***(*)88
Tiếp tục chuyện về sen,em xin giới thiệu với mấy bác một món quà miền quê cũng thường mọc chung với cây sen,đó là cây ấu,củ ấu có hình dạng giống như cái đầu con trâu với cặp sừng chỉa ra hai bên nhìn đen thui,xấu xí…nhưng đem luộc lên rồi đập bỏ lớp vỏ thì bên trong toàn bột trắng,ăn có vị bùi như hột mít,ăn nhiều thì tới bữa khỏi ăn cơm luôn! Hì hì!
Đây là hình ảnh củ ấu :
Tái khẳng định với chú Hùm là người ta gọi là trái ấu ,chứ không gọi là củ ấu .
Vấn đề này đã được đài truyền hình TP.HCM làm hẳn một phóng sự về củ hay quả của cây ấu . Chính xác nó là trái chứ không phải củ ,vì nó mọc ra ở thân và cành , nhưng tại sao người ta hay nhầm và
gọi là " củ ấu " vì nó có màu đen .
Ca dao :
" Thương nhau trái ấu cũng tròn
Ghét nhau bồ hòn cũng méo ." hí hí .
ghi chú : TRái bồ hòn chỉ có ở các tỉnh phía bắc VN .
******88
Bàn góp ! Quả thật , phải gọi là QUẢ ẤU mới đúng .
Nhưng " lịch sử để lại " dân ngoài Bắc cũng vẫn gọi là CỦ ẤU , chứ không riêng gì dân quê chú HÙM - mãi tận trỏng !
Phần gương lá xòe tròn nổi trên mặt nước chỉ là " ngọn ấu " , gồm nhiều lá đơn mọc xòe ra xung quanh như ... " các căm xe cắm vào đùm xe " vậy . Mỗi lá gồm 2 phần - cuống lá hình ống tròn , phồng xốp như cuống lục bình ( bèo tây ) làm phao cho ấu nổi .
Phần lá ấu hình tròn , cũng hơi giống lá lục bình . Chỉ tội nó có ... lông rất mịn .
Gương lá ấu nối với " thân ấu " tròn dài như 1 sợi dây ... điện ròng xuống tới đáy ao , nơi " gốc ấu " cắm trong bùn . Cây ấu phải lấy dinh dưỡng từ bùn ao .
Những gương ấu " bị đứt gốc " , trôi nổi tự do trên mặt nước thì vẫn sống , nhưng èo ọt , không ra quả hoặc quả bé .
Khi vào mùa , từ các nách lá của gương ấu trổ ra các cụm hoa trắng bé tí . Khi được thụ phấn nó sẽ đậu QUẢ . Môi sinh tốt " hoa ấu " nhiều thì quả sai .
Người ta thu hái khi quả ấu bánh tẻ - không non không già . Một vụ ấu chỉ thu hái quả được 2-3 lượt .
Để quá lứa , quả ấu già sẽ tự rụng chìm xuống đáy ao , nằm im chờ tới vụ năm sau sẽ nảy mầm mọc từ đáy bùn lên thành cây ấu mới và lại ra hoa kết trái ...
Khi hết vụ , cây ấu sẽ tự lụi - tàn đi .
Thường thì người chủ sẽ chủ động cắt bỏ cây rồi vớt vứt lên bờ cho mau sạch ao , đầm .
Quả ấu non , ăn sống rất ngon ngọt . Ăn vô tư không sợ gì " Tào tháo ... "
Quả già luộc thì tuyệt vời , ăn no mà không ngán ( luộc ấu phải cho chút bùn ao ấu vào thì quả mới đen như trong hình . Nếu không thì quả ấu luộc chỉ có màu nâu vàng , chứ không thể đen được vậy )
Quả quá già rụng xuống bùn , ta cứ chờ khi nào nó bắt đầu nảy mầm lên cây dài 3-40 cm thì lặn xuống quơ tay nhẹ nhàng tìm . Thấy cây non , tay lần theo xuống bùn , móc " củ ấu " lên ... ăn . Huơng vị , cảm quan khác lạ hẳn - rất ngon rất đặc biệt , khó mô tả ... sồn sột , có vị men nồng nồng say như ... rượu .
Phần gương lá ấu cũng ... ngon .
Chọn những gương bánh tẻ vừa phải , không quá to . Bẻ lấy cả cụm , vặt bỏ hết phiến lá và cả các cọng lá già , chỉ lấy phần cuống lá phồng xốp .
Đem về rửa sạch ,đổ nước cho chút muối luộc sôi đều , vớt ra ngâm nước lạnh
rồi vò thật kỹ cho thật mềm oặt ra như ... bún . Xả nước cho thật kỹ , thật sạch rồi nhúng qua nước đang sôi cho ... vô trùng , đổ ra để và vảy cho kiệt nước .
Đem trộn gỏi ( nộm ) giống như trộn gỏi (nộm) ngó sen , gỏi rau muống , gỏi đu đủ ,gỏi rau câu ... vậy . Chua cay lạc vừng rau thơm ... hoặc gà xé phay , cũng ... tạm ăn được .
Ao đầm đã thả dày đặc ấu thì cá rất chậm lớn và gày . Trẻ con suy dinh dưỡng : Đầu to , Mình mẩy chân tay tong teo ọp ẹp , lờ đờ chậm chạp ... sẽ được ví : Trông như " cá mè ao ấu " .
Dấu ấn hình bóng quê nhà , mãi còn in đậm trong tôi từ những ngày đi sơ tán chiến tranh phá hoại của không quân Mỹ trên miền Bắc , tận những năm 6 - 70 xưa !
" Thương nhau củ ấu cũng tròn
Ghét nhau thì quả bồ hòn cũng vuông " - Hơi cực đoan !
Dilber MC Theme by HarzeM