MẶT TRẬN VỊ XUYÊN (HÀ GIANG) 1979-1989
Mờ sáng hôm sau,dù tiết trời đang là cuối xuân sang hè.Song ở miền biên viễn này,buổi sáng vấn lạnh tái tê,mây sương gió mờ mịt.Anh Chải,người bị thương do bỏng của lần bị phun lửa thứ 2,giờ mặt mũi sưng phồng không thở được,đầu đau buốt.Trong cơn mê sảng anh kêu gào thảm thiết,nhưng may mắn thay chính tiếng kêu của anh ,đã làm cho tổ cảnh giới phía dưới phát hiện.Anh em nghi là có thương binh bò về trong đêm,nên tổ chức đi tìm.Hai bên gặp nhau,thông báo tình hình,và biết được rằng :Ở hướng đồi chè,trưa qua chỉ là một nhóm nhỏ quân Trung quốc bị tách ra,khi kẹt giữa 2 làn đạn của ta và địch.Bọn này,sau thoái lui về phía sườn phải
Vào giờ này,Sau 18 ngày kể từ khi quân Trung quốc dùng pháo binh áp chế ,rồi dùng bộ binh từng toán nhỏ đánh thăm dò ta.Với 2 ngày huy động tổng lực pháo binh,bộ binh đánh chiêm các vị trí mà chúng đã định.Đến sáng nay,tiếng súng chỉ còn dội lên đôi chỗ ở đâu đó.Còn lại chỉ còn tiếng pháo tầm xa,bắn ra phía dọc quốc lộ số 2,như để cản đường xe vận tải của ta,tiếp vận vào phía trong
Đến trưa,tình hình dần yên tĩnh trở lại.Đội quân 2 bên dường như cũng đã quyệt quệ sức lực,sự yên tĩnh cũng chứng tỏ rằng:quân Trung quốc cũng đã đạt được những gì chúng muốn.Bầu trời hôm nay trong xanh trở lại,ngước nhìn lên 1509 chúng tôi ngậm ngùi,đau xót nghĩ đến đồng đội mình thân xác còn đang nằm chung với giặc.Thấm cái cảm giác của kẻ thua trận mà lực bất tòng tâm.Quay nhìn về bên đất ta,ở đỉnh dông Cóc nghè nơi đặt trận địa pháo 37ly và trận địa DKB,đất một màu nhuộm đỏ,chắc rằng đồng đội ta ở nơi ấy cũng chịu sự hy sinh nhiều lắm.Ngọn núi đá vôi bên ngã 3 Thanh thủy,đạn pháo bắn vào phô đá ra trắng toát ,trông nó giống như một cục vôi khổng lồ,mới bị nung vậy.Chiến tranh,ở một vùng hẻo lánh này mà vô cùng ác liệt
Lúc này tôi nhớ lại lời thằng Hãnh hồi nào (giờ này thân nó đang nằm lại 1509),nói rằng:"Cần gì phải nằm đây mà coi,cứ đào một cái hố lớn rồi chịu khó gùi vài tạ thuốc mìn nên cắm kíp, kéo dây và chờ.Khi nào chúng lên đủ ta ...điểm hỏa".Lời nó chẳng ai để ý nhưng,nếu làm được như vậy thì giờ này chắc cũng đã điểm hỏa được rồi...
Kể từ năm 1979,trong chiến tranh biên giới lần thứ nhất đến nay.Ở mặt trận Vị xuyên,đây là trận đánh lớn nhất ,(tính đến thời điểm mất 1509).Ta đã mất 1509,và các vùng phụ cận do tiểu đoàn 1 đảm nhiệm,ở phía đông cao điểm.Đơn vị nào cũng chịu thiệt hại về quân lực và trang bị.Vùng kiểm soát của ta bị thu hẹp.Khu vực ngã 3 thanh thủy đi Lao chải bị khống chế hoàn toàn, là một điều bất lợi lớn cho ta.Vì phía trong còn trung đoàn 14,đang đóng quân cần tiếp tế.Từ 1509,việc đich kiểm soát đỉnh Cóc nghè bằng các loại hỏa lực,cũng gây cho ta muôn ngàn khó khăn
Cuộc chiến trên đỉnh 1509,từ năm ấy cho đến nay đã có biết bao cuộc tranh cãi ,thuận chiều có,trái chiều có, có cả những câu hỏi đã được đặt ra :Tại sao sư đoàn 313 lại để mất 1509 ?,tại sao Trung quốc lại chiếm được 1509 ? vv và vv.Không biết cấp trên,có đánh giá đúc rút được gì qua trận chiến này.Chỉ biết rằng sau đó ,chính nó lại là nguyên nhân cho một trận đánh khác ác liệt gấp nhiều lần:Trận đánh ngày 12 tháng 7 trong chiến dịch MB84

CÁC ANH KHÔNG VỀ ,LÒNG MẸ QUĂN ĐAU (Một góc nghĩa trang Vị xuyên-Hà giang)
Đáng tiếc là có nhiều liệt sỹ hy sinh tại cao điểm 1509 ,Không được quy tập về đây ,các anh vẫn nằm đâu đó trên vùng rừng núi Thanh thủy