Cựu lính Nam bộ QĐ 3 trên đất Bắc (79 - 83) hồi cố hương (Phần 1)

[thanhh63]

...Thêm phần văn hóa trong bữa ăn nữa là tôi có thể tạm thời khép lại mục này để chuyển sang trải nghiệm khác tại TP Teplice này  .

Văn hóa ăn uống (theo các thầy cô giáo tại Khoa Đông Âu, và cả các thầy cô giáo bản xứ ) là vô cùng quan trọng, mỗi dân tộc có nét văn hóa riêng trong bữa ăn, và điều quan trọng nhất, khi ta sống trong cộng đồng của ta, ta làm theo truyền thống, còn ngược lại: nhập gia phải tùy tục, ông bà ta đã luôn nhắc nhở như vậy  , và chúng tôi ở trung tâm tiếng này không chỉ có ông bà nhắc nhở, các chú bác trên sứ, các thầy cô giáo luôn nhắc nhở và uốn nắn cho không chỉ chúng tôi mà tất cả sinh viên ngoại quốc tại trung tâm. Những ngày mới qua, đối với SV Việt, những bỡ ngỡ ban đầu khi gia nhập vào gia đình SV quốc tế chung tại trung tâm là không thể tránh khỏi.

Điều đầu tiên: đi đứng nhanh nhẹn, nhưng nhẹ nhàng, khẽ khàng, không ảnh hưởng đến người khác trong mọi lúc, mọi nơi, ngay cả trong nhà ăn. Chắc anh em ta không lạ gì cảnh huyên náo khi vào bất cứ một bếp ăn tập thể của cộng đồng người Việt chứ không riêng gì SV, kẻ ới, người gọi, tiếng kéo ghế, kéo bàn, thậm chí còn có cả những tiếng gõ thìa đũa vào bát nghe loong coong ... Nhưng điều đó lại tối kỵ ở Tiệp, tất nhiên không ai dán miệng của bạn, nhưng bạn buộc phải hiểu việc làm phiền người bên cạnh là không nên và bạn tự giác thực hiện điều đó, nếu bạn không thực hiện sẽ nhận được những ánh mắt không thiện cảm từ những người xung quanh và những lúc đó ta chỉ có thể có cảm giác: muốn chui xuống đất, tất nhiên cảm giác này chỉ có khi hệ thần kinh của họ chưa bị "chai"  ..

Điều kế tiếp: tuân thủ thứ tự và tự động xếp vào hàng dòng người đang chờ và lầm lũi từ từ nhích để đến lượt mình. SV mình mới qua không có thói quen này, cứ mắt trước mắt sau nhìn quanh xem có ai quen đang xếp hàng là ... ké ngay vào  , cũng có người gặp may vì không có ai phản ứng, nhưng xác suất gặp may ít lắm vì bạn có thể bị bất cứ ai đó sẵn sàng "dắt" bạn xuống tận dưới cùng để xếp vào hàng kèm theo lời nhắc "nhẹ": đây là chỗ của bạn và từ từ bạn sẽ lên tới trên kia..." , nhẹ nhàng nhưng nhớ đời cho cả mãi tới sau này vẫn sẽ nhớ về văn hóa xếp hàng. Thật tiếc ở VN mình không có ai "nhiệt tình" đến mức dắt bạn xuống tận cuối hàng  
...      

[thanhh63]

...
Thêm điều nữa: Tiết kiệm bằng cách ăn hết những gì trên đĩa của bạn. Ngày mới qua, sinh viên mình chưa quen với món Tiệp nên nhiều anh em bỏ mứa thức ăn, thầy cô trong trường cũng ăn chung nhà ăn nên nhìn những đĩa thức ăn nham nhở với ánh mắt ái ngại. Vậy là chúng tôi chưa thực hiện đúng những gì đã học. Tôi nhớ mãi câu chuyện giữa tôi và ông thầy Z.H với chủ đề "thức ăn thừa..." Khi tôi ăn xong, tất nhiên là hết, khi đi ngang qua bàn ông dùng bữa, tôi cúi đầu chào, ông đáp lễ và mời tôi ngồi xuống cùng uống trà sau bữa ăn. Trong khi tôi uống trà, ông dùng những miếng chleb lau sạch cái đĩa ăn đến những giọt sốt cuối cùng trên đĩa và ăn nó ngon lành. Qua cử chỉ của ông tôi cũng đã lờ mờ hiểu chuyện ông sẽ nói với tôi sau khi dùng trà. Và tôi đã đoán đúng khi ông "giảng" cho tôi bài học về tiết kiệm thức ăn với câu: Hãy nhớ chúng ta còn có thức ăn để ăn, trong khi đó có nhiều dân tộc đang đói, và trong đó có thể có đồng bào của anh!. Tôi nhớ mãi câu nói đó, và anh em chúng tôi cũng xác định: nếu bữa ăn đó không hợp khẩu vị, chỉ xin vừa đủ dùng, không để thừa trên dĩa.

Điều cuối cùng: những thói quen xấu trong ăn uống nên bỏ: nhai không kín miệng, nhai nhồm nhoàm, nhai phát ra tiếng kêu ... chắc chắn sau 1 năm học ờ Teplice, chúng tôi được trang bị khá kỹ về các kỹ năng để hội nhập. Tôi quên không thưa với các bác: khi chúng tôi đến trường Tiếng, cách chăm sóc tỷ mỹ đến mức khó chịu cũng gây cho chúng tôi không ít bực mình, để giải tỏa điều này, bà hiệu trưởng cho biết: khi SV nước ngoài chưa bước chân lên trường ĐH, họ vẫn còn bị coi là những "đứa trẻ" cho dù "già" cỡ nào, và các thầy cô có trách nhiệm dạy dỗ và uốn nắn, chỉ khi nào chính thức bước chân lên trường ĐH, bạn mới trở thành người trưởng thành, và không ai dạy bạn cách ứng xử nữa, tự bạn phải áp dụng kiến thức của mình và điều chỉnh cho phù hợp.   

[binhyen1960]

 Vẫn biết cuộc sống cần tiết kiệm vì lương thực hay tài sản khác đều do bàn tay con người làm ra cả, tiết kiệm là điều cần thiết, không nên lãng phí vô ích. Tuy nhiên cũng tùy người và tùy hoàn cảnh thực tế thôi, chứ sức ăn chỉ có 225gram/bữa bỗng nhiên "tống" cho 500 gram/bữa và chất đạm nhiều hơn bình thường, ngày nào cũng vậy, đều như vắt chanh thì "ông" thằng nào nuốt cho hết được.

 Người Châu Âu với "văn hóa" dùng bánh mỳ vét sạch nước sốt, thức ăn trên đĩa là chuyện bình thường, nhưng đối với chú VC ta thì suất ăn nguyên nửa con gà cùng nhiều thứ khác mỗi bữa thì "đánh vật" với nó còn hết cả hơi rồi thì sức đâu mà vét cho sạch đĩa nữa.

 Thực tế BY thấy thì ngay người bản xứ cũng có những "lãng phí" quá trời luôn trong những lần thực tập dưới công trình, lãng phí lắm, lãng phí đến giật mình, lạnh cả xương sống đấy. Sắt thép vung vãi khắp nơi, hàng bó lớn cả 100 cây sắt phi 22 24mm rơi xuống khe móng nhà, xe bê tông thừa được trút hết xuống đó lấp đi số sắt kia, sót ruột hỏi thì họ nói: Коммунист ấy mà, đồ XHCN ấy mà. Một con đường ra vào nhà máy bia được san lấp cân chỉnh lấy cốt xong và tôn cao lên bằng xỉ than do nhà máy đúc đồng đổ ra, không biết bao nhiêu kg đồng lẫn ở đó, những cục xỉ thân lấp lánh đồng vàng chéo nhặt nhanh cũng được vài chục kg kim loại đồng lẫn ở đó, từ phụ trách kỹ thuật đến tổng công trình sư đều quay mặt làm ngơ cả.

 Bọn tớ rút được ra kinh nghiệm: Dân bản xứ họ chỉ "tiết kiệm" và tiết kiệm đến tối đa những gì của riêng họ, tài sản riêng của họ, ý thức xã hội tất nhiên là cao hơn ta nhiều lần. Nhưng họ cũng ỷ lại vào ông "anh Hai" nhiều lắm, "phá" cũng ác lắm, ngay ông anh CCCP cũng "bó tay" với họ đấy. Nhiều chuyện lắm, bữa nào rảnh BY lại ba hoa thêm về chi tiết này, tất nhiên là BY cũng "góp sức chung tay" đập phá cùng họ cho nó nhanh "lanh tanh bành".

[huonghn76]

         Chào các bác .Em cũng xin góp thêm vài lời ,đó là sự lãng phí ,nó là căn bệnh trầm kha của chúng ta đang sống trong thời buổi hiện tại .Cái thứ đang còn có thể dùng được ,lãng phí bỏ đi ,ăn uống thì gọi thừa mứa chứa chan ,cho đó lịch sự .Không hiểu rằng đó là sự lãng phí ghê gớm .Ăn uống kiểu đó ta gọi là sự sĩ diện rởm .Nhưnh nếu vét để tích kiệm đến giọt sốt cuối cùng thì không thể làm được,vì như vậy sẽ bị đánh giá là loại bần tiện .Chúng ta nhiều lúc không biết rằng chúng ta đã lãng phí ,vì nó đã ăn sâu vào nếp nghĩ ,nó thành thói quen sinh hoạt ,nó đồng nghĩa với sự phá hoại ,và còn rất nhiều sự lãng phí còn lớn lao hơn nữa.Trên dưới ,trước sau điều cần thiết là làm sao vứt bỏ được thói quen đó .ĐẤY CŨNG LÀ MỘt PHƯƠNG TRÌNH CẦN LỜI GIẢI

[thanhh63]

        Chào các bác .Em cũng xin góp thêm vài lời ,đó là sự lãng phí ,nó là căn bệnh trầm kha của chúng ta đang sống trong thời buổi hiện tại .Cái thứ đang còn có thể dùng được ,lãng phí bỏ đi ,ăn uống thì gọi thừa mứa chứa chan ,cho đó lịch sự .Không hiểu rằng đó là sự lãng phí ghê gớm .Ăn uống kiểu đó ta gọi là sự sĩ diện rởm .Nhưnh nếu vét để tích kiệm đến giọt sốt cuối cùng thì không thể làm được,vì như vậy sẽ bị đánh giá là loại bần tiện .Chúng ta nhiều lúc không biết rằng chúng ta đã lãng phí ,vì nó đã ăn sâu vào nếp nghĩ ,nó thành thói quen sinh hoạt ,nó đồng nghĩa với sự phá hoại ,và còn rất nhiều sự lãng phí còn lớn lao hơn nữa.Trên dưới ,trước sau điều cần thiết là làm sao vứt bỏ được thói quen đó .ĐẤY CŨNG LÀ MỘt PHƯƠNG TRÌNH CẦN LỜI GIẢI

Cám ơn bác đã ghé thăm "nhà"  , em đồng ý và nhất trí cao với ý kiến của bác thậm chí "đóng góp" của bác BY để Bun phát triển như ngày hôm nay. 

Đối với anh em trong đoàn  SVVN tại Teplice, tụi em đang học không chỉ tiếng Séc mà cả kỹ năng sống trong XH Séc để hội nhập. 1 điều "bất lợi" với anh em SV là không thể sống như 1 nhóm cộng đồng người Việt như anh em lao động và học nghề bên Tiệp ngày đó, do vẫn được sống quây quần cùng nhau nên cuộc sống xa nhà nơi quê người không ảnh hưởng nhiều lắm đến phong cách sống truyền thống của người Việt. Mỗi trường ĐH bên séc có vài sinh viên Việt, họ lại ở những KTX khác nhau ... nói chung là phải ép mình để hội nhập với xã hội xung quanh mình và ở Teplice chúng em đang được các thầy cô "dạy".

Mặt khác do sinh viên Việt Nam và Triều Tiên khi đó sống và học tập bằng chi phí của CP Tiệp Khắc thông qua học bổng và các chương trình ưu đãi dành cho SV nói chung như ăn uống, đi lại, thưởng thức phim ảnh, nghệ thuật ... nên bất cứ một biểu hiện lãng phí nào không chỉ ở SVVN mà tất cả sinh viên ngoại quốc đều được coi như 1 bài học thực hành chưa tốt và tiếp tục "được" dạy lại. Cũng đúng thôi khi phải "nuôi" ai đó không ruột rà gì với mình nhưng "hắn" lại vì lý do chủ quan, khách quan nào đó có những biểu hiện (chỉ là biểu hiện thôi nha) lãng phí thì ... anh em mình cũng tức anh ách, chắc chắn chả ai muốn giữ mà muốn tống hắn đi cho rảnh nợ, cứ vậy mà suy ra để ... ép mình. Còn khi về trường ĐH rồi thì tùy cơ ứng phó 

[binhyen1960]

  Đối với anh em trong đoàn  SVVN tại Teplice, tụi em đang học không chỉ tiếng Séc mà cả kỹ năng sống trong XH Séc để hội nhập. 1 điều "bất lợi" với anh em SV là không thể sống như 1 nhóm cộng đồng người Việt như anh em lao động và học nghề bên Tiệp ngày đó, do vẫn được sống quây quần cùng nhau nên cuộc sống xa nhà nơi quê người không ảnh hưởng nhiều lắm đến phong cách sống truyền thống của người Việt. Mỗi trường ĐH bên séc có vài sinh viên Việt, họ lại ở những KTX khác nhau ... nói chung là phải ép mình để hội nhập với xã hội xung quanh mình và ở Teplice chúng em đang được các thầy cô "dạy".

 Đấy là theo cách suy nghĩ của thanhh63 về sự "bất lợi" đó thôi.

 Người VN chúng ta có câu nói: Thứ nhất cận thị, thứ nhì cận giang. (không phải cận thị mắt đâu nhé). Cận thị tức là gần chợ và ở gần chợ là lợi thế số 1, thứ 2 mới đến gần sông. Gần chợ thì luôn có đồ ngon, tươi sống và đầy đủ, gần sông thì tiện đi lại, vận chuyển, làm ăn buôn bán. Ở Tiệp thì BY không biết còn ở Bun thì họ có hẳn một khu gọi là Thành Phố Sinh viên (Студент град), đầy đủ mọi dịch vụ dành cho cuộc sống SV cho đến nhà ở KTX, tất nhiên là các SV thuộc nhiều dân tộc, màu da, thuộc nhiều châu lục đến du học và ăn ở sinh hoạt. Không những chỉ có vậy, còn thêm nhiều ưu đãi khác dành cho SV như giá cả một số mặt hàng phục vụ đời sống với giá không phải là "Trời ơi" mà là "Đất hỡi"... vv.

 Tuy nhiên, chỉ có những ông học để cho "đầu nó to" ra thì ở đây là lý tưởng. Còn lại thường chả khoái tý nào vì có nhiều bất lợi để hướng tới một tương lai đã được lập trình sẵn: "Lo đời ta, lo đời cha và lo 3 đời sau". Vì vậy VC ta thường "nhào dô" khu tập trung nhiều dân ta ở cho nó thuận tiện. Sống trong khu VN ta, ngoài cuộc sống hàng ngày được thấy lại phong tục tập quán của người Việt còn thêm nguồn thông tin nhanh nhạy và làm ăn buôn bán, thêm mối quan hệ rộng khắp nơi trong cả nước. Nếu ai có sự lưu chuyển và manh động trong cuộc sống, nhạy bén với thị trường cùng dày rộng mối quan hệ, biết chắp ghép những đầu mối, đường dây đó lại thì đó quả là "thị trường" lý tưởng để phát huy khả năng vươn lên của mình. Bên này nhiều "cao thủ" lại xuất thân từ dân HTLD còn dân SV thì thường đứng hàng thứ 2 3, một vài "cao thủ" là SV nhưng số má lại ở hàng cuối của "cao thủ", tất nhiên dân LD loại "thấp thủ" thì chém 7 ngày cũng không hết và loại này thường đi nhẹ, nói khẽ, cười duyên.

 Vì vậy, nhiều chú SV bỏ nơi "phồn hoa nhà tầng" với nhiều ưu đãi để chui vào ở ké trong khu chợ búa nhóp nhép ồn ào kia để mong kiếm tý dắt sau "phao câu" khi giựt được tấm bằng tốt nghiệp về nước, nhiều chú "gặp vận" hăng máu lên nhao vào làm kinh tế và không còn thời gian để lên giảng đường ngồi luận chữ nữa, trượt lòi mắt ra sau khóa học, cũng cứ nghĩ nó buồn, nhưng thực tế nó còn cười đến rách cả mép ra vì lý luận: Mất cái này thì đã được cái kia, mấy ai trọn vẹn. Dân nghiên cứu sinh, làm luận án PTS và TS cũng quay trước quay sau là hỏi dò đường làm ăn phát triển kinh tế rồi, cũng giống giọng của lãnh đạo ta hôm nay: Trồng cây gì? Nuôi con gì ấy. Họ thường hỏi: Mua cái gì gửi về VN và buôn cái gì ở ngay tại đây?

[tuanb5]

Bác BY cho tôi hỏi, nguyên nhân gì mà khoảng cách giầu-nghèo (tạm gọi vậy) VC bên Bun lại lớn vậy? Hồi 9x tôi thấy nhiều bác "ở bển" về rất "te tua". Trong khi đó, từ Đức, Tiệp về ai cũng mang về đôi chút gọi là có.
Ngoài tân dược gửi về "giải cứu" kinh tế gia đình, các VC bên Bun có hàng "độc" gì nữa?

[thanhh63]

@ bác BY và các bác: ở đâu cũng vậy thôi, Bun như bác BY nói, Tiệp bên em, đều giống nhau cả  , có những ông chủ giàu xụ do buôn bán đủ thứ thời đó, những ông chủ đó ngửi mùi tiền nhanh và nhạy lắm và nắm bắt tâm lý SV cũng khá tốt. Ngày em về Teplice, chỉ cần vài ngày sau là các đại ca đã ghé thăm rồi, tất nhiên có nhiều lý do trong đó cũng có những chú em trong đoàn vì các mối quan hệ a, b, c,... nào đó và các bác ấy ghé thăm. Sau các chuyến thăm thú là mấy chú em trong đoàn bắt đầu đeo đồng hồ điện tử giá 50, 100, 150 kcs 1 cái tùy loại ... mà đám dân Tiệp rất khoái vì rẻ và các chú em cũng có rủng rỉnh đồng ra đồng vào. Nhưng cũng không phải không có những phiền toái đến từ cả 2 phía: đám dân Tiệp mua đồng hồ đổi chác khiếu nại vì đám đồng hồ HK giả đó chạy theo kiểu hên xui, phía ngược lại là nhà trường, là SV các nước ... nói chung không thiện cảm với các hành vi mua bán này, và em cũng lại bị lôi ra để nhắc nhở anh em trong đoàn không giao dịch buôn bán trong khuôn viên nhà trường. Chưa kể ngày mới qua trong các lần gặp gỡ SV mình, các chú quản lý Lưu học sinh ở Sứ nhắc đi nhắc lại: đừng để bị cuốn vào chuyện buôn bán bất hợp pháp, nếu bị CS Tiệp bắt thì a lê hấp lên sứ lãnh vé về nước. Và bên Séc ( em không biết bên Bun ra sao ) đã có nhiều cuộc đột kích của cảnh sát Tiệp vào các đầu mối buôn lậu của người Việt ( hotel Kosíc ở Praha 4 - một đầu mối buôn lậu nổi tiếng của người Việt suốt từ thờ CS đến tận khi em về nước năm 96 - là một ví dụ). Nên thưa thật với các bác, SV thời đó thì làm ăn kiểu cò con vì không có vốn, nhưng rủi ro đánh đổi cả việc học , nên dù vẫn có những chú em đoàn em lao vào buôn bán, nhưng đa số vẫn học và học ... cho đầu to mắt cận        

[binhyen1960]

Bác BY cho tôi hỏi, nguyên nhân gì mà khoảng cách giầu-nghèo (tạm gọi vậy) VC bên Bun lại lớn vậy? Hồi 9x tôi thấy nhiều bác "ở bển" về rất "te tua". Trong khi đó, từ Đức, Tiệp về ai cũng mang về đôi chút gọi là có.
Ngoài tân dược gửi về "giải cứu" kinh tế gia đình, các VC bên Bun có hàng "độc" gì nữa?

 Khà ..khà! Một câu hỏi khá hay đấy bác tuanb5 ạ. Nếu trả lời bác cho đủ nghĩa của vấn đề là cả một công trình mang tính vĩ mô đấy bác ạ. Nhưng không sao bác ạ, nói một bài chưa hết thì từ từ nói 5 7 bài thì thế nào cũng hết, tay thanhh63 cho phép anh em mình ba hoa tô hô trong nhà hắn thì ta cứ vui và đập phá nhà hắn "lanh tanh bành" cho nó vui nhà cửa khi hắn đi vắng, hút thuốc lá vẩy tàn thuốc tùm lum, pha trà uống thì đổ nước cặn vào góc nhà vô tư, có điều gì hắn về tự dọn dẹp sau.

 Nếu như cái thời 9x bác tuanb5 thấy các bác "ở bển" về nước mà "te tua" thôi thì quả thật là chưa phản ảnh hết thực trạng của vấn đề, vài người mà bác thấy như vậy chưa nói lên được điều gì. Thực tế còn khác xa, rất xa của sự te tua ấy. Nói một cách toàn diện của vấn đề là: Vẫn còn may lắm đấy, vác được xác về đến nhà như thế còn là quá hạnh phúc nữa đằng khác. Còn "te tua" không thôi thì khối người cũng mong được "te tua" lắm bác ạ.

 Chúng ta hãy tạm chia người VN ở Bulgaria thời kỳ đó ra làm 3 loại chính, căn cứ vào ngành nghề, công việc của họ khi ở bên đó để chia, tất nhiên loại trừ số cán bộ ngoại giao hoặc cơ quan thương mại, đại diện quân vụ an ninh QP, BQL lao động, trực tiếp trực thuộc Đại sứ quán quản lý bởi bộ phận này có những ưu tiên riêng.

1- Sinh viên VN du học và nghiên cứu sinh.
2- Nhóm hợp tác lao động được ký kết theo hiệp định của khối Sev (lao động trong khối XHCN)
3- Nhóm HTLD được ký kết giữa 2 thành phố là Tổng công ty xây dựng Hà Nội và Tổng CT xây dựng Sophia, trong nhóm này có bộ phận Thầu khoán xây dựng.

 Ở nhóm thứ nhất, chúng ta không bàn nhiều vì cũng không nhiều người VN. Nhóm thứ 2 được ký kết theo hiệp định của khối Sev bắt đầu từ năm 1981 trở đi đến khoảng 1985, từng có một giai đoạn dài dán đoạn không thu nhập thêm lao động từ phía VN, những người sang trong khoảng thời gian đó sẽ làm việc đến hết hợp đồng rồi về, thường 5 năm trở lên. Về quyền lợi và trách nhiệm của nhóm 2 này đúng như người bản xứ và không có sự phân biệt đối xử. Khoảng năm 1987 thì số người VN ở Bun còn khoảng trên 10.000 người đang còn dở dang hợp đồng lao động, con số người VN quá ít được phân bổ rộng trên khắp nước Bun với diện tích khoảng bằng miền Bắc của VN chúng ta, tất nhiên là ở Sophia tương đối đông. Nhóm thứ 3, nhóm này mới là rách việc, khi đó HN và Sophia là 2 thành phố kết nghĩa anh em, lãnh đạo thành phố ta qua đó và dùng máy tính điện tử làm phép nhân kiểu tính cua trong lỗ thì thấy món lợi khổng lồ vì vậy ký kết với thủ đô Sophia chuyển người từ VN qua làm việc, họ tính đơn giản thế này (nghe nói thôi nhé): Hoàn thiện mỗi Block 20 tầng nhà sau khi đã được phía công ty xây dựng Sophia làm xong phần thô, mỗi Block khoảng 200.000 leva tiền công. Với số tiền đó mang chia cho 10 leva/hộp thuốc Anazin thì sẽ được khoảng 20.000 hộp thuốc Anazin, trong khi đó ở VN giá khoảng 2 3 hộp thuốc tương đương 1 chỉ vàng. Như vậy là sắp có một đống vàng lớn trước mặt mấy vị lãnh đạo ấy. Quá lợi để bắt tay "nhiệt tình". Trong nhóm 3 có bộ phận Thầu khoán, họ cũng tính cua trong lỗ. Trên 1m2 trát vữa bề mặt giá công khoảng 3 leva, trát bên ngoài khoảng 5 leva, như vậy sẽ bảo đảm đồng lương công nhân lao động nếu quy đổi ra Anazin nếu theo định mức mỗi người/ngày trát được khoảng 30 m2. Vì vậy, họ ký luôn, thỏa thuận luôn và ào ạt đưa người qua thực hiện hợp đồng trong đó có quyền bảo đảm đời sống cho người LD, thậm chí còn báo trước và khuyến cáo nhân công LD VN khi đi sang nhớ mang theo dụng cụ LD của ta sang để thi công được năng xuất hơn, không cần sử dụng dụng cụ lao động của người bản xứ vì nó không phù hợp với LD VN. Chỉ trong vòng 1 năm từ cuối 1988 đến cuối 1989 nâng tổng số người VN ở Bun lên 27.000 người.

 Phía đối tác, họ cũng nhìn vào lỗ để tính cua sẽ bắt được. Hy vọng và cả tràn chề hy vọng Thế vận hội thể thao nào đó họ sẽ giành được quyền đăng cai, như vậy sẽ phải gấp rút hoàn thiện nhiều công trình hạ tầng cơ sở để đáp ứng yêu cầu của Thể thao thế giới, vì vậy, họ vớ được LD VN và ký kết được hợp đồng LD ấy quá là buồn ngủ gặp chiếu manh, giá LD động rẻ hơn rất nhiều so với thuê LD từ Ba Lan, Nam Tư, Cu Ba, nếu tính thời gian và số LD để cân đối công việc thì "vừa xinh", tức là hoàn thành công việc xong là kịp phục vụ Thế vận hội và tức khắc họ sẽ có tiền trang trải những khoản chi phí đã xây dựng từ nguồn thu ở Thế vận hội thể thao, sau đó họ sẽ bán những căn hộ hoặc Block đó cho dân và thu về khoản tiền lớn. Quá giỏi cho một phép tính làm kinh tế, mượn đầu heo nấu cháo. Trong khi đó, chính họ cũng xuất khẩu LD đi các nước như LiBi và khối Ả Rập, thu về nguồn ngoại tệ mạnh cho đất nước, nâng đời sống nhân dân lên cao.

 Kết thúc, cả 2 bên đều "vỡ tổng đài" vì thực tế trên bước đường thực hiện hợp đồng có những điều không thể tính trước được, những phát sinh quá lớn nằm ngoài tầm kiểm soát của cả 2 bên dẫn đến đổ vỡ một bài toán kinh tế mà chúng ta tạm gọi là "Tính cua trong lỗ".

[Linh Quany]

   Đọc bài trong này em càng ngày càng cảm thấy các bác...nguy hiểm quá !!! Nhất là bác BY . 

   Thôi em chẳng biết hỏi gì, chờ các bác giải thích nốt câu hỏi của bác Tuanb5 !