Hôm qua, anh em CCB C3D1E101 tổ chức về thăm gia đinh Liệt sĩ là đồng đội cùng C3 đã hy sinh trong giai đoạn Kháng chiến chống Mĩ. Theo thông lệ hàng năm anh em cố gắng đi thăm ít nhất một gia đình đồng đội (kể cả anh em còn sống hoặc đã trở thành bất tử). Năm nay tới trường hợp của anh Khảm là 3. Đây là sự cố gắng rất lớn. Hai trường hợp trước là đi thăm và thắp hương cho anh Ngân Văn Thụ ở Như Xuân Thanh Hóa mới mất do bạo bệnh và anh Lê Kông Trình và gia đình ở Vĩnh Yên Vĩnh Phúc. Cũng phải thôi, tuổi lớn cả rồi mà vẫn chưa đi được giáp lượt!
Anh Nguyễn Văn Khảm sinh năm 1949, là Trợ lý Hậu cần tiểu đoàn được điều về làm Đại đội trưởng C3 sau khi Đại đội trưởng Nghĩ bị thương trong trận 16/9 phải rút ra tuyến sau điều trị. Trong hồi ức của anh em chiến sĩ, Anh Khảm khi đó là một sĩ quan trẻ, vui tính, gần gũi với chiến sĩ nhưng cũng rất nghiêm túc trong quản lí và huấn luyện bộ đội.
Tôi ở cùng anh Khảm không lâu nhưng cũng hay tiếp xúc với anh ấy phần vì lúc đó tôi là B phó B2, thường xuyên được tham gia hội ý, giao ban, lại cũng là Đảng viên, trong chi bộ lúc đó số lượng đảng viên cũng không nhiều (tôi không nhớ rõ nhưng cũng chỉ đủ ngồi trong một cái hầm chữ A ở kiềng, cũng tầm 5,6 người thôi. Tôi nhớ như vậy vì khi Chi bộ kết nạp tôi vào Đảng tổ chức trong hầm giao ban của đại đội).
Tôi quý anh ấy vì thực ra tuy là quan hệ quan với lính nhưng chênh lệch tuổi tác không nhiều mà tính tình cũng có vẻ dễ chịu. Mà cánh chỉ huy đại đội lúc bọn tôi còn ở C3 nói chung là nể và trọng tụi lính SV bọn tôi.
Khi có chủ trương cho lính SV về ĐHKTQS để đào tạo phục vụ quân đội lâu dài, tuy rất tiếc (khi đó lũ chúng tôi đã có kinh nghiệm chiến đấu, có hiểu biêt, đều là at, bp, bt là chỗ dựa ở cơ sở) nhưng anh Khảm cùng các anh trong BCH đều nhất trí tạo điều kiện cho chúng tôi được ra học đúng thời hạn. Tôi nhớ mãi lời tâm sự mà cũng là lời dặn dò của anh Khảm, anh Dung: Chiến và các bạn được ra Bắc học để thành sĩ quan, thành kĩ sư quân sự là niềm tự hào của C3, của lính QT...cần học tập thật tốt để sau này phục vụ tốt cho QĐ.
Lứa SV chúng tôi ra Bắc học ĐHKTQS năm đó, trừ một vài tên vì những lý do khác nhau đã trở về trường cũ học tiếp còn lại sau đều tốt nghiêp loại khá, giỏi và theo đuổi binh nghiệp tới khi nghỉ hưu. Nhiều người thành đạt.
Anh Khảm làm Đại đội trưởng C3 cho tới tháng 3 năm 1973 và hy sinh khi C3 trong đội hình E101 tổ chức tấn công cắt QL1 chặn đường tháo chạy của lính VNCH ở Trị Thiên, bao vây Đà Nẵng ở phía Bắc. Do bị thám báo chỉ điểm cả đại đội bị pháo kíc, hy sinh 20 bị thương 19 người. cả ban chỉ huy C3 một lần nữa lại bị "diệt gọn".
Số LS này được chôn cất tại chỗ. Theo CCB Phạm Văn Hay kể lại thì có anh hi sinh trong một hố cá nhân của Lính VNCH bỏ lại khi rút chạy, anh em chỉ kịp lấp đất và cắm bia tôn đánh dấu. Sau đó đơn vị lại tiếp tục tiến quân theo đội hình của Trung đoàn. Sau này khi quy tập do vị trí chôn tạm nằm ở gần bờ suối, một cơn lũ đã san bằng tất cả chỉ còn lại 20 tấm bia bằng tôn dạt vào một chỗ. hài cốt sau này được gom chung...
Tới nhà anh Khảm hôm nay bọn tôi lại biết thêm một số thông tin không vui khác:
Gia đinh anh Khảm theo đạo Thiên chúa, không có tục thờ riêng mà cũng không có ngày giỗ. Mọi hoạt động tưởng niệm đều thực hiện ở NTLS.
Phần mộ anh Khảm là mộ gió, ghi anh sinh năm 1949. Cách đó chục bước chân trên đài tưởng niệm bia ghia danh LS anh được trẻ lại 2 tuổi, sinh năm 1951.
Anh hy sinh ngày 22 tháng 3 năm 1975 nhưng trên phần mộ chỉ ghi hy sinh 1975
Vợ anh Khảm sau tái giá, sinh sống tại Quảng Ninh.
Cuối cùng là anh Khảm đã về nước Chúa. Dưới trần gian này, ngoài đồng đội anh hầu như chẳng còn ai nghĩ nhiều về sự ra đi của anh.
Thôi thì anh Khảm ơi dòng tên anh dù sao cũng đã được khắc vào bia đá. Xương thịt anh đã hòa cùng sông núi nước Nam này.
Mong anh ngậm cười nơi chín suối. À mà anh theo đạo, tôi không biết cầu chúc ra sao cho phải đạo nhưng trong thâm tâm tôi, dù ai sao mặc lòng, anh vẫn là người thủ trưởng đầu tiên mà tôi quý mến.
Ảnh 1: Mộ anh đây rồi

Ảnh 2: Viếng mộ anh trong mưa gió sụt sùi
Ảnh 3: ChiếnC3.1972 viếng anh:
