Chào bác Hai Ruộng:
Cám ơn bác đã dành thì giờ chia sẻ với Bí Bếp về một số dữ kiện và nhận định của bác với nhân vật Pol Pot và những quan hệ cũng như biến chuyển xã hội và lịch sử của Campuchia trong khối Đông Dương, v.v. Bí Bếp thích nghiên cứu sử cũng tương tự như việc nấu ăn; cách thức và tài liệu tham cứu dĩ từ nhiều nguồn, riêng về những tài liệu bằng tiếng Việt thường thiếu tích cách "khách quan" nên Bí Bếp thường dựa theo những tài liệu từ các cơ sở nghiên cứu chính thức từ các trường đại học sau đó mới đến tài liệu từ các nguồn truyền thông, v.v.
Bí Bếp thực tế không để chính kiến làm ảnh hưởng đến sự nhận định hoặc phân tách những sự kiện về lịch sử, nhất là những biến chuyển về lịch sử xứ Campuchia có ảnh hưởng đến nước mình. Phần lịch sử cận đại của loài người thỉnh thoảng có xảy ra những hiện tượng mà một số "quái thai" thời đại (thí dụ như
Pol Pot, Hitler, Idi Amin, Joseph Stalin, Maximillien Robespierre, v.v. có khả năng thuyết phục một số bầy đảng mà chúng đã tạo nên lắm thảm cảnh kinh hoàng cho lịch sử loài người).
Các đối tượng kể trên nào chỉ theo một chủ thuyết hoặc tôn giáo chính thức nào đâu, nhưng hậu quả họ để lại khá giống nhau, có nghĩa là hàng trăm ngàn hoặc hàng triệu người bị chết vì chính sách hoặc chủ đích do chúng khởi xướng. Những thành phần chống xã hội (psychopaths) ở đâu cũng có; tuy nhiên sự khác biệt là ở khả năng thuyết phục, tổ chức, và lãnh đạo của chúng nên đơn lẻ chúng sẽ không gây nên được tổn hại cho xã hội; tuy nhiên, một khi chúng được sự hổ trợ của một số đông hoặc thế lực nào đó mà chúng được nắm toàn quyền thì sự tai hại chúng gây nên ... như ở Campuchia thì

Phần lý lịch của Pol Pot thì Bí Bếp xin tóm lược như sau:
Pol Pot được sinh ra từ một gia đình điền chủ hạng trung ở một làng quê thuộc tỉnh Kompong Thom với cái tên cúng cơm là Saloth Sar; nguồn từ gia đình cho rằng ông sinh năm 1925 nhưng có sổ bộ của chính phủ Pháp ghi rằng cho rằng ông sinh vào ngày 19 tháng 05, năm 1928 (?); ông ta là người con út trong một gia đình có 7 anh chị em. Gia đình của Saloth Sar cũng có dây nhợ với giòng họ hoàng tộc của Campuchia; một người chị em cô cậu của Saloth là một "phi" của vua Sisovath Monivong; một người chị của Saloth phục vụ như một tì nữ trong cung vua; một người anh (Loth Suoung) của Saloth nhập triều làm việc của một thư ký cho đến năm 1975. Năm Saloth lên 7, ông được gia đình cho đi học ở một trường Tây (Ecole Miche) và sống ở Phnom Penh cùng anh chị. Theo họ (Loth Suoung & Chea Samy) thì Saloth là một đứa trẻ tốt, trầm tính, và chăm chỉ...
Sau khi lên 10 hoặc 12, Saloth cũng được tu học ở chùa Botum Vaddei gần điện vua ở Phnom Penh; đó cũng là nơi mà Saloth mới bắt đọc tập đọc & viết chữ Phạn và văn chương của người Khmer. Với bối cảnh của Phnom Penh khi Saloth sống vào thập niên 1930's thì ở giai đoạn Pháp thuộc thì thành phố đó chỉ có cỡ 100,000 dân mà hơn nữa đã là người Việt và người Hoa (nắm ảnh hưởng chính trị và kinh tế). Điều đáng ghi nhận là trong giai đoạn đó, người Pháp đã đề cao nền văn minh cổ của người Khmer (với mục đich..?) mà đó có thể cũng là một trong những điều "khởi tác" để hun đúc tinh thần dân tộc của người Khmer. Sau nầy Pol Pot từng tuyên bố vào năm 1977 "
Nếu tổ tiên chúng tôi đã xây được nền văn minh Đế Thiên, Đế Thích thì dân tộc chúng tôi có thể làm bất kỳ điều gì!" [/color] Điều cũng đáng ghi nhớ là trong thập niên 1930's thì đảng CS Đông Dương đã được thành hình ở Việt Nam mà số đảng viên người Khmer tham gia có thể chỉ tính được trên đầu ngón tay.
Chính quyền Pháp thiết lập một trường cao đẳng (College Norodom Sihanouk) ở Kompong Cham vào năm 1942 và Saloth là một trong 20 học sinh được tuyển vào trường nầy; Sau đó ở Phnom Penh có một cuộc biểu tình do một số tu sĩ Phật giáo và SVHS Khmer tổ chức dưới sự lãnh đạo của Thanh Ngon Son và Chloeun Pach vào ngày 20/07/42 đã tạo nên tiếng vang cho phong trào tranh đấu giành độc lập của họ, tuy nhiên Saloth có tham gia vào cuộc biểu tình đó hay không đã là điều chưa ai có thể trả lời (?). Chính quyền Pháp đã bắt giam Chloeun và một số đồng chí sau đó, riêng Son Thanh thì trốn được sang Nhật và dùng một bí danh khác cho nổ lực đấu tranh của ông ta. Trong thời gian đi học ở trường Norodom Sihanouk, Saloth thể hiện chỉ là một học sinh bình thường, chẳng có ấn tượng gì khác với bạn bè, điều đáng nhớ là trong thời gian ở Kompong Cham, Saloth có một người bạn khá thân thiết là ... Lon Non, ông ta là người em của Lon Nol, sau nầy làm cuộc đảo chánh để trở thành tổng thống của Campuchia vào năm 1970.
Saloth Sar về lại Phnom Penh học trường cao đẳng kỹ thuật ở Russey Keo vào năm 1947 trong lúc một số bạn bè của ông ta như Hou Youn, Hu Nim, Ieng Sary, và Khieu Samphan lại được nhận vào một trường điểm khá hơn đó là trường Lycee Sisowath. Lúc đó ở toàn Campuchia chỉ có khoảng vài ngàn người có trình độ học thức cỡ Saloth Sar trở lên; năm sau (1948) Saloth Sar và khoảng hơn 70 học sinh khác thi vô hệ thống Lycee và được nhận học bổng sang Pháp để học tiếp. Vào giai đoạn nầy, ở Campuchia đảng Dân Chủ đã được thành lập dưới sự lãnh đạo của hoàng tử Sisowath Yuthevong, người đã hồi hương sau khi du học ở Pháp tới 15 năm; ông hoàng Yuthevong có một lý lịch khá hoành tráng(ngoài gốc tích hoàng thân, ông còn có hai bằng tiến sĩ về toán và vũ trụ học và quan hệ mật thiết với đảng xã hội của Pháp.) Hoàng Tử Yuthevong bị đột tử bất ngờ vào tháng bảy năm 1947 mặt dù đảng Dân Chủ đã thắng đa số ghế trong quốc hội của Campuchia vào cuối năm đó; Saloth Sar và Ieng Sary đã tham gia và cùng làm việc cho đảng Dân Chủ trong khoảng thời gian nầy.
Saloth Sar sang Pháp và ghi danh tạm ở ở trường cao đẳng kỹ thuật để chờ ngày thi qua hệ thống Lycee vào đại học; tuy nhiên hình như ông ta đã không đủ điểm để vào đại học chính thức. Có điều lạ lùng là Saloth Sar ở Pháp cả ba năm, ông ta vẫn không thi đậu được chương trình Lycee (chỉ học nghề điện tử trong thời gian đó), đến năm 1952 khi ông về nước thì chẳng học xong được bằng cấp chính thức gì cả(?) Trong thời gian ở Pháp vào mùa hè năm 1950 Salor Sar và một số SV Khmer đã qua Nam Tư để làm việc ở những công xã bên đó trong thời gian nầy, Salor có vẻ "ái mộ" đc Josip Broz (Tito), lãnh đạo của Nam Tư lúc đó đã tỏ vẻ "bất đồng" với LBXV ra mặt; sau đó Salor và một số đồng chí đã gia nhập đảng CS Pháp (có lẽ vào năm 1951) có tên là Cercle Marxiste. Lúc sinh hoạt ở Pháp, Salor đã móc nối cùng một số sinh viên Khmer khác đã có ảnh hưởng trong phong trào đấu tranh dành độc lập cho Campuchia như Thiounn Mumm & Keng Vannsak.
Sau khi về nước, Salotj Sar gia nhập đảng Cách Mạng Nhân Dân của Khmer (KPRP) cùng với Rath Samoeun vào bưng kháng chiến ở Krabao tỉnh Kompong Cham vào năm 1954. Sau hiệp định Geneva, Saloth Sar và một số đồng chí tiếp tục tổ chức đảng CS Campuchia và sau đó ông ta cưới bà Khieu Ponnary, người phụ nữ Khmer có bằng Cử Nhân Pháp đầu tiên mà ông đã quen từ dạo sống ở Paris, trong tháng 7, 1954. Sau đó Saloth Sar dạy môn văn chương & lịch sử Pháp ở trường Chamraon Vichea nhưng vẫn hoạt động ngầm cho đảng CS Khmer. Vào tháng 7/1962 đảng CS Khmer đối đầu với một biến cố là TBT Ton Samouth đã bị bắt và chết trong tù; Salor Sar được làm TBT lâm thời và sau đó ông được bầu làm TBT ở một cuộc họp kín của đảng CS Khmer trong năm 1963; sau đó tên của Salor Sar đã bị công bố bởi cảnh sát của chính quyền Campuchia, ông ta chạy sang Việt Nam để tiếp tục hoạt động tổ chức đấu tranh bằng vũ lực. Như đã giải thích ở phần trước, Saloth Sar đã ra Hà Nội trong tháng 4/1965 và sau đó ông sang Bắc Kinh trong năm 1966 và đã trở lại để tiếp tục nổ lực đấu tranh và chính thức thành lập đảng CS Kampuchia sau đó.
Vào cuối thập niên 1960's thì CPK của Campuchia dưới sự lãnh đạo của Saloth Sar chỉ có khoảng 1,500 đảng viên nồng cốt nhưng ông ta đã tổ chức được một cuộc tấn công vào một đồn lính ở tỉnh Battambang và đạt được một số khí giới khá lớn. Điều cần nhớ là Campuchia đã giữ vị trí "trung lập" trong cuộc chiến; bộ đội VN được thiết lập căn cứ bên đó qua những hiệp định ngầm của cựu vương Sihanouk qua lời hứa là không hổ trợ cho nhóm CPC của Saloth Sar. Cuộc chiến tranh ở VN ngày càng leo thang suốt thập niên 1960 vày cháy bỏng sau năm 1968; không quân Mỹ bắt đầu thực hiện những cuộc ném bom bí mật ở các căn cứ của bộ đội VN dọc theo biên giới và đó cũng là một trong những lí do mà lắm thanh niên Khmer đã tình nguyện tham gia đảng CPC ngày càng nhiều. Tình hình chính trị ở Campuchia trở nên rối ren từ năm 1969; sau khi Saloth Sar tổ chức một số cuộc biểu tình chống chính phủ Sihanouk, chính quyền Sihanouk đã trở nên cứng rắn nên đã càn quét, bắt bớ, và xử tử một số đảng viên CPC trong thời gian nầy. Saloth Sar đã ráo riết tổ chức lật đổ chính quyền Sihanouk nhưng quân đội chính phủ dưới sự bảo trợ của CIA đã làm cuộc đảo chánh vào tháng 3/1970 và chính quyền Lon Nol đã ra đời từ đó. Trong giai đoạn nầy, Saloth Sar đã đổi sang bí danh là Pol Pot và chính thức gọi đảng CPC là Khmer Rouge.
Trong lúc cuộc chiến tranh VN đã leo thang tới mức khốc liệt trong năm 1972 thì ở Campuchia lực lượng Khmer Rouge dưới sự lãnh đạo của ... Pol Pot đã thành lập được cỡ 3 sư đoàn chính quy và lực lượng du kích thì lớn hơn gấp 3-4 lần nhưng số lượng vũ khi thì vẫn còn khá giới hạn. Ở các vùng "giải phóng", Pol Pot đã bắt đầu áp dụng những chính sách "cải cách" khá cực đoan thí dụ như: cấm phụ nữ mang nữ trang, phá bỏ hệ thống "điền chủ", cấm dân lái xe, di chuyển sang vùng khác, cấm luôn mọi quyền tư hữu, và bắt đầu thiết lập cơ chế "công xã", v.v. Vào đầu năm 1973, Pol Pot ra lệnh quân Khmer Đỏ tấn công Phnom Penh nhưng nổ lực của họ đã thất bại và chịu thiệt hại khá nặng nề. Sau đó Pol Pot đổi chiến thuật bằng cách bao vây và cô lập những thành phố còn dưới sự kiểm soát của quân đội Lon Nol.
Pol Pot tổ chức cuộc họp trung ương đảng của Khmer Rouge vào tháng 9/1974 và chỉ thị áp dụng chính sách cải tạo xã hội cho giai đoạn cuối của nổ lực "giải phóng" toàn Campuchia. Chỉ thị đầu tiên là phải di chuyển toàn thể dân chúng ra khỏi các thành phố được giải phóng về các công xã thiết lập ở nông thôn. Chỉ thị thứ nhì là hệ thống tiền bạc sẽ không còn được xử dụng ở các vùng giải phóng. Những chỉ thị sau đó như việc "tẩy sạch các thành phần nhơ bản, người nước ngoài (Thái, Việt, Hoa, Chăm, v.v.), thành phần trí thức, tiểu tư sản, v.v." ở các vùng giải phóng phải được áp dụng tức thì. Quân Khmer Đỏ cuối cùng đã "giải phóng" được Phnom Penh vào ngày 17/04/75 ...; niềm vui được "giải phóng" và sự chấm dứt chiến tranh chưa tan thì bao loa phát thanh ra lệnh toàn dân phải giải tán khỏi thành phố ngay... và cảnh tượng hổn loạn, kinh hoàng của thành phố Phnom Penh lúc đó đã là mở đầu cho một chính sách "diệt chủng" do Pol Pot chủ xướng mà lịch sử Campuchia có lẽ sẽ không bao giờ xoá được. Điều rõ ràng nhất là Pol Pot đã áp đặt chính sách "tẩy sạch" và "thanh trừng" bất kỳ giai cấp tiểu tư sản và thành phần đối lập cũng như những sắc tộc khác trước khi quân Khmer Rouge đã "giải phóng" toàn Campuchia. Rất rõ ràng là thảm hoạ diệt chủng đã xảy ra tuy nhiên một số thành viên thường trực của LHQ (như Mỹ & TQ) đã cố tình "giảm thiểu hóa" hoặc "làm ngơ" trước sự kiện lịch sử đó chỉ vì ... những lí do chính trị rất xa vời với nhu cầu nhân bản. Một nước nghèo như Campuchia cũng như Rwanda, nạn diệt chủng có xảy ra, với bao phương tiện truyền thông và kỹ thuật thám thính siêu đẳng ... nhưng trách nhiệm chung thì khi "đụng chuyện" những siêu cường vẫn cố tình làm ngơ!

Còn những sự kiện quân Khmer Đỏ tấn công đảo Phú Quốc và vào lãnh thổ Việt Nam, thực hiện những cuộc thảm sát dọc biên giới, cho đến sự kiện xảy ra ở làng Ba Chúc, tỉnh An Giang thì ...

Một số nguồn tham khảo:
* Người Anh Cả (David Chandler)
* Tuần báo Time (05/19/1975)
* Lý Lịch của Pol Pot (Asiasource.org)