Một số hình ảnh, thông tin về bảo vệ chủ quyền Việt Nam trên biển - Phần 3

[Mig21Bis_1]

Trung Quốc 'cần giải thích lại về đường lưỡi bò’

Khách mời, gồm giới ngoại giao, học giả và nhà báo, tại một hội thảo mới nhất về Biển Đông đã tập trung chú ‎ý vào bản đồ ‘đường lưỡi bò’ gây tranh cãi của Trung Quốc.

Hội thảo về Biển Nam Trung Hoa (Forum on South China Sea) do tổ chức đặt ở Manila, Carlos P. Romulo vì Hòa bình và Phát triển, cùng hợp tác với Viện Nghiên cứu Đông Á ở Singapore, đã có phiên họp kín hôm 16/10 trước lúc khai mạc ngày thứ Hai 17/10.

Sở dĩ gọi là họp kín, dù giới truyền thông được tham dự, vì cuộc họp hơn hai tiếng chiều 16/10 diễn ra theo Quy tắc Chatham House.

Đặt theo tên một viện nghiên cứu của Anh, quy tắc này hàm ý thông tin được tự do công bố, nhưng không được tiết lộ người phát biểu. Mục đích nhằm khuyến khích các diễn giả “nói thẳng, nói thật” hơn những gì họ có thể nói công khai bên ngoài.

Ý nghĩa đường 9 đoạn?

Các diễn giả đề cập các khía cạnh khác nhau của cuộc tranh chấp, nhưng hầu hết bài nói – và nhiều câu hỏi của khán giả sau đó – đều đụng đến ‘đường lưỡi bò’.

Đường vạch (mà các diễn giả tiếng Anh gọi là đường 9 đoạn) do Trung Hoa Dân Quốc đưa ra lần đầu năm 1947, chưa bao giờ được chính phủ Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa hiện nay nói rõ ‎‎ý nghĩa là gì.

Chiều 16/10, một người nói thẳng là lý lẽ duy nhất mà Trung Quốc gán ghép cho đường lưỡi bò là tính chất lịch sử. Nhưng lịch sử cùng lắm chỉ là điểm tham chiếu, chứ không phải là biện minh cho đòi hỏi chủ quyền lãnh thổ.

Thực tế, Trung Quốc có ba lựa chọn: tuyên bố đường lưỡi bò đánh dấu ranh giới biển của mình [không thể, vì sẽ khiến Trung Quốc trở thành kẻ thù của nhiều nước], xóa đường vạch [cũng không thể, vì đa số người Trung Quốc sẽ không chấp nhận].

Bản đồ 'đường lưỡi bò' của Trung Quốc bị nhiều chỉ trích

Lựa chọn thứ ba khả dĩ hơn cả: đạt thỏa thuận như vừa có với Việt Nam sau chuyến thăm của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng. Nghĩa là ‘chế ngự’, chứ không phải giải quyết rốt ráo, vấn đề - tương tự chuyện Đài Loan hiện nay. Làm theo khẩu hiệu của Đặng Tiểu Bình, Trung Quốc sẽ vẫn nói có chủ quyền “không thể tranh cãi” nhưng sẽ khuyến khích các nước “gác tranh chấp, cùng khai thác”. Hệ quả tiếp theo là Trung Quốc sẽ đồng ý khai thác "đa phương" nhưng thương lượng chủ quyền "song phương".

Nhưng sự mời gọi của Trung Quốc chỉ có thể thuyết phục hơn nếu nước này chịu giải thích rõ ‘đường lưỡi bò’ là gì. Theo giới học giả, Đài Loan đã công khai xem ‘đường lưỡi bò’ đánh dấu cả Biển Đông là của họ. Nhưng Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa thì cố ‎ý có “sự mơ hồ chiến lược” với đường vạch này. Như một người đặt câu hỏi: “Nếu khai thác chung, thì khai thác ở đâu?”

Một nhân viên ngoại giao nói với tôi sau đó về thái độ của Trung Quốc: “Rõ ràng là tình hình vẫn không rõ ràng.”

Chính trị toàn cầu

Một người khác bình luận thêm, sở dĩ Trung Quốc không thể hay không muốn giải thích vì ở ngay trong chính trường và giới nghiên cứu đại lục cũng không có được sự diễn giải thống nhất quanh ‎ ý nghĩa của ‘đường lưỡi bò’. Từ góc nhìn này, Trung Quốc, dù lớn tiếng, thực ra ở trong thế phòng thủ và chia rẽ về tính chính danh của đòi hỏi chủ quyền. Những căng thẳng trên biển một năm qua có thể được xem là biểu hiện đấu đá nội bộ trong chính trường Trung Quốc, với phe “diều hâu” muốn giành thêm quyền lực, hơn là cố gắng khẳng định chủ quyền đơn thuần.

Điều chắc chắn hơn là sẽ không có giải pháp dễ dàng và mau chóng cho cuộc tranh chấp.

Không chỉ có Mỹ, mà cả Nhật Bản và Ấn Độ gần đây đều có những tuyên bố liên quan Biển Đông. Sự có mặt tại hội thảo của nhân viên ngoại giao nhiều nước cho thấy thách thức Biển Đông không chỉ là vấn đề chủ quyền và khai thác tài nguyên, mà còn là một phần của cuộc tranh đấu địa chính trị quốc tế.

Mỹ và Trung Quốc – nước nào sẽ đứng đầu trong bản đồ quyền lực toàn cầu? Vấn đề Biển Đông có thể sẽ lại gắn chặt với câu hỏi đó. Tất nhiên, những biện pháp xây dựng niềm tin sẽ góp phần giúp bình ổn vấn đề, nhưng khó tin rằng các bên sẽ sớm đồng ý lấy Luật biển LHQ 1982 làm cơ sở cho giải pháp.

Trước mắt, nhiều ‎ ý kiến cho rằng các nước liên quan tranh chấp cần tiếp tục đòi hỏi dứt khoát Bắc Kinh phải giải thích chi tiết về đường 9 đoạn. Một người nói vào tai tôi trước lúc ra về: “Chẳng có gì cho không cả. Họ sẽ phải liên tục tạo sức ép thì mới mong có kết quả!”

Nguồn: http://www.bbc.co.uk/vietnamese/vietnam/2011/10/111016_scs_forum_firstday.shtml

[Mig21Bis_1]

Trích: Thông báo tại cuộc họp báo thường kỳ lần thứ 15 năm 2011 của Người Phát ngôn Bộ Ngoại giao

" ........

PHẦN TRẢ LỜI CÂU HỎI

Câu hỏi:

Thông tấn xã Việt Nam đưa tin về việc ASEAN lập nhóm soạn thảo Quy tắc ứng xử ở Biển Đông, xin cho biết những đóng góp của phía Việt Nam?

Trả lời:

Thực hiện quyết định của Lãnh đạo ASEAN tại Hội nghị Cấp cao lần thứ 18, ngày 24/9/2011, tại cuộc họp không chính thức các Ngoại trưởng ASEAN bền lề Phiên họp lần thứ 66 Đại Hội đồng Liên Hợp quốc tại New York, các Bộ trưởng ASEAN đã nhất trí với việc thành lập nhóm công tác của ASEAN để khởi động bàn về việc soạn thảo Bộ Quy tắc ứng xử ở Biển Đông./. "

Nguồn: http://www.mofa.gov.vn/vi/tt_baochi/pbnfn/ns111006162444#dbkDn05tuQC5

[nguyenhoangcema]

Đài Loan đưa tên lửa mới tới biển Đông

AFP dẫn lời một quan chức quốc phòng Đài Loan cho biết, Bộ Quốc phòng Đài Loan quyết định triển khai các tên lửa phòng không tiên tiến ở biển Đông.

Đảo Ba Bình nhìn từ vệ tinh.

Bộ trưởng Quốc phòng Đài Loan, ông Cao Hoa Trụ (Kao Hua-chu) thông qua đề nghị của Ủy ban Quốc phòng Đài Loan về việc triển khai các tên lửa phòng không tiên tiến cho các đơn vị đồn trú trên 2 đảo, trong đó có đảo Ba Bình thuộc chủ quyền của Việt Nam, hiện do phía Đài Loan chiếm giữ bất hợp pháp (Đài Loan gọi là đảo Thái Bình).

Loại tên lửa mà Đài Loan vừa triển khai là Thiên Kiếm (Tien Chien 1) để thay thế cho loại tên lửa Chaparral đã lỗi thời, ngoài ra, các tổ hợp pháo phòng không 20 mm cũng được triển khai.

Nguồn http://quocphong.baodatviet.vn/Home/QPCN/quandoi/Dai-Loan-dua-ten-lua-moi-toi-bien-Dong/201110/173549.datviet

  bực mình thật 

[Mig21Bis_1]

Chính sách Biển Đông của Việt Nam và Trung Quốc

Tiến sĩ Trần Trường Thủy hiện làm việc ở Học viện Ngoại giao tại Hà Nội

Nhà nghiên cứu duy nhất của Việt Nam tại hội thảo Biển Đông ở Manila phân tích những thay đổi gần đây trong chính sách Biển Đông của Trung Quốc và Việt Nam.

Tiến sĩ Trần Trường Thủy, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Biển Đông tại Học viện Ngoại giao Việt Nam ở Hà Nội, nhấn mạnh chính sách của Trung Quốc mang tính "thử và đẩy", dựa trên phản ứng của các nước.

Ông cũng cho phóng viên BBC đến dự hội thảo Manila cuối tuần qua biết về những điều chỉnh mới nhất trong lập trường của Việt Nam.

Tiến sĩ Trần Trường Thủy: Từ khi ký Tuyên bố về ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC) năm 2002 giữa Trung Quốc và Asean, Trung Quốc đã thi hành chính sách gây cảm tình (charm offensive) để thu phục nhân tâm các nước Asean theo chiến lược láng giềng tốt.

Nhưng hai, ba năm gần đây, Trung Quốc có điều chỉnh vì họ mạnh lên và cũng vì nhân tố chính trị nội bộ. Tình hình nóng lên, ví dụ việc cấm đánh bắt cá, ngăn tàu khảo sát. Trung Quốc công khai hóa đường lưỡi bò không chỉ về ngoại giao, trên giấy tờ mà cả trên thực tế là thi hành kiểm soát theo phạm vi đường lưỡi bò. Họ tăng cường các biện pháp đơn phương như cấm đánh bắt cá, công bố dự án đầu tư thăm dò dầu khí 30 tỷ đôla, đầu tư dàn khoan nước sâu. Mà những vùng nước sâu ở Biển Đông chắc chắn không nằm trong vùng đặc quyền kinh tế của Hải Nam.

Các bước đi của Trung Quốc mang tính thử và đẩy. Họ điều chỉnh chính sách và xem phản ứng các nước thế nào. Nếu thuận thì đẩy tiếp, nếu bị phản ứng thì điều chỉnh. Sau Diễn đàn An ninh khu vực (ARF) 17, khi Ngoại trưởng Mỹ Clinton can thiệp vào vấn đề Biển Đông, Trung Quốc phản ứng mạnh một thời gian nhưng sau đó cũng điều chỉnh lại cho mềm mỏng hơn.

Điều chỉnh một giai đoạn ngắn, nhưng các sự kiện sau đó cho thấy Trung Quốc cứng rắn trở lại như vụ cắt cáp và các vụ việc về tàu cá, dầu khí khác. Đến khi gặp phản ứng của các nước liên quan và của cộng đồng quốc tế, TQ lại tiếp tục điều chỉnh. Trong hai, ba tháng gần đây, đã ít sự kiện xảy ra hơn. Trung Quốc đồng ý ký với Asean bản hướng dẫn thực thi DOC [tháng Bảy 2011], hay cũng không có nhiều thông tin Trung Quốc bắt giữ ngư dân, hay có hành động cản phá trực tiếp hoạt động dầu khí của các nước khác như trước đây, tất nhiên là họ vẫn có phản đối ngoại giao và bài viết cứng rắn của báo chí.

BBC: Như vậy phải chăng Thỏa thuận vừa ký giữa Việt Nam và Trung Quốc về vấn đề trên biển có thể đặt trong bối cảnh Trung Quốc điều chỉnh chính sách cho mềm hơn sau khi bị phản ứng các nước?

Nếu so với các quan điểm trước đây thì Trung Quốc cũng có một số điều chỉnh. Thỏa thuận Sáu điểm về những nguyên tắc cơ bản chỉ đạo giải quyết vấn đề trên biển cho thấy hai bên cam kết giải quyết các tranh chấp bằng đàm phán thương lượng, dựa trên luật pháp quốc tế, có tính đến yếu tố lịch sử và quan tâm của các bên. Nếu xem kỹ điểm thứ ba sẽ thấy Trung Quốc có điều chỉnh . Tức là những tranh chấp chỉ giữa Việt Nam và Trung Quốc thì đàm phán hai nước. Nhưng những vấn đề liên quan các nước khác, phải đàm phán với các nước đó. Đây là điểm mà Việt Nam rất kiên định và như thế các nước Asean mới an tâm.

Thỏa thuận những Nguyên tắc cơ bản chỉ đạo giải quyết vấn đề trên biển có sáu điểm. Hai bên cam kết giải quyết bằng con đường đàm phán, dựa trên luật pháp quốc tế tất nhiên có dựa trên lịch sử. Điểm thứ ba rất quan trọng là nhấn mạnh tính kiên định trong chính sách của Việt Nam. Tức là những tranh chấp chỉ giữa Việt Nam và Trung Quốc thì đàm phán hai nước. Nhưng những vấn đề liên quan các nước khác, phải đàm phán với các nước đó. Như thế các nước Asean mới an tâm.

Đó cũng có thể nói là bước tiến của Trung Quốc vì từ trước đến giờ, Trung Quốc chỉ kiên quyết đàm phán song phương kể cả những vấn đề có tranh chấp nhiều nước.

Có những điểm tích cực khác như hai nước thỏa thuận tham vấn Trưởng đoàn đàm phán biên giới cấp Chính phủ một năm hai lần và khi cần thiết, tức là khi có căng thẳng cũng có cơ chế để giải quyết tức thì. Bổ trợ cho cơ chế ấy là thiết lập đường dây nóng. Cơ chế mà Trung Quốc và Việt Nam có được, nếu tôi không nhầm thì là lần đầu tiên ở cả châu Á. Năm ngoái có va chạm trên biển giữa Nhật và Trung Quốc liên quan đến bắt giữ thuyền trưởng tàu cá . Một trong những nhân tố làm leo thang căng thẳng là giữa Trung Quốc và Nhật Bản không có cơ chế nói chuyện trực tiếp với nhau khi cần thiết.

Việc ký kết thỏa thuận thể hiện hai nước cam kết giải quyết vấn đề một cách hòa bình và muốn cho thế giới thấy có tiến bộ trong quá trình đàm phán Biển Đông.

BBC:Trong bài phát biểu, anh nói chính sách Biển Đông của Việt Nam cũng có những điều chỉnh. Anh có thể cho biết rõ hơn?

Chính sách của Việt Nam có những cái bất biến, nhưng cũng có những điều chỉnh. Ví dụ, chủ quyền của Việt Nam đối với Hoàng Sa, Trường Sa là bất biến.

Về quan điểm đối với các vùng biển, Việt Nam có chủ quyền đối với các vùng nội thủy và lãnh hải tính từ đường cơ sở, và có quyền chủ quyền và quyền tài phán đối với vùng đặc quyền kinh tế 200 hải lý và thềm lục địa, cả đoạn 200 hải lý và đoạn kéo dài như các báo cáo ranh giới ngoài của riêng Việt Nam và báo cáo chung giữa Việt Nam và Malaysia.

Liên quan quy chế pháp lý của các vị trí (hình thái địa chất) ở Hoàng Sa, Trường Sa, qua các báo cáo ranh giới ngoài, nhiều học giả kết luận là Việt Nam không coi các vị trí ở Hoàng Sa, Trường Sa là các đảo và do đó không có các vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa, mà chỉ có tối đa 12 hải lý lãnh hải. Đây là bước điều chỉnh trong quan điểm của Việt Nam đối với các vùng biển và cũng phù hợp với Công ước LHQ về luật biển 1982. Thực tế, các vị trí nói chung ở Hoàng Sa, Trường Sa đa số không có đời sống kinh tế riêng, nên theo Công ước luật biển, thì chúng không có vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa. Hầu như mọi nước Asean ven Biển Đông đều thống nhất với quan điểm này. Nó tạo thành lập trường chung của Asean – tất nhiên khác với lập trường của Trung Quốc.

BBC:Sau bài thuyết trình của anh, một chuyên gia Trung Quốc, đại sứ Trần Sỹ Cầu đứng lên phản bác một số điểm. Anh nghĩ thế nào?

Dĩ nhiên cái nhìn của Trung Quốc thì khác. Họ xem mình có chủ quyền đối với Hoàng Sa, Trường Sa và có quyền theo đường lưỡi bò, nên mọi hành động của các nước trong đường lưỡi bò vi phạm quyền của Trung Quốc.

Phản ứng của ông đại sứ cũng là quan điểm công khai của chính phủ khi họ không công nhận Hoàng Sa có tranh chấp giữa Việt Nam và Trung Quốc. Hay họ cho rằng Trung Quốc không muốn mở rộng vùng tranh chấp. Nhưng nếu đọc các văn bản, công hàm, tuyên bố của Trung Quốc gần đây, có thể thấy họ muốn tối đa hóa khu vực tranh chấp khi xem các vị trí Hoàng Sa, Trường Sa là các đảo, và có vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa. Như thế, tranh chấp từ các đảo sẽ mở rộng ra rất lớn.

Bài trình bày của tôi cho thấy Trung Quốc muốn mở rộng khu vực tranh chấp trên cả đường lưỡi bò. Nhưng đường lưỡi bò không có giá trị pháp lý, như trong các thảo luận ở Hội thảo này, tất cả đại biểu đều không hiểu đường lưỡi bò là gì.

    "Liên quan quy chế pháp lý của các vị trí (hình thái địa chất) ở Hoàng Sa, Trường Sa, qua các báo cáo ranh giới ngoài, nhiều học giả kết luận là Việt Nam không coi các vị trí ở Hoàng Sa, Trường Sa là các đảo và do đó không có các vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa, mà chỉ có tối đa 12 hải lý lãnh hải."

Nguồn: http://www.bbc.co.uk/vietnamese/vietnam/2011/10/111019_tran_truong_thuy_iv.shtml

[Mig21Bis_1]

Trích: Thông báo tại cuộc họp báo thường kỳ lần thứ 16 năm 2011 của Người Phát ngôn Bộ Ngoại giao

" ........

PHẦN TRẢ LỜI CÂU HỎI

Câu hỏi:

Đề nghị cho biết ý nghĩa của việc Việt Nam và Trung Quốc đã đạt được thỏa thuận về Nguyên tắc cơ bản chỉ đạo giải quyết các vấn đề trên biển? Các bước cụ thể tiếp theo là gì?

Trả lời:

 “Việc ký kết “Thỏa thuận về Nguyên tắc cơ bản chỉ đạo giải quyết các vấn đề trên biển” có ý nghĩa hết sức quan trọng, là bước tiến tích cực trong quá trình đàm phán giải quyết các vấn đề trên biển. Thỏa thuận đã xác định các nguyên tắc cơ bản định hướng cho việc giải quyết vấn đề tranh chấp ở Biển Đông bằng biện pháp hòa bình, trên cơ sở luật pháp quốc tế và tính đến lợi ích của các bên liên quan. Để có thể tìm kiếm một giải pháp quá độ tạm thời hay giải pháp lâu dài cho các vấn đề tranh chấp ở Biển Đông đòi hỏi nỗ lực và thiện chí của cả hai bên, cần tôn trọng và nghiêm chỉnh thực hiện các nguyên tắc của Luật pháp quốc tế, nhất là Công ước của Liên hợp quốc về Luật Biển 1982 và Tuyên bố về ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC) như đã được nêu trong Thỏa thuận”.

Câu hỏi:

Đề nghị cho biết phản ứng của Việt Nam đối với những bình luận của một số báo chí nước ngoài chỉ trích Thỏa thuận về Nguyên tắc cơ bản chỉ đạo giải quyết các vấn đề trên biển giữa Việt Nam và Trung Quốc vừa qua là một bước rút khỏi Tuyên bố về ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC) và cho rằng Việt Nam và Trung Quốc đã thỏa thuận sẽ giải quyết song phương các tranh chấp ở Biển Đông, kể cả đối với những khu vực đang tranh chấp giữa nhiều bên?

Trả lời:

“Với Thỏa thuận nêu trên, Việt Nam và Trung Quốc đã thống nhất chỉ giải quyết song phương các tranh chấp trên biển giữa Việt Nam – Trung Quốc; các tranh chấp liên quan đến các nước khác sẽ tiến hành hiệp thương với các nước đó để giải quyết (điểm 3 trong Tuyên bố). Điều này hoàn toàn phù hợp với Tuyên bố về ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC)  và quan điểm nhất quán của Việt Nam về cách thức giải quyết hòa bình các tranh chấp ở Biển Đông, đó là: những tranh chấp chỉ liên quan đến hai nước sẽ được giải quyết song phương giữa hai nước liên quan; những tranh chấp liên quan đến nhiều nước sẽ được trao đổi, giải quyết giữa tất cả các nước có liên quan; những vấn đề có tính chất khu vực hoặc toàn cầu cần phải có cách tiếp cận giải quyết đa phương thích hợp. Do đó ý kiến cho rằng Thỏa thuận nêu trên là một bước rút khỏi DOC là không có cơ sở”.

Câu hỏi:

Đề nghị cho biết thông tin về nội dung của dự thảo Luật Biển?

Trả lời:

 “Như các quốc gia ven biển khác, việc Việt Nam xây dựng bộ luật điều chỉnh các hoạt động kinh tế, xã hội, an ninh, quốc phòng liên quan đến biển là việc cần thiết và bình thường, phù hợp với thông lệ quốc tế, đáp ứng nhu cầu xây dựng và phát triển đất nước.

Cũng như các dự án luật khác, quá trình xây dựng, xem xét, cho ý kiến và thông qua Luật Biển được tiến hành theo các bước và các trình tự thủ tục xây dựng pháp luật theo đúng quy định của pháp luật.

Căn cứ vào thực tế quá trình chuẩn bị của dự án luật, Quốc hội sẽ xem xét và quyết định dự luật nào sẽ được đưa ra thảo luận hoặc thông qua.

Tôi không muốn đề cập tới những vấn đề cụ thể khi mà dự luật này  đang được trình Quốc hội cho ý kiến”./. "


Nguồn: http://www.mofa.gov.vn/vi/tt_baochi/pbnfn/ns111020165851#kl6Rr4TGrKTE

[Mig21Bis_1]

Việt Nam 'không nên chơi lá bài Mỹ'

Một chuyên gia nghiên cứu lâu năm về tranh chấp Biển Đông cho rằng gần đây đã có những trao đổi thẳng thắn hơn về cuộc tranh chấp chủ quyền.

Tiến sĩ Mark Valencia, hiện làm tại Văn phòng nghiên cứu Quốc gia về châu Á (National Bureau of Asian Research) ở Mỹ, trả lời BBC Việt ngữ bên lề hội thảo Biển Đông tại Manila hôm 16/10.

Trước việc dồn dập nhiều hội thảo gần đây bàn về chủ đề này, nhà nghiên cứu từng có khoảng 200 bài báo về chính sách biển đảo, nhận xét đã có tiến bộ trong cuộc tranh luận.

Tiến sĩ Mark Valencia: Một số hội thảo, như cuộc gặp lần này, tập hợp được những nhân vật “phù hợp”. Đó là những người tương đối cởi mở để khảo sát những ý tưởng và lựa chọn khác, cho dù họ ở đây thay mặt đất nước mình.

Trong nhiều năm, tại nhiều hội thảo, có những vấn đề chỉ là dịp để người tham dự nhắc lại quan điểm quốc gia mà thôi. Nay chúng ta bắt đầu chỉ ra các vấn đề. Một trong số đó là đường yêu sách 9 đoạn của Trung Quốc. Liệu Trung Quốc sẽ tiếp tục khẳng định nó, hay nhượng bộ, hay sẽ giải thích rõ hơn?

Một số nước như Philippines và Việt Nam thì đã đề ra những đòi hỏi phù hợp hơn với Luật biển quốc tế. Đó là bước tiến lớn.

Nhìn thì có vẻ tốc độ rùa bò, nhưng thực ra có tiến bộ cụ thể.

Ngoài ra, sự can dự của Mỹ cũng làm tình hình dịch chuyển. Dĩ nhiên không có nghĩa là sự can dự đó sẽ hoàn toàn tích cực.

BBC: Nói về vai trò của Mỹ, không ít người cho rằng nếu xảy ra xung đột thực sự, Mỹ sẽ chẳng làm gì cụ thể cả?

Tiến sĩ Mark Valencia: Ở đây có sự nhập nhằng. Nhiều người phàn nàn rằng đòi hỏi chủ quyền của Trung Quốc là nhập nhằng. Khi nói về khả năng dùng vũ lực, Mỹ cũng nhập nhằng. Họ không muốn người ta biết vũ lực sẽ được sử dụng khi nào, tại sao và ở đâu. Nhưng cũng đừng hoàn toàn bác bỏ khả năng ấy. Các nước cũng cần nhớ rằng khi chuyện xảy ra, cũng có thể Mỹ sẽ làm đúng như những gì họ đe dọa.

BBC: Nhưng ngay tại Philippines, chính giới đã từng yêu cầu Mỹ nói rõ có bảo vệ Philippines hay không nếu có xung đột ở vùng đảo tranh chấp. Kết quả đến nay không có câu trả lời rõ rệt.

Tiến sĩ Mark Valencia: Đúng vậy. Mỹ nói là sẽ cung cấp thiết bị, bán vũ khí, có thể là tin tình báo, rồi đào tạo. Nhưng Mỹ không cam kết gửi quân đội.

Lý do là vì các tuyên bố chủ quyền trái ngược nhau không thật sự có ý nghĩa với Mỹ. Điều có ý nghĩa với họ là cái gọi là “tự do đi lại”. Tôi dùng chữ “cái gọi là” với ý nghĩa rằng cái cụm từ “tự do đi lại” là theo cách diễn giải của Mỹ, một cách diễn giải gần như mang tính tuyệt đối.

Nếu Trung Quốc bắt đầu can thiệp theo cách mà Mỹ xem là xâm phạm tự do đi lại, thì có thể Mỹ sẽ có hành động. Nhưng điều đó khác với việc ủng hộ đòi hỏi của một nước về một hòn đảo nào đó.

BBC: Một số người ở Việt Nam đề cập mong muốn Việt Nam làm đồng minh của Mỹ hay Ấn Độ để đối chọi Trung Quốc ở Biển Đông. Ông nghĩ thế nào?

Tiến sĩ Mark Valencia: Đây là một câu hỏi khó. Sẽ tốt hơn nếu Việt Nam và Trung Quốc tự giải quyết với nhau. Nếu Việt Nam lại chơi “lá bài Mỹ”, Trung Quốc sẽ luôn nuôi cảm giác giận dữ.

Người ta cần nghĩ về lâu dài, Việt Nam sẽ vẫn phải sống với Trung Quốc. Vì thế, theo tôi, sẽ tốt hơn nếu Việt Nam giải quyết vấn đề trực tiếp với Trung Quốc, hơn là chơi “lá bài Mỹ”.

Mặt trận thống nhất?

BBC: Về căn bản, đề xuất mới nhất của chính phủ Philippines là muốn một “mặt trận thống nhất” của Asean để thương lượng với Trung Quốc? Ông có nghĩ đến một “liên minh” Philippines – Việt Nam trong việc này?

Tiến sĩ Mark Valencia: Có hai khía cạnh quan trọng để điều này có thể xảy ra. Một là phản đối đường 9 đoạn. Thứ hai, các đảo xa và nhỏ trong vùng tranh chấp không thể tạo ra vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa. Nếu hai nước đồng ý với nhau về hai điểm đó, nó sẽ gây khó cho Trung Quốc về mặt pháp lý.

Việc này cũng có rủi ro của nó. Trung Quốc có thể nói Luật biển LHQ hay luật quốc tế không áp dụng ở đây. Ta biết các cường quốc thường làm thế khi tình hình đi ngược lại quyền lợi của họ.

Và khi nói đến khả năng các nước có tranh chấp trong Asean đoàn kết, thì không hẳn dễ dàng. Malaysia và Philippines có vấn đề chung là tranh chấp đất Sabah. Thềm lục địa của Malaysia một phần dựa trên đường cơ sở tính từ Sabah. Philippines đã phản đối việc này lên LHQ vì Hiến pháp Philippines nói Sabah là của Philippines. Chừng nào việc này chưa giải quyết thì hai nước rất khó mà thống nhất với nhau.

BBC: Trung Quốc vẫn nói đến việc “gác tranh chấp, cùng khai thác”. Ông nghĩ thế nào về tính khả thi của nó?

Tiến sĩ Mark Valencia: Tôi không nghĩ là khả thi. Khi nói về việc cùng khai thác, Trung Quốc luôn nói chúng tôi dĩ nhiên muốn cùng khai thác miễn là các bạn công nhận chủ quyền của chúng tôi. Họ vừa nói vậy trong phòng họp.

Và các nước khác nói Không. Đây là thềm lục địa, là vùng đặc quyền kinh tế của chúng tôi. Chúng tôi sẽ cho phép công ty của anh vào khảo sát dầu nhưng là trên cơ sở thương mại chứ không phải là khai thác chung vì các anh không có quyền ở đó.

    "Người ta cần nghĩ về lâu dài, Việt Nam sẽ vẫn phải sống với Trung Quốc. Vì thế, theo tôi, sẽ tốt hơn nếu Việt Nam giải quyết vấn đề trực tiếp với Trung Quốc, hơn là chơi “lá bài Mỹ”."


Nguồn: http://www.bbc.co.uk/vietnamese/vietnam/2011/10/111019_mark_valencia_iv.shtml

[trucngon]

Tạp chí lừng danh Nature "lật tẩy" đường lưỡi bò  


Hôm nay (20/10), tôi xin phép được “mãn nguyện” vì một tạp chí lừng danh không kém gì Science, Nature đã lên tiếng chính thức, thẳng thắn về tính phi lý và phản khoa học của "đường lưỡi bò" trong bản đồ của Trung Quốc - TS Lê Văn Út thông báo từ Phần Lan.

Việc làm của Nature được thực hiện thông qua hai bài viết: một bài báo khoa học chính thức (article) và một bản tin.

1. Bài dạng tin tức: David Cyranoski, Angry words over East Asian seas, Nature 478, 293-294 (2011), 19 October 2011.

2. Bài báo khoa học (article),tác giả là toàn ban biên tập: Editorial, Uncharted territory, Nature 478, 285 (20 October 2011)

Trong bài thứ nhất, phóng viên David Cyranoski của Nature, hiện phụ trách khu vực Châu Á – Thái Bình Dương viết:

1. Các nhà nghiên cứu và các tạp chí khoa học Trung Quốc đang bị kéo vào việc tranh chấp lãnh thổ giữa Trung Quốc và các nước trong khu vực.

2. Trong khi các vụ chạm trán giữa các tàu thăm dò đang gây căng thẳng trong khu vực thì chính phủ Trung Quốc lại đang bị tố cáo về việc dùng các công trình nghiên cứu của các nhà khoa học của họ để tiếp sức cho việc tuyên bố chủ quyền của nước này.

GS Nguyễn Đăng Hưng, GS danh dự thực thụ trường ĐH Liège, Bỉ: Thắng lợi có tính quyết định
 
Một tờ báo khoa học danh giá vào bậc nhất trên thế gới đã khẳng định quản điểm một cách đanh thép như vậy thì chúng ta có thể nói ra hôm nay là chiến dịch phản đối đường lưởi bò của trí thức chuyên gia trong và ngoài nước khởi động  từ đâu năm đã đem lại thắng lợi có tính quyết định. Ít ra trên bình diện khoa học, trên báo chí khoa học quốc tế âm mưu đen tối chiếm biển Đông Nam Á của Trung Quốc đang ở trên đường phá sản.

Phải nói đây là thành quả đáng khích lệ, niềm vui xứng đáng của người Việt Nam, của trí thức chuyên gia Việt Nam, đã chung vai sát cánh, đấu tranh không ngừng nghĩ vì tiền đồ của dân tộc.

Khi chúng ta có chính nghĩa, khi chúng ta nắm vững luật pháp quốc tế, tính khách quan vô tư của khoa học, ta sẽ đi đến chiến thắng dù đối phương có thế lực đến đâu chăng nữa.

Xin chúc mừng các nhân sỹ, các đồng nghiệp, các bằng hữu đã quen lâu hay mới bước vào trận tuyến, từ nhiều nơi trên quả địa cầu, đã góp sức cho thắng lợi ban đầu này.
 
3. Vụ tranh chấp biển đảo đang tràn lên các tạp chí khoa học. Nhiều ý kiến phê bình cho rằng các nhà nghiên cứu của Trung Quốc đang cố tình giúp nước họ chiếm trọn biển Đông bằng việc sử dụng các bản đồ có đường biên mở rộng ra biển. Ví dụ, trong bài “Piao, S. et al. Nature 467, 43-51 (2010)”, có bản đồ của Trung Quốc bao trọn Biển Đông.

4. Hành động của Science: khẳng định không đứng về bên nào, không nhận sai nhưng hứa sẽ xem lại quy trình xét duyệt để không dính dáng tới các vụ tranh chấp lãnh thổ.

5. Ông Michael Oppenheimer, ĐH Princeton và là tổng biên tập tạp chí Climate Change, đã vô tâm với phản đối của các tri thức Việt. Lời lẽ nhẫn tâm của Oppenheimer: “đó không phải là vấn đề mà một tạp chí như của chúng tôi muốn đề cập tới”.

6. Trích lời của hai giáo sư Australia, Nguyễn Văn Tuấn và Phạm Quang Tuấn khẳng tính phi pháp của đường lưỡi bò và thái độ thiếu trách nhiệm của các tạp chí khoa học như Science và Climate Change.

Trong bài báo khoa học, bài thứ 2, Ban biên tập của Nature khẳng định:

1. Các quan chức Trung Quốc lúc nào cũng nói khu vực biển Đông là của Trung Quốc và "đường lưỡi bò" cũng nằm trong mục tiêu này. Tuy nhiên chưa có một công ước quốc tế nào khẳng định vấn đề này.

2. Việc các nhà khoa học Trung Quốc đưa bản đồ có đường chín đoạn vào các công bố khoa học là một hành vi phản khoa học.

3. Trong nhiều trường hợp, bản đồ có đường chín đoạn không liên quan gì đến nội dung khoa học của các bài báo.

4. Các tác giả khi đăng bài trên Nature phải tránh đưa các vấn đề chính trị vào đó.

5. Tác giả phải tránh đưa các bản đồ dính đến các vùng còn trong tình trạng tranh chấp vào các ấn phẩm khoa học. Nếu tác giả không tránh được điều này thì tác giả phải ghi rõ “khu vực đang tranh chấp”. Đối với các bài trên Nature, ban biên tập của Nature sẽ dùng quyền của mình để làm thế nếu tác giả vi phạm.

Tóm lại:

1. Nature đã lên án và có hành động cụ thể về việc làm phản khoa học của Trung Quốc.

2. Nature cũng đã "ngầm chê trách" các tạp chí và cá biên tập viên đã có thái độ vô trách nhiệm với việc phản đối của các tri thức Việt.

3. Nature đã khẳng định: không chấp nhận các bản đồ dính các vùng đang trong vòng tranh chấp xuất hiện trên tạp chí của họ. Nếu có thì phải có ghi chú: vùng đang tranh chấp. Và nếu tác giả không thực hiện điều đó chính ban biên tập sẽ dùng quyền của họ để thực hiện nguyên tắc này.

4. Việc đấu tranh của các tri thức Việt vừa qua nhìn chung đã thắng lợi. Thắng lợi này là một món quà rất ý nghĩa cho tổ quốc Việt Nam thân yêu.

5. Tuy nhiên, một cuộc chiến mới cũng đã bắt đầu – tri thức Việt đang đấu với gã khổng lồ Google về tấm bản đồ  đường 10 đoạn trong phiên bản tiếng Hoa của bản đồ Trung Quốc trên Google chiếm trọn biển Đông.

Xin chân thành cảm ơn và khâm phục tinh thần khoa học, tính bền bĩ và tình yêu quê hương sâu nặng của các tri thức Việt. Chúng ta đôi lúc cũng có những bất đồng nhưng tấm lòng với quê hương, với nước Việt thương yêu đã kết dính chúng ta lại với nhau.

Sơ lược về Tạp chí Nature
 
Nature là một tạp chí tổng quát, có thể nhận đăng bài trong tất cả các lĩnh vực. Và tạp chí này chỉ nhận đăng những kết quả mang tính khám phá, những phát minh lớn. Những người có bài đăng trên tạp chí này, cũng như Science, thường có cơ hội nhận được giải thưởng cao trong khoa học (ngày hôm qua tôi được biết Viện Hàn Lâm Phần Lan đã yêu trong hội đồng khoa học của họ làm một so sánh về số lượng bài đăng của Phần Lan trên hai tạp chí Science và Nature với các nước trong khu vực Bắc Âu). Chỉ số trích dẫn, impact factor, của Nature hiện tại là 36.104, xếp thứ 6 trong 7170 tạp chí của ISI (cao hơn Science 5 bậc).

Theo TS Lê Văn Út, ĐH Oulou, Phần Lan
http://itimes.vn/vn/chinhtri/hososukien/14938.itimes

[Mig21Bis_1]

Báo Trung Quốc: Ngụ ý của việc Nhật Bản tăng cường can dự ở Biển Đông

Mạng Tân Hoa xã đăng bài bình luận về việc Nhật Bản can dự vấn đề Biển Đông. Cho rằng Nhật Bản tìm cách lôi kéo một số nước Đông Nam Á liên thủ đối phó với Trung Quốc, nhằm tạo ra thế “gọng kìm” tiếp ứng lẫn nhau, kiềm chế Trung Quốc trên cả hai phía Đông Hải và Biển Đông; tăng thêm con bài cũng như làm giảm áp lực cho vấn đề đảo Điếu Ngư (Sensaku).

Đài Truyền hình Nhật Bản NHK mới đây đưa tin, ngày 7/10, Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Bản Toshimi Kitazawa đã có buổi tiếp Đại sứ Việt Nam tại Nhật Bản Nguyễn Phú Bình. Ngoài những nội dung về quan hệ hai nước, hai bên đã trao đổi về vấn đề Biển Đông, đồng thời nhất trí hai nước sẽ tăng cường hợp tác trong vấn đề bảo đảm an toàn hàng hải cho tàu thuyền qua lại trên Biển Đông.

“Hoàn Cầu thời báo” còn cho biết, dự kiến trong chuyến thăm Nhật Bản vào cuối tháng 10/2011 của Bộ trưởng Quốc phòng Việt Nam Phùng Quang Thanh, hai bên sẽ trao đổi về việc xây dựng quy tắc giải quyết hòa bình vấn đề Biển Đông.

Trước đó, ngày 27/9/2011, trong chuyến thăm chính thức tới Nhật Bản của Tổng thống Philippines Aquino, Thủ tướng Nhật Bản Noda Yoshihiko và Tổng thống Aquino đã ra tuyên bố chung khẳng định, vấn đề Biển Đông và tăng cường hợp tác trong vấn đề Biển Đông là một nội dung cốt lõi của chuyến thăm.

Lãnh đạo hai nước Nhật Bản và Philippines cùng nhấn mạnh, “hòa bình và ổn định ở Biển Đông là vấn đề quan tâm chung của cộng đồng quốc tế”, “tự do hàng hải, tự do thông thương, tuân thủ luật pháp quốc tế hiện hành và giải quyết hòa bình vấn đề Biển Đông là phù hợp với lợi ích của hai nước cũng như lợi ích của toàn khu vực”; nhấn mạnh việc bảo đảm an toàn hàng hải trên Biển Đông là lợi ích chung của hai bên. Cũng trong chuyến thăm, hai bên còn quyết định nâng cấp cơ chế tham vấn chính sách cấp Thứ trưởng lên thành cơ chế Đối thoại chiến lược Nhật Bản - Philippines; dự kiến trong nửa đầu năm 2012 sẽ tổ chức Hội nghị 2+2 (Bộ trưởng Ngoại giao và Bộ trưởng Quốc phòng) lần thứ 5. Hai bên nhất trí sẽ tăng cường hợp tác trong lĩnh vực quốc phòng, thúc đẩy các chuyến thăm và giao lưu giữa hai quân chủng hải quân, xây dựng cơ chế trao đổi giữa cơ quan Tham mưu Hải quân hai nước; Nhật Bản giúp Philippines đào tạo cảnh sát biển v.v...

Theo “Hoàn cầu thời báo”, trong các tuyên bố và trao đổi của lãnh đạo Nhật Bản và Philippines, mặc dù không hề đề cập tới Trung Quốc, nhưng “ý đồ đối phó với Trung Quốc thì ai cũng hiểu”. Philippines là nước Đông Nam Á thứ 3 thiết lập quan hệ “đối tác chiến lược” với Nhật Bản. Philippines cùng với Indonesia và Việt Nam, đều là những nước có tranh chấp với Trung Quốc trong vấn đề trên biển.

Nhật Bản và Philippines mỗi bên đều có những toan tính riêng khi lấy vấn đề Biển Đông làm chủ đề thảo luận, lấy Trung Quốc làm mục tiêu tăng cường hợp tác; tuy nhiên so với Philippines thì những tính toán của Nhật Bản có phần đa dạng và mang tính “không giới hạn”, nó vượt ra ngoài vấn đề Biển Đông và cũng vượt ra ngoài khuôn khổ quan hệ song phương Nhật Bản - Philippines.

Trước hết, Nhật Bản tìm cách lôi kéo một số nước Đông Nam Á liên thủ đối phó với Trung Quốc, nhằm tạo ra thế “gọng kìm” tiếp ứng lẫn nhau, kiềm chế Trung Quốc trên cả hai phía Đông Hải (biển Nhật Bản) và Biển Đông; tăng thêm con bài cũng như làm giảm áp lực cho vấn đề đảo Điếu Ngư (Sensaku).

Trên bàn cờ chiến lược của Nhật Bản, vấn đề Biển Đông và vấn đề Đông Hải (biển Nhật Bản) có liên quan chặt chẽ với nhau. Đồng thời, Nhật Bản cũng muốn thu hẹp khoảng cách với các nước Đông Nam Á, giành lại ảnh hưởng của mình tại khu vực này. Nhật Bản kết hợp vận dụng 3 biện pháp tăng cường sức mạnh phòng thủ, củng cố đồng minh Nhật - Mỹ và thúc đẩy hợp tác khu vực để bảo vệ lợi ích an ninh của mình ở trong nước cũng như tại nước ngoài.

Trong tuyên bố chung với Philippines, Nhật Bản không chỉ đề cập tới “lợi ích chiến lược trong vấn đề an toàn hàng hải trên biển”, mà còn nhấn mạnh tới “những giá trị quan cơ bản về tự do, dân chủ, nhân quyền, pháp trị”, mục đích lợi dụng “ưu thế giá trị quan” để làm nổi bật điểm chung với một số nước Đông Nam Á.

Ngoài ra, Nhật Bản cũng mong muốn thể hiện có một vị trí quan trọng trong chiến lược khu vực của Mỹ. Sau tuyên bố của Ngoại trưởng Mỹ Hilary Clinton về vấn đề Biển Đông tại Diễn đàn An ninh khu vực ASEAN (ARF) tháng 7 vừa qua, Thủ tướng Nhật Bản cũng đưa ra tuyên bố nhấn mạnh, Nhật Bản và quan hệ đồng minh Nhật - Mỹ có một vai trò không thể thiếu đối với ổn định và phồn vinh của khu vực Châu Á - Thái Bình Dương. Nhật Bản qua đó muốn chứng tỏ với Mỹ rằng, cho dù gặp không ít khó khăn, nhưng họ luôn kiên định mong muốn và có đủ năng lực để ủng hộ, phối hợp với Mỹ trong việc điều chỉnh chiến lược khu vực.

Tuy nhiên, phối hợp với Mỹ “bảo vệ an ninh hàng hải” không phải là động cơ duy nhất để Nhật Bản can dự vấn đề Biển Đông. Sau chiến tranh thế giới, Nhật Bản từng muốn lấy Đông Nam Á làm bàn đạp để khôi phục kinh tế và tìm lại địa vị quốc tế; lấy khu vực này làm “sân sau chiến lược” để hướng đến vị thế “cường quốc chính trị”, bởi vậy Nhật Bản dốc nguồn lực đầu tư viện trợ cho khu vực này. Tuyên bố chung Nhật Bản - Philippines vừa qua cũng nhấn mạnh, hai bên sẽ cùng nhau nỗ lực trong việc hiện thực hóa vấn đề cải cách Hội đồng bảo an Liên hiệp quốc, mở rộng số lượng thành viên Thường trực và không Thường trực Hội đồng bảo an.

Tuy nhiên, đối mặt với các vấn đề tái thiết đất nước sau thiên tai, chấn hưng kinh tế, giảm bớt thâm hụt… áp lực lớn nhất đối với nội các của Thủ tướng Noda Yoshihiko vẫn là từ trong nước. Tokyo hiểu rõ rằng, Trung Quốc là một cơ hội tốt trong việc trợ giúp Nhật Bản giải quyết các khó khăn kinh tế, chính quyền của ông Noda Yoshihiko cũng sẽ không thể làm ngơ trước những lợi ích thực tế. Bởi vậy, việc Nhật Bản nhúng tay can dự vào vấn đề Biển Đông liệu có đạt được lợi ích gì hay không vẫn còn là một câu hỏi./.

Nguồn: http://nghiencuubiendong.vn/tin-ncbd/2116-bao-tq-ng-y-ca-vic-nht-bn-tng-cng-can-d--bin-ong

[trucngon]

Nghiên cứu vệ tinh giám sát tàu trên Biển Đông

TP - Viện Nghiên cứu Công nghệ FPT - Đại học FPT, đang tiến hành nghiên cứu đề án chế tạo và ứng dụng vệ tinh nhỏ phục vụ công tác giám sát các tàu biển lưu thông trên vùng Biển Đông của Việt Nam.

Ông Vũ Trọng Thư, Trưởng phòng Nghiên cứu Không gian (F- Space) của Viện Nghiên cứu Công nghệ FPT (FTRI), chủ nhiệm đề án, cho biết, từ cuối năm 2010, FTRI đã tiến hành nghiên cứu đề án chế tạo và ứng dụng vệ tinh nhỏ giám sát các tàu thuyền đi lại trên vùng Biển Đông của Việt Nam. Đến nay, FTRI đã xây dựng một trạm thu tín hiệu tàu biển thử nghiệm trong Đà Nẵng và kết nối với máy chủ đặt tại Hà Nội. Nhóm nghiên cứu gồm 10 thành viên của FTRI cũng đang phát triển phần mềm cho người sử dụng để thao tác với dữ liệu. Dự kiến đến tháng 10 -2012 đề án sẽ hoàn thành giai đoạn 1- chứng minh tính khả thi của đề án.

Khi đi vào hoạt động, chùm vệ tinh nhỏ sẽ thực hiện thu dữ liệu về các tàu biển qua tín hiệu AIS để xây dựng bức tranh tổng thể về tình hình các phương tiện lưu thông trên biển, phục vụ công tác quản lý hàng hải, phòng chống nạn xả trộm dầu trên biển, tìm kiếm cứu nạn và an ninh quốc phòng.

Chia sẻ quan điểm về việc sử dụng vệ tinh nhỏ vào hoạt động giám sát tàu biển, TS Vũ Tuấn Hùng, Phó phòng Khoa học Công nghệ, Tổng cục Hàng Hải, cho biết hiện nay ở Việt Nam, việc quản lý tàu biển dựa trên hai hệ thống là hệ thống truy bám tầm xa LRIT và hệ thống nhận dạng tự động AIS. Hai hệ thống này bổ trợ cho nhau trong hoạt động giám sát tàu biển.

Đối với hệ thống nhận dạng tự động AIS, Việt Nam hiện chỉ có một số cảng vụ lớn được trang bị trạm thu tín hiệu AIS với tầm xa tối đa 35 hải lý. Việc thu tín hiệu AIS qua vệ tinh chưa có. Nếu tín hiệu AIS được thu qua vệ tinh sẽ giúp việc quan sát các tàu trang bị AIS không phụ thuộc vào giới hạn không gian. Tuy nhiên cần phải cân nhắc đến yếu tố chi phí sản xuất các vệ tinh nhỏ này.

Nguyễn Hoài
http://www.tienphong.vn/Khoa-Giao/555822/Nghien-cuu-ve-tinh-giam-sat-tau-tren-Bien-Dong-tpp.html

[Mig21Bis_1]

Khi khoa học trở thành công cụ tuyên truyền

Các nhà khoa học từ Việt Nam, Phần Lan, Canada... đã yêu cầu sửa lại bản đồ vẽ đường “lưỡi bò” khẳng định chủ quyền TQ bao phủ một phần lớn Biển Đông.

Va chạm trên biển và xung đột lãnh thổ thường không liên quan nhiều đến khoa học. Nhưng ngày nay các nhà nghiên cứu và các tạp chí khoa học đang bị vướng vào những mâu thuẫn lãnh thổ kéo dài bấy lâu trên Biển Đông.

Đã xảy ra những cuộc đụng độ liên quan tới các tàu phục vụ nghiên cứu, trong khi người ta nói rằng chính phủ Trung Quốc sử dụng các công bố khoa học vào mục đích tuyên truyền cho tuyên bố chủ quyền của mình.

Tham vọng tăng cường khai thác biển của Trung Quốc không còn là điều gì bí mật. Kế hoạch năm năm lần thứ 12, từ 2011 tới 2015, được thông qua hồi tháng 3 vừa rồi, đã khẳng định tầm quan trọng của kinh tế biển. Hồi tháng 5, Báo cáo Phát triển Đại dương của Trung Quốc đã ước tính rằng các ngành kinh tế biển, bao gồm khoan dầu và khí ngoài khơi, đánh bắt cá, và đóng tàu, tới năm 2020 sẽ đem lại 5,3 nghìn tỷ NDT (830 tỷ USD). Tháng trước, Zhang Jixian, Viện trưởng Viện Thám hiểm và vẽ bản đồ Trung Quốc tuyên bố rằng quốc gia này sẽ tăng cường nỗ lực vẽ bản đồ cho cái gọi là “ba triệu kilomet vuông chủ quyền mặt nước”, một diện tích lớn hơn nhiều so với quan điểm các nước láng giềng liên quan. Dự án vẽ bản đồ này sẽ được hỗ trợ bởi vệ tinh vẽ bản đồ đầu tiên của Trung Quốc, dự kiến sẽ phóng vào tháng 12, và tàu ngầm Jiaolong, dự kiến sẽ đưa người xuống độ sâu đại dương 7.000 m (1) vào năm tới. Nếu cuộc lặn này thành công, Trung Quốc sẽ giành được từ tay đối thủ đáng gờm Nhật Bản kỷ lục thám hiểm đại dương ở mức sâu nhất.

"Những xung đột liên quan tới biển Đông đã kéo dài vài thập kỷ, nhưng những báo cáo thăm dò trữ lượng dầu – ước tính có thể thu được từ 1,6 tỷ tới 21,3 tỷ thùng – và các nguồn tài nguyên khoáng sản càng làm tăng mối quan tâm quyền lợi từ các bên."

Các cuộc thám hiểm thường gắn liền với công tác nghiên cứu, và do vậy các nhà khoa học đột nhiên bị lôi vào ngay giữa tâm điểm xung đột. Hồi tháng 6, Việt Nam khẳng định tàu cá của Trung Quốc đã xung đột với tàu thám hiểm địa chấn của Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Việt Nam. Và ngày 25/09, Nhật Bản đã yêu cầu một tàu nghiên cứu của Trung Quốc rời khỏi khu vực đặc quyền kinh tế mà Nhật Bản khẳng định chủ quyền xung quanh quần đảo Senkaku.

Những tranh chấp được đưa vào cả những trang tạp chí khoa học. Giới quan sát cho rằng các nhà nghiên cứu Trung Quốc đang cố gắng biến vấn đề chủ quyền của đất nước mình thành chuyện đã rồi, bằng cách thường xuyên sử dụng các bản đồ trong đó vẽ ranh giới biển được mở rộng theo tuyên bố của Trung Quốc. Ví dụ, một bản đánh giá ảnh hưởng của biến đổi khí hậu đối với tài nguyên nước và nông nghiệp của Trung Quốc năm 2010, được công bố trên tạp chí Nature (2), đi kèm với một bản đồ trong đó thể hiện đa số Biển Đông là một phần của Trung Quốc.

Tháng trước, trong một bức thư được gửi qua internet tới Nature và các tạp chí khác, 57 nhà khoa học, kỹ sư, và các chuyên gia Việt Nam trên thế giới đã than phiền về việc sử dụng những bản đồ như vậy. Bức thư khẳng định rằng chính phủ Trung Quốc đang dùng các “chiến thuật cửa hậu”, và “sử dụng các tạp chí như một công cụ để hợp thức hóa một bản đồ phiến diện và thiên lệch” ("using your magazine/journal as a means to legitimize such [a] one-sided and biased map"). Một bản đồ xuất hiện trong một bản đánh giá điều tra dân số Trung Quốc công bố trên tạp chí Science (3) cũng gặp phải những chỉ trích tương tự. Tạp chí Science đã phản hồi những chỉ trích này bằng một thông điệp từ tòa soạn (4), trong đó khẳng định tạp chí “không đứng về phía nào đối với các tuyên bố chủ quyền”, nhưng sẽ “xem lại quy trình chấp thuận bản đồ, nhằm đảm bảo rằng trong tương lai tạp chí Science sẽ không bị coi là bênh vực hoặc đứng về một phía đối với các xung đột lãnh thổ/chủ quyền.”

Trong khi đó, Michael Oppenheimer, một nhà địa lý từ Đại học Princeton, đồng biên tập của tạp chí Climatic Change, đã nhận được nhiều thư điện tử kể từ hồi tháng 6 từ các nhà khoa học, phản đối một bản đồ Trung Quốc trong một số ra của tạp chí xuất bản từ hơn 4 năm trước(5). Bản đồ này vẽ một đường “lưỡi bò” thể hiện khẳng định chủ quyền Trung Quốc bao phủ một phần lớn Biển Đông. Các nhà khoa học từ Việt Nam, Phần Lan, Canada, và các nơi khác, đã yêu cầu sửa lại bản đồ này. Nhưng những cuộc tranh cãi mang đậm tính chính trị như vậy “không phải là vấn đề mà một tạp chí như của chúng tôi muốn dính líu đến”, Oppenheimer nói.

"Một bản đánh giá ảnh hưởng của biến đổi khí hậu đối với tài nguyên nước và nông nghiệp của Trung Quốc năm 2010, được công bố trên tạp chí Nature, đi kèm với một bản đồ trong đó thể hiện đa số Biển Đông là một phần của Trung Quốc."

Các nhà khoa học Việt Nam khác mà tạp chí Nature liên lạc đến là những người bức xúc nhất về những trường hợp mà họ coi là sử dụng bản đồ đường lưỡi bò một cách vô cớ. “Người ta đưa vào bản đồ đường lưỡi bò ở Biển Đông kể cả khi khu vực này, và những quần đảo nằm trong nó, chẳng hề liên quan tới chủ đề nghiên cứu”, nhận định từ Q. Tuan Pham, một kỹ sư hóa học từ Đại học New South Wales, Sidney, Úc.

Hiện chưa rõ vì sao các nhà khoa học Trung Quốc đưa bản đồ gây tranh cãi vào các bài báo của họ. Sau khi nhận được các phản đối qua thư điện tử, Oppenheimer quyết định rằng bản đồ gây tranh cãi này không liên quan tới kết luận của bài báo khoa học, và đã liên hệ với chủ nhiệm đề tài, Xuemei Shao của Viện Khoa học Địa lý và Nghiên cứu Tài nguyên Thiên nhiên ở Bắc Kinh, đề nghị điều chỉnh. Nhưng Shao từ chối, và giải thích qua thư điện tử rằng hình biểu đồ trong bài báo là “theo yêu cầu từ chính phủ Trung Quốc”.

Jingyun Fang, một chuyên gia về biến đổi khí hậu ở Đại học Bắc Kinh, đồng tác giả trong một đánh giá trên Nature, nói rằng ông đưa bản đồ vào vì phải “tuân thủ luật của Trung Quốc yêu cầu gắn kèm những vùng biển này của Trung Quốc trong bản đồ”. Cả Fang và Shao, cũng như bốn tác giả của các bài báo khác từng đưa vào bài nghiên cứu của họ tấm bản đồ gây tranh cãi, đều không trả lời khi tạp chí Nature đề nghị cung cấp chi tiết những quy định này.

Cuối cùng thì cả Science, Nature, và Climatic Change, đều quyết định không gỡ bỏ các bản đồ gây tranh cãi. Nhưng Tuan Nguyen, một giáo sư dược của Viện Nghiên cứu Dược Garvan ở Sydney, người đã phê bình một cách độc lập tới các biên tập tạp chí về các bản đồ Biển Đông của Trung Quốc, cho rằng những bản đồ in trong các tạp chí chỉ nên được coi là dữ liệu khoa học và phải được xác minh trước khi công bố. “Việc công bố những bản đồ như vậy là lợi dụng khoa học”, ông nói.

Nguồn: http://www.tiasang.com.vn/Default.aspx?tabid=110&CategoryID=36&News=4528