Cựu lính Nam bộ QĐ 3 trên đất Bắc (79 - 83) hồi cố hương (Phần 1)

[binhyen1960]

 Ông thanhh63 cứ cho mọi người "xực" đồ nhiều đạm thế này mà không có chút rau dưa hoa quả gì cả thì chịu sao nổi?

 Tớ nghĩ Châu Âu vào mùa hè thì gần như ở nước nào cũng giống nhau thôi, rau, củ quả chắc là đầy. Nhưng sang mùa đông thì rau thiếu trầm trọng, các món ăn gần như không có rau gì ngoài mấy cái bắp cải muối, cà chua muối, loại bắp cải nguyên cái to như cái nồi nhỡ được muối trong bể, sang mùa đông được lấy ra ăn sống hoặc nấu nướng gì đó. Khổ thân tớ, ăn uống thuộc loại "vớ vẩn" hơn mèo một chút, nhiều chất quá nuốt không vào mà rau thì không có, "gấu" thì cho ăn món rau cải muối nấu canh chua "chung thân", sợ hết hồn hết vía.

 Không rõ ở Tiệp có món củ tỏi muối không thanhh63? Củ tỏi tươi to cỡ cái chén uống trà được muối, lúc lấy ăn thì để nguyên củ, ăn tới đâu bóc tới đó, uống rượu hay bia đều hợp cả, có thể ăn cả kg không chán vì quá ngon. Đừng bác nào hỏi tớ cách muối tỏi tươi nhé, tớ chỉ biết ăn và nhận xét, còn kỹ thuật chế biến thì "mù" hơn cả ông thày bói.

[thanhh63]

Ông thanhh63 cứ cho mọi người "xực" đồ nhiều đạm thế này mà không có chút rau dưa hoa quả gì cả thì chịu sao nổi?

 Tớ nghĩ Châu Âu vào mùa hè thì gần như ở nước nào cũng giống nhau thôi, rau, củ quả chắc là đầy. Nhưng sang mùa đông thì rau thiếu trầm trọng, các món ăn gần như không có rau gì ngoài mấy cái bắp cải muối, cà chua muối, loại bắp cải nguyên cái to như cái nồi nhỡ được muối trong bể, sang mùa đông được lấy ra ăn sống hoặc nấu nướng gì đó. Khổ thân tớ, ăn uống thuộc loại "vớ vẩn" hơn mèo một chút, nhiều chất quá nuốt không vào mà rau thì không có, "gấu" thì cho ăn món rau cải muối nấu canh chua "chung thân", sợ hết hồn hết vía.

 Không rõ ở Tiệp có món củ tỏi muối không thanhh63? Củ tỏi tươi to cỡ cái chén uống trà được muối, lúc lấy ăn thì để nguyên củ, ăn tới đâu bóc tới đó, uống rượu hay bia đều hợp cả, có thể ăn cả kg không chán vì quá ngon. Đừng bác nào hỏi tớ cách muối tỏi tươi nhé, tớ chỉ biết ăn và nhận xét, còn kỹ thuật chế biến thì "mù" hơn cả ông thày bói.

Bác nói chí phải nhưng chưa chuẩn nên phải chỉnh  , xực cơm SV thì chỉ đủ khẩu phần đồ đạm, không nhiều quá đâu, người ta tính hết cả rồi, không dư không thiếu ... nhưng rau củ thì thiếu thật, mà thiếu ngày cả trong hè chứ đừng nói qua đông. Em định sau mới báo cáo nhưng tiện làm luôn bài rau củ cho có vitamin  . Bữa ăn bên Tiệp bên cạnh các chất tinh bột, đạm, lúc nào cũng có ... rau củ quả, em khẳng định như vậy, nhưng có điều có như thế nào thôi!  . Rau củ quả có thể tươi, có thể chua, có thể loại đóng hộp, có thể loại để lạnh... nhưng có 1 điều ngày ăn bếp SV (menza) đừng bao giờ mơ ăn rau thoải mái - em tạm thời khoanh trong bếp SV ở Teplice, sau này lên Praha rồi có thể tăng mức tự cung, tự cấp lên thêm xin kể sau   -

Trong khẩu phần ăn, lúc nào cũng có 1 trái để bổ xung vitamin, đa phần là mỗi chú 1 trái táo, hoặc thi thoảng là lê, là cà chua tươi ... cứ đi hết 1 vòng (kiểu như ăn Buffet bây giờ vậy, nhưng khác là chỉ đi 1 lần vì không có vé thứ 2) thì bao giờ cuối cùng cũng là trái cây. Còn trên đĩa, hoặc trong chén súp, chắc chắn cũng có rau, hoặc củ, mùa hè sang thì có vài lá xà lách tươi, còn bình thường thì đồ chua hết, compot (rau củ quả đóng hộp) bên trời Âu thì mênh mông và bác BY đã đề cập chí phải  , do tiết đông lạnh giá nhiều hơn nắng nóng nên khả năng trồng và cung cấp rau xanh rất hạn chế, hoặc nếu có trong trái mùa thì cũng rất đắt do phải nhập, hoặc trồng nhà kính, trong điều kiện có điều hòa... nên cứ đến mùa, cung cấp tươi hoặc chế biến để lạnh, để mát cho đủ dùng thời gian ngắn thôi, còn lại làm compot (đóng hộp) hết  , thôi thì hằm bà lằng từ dưa chuột to nhỏ đủ loại, đến cà chua, đến các loại hoa quả sắt hạt lựu, sắt 1/4 quả... trên trời hay dưới đất cái gì đóng hộp làm chua được là làm tất. Ăn đồ chua, đồ đóng hộp thì làm sao bằng được rau tươi nên có rất nhiều chuyện sau này về Praha em sẽ kể, nhưng phải công nhận: cách ăn này chỉ phù hợp với dân Âu, còn dân Á thì chào thua    nhưng biết làm sao được vì ăn thứ người ta cho, chớ thắc mắc  , cũng may ngày đó trẻ, khỏe nên không sao, chứ ăn uống thiếu rau xanh về già mấy ông bị trĩ có mà dành thời gian trong toilet xem TV nhiều hơn ở với Vợ   ... Thôi thì "nhận dạng" rau củ bên Tiệp chút ha cho đỡ thèm:

Còn vụ tỏi tươi ngâm chắc là có thôi vì quan điểm của tụi Tiệp cứ ngâm được là ngâm ngay, ớt ngâm nguyên trái thì nhiều kể cả ớt cay lẫn ớt tây, còn tỏi ngâm em ít để ý, nhiều khi mình mua theo hiểu biết hoặc đã từng sài qua rồi nay mua lại, còn thời ở Teplice thì chủ yếu bám menza  

[thanhh63]

... Món tinh bột cuối cùng, cũng là niềm hạnh phúc của anh em tôi mỗi khi thấy nó xuất hiện trong thực đơn: Cơm, hạt ngọc của trời đất, câu này quá đúng trong những ngày tháng theo học ở Teplice. Nghe quá có vẻ quá thổi phồng, nhưng thực tế là vậy, trong thực đơn ở Menza của KTX, chúng tôi được ăn cơm khoảng 1 vài lần trong tuần, lý do tại sao ư: đơn giản gạo phải nhập nên đắt hơn các lương thực khác, tôi nhớ ngày đó gạo được đóng trong bao giấy và chỉ có loại 1 kg/ túi giá 5 và 8kcs tùy loại nở khô và nở dẻo. Tất nhiên trong nhà bếp KTX thì chúng tôi chỉ được phục vụ cơm nở khô. Nói về chất lượng nấu cơm của KTX ở Teplice anh em tôi chỉ có 1 câu: dở tệ! Chúng tôi thường xuyên ăn cơm khô đến mức nhiều khi hạt cơm còn sống. Các bà thợ nấu của bếp ăn KTX không nấu cơm như người Việt nấu, họ nấu theo kiểu "hấp gạo" cho chín, nấu theo kiểu này thì cơm tơi nhưng lại vừa lâu vừa dễ khô và sống. Có rất nhiều lần cơm sống anh em không ăn, bỏ hết phần cơm, chỉ ăn thức ăn với bánh mì đen dành cho ăn chung với súp, nhìn phần cơm bị bỏ lại các bà bếp rất bực mình, họ cho là sinh viên Việt Nam phí phạm và họ báo cáo với Ban Giám Hiệu nhà trường, và bà hiệu trưởnng đã gặp tôi để xác minh, tôi vẫn chung thành với nhận định rằng: người Việt không ăn cơm sống, thậm chí tôi còn thưa với bà ấy nếu có thể tôi sẽ nấu 1 nồi cơm theo kiểu Việt để bà ấy hiểu hơn. Tuy đồng ý với tôi về chất lượng cơn hay khô, có thể dẫn đến hiện tượng "lại gạo" nhưng tôi biết bà ấy không vui vẻ gì vì cái quan niệm của người Séc: hãy ăn hết những gì người ta cho bạn!

Tuy vậy cũng có những bữa cơm ngon miệng kèm theo những món ăn độc đáo kèm theo món cơm yêu thích của chúng tôi, xin mạn phép giới thiệu cùng mọi người:
Món mà chúng tôi thích nhất khi ăn cơm là món thịt bò cuộn bên trong là thịt xông, trứng gà, đậu hạt, dưa chuột chua... sắt hạt lựu hầm nhừ ... khi bày lên đĩa trông giống cái tổ chim bao bọc chú chim nhỏ ... và em nó đây   cái món này có tên: Španělský ptáček - Chú chim nhỏ Tây Ban Nha  - tạm dịch là vậy...

 

Ngoài món ptáček này ra, tụi tôi còn được thưởng thức món cơm trắng với món thịt bò hầm trong nước sốt smetana cũng ngon miệng. Món này thường được ăn với Knedliky nhưng ăn với cơm trắng cũng chut' không kém 

[thanhh63]

... Ở Tiệp vào bữa ăn chính bạn sẽ được ăn 1 chén súp trước, và trong các nhà hàng khách sạn trong nước ngày nay cũng vậy, súp thường được dùng trước với mục đích cho bao tử làm quen với thức ăn bằng những khởi động "dễ dàng, nhẹ nhàng" ban đầu. Nhưng khổ nỗi với anh em chúng tôi ngày đó thì thói quen ăn canh cùng cơm, canh cũng coi như 1 món và thường được ăn chung, ngon miệng thì chén canh húp sau, khó nuốt thì chan canh lùa cho lẹ, cho xong bữa. Chính vì vậy món súp được tôi chọn giới thiệu sau cùng của bữa ăn - âu cũng toát lên "thói quen Việt" trong ăn uống  .

Nói về Súp của Tiệp, các bạn cho tôi bảo lưu quan điểm rằng, tôi đang giới thiệu những gì chúng tôi đã trải qua trong những ngày tháng sinh sống học tập đầu tiên trên đất Teplice, nên chúng ta không bàn đến những "cao lương mĩ vị" mà chắc chắn bất cứ nền ẩm thực của bất cứ quốc gia nào đều có - nói như bác BY: quốc hồn, quốc túy  ...Tôi vẫn sống cùng cảm giác vô vị là chính khi nhận được những muôi súp được đổ vào chiếc tô nhỏ để trên khay lấy thức ăn của mỗi SV, nhoằng 1 cái, 1 chén súp lưng lưng đã có trên khay sau động thái điệu nghệ của bà bếp: khoắng đều nồi súp to cho cái nước lẫn lộn, múc một muôi với vể thất thần, đổ ào vào chén SV với khuôn mặt vô cảm ... thậm chí khuôn mặt cũng không hề biến sắc khi nhận lời cám ơn thành lệ của chúng tôi: Dekuji Vám!.  Và chúng tôi cũng không buồn để ý đến trạng thái tình cảm của các robot ấy mà tiếp tục di chuyển cho các món tiếp theo.

Súp bên Tiệp cũng giống như các nước châu Âu khác thường được ăn với bánh mì đen ( chléb ), đầu tiên cũng khó ăn vì chưa quen, sau phần vì đói do món chính thường không đủ lấp cái bao tử chưa được Séc hóa nên anh em chúng tôi phải cố nhá bánh mì đen với súp trước cho lưng lửng bao tử. Và đây là 2 em nó: Chléb và Súp ...

[Linh Quany]

   Món súp của Tây em nhìn cũng giống ...món canh khoai nhà mình các bác nhỉ. em thỉnh thoảng đi ăn tiệc cũng thấy có món súp nhưng thấy nó khác cơ, sền sệt , trong trong chứ không nhìn rõ rau củ quả hầm bà lằng thế này.

   Đọc món thịt của bác BY em nhớ hồi trước xem bộ phim Hồ sơ thần chết, đoạn gần cuối có cảnh mùa đông người dân Đức mang từng tảng thịt ra treo đầu nhà phơi trong gió tuyết. Cứ ra xẻo mang mang vào nhà thái mỏng ra chén. Chắc là giống loại Ham bên Bun !

   Sao em không thấy thực đơn các bác có món cá nhỉ ?

[thanhh63]

  Món súp của Tây em nhìn cũng giống ...món canh khoai nhà mình các bác nhỉ. em thỉnh thoảng đi ăn tiệc cũng thấy có món súp nhưng thấy nó khác cơ, sền sệt , trong trong chứ không nhìn rõ rau củ quả hầm bà lằng thế này.

   Đọc món thịt của bác BY em nhớ hồi trước xem bộ phim Hồ sơ thần chết, đoạn gần cuối có cảnh mùa đông người dân Đức mang từng tảng thịt ra treo đầu nhà phơi trong gió tuyết. Cứ ra xẻo mang mang vào nhà thái mỏng ra chén. Chắc là giống loại Ham bên Bun !

   Sao em không thấy thực đơn các bác có món cá nhỉ ?

@LQY: tất nhiên là ví dụ nhập món súp thôi, ở Séc trong bếp SV cũng có những món súp lãng xẹc, ăn cho có cái kèm bánh mì đen để dễ vào bụng, nhưng cũng có những món súp xứng danh quốc hồn, thậm chí mình vẫn còn thèm đến tận bây giờ, để tò mò chút cho nó hấp dẫn  .

Phải công nhận LQY tinh ý ghê, xứng đáng danh "ma xó" không chỉ ở VN mà khắp nơi nhểy  , ở Séc cá là xa sỉ với dân Xù nhà mình, cá sông thì cũng có nhưng không đa dạng, cá sông nuôi kiểu đại trà thì chỉ có cá chép, cá chép nuôi để phục vụ món ăn truyền thống trong ngày Vánoce (noel) ở Séc: món Cá chép tẩm bột chiên xù ( Káprový rizek) như mình đã nói. Ngày Noel, khắp đất nước Tiệp đâu đâu cũng có chợ cá chép, người ta xếp hàng để mua cá chép, vì ngày này mà không có món cá chép là không ổn, không đúng truyền thống Séc. Còn trong năm cũng có bán nhưng không nhiều, thi thoảng mới có do lý do nào đó nên họ mới bán, chứ tất cả cho Vanoce  . Món cá trên thực đơn menza thỉnh thoảng cũng có món file đông lạnh nhập khẩu, chắc bây giờ file cá tra từ nhà mình tràn ngập rồi, chứ ngày xưa là hàng hiếm. Đây là món Cá chép chiên xù trong ngày Vánoce của Tiệp:

Còn món cá biển thì chỉ có trong "mơ" thời đấy thôi, vì Tiệp không có biển vả lại theo cảm nhận của mình, dân Tiệp không hào hứng với cá ngoại trừ món cá chép truyền thống của họ.

[binhyen1960]

 Thì món canh cũng chính là món súp đó đấy thôi. Bất kể nấu kiểu gì cứ lõng bõng nước đều gọi là súp hết.

 Còn món cá, nếu ăn theo bếp KTX thì mỗi tuần ít nhất 1 bữa có món cá. Hình như người Châu Âu nói chung ít thích ăn cá nên thường thấy bỏ lại thừa nhiều, bữa ăn 2 con cá lục nướng to cỡ cổ tay, dài khoảng 30 35cm được bày vắt vẻo trên cái đĩa, thừa đầu thừa đuôi ra ngoài, thêm mấy lá  rau cải, người bình thường ăn thì không thể hết. Thường thấy con cá được ăn lớp mặt phía trên, phía dưới còn nguyên.

 Tớ vẫn thấy trong mùa đông có món thịt lợn muối, miếng mỡ phần đã được muối từ lâu, họ xẻo một miếng nhỏ rồi nướng nóng lên kẹp ăn cùng bánh mỳ trong mùa đông tháng giá thì ... thôi rồi là ngon. Mùa đông lạnh có ngày xuống âm 2 30 độ C thì ngoài trời là cả cái tủ lạnh loại tốt, thực phẩm treo móc bên ngoài ban công cửa sổ là tuyệt nhất.

 Thanhh63 đừng trách những người bản xứ vô cảm khi múc súp cho bạn, hàng ngày họ tiếp xúc với cả ngàn SV thì sự "vô cảm" ấy cũng là lẽ
thường, nếu chỉ cần cười ruồi với mỗi người thôi cũng đủ để họ phải "méo mồm" rồi. Vì vậy khi bạn Dekuji Vám họ thì họ không thể nói mà trong bụng họ sẽ nghĩ: Biến đi để tôi còn múc súp cho người khác. Tiếng Bun từ cám ơn dài bằng từ SG đi Vũng Tàu, nếu tôi cám ơn bạn theo lối xã giao thì chắc cám ơn xong thì bạn đã đi tới Nha Trang rồi, vì vậy câu cám ơn cửa miệng sẽ vay mượn từ của người Pháp để thể hiện cho nó nhanh, câu cám ơn của người Bun và phát âm đầy đủ chỉ dùng cám ơn điều gì đó thể hiện sự long trọng nhất, ngay chào hỏi xã giao họ cũng không dùng từ "nội địa" mà "ngoại hóa" vay mượn của người Ý, đó là Chao ... chao ... chao cho nó nhanh gọn.

 Nếu có lần sau được một bà Tây nào múc súp cho bạn và bạn muốn được bà ta quan tâm đến bạn một chút thì bạn thanhh63 cần lưu ý điểm này. Người Châu Âu rất thích được ai đó quan tâm đến họ dù chỉ là sự quan tâm nhỏ nhất, một lời khen tặng dù rất xã giao cũng làm họ thích thú đến "ngớ ngẩn" rồi, cứ cho là bà Tây đó vừa xấu, vừa già mà lại "quá khổ" đi chăng nữa, bạn cứ khen bừa là họ đẹp một câu thì đã chết ai đâu, nếu ai phản bác lại cái "đẹp" ấy thì bạn cũng cứ nói bừa rằng: Mắt tôi thấy đẹp và tôi thích cái đẹp này. "Cùn" thế đấy thì đã làm sao đâu. Thêm nữa, kiếm 1 2 thỏi son môi của Thái Lan do SV VN mang sang tặng họ và nói sao cho khéo: Tôi thấy bà hay chị hợp với thỏi son này và sẽ là rất đẹp nếu bà hay chị dùng nó, hoặc nhân ngày gì đó như QT phụ nữ hay sinh nhật họ chẳng hạn, làm 1 bó hoa với lời chúc mừng tốt đẹp nhất. Chỉ cần thế thôi, BY xin bảo đảm với thanhh63 là họ sẽ cảm động đến "ngây ngất", lần sau nếu bạn ăn súp thì muôi súp đó sẽ rất "chất lượng" và tràn phè tình cảm chứa chan đấy, không còn vô cảm nữa đâu.

 Ở trong KTX sau này cứ 3 người chung nhau 1 phòng, chăn ga vỏ gối tháng 2 lần thay, ấy vậy mà tớ mỗi tuần được thay ga vỏ gối vỏ chăn 1 lần và quan trọng nhất là ở riêng một mình một phòng chả chung chạ với thằng nào, nhiều "tên" VC ta thấy tớ ở sướng quá nên "nhòm ngó" muốn xông vào, thời ấy "chiến tranh" nhà đất mà, bà quản lý KTX bảo nó: Mày bị điên à? Người của tao, "đồng bọn" của đấy.  

[thanhh63]

Cám ơn bác BY đã mách nước, dù muộn màng nhưng nếu có điều kiện ... em sẽ cố  .

... Tiếp tục chuyện chén súp  , như tôi đã thưa: có những thứ khiến ta không thể có bất cứ hồi ức nào về nó, đó là những thứ bình bình, chẳng tệ, cũng chẳng đặc sắc, nên con người ta chóng quên. Có thứ súp mà anh em tôi bảo là chão loãng thị Nở thì đố mà quên được. Nó "đặc biệt" vì chẳng có gì đặc biệt, nước + vài hạt cơm nát như cháo + ít củ quả cắt hạt lựu lèo tèo ... đấy cái mà anh em tôi gọi là cháo loãng thị Nở vì nó không có hành, nếu có hành thì 100% đích thực, súp đó gọi là súp gạo  .

Ngược lại với bát súp gạo, có 1 loại súp mà tôi có thể ăn no căng bụng với bánh mì đen, loại súp mà họa hoằn lắm mới có trong thực đơn menza. Và nó đây  : Drštková polévka (Súp xách, lòng bò) - Món súp rất đặc trưng của Cộng hòa Séc:

Món súp này, cách đây mấy năm tôi và gia đình đã có dịp thưởng thức lại nó, nhưng tất nhiên không phải bên Tiệp mà ở nhà hàng Hoa Viên, SG, nhìn chung cũng không thể bằng bản gốc 

[tuanb5]

   Món súp của Tây em nhìn cũng giống ...món canh khoai nhà mình các bác nhỉ. em thỉnh thoảng đi ăn tiệc cũng thấy có món súp nhưng thấy nó khác cơ, sền sệt , trong trong chứ không nhìn rõ rau củ quả hầm bà lằng thế này.

   Đọc món thịt của bác BY em nhớ hồi trước xem bộ phim Hồ sơ thần chết, đoạn gần cuối có cảnh mùa đông người dân Đức mang từng tảng thịt ra treo đầu nhà phơi trong gió tuyết. Cứ ra xẻo mang mang vào nhà thái mỏng ra chén. Chắc là giống loại Ham bên Bun !

   Sao em không thấy thực đơn các bác có món cá nhỉ ?

Trước nay linh quany nói cái gì cũng ...đúng trở lên Nhưng vụ này phải xét lại đã.
Lạnh ở Đức đã ăn nhằm gì so với Xi bê ri của anh Cả vĩ đại thế mà dân mình cào tuyết thuê ngon lành kia mà. Cạnh nhà tôi có 1 bác đi Nga hồi 8x vẫn kể vậy đó. Phim Hồ sơ thần chết tôi có xem, nhưng bây giờ chỉ nhớ được cặp mắt người sĩ quan tình báo ấy thôi. Linh quany tài thật, nhớ cả chi tiết...ăn của họ nữa.

[thanhh63]

Vì cái món súp xách bò này nhớ quá dai, thậm chí còn nhớ ở ga Masarykovo nádraží - Praha, là nơi tôi hay thưởng thức món bình dân này:

Nhà ga này cũng gần trường VSE tôi học khi về Praha, trong ga có quầy bán thức ăn nhanh cho khách chờ tàu có tên Lahudky (bên phải tấm ảnh - may mà vẫn còn nó ) và chuyên bán món Súp này, vừa rẻ lại vừa ngon 4 hay 5 Kcs cho 1 bát vậy là tôi trở thành khách thường trực món này tại đó