành lồm cồm bò dậy tắt loa. Ai dè thủy thù đoàn cũng tính trước tình huống này nên đã chỉnh lại hệ thống volume của loa. Đại khái là cứ vặn trái, vặn phải nhiệt tình, nhưng tiếng loa vẫn to như cũ. Thế có điên không chứ?
           Cả đoàn đành lục đục dậy đánh răng rửa mặt, và ra ngắm bình minh trên biển. Tôi nằm sàn không muốn dậy cũng phải dậy, mà tôi đã dậy rồi thì đương nhiên không thể để thằng nào ngủ được. Tôi đi khua hết dậy. Tuấn Côn Đảo cũng đã ngồi dậy nẫy giờ, mắt mở thao láo. Tôi lại giật cả mình.Tôi bước ra boong tầu vươn vai. Mấy bác già già khó ngủ đã ngồi họp "tổ hưu" rôm rả bên ngoài. Vài nhiếp ảnh gia vác máy ra chụp chụp, chả biết chụp được cái gì. Bốn bề là biển cả mênh mông.
           Có vẻ như sau một đêm lắc lư, tiền đình của chị em đã thích nghi với điều kiện mới. Chị em nào cũng tươi tắn trở lại. Một số còn tranh thủ bình minh lên để tạo dáng chụp ảnh. Mấy chú thủy thủ thấy vui mắt cũng mò ra lan can tầng 3 ngó xuống cổ vũ. Anh Nam già mò lên phần mũi tầu để tập Tẩy Tủy Công. Do điều kiện tầu lắc lư nên hôm nay tấn pháp của anh cũng có phần thay đổi, thi thoảng đang vận công lại loạng choạng vịn vào thành tầu. Quanh anh, ngoài mấy cái xuồng nhỏ, còn có thêm 2 ông anh nữa đứng chắp tay sau mông ngắm anh Nam múa.
            Đây là môn khí công tương đối bí hiểm nên mặt anh Nam luôn tỏ ra hết sức bình thản và bí ẩn. Chỉ lúc nào suýt ngã thì mới thấy vẻ hốt hoảng thoáng hiện trên khuôn mặt anh. Nghe anh em nói mới biết đêm qua anh Nam mất ngủ. Thảo nào mắt thâm thế. Hỏi ra mới biết đêm qua anh Hưng đỉnh gác chân vào cổ anh Nam, khiến anh nghẹt thở. Chốc chốc lại phải dậy gỡ chân người khác ra thì ngon giấc thế quái nào được.
Bữa sáng trên tầu được coi là bữa chính. Anh chị em cả đêm qua chắc đói nên ăn uống nhiệt tình lắm. Tôi và Tuấn Côn Đảo mò lên boong tầng 2 ngắm biển. Biển trong xanh đến mê hồn. Bất ngờ thấy cả tầu náo động và chạy dồn hết cả sang mạn phải: Một đàn cá heo đang bơi theo tầu, và thi nhau vọt lên mặt nước, trong tiếng vỗ tay cổ vũ nhiệt tình của cả đoàn chúng tôi.
           Không hổ danh là một trong những loài có não phát triển bậc nhất trong giới động vật, đàn cá heo mầu xám nhạt cũng tỏ vẻ rất thích có người hâm mộ. Chúng đuổi theo tầu một đoạn dài, và tiếp tục các màn nhào lộn như trong phim của kênh Discovery.
           Các nhiếp ảnh gia, sau một hồi phục vụ các chị em người mẫu trên tầu và đã cất máy, giờ lại cuống cuồng chạy vào phòng lấy máy, thay ống tele, rồi tất tưởi chạy ra. Thế nhưng, chạy ra thì đàn cá heo đã bơi đi chỗ khác mất rồi. Mặt ngẩn ngơ như mất sổ gạo.
           Tuấn Côn Đảo đứng cười phớ lớ: "Tối qua tau mới nọi ước chi được gặp cá heo, sạng nay gặp luốn."
Các thành viên đoàn lúc nẫy ngồi trong phòng thì vội vàng chạy nhào cả ra để gặp cá heo, nhưng không kịp, lại cứ tiếc ngẩn ngơ, đi hỏi hết người này đến người khác xem cá heo nó như thế nào. Thế là mấy anh em lại tha hồ nói phét, nhất là ông Ngọc VQ, mô tả một lúc thì "con cá heo đã phình to bằng con cái voi".
Những người đi biển có kinh nghiệm thì trầm ngâm: "Cá heo nổi lên thế này là chắc chắn thời tiết sẽ có thay đổi. Nhưng theo hướng tốt, hay hướng xấu, thì chưa rõ."
          Tôi ngó lơ đãng: Trời biển đang đẹp lung linh thế này, liệu có thể đẹp hơn không? Chắc cũng khó, tôi nghĩ. Vậy nên nỗi lo biển động có vẻ thực tế hơn.
Đinh Tiến Dũng
http://vietnamnet.vn/vn/chinh-tri/36872/dem-dau-tien-tren-bien-dong.html