xuanxoan
Thành viên

Bài viết: 954
|
 |
« Trả lời #91 vào lúc: 04 Tháng Ba, 2014, 10:52:36 am » |
|
Ngày 4 tháng 3 năm 1975.
Hôm nay ngày 4.3.2014 trên các báo ra ngày, mình không đọc được bài bình luận nào nói về ngày này 39 năm trước đánh mở màn chiến dịch Tây Nguyên. Đành chờ thử đến ngày 10 tháng 3 để đọc các bài bình luận về ngày mở màn ( nếu có bài viết trên báo, có lẽ mắt mũi mình lèm nhèm tìm không thấy). Thôi cứ như ngày này năm ngoái, các báo đều viết là ngày 4 tháng 3 ngày mở màn chiến dịch Tây Nguyên, mình viết cái mình cảm nhận chiến dịch Tây nguyên theo nhận thức lính binh nhất, một người lính của Đại tướng Võ Nguyên Giáp.
Lịch sử chiến trận nhiều khi cứ nghĩ sao trận đánh này, chiến dịch này nó giống chiến dịch thời trước thế, nhưng khi đọc các bài viết của các nhà quân sự nổi tiếng mới hiểu cách đánh trận, các chiến dịch đều có nền tảng dựa trên một thế đánh nào đó trong binh pháp. Đối với Lịch sử chiến trận thời hiện đại của Việt Nam, Đại tướng Võ nguyên Giáp để lại cho hậu thế nhiều bài học chiến lược, chiến thuật nếu gọi như người xưa, như thế hệ chúng tôi hay truyền miệng: binh pháp Võ đại tướng. Lịch sử “Chiến dịch Biên giới 1950”, ngày mở màn từ ngày 16 tháng 9 và kết thúc ngày 17 tháng 10 với phương án ban đầu đánh thẳng vào thị xã Cao bằng, nhưng sau chuyển đánh mở màn chiến dịch tại Đông khê với binh pháp “nhử thú dữ vào tròng – khép vòng lưới thép” của Đại tướng Võ Nguyên Giáp. Lịch sử 25 năm sau, lại lặp lại một chiến dịch được tái hiện gần đúng như binh pháp của Võ Đại tướng đó là chiến dịch Tây Nguyên 1975.
Thứ nhất về hình thức sự kiện: Chiến dịch Tây nguyên ý định ban đầu cũng định đánh thẳng vào Buôn ma Thuộc, nhưng Bộ chỉ huy mặt trận xét thấy tình thế không thể đánh thẳng vào thị xã, chuyển hướng đánh mở màn ở Bắc Tây nguyên đúng như lời của Đại tướng Văn Tiến Dũng khẳng định “…Kế hoạch đánh thẳng vào thị xã Buôn Ma Thuột ngay từ đầu chiến dịch đã không thực hiện được…”.
Thứ hai: Diễn biến thực tế chiến dịch đúng như binh pháp của Đại tướng Võ Nguyên Giáp, ta có bước“nhủ thú dữ vào trong..” trước khi tung lưới thép nhốt thú dữ lại; nhưng các bài báo ngày nay đã loại bỏ bước “nghi binh” không nằm trong chiến dịch khi chọn ngày 4 hoặc ngày 10 tháng 3 làm ngày mở màn chiến dịch Tây Nguyên.
Những câu hỏi được đặt ra ngoài chính sử: Nếu đòn nghi binh không nằm trong chiến dịch Tây Nguyên (nằm ngoài ngày mở màn chiến dịch), liệu cắt đường, vây hãm, cô lập có còn ý nghĩa không?. Nếu đánh thẳng vào Buôn Ma thuột, đánh theo chiến tranh quy ước liệu có đòn điểm huyệt bằng trận then chốt Buôn Mê không?, và liệu có đòn đánh thứ 3: Diệt viện, hủy diệt thực sự sinh lực quân chủ lực địch không?.
Đòn nghi binh đã được Bộ chỉ huy mặt trận B3 (mặt trận Tây Nguyên) xây dựng từ năm 1974, phương án đã báo cáo Tổng hành dinh; đặc biệt ở chiến trường việc thực binh đã “hòm hòm” xong trước ngày 25 tháng 2 khi Đại tướng Văn Tiến Dũng thay mặt quân ủy TW vào công bố thành lập Bộ chỉ huy chiến dịch Tây Nguyên do Tướng Thảo làm Tư lệnh. Sau hội nghị Bộ chính trị, Đại tướng Võ Nguyên Giáp triển khai họp Quân ủy TW ngay ngày hôm sau tại Tổng hành dinh, ông đã yêu cầu Tư lệnh chiến dịch Tây Nguyên dù đánh giải phóng Buôn Ma Thuột theo phương án nào cũng “ …phải nghi binh rất nhiều để làm cho địch tập trung sự chú ý vào việc bảo vệ phía bắc Tây Nguyên”.
Đòn nghi binh tôi đã viết nhiều, nay tôi tổng lược các trận đánh sau nghi binh đã liệt kê trên báo chí để thấy sự chuyển hóa “Chính – Kỳ” rất kỳ ảo trong chiến dịch Tây nguyên”, đặc biệt vai trò của các sư đoàn chủ lực 320, sư 10 khi thể hiện vai chính, “Chính binh” đã tung hoành ngang dọc trong chiến dịch như thế nào, ta mới hiểu sức mạnh, sự tinh nhuệ mà sư đoàn 23 thiện chiến của VNCH luôn coi trọng sự hiện diện của 2 sư đoàn Quân giải phóng này. Thông qua sự chuyển hóa “chính – kỳ” việc điều quân ta mới khâm phục tài năng quân sự của các tướng lĩnh Quân đội nhân dân Việt Nam.
Bước 1. Cắt đường chặn viện
Tạm thời ta cứ coi như lực lượng tác chiến mạnh, chủ yếu của của quân lực Việt Nam Cộng Hòa trên cao nguyên mặc nhiên ở tại Bắc Tây nguyên rồi.
Ngày 4 tháng 3 Trung đoàn 95A diệt căn cứ Ayun do 1 tiểu đoàn bảo an chiếm giữ và một số điểm chốt giao thông nhỏ nằm dài 20 km trên đường 19 từ ngã ba Pleibon đến ấp Phú Yên -Tây An Khê (được sử sách coi như ngày, đơn vị, trận đánh mở màn chiến dịch); có sự phối hợp nhịp nhàng của Sư 3 thuộc chiến trường Quân khu 5 đánh ở tỉnh Bình Định; đánh cắt đường 19 đoạn dưới đèo An Khê - Bình Khê. Trung đoàn 9, sư đoàn 968 được biên chế theo quân số sư 320 cùng ngày đánh cắt đường 14 ở Ea H'Leo (Bắc Cẩm Ga) phục kích tại Thuần Mẫn bắn cháy 8 xe, tịch thu 2 pháo 105 mm; ngày 5 tháng 3 Trung đoàn 25 phục kích một đoàn xe vận tải của QLVNCH tại Chư Cúc, cắt đứt đường số 21 ở tây Khánh Dương, đông Buôn Ma Thuột. Đến ngày 8 tháng 3, Tây Nguyên đã bị cô lập với đồng bằng ven biển miền Trung và Nam Trung bộ về đường bộ, trừ đường số 7. Đây là diễn biến cơ bản, của một loạt trận đánh cắt đường trong chiến dịch.
Thế trận ở Tây Nguyên đã được thiết lập.
Bước 2. Đánh thanh lọc, cô lập thị xã Buôn Ma Thuột, ra đòn điểm huyệt
Sau khi đã chặt đứt và làm chủ đường 19, đường 14, đường 21, ta tiến hành cô lập, thanh lọc các căn cứ có khả năng ứng cứu Buôn Ma Thuột. Ngày 8 tháng 3, trung đoàn 48 sư đoàn 320 tấn công đánh chiếm Chư Sê và Thuần Mẫn (căn cứ Cẩm Ga) cô lập Buôn Ma Thuột với Bắc Tây Nguyên. ngày 9 tháng 3, sư đoàn 10 tấn công cụm cứ điểm Đức Lập, chiếm giữ hoàn toàn các cứ điểm này vào ngày 10 tháng 3.
Cái hay của đòn nghi binh là cho đến lúc này, tướng Phú vẫn một mực cho rằng Cộng sản đánh Quảng Đức, uy hiếp Buôn Ma Thuột chỉ là đòn nghi binh, vài ngày tới quân giải phóng Miền Nam sẽ tập trung tấn công mạnh vào Pleiku - Kon Tum. Ngày 9 tháng 3, lúc 6 giờ chiều Tướng Phú, tư lệnh vùng vẫn còn ra lệnh cấm trại toàn bộ lính ở Bắc Tây Nguyên. Rồi Buôn Ma Thuột bị tấn công Tướng Phú và cả Bộ Tư lệnh Quân đoàn II cũng cho rằng cuộc tấn công này là giả. Đây chính là kết thúc bước của kế “nhử thú dữ vào tròng - khép vòng lưới thép” của Đại Tướng Võ Nguyên Giáp được Tướng Hoàng Minh Thảo và tập thể tướng lĩnh Bộ chỉ huy Chiến dịch Tây nguyên phát triển và sử dụng cực kỳ hoàn hảo. Mặt trận phía Bắc Tây Nguyên chỉ có nhiệm vụ “khép vòng lưới thép” thôi, bạn phải hiểu cho; chứ đâu có chuyện chúng tôi đánh tiêu diệt lực lượng hùng hậu như thế, mãi đến ngày 16 – 18 tháng 3 khi quân chủ lực Việt Nam Cộng Hòa nhẩy hết về Buôn Ma thuột chúng tôi mới tiến thêm được 20 cây số, đánh giải phóng được Pleiku thì chiến dịch Tây Nguyên đã gần ngày kết thúc. Quân lực Việt Nam Cộng Hòa không tiêu diệt được vai phụ, “kỳ binh” cánh nghi binh bọn tôi là may lắm rồi, chứ sức đâu, quân đâu mà đánh tiêu diệt sinh lực địch như anh em cánh “Chính binh” đánh. Nhiệm vụ bọn tôi, chỉ có vừa đánh vừa la làng, “đánh một là mười” thôi hà.
Thời gian này, tại Buôn Ma Thuột chỉ còn lại các đơn vị nhỏ của chủ lực VNCH, nhưng phải tập trung giải tỏa đường 14 trên hướng Thuần Mẫn - Buôn Hồ, các trung đoàn công binh 7 và 575 quân giải phóng có điều kiện mở thông các con đường 50B, 50C, 50D, 51, 57B, 57C bảo đảm cho xe pháo các loại có thể kéo thẳng vào Buôn Ma Thuột. Riêng đường 20C ở Tây Nam Buôn Ma Thuột nằm trên hướng đột kích của trung đoàn xe tăng 273 được mở một cách độc đáo. Các cây lớn chỉ được cưa 3/4 gần gốc. Khi xe tăng xuất kích, có thể húc đổ cây tự mở đường trong hành tiến. Vì vậy, trinh sát đường không của QLVNCH không phát hiện được sự có mặt của trung đoàn xe tăng 273 tại đây. Hơn 3 sư đoàn chủ lực quân giải phóng gồm 12 trung đoàn bộ binh và các binh chủng triển khai trên 3 hướng cùng một lúc chuyển sang tiến công Buôn Ma Thuột:
Hướng Đông Bắc, đúng 2 giờ 3 phút ngày 10-3, Trung đoàn đặc công 198 tổ chức các đội 1, 9, 18 tiến công sân bay thị xã Buôn Ma Thuột. Các đội khác tấn công sân bay Hòa Bình và hậu cứ trung đoàn 53 của ngụy; 6 giờ 30 phút sáng 10-3, Trung đoàn bộ binh 95B tiến vào chiếm Ngã Sáu. Hướng tây bắc, 6 giờ 30 phút sáng ngày 10-3, dưới sự yểm hộ của pháo binh mặt trận, Sư đoàn 316 đánh chiếm các mục tiêu trong thị xã Buôn Ma Thuột. Đến 13 giờ 30 phút thì Trung đoàn 148 làm chủ khu pháo binh. Đêm 10-3, Bộ Tư lệnh chiến dịch quyết tâm đánh chiếm nhanh căn cứ Sư đoàn 23 và các mục tiêu còn lại trước khi dự bị chiến dịch của địch được tăng cường.Từ 6 giờ đến 8 giờ sáng 11-3, pháo binh ta bắn dồn dập vào Sở chỉ huy Sư đoàn 23. Tiếp đó bộ binh và xe tăng ta chia thành 3 mũi tiến công thẳng vào Sở chỉ huy Sư đoàn 23 của địch. Đúng 11 giờ ngày 11-3, cờ Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam đã tung bay trên cột cờ sở chỉ huy Sư đoàn 23. trưa 11-3, thị xã Buôn Ma Thuột đã hoàn toàn được giải phóng.
Bước 3. Chặn viện:
Chiến dịch Biên giới 1950 ta đánh chặn viện trước, rồi tiếp quản Thất Khê, thị xã Cao Bằng, đánh truy quét sau. Trong chiến dịch Tây Nguyên ta đánh điểm, kéo địch về điểm nghi binh, đánh cắt đường, vây địch lại “đánh một, la mười” nhưng không đánh diệt viện, tiến hành cô lập, đánh thanh lọc; ra đòn điểm huyệt; sau cùng mới diệt viện ( ta chọn điểm tử cho địch đổ bộ), cuối cùng đánh chặn đường rút của địch trên đường số 7.
Tất cả các đường bộ tiếp cứu cho Buôn Ma Thuột đã bị Quân giải phóng Miền Nam chặt đứt và chiếm giữ, buộc địch phải dùng đường không. Ta chủ động buộc địch phải đổ bộ vào điểm chết, Tướng Thảo đã yêu cầu các đơn vị pháo của sư đoàn 968 pháo kích dữ dội vào sân bay Cù Hanh khi Sư 23 VNCH đang thực hiện việc chuyển quân từ Pleiku về Buôn Ma Thuột. Bộ Tư lệnh mặt trận Tây Nguyên đã dự liệu được phản ứng của Quân lực VNCH, ngày 11 tháng 3 khi các trận đánh trong Buôn Ma Thuột còn tiếp diễn, trung đoàn 24 sư đoàn 10 đã tấn công cứ điểm Chư Nga và căn cứ 45 phía đông thị xã. Việc để mất căn cứ 45 và cứ diểm Chư Nga đã buộc các trung đoàn 44 và 45 trung đoàn thuộc sư 23 Quân lực VNCH, viện binh phải thay đổi địa điểm đổ quân đến Nông Trại - Phước An. Chiều ngày 12 tháng 3, với 81 máy bay cường kích A-1, A-37, F-5 oanh kích dọn bãi đổ bộ, hai tiểu đoàn của trung đoàn 45 và một đại đội thám báo của sư đoàn 23 là những đơn vị đầu tiên đổ quân xuống Phước An. Hơn 100 máy bay trực thăng đủ loại, kể cả CH-47 Chinook được huy động cho cuộc chuyển quân này; tiếp ngày 13 tháng 3, không lực Việt Nam Cộng Hòa dùng 145 chiếc trực thăng chở trung đoàn 44 đổ bộ, pháo đội 232 và tiểu đoàn còn lại của trung đoàn 45 xuống khu vực điểm cao 581, Nông Trại, Phước An, Chư Cúc dọc đường 21. Từ chiều 13 tháng 3, các trung đoàn 24 và 28 sư đoàn 10 quân giải phóng được tăng cường hai đại đội xe tăng và một tiểu đoàn pháo binh đã hành quân suốt đêm, áp sát quận lỵ Phước An vào rạng sáng. 7 giờ 7 phút sáng 14 tháng 3, trong khi các đơn vị của hai trung đoàn 44 và 45 QLVNCH còn chưa triển khai đội hình; trung đoàn 24 sư đoàn 10 Quân giải phóng, có hai tiểu đoàn của trung đoàn xe tăng 273 yểm hộ đã từ hai phía nổ súng tấn công trung đoàn 45 tại điểm cao 581.
Đến 12 giờ trưa ngày 14 tháng 3, các tiểu đoàn 1 và 2 của trung đoàn 45 cùng tiểu đoàn bảo an tại điểm cao 581 hầu như bị đánh tan. Tiểu đoàn còn lại vừa đánh vừa lùi về khu vực Nông Trại. Thật chớ trêu, trong tình thế này, trung đoàn 44 sư đoàn 23 Quân lực VNCH nhiệm vụ trước mắt không phải là giải toả Buôn Ma Thuột, họ bắt buộc phải làm nhiệm vụ ứng viện cho trung đoàn 45 đang bị vây ép. Ngày 15 tháng 3, cánh quân còn lại của sư đoàn 23, trong đó có Sở chỉ huy nhẹ của sư đoàn đổ quân xuống Phước An bị tấn công ngay. Ngày 16 tháng 3, cả hai cụm quân của sư đoàn 23 tại Phước An và Nông Trại cùng lúc bị tấn công. Đến 8 giờ 15 phút, tiểu đoàn 3, đơn vị cuối cùng của trung đoàn 45 sư đoàn 23 QLVNCH bị đánh tan. Ngày 17 tháng 3, Bộ Tư lệnh mặt trận Tây Nguyên điều tiếp trung đoàn 28 sư đoàn 10 quân giải phóng và tiểu đoàn xe tăng còn lại của trung đoàn 273 tăng cường cho trung đoàn 24 tấn công Phước An. Cùng ngày, trung đoàn 66 sư đoàn 10 và trung đoàn đặc công 198 mở đợt tổng công kích vào cụm quân còn lại của trung đoàn 53 và liên đoàn 21 biệt động quân tại sân bay Hòa Bình (Phụng Dực). 11 giờ 30 sáng 17 tháng 3, sân bay Hòa Bình bị chiếm, Trung đoàn 53 bị xóa sổ. Trong ngày 17 tháng 3, trung đoàn 44 bị tấn công liên tục tan rã tại Phước An. Đại tá Đức (tư lệnh mới của sư đoàn 23) đưa sở chỉ huy nhẹ sư đoàn và hơn 700 quân còn lại về Chư Cúc. Ngay lập tức, họ bị trung đoàn 28 sư đoàn 10 và 1 tiểu đoàn của trung đoàn xe tăng 273 quân giải phóng truy kích, phải bỏ Chư Cúc chạy về Pleiku. Trận phản kích của quân lực Việt Nam Cộng hòa với ý định tái chiếm Buôn Ma Thuột thất bại hoàn toàn.
|