Giao lưu văn hóa với dân K

[Kon tiahien]

hehe , mấy bác lạc đề xa quá rồi nghen , các topic của người ta là giao lưu văn hóa mà cứ đem chuyện súng đạn bắn giết ra nói hoài  
Chúng ta là những người lính từng chiến đấu ở chiến trường K , ít nhiều gì cũng có giao ..các loại với dân K thì bây giờ đem ra kể để mọi người nghe chơi , để mọi người tăng thêm sự hiểu biết về dân tộc láng giềng . Trong này chỉ có 1 ông là không được nói vì ổng chỉ sống với khỉ chứ không có sống với dân nên có biết gì đâu mà nói  
Nói đến văn hóa K chúng ta không thể không nói đến chuyện bùa chú , bác nào có chuyện này thì kể ra nghe chơi .
Theo em thấy bùa chú của K không phải là mê tín dị đoan mà nó được dân K tốn kính , người ban phát các loại bùa là ông lục Tà trong phum .Ông này tuy không phải nhà sư nhưng cũng rất có uy được mọi người trong phum kính trọng . Cái này nó cũng hơi lạ đối với đất nước lấy đạo phật quốc đạo .
@bodoi : hehe chổ bác VK nhiều thế à ? chổ em VK họ không dám lộ thân phận nên không thấy có chính sách gì hết . Về tâm tư của họ thì đúng như bác nói , tội họ lắm .

Ừ nhỉ! Haanh nhắc mới nhớ, bùa chú gì đó ở K cũng là 1 nét đặc trưng của Văn Hóa nước bạn đấy!
Nhiều người đã từng cố gắng giải thích về những hiện tương siêu nhiên, thần bí…xem ra lại càng lẫn quẩn trong một mớ bòng bong!
Nói về Kam, tín ngưỡng không dừng ở Phật giáo tiểu thừa, một đặc trưng của họ là: Bùa – Ngãi.
Không phải tất cả các CCB đều chia sẻ với Tiahien về quan niệm này, chỉ có những ai từng sống lâu tại Xiêm-Riệp, cái nôi của bùa chú K mới hiểu những gì Tiahien muốn nói.
Cũng không phải vô tình mà chúng ta được nghe thiên hạ nói:” thằng” hoặc “con này bị bỏ bùa”. Các cụ tiền bối trước ta đã từng nhận diện sự có mặt của Bùa-Ngãi nhưng lạ thay không có kinh nghiệm gì truyền lại đời sau?
Theo sự hiểu biết hạn hẹp của mình, Tiahien chỉ biết Angko- Krao có lẻ là một nơi duy nhất tại K được coi là cái nôi của Bùa-Ngãi! Ngoài người Cham (vốn có cách THƯ từng nổi tiếng và bị người Khmer lên án đó là một tà thuật) người Khmer vẫn duy trì một tín ngưỡng xa xưa, kỳ lạ…Họ tin vào “tàng hình”, “tiên đoán”, kể cả “đạn nhọn bắn không chết”(mặc dù khi ta khám xác lính Pốt vẫn thấy nhiều dây Cà-tha!?)…
Tiahien nhận xét như trên vì ở Angko-Krao cứ khoảng 5 hộ thì đã có 1 K’ru (thầy)! Tất cả các “thầy” đó đều không có bằng chứng nhận nhưng lại được công nhận rõ ràng bởi người dân. Các “thầy” có những tài năng và tu vị khác nhau: Muốn sống lâu gặp thầy A, muốn chữa bệnh có thầy B, mất đồ muốn tìm có thầy C, đánh nhau không bị đau có thầy D, muốn gái(hoặc trai) theo có thầy E…Thật khó tin! Nhưng…
Đồng đội của Tiahien tên Hai (biệt danh Hai”gà”), trở thành 1 K’ru nổi tiếng tại phum Pẹk S’nanh sau 6 tháng tu đạo tại phum Angko-krao! Đặc biệt thầy của bạn Hai cũng tên Hai???!(Thầy già trên 80 tuổi)
Đơn vị hành quân vào Pek S’nanh, đồng khô cỏ cháy. Đã qua tháng 5 âm mà không một giọt mưa. Đ/c Hai vào phum hỏi han dân bạn(xin lỗi, nói tiếng K còn hơn hẳn Tiahien dù trình độ văn hóa bên Việt, Hai mới tốt nghiệp lớp 5 trường làng, quê ở Long An) để tìm cho được nơi thờ tự của cả làng?
Tiahien hỏi: -“Ông tìm chỗ thờ của họ làm gì?” (lúc ấy Tiahien là khẩu đội trưởng DKZ, còn Hai”gà” là pháo thủ số 1, dù rằng hai thằng nhập ngũ cùng ngày)
-“ Để tui cầu mưa cho họ chứ làm gì!” K’ru Hai trả lời tỉnh khô.
-“ Hè… làm được không đấy?” Tiahien từng mê Tam Quốc Diễn Nghĩa, biết Khổng Minh đã từng gọi mưa, gọi gió… nhưng đó vẫn là…”truyện”
Đc Hai đạo diễn tất… sai dân K lặn xuống ao mò cho được cục đá linh vật của phum (bị PônPốt quẳng xuống đó để bài trừ mê tín, dị đoan), mua nhang, làm gà trống, nước lã… và vài thứ lũng củng khác để lập thành một bàn thờ đặt ngay vị trí cũ trước đây!
Đc Hai trong vai Khổng Minh khấn bái và đọc thần chú…
Làm xong lễ, Hai phán với dân chúng rằng:” Ngày mai trời mưa!”
Tiahien nghe Hai nói mà giật mình! Trời đang nắng chang, kiến chẳng thèm bò di chuyển, chẳng có dấu hiệu gì xất??? Chắc ngày mai nghe dân chửi thì đúng hơn! Vậy mà nhìn mặt nó như hỏi han mà nó cười cười ra vẻ chắc ăn lắm!
Sáng hôm sau, bầu trời ảm đạm, mây vần vũ… và trời mưa luôn cả ngày hôm ấy!
Con gà hôm cúng không mang về mà hôm nay cả đống gà luộc dâng tới K’ru Hai…Đúng là thằng Hai, không tin được! Vậy mà đúng là thằng Hai…”gà”

[svailo]

Giao lưu văn hóa với dân K của E88 F302 đây .
1983 E88 đứng chân ở Sarasroong (đông Angkorthum 2km)
 Chiều cơm nước xong, lính ta hay lang thang vào phum chơi
Qua xala (như trụ sở của phum) thấy 1 đám con nít gái trai 8-9 tuổi tụ tập nhau tập romvuong Chúng dùng da ếch bịt vào miệng ống thốt nốt, đầu kia đã đục thủng để làm trống xayko. Cả lũ múa rất hào hứng và khá điệu nghệ Chỉ tội âm lượng trống nhỏ quá-mất vui
 Lão T. dân Hải phòng,trợ lý tuyên huấn E,lính 74 bèn mượn thuổng đào 1 cái hố tròn đường kính 50cm, sâu 30cm Rồi lão mượn 1 cái mâm sắt tráng men to (mâm đồng thì ngon hơn-lão bảo vậy) úp lên miệng hố, Đóng 2 cây cọc,có mấu ,xuống sát đất  cách 2 bên miệng hố  > 1m, thẳng hàng nhau (cọc - hố - cọc)
 Lấy 1 sợi dây võng, buộc chặt 2 đầu vào 2 cọc, hơi chùng 1 tí Kiếm 1 khúc cây đường kính 2cm, dài >30cm. Một đầu chống vào giữa mâm, 1 đầu tì vào sợi dây, chống cho dây thật căng lên
 Bọn trẻ túm vào xem ngày 1 đông , không thể hiểu chuyện gì
 Xong , lão cầm 2 tay 2 cây que cứng chắc ,to= ngón cái, bắt đầu vụt vào 2 bên sợi dây theo tiết tấu trống romvuong, tùy theo điểm vụt xa hay gần cọc chống mà âm sắc bập bùng bung, bungbập bung bùng vang lên rộn rã chào mời.Bọn nhóc ồ lên thán phục. Chỉ chờ pù contop ra hiệu 1 cái chúng nhảy vào vòng rom ngay, hớn hở và hào hứng
Bọn thanh niên nam nữ đi ruộng đi rẫy về qua thấy lạ,cũng ghé vào mỗi lúc 1 đông Rồi sau đó nhị(đờn cò), còi , chằmlo(đuốc nhựa cây dầu) và cả rượu được mang ra Thế là thành đám hội chẳng cần lý do
 Lão T. mệt,bèn chỉ cho đám trai chơi thay, chỉ 1 lúc chúng vụt cũng ngon lành, lại còn khoái chí dành nhau nữa chứ
 Lính ta cũng tụ về đông dần ,thành đến 3 vòng, rom trắng đêm luôn
 Một cuộc giao lưu đầy ngẫu hứng mà hiệu quả, dù rằng lão T chả có ý định gì trước đó. Chẳng qua chiều buồn , nhớ nhà , đi nghịch với lũ trẻ con vậy thôi
 Dân K là vậy : Ham vui, dễ gần, thân thiện. Nếu ta cũng hòa đồng
 Dân tộc nào thì cũng đều thân thiện, yêu hòa bình, yêu tự do cả
Chỉ do có các nhóm cầm quyền cực đoan mà gây nên tội ác, đẩy dân lành vào lửa binh đao, thù hằn chém giết,miệt thị lẫn nhau mà thôi
 (Sau, lão T. bảo: đấy là TRỐNG QUÂN, có từ thời vua QUANG TRUNG hành quân ra Bắc đại phá quân Thanh, dùng thay trống trận khi cần
 Trước rất phổ biến ở vùng đồng bằng bắc bộ trong các dịp hội làng cho trai gái thi hát . Gọi là HÁT TRỐNG QUÂN)
 

[HungD25F5]

Tiếp tục đi các bác  , mình đang " nghiện " các mẩu chuyện nho nhỏ thật thú vị của các bác  . Mình tự kiểm điểm là sau 5 năm ở K mà mình so với các bác mình rất dốt về văn hóa dân tộc K , nên không góp chuyện cùng các bác được , mình mong được đọc nhiều những mẩu chuyện của các bác kể để mở mang kiến thức  . Chúc các bác khỏe và " giao lưu văn hóa " sung hơn nữa 

[svailo]

Giao lưu văn hóa với dân K , nữa nhé !
 Cũng ở Sarasroong : Văn hóa Từ dũ (đẻ con) = Đết  ph_lơng .
Sáng đó mình đang ngồi chơi ở ban chỉ huy C23 - quân y E88
Đột nhiên có 1 ông dân K phi xe máy vào, gặp bác sỹ B. c.trưởng c23
 Lục doctor ơi, chui kh_nhum phoong . Côn sreey kh_nhum cợt côn ót ban
 Lão B. hỏi : Ban khơi côn kh_minh hơi rư nâu ?
 Khơi hơi, khơi cà_ba via hơi, pon_te giáp ná . Via ót chenh
Lão mở hòm đồ, lấy mỗi  cái kéo, bộ kim chỉ khâu và lọ iot sát trùng rồi gật tôi : Ông đi với tôi- mấy khi hả ? Mình hơi ngượng,nhưng thấy hắn bình thản tự tin quá , nên cũng đứng dậy, 2 thằng ngồi lên xe, lão nổ máy và lao vụt đi, buông lại 1 câu: Kh_nhum tâu mun sân ! Ông dân K , bạt - bạt  lia lịa
 Tới nơi, dưới gấm sàn 1 đống lửa to đang cháy rừng rực,giữa tháng 4 đổ lửa
Lão thản nhiên bước vào buồng bà đẻ, khói mờ đặc cay xè cả mắt
Lão la to : Luột ph_lơng phô_liêm. Kh_nhum cư choòng ngợp, côn kh_minh rua giang na ?
Mấy bà già vội : Lục ơi, kê đết ph_lơng hơi
Lão như điếc : Lươn ! Mấy ông vội khuân các cây củi đang cháy vứt ra vườn
 Khói tan dần, mới nhìn thấy 1 con bé con,16-17 tuổi nhỏ thó có cái bụng vượt mặt,thở hổn hển đầy vẻ lo sợ , hoảng hốt
 Lão B. trấn an : Cùm kh_lạch kh_muôi. Miên ca túi nhép, ót ây tê
Lão đi găng caosu vào và xem xét .Đầu đứa bé đã ló ra thấy tóc, nhưng mẹ nó còn đang trẻ con nên tầng sinh môn hẹp(lão bảo tôi vậy) chưa hoàn thiện, không thể dãn hơn để cho đứa bé lọt ra ngoài .Thấy 1 thứ nước gì nhày nhày lênh láng khắp bụng dưới con bé, và cả dưới chiếu Lão hỏi : Tức ây nú ?
1 bà trung tuổi(chắc bà mụ vườn) đáp : S_prinh đôông
(hi hi , chắc đổ dầu dừa cho trơn láng, dễ đẻ chăng ?)
 Lão bắt lau rửa sạch sẽ đám dầu dừa đó đi, sát trùng các thứ Rồi dặn con bé Há miệng thở đều,khi nào lão bảo mới được rặn
 Lão nhẹ nhàng luồn kéo vào, Bấm tạch 1 cái ,Con bé giật mình ,Lão la : nằm im, thở ! Vài phút sau lão bảo: Rặn mạnh, Sau 4-5 lần như thế , thì oe  oe oe
 Lão cười hề hề : Muôi Pốt côn hơi (1 thằng Pốt con) Mấy bà Tê  Tê rối rít
 Lão cắt rốn, rồi 1 lúc sau thì nhau ra ,và hắn khâu lại vết cắt như cũ
 Bà mụ vội cản; Đừng khâu để lần sau đẻ cho dễ
 Lão bảo : Không được, đẻ dễ nhưng rộng ngoác, chồng nó không sướng, nó đi lấy vợ khác thì hết đẻ . Mấy bà la chí chóe : tằn lọ, tằn lọ ná
 1 memai tên Bruck bán nước đá, quá rành bộ đội ta, trông thấy lão bước ra bèn trêu ; Ôh !Chây dô Tà móp, Chây dô Tà móp (Dây móp là bà đỡ, Làm gì có Ông đỡ cơ chứ)
 Lão cười : cro_mum Bruck ơi, tâu ph_te oi Tà móp thơ ca phoong/ Luơn tâu .
 Em không ngán : Tâu  ! Bơ mìn hiên tâu, kh_nhum criêu cờ-đo phưng
 Haanh có dám đi không kìa ?
 Cha doctor này đi đến đâu dân cũng quí , Hắn giúp được ai là giúp ngay !

[T54b]

Giao lưu văn hóa với dân K thê này thú vị hơn nhiều ( trang 23, 24...). Các trang trước đọc xong , chán cùng mình.
Bộ đội mình qua K thời 85-86, không giống các bác qua khi giải phóng K. Nhưng giao lưu với dân K cũng không đến nỗi tệ đâu. Tuy địch - dân lẫn lộn, nhưng k bộ đội mình xác định rất rõ nhiệm vụ của mình và giao lưu đoàn kết với dân như thế nào, cảnh giác nhưng vẫn đậm đà tình nghĩa quân dân các bác ạ.
Có những đêm trăng trong fum, chúng tôi cũng vẫn cùng dân K quây quần bên bếp lửa nói chuyện bao đồng, nhưng tinh thần vẫn sẵn sàng chiến đấu. Vừa chiến đấu vừa dựng xây mà.

[codo]

Giao lưu văn hóa với dân K , nữa nhé !
 Cũng ở Sarasroong : Văn hóa Từ dũ (đẻ con) = Đết  ph_lơng .
Sáng đó mình đang ngồi chơi ở ban chỉ huy C23 - quân y E88
Đột nhiên có 1 ông dân K phi xe máy vào, gặp bác sỹ B. c.trưởng c23
 Lục doctor ơi, chui kh_nhum phoong . Côn sreey kh_nhum cợt côn ót ban
 Lão B. hỏi : Ban khơi côn kh_minh hơi rư nâu ?
 Khơi hơi, khơi cà_ba via hơi, pon_te giáp ná . Via ót chenh
Lão mở hòm đồ, lấy mỗi  cái kéo, bộ kim chỉ khâu và lọ iot sát trùng rồi gật tôi : Ông đi với tôi- mấy khi hả ? Mình hơi ngượng,nhưng thấy hắn bình thản tự tin quá , nên cũng đứng dậy, 2 thằng ngồi lên xe, lão nổ máy và lao vụt đi, buông lại 1 câu: Kh_nhum tâu mun sân ! Ông dân K , bạt - bạt  lia lịa

các bác có thương thì thương cho trót, kể chuyện tiếng Căm phu chia làm ơn dịch hộ sang tiếng Việt cho con cháu hiểu với. Cứ như thế này đọc vỡ óc cũng chả hiểu được mấy

[svailo]

các bác có thương thì thương cho trót, kể chuyện tiếng Căm phu chia làm ơn dịch hộ sang tiếng Việt cho con cháu hiểu với. Cứ như thế này đọc vỡ óc cũng chả hiểu được mấy

********************
 Oh ! Xin lỗi codo , MÌNH quên là không chỉ có CCB K đọc
 Tạm dich : Ông Doctor ơi, giúp tôi với , con gái tôi, đẻ không được
 Thấy đứa bé chưa ?
 Thấy đầu nó rồi, nhưng khó khăn quá, nó không chui ra được
 Tôi đi trước đã nhé ( ông đi bộ về sau)  Vâng , vâng
 Tắt lửa ngay, tôi còn ngạt muốn chết, con trẻ sống sao nổi
 Ông Lục ơi, đẻ phải nằm lửa chứ
 Mau lên
 Đừng sợ cháu ơi, việc đơn giản thôi mà Không có chuyện gì đâu
 Nước gì đây ? -  Dầu dừa
 Ôh ! Được 1 thằng Polpot con rồi . - Không phải , không phải đâu
 Mấy bà la chí chóe : Tiếu lâm bậy quá , bậy quá
 Ôh! hoan hô ông mụ , hoan hô ông mụ
 Trinh nữ Bruck ơi, về nhà cho Ông mụ "làm việc " tí đi / lẹ lên nào
 Đi ngay , Nếu mà không dám đi, tớ  thiến ...dá... ngay tắp lự đó

[Kon tiahien]

Giao lưu văn hóa với dân K , nữa nhé !
 Cũng ở Sarasroong : Văn hóa Từ dũ (đẻ con) = Đết  ph_lơng .
Sáng đó mình đang ngồi chơi ở ban chỉ huy C23 - quân y E88
Đột nhiên có 1 ông dân K phi xe máy vào, gặp bác sỹ B. c.trưởng c23
 Lục doctor ơi, chui kh_nhum phoong . Côn sreey kh_nhum cợt côn ót ban
 Lão B. hỏi : Ban khơi côn kh_minh hơi rư nâu ?
 Khơi hơi, khơi cà_ba via hơi, pon_te giáp ná . Via ót chenh
Lão mở hòm đồ, lấy mỗi  cái kéo, bộ kim chỉ khâu và lọ iot sát trùng rồi gật tôi : Ông đi với tôi- mấy khi hả ? Mình hơi ngượng,nhưng thấy hắn bình thản tự tin quá , nên cũng đứng dậy, 2 thằng ngồi lên xe, lão nổ máy và lao vụt đi, buông lại 1 câu: Kh_nhum tâu mun sân ! Ông dân K , bạt - bạt  lia lịa

các bác có thương thì thương cho trót, kể chuyện tiếng Căm phu chia làm ơn dịch hộ sang tiếng Việt cho con cháu hiểu với. Cứ như thế này đọc vỡ óc cũng chả hiểu được mấy

Đúng yêu cầu của trang QS bác Svailo phải chịu khó biên dịch nhé
Mình tạm diễn nôm bài này, chẳng biết đúng ý tác giả không?

Cũng ở Sarasroong : Văn hóa Từ dũ (đẻ con) = Đết  ph_lơng (Nằm lửa).
Sáng đó mình đang ngồi chơi ở ban chỉ huy C23 - quân y E88
Đột nhiên có 1 ông dân K phi xe máy vào, gặp bác sỹ B. c.trưởng c23
 Lục doctor ơi, chui kh_nhum phoong . Côn sreey kh_nhum cợt côn ót ban(Ông bác sĩ ơi, giúp tui với. Con gái tui đẻ con hỏng được)
 Lão B. hỏi : Ban khơi côn kh_minh hơi rư nâu ?(Đã thấy thằng cháu ra hay không vậy?"
 Khơi hơi, khơi cà_ba via hơi, pon_te giáp ná . Via ót chenh(Thấy rùi, thấy cái đầu nó rùi, nhưng sát quá. Nó chẳng chịu ra)
Lão mở hòm đồ, lấy mỗi  cái kéo, bộ kim chỉ khâu và lọ iot sát trùng rồi gật tôi : Ông đi với tôi- mấy khi hả ? Mình hơi ngượng,nhưng thấy hắn bình thản tự tin quá , nên cũng đứng dậy, 2 thằng ngồi lên xe, lão nổ máy và lao vụt đi, buông lại 1 câu: Kh_nhum tâu mun sân (Tôi đi trước đây)! Ông dân K , bạt - bạt(dạ, dạ)  lia lịa.
Đang định post tiếp thấy bài bác Svailo gởi rồi! he he...

[Kon tiahien]

các bác có thương thì thương cho trót, kể chuyện tiếng Căm phu chia làm ơn dịch hộ sang tiếng Việt cho con cháu hiểu với. Cứ như thế này đọc vỡ óc cũng chả hiểu được mấy

********************


 Thấy đầu nó rồi, nhưng khó khăn quá, nó không chui ra được
 

---------------------------
khó khăn = pik pạk
khổ= pạp; th'vơ pạp= làm khổ
nhạp = nhanh
zạp= ot ché ni-diêy Kh'mẻ tê boong ơi!

[svailo]

Giao lưu văn hóa với dân K , nữa nhé !
 Cũng ở Sarasroong : Văn hóa Từ dũ (đẻ con) = Đết  ph_lơng .
Sáng đó mình đang ngồi chơi ở ban chỉ huy C23 - quân y E88
Đột nhiên có 1 ông dân K phi xe máy vào, gặp bác sỹ B. c.trưởng c23
 Lục doctor ơi, chui kh_nhum phoong . Côn sreey kh_nhum cợt côn ót ban
 Lão B. hỏi : Ban khơi côn kh_minh hơi rư nâu ?
 Khơi hơi, khơi cà_ba via hơi, pon_te giáp ná . Via ót chenh
Lão mở hòm đồ, lấy mỗi  cái kéo, bộ kim chỉ khâu và lọ iot sát trùng rồi gật tôi : Ông đi với tôi- mấy khi hả ? Mình hơi ngượng,nhưng thấy hắn bình thản tự tin quá , nên cũng đứng dậy, 2 thằng ngồi lên xe, lão nổ máy và lao vụt đi, buông lại 1 câu: Kh_nhum tâu mun sân ! Ông dân K , bạt - bạt  lia lịa

các bác có thương thì thương cho trót, kể chuyện tiếng Căm phu chia làm ơn dịch hộ sang tiếng Việt cho con cháu hiểu với. Cứ như thế này đọc vỡ óc cũng chả hiểu được mấy

Đúng yêu cầu của trang QS bác Svailo phải chịu khó biên dịch nhé
Mình tạm diễn nôm bài này, chẳng biết đúng ý tác giả không?

 Lục doctor ơi, chui kh_nhum phoong . Côn sreey kh_nhum cợt côn ót ban(Ông bác sĩ ơi, giúp tui với. Con gái tui đẻ con hỏng được)
 Lão B. hỏi : Ban khơi côn kh_minh hơi rư nâu ?(Đã thấy thằng cháu ra hay không vậy?"
 Khơi hơi, khơi cà_ba via hơi, pon_te giáp ná . Via ót chenh(Thấy rùi, thấy cái đầu nó rùi, nhưng sát quá. Nó chẳng chịu ra)
******************************
 Cha chả ! Cha Tiahien dịch quả là THẦN SẦU
 Pon te giáp ná =  Nhưng sát quá
Chuẩn 100% cả về ngữ nghĩa , văn phong dân dã thôn quê
Họ tưởng như cái trứng vịt ấp bị sát ,con vịt  con không thể đạp vỏ chui ra được
 Mình nghĩ từ GIÁP là gì đó phức tạp rắc rối hơn là sự khó khăn mà chẳng nghĩ ra được từ SÁT   _ Khoái thật !
Này! ông có làm biên tập hay cái gì đó tuơng tự vậy không Tianien  ?