Được sống và kể lại - Trần Luân Tín

[cựu bộ đội trẻ]

Đi đến quá trưa, chúng tôi nghỉ lại bên bờ sông Lai Phước. Ba lô quẳng phịch, lăn lưng duỗi chân cho đỡ mỏi. C trưởng Khàn nói:

-  Anh em tìm chỗ thấp mà ngồi nghỉ, đừng chủ quan, ở đây không phải không có kẹo nổ đâu đấy!

Nước sông xanh ngắt êm đềm quá. Ngồi nhai lương khô, nhìn sang bờ bên kia, có ba chú trâu đen nằm nép vào bờ đất đang dỏng tai dương mắt nhìn chúng tôi, chắc mệt quá nên chúng cũng chẳng còn sợ được nữa.

Cả đoàn phân ra làm ba nhóm, rải xa nhau. Sồi ngồi cạnh tôi, ngửa mặt nghêu ngao hát:

-  Ỳ a… ỳ a mười lăm thằng trên hòm người chết – be riệu rum say bét say be… ỳ a… ỳ a! (Đấy là lời lè nhè của tên cướp trong chuyện “Đảo giấu vàng” nổi tiếng).

Hạnh quát:

-  Chết chóc gì. Cậu nói gở bỏ mẹ!

Sồi cười:

-  Sợ hả ? rồi tiếp tục:

-  Khi tôi chết… ai là người xây nấm mộ. Chiếc quan tài… ai là kẻ khóc tiễn đưa tôi. Buồn - cho - số - phận. (Đấy là câu thơ viết trên lưng áo của một tù binh Ngụy được trưng bầy ở triển lãm Vân Hồ. Thế mà cu Sồi đã thuộc được từ lúc nào).   

Hạnh cáu:

-  Này, cậu cẩn thận, có vấn đề tư tưởng rồi đấy!

Sồi hề hề:

   - Cứ vào thành cổ, tư tưởng gì thì biết ngay mà.

***

[cựu bộ đội trẻ]

Chiều đã bắt đầu đè xuống mặt đất cùng với những loạt bom lộng óc. Hiu quạnh đến nghẹt thở. Những người lính trẻ bàng hoàng. Những tiếng nổ dập xuống, dựng lên, u u, mung lung, ngột ngạt.

Tiếng nổ bung xòa ra những vòm trống hun hút. Nó như là đã thấm hết vào trong thân thể người, ngoài không gian chỉ còn là hoang vắng.

Vượt qua Ái Tử. Bụi đất bám đỏ sậm những bàn chân, đỏ cả quai dép và ống quần. Làng Nhân Biều đã hiện ra trước mắt.

Sau nhiều lần lăn xuống đất rồi lồm cồm bò dậy, đoàn người vào tới giữa làng. Những căn hầm của công binh đào sẵn đón chúng tôi. Ba người một hầm, tôi anh Điển và Lơ được một lọat pháo bầy lùa gọn vào hầm trong nháy mắt. Ngớt loạt pháo, ba anh em mới lục tục mò ra chuyển ba lô, dây máy xuống hầm.

Ngồi đợi đêm xuống, lại nhai lương khô.

Lơ lấy trong túi cóc ra chiếc đàn Ắcmônica bé tẹo, đưa lên môi dập dập vài nhịp rồi bắt hơi ê a bản nhạc quen thuộc của nó. Tôi lẩm nhẩm theo lời bài hát: “ Chiều về trên bản Mèo mùi cơm nếp thơm… tiếng đàn môi còn vấn vương trên lưng đèo…”Anh Điển loay hoay với dây rợ, máy móc. Cái lưng gù gù có vẻ bồn chồn.

Xong việc, anh moi ra điếu thuốc lá Trường Sơn, tay cầm cái bật lửa zipbô nổi tiếng của anh, lắc cạch một cái, ngọn lửa phực lên. Anh rít một hơi rồi đưa cho tôi, bảo: “Tranh thủ chợp mắt tý đi, tối nay chắc là trắng đêm đấy!”.

Tôi kéo hai hơi thuốc đã đời, đầu điếu thuốc đỏ rựng lên. Đưa lại điếu thuốc cho trung đội trưởng, tôi bắt ngay vào cơn thiu thiu, rồi ngủ mất.

Gần giữa đêm, cuộc chiến bắt đầu. Tiểu đội chia ra làm hai nhóm. Một nhóm theo C trưởng Khàn rải đường dây từ Nhân Biều ngược về phía tây, cắt qua đường tầu hỏa gần đầu cầu Quảng Trị để nối liên lạc về bộ tư lệnh Sư đoàn. Tôi theo nhóm của B trưởng Điển, phóng dây vượt sông vào thành cổ.

Vẫn là đêm rừng rực. Tiếng nổ của đạn pháo sáng nghe lục bục, như có ai đang lục lọi đồ đạc ở trên trời. Dưới đất, pháo bầy gầu gầu, nhằng nhằng y hệt những bầy chó dữ đang cắn xé nhau. Những lọat đạn đỏ vụt qua vụt lại… chúng làm việc vô cùng bận rộn và say sưa.

Vượt qua đường một, bắt đầu bò nghiêng theo những gờ đất nhỏ ra tới giữa bãi đất rộng của bờ sông. Hơi nước theo gió tạt vào người lành lạnh. Cả nhóm nằm ép bên một gờ  đất có những bụi gai và vài khóm thơm còn sót lại.

Tôi nghe một tiếng bụp gọn lỏn từ dưới lưng Hải. Cái lưng nằm nghiêng của nó vẫn im phắc, tôi tý bật cười thành tiếng. Tiếng nổ do người hoàn toàn khác với tiếng nổ của vật vô tri vô giác. Tôi khẽ vỗ vai Hải. Nó quay đầu lại, cặp mắt ánh bạc nháy một cái nhưng không cười.

Nghe tiếng anh Điển nói như vọng lên từ dưới đất:

-  Anh em nhìn lại đằng sau, tìm lấy mốc để nhớ đường mà về. Chú ý nghe hiệu lệnh của tôi. Phải bình tĩnh thực hiện đúng phương án tác chiến đấy!.

Chắc anh đang đợi pháo chuyển làn để ra lệnh xuất phát. Tôi rút cây gỗ nhỏ giắt ở lưng quần đùi ra, cây gỗ đã đóng sẵn một cái đinh dài, tôi mò đầu dây từ cuộn sừng bò, cột chặt đầu dây vào cây gỗ rồi nắm chắc nó trong tay. Nằm áp mặt xuống, nghe hơi đất lành lạnh loang lên.

Ép mình dưới đáy của vòm tử khí. Trời đen cứ chực tràn vào, những ánh chớp bên trong thì nống ra, quyết giữ cho bằng được khoảng không gian ma quái của nó. Tôi thấy rõ là mình đang ở bên ngoài cuộc sống. Mọi thứ đều xa lạ và thù nghịch.

Chợt anh Điển hô to:

-  Đi nào. Tín ơi… Hải ơi… sang sông nào!

Nghe như tiếng gọi của người anh ruột vậy.

Tôi nắm thật chắc khúc gỗ đã buộc sẵn đầu dây điện thoại, phóng băng lên, vượt qua anh Điển. Hải bám sát theo tôi. Hai thằng lội ào xuống nước. Hải bơi sau tôi một quãng ngắn để kéo dây. Tôi nghe tiếng nó thở phì phì.

Đạn pháo dộng xuống mặt sông. Nước sông như những mảng thạch đặc chao qua chao lại.

Gần tới bờ sông bên thị xã, tôi ngoái đầu nhìn, không thấy Hải đâu, sợi dây tự nhiên nặng trịch. Tôi hét gọi: “Hải, Hải ơi…!” Tiếng của mình mà bỗng lạ như là tiếng của ai. Chợt muốn khóc, không lẽ nó đi rồi ?

Nhưng cái đầu của Hải vụt trồi lên ở ngay gần tôi, cái đầu lắc quầy quậy rồi tiếp tục lao tới.

Bờ sông dựng đứng giăng ngang trước mặt. Ánh sáng đập vào triền đất loang loáng. Hải đứng ở bờ sông kéo dây, tôi cầm đầu dây vượt lên mặt đường nhựa rồi kéo dây chạy về phía hầm ngầm.

Tôi nhón chân, gập lưng lom khom đi thật nhanh. Chợt nghe có tiếng thét: “Này… bố, con lạy bố, xuống hầm đi!”. Nhìn sang bên vệ đường, một cái đầu thò lên từ một lỗ hầm, một cặp mắt mở to thô lố. Tôi không trả lời, cứ cắm cúi kéo dây. Cái đầu lại hét rất to: “ Chạy nhanh lên, chán sống à… con lạy bố!”.

Làm sao mà chạy nhanh được, sợi dây vướng đủ thứ chướng ngại. Nhiều lúc phải quỳ xuống từ từ kéo dây lại thành một đống nhỏ rồi cầm đầu dây chạy vụt đi, từng quãng một.

Mảnh gang chém xuống, văng líu víu xung quanh người. Tôi lẩm nhẩm trong đầu “ Một - hai - ba trúng này!”. Trúng này tức là trúng vào người, nhưng chưa có cái mảnh nào tìm được tôi.

 Ở đây, tất cả đang cùng cắm cúi làm công việc của mình: Tôi, với sợi dây điện thọai khó tính -  Đạn pháo với tiếng nổ lộng óc và những mảnh gang hăng hái – Pháo sáng với cái dù lơ lửng và ánh chiếu nhợt nhạt - Những gốc cây cụt và ánh lân tinh mải miết nhấp nháy như ma trơi – Máy bay phản lực với tiếng rít gầm và những quả bom xếp hàng rơi xuống… Bận rộn, căng thẳng… từng thớ thịt trong người tự động siết lại, cái đầu thì lỳ đi.   

Tôi chạy đến gần hầm ngầm thì dây kẹt cứng, kéo không nhúc nhích. Tôi thả đầu dây xuống đất, thả ở chỗ trống trải để dễ tìm rồi chạy lộn lại khoảng gần 100 mét. Sợi dây mắc vào một cái móc sắt của một tấm bê tông khổng lồ. Tôi gỡ dây rồi quỳ xuống kéo, khi được một đống dây dưới chân, vừa đứng lên định chạy tới thì thoáng một tiếng xòa mát rợn, vụt ngang đầu.

 Phản ứng cực nhanh, tôi búng chân lao xầm xuống mặt đường như lao xuống nước. Ngẩng mặt lên, không thấy gì cả, tối mù, rồi bụi đất bắt đầu rào rào rơi xuống. Tôi ghì chặt cái mũ cối trên đầu, nằm chúi mặt chịu đựng. “ Chỉ cần một hòn gạch thôi…” thầm nghĩ như vậy, rồi chờ đợi. Nhưng cũng không có một viên gạch lớn nào rơi trúng người, chỉ có bụi đất phủ kín lưng.

Tiếng ve kéo dài trong tai, tôi vừa lắc lắc đầu vừa chạy tới chỗ cái đầu dây, nhặt nó lên, lao về phía hầm ngầm.

***

[cựu bộ đội trẻ]

Trong hầm ngầm vẫn đầy thương binh.

Đêm nào cũng có xuồng đưa bớt thương binh sang sông, nhưng số thương binh không hề giảm. Những người quấn băng ngạt thở vẫn lúc nhúc trườn lên bậc cầu thang để hít khí trời.

Trung đoàn trưởng tay cầm ống nghe cứ đảo từ tay trái qua tay phải, rồi lại từ tay phải qua tay trái. Anh quát lên:

-  Mắc kế của nó… cậu có hiểu không?. Nó dụ ta ra lấy xác. Ừ… thế cậu định thế nào?

-  Không được, tập trung hỏa lực vào đấy thì sơ hở chỗ khác. Cậu hiểu không, đừng có sốt ruột quá.

-  Ừ, đúng rồi, tương kế tựu kế. Tôi sẽ lệnh cho D5 kích vào sườn phải của nó. Cậu nghi binh trước mặt, phải làm cho nó tưởng ta quyết vỗ mặt để đem xác anh em về, rồi thọc vào sườn trái của nó… một B thì nhiều, hai A là được rồi.

-  Trời ơi… nếu nó không rút về giữ sườn thì làm luôn, đập nát nó luôn. Nếu nó cố giữ sườn thì bên này sẽ loãng hỏa lực ra, ta mới có cơ hội để lên lấy xác anh em được, rõ chưa?

Mắt trung đoàn trưởng sáng quắc, thứ ánh sáng phấn khích của người thợ săn trước con mồi.

 Tôi kéo đường dây vào giao cho hai người lính thông tin trung đoàn xong, đứng ngẩn ra, nhìn quang cảnh căn hầm một lúc rồi đi. Vừa bước lên bậc cầu thang thì cửa hầm chợt tối lại. Hai cái bóng nghiêng ngả, lịch xịch cõng nhau bước xuống. Tôi lách lên bậc tam cấp, chân trên chân dưới, đưa tay đỡ một bên vai của người đang cong lưng cõng nặng. Cái đùi lõng thõng của người được cõng bê bết máu đập vào ngực tôi. Người bị thương mặc quần đùi, còn người cõng thì không mặc gì cả.

Đám thương binh ở bậc cầu thang ngước mắt nhìn, lặng lẽ dõi theo những người mới xuống.

Khi bước ra bên ngoài, tôi đưa mắt nhìn khoát một vòng, nhận rõ quang cảnh man rợ xung quanh. Nó là sự thực. Tôi đang ở giữa nó nên nó bình thường, nó bình thường vì nó có thực. Nhưng nó quá xa lạ. Toàn bộ cơ thể tôi trầm xuống, thấy làng lạng, và chợt thấy da thịt của mình trở nên thân thiết một cách kỳ lạ.

Tôi chạy vù vù, lao về phía bến vượt, trong đầu thoáng nghĩ không biết Hải nẫy giờ đứng ngoài bờ sông có sao không. Tiếng phản lực rít lên hằn học, chớp bom nhằng nhằng ở phía đầu cầu.

Hai thằng gặp nhau, cùng lao xuống nước. Ngóc đầu lên thì oàng oàng choáng tai. Pháo dập ngay trên bờ sông dựng đứng. Hai thằng đạp nước, cật lực rướn sang bờ bên kia.

Về đến Nhân Biều. Anh Điển gọi cả sáu người chui vào hầm, lục đục lấy ra mấy cái bát B52 rồi cầm chiếc bi đông sắt lên lắc lắc, nói:

-  Nước trà nghiêm chỉnh đây, Hồng Đào đấy nhé!

Trà nguội, nhưng cảm xúc của vị trà lúc này thật không thể diễn tả nổi. Sồi bưng bát nước tay hơi run run:

-  May, nhóm mình không ai sao cả.

Hải nhỏ nhẹ:

-  Chắc có người phù hộ cho anh em mình.

Nhóm của C trưởng Khàn vẫn chưa về, không biết có chuyện gì không.

Chẳng ai nhắc gì cề cú vượt sông vừa rồi. Hình như chẳng có gì để nói, vả lại ai cũng cảm thấy sự khủng khiếp còn đang ở phía trước.

***

[cựu bộ đội trẻ]

Tôi ngồi bó gối lắng tai nghe những âm thanh dằng dặc của đêm Quảng Trị, cố lọc qua tiếng rùng rùng của bom đạn để tìm một thứ tiếng động quen nào đó của đêm, nhưng không thể có. Lẩn thẩn, tự nhiên những câu thơ hai chữ của Huy Cận lại bật lên trong đầu tôi:

Đêm tối

gốc me

rình ve

lột vỏ

Ve ơi

Cái cổ

Không lớn

Không dài

Mà sao

Hát mãi

Không rè

Không sai

……..

Căn hầm tối om, mọi người đều hơi trầm ngâm. B phó Khúc ngồi ngoài cửa hầm, cặp mắt lồi ngước nhìn trời, rất lâu mới chớp một cái. Hồi lâu, anh quay lại nói với B trưởng:

-  Có lẽ phải có một trạm chốt bên kia sông anh Điển ạ, chứ mỗi lần đứt dây lại phải bơi vượt sông thì căng lắm.

-  Ừ để xem tình hình thế nào. Nếu dây đứt giữa sông thì phải vượt sông nối dây khác, chứ không thể nối dây giữa sông được. Cứ qua một ngày mai xem thế nào, rồi quyết - Anh Điển vẫn nói nhanh nhanh như thường lệ - Thôi, anh em về hầm nghỉ tý đi. Sẵn sàng đi nối dây đấy!

Mọi người ai về hầm nấy.

Đột nhiên toàn bộ không gian im bặt. Tất cả âm thanh chát chúa phụt tắt một cách bất ngờ như có ai đó đưa tay tắt công tắc điện. Lúc này vào khoảng 2 giờ sáng. Đúng như lời Dung liên lạc nói hôm trước, chúng nó nghỉ giải lao, hay thật.

Tôi chui ra khỏi hầm. Ngay lập tức tiếng giun dế rụt rè cất lên. Thọat đầu là vài câu rúc rích như rủ rê ở một góc bụi nào đó, rồi rộ dần lên, không nhiều như giàn đồng ca ở những làng quê khác, nhưng cảm động. Nó khắc khoải kéo hơi thở bình thường trở về với đêm, để đêm ở nơi này trở lại là đêm bình thường.

Cảm thấy có hơi sương quen thuộc. Bên kia, thành cổ tối sầm, chỉ còn những gốc cây cụt vẫn râm rỉ ánh lân tinh. Thi thoảng một phát pháo sáng từ phía địch vọt lên nổ bụp giữa trời, tỏa ánh bạc phếch phơ, rồi rơi xuống, thốt kêu vít.. vít… tiếng vọng xa lắc lơ.

Ngay lập tức, những bóng áo xanh lục tục xuất hiện. Những việc cần làm được gấp rút triển khai. Tiếp tế đạn dược, lương thực, bổ sung quân, chuyển thương binh về v,v… Mọi người dường như không ai nói năng gì, việc đã được bàn kỹ rồi, bây giờ phải khẩn trương thực hiện cho thật nhanh.

Có sự chộn rộn của người chỗ này chỗ kia, cái hoang vắng liền biến mất. Tôi cảm thấy trong lòng ấm áp.

Gần sáng, nhóm của C trưởng Khàn về.

Không có ai bị sứt mẻ gì. Trận ra quân thật là may mắn.

[cựu bộ đội trẻ]

SỰ CỐ GẮNG CỦA THỜI GIAN - CÔNG VIỆC

Ở CHIẾN TRƯỜNG - CÁI TÚI CỦA THƯƠNG GIA.

 

 

Một ngày sắp trôi qua rồi, đường dây đã thông suốt trọn vẹn được 18 tiếng. Có vẻ như bom đạn địch còn chưa ngửi thấy mùi của mạch máu mới. Hôm nay các thủ trưởng đại đội và trung đội rút về đơn vị, tiểu đội tôi ở lại bảo vệ đường dây này.

Tôi được chỉ định làm tiểu đội phó thay cho anh Tá. Một tuần vừa rồi tiểu đội không có tiểu đội phó. Anh Tá bị thương trong lần đi tải dây ở Cùa, anh bị mảnh pháo cắt bung ruột, giờ này còn nằm ở viện 24,  không biết sống chết ra sao.

Đêm đến, dây bắt đầu đứt. Dưới ánh hỏa châu, bộ đội mặc quần đùi trần trần nhẩy từ hố bom này sang hố bom khác.

Chúng tôi thay phiên nhau lần lượt hai người một nhóm đi nối dây. Đêm đầu tiên, dây đứt năm lần nhưng may là không đứt ở bên kia sông.

Sau đó là 12 tiếng yên ổn. Nhân lúc việc còn thư thả, chúng tôi lo củng cố nơi ăn chốn ở. Cứ đụng tới việc phải bàn bạc là y như rằng Sồi, Hạnh lại lục đục. Chỉ đơn giản là chọn vị trí đặt bếp. Một người thì cáu bẳn, một người thì cằn nhằn, không ai chịu ai, rốt cuộc  ỏm tỏi cả hầm lên. Tuấn phải can thiệp bằng một tràng diễn thuyết hùng hồn:

-  Vớ vẩn quá các bố ơi! Bát cơm ở đây thiêng như cơm thờ, lại cứ cãi nhau. Có nấu được mà ăn không… biết có sống được để ăn không. Ông Hạnh định hầm mảnh gang sao mà đặt bếp ở trên ấy?. Đặt ở đây, ngay cửa hầm là đúng rồi, khói vào thì quạt ra!

Nói tới chết chóc là Hanh tức lắm. Nhưng hôm nay Hạnh nhịn. Nó xếp ba viên gạch vỡ ở ngay góc vuông cửa hầm để làm ba ông táo, vừa xếp vừa lẩm bẩm: “Có hương thắp cho ông Táo một nén thì tốt…”.   

Bắt đầu những ngày rất dài. Từ buổi sáng này đến buổi sáng kia là một chặng đường quá vất vả của cỗ xe thời gian, nó bò chậm đến mức như là không hề nhúc nhích. Sáng hay tối cũng chẳng khác gì nhau, sáng hay tối thì cũng ùng oàng, cũng lợm tanh, cũng chớp giập nhì nhằng…  Ngồi trong hầm không thấy không gian, cũng chẳng có thời gian, chẳng có gì “trôi qua” như cách mà mọi người thường hay nói.

Như ngồi trước một bức tường trống hoang, nó chặn đứng mà vô hình, lại không trọng lượng. Ở bên kia bức tường đó, ngoài tầm tay của mình, là cuộc sống. Những ngày dài đứng im như vậy, rồi cũng  từ từ trở nên bình thường.

[cựu bộ đội trẻ]

Nhậy ký ghi:

22/8/1972.

Mấy hôm nay nóng dữ, nằm trong hầm nóng ngốt người. Xế chiếu tôi hay lên ngồi trên miệng hầm ngắm hoàng hôn Quảng Trị buông xuống trong khung cảnh tiêu điều, trong tiếng máy bay và tiếng đạn bom hỗn độn.

Nhớ nhà và các bạn quá. Hà Nội xa xôi giờ này thế nào nhỉ. Phúc, Thạnh, Quế, Hưng, Tuyết bây giờ ở đâu? Các bạn đã đi nhận công tác chưa? Có bao giờ các bạn nghĩ rằng giữa nơi chiến trường xa xôi khói lửa này, có một người bạn đang ngồi tưởng nhớ đến các bạn không? Chao ôi, những giờ phút nhớ nhung không bao giờ dứt bỏ tôi, nó hay đến với tôi, nhẹ nhàng và đáng yêu vô cùng.

Một ngày nào đó chúng ta sẽ gặp nhau, vui biết bao nhiêu phải không các bạn.

 

Căn hầm của tôi như một trung tâm thông tin nhỏ. Tin của mặt trận và hậu tuyến đều nheo nhéo luồn qua đường giây rồi lọt vào cái ống nghe to sù này.

Ở Chi bưu trong cổ thành, chiến cuộc đang diễn ra ác liệt, ta và địch giành giật từng mét đất. Đêm nào quân ta cũng tập kích. Đầu cầu sắt, ta đã đẩy quân Ngụy lùi xa hơn 300 mét.

Sáng nay trung đoàn trưởng Thúy điện về phía sau xin thêm đạn B40 và B41 để ngăn chặn địch đang muốn tràn qua ngã ba Đồng Lâm. Ở mặt trận này, lính bộ binh gần như chỉ dùng súng chống tăng. Một thằng Ngụy các chú bộ đội cũng hào phóng tặng cho một quả hỏa tiễn, như để đáp lại những núi bom của chúng trút xuống hàng ngày.

Bờ sông bên phía thành cổ là nơi tập kết mọi thứ tiếp tế của bộ đội. Hàng chở sang, đổ hết xuống bờ sông. Các đơn vị trong thành cử người ra cõng về. Đêm khuya, những đàn kiến lặng lẽ khẩn trương chạy qua chạy lại tíu tít trên bờ Thạch Hãn., dưới những đống đổ nát khổng lồ, rồi nhoằng một cái, lại mất hút vào trong lòng đất.

***

[cựu bộ đội trẻ]

Đường dây bắt đầu đứt thường xuyên. Tiểu đội tôi phải bảo vệ hai hướng của đường dây. Một hướng chạy dọc bên này sông, cắt ngang qua con đường sắt, ngược lên phía Tây, chạy về phía bộ tư lệnh tiền phương của sư đoàn. Một hướng vượt qua sông, chui vào hầm ngầm dinh tỉnh trưởng để gặp bộ chỉ huy trung đoàn 95.

Công việc hàng ngày chỉ đơn giản là ra khỏi hầm, đi nối dây rồi trở về chui vào hầm.

Sông Thạch Hãn đã đến mùa nước lên. Dòng nước chạy tới đây thì gặp đạn bom dội xuống, nó phấn khích lồng lộn như đàn ngựa chứng. Một ngày chúng tôi bơi qua sông không nhớ nổi là bao nhiêu lần. Ban đêm qua sông cùng với bom và đạn pháo. Ban ngày thì có thêm đạn đại liên của địch ở đầu cầu sắt đệm thêm vào giàn nhạc mạnh của chúng.

Ban chỉ huy Đại đội lệnh xuống, tiểu đội phải cử 3 người sang sông, lập một chốt bên thị xã để bảo đảm cho đoạn dây ở trong thành thông suốt. Anh Lâm, tôi và Lơ sang sông.

Mang theo hai cái xẻng vạn năng, một cuộn dây, một máy điện thọai. Hai khẩu AK và một ba lô đựng các thứ phụ trợ. Tôi bỏ ba lô và máy điện thọai vào cái túi ni lông vẫn thường đựng gạo, buộc túm kín lại.

Lơ thì mò ra ngoài chặt một khúc thân chuối ngắn để gác cuộn dây điện lên mà bơi cho dễ. Hạnh đã kịp nắm cho chúng tôi hai nắm cơm to, bọc ni lông cẩn thận. Nó dặn:

-  Thỉnh thoảng về bên này lấy cơm nắm mà ăn, điện trước, bọn tớ chuẩn bị. Bên ấy không nấu nướng gì được đâu, ăn toàn lương khô lòi trĩ ra đấy.

Ba thằng cắm cúi đi.

Bơi sang đến nơi, chúng tôi quyết định đào một cái hầm ở ngay bên bờ sông. Bờ sông là bờ đất dựng nghiêng nên chỉ cần khoét ngang vào thân nó rồi chèn gỗ làm kèo chống là xong. Phải đào hầm vào ban đêm. Hỳ hụi móc, moi. Đất đá lổn nhổn lâu lâu sụt ào xuống vì những quả bom rơi gần. Ba thằng, ba cái lưng trần nhầy nhụa dưới ánh pháo sáng và ánh lân tinh trên những thân cây cụt.

Ban ngày thì chui vào căn hầm gần nhất của lính bộ binh ở bên kia đường trú tạm. Đường dây điện thoại của chúng tôi cũng tạm thời chạy qua căn hầm này. Ba ngày ba đêm vừa đào hầm vừa chạy đi nối dây, khoảng gần sáng đêm thứ ba, căn hầm kèo hoàn thành.

Kéo dây, đấu máy vào hầm xong, Lâm “tít” bật ngả lưng lên tấm nilông trải trên nền hầm, thở hắt một cái như một tiếng hét, rồi nói:

-  Chà, khoái quá... Nhà mình vừa an toàn lại vừa có gió mát… sáng suốt thật! - Ý là tự khen quyết định của mình.

Lơ bảo:

-  Thôi mình làm lễ khánh thành đi.

Lâm bật giậy, lấy ra phong lương khô được đại trưởng Khàn cho từ tuần trước. Tôi ném gói thuốc Trường Sơn xuống. Lơ lập cập rót “Trà” Thạch Hãn nước trắng nhờ vào cái bát B52 duy nhất. Ba chiến sĩ ngồi khoanh chân, quây quanh bàn trà uống ngụm nước mát. Tôi với Lơ chuyền tay nhau điếu thuốc, làn khói nhàn nhã quẩn quanh trong căn hầm tối.

A trưởng Lâm rung rung đùi, nổi hứng sôi nổi khuyên giải tôi:

-  Này Tín, tớ thấy lúc này cậu tranh thủ bỏ thuốc lá đi. Ông chú tớ chết vì thuốc lá đấy, chết nghẹt thở khổ lắm. Chụp phim, phổi ông ấy đen như bồ hóng. Tớ chăm ông đến phút cuối cùng nên tớ biết... Tội gì, hả!

Tôi thường thấy thật sự vô lý khi nghe những lời khuyên về thuốc lá, đặc biệt là vào lúc này. Tôi cười, nói với Lâm:

-  Không bỏ thì cũng còn đâu nữa mà hút.         

Trong bụng tôi thoáng lo, thường ngày Lâm chẳng bao giờ hăng hái xông vào chuyện của người khác như thế.

Chưa kịp ngấm cho hết dư vị của yên ấm thì tai họa ập đến. Thọat tiên là một tiếng xòa như là tiếng hà hơi của một cái miệng khổng lồ trùm lên toàn thân. Người tôi bị ấn lún xuống, cái đầu vụt lạnh ngắt.

Mở choàng mắt ra thì thấy trống không, những ánh tím vàng giật giật. Phía bên này, nước của mặt sông chấp chới mầu đen mầu trắng. Tôi quay qua quay lại nhìn, cố hiểu sự việc.

Mọi cái như bị lật ngược. Tôi hoảng hồn, trườn tới bằng đầu gối, quơ tay, chẳng vướng vào cái gì cả, chẳng còn ai cả…

Tôi bò theo triền đất lên tới mặt đường nhựa. Một mùi khét quen thuộc xộc thẳng vào mũi, một cái hố sâu khoét giữa mặt đường vẫn đang bốc hơi nóng phừng phừng, chắc đây chính là quả bom đã quăng cái hầm của chúng tôi xuống sông. Tôi vừa chạy vừa vấp, lom khom vòng qua mép hố bom rồi băng qua đường, chạy mà chẳng biết là chạy đi đâu.

Đạn pháo vẫn tiếp tục dập xuống. Tiếng nổ chát chúa từ từ đánh thức cái đầu tê liệt của tôi, sực nhớ, là phải tìm hầm để chui vào. Hầm ở đâu. Ba bề bốn bên đều là những đống đổ nát. Tôi chạy, cứ chạy một chặp lại nằm xuống, cố sức gào thật to: Ơi… Ơi…Ơi!.

Rồi một cái đầu cũng thò lên từ trong đống gạch, nhìn thấy tôi thì quát:

-  Xuống đây… Bố!

***

[cựu bộ đội trẻ]

Chỉ một khắc sau trời đã lờ mờ sáng, tôi chui ra khỏi căn hầm nhỏ ngột ngạt hơi người, mò ra bờ sông tìm lại cái chỗ từng là hầm của ba anh em. Lâm, Lơ chắc chết rồi. Tôi vừa khóc vừa bới đất, hy vọng tìm được súng và dây máy. Hai bàn tay như không phải là của mình, không còn cảm giác gì nữa.

Chợt có tiếng hét lên phía sau lưng tôi, tiếng hét như hụt hơi: “Anh Tín!” - Thằng Lơ mặt nhợt nhạt, nó nhào tới, cắm hai gối xuống đất, khóc òa lên:

-  Anh Lâm đâu, chắc chết mất rồi…!

Gặp Lơ, chưa hết bàng hoàng thì Lâm xuất hiện. Từ xa, tiểu đội trưởng hớt hải, chạy vài bước lại nhoài xuống bò đi một chặp, cái đầu cứ ngật ngửa lên trời.

Lâm bị choáng khá nặng. Dìu Lâm vào hầm của bộ binh, gửi ở đấy rồi tôi cùng Lơ chạy ngược ra bờ sông. May sao dây không đứt, máy cũng không mất, mọi thứ vẫn còn nguyên. Quả bom tấn chỉ cầm cái nóc hầm của chúng tôi ném xuống sông chơi thôi.

Nhưng Lâm không hồi lại được, cứ nghe tiếng nổ thì như nghe thấy hiệu lệnh bơi, lập tức lao đầu xuống đất. Mặt anh bầm rách trầy trụa. 

 Phải đưa Lâm sang sông để chuyển về quân y. Nửa đêm, đúng vào lúc địch giải lao, tôi bơi kè Lâm sang sông. Trời mây sông nước yên ắng. Lâm quẫy nước trôi theo tôi. Khi không có tiếng bom đạn, Lâm còn khá tỉnh táo, lúc này nếu có một tiếng nổ nổi lên thì chắc là Lâm ngụp luôn. Khuôn mặt rách gần như tuơm nát của tiểu đội trưởng lắc qua lắc lại trên mặt sóng.

***

[cựu bộ đội trẻ]

Hôm sau, anh Điển từ Tân Vĩnh gọi điện tới, phân công Tôi, Sồi, Mến chốt bên thị xã, còn Lơ trở về phụ trách tổ ở Nhân Biều.

Lại ba đêm đào hầm.

Quá hiểu cái triền sông dựng đứng rồi, lần này chúng tôi chọn vị trí đặt hầm lui vào phía trong đường nhựa, gần những căn hầm của một đơn vị bộ binh.

Ba thằng phân tán ra, mỗi người trú nhờ trong một căn hầm của những người láng giềng. Tôi tạm trú với hai anh chàng quê Thanh Hóa, cả hai cùng là sinh viên năm thứ 2 đại học bách khoa Hà Nội. Họ thuộc đơn vị vận tải của tiểu đoàn 6, nhiệm vụ là chuyển đạn, lương thực từ bờ sông vào và chuyển thương binh ra.

Có đêm nọ, chàng lính vận tải khát nước, mò ra miệng hầm, ở đó thường để một cái mũ sắt để hứng nước mưa đêm (dạo này thỉnh thoảng có mưa đêm). Rướn người với tay lấy cái mũ sắt xuống, có nước, thế là ngửa cổ uống ừng ực. Uống hả hê rồi, mới nhận ra mình đã uống thứ nước gì. Chàng sinh viên khạc nhổ phì phì, gắt váng lên:

-  Ông tướng nào tương vào mũ, mẹ, kinh quá. Chơi ác thế!

Người bạn choàng thức dậy, khi biết việc đang xẩy ra thì cười cục cục, nói:

-  Quên đêm hôm qua à?. Không ra ngoài được, chính cậu ị vào mũ chứ ai.

-  Trời ơi! thế là quy trình khép kín à, khổ cái thân tôi…

 ***

[cựu bộ đội trẻ]

Hoàn thành xong căn hầm, tôi tạm biệt hai người lính xứ Thanh rồi về nhà mới. Căn hầm của chúng tôi khá rộng và khang trang. Nóc hầm được gác nguyên một cây gỗ thông ngâm dầu của Mỹ. Đặt chéo hai bên thành hầm là những tấm ghi sắt chắc chắn. Nền thì lót ván ép sạch sẽ.

Tôi có nhiệm vụ phải phân công người đi nối dây. Nhiệm vụ này đặc biệt khó khăn đối với tôi. Lần nào cũng như lần nào, nhìn cái lưng trần của Mến hay Sồi lom khom chui ra khỏi hầm, tôi lại hồi hộp, thảng thốt chờ đợi, cho đến khi cái miệng hầm chợt tối lại và cái đầu của Mến hay Sồi thò vào.

Đến lượt tôi đi thì Sồi, Mến ở nhà cũng hồi hộp chờ đợi như thế.

Ngày ngày chạy đi nối dây rồi chui vào hầm ngồi nghe những tiếng nổ. Đói thì ăn lương khô. Lương khô đưa vào miệng ngày này qua ngày khác, ớn đến mức chỉ còn thấy mùi xà phòng từ những hạt cám vàng ệch sục lên lờm lợm. Mỗi lần cắn một miếng, phải nín hơi, chiêu một ngụm nước sông thì mới nuốt nổi.

Ngồi trong hầm, con mắt trở nên lười biếng, những tấm ghi sắt loang lổ lù mù là quang cảnh sinh động duy nhất để cho nó đảo qua đảo lại. Tai thì quá bận rộn, bận rộn cả trong lúc ngủ, những âm thanh đinh tai nhức óc, những tiếng rít xé, tiếng ì ùng làm mặt đất trồi lên trụt xuống… Rồi cũng quen, cứ cần cù nghe, không thể nào khác được. Thời gian trống không là một thử thách to lớn cho linh hồn, nếu có.

Sồi nhắc tới cái túi nilông của Hạnh đưa cho lúc sắp sang sông, rồi lục trong bọc đồ, lôi nó ra. Tôi có một cái đèn pin, họa hoằn mới bật sáng vì sợ hết pin, bây giờ bật lên để xem xét bí mật của gã thương gia. Cả ba thằng cùng háo hức.

Một bộ bài tú lơ khơ, cái này chắc nhặt trong ấp chiến lược, hà, sợ anh em sang đây có lúc sẽ buồn, chu đáo quá.

Một cái gì tròn tròn, cứng và trơn như một con bọ khô. Tôi chớp đèn pin lên, thì ra là chú cánh cam khô, bộ cánh cứng của nó vẫn còn nguyên ánh mầu xanh biếc.

Sồi bảo:

-  Thằng cha này lẩn thẩn thật!

Mến cầm con cánh cam vân vê rồi đưa lên mũi ngửi, không nói năng gì.

Một hộp cao con hổ, chắc cũng nhặt trong ấp chiến lược. Lọai cao này rất thơm và nóng. Sồi lật bật cạy cái nắp hộp ra, một mùi thơm thân quen tỏa lên làm cho rùng mình.

Mặt hàng cuối cùng trong túi của nhà buôn là một gói muối trắng nhỏ. Mặt hàng này là hữu dụng nhất. Nhớ vị mặn của muối đến ứa nước mắt.